Gg27_qt

Gg27_qt Provided by University Library of Tübingen Transcribed with Tesseract

To the best of our knowledge this work is free of known copyrights or related property rights (public domain).

Tribunal Confessariorum Et Ordinandorum Declinato Probabilismo Wigandt, Martin e 7 $ rx- E Q'. E "T. É X- ^ s — X5 B- E. - - - ^a. - n p . H " E A »t $ P * » n o - vstefiean- TAT TU L r ub od -^ -- x .*-'gci'f'*:!: — E i EE E » '.LT X - a — "s E a 3 u E m x ET "4 1 Ed R a AAAAA " z W LEUTLTIELHDTHETI N12«511728170 0 ! "À 1 g l 4 n :l UB Tübingen M ' TOE - r — — s —— cicdevesiiaiunastiia. " m ts .tän.x»tk..«a.: u E - —— d - | P engsue d qee n - nswscqueissten ais f . —— — Ó Ó L st " " — " E. a — — EE r n vuï.y - - - . ä&d aM n - - -- — — IRIBUNAL CONFESS RIORUM OR DINANDORUM . DECLINATOPROBABILISMO, Compledens ftylo brevi, clará ac firmá Sen- tentiáomnes ufitatiores materias T lieofo gico-moralesjuxta pro- babiliora ac inconcuffa Dogmata A ngelici ac QQuinti Ecclefiz Do.. &eris, D, Thoma Aquinatis Ord.Pradie, BServudenss €jásque invictilimz Schola.. OMNIBUS THEOLOGIS v. MORALIBUS; Potiffimüm js, qui five pro animarüm curá, aut Ordinum (üfce- ptione:five pro imponendá'T lieologize Moralis ffü dio coronide, vel de- fendendis Thefibus moralibus;methodo Thomifticà a rguere, examinare.,, autrefponía dare 'cupiunt.. Ipfis etiam poeaitentibus ,. cujüseunque fint conditionis, perutile, . : Operá ac fiudio: P. F. MAR TINI WIG 'äi NDT Otd.Przdic. SS. Theoloegiz Ma. - gifti, ejüsdemdtein celéberr, & antiquiff. Uhiverfitate Vienn; Doctorisac fLU ^ "iä'*'* fe Z . &e. quondam ftgfiij,Gengmlis in Goavcn-mRrimngdggatgri»s- 3 4 nE ',-v agæ — t A T? *mi*Íeu R.egentis;. C Ra»f Vi DI EDITIO SECUNDA * ,),cw Ctt:m Giatia c Prit slegio $. cre Cafárta M. E J . Aucusr. V indelicorum., jellatis s o facultate fS'yP,eïiorum, Apud JOYANNEM. CASPARUM BENCARD; V mo M, meläl' i * t Requentiffimum ; Cedro dignum , pijffimà ac ( loriofiffimé nuper defun&ti Eminentiffimi & [lluftriffmi S. R. E. Cardinalis Hierogymi Cafanate de dodtriná S. 'Thoma Aquinatis votum. Felix foret Orbis , . ff uma Angelici Dofloris D. Thome "lauinatis do&lrina. ubique ebnuneret : unus im Scholis. et» Academtis "Hhomas Docfor audiretur , ac copfuleretur in ve- bus dubiis , andleforent, inquiebat , in Orbe berefes , nulla in morali, que confcientias bominum vegit , velaxatio nulla in enyfica "Theologia , que. Sauctitati viam [lermt , exerratio , Aut Mufro ,. «V. — * * E | P E i 3 P5 Je ls äx'g éfo t5* B T 3to st 233 ] dee wIC w R - ä d Y iC T GioSto 3fectoste 3 Gle Gl fe elocio o o z g?!'gütä t*?üb ^ GrosteG aic Gie d -, 3. :«. 1 i& » e ie( Qic MM : i. Q15 Q1 Gjecioc 350 0:2019 3(6 9]5 P P x Ed à 4 ; E5 9R ;' 3 : äae,o;eäzi ER EXX SANCTO S £, N TORVM. SACERDOTI IN ETERNVM, VERBO INCARNATO. $e &2 verba fua. Aulor conj&cmt. An&e San&orum , Sacerdos &terne, Judex Supreme; VER- Qa: ï [ BUM CARO FACTUM ; Benignis auribus percipe verba ib $) 72) mea,quibus Sacerdotumtuorum T'RIBUNAL ex fuainfimi- ta t , inaccellibili adrepit, feque humillime fübfternit MAJEST ATIS '"TUAR Solio. Felicitatem etenim quzrit in fuo principio & centro, Reditad fontem, undc exivit. Ex alieno liberalis; quod tuum eft, TIBI tribuo,, Verba qua & quot amplectitur, tua funt, quies Dux omnis Verbi. Do&ttinamea, quz in eiseft, non eft mea; fed eft illius VERBI, quod é Crucis pulpito paucis verbis, BENE sCRIPSISTI DE ME , HOMA , omnià IHoMAE AquiNATIS Verba cenfuravit, approbavit , juftificavit. Tu VEnsuM Patris es, Thomas ( Adverbium Filij ) Verba Thomz àVrznso Pa- Bzwr tuum eructat Verbum bonum. tris probata funt, teftimonio indefinito; ideoque univerfali, Er- [ o o absque omni prorfus errore fcripfit , qui cenfuratur, dum nec fillere, nec falli poteft; qui cenfurat, & probat. Quidni proin TRIBUNALIS hujus verba;, infinitis Frrur:s Vrega0 DPattis debita , fingulari facrarem — Ti81 fubmiffione? Jüdicium namque eft mundi; e;proptet ad Supremum appellat Judicem. — TRIBUNAL Confeffa- riorum eft, Tu ligandi atque folvendi poteftatem dedifti, aperis & hemo * claudit, Examen - Ordinando- claudis & nemo aperit. rumeft; Tu Suummus es Sacérdos , cujus Sponía Ecclefia eft, ficut cafttorum acies ordimata : t'tique Sacerdotij Chara&ter ncfter eft partici- pium. Tu VrRBuM divinum cs, munus, quod oflero, diyina fa Pit; qllïä . Theo- P5 DEDICAT10. "I'heologicum eft. . 'Tu VExsuw practicum es, portans omnia VERBO virtutis tuz,quo Cceliirmati funt : ideóque Theologiam:pra&ticam r1s1 dedico. Tubrevitatem amas, VERBuM es abbreviatum; hinc Theolo- giam abbreviatam immenfi'qaodammodo rheologici Moralifmi Syno- pfin Tiarconfecro. ^ T inquam, qui fcientiarum Dominus es,cujus Sapientiz Ron eftnumerus: qui Sapientiá tuá attingisà fine ufque ad fi- nem fortiter, .& di[ponis omnia fuaviter in numero, pondcrc, & men- fura. Trmi, quiícibilis univerfies ArpPHA & OMEGA, "rheologorum omnium Vox.& Echos Prophétarum infpirators Apoftolorum Magi- fter: Evangeliftarum Do&or ; Do&orum vita. Do&oresfinehoc Vzn- 20 funtíicutcorpus fine anima, in ipfo vivimus, -movemur & fumus. Hoc VEnsuM Do&orumSol & radius eft;/fine quo VgR20 funtficutCoe- ]um fine Solejficut Solfineradio. Hoc VERsuM Do&orum ienis, ar- dor.& flamma eft, fine quo VEno funt ficut ignis fine ardore, utiardor fine lamima. Hoc VEnsBuM totius Theofophiz.radix, medulla & fuccus eft, fine quo VERBo rheologi funt ficutatbor fine.radice ,tadix fine me- dulla,(inefucco. '"T'u, O Suwz SacEnDos! VensuMes, quodDavi- dem Cithareedum verbis implevit, & in memento Píalmiftam fecit: VznBuM es quod Àmos Paftori armentatio verba ad prophetandum ; Danieli abje&o puero verba adjudicandum : Petro Piícatori, Saulo Per- íecutori, Matthxo Teloneatrio verba ad przdicandum infpiravi. Hoc Vzn5o ineruditi Pifcateres, nec petritiin Gramatica, nec armati in Dia. lectica, verbis impleveruntmundum. Hu jus VERBI in catne vifibiliter nobiícum verfantis verba erant geminulz,quibus nosperditos redemit: €ragt Lachrymz , quibus nosimmandos lavit : erant rores, quibus nos aridosirrigavit. Remverbo. VznRBuM quidem unicum es , 'O Jesut quod Pater in tota loquitur zternitate , attamen omnialoqueris, omnia vides, audis omnia, operarisomnia. Sinequo Verbo quifeputat ali- quidfcire, nihil fcit, (ed in omni fcibili czcutit ; furdeícit, obmutefcit, Hxc verba funt, quibusbalbuties mea TE VEnau Patris deprzedicat ; quoniam autem, O REpEMPrOn SaNcrISSIME! omni laude major cs; laudet T& pro me (cientiz tuz abyffus infcrutabilis, Laudet TE pro me TA altiffima Sapientia, T'uA latiffima Mif ericordia, Tua profundiffima ] ufti- 34 Juftitia, Tua incircumfcripta Magnitudo, Tu veró SaxrE SíAw- CTORUM ; SALVATOR MISERICORDISSIME ; dumexnihilitatismez abyffo affurgensad Auguftiffimum gloriz tux Thronum TRIBUNALIS mei verbaadgeniculatus depono,ea gratiofo recipeverbo. Verba mea T'u- um petunt alloquium & gratiz Favonium. "TiB1ea'dicata volo & con» fecrata, qui folus potens es Vetbo.Zoilorum ( quorum infinitus cft nu« merus) confundereverba, contundereora. 'Oculismifericordiz tux infpicecordismei fenía, quibus Opüshoc Ti5: fübmittosaffe&tum a-fti- ma,noncenfüm. Vile munus eft, quapropter àb infinita Superemi« nentiz T'az clementiapretiumemendicat, Si TRIBUNALIS nuius verbaforían aliquo fint afperfa nzvo, non intres in judicium cum fervo tuo Domine, fed verbo mitericors abfterge. — -Laboris meimercedem quzro non aliamnifi TE Domine. Tu laboremhunc meum propitio Sideris tui afpe&u irradia, mequeproeo, quodoffero in tempore,recipe ad T* in beata ZEtetnitate, Sacerdosaterne, | Itaorat & adgmcï TEtua; :O Jesu Salvator P Vilis Creatura, pulvis $ cinis. Fr, MARTINUS VWIGANDT, Qr-d. Psræc'lic.k i FA X5 A Sus E IN CTOA T 4 E EUA ä COSEDALASIAE E DAR EO ISLÁN RRE * '"FEACULT«sÁ45 ET PRIVILEGIO M CIESAR EU M. - Fr. ANDREAS RorH Ordinis Pradicato- rum SS, T heologiz Magifter, & per Provinciam T'eutoniae Prior Provincialis omnibus has vifuris & Le&uris Salutem. * N æ, Um Sacre Gefarex Majeftatis Decreto Viennz Iy, t * MaijAnnoIó666.dato, omnibus & fingulis Ty- ais ) pographis, & Bibliopolis ,. alijsque quibuscunque o - - *) librariam negotiationem exercentibus fub gravi l EE ferió prohibeatur , ne quisquam libros , ab Ordinis Prz- dicatorum Patribus editos, aut deinceps edendos intra Sacri Ro- mani Imperij, Regnorumque ac Dominiotum fuz Cefarez Majeftatis hxreditariorum fines ,. fimili vel alio characteris ge- There, aut formá; (ivà in toto , five in parte recudere , vel alió re- cudendos mittere,. aut alibi impreffos adducere , vendere aut diftrahere, clàm; feu palàm , citrà teftimonium aut confenfunr fupradi&orum atrum audeat, vel praefumat, Ego Andteas Roht SS, T'heologiz Magi—fïer , & per Teu- toniam Prior Provincialis harum ferie & Officij mei Authorita- teconcedo Nobili ac ftrenuo Domino Joanni Cafparo Bencard , OfQa- ejusque Hæ;cd1bus, & poteftatem facio ; ut T heologiam m lem PüI.V:JZEZfGJZZM Íem A, R. & Eximij 5S, Theologi Magiftii, ejusduc in Uni- verfitate Viennenfi Do&oris , D. Fr, Martini W igandt, cui Ti- tulus, TRIBUNAL CONFESSARIORUM & ORDINANDORUM, legitimé cenfum & probatum pro bo- no publico ty pis evulgare poffit. « In fidem his Officij mei i- gillo munitis proprid manu fubfcripfi, 1702. Die3. Decemhris.. A&um Auguftz Ánno i^ j F. e/Mndrear fRotb Magifler 75-7'0i-iæcialiy Q Teutonia mppria, gC [e jut gnt ( t 1ïd; vFr.ANw [UCd lt hi osiecepeesee *j a BU epbo dU Gee9bdas "EodGted6da oO o oga ob Jato at F. ANTONINUS.CLOCHE SS. Theo- actotius Ordinis Pradicatorum humilis logix Profeffor, Magifter chlcralis &Scr,vus Salutem.. " R zfentium tenore,. & munerisnoltriautlioritatc tibi Ad- - modum Reverendo Patri. Magiftro Fratri. Martino-W/i- gandt pro.tempore Priori: Friburgenfi: Provinciz noftrz "Teutoniz Concedimus facultatem , quá poffis typorum benefi- cio.emittere in. Publicum- TRIBUNAL CONFESSARIO- RUuM ET ORDINANDORUM DECLINATO PRO- BABILISMO , prelo jam paratum, düm tamen ab.Admodum Reverendo P; Magiftro Priore.Auguftano F. V incentio-Dempf- len,& Reverendo.Patre Prafentato F. Jofepho.DufackerL e&ore primario., quibus id tenore prafentium. fpecialiter: commit- timus ,. previ: accuratiffimá revifione cenfum & approbatum füerit, ferventürque czterade Jurefervanda.. — In nomine Datris, & Filij, & Spiritüs $, Amen,. In quorum fidem his Officij no- ftriSigillo roboratis manu propriá fubícripfimus Rpmæ I5, Maij IJOQ;, B. (ANT'O'NIN US CLOCHE Magifter Ordinis.. ; chiftratäl&ittcrä l, fol. 385. Er. HENRICUS: EABER. Magi&cr & So;:ius.u, APPR(i (j g 9 z od iE i. .;;(:( Sosmeem: d sss D 5 X T N Z9 n A GB E t ,( Borto DI E ää, L/ Zs 6 » APPROBATIOL Q A N Y W .;; CA $. Uffu Reverendiffimi P. Antonzni Cloche. totius Sacri LY i N M u j VN N | MZ FF. Pradicatorum Ordinis Magiflri Generalis cà , quà u E ar eft, attentá mente legi , releo AE g gi Opus, intitulatum TRIB UNAL CONFESSARIORUM & ORDINANDORUM » ab Ádm. Reverendo ac Eximio Sac. Thcologiz Magiftro P. F. Martino Wigand: P. Digniiïïmi per Provinciam Teutoniz P. Magiftri Provincialis Socio feu Secretario elabbratum,;ali quidem verborum clarita- te; claráfacundià, facundá raritate , rará periodorum emphafi, atque qmphäticä Angelici & Ecclefiz D o&oris D. Thome A- quinatis teftimoniorum ubertate, ut & intelledtum Confeffa- RS, riorum ad bené docendum , ad (alubriter medendum , adqueju- fté judicandum illuminet, & voluntatem Poenitentium in viam falutis 'dirigat. J Quocirca Opus hoc digniffimum ceníeo, quod pro maximaConfeffariorum fimul & S pesnitentiumutilitate pub- iciat. DabamAu licam lucem typis mandatum afp 2 guft« inCon- ventu $. Marix Magd'al;næg. Decembris 1702. N F. Vincentius Dem])]?m Ord. P;'æ d. Magiffer , £5 [-4- di£ti Compen- ts Prior mann propriá, X X APPRO- o E w ( )eneresEcuSS GE um um APPROBATIO II (s T [ X miaundato Reverendiffimi Patris Magiftrí Generalis attent& d f | mente pervolvi Librum hune, FRIBUNAL CON FESSA- LN Cujus PX RIORUM & ORDINANDÓORUM. intitulatum, v.v AW Authorem emmibus omnia failum ipía (üngularis methodus oftendit ; (iquidem Stylo brevi, gratádue facundià ex Angelicà noftsi , & Ecclefiz. Doc&toris Divi Thomx Aqunatis Summá, pracipua, imó feré univerfa moralis Theologüe Thicoremata. non tantüm exhibet , fed & tam erudità , captuque facili brevitate enücleat, ut eorum expofitio cum guft u & fru&u nefcientibus fiat cognita , fcientibus non fit- onerofa. ofasque in genere niorum Qua'ftiones nec: immiti fe- Implicitas pericul veritate , nec molli nimi s&ndulgcntiä ,fedavita veritatis integritate, adeo- ut in. earundem refolutionibus ab Ortho- ftudiosé & fecuré pertraétat doxz fidei principiis , ab Oecumenicorum Concilio rum San&ionibus tï: à SS. Canonum Statutis ,à SS. Patrum, àSummorum Pontificumdccretis, graviffimorum Virorant folidà tutiffz- Angelici Praceptoris , aliorumd; máque doétrinà, deviare nullibi , bemitatem autem €b difeiplinam & feientiam andiqué docerefàtagat. — Opus igitur hoc ficut. omnibus veri- . tatem exquirentibus animarum Curatori bus ,ipfis etiam Poenitentibus , cujuscunque fint Statüs , utiliffimum fore 5 ita prelo acluce publicà dig- niffimum effejudico. Datum Eyftadii in Conventu SS, Apofítol ?rum Peui& Fauli. Dic 4. Decemb. Ànno 1702. Fr, Jofephus bufk:ka Ord. Prad. $S. Theol. Prafentatus , & p. v. Prior Eyfladiasus ándignus. M, P. Cenfura r * *f .'.. — 355gteoesdcs V9 g:.g ; .O NG ao« ïe*r&ä *?9 as ä;ä *5 Cenfum Ordmarzz. A Q c Um Sobohs Angehcæ Faces & duo SS. Predicatotuta (g/ 24 A5 42 : Ordinis Luminaria publicà fide conteftentur , huic d SS Confeffariorum & Ordinandorum Trlbunah illud Pmchd»:s Au&ore Philochoró ;4xo«»« v'aus;, nimirum triplicem Mercurium , convenire, & inibi prudentem fcientiam , pruden- tiam fc1em:1fiïmam & dlgmratem in hocan gchco ordine facram continere , & infuper ex Scripti hujus de(uperà me fubfcripto in- flituto examine repertum fucrit, e jusdem au&orem in animarum lucrum totos ingenii ac zeli nervos mtcndlfïc idcirco ad commu- nemutilitatem typis mandati poffe cenfct infrà notatus, Augu- fiz 9. Decembris 1702, Z : l* M Francifcus Guilielmus 4mair D. Confil. Canonic. & Penitegtiarins g. HARH. propria, " X X PRAE- p Í Nitics 9 EO . Bnesss eossesSeSeS, Pracfatio ad Lectorem. Q«acea Uppiam fundamentum e janua virtutum , 0mpdisá, gratia , ae [Diri- ö 1ualis confolationis principium efl cop[cientia pur itas , ac cordis mun- 25 /4; ditia, ad quam principaliter & precipue. per puram , veraim , inte- gram e per. ectam Confe[fronem peccatorum acceditur , merito 74, quisquis es; Chrifti Sacerdos, in foroPoli]ud'ex , Do&or , & Medicus , con- fcientiis judicandis , docendis, medendisque prxfe&tus promovendz cordi- um munditiz, ac virtutibus plantandis deftinatus, meritó , inquam , inhoc omnium ponderofiffimoSalutis negotiojin. ar&o zternitatis itinere,dictan- te prudentià,& imperanteCharitate,indubié dogmata & medicamenta cer- tacliges prz minüscertis ficut iterconfe&urusni defipiat, equum habilem cligitprz claudo; navim firmam pre cariosá,viam fecuram prz íncertà Hinc DuceacDo&ore tibi opus eít;ne ingrediaris viam latam, qua ducit ad perdi- l;ä tionem. Angclo ergo Cuftodite committe, &hicnon fitaliusquàmilleip- ? fe, cujusin Opufculi 64. Prooemio ipfiffima funt hzc verba, quibus hancad j tePrafationem exordior :Non eft isalius,quàm Azgelicus Ecclefre DotforTbo- q suasde Aquino, QuiClementis V III. effato fuosTomos fne ullo prorfas errore ü conícripfit, Cujus do&rinamUrbanus V IL.vocat veridicam.. llleTbomasde d eujusTomisInnocentiusPapa, Eujus;ait, Dacferis Sapieptinpra cateris, exceptá d szmim", tantam babetSententiarum weritatemyut uuuquam,qui eam fenuterit, t smueniatur àtyamire veritatis deviáffe -T utiffimaergo funt & inconcufla hu- für jusAngeliciDoGoris dogniata;ab co, qui nec fallere nec falli poteft;éCathe- refp dràCrucis cenfurata & approbata: Beze /Eripfgïi de meyThasma. QuaSententía lüq cftindefinita;ore Dei prolata; xquivalens univerfali; Agnovit hoc przcla- li xiffimus illeJe(uitaPetrusLabbein hzcAngelici Magiítri prorumpens enco* ! f mia: Aggelorum Difcipulus & pene ezulus fuit ,multa ab Angelis didicit 3 qua- 0 dam Ang elos docere potuit. — Aut Theologiam ad terras deduxit é celoyaut, /cf'fw': It in viá , quod videtur im patria. lng Ergo,benevoleLe&or, &Confcientiarum modetator,ne in moderna- n um laxitatum lubricitate labaris;ne in infinitarum probabilitatum labyrin- ly tho à vero devies, Ecce Azgelicus sofler Praceptoríe tibijungit ut Cuftodem tibus N Angclumin hocTribunaliTheologico-moxali ;in quoremiffis novita J anti- e» * Prefatio ad. Leflorem. b.ntïquidrumPati*um acDo&orum(quorum linguá loquitur)feniora ac fa: nioratibi porrigit fenfa, Quibusfi parucris,in codonandis peccatis eris fide- lis fervus & prudens. Accipeproinde & ample&ere hocAngelico-Thomi- fticum animzTribunal,abAngeloCuftodeTheologiz per me,omniumDi- fcipulorum ejusinfimum &indigniffimum,tibi eredum. Fateor ultro,quod in hoc opere meum ett, nihil cftnifi quód in o omnes materias morales , CafüumR efolütioni fervientes contraham, ac moreinExamine confüeto, &;ut dicifolet,proprer Junieres,rudifimplici,imo fimpliciffimo ftylo;propo- nam: & juxta illius(dequoJoannes XXII. teftatur: Quot Arziculos [eripfi? , tet miractila fecit) nimirum alté fatiAngelici Przceptoris mei mentem deci- dam. Etfi enim plurimasCafüumSummas &Summulas|àThomitftis editas, riec minüs extraneas, videre fit, &quidem nonnullas nimis fyncopatas , ut qui eis ftudent, fzpe nec fciti fui rationem reddere valeant: Vixtamen in hifceGermaniz noftrz partibus invenies unum ThomiftamDominicanum; omiffis fpeculationibus,moralia omnia eà ferie ac ordine,quo in $u74 Di - viThome Aquinatis fefefüb & confequunturfuccinüé tratantem. — Ethinc Fratribus noftris/five ad'Theologiz moralisCoronidem,five ad Animarum curam rigorofumdque pro ca examen afpirantibus fiepe non modica fe obji- citdifficultas. Càm namque ex omniimateria moralirigidé fint examinan- di,vel omnesTra&tatusad manum non habent; vel,fi abent, immenfum chaos oculis cernunt,quo terrentur,vel fi inScholis eosaudiverint, fpecula- tivis ad praxin non conducentibus fübtilitatibus(in quibus non omnia pof- fümus omnes) pbrmixti fünt;imó abundant. lllis ergo hocZzibuzal nolui xefpergere,quod puré pra&ticum & morale eft.. Si paucula quedam invene- ris qua tuum (refpe&tivé) captumexcedunt;v. g. de conftitutivo peccati & fimilia , oculos ad faciliora converte , & perpende quód tefte Operis hujus J- frontifpicio pluribus debitor fim , &quód ex his clarcícant alia eisannexa. Obfervo,paucis exceptis,poft binum brevemTractatumProoemialem;ordi- ! nemQuzítionum AzgeliciDecforis inSumma s incipiendo à 1. 2, & addendo, in quoloco S;Do&or de hac vcl illà materiá trá&tet,ut poffis,(i placuerit,ad aa fontem iptum;ex quo hosrivulos deduxi,recurrere. Multis multorum DD. [je Authoritatibus, Sententiarumque allegationibus (qua juniorem de hujus vel illiusSententiz amplexu non raró perplexum faciunt)chartam cugm tüa [ ; hifi fors , ubi Quxftiononnihil contro- naufc?. & finc fru&tu replere nolui. vería X X 3 z Prefatio ad LeBlorem. ïfcrfa eft, Sufficittibiinvica AuthoritasS. Thomzx & Thomiftarum, — Ia : Caufis &Cafibus gravioribus crebró exprimam, qua Sententia mihi minüs Quz tutior, non tamen femper probabilior ; qua magis probabilis fit. nec neceffarió fequenda. Quz Sententía mihi probabilior , fi & tibi talis fed Thomifticz Authoritatis ac rationis pon- videatur,tu , non ob mez, dus,eam ampleàcere. Sin minüs , cave. . bunzalin fedecim T ra&ätus. Hi fübdividuntur in Dividitur hoc 772 diverfa particularia Examina. Hæ in Quzftiones & Quaftiunculas pre materiarum diverfitate. H Advertis indubié , Le &or Benevvole , (copum & intentionem meam, quz non alió collineat , ni fi ut T heologorum moralium pracipué Sacer- mafpirantium , profe&ui ferviam , ne, ficut po- dotum, ad curam animaru lr pulus, fic fit Sacerdos, rudis, Legis Dci ignarus, ftupidus charadtere facerd- otali indignus, - Audite hec Sacerdotes & aufcultate judiciumOfee y..Quiatu Fientz'am vepulift; , vepellamte , ne Sacerdotio fungaris mibi. . Ofce 4. ait Dominus ad Sanguinem commiffi Gregis de manu ejus requi- Sacerdotem Curatum , rens. Utergo labia Sacerdo tis cuftodiant fcientiamMalach. 2. & ne , dwam ambo in féveam cadant oternae catus Sacerdos populo cace ducatum praflat , j damnationis : Matth, 15. Pro fübfidio cape hunc meum laborem, qui, fi tibi placet, be ne eft ; utereeoad famofiorum Cafuiftarum intelligentiam, vade tu Zoile & fac melius. Hocunicum fuadeo , probabi- Sidifciplicet, liorifum ample&er c,non quà meum, fed quà aliorumSen-& Saniorum lceamentorum folvere. Caterüm uorum non füm dignus corrigiam ca fi quid i n hoc Opus irrepfiffetà gennino Matris Ecclefia vel Angelici Do&oris feníu alienum , millies revocatum efto. N €5 )oC $ j 1 Q duf U INDEX ; (Se AX o ï? « ö. N " Do j — * n ze«* 3 E 21 SM "— E ., OR " 9 m à N x ääæäää "W X r aX 5 9S äa p u o *5& J2 N 18 ü.. j'. Á A h NS W $ G (s;-ää ?At- vï.', 'MR- x VA ïz a c iC LL [2 ;-» 9d P AE POO ) & LL :äääää DINDESXI Ofcendens Quaftiones & materias quæ m hoc Opere feu Tribunali tactantut. Prologus demonftrat fecuritatem do&tinz Dodtoris Angelici, ratxonem acmethoduma totius Operis. TRACTAT US I Prooemxahs De requifitis in Confe jarzo. EXAMEN UNICUM Pol. s. De Examimine, Poz*e ateFortutibus, Sczentza - Officio , oä/zgatta,ne Conf jarii. N fit obligatio fitendi (e examini Reverentia Ordinis Ptedieat. ià hoc N pro Cura , ac Confeffionut au- dientia, FolzNI erga Ordinarios.. N, 5. Obligatio & onus confcientiz exa- Quid deReligiofo ? Przlato? Docto minantium in eodem Ordine pto Cuta re promoto? N. 2 vel con&ffionumaudientia. N. 6, LA An hocExamen fit Epifcopo liberum Obligatio examinandorum in ecdem N 2 An illud poffit remittere. N. 4 Ordine de quoties fe fifendo Examirii. Qäæ in hoc praxis quorundam Otdi- N. . patiorum , auc Exatmmtorum ab eisde- uid. fit Cura animarum ; quld Con- putatorum. Ibid. feffio, quid Confetfarius, N, 8. X Quid j n 2 Index Traddatuum ey. Examinum. TRAXCGKIAISSTL Quid fit poteftas Clavium;quotuplex, & àquo data? n, 9. & Proæmialis." Virtutes Confeffatii. n. ro. Prudentia & Scientia Confeffarii, De Confcientia. EXAMEN.I fol. 18. uz, quanta, & quotuplex. n. r 1. Obligatio Confeffariorum indo&to- De quidditate , divifrone c» 051,1'31' tum ad fequalificandum , & Superiorum tione con[cieztia €9 in [pecie de con- ad compellendum eosad hoc.. n. 12. cientia erronea ac dubia. Quid dePonitente ftudiose quetente Obligatio Confeffarii ad tudendum Confeffarium ignorantem ? & quid fi huic Tractatui. n. I. do&ior haberi non polffet ? n. 13, Omnis homo hibet confcientiam ; nolens volens. Circa hoc ridiculum fa- Munia Confeffarii. n. 14. Confeffarius Zelotypus. n, r f. &um Beffi. n. 2. Obligatio Confetfarii ad judicandum Quid & Quotuplex fit confcientía, / in patticulari e(Te vel non elle mottale. n, 3. & 6. n, 16. An homo melioris ingenii fit melio- An ei liceat füb confeffione , przfer- risconfcientiz. n.4. tim longá ; An Con(cientia maneat in homine dem. .parumpet dormire ? ibi- dormiente. n, f. Obligatio Confeffarii ad examinan- Conícientia ertonea & error quid & dum poenitentem, n. 17. quotuplex, ejusque obligatio. n. 7. Obligatio fe przparandi adh anc fun- Quid de confcientia erronea circa im- étionem, n. r$. offibile. n. 8. Qu debeat effe difpofitio Sedis con- Quid fi (it contra Preceptum Przlati, feífionalis. n. 19. n, 9. Aliqua obfervanda in confeffionibus Dubium vel confcientia dubia quid ) mulierum. n. ao. & quotuplex ,an liceat cum ea opetari, Quantum ncgotii S, Tenatio fecerit n, IO. fpitituale gubernium trium folummo- Quomodo refotmanda. n.1r, do Monialium. n, zr. Adrefotmandarm confcientiam erto- Cur Patres Societatis non foleant fu- neam & dubiam Regulz & univerí(alia fcipere curam fpecialem earundem * ? ibidem. principia, n. 12, Melior conditio poffidentis in mate- ] ria juftitie, n.13, p Non veró aliarum virtutum. n. z4. li « OHOE o Varii circa hoc dubium cafüs ,in qui- W bus cft ample&tenda pats tutior ac Legi favens, n, 15. ! W EXA- ZfPoveYV Af AVET Y Ls g P Py PP» [ 5 - * Pani 74 i'vl Pium. EXAMEN II fol. 28, Quid fi Opinio judicetur ptobabilis , & oppofita probabilior fe non offcrat? . De Confiientia Scrupulofa. L Quid & quotuplex Scrupulus , & an Licet aliquande fequi Sententiam fit idem quod conícientia fcrupulo(a, probabiliorem quz non fittutior. n, 9. n.I, An liceat agere contra fcrupulum vel Ex duabus Opinionibus zque proba- conícientiam fcrupulofam. n. 2, bilibus in praxi fequenda eft tutior, n» IO. Quomodo in:elligatur. illud didtum Generaliter tenemur fequi in mora- Gregorii Bonarum mentium eft cul- pam agnofcere , ubi culpa non eft. ibid, libus & in praxi probabiliorem cogni- ad 1. Oppon. tam ut talem , faventem pracepto, dum concurtit probabilis , libertati favens, Scrupulorum caufz,effe&us & figna. n. II. Q. 3. Eorum teformatio & remedia, n [ L Probatur hoc ex Do&ore An gelico. Specialiter n.12.. ExSubtili, n, 15, viarium, n pro fcrupulofo €irca Bfe- Quodnam eá füper re fuerit votum Scrupuloficulicem excolantes, came- Sandiffimi Domini Papz Alexandri VII. h. 14.1 lumglutientes. n, 6. De przclatiffimo Opere Rex;erendilïl Patris Thyr(i Gonzzlez Prapofiti Gen. ExAMENm.MJ; De Con[cientia Probabili. S, J. demonttrantis in eo, Sententiam Probabiliftarum perperam attribui Pa- Quid fit confcientia & (ententia pto- ttibus Societatisut Authoribus. n. 1 $. babilis ? & quotuplex ? que & quot Rationes füadentes fequelam Senten- principia probabilitatis? n, r, AÀn unus Do&ot faciat Sententiam tiz ptobabilioris. n. 16,& 19. practicé probabilem. n, 2, Effugia Adverfariorum. n. 1 7* Quz itmpugnantur, n, 1g. An faltem refpe&u hominis rudis, De quodam Cancellario Parifienfi ,in imperiti, &ruftici. n. 3. & 4. An ad faciendam probabilitatem pra- agone vim probabilitatis experiri finali- €icam principaliüs concutrat Ratio vel tet volente & damnato, p. 20. a Proponuntur argumenta. Probabili- Authoritas, n, $ fta rum, n.2I,. Quid (int opiniotutior , minüs tuta, tibus. & fqlvumurin fequen- probabilior, n. 6, 7 Thomiftz non j ftint Authores Pr5ba.— Quid fentiendum de fequela Opinio- bilicatis. n. 22. nis ab intrinfeco minüs probabilis fed probabilioris ab extrinfeco, Vel que Quid fi homo rudis confülat duos infee& minüs probabilis , Conteffatios , quorum unus afferit eífe gï fed operanti licitum, alterillicitum. n. 23. videtur vproba'bilior. n.7 L Quomodo vir do&us teneatur libra- a! 2 tc - v * vecv d t;'x'm.,mu:. TOURACIATUS | Iiï. xe fundamenta: f&ntc-:gtxiä. iï:c(;u-endæ. ibidem. De ultimo fne bominis. D& volum- Quid faciet Con fe(ïärius cui ex im- tarío €$ involuntario.De atluum bimte £ 2 snorum circmm[lautim. ac moralitate. provifo venit cafus in Confeffionali ibidem. Ex Prima Secunde ZAnge- N üz quoad þraxin differentia inter lici Do&orzs. Probabiliftam & Probabiliotiftam , qïxm neuter fitomnino certus, n.2.4. EXAMEN I fol. f9. Dantut: cafus, in quibus Probabilifte De ultimo bomini fne » 4libus bu- fiunt Probabilioriltz. . n, 2j. mani ,ac voluntarto cr tnvolunta- "Quam fententiam teneatur fequi mi- nifter Sactamenti.. n. 26, vio i& 105 Veperto, , z Quam Medicus & Chirurgims. .n. 27. , R:tio cux"(Conf?:iTarikus in hoc Ttadta- *' Quam Judex , & an hic ftante zquali tu apprime debeat effe verfatus. n. r. probabilitate poflit judicare in favorem Quis fit ultimusfinis hominis, n. 2, amici. n.28. 2 In quo formaliter con&ftat beatitudo, Quam Sententiar teneatur fequi Me- : 1. 3. dicus & Judex conícientiz feu Confef- for, n.29. An poffit confiftere in aliquo bono X cteato, . n; 4 An felicite pe fit accommodate Opi- Eadem voluntas fimul non poteft cff- nionipeenitentis, n. 30.- cacitet tendere in plüres fines ultimos Prefertim fi is effet do&tiort Confef- totales. n. $. 1 fario. n. 3 r. äimulare cum poe- - Quis fitfiuis u ltimus hominis m-orta-* An poflit faltem di nitente bonz fidei in ufu Probabilifmi, liter peccantis. n. 6* Aut venialiter. n. 7.. Á vel improbabilifmi. n. 32. Quid fint a&iones animaleshumanz . Quam Sententiam. teneatur. fequi hominis. n 8 PU Princeps in bello , in tributa imponen- Pecqu ho a» do,in mutatione monetz. n. 33. acÉones ub*.negtur finis ül- timus, ibideme Quam fübditus , dum circa rem Quid fit $oluntarium . an fit ídem preceptam funt £ontariz. Opiniones. «7* [] n.34. quod liberum. n Qaotuplex.'n 10. ; Qmm»Advocan & s )33' Q.atuor caufe invóluntarii. Prima; I9 m z 3- EO »NR violeptia. n.11. * 7 joC Secunda, metus, n, I». V 1 ol - SS Q u ! otupl CA it metu is, & qu& requï—- : AA a rantur ad metum qui cadit in viram con- ftantem. ibidem, ; Quo- p —— p D Index ?mæmæ e Exltmz'imbz. Quomodo , quxzex m Ü etu fiunt , Qnt gravantes Antrà eandem fpeciem , fint j voluntatia. n. 12, neceffarió confitendz. n. 26. h Quid de obíervantia mandatorum Proponuntur argumenta Sententiz affitmantis. ibidem. Deiex metu. n. I4. Solvuntur argumenta Adveríario- De omiffione jcjunii vel Miffe ex metu, n. I5, fum. n. 27. Dejaramentis, votis, teftimoniis, pro- Refolvuntut vatii cafus ex . citcut&- fantia Oxz , nimitum de explicandu miífionibus , contractibus , ex metu gra- $ vifaclis. n. 16. & 18. ftatu poenitentis., de annexo voto Pro- fellionis vel facriOrdinis , de circum- l- De Reclamatioué vouua Piofefflo- ftantiaSponfalium cum iam alio contra- nem exgravimetu f2gam. n. 17. De réftitutione eorum qua funt ex- &totum in peccatocarnis, de ttiplicico- torta permetum levem. n. 19. gnatione, de circamftantia infidelitatis i Metus reverendalis an fit gravis. ibi- in peccato carnis : de Confelfario cogno- dem. fcente filiam confelfionis- n. 28. Remedium Juris contra atroces mi- Decteta Pontificia contra- Confeffa- 0. nas,qua funtcaufa metüs. n. 20. riós follicitantes. n. 29. Tertia involuntatii caufa , fcilicet An Confeffrius »poffit . sbfolvere o concupifcentia , quid , & quotuplex fit2 fuam complicem carnis. ibid. Not, z. quomodo caufetinvoluntarium ? n. 21. Refolutio plutium cafuum ex eadem Àngraviüs peccet, quiä accedit ad de- citcumftantia , nimirum de annexo voto f formem quàm qui ad pulchram, |n.22. itriufque complicis , vel unius; de con- W Quarta. involuntarii caufa , fcilicet fanguinitate;, de peccatis parentum in filios & & contra. n. 20. g ignorantia , quotuplex fit ? nimirum ne- gátiva , privativa , Juris & facti , antece- Circamftantia Q»id explicatur.n. 3 T. dens & invincibilis , concomitans , con- Ubi;n. $2.. Quibis auxilizs n. -;.NCm'. ia fequens, & vincibilis, n.2 3. n.34. Quaemodo.n.3 $. Quando.n.36. Quz & quomodo caufet involunta- An fcientia Confelfarii fit . mera cir- rjum. n; 24. cumf(tantia officiiejus..n 37. ;ül MEXAMEN IL fi.j. EXAMENÁJIH, fol, 87. den De aciuum bumanorum moralitate. De Circuäiantik bumanorum 3uid formaliter fit moralitas & in AG um ] quoconfiftat. n. 58. rày Qaid & quot fiht circumflantiz , ex Qu & quot fint regulz morum.n.29. Veríü , Quis,quid ,ubi, quibus auxiliis, Quaz & quot principia moralitatis, &c. n.2j. ibid, iuie cor -Explicaturly Qwuz. ibidem. Quot, quz , & quid fint fpecies mora- litatis. n, 4C. Quz circum ftantiz , nimirum anag - X 3 An Q m 6 Index Tratfatuum c Fxaminum. Àn detut (pecies media, ibidem. TRACTATUS ay. AÀn motalitas ut fic reípe&u fpecie- De virtutibus , vitis , e peccatis, rum fit quid univocum vel analogum. -Ex eadem Prima Secunda. s H lr Datur actus hatnanus indifferens fe- EXAMEN I fol. 103« cundüàm fpeciem. n, 42. Nontamenin individuo, n. 43. De effentia , [(ubjcto, divifione , at proyriemtc Irtutz. - Solvuntut argumenta Adverfario- rum. n,44 &leqq. Ratio cur , Confeffarius teneatur ha- Cutr homo interdum egeatrecreatio- bere notitiam virtutis & vitii. n. T. ne etiam corpotali , & quid de hoc fenfe- Quid fit virtus , varig ejus definitio- rit $. Joan. Evang. n. 45. nes. n.2. Ejus fubje&um. n,3. & feqq.. - Circa ludos eftaliqua virtus ; nimi- rum Eutrapelia, n,46. Quid fit appetitus fenfitivus & quotu- Idem a&tus humanus potefl quidem plex. n.4. — Quid paffio, n. s. fimul habere duplicem fpeciem bonita- Vatiz paffionesexplicantut,nimirum tis, vel duplicem malitiz, non tamen amor, odium , dele&tatio , fuga, triftitia ; fimul fpeciem boni & mali, n. 47. audacia, timor, ira. ibid. Refpe&tu cujus boni appetitus ratio- Solvantut argumenta Adverfario- rum. D,48. nalis indigeat habitu virtutis. n.6. Vatiz divi(iones & fübdivifiones vir- Non potefthomo per eundem actum fimul placere Deo & diabolo. n. 49. tutis. n.7. In homine jufto ad minus tot funt uid fit Politicus & Politiaac quotu- plex. n.5o. virtutes infufz quot acquifite, n.8. H Subje&um virtutis infuíz, five fit cir- An qui $ poffit effe ambidexter inter Deum & diabolum , vel neutralis. ca ationes fivecirca paffiones. n. 9, Proprietates virtutum. n. 10. nos * ug obligatio hominis voluntatem Duplex medium virtutis. ibid, Solvuntur Obje&iones, ibid. fuam in omni te conformandi voluntati divinz. n. j 2. Àn & quomodo viitutes theologicze confiftant in medio. n. I2, An actus externus interno addat fpe- cialem malitiam aut bonitatem , pra- Quomodo virtutes fint connexz, n. 15 fJ mium velfupplicium, n, 5 3. Solvuntut obje&iones Adverfatio- Solvuntur Oppofitiones, n. 14, An detur virtusfine Charitate, n.tf. rum. n j4- AÀn virtutes in via acquifitz;aut intel- lectuales , autetiam theologicz maneant "t 92)0(3: in Pattia. n,16. EXA- l » carl p — Index Trafatuum & Examinum. 7 Án peccatum aggtavetut ex citcum- *EXAMEN l R i. ftantia, vel damno illato. n. ? 7. De vitim c* peccatis eorumá, diflin- Solvuntur Oppofitiones. n. 58. Girone catifis €9 effetbibus. Ll Àn ex conditione perlonz in quam Quid fit vitium , an idem fit quod pec- peccatur, n 39. catum, an omne vitium ac peccatum fit contranaturam. n, 17. n ex magnitudine perfonz peccan- tis. n.40, Solvuntut Oppofiriones. n. 18. . Quod fit fübje&um peccatí, n.4 T. Definitio peccati quz ? n. 19. Solvuntur obje&tiones. n. 42, Deccato omiffionis applicata. ibid. In appetitu fenfitivo intrinfeca liber- Senfus illius axiomatis : Non omnia tasparticipata. n, 47, funt mala quia prohibita,fed,&c, n. z. Si nullus adfit con(en(us voluntatis, - , Natiz divifiones peccati, n.2r. nullum , nec veniale peccatum eft in ap- Confütutum peccati. commiffionis petitu fenfitivo. n. 44, problematicé defenditur, n.22, & feqq. - Solvuntur Oppo(ita. n.45. Fundamenta Sententie dcfendentis pofitivum. n.23. Quid fint motus fenfualitatis primó vel fecundó primi , quid dele&atio , de Defendentis privativum. n. 24. confeníuinillam. n.46. & 47. Utriufquc Sententiz argumenta fol- Regula ad dignofcendum,an dele&a- vuntut. n. 25, &726. tio fit de fola cogitatione , vel etiam de Prima cauía peccati;& circa hoc etror teipía. n, 48. Manichzorum. n. 27. Quid dicendum de oble&atione ve- Senfasillius Joan. 1. Sine ipío fa- netea extra mattimonium , fiftenteintrà é&um eft nihil. ibidem. volüntatem. n, 49. a Unde peccata fpecificentut & fpecie De advertentia /ad dele&ationem multiplicentur. n, 28. De peccato omiflionis, n. 29. morofam aliudve peccatum requifita, : n. f o. Solvuntur Oppofitiones, n. $0. . Àn a&us indifferens , qui e& caufa Si quisdubitet de habita advertentia, nl SI. omiífionis przcepti, exinde contrahat Dodtina S.Thom. de modo confitens z fpecialem malitiam. n. 3r. di complacentiam habitam in memoria Unde de'umatur diftinctio nutmerica peccati. n. fa. peccatorum, n.32. & 35. Ejusdem do&riná de cogitationibus jja j Unde ptimaria peccatorum gravitas, inhoneftis. p. p ;. eorum zqualitas & inzqualitas, n. 4, Et m;otibus carnis, [f B. $4. Àn peccatom €ó gravius fit quó pra- Cujus fpeciei fit dele&atio morofa. ftantiori opponitur virtuti, n. 3 $, Àn. peccata fp iritualia fint graviora Quid fi fiat càm carcalibus, .n. 36, quadam preciíione objedti ? n. 5 €. Quapndo 8 Index Traclatuum «j Examinum. Quando quis cenfeatur habereadver- Quid de oble&tatione in opere prohi- bito lüb mortali ; fed.commiífo & excu- tentiam interpretativam.. n. $ 7. uid dicendum de illis qui fe dele- fato per invincibilem ignotantiam, ut eratacce(fus Jacob ad Liam. n, 73.- é&antin pïohibitis füb conditione fi pro- hibita &on effent. n.58. Qua Regulz diftinguendi inter mor- 4 tale& veniale. n. 74- Quid. de vidue, vidua , (ponfo, ac Àn veniale poffi: ficri mottale. n. 75. fponía fedele&ante. n. f9. : * . mein abfen- Aílignantur vatía peccata venialia. . — Quid de conjugatis,maxi n. 76. tia compattïs. n.69, 2 . fub fp"ecicï fyiritualiä An peccatufm veni ale Q'ct' cum folo Quid de illis qui mottificationis mulietes xnudatas difci- Originali. n. 77. De variiseffe&t ibus peccati, n, 73. plinant, n, 61, uanta re(iftentia requiratut , & qua .Dantur peccata poenam aternam in- : media adhibenda , ut deleQtatio & ten- ducentia, .. 79. Qua poena:e n parfim finita, partim tatio eami; non imputentur adculpam. / infinita, n.80. n.€£2 2x - An veniale per accidens puniatur in Qua fintcaufz dele&ationis venerez, uas homo tenetur vitate , & in quibus zternum. n. 81. Quid fi veniale in hac vita fit remif- motns imputi folent przvideri & exci- tari. n. 63. fum , fed porna temporalis ci debita non- dum foluta?- n. 82. Y De imputis cantilenis, aclibris amo- Poffetne.innocens zternut damna- rum vel geftorum laícivorum Qvidii, Margia'&is,Catulli, Tibulli. n.64. ri, Bead & Cclo deturbari ,. damnati beàri , per abíolutam Dei potenuam ? Decaufa peccati, n.65. & 67- Demalo Deo Manichzorum. n, 66. n.82« De poena puetorum cum folo Origi- Omiffio ut fit peccaminofa , tequiri- turactus cencomitans. n.68. nali decedentium. n. 84. l [ Solvitur obje&tio, ibid. /^ Quà fententià condemnabuntur illi pueri? n.85* -De caufa interna & externa peccati. n.69. TRACTATUS V, q An diabo lus poífit cogete ad. pecca- tum. ibid, De vitiis: Capitalibus in. Gentre & e 'An omnia peccata fiantex fuggeþcio- : Tfpécte. l ne diaboli. n.70. EXAMEN I, fol1$4." An diabolo fit li berüm tentare vei De vitiis Capitalibus iu Genere , && It pon tentare, n.7I. I De ertore intelle&üs praerequifito ad de Superbia in fpecie. D Anhzc do&tina Confeffatio fit fcit u culpam voluntatis. n..72, necelfaria, n, 1. f Solvuntur Obje&iones, ibid. Quidþ M Index'Tmäatuum ö- Examinum. . Quid & quot fint vitia vel peccata Capitalia, n.2, EXAMEN IL fol. r96, De Cfvaritia (* Luxuria. W uid fiz Superbia,'an peccatum, & uidem fpeciale. n. 3 Avaritia quid & quantum peccatum, Y An mortale,& qua fpecies ejus. n.4. n'zf' An dicendus fit faperbus ille homo Luxutia quid , quantum , & quasdo vilis,qui indufirie colligit pecunias, ut peccatum , an poflit excufari ratione, ;- afcendat ad Nobilitatem. n. $. ignorantiz , violentiz , pudoris, metüs, a GradusSuperbiz;qui & quot. n.6, v,g. inoppreffione. n,26. Fiizejus. n.7. Virginitas quoad materiale & forma- J DePrafumptione, ibid. lequid, ibid. in fine, De Ambitione. . n. 8. Cafus de puella Monacha. ante Pfo- l: De vana gloria. n, 9. fcffionem vel inveftitionem occult& de- Regulz cognofcendiquando &quan- florata , an poffit confecrati aut velari tum peccatum (xt!vana gloria. n.10. inter Virgines, n,27. Quid fi quis mariytizetur ex vana Ubietiam explicatut, quotuplex fit gloria. n.II. Velum apud Moniales. Sed quodnam in i Filiz inanisgloriz, n.12, eocafuremedium? n.28, Deinobedientia. ibid, Ubi declaratur , quid fi folàm fuiffet i De jactantia. n, 13. u polluta ,aut , fi virilia clauftrum pudo- Dehypoctifi. n. 14 rit fuerint folüm ingrefTa (ine tefolutio- De contentione, pertinacia , difcor- ne feminis, n dia, & novitatum inventione. n. 15, Quz & quot fint fpecies Luxuris, dl n,29. ; m Filiz novitatis. Ubi & v;tia de or- natu veftium, n. r6. Quidfornicatio fimplex , deejusin- De fosminis in veftitu nuda pe&ora trinfeca malitia & gravitate, ibid. g praícferentibus, & de modernotutrito Ejusimpunitas & posna. n. ;o. earum ornamento capitis. n, 17, Mi Quid fiquis neget fe effe patrem pro- Defuco eatum. n. 18. lis, velfi plures rem habuetint cum ea- De fomina utente vefte virili , & & dem. ibidem. ' Contra. n, 19. Adulterium quid & quantum pecca- Defidris capillis. gr. 20. tum ,ejusque poena. n, 5 I. " De Saculari utente. vefte religiofa. Idemdeincefta. n. 52. n-2l. 3 De&up:o. n. 35. De Religiofo vel Moniali non defe- AÀn ponitens five puella five maste- 'hda tente habitum fibiex vi Regulz compe- neatur exprimere quoód illo actu primó tentem.. n.22, perdiderint aut. alteri abuletint florem: Q:omodo fe geret Confeffatius cum " vitginitatis. n.24. [ n feeminis in ornatu excedentibus, :n.23. Deraptu. n. 3j. DeCuriofitate. n. 24, De XX Quld fo Index draBlatuum & Exammumg DeSacrilegio. n. 37- Ejusfiliz. ibid. e vitio contra naturam. n. 36. Species gulz. n.j f. Ánlicitum (it vefci humanacarne vel De ejusfpeciebus, n. 38. fanguine, n. j 6. De mollitie feu pollutione. ibid. Vel fümere medicinas ex eis confe- Varii cafus de pollutione, prafertim fi alicui eveniat vigilanti ; fine omni &as; velutila&e focmineo aut fanguine effufo hominis. n. 57. commotione carnis. ibid. DeSodomia ejusque peena. n, 39. uid de Li&oribus pro fua fun&ione haufta fanguinis feanimantibus. n. $8. De beftialitate & poena ejus. n, 40. De alio vitio contta naturam. n.4T, An faltem in extrema ncceffitate li- ceat comedere carnes , humanas, n, $9, De meretricio & Lupanaribus ; quid fidt, antoleranda , an & quomodo lici- Quid Miffionatio agendum cum An- thropophagis. n.60. tum fit elocate domos merettibus.n. 42, * Hauftus vini e&ne Iicituä?; n.6r. Solvuntur Obje&iones. n. 43. Inqua aztate, ibid. De licita receptione quaftüs pto ufü Cut vocetut Lac Senum. ibid. corporis. D. 44- De concub inatu five Laicorum five Ebrietas quid & quantum peccatum fit. n. 62. Clericorum. n. 45. De Miffa Sacerdotis concubinarii non Quid de Lethargoà pati ad ebrieta- tem, n, 63, audienda, n.46. De Sepultura Concubinatii. n.47. Utebrietas (it mortalis ; non requiri- tur quód fitaffidua , nec quod ptivetra- De imagine Concubinz retenta. ibid. Quis fenfus Scripturz dicentis anti- tione prolongotempore. n.64. uosDP.habuiffe Concubinas. n. 48. Solvuntur Oppofita. ibid. De Choreis, ofculis, amplexibus, ta- Dantur cafüs , in quibus ebrietas à [ &ibus , literis amatoriis , & munetibus. mortali excufatur. n.65. n.49. Qaid fi quis crapulatus, ratione adhuc 1 De peticu lo & occafione peccandi, utens fciat eam eclipfandam . íi exeat é domo, n. 66, n, SG- De pericu lo familiaritatis foetnina- Quid fi vomat ,titubet, gteffü vacil- let , domos gytati putet. n.67. | rum, etiam fpiritualium. n, $1. De€onfüuetudine peccandi, -n. $ 2. Quid dicendum de ftrepitu religiofo, utirreligiose vocatur. n.68. EXAMEN Hl fol. 224« Signa completa'ebrietatis, n. 69. In Invidia d* Gula. Quid de helluonibus ingerentibus ut Quid & quantum peccatum fitinvi- egerant , generofiüs potandi eaufa, ac dia. n. $3. ebrietatem vitandicauía? n. 70, Aníe velalium inebtiate liceat ex Quid & quantmh peccatum fit gula, Dd Medicorum Vconülioþ, faltem ad recupe- tandam Z Index Tradlatuum c» Ekamz'mm. 101 tandam fanitatem? ad evadendam mor- Idem de iisdem deciditur quead quo - tem vel aliud malum? n. 7 . tidianas diftributiones. : n. 84. ? Solvuntur Oppofitiones, 'n. 92. EXAMEN IV, fol. 243. An peccent, qui dantulteriorem hau- i De Jejunio. fküm jam bene potis, quos przvident ple- Id néincebriandos. n.73.- Quid fit jejunium;cujus virtutisactus, & quantz obligationis. n. 8$'; Vel qui potant in cauponis fub offi- ls ne cio divino, n.74. Àn omnes teneantut ad jejunium , J vel quibus de caufis aliqui excufentur, l De provocationead hauftus zquales. n.-86. n.75. ^ Si exutbanitate, ibidem. Anteneantur pueri. n.87. ! Gloriantes quód alios inebriátint AÀn Juvenis Religiofus. n. $8, quomodo peccent, ibidem. An amentes..| ibid. An fit licitum — bibere in fanitatem Àn itinerantes &laborantes. n.89. aliorum;etiam Dei autSan&torum. n.76, Àn paupetes. n. 90. Àn fenes, n.91. De benedi&ione S, Joannisin Con- If viviisGermanorum, n,77. Àn equitantes. n, 93. Quatuor caufz " Fa&a in ebrietate an imputentur ad potiHïmüm excuíans (s culpam. n,78, tesàjejunio. n.92. An ebrietas contrahat fpecialem ma- Tia requifitaad jejunium, n,94. [j^ litiam ex hoc quód caufet morbos cot- Solvuntut Obje&tiones, ibid. u porales. n.79. Quid deufüu butyri , lardi, adipis, &c, Ridiculum fa&um éu jusdam Con- n. 9j. feffarii Hifpani cítca ebriofum peeniten- Àn patvitas tnateriz in catne excue tem. n. 80. E fet. n. 96, An ebrius fit capax Euchatiftie in Quid de Chocolate. n.97. J agone, n. 8i. Anà fra&ione jejunii excufet patvis e Duz breves hiftoriz de duobus mo- tasmateriz fine carne. n.98. tibundis famofis potatoribus. ibidem, An plures matetiz patva conftituant iil« Qui ob ebrietatem non poffunt fungi unam notabilem, ibid. fuo officio, pre quo funt ftipendiarii, De Collatione feu vefpertina tefe- :wfby v.g. Confiliarii , Belliduces , Profeífores, Ciuncula, ejus qualitate & quantitate. Medici , &c. an peccent rion folüm con- n.93. ) tra fobrieiatem . fed etiam contra . jufti- Difpenfatus ad efum catniuman pof- uf tiam,ita ut ob idteneantur ad reftitudo- nem. n.$82. n. 100. fit pluties comedere eas eadem die; ['" De Canonico feu Beneficiato ob eb- An ex tnalitia eas comedens peccet ( rietatem impotente ad Horas,an tenca- toties , quotics cadem die comedit. turreftituere. n,87, n. IGI. u De du Xxa It Index Trathatuum d Examinum. De jejunio ferie 6, & Sabbathi , & Quotnodo differatà precepto; n.4. quid fi Natalis Domini incidatin talem : Diviíio precepti in affirmativum & diem. Dejejunio Rogationum, Adven- negativutn, n, . tis, Quadragefime , Ceenz Domini, Ad&us Legis. n.6. * Vigiliz Paíchatis, Quatuor Temporum. Quid fit promulgatio Legis, an fitde n.Io?. effentia ejus, aut anilli detvirtutem ob- Fatigatus ex labore recreationis caufa ligandi. n. 7. affumptoan teneaturjejunate. n, 103, Solvuntur Oppofita. n. 8, Vatii cafus de jejunio, n. 104. EXAMEN L fol.27o. EXAMEN V. fol2j7. De Lege aterna i naturali, De lra cr Actdia , ac Peccato in Andetur Lex zterna & naturalis, n. 9. Spirituu S, Quid fit Lex zterna; an fit omni crca- tutz fationali nota, an omnium aliarum Quid fitira, & quantum peccatum. n IO;- Legum caufa? n. 1o. An fit vitium capitale & quas habeat An omnes creaturz etiam infcnfätæ filias. n. 106, fubdantur Legizternz. 1i1, Acedia quid & quantum peccatum Quid fit Lex naturalis, qui ejus dcfi- fit. n. 107, nitio? n. T2, Quas habeat filias. n. 108. Solvuntut que contra definitionem . Peccatum in Spiritum S. quid & quo- opponuntut, ibid, tuplexfit. n. 109. AÀn polfit mutari vel difpenfari faltema Àn fitidem , quod peccatum ex certa àDeo. n. 13, malitia, ibidem. An patiatur faltem Epiikiam. n. I4, In quo fenía dicatut irremiffibile, . Àn omnia Decalogi pracepta fpe. n' IIO. &ent ad Legem naturz , fintque omnia immutabilia & indifpenfabilia, n, , TRAVCTA/TUS VI. 'Solvuntur Obje&iones. n. 15, De Legibus. Ex eadem Primá An in adulto poffit dati invincibilig Secunda. ignotantia Legis nature & Decalogi. n. 17. EXAMEN L fol 264. V& alicujus Legis divinz pofitivz, De Lece ia commtuni. ibid: in fine, Cur Confeffarius teneatur habere no- R EXAMEN Il FOI- 28['-- titiam Legum. n, z. Sub qua di&ferentia Legcs confidetent Et. [peculum peccatarum /upär Theologus & Juti(ta. ibid. Decalogug.: ] Quid fitLex & qua ejus definitio,n.2, Quid fitLegislatorDecalogi. n, r9; Quodnam fit primum preceptum, .Qloktuplcx. n:3. li quid Index Traclatuum e Examinum. qx»üdr per illud. przcipi atut ; quomodo - Peccata Teflatotis. n. 42. Teftamentatii feu. Executoris tefta- contta illud peccetut. n. 19, Quidnam fit fecandum preceptum, menti , hzredis , Legatatii». n. 43* de quid per illud przcipiatut , quomodo Tutoris , Curatoris , Holpitalarit. contra illud peccetur. n. 20. D. 44, ) Idemquazritut de Tetio. n, 2t. Peccata Mercatorum. n. 45- De Qzarto.n, 22. De Quiato.n.23. Opificum & artificum. n. 46. De Sexto. n. 24,. De Septimo. n.25. Cauponum, n.47. De O&ave. n. 26. De JVozo & De- Y Medici , 9 Chirurgi', Phatmacopolz. €1/20, W. 27. n..48. a. dU EXAMEN IV. fol.289. Peccata patentum erga filios. Q Filiorum , puerorum & (ervorum. d« De peccatis vel peccandi modis plu- n, $0. f vTiMMA» Statuum ia Particulari. Conjugum , viduarum , fponforum. Peccata Regum & Principum tetrz, D.5 1. ( Iïmiliumque Dominorum temporalium, Peccata Cletricorum ,. Sacerdotum; D. 28. Beneficiatorum , Canonicorum , Pato- Peccata Epifcoporum. n. 29. chorum , Copfeffariorum , Concionato- H Judicum. n. 50. fum. n. 52, j j| Advocatorum & Procuratorum. n.3r. Peccata Religioforum & Monialium, Notarioram feu Tabelliconum;ac Scri- aceorundem'ralatorum. n.53. u arum. n, 22. -EXAMEN V, fol, 3c6. Peccaia Rei, feu accu(ati,& appellan- I4, tis, n.22. De Lege bumana. D Peccata accufatoris ac denuntiatofis. It n. ;4. Cujus fit condere Leges humanas fi- ve Ecclefiafticas five Civiles. n. $4 L * Peccata teftinm. n.35. AÀn foemina fit capax Jurisdictionis Peccata apparitotis, Cuftodis vinea- Ecclefiafticz. n. D ilis rum velconfinium. Item Tcloneatii. De Abbati(fa an poffit pracipete in n. 36- ogi'.' virtuteSan&tz Obedientia. n. f6. Peccata militum.: n. 37. AÀn poffit fufpendere fuos Clericos, In, Peceata Belli-Ducis, n. 2 autconferre Deneficia. ibid. Gubetnatoris feu Prafe&ti » Confulis, Àn poffit fuarum Monialium. vota Coníiliaii, ma H jotis Scabini , & re[pecti- fuperetogatoriairritare, ibid. vé fimil ium. n.39. Quanta debeat effe ptomulgatio Le- Peccata Magifttotum , Doctorum feu gis humanz ut obliget five fit Ecclefia- Profefforum, n. 40, ftica five civilis, n.$7., '$, Scholaüicorum íeu Difcipulotum. 3 An valot Legis dependeat abaccepta- y 111l n, 410 tionepopuli. n. $9. ÀÁn quid XX $ 1 Iudex Tratlatuum e Exdäikum; De Confeífario in cafa quo debent An oteftas faltem Ecclefiaftica poffit dite& pracipere actus internos, n.59. adminifrari Sacramenta intta Claufu- tam. n.74. 4 Solvuntur Oppofitiones. n. 6o. . An finis Legis cadat füb le Vel legere Miffam pto folatio infir- cepto. n.61. ge vdrpræ.- mz diu decumbentis, n.7f. Quazdam przcepta poffunt impleri, Quis poffit dare licentiam ingtedien- licet opetans habeat malum finem, n. 62. diClaufuram. n.76. Qua intentio fufficiat ad implendum Cujus fit Claufuram Monialium pro- preceptum afhitmativum, ibidem. movere , confetvate; vifitare. Iteman De eo , qui facit adum przceptum Epifcopi pro libitu, aut vifitationis , vel cum intentione non fatisfaciendi prace- ele&ionis causá, poffint inttare,ut Clau- pto, fed a&um repetendi. . ibid, furam infpiciant,an rité fervetur. n. 77. Àn Lex humana , etiam civilis , poffit Circa hoc quatuor cafus refolvuntur, nimirum de ingreífu matris ob filiam obligace in confcientia fub mottali; & cum periculo vite. n. 65. graviter decumbentem , velprofeffu- Solvuntur Objediones. n.64. ram. Deingte(fu mulietis medica. De An omnes Leges humanz obligent ingreffu Monialis itinerantis aut fugiti- füb culpa eorum Deo imputabili. n, 65. vz.Deingreffa infantium & amentium, Quomodo & quando transgtefforLe- ,7$, D) gis paenalis teneatur fubirepoenam , & Solvuntut Obje&riones. n. 79. an per propriam cooperationem. n.66. Quid fentiendum de Legetributorum Documenta & tegulz ad cognofcen- & vectigalium. n. 86. Refolvitut cafus de confilio Principis dum quód transgreífio Legis humanz fit peccatum mortale ; & quid quead hoc circaimpofitionem tributi injufti, quid valeat intentio Legislatoris , nimiruman faciendum parti minori , coníentiente in matería gravi poffit obligate fub ve- E »s parte majore. n.8r. ln niali. 67. Àn omnes teneantut Lege humaná , Solvuntur Objediones. n. 68. etiam ipfe Legislator, n.82. D Regula cognoícendi quando Lex hu- An & quomodo Clerici ac Religiofi mana obliget cum periculo vitz. n. 69. Legecivili.: n. 85. - De Lege abftinentie Carthu(iano- Anabíentes & peregrini. n, 84. *£um. n.70. W An pueti, n.84. DengcMoniaiium ad non egtedien- Án amentes & Lunatici, n. 96. li duméClaufura. n,71. An infileles & hztetici teneantut De Lege aliis prohibente ingtefum. Legibus Ecclefiz Romanz. n.87. D, 72. An fubditus aliquando poffit uti Epii- ll Circa hoc vatii cafus. ibid. ' kia & agere contra verba Legis. n.88, " Deingreffu Confe(farii , Vifitatoris, De Confuetudine, ejusq; viad Legem &v Medici, n. 7 3. inducendam vel abrogandam. n.89. De 7 Index "Tratlatuum e Examinum. 15 Ytnt De difpen(atione & facultate difpen- Solvuntur Oppofita, ibid, il fandiin Legibus humanis, n.9o. An myfteria l'idei (int evidenter cre- An valeat difpeníatio data fine jufta dibilia. n,9. caufa. n.91, Solvuntur Obje&iones, n. 10. & 1T, T Quae fint juftz ibidem. | caufa ,difpcn(äludi. Àn cum Fide infusá (tct evidentia in Itl atteflante, n, r2. An difpenfatio explicanda fit tigoro- Solvuntut Objectiones. ibid. st aut favorabiliter, ibid. & Àn articuli Fidei fucceTu tempotis 0. An difpenfatio vel. quecunque alia creverint, p, I2. )an gratia aut. privilegium exfpitet morte E concedentis, n. 92, ; De Symbolo Fidei. n. 14. Ál Quid & quotuplex fit Regula Fidei. Quid & quotuplex fit priv ilegidm, an h.. " pet illud ceffet Lex. n. 9 Àn poffit admitti hzc ptopofitio : lll Quomodo privilegium ceffet, n. 94. Ctedoin Ecclefiam, n. 16. ff Drevis. explicatio communicationis 1 Quid fit Ecclefia, an fit vifibilis,an in- De privilegiorum inter Religiofos. n. 95. allibilis. n. 17, . Huc ufque ex Prima Secundz, Quz fint notz vetz Ecclefiz. n.r8. ls Àn Papa fit infallibilis etiam — fine if TRAGTATUS. YVI Concilio. n. 19. De virtutibus Theologicis Fide , Spe, An fit füpra Concilium. n.26. Q €? Charitate. Ex Secunda Secpn- Àn fine ejus authotitate poffit con- d& "ngelici Dotlorzs, Btegati Concilium. n. 21. EXAMEN L An Papa poffitalteri inforo fori com- cigis fol. 352. ]Ul De Fide e^ Fidei Regula. mittere judicium füptafe. n.22. nte Quidagendum in cafu , quo Papa ut Cut Confeffor teneatur habere noti- privatus Doctor erraret , fieretque hare« tiam virtutum Theologicarum. n. r. ticus, n.22. iM y Quid fit Fides Theologica & quotu- plex. n. 2, Quid ( non conftaret de legitimacle- Deobjecto fotmaliejus. n. ; &ioncejus, fi teneretur captivus fine fpe gioü liberationis; fi fieret amens, n.24, Àn illud fit divina revelatio a&iva vel AnS, Scriptura fit Regula fidei , & paffiva. n fola Conttovetfiatum Judex, n.25. Anad fidem divina tio privata. n, s. m ngiciat tcvela- Àn Acatholici habeant legitimam (a- jl Àn virtualis. n, 6, cramScripturam. n. 26. De 'Ifraditionibus. 27 . dei. n In quid fiat ultima refolutio aílensüs EPü' h . AnFidei Theol. potfit fübeffe g -fa—lrumy :gcm &ADeus mentiri. p, 8. 9: EXA: p Iudex Tratdiatuum eix ÉExaminum. - 16 An quzlibet a&io hominis infidelis EXAMEN l, fol, 367. fit peccatum, n, 40 fint fpecies infidelitatis, De imtermo ( extermo acíu Fidei QLEOE &quz ac de credendis. hn As Principi Carhalico liceat in fuis De interno &'extetno a&u Fidei ac decredendis, Fides eftne neceffaria ac Provinciis permittere libertatem con- (ola fufficiens ad falutem? n, 23. Ícientiz. n. 42« BAn liceat cum infidelibus difputare Do&rina S. T hom. de puero ab infan- autcommercium habere, n. 45. tia in fylvis nutri to, n.29. H mo inftanti usüs ratio- "In eadem domo cum eis v. g. Judzis Àn puerin pri (e convertere. in Deum., habitate, ad eorum convivia accedete, nis teneatut . nl 30' azyma comedere , Judao medico uti ; Solvuntur o bjediones, n.31. eis famulari,eorum infantes lactare , &c. ibid. Deauxiliis fufficientibus in eodem ca- 'le&ionc libro- fu. ibid, - Quid fentiendum de uz neceífatió fint vredenda. n. 32. tum hzreticorum & infidelium. n. 44. ; li An liceat infidelibus aliqua. vendere ^ Quando determinate obliget prece- uibus utuntur ad fuosritus. n.45. ptum credendi. n, 22* a Fideiatticulum pet- An Principi Chriftiano liceat infide- An negans unum lesvocare in auxilium , veleos in bello datFidem circa omnes. n, 55. M Solvuntur Obje&iones, n. 55. juvare. n.46. difcredens definat effe uid & quotupl ex(ithzrefis , qux An Theologus z pona ejus. n. 47. Theologus. ibid. Anextetiot Fidel confeffio femper fit Pfopoütiones Fidei repugnamcs funt D ad (alutem nece(laria ; fic uununquam, diverfz, n. 48. - Dubius in fide anfit hzreticus.. n. 49. etiam externe folüm ; liceat eam negate, An haietici (int tolerandi, vitandi, an n. 36. Prze fertin;x femporc perfecutio- offit cum eis difputari , an eorum li- bri poffint legi , templa frequentari , [ | nis, n,.37* W conciones audiri , funera comitari , Ca- EXAMEN IIL fol 391:. na fi&s fumi , proles ex fonte levari. n. $0. De vitiis Fidei oppofitis. , nimirum 0!)].W l«fidelitate , Harefi , Aga/?a- Quid & quotupläx fitApoügHa ,& I. f . Blafhemia » C quz ejus p cena, n, jl XOQuomo do differat ab hzrefi. ib id. * Scbifmate. M Quid & quotuplex fit infidelitas. R. 2. Varii cafus de dimi[Hone þabitüs 1eligiofi. ibid. Ty : Inädcïcs & Haretici quomodo tene- Quis poffi« Apoftatas Rcligio[os ab- folvete. n.52. antur inquirere de veraFide, n.32. L j Qaid » delit Index Tradfatuam Q Examinftm; ( Quid fpecialitet fentiendum de Apo- Àn íciens certó ftiam damnation enag ', ftafia à íacro Otdine. .. $.. ]u De Cletico dimittente vel occultante poffit adhue fperare beatitudinem. p.67. - Solvuntur Oppofita. n. .68. i i habitumanimo vagandi, n.$4. Quande obliget praceptum fpei.n.&9 DeClerico deferente fclam tonfuram Àn peccet qui libenter Deo cedens ( Áine habitu clericali, n. j $.- Celum, defiderat perpetuó manere in Lal Quid fiex nullo figno externo cogno- Terta. n.70, £ci poffitefle Clericum, ibid. R. .6. Quid fit pre De recedente. ab Ordinibus minori- 1,71. a fumptie,& an. p?gcgtumc wiris tdtit bus a& aicatum. n. 46. 0 titl; Minotifa non hábens beneficium, EXAMEN V. fol. 425. ac peccat non portando Clericam. ibid. De Charitate. & ordiue dili- & Quid fi beneficium habeat & non gendorum. ]ro PO['CCE eam? n. . : : Quid firChatitas, quod obje&tu Quid ficSchifma , in quo di f 'c;mt ab preceprumejus. n. 72. m & Du harefi; qugejuspeena. n. 58. t t Quando id obliget, ibid, R.$. & 6. - Quid fit bla(phemia & quantum pec- An Charitas fit vittutum omniuam jnfde catum, n. $.9. prafKantiffima , eatumque fotmm, ut Am in ea detut patvitas matetiz. nulla perfe&a virtus poflit eife (ine illa bdo n. 60o, , . 75, qu& Quid fi fiatex confuetudine? ibid, | Án amittatut pet unicum peccatum mortale, n.74, EXAMEN IV. fol. 416. j fum Quem magis diligat: ubi id refolvi- De Spe e Timore ac vitiis Spei 0p- tut de Deo , Proximo , Parentibus, filiis, ofitzs , nimirum de Dejberatione 2.75, L D 49' M € Prefumptione. Aninimici £nt diligendi , &quz di- gl h Quid & quotuplex fit Spes T'heoloZ Il h le&ionis figna eis exhibenda. n. v6. ntatl ica , quod ejus objedtum & fubje&tum. Refolutio variotum caíüum citca : : OI, hoc. n. 77. s Quid ac quotuplex fit timort , quod Qis modus teconciliandi inimicos; levif obje&um ejus. n.62. n. 78.. H;i Quid defperatio & quod obje&um An magis meritorium fit diligere ejus. n.65. inimicum, quàmamicum. n.73. An defpetatio h/ n. 64. gofüt eíle .cum fide; Solvuntur Obje&tiones. n. 8e, ubl(u) An pro fpirituali faluteProximi liceat An defperatio in damnatis fit pecca- peccate vel optate catentiam faz beati- tum, n,6j. à tudinis. n. $T. [05 ïb An una defperatio fit gravior. altera, Solvuntur Oppofita. n, 82. de n, 66, : Àn homo teneatur aliquando pro OC ^ falute i * 18 Iudex Tratiatuum d Examinum. falute corporali vel fpirituali proximi Solvuntar Obje&tiones. n.r0o. De fpeciali hac in te Statuto Soc. J, exponere corpusfiuum. n. 85. n, fOI, . Refolvitur rarus cafus de Sacerdote obítetricantein neceffitate.. n,84. De eo qui cortedionem fratetnam omittit ex timore ; tepiditate , verecun- EXAMEN VI. fol.447. dia , &c.an peccet, &c, ibid. De effechibus Charitats | exteraá An quis teneatut cortigere eum qui ex ignorantia invincibili facit quod ma- quoad eleemo[ynam €8 corre- z ! Éionem jrateruam. lumeft, n, 102. Quid & quotuplex fit eleemofyna, An liceat permittere aliquem labi in h. 86. H pejora ut confufus refipifcat, n. 103. An & quando fïtin'præcbpto. ne$7, EXAMEN VII. De eo qui communem pauperem in- fol. 462. humaniterzepellit, n.88. De vitiis Charitati Obpofrtis , 9dio, Difcordia, Contentione , Seditine; An Epifcopi, Canonici , Patochi , &c. fuidius teneantur. date eleemofynas. Scandala , Schifmate , Dello, l 5n.8 Duello, Àn poffet ju&é ficti eleemofyna ex Quid & quotuplex fit odium. n.104, injufte acquifitis. . 90. Anfitpeccatum , &omnium grgviG Fi&us mendicus an peccet & tenea- fimum. n,105$. — 1 tur ad refitutionem, n. 91. Solvuntut Obje&kiones. ibid.- An eleemofynam dare poffit , qui cft Àn odium Proximi fit gravius catetis fub poteftate alterius, n.92. peccatisin proximum commiffis. n. 106. An eleemofyna fit magis danda. pro- AÀn omne odium proximi fit pecca- pinquioribus. n.95, tum. D,I07. Ancleemefyna in extrema neceffitate An liccat de alterius malo gaudere , vel de bono dolete. n, 108. fit danda abfoluté , vel poffit dari fub li Àn proximo malum procurare juftis conditione ut reftituat, dum ad pinguio- rem fortunam pervenetit. n.94. de caufis & modis. n, 109. Optateei mortem, p. r to. Àn Religio(t fuz fuftentationis gta- tià teneantut manibus opetati. n.9f. Saltem gratiá temporalisemolumen- — Nel anliceat eis mendicate. n. 96. ti;, vel cum debita modetatione. n.1 i r. Quid' fit correio fraterna, an, & "Infitmi impatientia an peccaminofa, n.I12, quandofitin przcepto. n.97. An obliget omnes homines , etiam Imprecari malum animalibus prexi- fubditos , an veró folos Prelatos, etiam mian peccatumfit; n.I113. peccatores. n.98. An fpecies mali quod proxitmo opta- ' Anineafit fervandusordo , fic ut reus vi vel de quo gavifüs fum, fit confiten- da, n.114. primóà moneatur , dein adhibeantut te- Difcor- geäetandcm dicatut Ec;lcfiæ.. 1.99, t d ES Ll I;m'e*a; Traä?atmm;þ&' Examtnum. 19 Difcordia quid & quando peccatum & Detorneamentis haftiludio ; agitatie- 2 fit, n. 115- ! neétaurorum. n. 122- b £ Faf Idemde contentione. n, 116. De rixa & feditione. n. 134. Quid & quotuplex fit bella Quid, quotuplex, & quale peccatutm Dd Vm*ac quo- n modolicitum. n, 117. fit Ícandalum. n. 135. - Affignantur juftae cau(z belli, n.18, Àn cadat in vitos perfe&tos..n. 1 56. qii n Solvuntut Obje&tiones. ibid. An bona fpiritualia fint. dimittenda Anin bello liceat hoftes fpoliate , oc- propter fcandalum, n. 137. & 159. iu cidere , in (k:viþutcnu redigere , etiam Solvuntur Obje&iones. n. 13 8, innocentes. n, I19. Kefolvuntut . circa hoc. nonnulli ca- j De infantibus, ibid. fus. n. 140. An Gccapti poffint fugete. ibid. An bona temporalia íint propter . Spolia militum cujusfint, n,120. Ícandalum dimittenda. n. 141. ii Princeps vel gregarius miles quam Àn altetius peccato materialitet coo- if fententiam poffit aut debeatfequi in bel- perari (it peccatum fcandali, n.142. lando. n. 12 r. Circa hoc vatiicafus. ibid. 'An poffit dati bellum ex utraque pat- Specialis ca(us de Domino Catholico Joi.' tejuftum. n. I22, ^ fuum pagum catholicum vendente Ha- jl- An Princeps oblatá fatisfa&ione te- rctico. 1. 143, neatur defiftere à bello, etíijam cecptum Plures cafus citca Quafitum refol- fit. 5. 125- vuntut. ti. I44. N AnClericis & Epifcopis liceat bella - An liceat ab alteto petere vel eicon- ) 1061 fe. D. 124. fulere , quod ipfe fine peccato non eft Pcmj AnCletici in fpiritualibus affiftentes fa&urus, n.145. — militibus gaudeantfpoliis. n, 12 5. Citca hoc vatii cafus 4 nimirum de dett» petente Sacramenta à malo miniftromu- An in bello. jufto liceat uti—infidiis. n. 126. tuum ab ufurario , aut juramentum , à | juüs Anliceat bellate in diefefto, n.z 27. pejeratuto, velablationem maleficii per An Princeps fine damnificatorum maleficium,&c, ibidem. confenfu poffit remittere damna ab hofte 1mfü' TRACTATUS VIIL. illata, prafertim Eccleis. n. 128, pH An fides hofti , etiam infideli & hzre- e e Juflitia. Ex eadem. : De fur Secunda Secunda. pmüfl. tico, fitíervanda. n. 129. Reprefflie quid & an licite fint. EXAMEN L fol. jor. praxi- B,130, De Juflitia, ejus objecfo , fpeciebus, Duellumquid & quotuplex & an lici- atti dj* de fudicio , prefertim temf- e tum fit. n. 131. rarioac Sufpicione. yftet- Refolvuntur vatii cafus circa ducl- 5ewd onfeífario neceffaria/fit notitia lum. n.152. hujus Tractatüs. n,I.- yltt- 0C 2 Quid / x "d $0 dadtn: "i adtituum d Joctmimám. . Quid & quotuplex fit Jus, & anfit bus dominium di&'i-ng?üaturaäx ufis; obje&um Juftitiz. n. 2. n, 2]' Solvuntur Oppofitiones,. ibid.. Quid (it Jus Naturz & Gentium;que utriu«sqzï& diffetentia ?: n. 2. Defubjecto dominii. n.zz. C»n r Juftitia. , qualis virtus; qua De dominio Religioforüm. n..23. : ; ) € no'Qo De eorum peculio aut depofito , ac qux (int fpecies fubje&ive & annuo pfoventu. ibidem. JEae. T J* pe Regula cognofcendi an & quando t ntur Ob J ectio nes. n. 6. Raiigioqu peccet contra paupe 'l' tam/m De foftitia ceconomica & vindicati- D,24, y2. n. 7. x Quz licentia Religiofo hac ín re fst De. vaciis diffetentiis inter Juftitiam necelfaria.. ibid, cotunüutaüvam & diftributivam. n. $ BGe Vatii cafus circa hoc. n. 2 g. An. Futtitia Legalis fitvirtus generalis Regule pto dire&ione Pralatt im vel fpecialis. n. 9, danda licentia Religiofo citca tempota- Àn judicare fi: licitum, & aQtus ]u&i- lia. n.26. tiz , & an fit peccatum f fiat in peccato; Cafus de Religiofo in cujus. camera n. ro. q poft obitum deprehenditur burfamulto- Quid fentiendum de judicio temeta- tum florenorum., n. 27, H £io. n; 1 5, De bonis Religioforum beiiefïciato-ï Quid defufpicione. n. 12, rum , velad alium Ordinem tranfeun- Solvuntur Oppofita. n. 13. tium , eje&orum , fagitivorum, apofta- tarum. n.29. An duübiain meliorem partem fintir- texpfetanda , & quomodo, n. 14. Àu monaftetium teneatut ex delicto Circa hoc graviscafüs. n. 1 "Ts yel debito Religiofi, n. z AÀn Princeps teneatur femper judicare T Àn incapacitas dominii in Religiofo fecundim verba Legis. n. 16. otiatur ex natura Voti velex Conftitu- Judiciumufurpatum anfem tioneEccleéfix. n. 30. per Etjn- validum. n. 17, De dominio Clericorum ) » in primis N quoad patrimonialia. n,2T. ] EXAMEN IL £. jzr. Quoadquafi Patrimonialia De Domi^jo. £icalia,& ver& C P ] »quafi Cle-- ericalia. n. s2. ] Quid & quotuplex fit Dominiutm, 9. 18. De dominio proventuum beneficii quoad illam partem quz honeftz füften- Quid fit titulus, ufüs, ufasfructus , p tationi füperfluit. n, 2* emphyteufis , fcudum , fuperficies, ml 190 Quomodo Clerici poffint aliquid do- fi nate fuis Confangnineig cgentibus, vel. Quid fervitus & poffeffio. n.20. fuis filiis (ive legitimis , five fpuriis. Aninrebus unico ufü confumptibili- n 34 An *sz;äx Tradlatuum ä' Éxaminum. 2 ís Án poffint teftati ad caufas profanas, EXAMENIV, folsér, B.35. De aequifftione deminii per prafcri- De periculofo ftatu Clericorum plura. ptionem, promif[iouem, donatiometm, fimul beneficiatenentium. n. 24.. : teflamentum , Indum €3 Iir Circahocaliqui cafüs, n. 3. ; i Jponfionem, . De Obje&to dominii . in primis an Quid fint praícriptio & ufüucapio, unus homo fit ver& dominus alterius tdi quomodo & cum quibus conditionibus 1 Bominis , vel vita fuz aut membrorum. dominium transferant. n. $?. n, 58*5 Idemquarituc de promiflione, n, $2* fi An famz. n.39, Quid f1fiat füb conditione turpi.n.$4- EXAMEN II fol.54g. Àn promiffio vel donatio mert intet- De modo acquirendi dominium ve- na ttansferat dominium. n.j $. If 9 qua velcommunes [unt , veldomi- Solvuntur Oppofitiones. n. $6. vinm amiferunt , vel nmmquam da« Quid & quotuplez fit donatio, & qui J minium babserunt. donate poffint , an infantes , futiofi, De dominio animalium manüicto- amentes, filiifamilis , impubetes , Reli- X tum ac manfuefa&orum ftu. cicutato. giofi, Uxotes, &c. n.$7. lts Citca hzc cafüs de Uxore & Matito: rum fylveftrium. n.40. f0« . Quid de Venatione, n.41. n.58r De- donationibus in fct conjuges 5 Ils DefPifícaiione &'Aucupio. n.22. x fiae De Columbatiis. n * 3. Item inter parentes & libetos. n, $9. Dc Lignatione & Daffione. n. Caíusde donatione àPatre factá filio [ido & 43, 74«4« ar'res donata fit computanda pro lizre- ditate. n, 6o. Dcdominio gemmarum & venatum metallicarum inventarum. n. 46. De quantitate ; ultra-quam non poteft iofo donati. n.6I. u - Thefautsinventi. n,47. De valore donationis omnium bono- Cafus de fciente latére in agro the- tum. n,62. imnis aurum agtumgue emente antequam illum eruat, n. 48. An donatio liberé facta fit tevocabi- lis n.65. (07 Quidfilateat in remobili empta , MES in facco laná pleno. n.49. Quid & quotuplex fit teftamentum; quas requitat folemnitates ,. qui fintejus s Dedominiobonorum incettorum feu petditorum, fiinveniantur, m. jo. capaces ,an fit revocabile, n..64. uit . Deacceffione;, álluvio An fit validum , fi careat folemnitate ne; inzdifica- tionc. n. j 1. jJutis. n,65. ido Solvuntur Obje&iones, n. 66. « Àn ultima voluntascirca pias caufas» yus ac monaftetia poífit mutari & à quo» i nig [) h XX 3 u- Index Tratiatuum €i Examinum. 2 .ZQO tuþlex fithztes, quis hztedum Quomodo qui alium 1eüt in. bonis E ordo in fuccedendo , corporis , occidendo , vel mutilando, qua legitima por- tiocujuslibe. n. 68 D 1580 filio legitimo pof- Solvuntur obje&tiones, n.89. —An Parentes uni * fint plusre linquere quàm alifs. n. 65. Specialitet de compeníatione damnd- ffio £ratre vel confobrino pof- rum realium. n. 90. Àn omi ) fitin teftamento inltitui hares extraneus, Quibusin cafu homicidii vel mutila- tionis fit fefticuendum. n. 9r. n. 70. Defucce ffione con/jugum. n, 71. De obligatione hzredum ladentis. Decaufis exhzredationis. n. 72. 73* äid fiambo fe provocáffent. n.95. De Executoribus Teftamenti. g. & Quid fi occifusante' mortem condo- DïConfeHärio Teftatoris. n 75, fiavit teftitutionem. D. 94. De refítitutione in caufa fupri , cum De Ludo & Sponfionc. n, 76. promiffione fi&a Matrimonib n.95, 1 De conditionibus jufitie Ludi. n.77. R In cafuadulterii. . n. 96. Àn quis pollïit lucrari in luto vetito. Circa hoc difficilis cafus, n. 97. n.78. Anliceatlu derepto refpirituali. n.79. Caíu prolis expofite quz alienis ali- tur expenfis. ibid. AÀn qui non poteft perdere , poffit lu- [ crati. n. 8o. N De reftitutionefamaz & honoris,n.98. Et 103, Ufque adn, 104. Y EXAMEN V. fo]..x $90- Quid fit detra&io. n.99. De Reffitutione in genere , ev n Qecie Quid contumelia, n. 100. ? Quid fufurratio. .n. 10 1. de eaquoad bona amima , corport, Derifio. n. 102. [/ fama , €$ bonorz. Til Quis tnodus reftituendi ,ïfam-vam." Qu t Reftitutio , cujus fpeciei ju- * & itie acus ; quanta ej us neceffitas, n. IO4. N W ,Cum quan to periculo teneatut diffa- n. $1. uem & quot-ünt tadices reftitutio- mator reftituere, n. 16$. D !niS, n.82. De detractatione per Libellum faxvno- uomodo reftituere debeat , qui fum, n. 106. An liceat fe vel alium infamare ad.e- alium damnificavit in bonis fpirituali. bus, n. 85. vadenda gravia tormenta. n, 17, l Quialium induxitad peccatum.n.84, Qui tetraxità Religione. n.8. Qui injufts negavit votumad Profef- I2 )! . « fonem. n.86. Qui injufte impedivit à confecutione EX A Offici vel Bencficii. n. 87. " dl . ludex dratdatuum e 'Exmþziwmi 213 EXAMEN VI. fol.6ir. botis De obligatione e ?c quafi contra&u, n. I25. : hndo: De Keflitutione in (pecie quoad bona Quz caufz excu f&nt, à reüicugioneo fertuna , nimirum quids cui , atlive & n. 126, Utqueadfinem Tra&tatüs. paffrve : de ordine ,quo : de tempore, quo: fTO« Cafüus.de debitore qui non potef fta- de culpa , ex quà veftituendum [rt : tim reftituere abs ac de caufis à reflitutione que gravi ja&ura ftatüs ütil- jafté acquifiti. n. 127. excn[antibus. Anin ceffione bonotum kpofiït qüi's jrti. AÀn fufficiat reftituere (implum.n.1o8 fibiretinete , quantum füufficit ad vitam R efolvuntut varii cafüs. n. 109. parcé degendam, n. 128. Dereftitutionerei futtivz etiam boná - Decompenfatione , ptacfertim occul- 101 fideacquifitz, n, 110. ta. n.129, ondo AÀn poffitfuri reddi. n, x 11. Àn & quotnodoá reftitutione cxcu[l'ct Solvuntur Obje&tiones. n, 1 12, ingreffus Rcligionis. n.120, cutt De reítitutione fructuum rei furtivz. L n.112. Solvuntur que opponuntur. n. 1. 5I. ' Be cooperantibus damno. n.1 14. TRACTATUS Ix. Quot modi fint cooperandi, ibid. ; 4l Quis fit ordo inter. obli gatos ad tefti- De vitiis Juflitie appofttis. Ex ta- -tutionem. hB. IIj. dem Secunda Secunda. m Quid fi dominus rei Gtighotus, nior- tuus, vel multiàm diftans; n. r16. EXAMEN L fol.6j6. An & quomodo reftitutio poffit fieri per Confelfarium , & an hic in quibus- De acceptione Perfonarum. dam cafibus teneatur reftituere loco F * Quid & quantum peccatum iLla fit. nitentis. n. 117. n, I. ;IMS!mv .' Quo otdine fit Creditótibus teftitu- An d hocpeccatum ín officiis & be- endum. n.118. & feqq. neficiis Ecclefiafticis evitandum , votut : dïffa- Àn przferenda fit teítitutio debito- fub mortali fit dandum di gniori. n.z, fumexdeli&o. n, 119. AÀn Nobilitas faciat dignum Beneficio fome Àn cteditor valde egens titulo pau- Ecclefiatico. n.5. | pertatis poffit aliis przferti. n, 120. Qua pratetea fint requifitae conditio- iil De concuiíu plutium hypothecario- DéS. D.4. yf füm. h. I2r, Cafus decoqui recipit Canonicatum An ftatim fit retituendum.. n.:2 3. ( cuianne&titur Ordo facer )cum inten« Cafus de péenitente qui reftitutionena tione Ordinem non fufcipiendi. n. g. ptomifit , & non fecit. n, 123* Quid fiin caufà Bencficii Nobilis non Qua. culpa requiratur ad obligatio- ita. literatus praferatur non Nobili fed nem refitutionis, n,1 24. literato. n, €, EY AÀn i 14 Index Traflatuum d Examititm?- An & quendo &t acceptio Períona- Quantum hoc fit .eogum peccatutn, zum Beneficium dare confanguineo. n.7. n. 20. [ We] ad contrahendum Matrimonium An in aliquo cafa liceat fe ipfum occi- facilius difpenfare cum divitibus quàm dere , mutilare , caftrarc, vel gaüm*:l facere. n.2r, cum inferioribus. n. g. Decaftratione fetvanda caftitatis gra- Aut unum alteri prefcrre ii exhibi- n. 22.. 3 tione honotis & teverentiz, n.9» - tl2 Vel ad retinendam teneram vocem Quid de Medico ob majora munera divites przferendo pauperibusaibidem. ro mufica ac.divino cultu, n. 25. Án in aliquo cafu pto bonocommuni j Acceptio perfonarum in judiciis. : n- ü Q. liceat occidereinnocentem. n. 24, In collatio ne Bïciorum fxculatium. An liceat pro confervatione vita aut [ Don li. famz procutare abortum, n.25,. Í £t quid de eorum venditione, ibid,. &9uo temporte foetusanimetut. n.26. Si dubitetur an fit mas vel fazmina. EXAMEN II fol.é43. 5:27. t An fitlicitum occidere invaforem vi; De haomicidio dv mhtilatione. An fit licitum , etiam privatz petío- t , bonofum , pudicitiz, fama , &c. LU n. 28. &i , occidere malefactores ; pratertim bannpitos. n. 12. Cafus de eo , qui dedit caufary—n inva- : An Tytannum. n.I43. £oni. n.29. (P( Item de eo qui bena temporalia diri- uid de Alfafinis , & proditorit oc- cidenübus , quinamilli fint , & an gau- pit per alios. . n, 30. deant immunitate Eccle(iz. n. 14. "EXAMEN II fol.657. Quid fit illa immunitas, ibid. R, $, li De Fuürtg. Qaz fint crimina non gaudentiaim- 4nunitate, n.Ij. Quid , quantum peccatum fit , & quo- il modo differatà rapina, n. 31- p V Animmunitate gaudeat js qui confa- uz materiz quantitas faciat morta- git ad Sacram Euchatiftiam dum à $a- cerdote pOft&tüE PC[' plateam ; vel qui le. n. 22. t cemiterium ducitur, & in eopro- Przfertim fiaufctatut ditiffimo, etiam clamatad immunitatem. n. 16. Regi, ibid. - ReusadEcclefiam confugiens, unde Solvuntur Obje&iones. . n. 33. alendus, n.17. De auferente acum Sartori paupeti ; De comedente uvas in vinea altetius, Cujus-ah&oritate ex Ecclefia fit ex- trahendus , qui non gaudet immunitgtc. De auferente rem modicam fe:d dpmino lt n. l80' pergratam, n. 34. An Clericis liceat fe immifcere caufze Àn, quomodo , & quando graviter fanguinis. n, 19. peccetur per furta minuta. n , pe Index Tradfatuum Q Examinum. ARU Defuttis Uxorum, filiorum , famulo- E. Prefertim f ex foga fe falvaverit. rum, Sartorum; &c, n, 56. 3 ibid. motd. Àn liceat furari propter neceffitatem Àn accufato liceat fe defendete ;:a- od 8.37, lumnios? , dolo:&, &c, aut miniftris Ja- EXAMEN V, fol, 664. ltitiz refiflere , przfertim fifit innocens, titgti De Injuflitia Judicis, probatustamen nocens, n. $3. An Judex poffit judicare non fubdi- Aneiliceatcarceres rumpere, an, fi ad VOCEH tum. n.38. mcftem famis vel veneni fit condemna- ;v Quid de Clericis refpe&tu Judicis (a- tus , poffit venenum fumere; aut panem l cularis. n. 39, ; oblatam recufare. n, ;4. i An Judex poffit ferrcSententiam con- EXAMEN VI. fol. 679. Qb ant tra probatum nocentem , quem privatá Ícientiá (cit effe innocentem. n.40. De Injuflitia Toflis & Advocati. M Qui pollint ac dcbeant teftari aut non, Solvuntur Obje&tiones. n.41, D,. 5j conin Quid Judex ineo cafutenestur face- Qui & quot teftes faciant ptobatio- re utinnocentem iberet. n. 42. nem. ibid, .em vil AÀn Judex poffit jud:cate aliquem non Quantum peccatum fit Falmm'teai- ) &i accufatum , aut non auditum. n. 45. monium;, ibid, AÀn poffit remittere peenam.. n. 44. inva« Àn innocens morti adjudicatus pec- An ei liceat acceptaré muneta vel fportulas. n. 45. cet provocando ad ttibunal Dei. n,56. NG De officio, oblieatione , qualitate ac Circahoc duo cafus.- n. 46. Ícientia Advocati, n. $95 EXAMEN V. fol,.673. Quam caufam poffittueti. n. $8- " De ejus ftipendio. ibid, De Injuflitia aceufatoris ef accufati. Qid fitaccufatio , quomodo differat EXAMEN VII, fol. 683. )2( 12"0 à denuntiatione , & an cadat fub obliga- tione. n, 47. De fraude in Contradfu E. mptionms Denuntiatio — €8 Fenditionzs, fnoftà« quotuplex & quando obligct. n. 48, Quid & quotuplex fit contractus , Àn quilibet homo admittatur ad ac- quid emptio, quod juftum in ca pretium, , t n.59. cufandum , & per quid accufatio red- daturinjufta. n 49. Delzfioneultta dimidium. n. 60. I Refolvuntut cafus de vendente catíüs aj Fide infinein Erratis addenda, 0167 4. An & quando teneatur accufatus fa- ob folutionemdilatam , & emente viliüs atf ob anticipatam. De íciente pretium tericrimen. n; fo, mercium mox eífe minuendum, dpminü Solvuntur Ob je&iones. ny I. De Confiliario Principis id fciente ex con- Quid faciendum Confeffario , in ca(u filio, prazfertim fi id revelet [uis amicis. ;ravilcï quo reus veritatem negat, n, 'EM ' n. 61: YXOOQ( Varii ) - - Index fraäatuum e Examinu;;. 16 Yarii cafus. ibidem. - licititatem emptionis Censüs; ptzfertim Àn venditio teddatur illicita ob vi- j.pro IOO. .D,72.: tiumnrei, n.62. & 63. Àn licita (it Olla fortunz. n j5 * Deautoalchymico, ibid, n. 62. Àn emptio Chirographorum minori Refolvuntur vatii cafüs , v,g. de fru- ptetio fit ufuratia, . n. 74, tento ad corruptionem difpofito , de Ancontta&us 7Mobatra fit ufürarius. vendente vinum Mofellanum pro Rhe- n-?i. : nano ,aut vinum aquá., aut vino vilieri An ufutarii etiam mentales eisque mixtum , aüt pro veto vino vendente cooperantes teneantur ad reítitutionem, cxgre—ifum«ä pomis; Deeo, quitriticum n. 76. ponit in loco hamido, ut tutgefeat: aut Quz fint ponz Ufurariorum. n.78. illud paleis mifcet. , 64. Deeo,cui commitfüme ft, ut hoc vel EXAMENIX, fol, 712. illud vendat determinato pretio , vendit De variis Contradfibus , ut Jfequitur. autem catioti , an poffit exceffüm reti- De Monte pietatis. n.79. nere. n.65. De Cambio, n.80. - Cui pereat resempta, ibi d 6. De contra&u Societatis. n. 8 1.8 85; An fnetcatura fit licita, etiam Clericis. 2 DeLocatione & conductione, n.83. n.66. Cafus, an famulisextra tempusfervi- M .De Monopoliis. ibid. R. 4. & . D tlum deferentibus vel egtotantibus , de« beatur integra merces. n.84. EXAMEN VIIL fol.é94.. De Pignore & Hypotheca. n.gf. ; De Ufara in. Mutuo. De Fidejuffione. n.86. De Transa&ione. n. 87,* l - Quidfit Mutoum , quid & quotuplex De Mandato. n. 88. u wfuta, & quantum fitpeccatum. n.67. DeDepofro. n.89. Àn nullo, aut quo titulo poffit ali- De Commodato. », 90, t quid accipipro mutuo, n.63. De Ptecario. n, 91. Refolvuntur citca hoc fedecim cafus. m. 69. - TRACTATUS X Quid fentiendum de Cenfibus , eo- ! De Religione C vitiis ei oppofrtir, sumqueptetio, & in fpecie quid de Cen- Ex eadem Secunda Sccunda, fu getmanico quinque pro 100. n,70o. &feqq. EXAMEN 1 fol. 7 20. H Ql'o-n tule emptot Censts redimibilis De Effentia Relisionts c Objetfa. ( prafertim utrimque ) poffit tecipere to- Cur Confeffatius teneatur (cire quae tum Capitale poftquam tantundem vel in hoc Tract, traduntur. n. r. [ plusjam recepit in penfonibus.n, 71. Qoid fit Rli, Solvuntur vatiz obje&iones contra ejus obje&um. n.2. gio,an vera vittus,qugä DN Am 2777 Tradfatutum & Examintm., An fituna fpecieinfimá virtus, n.3. An Religiofi, n. 21, - Solvuntur Oppofita, n. 4. An defraudans Decimas teneatur ad An fpecie differat ab aliis virtutibus, teftitutionem. n. 22. bl an fitvirtus theologica vel moralis, ac De ac&u Religionis. moralium praftantiffima. n. $. divini Nominis. n. 23 H qui eft gdjuratio lus Analiisimperet. ibid, De adjuratione demonum. ibid. . Solvuntur Obje&iones, n.6, D« facto $, Brixii, qui pro füa ino- jue centia adjuravit infantem » qui locutus 'ml EXAMEN Il fol. 726. eum defendit, ibid. De wAtlibus Relieiong. T. - EXAMEN IIL. fil.75&. Quosactus habeat Religio. n.7. Quidfit Devotio. n. 8. De Voto. If. Quid Oratio. n. 9. Adoratio, n. 16. Quid & quotuplex fit votum. n.24. Caíus de voto perfonali , in quo Quotuplex & quibus debeatur. ibid. alium poteft impleri, n. 2 z. per De Adoratione Crucis. n, 12. .. De voto fuccurrendi Terre San&z, Q DeSanguine Chrifti adhuc apparente n. 26. j Ü t in Spinis , Lancea, Sindone, Sudario, Vota à Communitatibus fa& a quo- ! de n.13- modo ligent Succeffores, n. 27. Vel affervato in vitreis ampullis in quibu:dam Ecclefiis. ibid, De divifione voti in fimplex & fo- y lemne ; in fimplex , temporale & per- De cultu eorum qui in fama Sandti- petuum,im poenale & non peenale, n. 38. tatis obierunt ,/fed canonizati nondum 5 Quot & qua fint re funt. n, 14. tionem voti. n.29. quifita ad obliga- De corporibus Beato -m'm »qua alþii*a['- Àn obligent vota facta ex i gnor;;ntiag feruriteffe in hoc;aliiinilloloco, ibid, etrore, vi Ícu metu. n. 20. DeSactificio, n. rj. Qua fit matetia voti, n. 3 r. DeOblatione, n. 16. Dehoc vatiicafus. ibid. An Parochus poffit aliquid prztende- Quanta (it obligatio voti , & quid En. rede oblationibus quz fiunt in Ecclefiis tiendum in cafuquo quis dabitatan vo- Kegulatium. n,17. verit, vel non habuit intentionem íe 'im;;, Quidin caíu Sepultutz. ibid. De pottione Canonica funerali, ibid. obligandi, vel faltem non implendi vel 20 obligandi fe folàm leviter in materia Mil DeDecimis. n,19. gravi. n.32. Quo jure inquibusdam locis Decimse Solvuntur Obje&iones. n. 2 3. equ fpe&tentad Laicos. m.19, Ex quo poffitcognofci materiam voti An Clerici teneantur dare Decimas. effegravem vellevem. n. 34. quo& äo 20- Ad quid teneatür. qui vovit ingtedi X OC 2 h Rceli- Y 18 'Inde'x Tratlatuum c Examitum. Religionem , in qua ztate quis polfit Au in re gravi obliget cum peticulo eath vovere , quo tempore quodvis vo- vitz. ibid. D tutnfitimplendum. n, 35. - AÀn teus ex carcete dimiffas , jutans fe aid faciendum illi ,; cui votum ex tediturum, teneatutredire. n. $3. toto vel ex parte eft fa&um impoffibile. An liceat juramentum exigere ab eo, qui creditur pejeraturus , vel pet falfum q1 [j n'-ääfd«a (olàm difficile, ibid, in fine, Deum à Pagano. n. $4. Qua fint caufz voti impletionem dif- An liceat fic jutare: Hoc tam verum [ fetendi, & an liceat vacare fuis negotiis eft, quàm Evangelium , aut quàm quod temporalibus occafione voti Peregrina- Deusfitunus. .5 $. [r ( tionis. n. 27. Quomodo juramentum tollatur.n.56. Quot modis tollatur votum, n.38. Quid & quotuplex fit mendacium , Ti Deirritatione Voti, n. 3 9. quantum , & an in omni cafü fit pecca- - De difpenfatione & caufis dilþenfan- tum. n,$7. DN lh di. n, 40. Solvuntut Oppofita, n. 5g. De Votis Papz tefervatis. n. 41. An liceat faltem mentiri ad fe vel a- Deinterpretatione Voti- n. 42. liumà morte preíetvandum. n. ; 9. Epl( Decommutatione. n.43. An teneamur femper dicere vetita- tem, item an liceat uti reftrictione men- 0f uz Regulzin ea fervandz. n,44. Quid Religiofi in hoc poffint. n.45. tali vel zquivocatione. n. 6o. Yoy Àn peccet , quem penitet voviffe. De duabus Propofitionibus in mate- n, 46. ria reftri&ionis & zquivocationis ab DW Innoc. XI, damnatis, n. 6r, lt Quid Papa poffit circa Vota folemnia, n.47. Circa hanc rem refolvuntut cafus de Confeffario , de reo, deadultera, ftricto 0m Sowlvuhtulr Obje&iones. n. 48. gladio. vel fub alia poena examinatis. Y n.62. EXAMEN IV. fol.755. Aliicafus. n.63. h j pe ]ammmtä, Perjurio, Mendacio , Anillacomplimenta , Sum fervus, Sacrilegio , Maledittione, Dominus mihi mandet ut fervo , (int IVH mendacia. ibid. Quid, cujus vittutis actus, quotuplex, & quantz obligationis fit joramentum, Quid & quotuplex fit facrilegium ac [ * & quid fit perjurium. . n. 49, quantufm. peccatum. n. 64. j Quando non obliget juramentum. g n.$0. nn 65' De maledi&ione feu imprecatione Quid de jutamento coa&o. 'n, ; r. H Àn juratmentum in relevi obliget füb 5 9 mottali, ita utin perjurio non detur par- i2oC && ) vitasmaterie. n.j2, EXA- I N - : fndax Tratlatuum e» Examinum. 23 qulo Specialitet eorum qui ad. Seculum EXAMEN V. fol.-773. funt ejc&ti , ad triremes damnati,aad ma- T0 De noris Cauonics &v celebratione trimonium difpenfati , vel adhuc Novi- tiiaut funt Convetfifeu Laici. n.78. Feftorum. bo Quid & quot fint Horz Canonicz , Deobligatione Monialium ad Horas, n. 79. |fim quojurcin&itutæ, quo tempore, loco, erdine ac fitu cotpotis perfolvendz. n. Equitum Commendatorum, v.g. Me- 66, ufquead 68. liten(ium, n. 90. f qm Canoniffarum fecularium. n.8r, quod Cafus de illo ,. qui vefpe're ptecedente Que in & attentio requiratur ad Ho- orat Matutinum ,4& fcquenti mane Lau- fas. n, 82. h.f des. n.67. Jm , An fit mortale omittere unicam Ho- Solvuntut Objc&iones. n. 84. tam, etiam parvam , ut VefperasSabba- Quàm gravis fitobligatio Religiofo- CC thiSan&ti ; aut notabilem partem,; &.qua rum comparendi in Choro , & quot illa fit. n.68, ReligiofifaciantChorum. n.84. d De obligatione perfolvendi ea , qu Quanta fit obligatio Canonicorum Epifcopus otdinansinjungit. n,69, ad Chorum. n, 8 ;. Quid de illis qui per annum rariffim& ilie De obligatione Dominicanorum ad Ille Officium B. V. ac Defun&orum,& Pfal- in Choro comparent , cüm tamen pof- mos Graduales, &c. n.70. fent. n. 86, Àn lucrentur diftributiones , f1 fub ite " Qui,quo , & quotuplici titulo tene- X antur dicere Horas Canonicas. n.71, & Officio divino legant Miffam. n.87. Íe ; Quo Breviario utendum. n. 88. j de Quid hocfit , Beneficiatum Horas An infirmus quinon poteft perfolve- omittentem pro rata omiffiouis ftu&us te totum, teneatur ad partem. . n. $9. (ido xuits non faceteíuos, n,72. - Anqui non potcít per fe, teneatur pet - Quibus debeat reftituere,quid —fi bene- alium. n.90, ficium fittenue. ibid, Quid de czco & (ürdo , aut de eo qui Quid fi beneficiatus nihil peteipiat. habetfolüm Diütnum , non veró Bre- qü5 , 1.73. viatium. ibid. - fint Quid (i Beneficium fit quidem colla- - Arydum eft de feria , liceat orarede. tum íed nondum poffeffnm ; Quid de dma é&tione. n. San&o, autbreve officium de Refürre- r primisfex menfibus ; De primoanno, quo fruc&us Beneficii fubtrahuntur, ibid. Quid de pulfanteOrganum , au It m- 3tiont Specialia de Beneficiato fimplici. n. quitente pfalmos fub Horis. n.92.. 74.&75. An excommunicatus teneatur dicere An,quiliabet duo Beneficia compa- Hotas. n.97. tibilia, teneatur bis dicerehoras. n.76. Quis cum- aliquo poffit difpenfare in De obligatione Religioforumad Ho- Hotis. n.94. f25, n, 77. A XOCOCC 5. Y 30 Index Tradlatuum v* Examinum. An Sacerdos ante. Miflam teneatur Item an liceat Ho - Pythones, Geomantia , Hydtomantia, fdf dicere Matutinum. A&romantia , Prromantia , Hatu ol H. 1I2. fpicio. & ras privatim dicere fub Miffa pracepta, n.94. De Afttomantia feu Aftrologia judi- fs Qua fint caufz excufantes à Brevia- €iatia, de Chiromantia & Phy foogrno- xio. n. 96, mia. D. 113. [ Quid fi: Feitam , à quo inftitutum, De Augurio & Omine. n. 114.. j quando incipiat , quodnam deeo prace- DeSo:tülegio, 115..— prum,tumadagendum , tum ad omit- De Vana obfervantiaejusque fpecie- tendum, n. 97. bus, n. z16. & f&qq. 1 fcfto ex præceptö fint De atte Notoria, ibid. Qu opeta in facienda. .n. 98. De obfervatione Sanitatum. n. 117. ]o Eventuum. n. 118, Cujus partis Miffz omiffio fit morta- i lis. n. 99. De Incantationibus. n. 11g. Cl Caíus de eo, qui audit medietatem De Magia. n. 120. rl duplicis Miffz. n. 100, De Invulperabilitate, n. z2.T. :Decorfabulatione ; aliave occupatio- m De T'ranslatione Sagarum & equita* Mien neíub Miffa. n. 1o1. tioneearum. n, 122. D De garritione fub alioofficio divino, De TentationeDei. n. 123. n v. g.fub Velpetis, n. 102, Caufz excufantesab auditione Miffz, DT hi n. 105. EXAMEN wa&üg Ya À quibusoperibus ex precepto fit ab- De Simonia. ftinendum inFefto. n. 104. Quid ;quotu (l Quid fit opusfetvile, n. 10f. — " tum fit.. n. 124. plex, & quantum pecéa- Cint Qua fint legitima caufz excufantes Quzcjus materia ac pr&tium. n.I2f. l: àcelebratiope fefti. n. 106. Qua ratione licite accipiatur pretium Li An fefta obligent extra territorium , & pro adminiftratione Sacramentorum , ï;]l itinerantes, n,107. N pro Miffa; precibus , benedictionibus, Klm» aut actu J urisdictionis fpiritualis. n.126. EXAMEN VI. fol. 799. ProSepultatis. n, 127. - $ De vitii oppofitis Religioni, Proingreffu Religionis. n. 128. Til | uid fit Superftitio ; & qua fpecies An Novitius egrediens teneatur Mo- E ejus. n. 108. &Íeqq. nafterio folvere expenías pro ipío in Deidololatria, n, 109. vicu , veftitu ; aut medicinis factas, De Divinatione. n,r1IO. D, 129. De Praftigio & Divinatione fomnio- Derenuntiatione bonotum à Novitio f£um,accaufíiseorum. n. I11I. fadta. n. 120. An Novitius de bonis fuis ante Pro- De Necromantia , Divinatione peg feH/io- Index TraGlatuum & Examinum. j1 TOf feffionem diíponens teneatur adhibere PRACTATUS xr diplcn folemnitates Juris civilis, n. x 2 1. De Sacramentis ia communi, c^ im Quid fit Profeffüs nullam fecerit ,di- äiï pi- fpofitionem, ibid. [peeie de Baptifsmo €9. Confirmatione. Ex Jertia Parte. Dotlorzs yhogno- Quid fi anno Probationis non expic- to inlethali morbo. faciat Profeffionem, " dAngelicz,- " 4 ibidem, - f EXAMEN I fol. 826.. Quomodo Simonia committatut in fyecit De Effentia cr nece[fitate Sacra- Beneficiis. n. 132. & íeqq. ufque ad 7Z2€ZtoYu". n. 135. An & cut Confeffor teneatut. fcite Quid deillo pa&o , Egote clri'ga,m in N Pgovmcialem » fic tamen ut me eligas docttinam "T'heolo inPriorem, n. 133. tis, n, r. gfurum de Sacramen- Cafus, quo quis Collatori dat pecu- Quid fit Sacramentum- , quod , & niam eo pacto ut obtineat Beneficium quotuplex ejus fignificatum. n, 2. rl pro fao confanguineo deSimonia nihil Àn Sactamenta con(tent ex detetmi- Áciente. n. 134, natis rebus fenfibilibus ut materiá , & quie De Jure Patronatüs. n. 13 j. verbisut formá, Et quotuplex fit eoram - An Papa polfit incurrere Simoniam. materia. n,j. i h. 136. AÀn abíolutt fint poffibilia Sacramenta 90 infenfibilia. n.4, Anfit Simonia , dare p;:cuniam pto Mattrimonio, vel pre Decimis, .n, 13 7. Àn omnes Sacramentorum Novze Legis materiz & formz fint à Chrifto Vel pro do&ione Theologiz , fun- E mpem- &ione Ludimagiflri, ZEditui, Or eterminatz, n. ; Cantoris Laici. .. 158, gaxxi&æ, Specialis difficultas de Sacramento ' M De horum officiotum venditione. Ordinis. n.6, pfetit ibid. Qu muratio matetiz & formz inva- E XEOftrt y De Simoniacotam oblig&tionc ad re- lidet Sacramentum. n. y, onibus fituendum, n,139. Z - Àn in omni Statu homini neceffaria ;.n.xzä» De poeois eotum.. n..146. fuerint Sacramenta.n.g.& 9. & 10. Specialiter citca ingreffum Religio- EXXAMEN II. fol.836. . 28 Dis. n, I41. t De Sacramentorum: Vet. c Nov. ull' W' EtSimoniam confidentialem. n.14. ii Legiscau[alitate €$ efetlu. «6X ob5 15 fg&ai. Quomodo Sacramenta Ve:.Leg. cau- faverintgratiam. n. I1T. , Novi!i0 QuomodoSacramenta Nov.Leg.ea caufent, nimitum an phyfice. n, r2. ycro Quomodo tecedgntc fidione. n. 13, ff Sol- Iudex Ti ra&ktunm e» Examinum. Selvuntut Obje&iones. n, 14. An poteítas inftituendi Sacramenta petuerit. puro. homini communicari. Quando Sacmmenta—caufent gratiam. n, 1 j ufquead 19. n.29. — Qui fint Sacramentorum miniftri , a Specialiter Euchariftia. n. 16, Cafus quo quis in ea fumit plures etiam Beati & Angeli. n. 30. An Beatus poflit tecipere Sactamenta, particulas. n/:8. in fine, L Quam gratíam per fe caufent Sa;:ra- n.5t. Quid & qu otuplex fit intentio äd Sa- menta Nov.Leg.n.1 9 & 26,.- ^ Quid fitgratia ; & de cjus divifione cramenti confe&ionem fequi(ita. $,32, An ad Sacramenti valotem fufficiat in gratiam gratum facientem & gratis datam , in habitualem & a&tualem , in fola exterior máterie & formz applica- facramentalem & communiter di&tam. tio,mentaliter eam annullando. n. 35. - i Eodemn. 19. ! Solvuntur obje&iones, . n. 34. AÀn intentio introducendi novutn ri- Quantam gratiamr caufent,& que di- tum in Ecclefiam invalidet Sacramen- f fpofitio requiratur ex parte recipientis, n. 21. &leqq. tum. n. 35. Specialiade effe&tu Euchatiftiz.n.2.2. . Que intentio requiratur in fufcipien- D Solvuntut Objedtiones. 5,23.- te, n.36, d An mali miniftti co nficiant cha Sas EXAMEN II fol.8;r. cramenta , liceatque ea ab ipfis petere, De Charactere. &c, n,37. W Que, & cir non omnia Nov.Leg. Qu difpofitio requiratur & fufficiat Sacramenta imptimant Clara&terem. in miniftro Sacramenti , & non peccet. n L] ! D. 58.- 'cafus deSacerdote celebran- Quid fit Chata&te r, in 4ue fit preedi- Specialis [ camento. n. 25. te, n.39. Animprimatur indelebilitet , cui füb- De aliis Sacramentis ptatet Euchari- T fiam. n.40. je&to; & qua Gint ejus munera. n. 26. Anin Chrifo fit (Ehara&cr. nai7. - Cur.in Nov, Leg. non fint plura nec fol. 856. pauciora Sacramenta quàm feptem. -E£XAMEN IV. D. AT« De eorum ordine, n.423. f pe caufa principali ac mintis princi- pali Sacramentorum. De intentione *Praeminentid, n.43. Neceífitate, n.44. Miniflri. De Sacramentorum gumero,ordine , C$c. Differentiis. n.45. & 46. tfüc Anomnia Nov. Leg. Sacramenta fint Ttia in quovis Sactamento confide- À 3 folo Chrifo inftituta , eorumque effe- randa, testantüm , Sacramentum tan- lyir ftum operetur Chriftusut Homo. n. 28. tàm, utrumque fxmql. n. 47., Ü U EXA- Index Tra&atuum (Ch Examiuum. ent $Y (cti EXAMEN V, fol.877. Dormientium. n. Z4. In quo loco De Baptifino , ejus Mini/t'ra : zf&g/]z'. dus, n. 65. Baptifmus 1?: confcrea- m tate , fabjetto , 9 effettu, Cic. Quo tempore. n. 66. ucu - Quid fit Baptifmus, n. 48. De nomine im ponex;do Baptizato. uando inflitutus, ibid. n, 67. . Quando incepetit obligate. n. 49, DePatrinis. n. 69. al $o. MA An ptoles in neceífitate ab Obftetrice Xficiat : Solvuntur Oppofita, ibid. baptizata debeat rebaptizati. n, € 9. Quando ceflaverit Lex antiqua. n.e0. Vel& üt baptizata à miniftto hzreti- plicee - Qus fit materia & forma Baptiími, CO, vel expofita ad portam Ecclefiz aut n.51, x 3 Hofpitalis; Vel i fit Hareticusadultus i r« uis minifter, n. $2. ad fidem convetíus. ibid, An Chrifus aliquos baptizavetit, De mattis ex illicito concubitu þari- mete n. fs. entis obligatione ad nominandum P. Sacerdos vocatus ad baptizandum taoribundum infantem, & ad abfolven- rentem , dum examinaturà Parocho ba- :ipim- ptizatuto. n, 70. - dumadultum , quem praferet. n.54. Varii cafus pro in&ru&ione Paroc hi tfi Se Quanta fit neceífitas Baptifmi. n. & talispuerpeta. ibid, &(Ie, $$ Quotuplex fit Baptifmus. n. 7r. »&m Solvuntur Obje&a. n. 56. De przeminentia Baptifmi Sanguinis. Cafüs de infante periclitante in pelle i. 72. xPeccct. Secundina. n. 5 7. Vel cujus perfe&ta nativitas non po- opetato, n. 75. De ejus caufalitate gratie ex epere vt teítexpectari. ibid. Solvuntur Obje&iones, 74. - Si periclitetur in uteto & ad intus De Martyre lethaliter vulnerato , (zd Euch&(ï- manu tangi &ablui poffit. n,58, miraculosein vita confervato, n.7j. De Baptiímo monftri. ibid, An ei debeatut ]ura v Quis fiteffe&tus Baptifmi. n. $9. bilitatis. ibid. privilegium impcccgg feptt Quid fit efTe Chri&ianum , & quod Quz mors vel mortis caufa Mart'y- ignum ejus, n, 60« rem faciat. n.76. An idem fit effe Chrifianum & efft De morte à quibusdam Martyribus Catholicum. ibid. fponté qufitá, & tamen ad mattytium Explicatur diverfus modus formandi fuäcicn;c. h. 77. €tucem. n.Ó6r, i .. An liceat baptizate puerosinfidelium invitis parentibus, n, 62, E ] De Baptifmo fur. 8 )OCN"ZQ E - ioforum & amen- tium. n.63, - 0000t u EXA- Index Tratfatuum twä' E&aminüm- 1 EXAMEN VI. fol.898. Deadmixtione modicz aquz. . n.o. Y f De Sacramgnto Confirmationis , ejus De quantitate materie/ confecrabilis a ejusque praefentia. n. tO. spateria ,forma , neceffitate, mini- ffro , fabjetlo , effectu, C$c. De converfione aquz in vinum & Yi Sanguinem. n. ir. Quid fit Confirmatio,à quo inftituta, Solvuntur Obje&iones. n. 12, & 13: ïbh qua ejus materia & fotma. n.78. Vaiiicafus decafuquo aqua per acci- De ejus neceffitate. : n, 79. Quodnam t ejus fubje&um, densnon converteretur in vinum, pro- [ qpis mi- inde nec in Sanguinem. n. 14, nifter, quis cffectus, n.8o. ( De intentione ac difpofitione ad hoc Cur Dominicani apponant aquam [ ftatim ab initio Miffe. ibid. in fine. Sacramentum requifita. m. 8 r.. ài Delocoin quo conferendum , de zta- An faltem ex difpen(atione Papz pof- by, te Confirmmandi. ibid. fituna fpecies licità confecrati fine alte- N De Patrino ejus. n.82, fa. n. I5. lm, Vatii cafus ciyrxca hoc, n. t6. D? alapa, queciinfligitur, n. 83. Àn Ai EXAMEN IIL fol.gr7. TRACTATUS XI fthda j - De Prefentia Chrifli in Euthariflia De Euchariffis. Ex eadem tertía. -€$ accidentibus vemauentibus. w( -Parte S. Tbona. Ct)n t EXAMEN I AÀn Ghri&us in hoc Sactamento fit fol. 904. -fecundüm veritatem, n. i 7 ln lls De effentía , unitate , neccfitate 4c Solvuntut Obje&tiones. n. 18. anflitutione Euchariflia. An.in Buchati(tia imaneat aliquid de tti 1lb j Quid fit & in quo elfentialiter confi- * pane& vino, & quid illud. n.19. ftat Euchatiftia. n, r. An fübftantia panisannihiletur. ibid. ! Q Itmd/g Solvuntur obje&iones, n, a. Anfarma panís fitaccidens. n.20, Quid virtute verborum fiat ptzíensin h] An fit unumSacramentum vel plura. m p. 3. quavisfpecie. n. 2 1. n An fi neceffaria. ad falutem etiam Àn etiam anima Chrifti, an Divinitas, N dI ft" 1 arvulis, n.4. an Verbum divinum. n. 22, An Pater & SpiritusS. n,22. D l An fit conyenienterin&ituta » &ubi n. j. EXAMEN lV. fol. 923. Án EXAMEN lL fol. 5o5. hus il De forma , effctfu, nfu , ci- m pe materia remota Eucöariþ'iæ. Euchariffia, g'm]lm Anq Quaz fit illa. n.6. Ài f Que Verba fint de effentia formg. 'An panisazy mus vel fermentatus.n.7, n. 24- z ln po] De aceto,a u l gtefta.& vino fni:aculas*c Solvuntur Oppofita, n. » . &&Q- næg mJ & tj An verba formz Profct;ntur tecitati- vé i Clbl M U i "d —— ludex Traddatunm cj Exminum. ] n.at 35 ectabls v (;eu hiftoricé, vel fo rmaliter & fignifi- " Cafus in quibus non cativé. n.26. jcjuïno licet com- Àn verbis infit ali municare. n.42, quavirtus phyfica, inum.& | ibid. R. 2.. AnSacerdoti non jejuno Iic&at coilf,c- Pro crare ob dandum Viaticum. n,43. . Quale jejunium 2.&13. ibid.R. s. quo fugponant ly Hoc & Hic prerequiratut ad t t Eachariftiam. n. 44 - Varii cafus de rcpctin'on& formz. n p n.27. De przvia comeftione tettz, Papyti, &c, ibid. Quis fit effe&us hujus Sacramenti. aqua n, 38. " An pratequiratur fomnus vel cibidi- I€, geftio, n. 45. An poflit applicari aliis rion famenti- Q»anta mora debeat eí z pol ïE inter Com- te alte- us D. 29, munionem & cibos - Quot fin H ibid. $ pofea fumendos, t modi manduczfndi Chti- flum. n. 39 De exfpuitione , De veftitu comtnu« An & Angelieum manducent. n, ; z. nicantis, Quid fi fit gladiatus. ibid An & quando Communioni premit- w[7 tenda fit Confeffio. n. 2x. Inqua atate. puerí ob 7 .,yizk Communionem. n, 46. ligentur ad'S. Quando cenfeatur non effe copia ïf À Confetlarii. ibid. . Quo temporcann i5 iad cam teneantur n;o t fideles. n. 47, — Àn Laicus copiam Confeffarii non habens & tamen tumens, teneatur confi- : De Communione Pafcha li ptzveni- enda vel füpplenda, ibid, R. Dfü t teri, quam iquid & primüm occgüoncm habue- i Communio Pafchali S fit pera- tit. ibid, R. f. genda. n.48. $, Quantum & cujus fpeciei peccatum r. ibl Anquisteneatur communicare in ar- fitindigna Communio, n. 3 5. A.lcx ticulo mortis , prafertim fi pauló ante at An Euchatiftia fit dencganda pecca- morbum communicaverit, n. 49. toribus, n, 34. Dereo mortepuniendo. ibid. jvinital Cafus, quo Sacerdos Communicnem Quid íntelligatur per articulum mor- diftübuens videt feeminam , Hoftiam tis. n, fo. ex ore extrahentem & fttophiolo invol. An effetobligatio ad Communionem, - ventem, 'n, 3 s. fi Ecclefia eam non praccpiffet, : n. jt, An Euchari&ia fit darida non habenti- Àn liceat Euchariftiam füm » bus ufum rationis. n. 36, ere quo-; tidie, etiam Íepius. n. $2. mi)l!;/m Àn energumenis fcuobfeffis, n. 57. An omni die Dominica, ibid. R. 5. AÀn íurdo & muto à nativ,itatc.n.; 8. Dectetum — $. Congregationis circa - fomt Anpollatio impediat $. Communio- nem. n. 39., frequentiam Communionis , etiam Mo- nialium , item circa Communionem in- Anadtus conjugalis. n.40. Àn cibus vel firmorum,vel etiambene valentium , in . ;gcitdtä Babp. - potus ptaaffumptus, le&o tamen cubantium , quibus clam Y X QOOCX 2 alfe- 6 fnfa'ex Traidatitim ey Examint;mi afferebatur Eucharlftia, n. 55. EXAMEN. V, An liceat omnino à Communione fol. 9fo. eeffate, n. $4. Án Chriftus fuum Corpus fumpfetit. De Enchariflia ut est Sacriffcium. n. 56 Àn M'ffa fit verum Sacrificium. n.6$, Anillud fumpferint Di(cipuli , etiam judas. n.57. Àn & ultima Domini Ceena , ejusque motsin cruce. n, O. Et quidem Corpus Chrifti paffibile, R, $ Quomodo differant Sactificium Cru- As; Chriftus fuiffet. mortuus in Eu- cis, Cenz, & Miffe, n.71. Quis fit principalis offerens. n. 72. : €hatiftia , fi hzc tempore Motrtis ejus In qua actione confiftat effentia Sa- fuilfetfetvata. n, $9. Quis fitminifter Euchariftiz. n. 6o. ctificii Miffe. n.73. Solvuntur Objediones, n. 74. [ An Sacerdos unicam. Hoftiam à fe E&ne Miffa infiniti valoris. n, 7$. Is contecratam poffit imponere Monftran- tiz, & fumete veterem. n. é1, Solvuntur que opponuntur. n.76, An per unicam Miffam poffit evacua- qu . Quando debeat habere praíentes ho- titotum Purgatotium. ibid. ad a. ftias minores fi quas confecrare voluerit, ibid,iNot. 2. ? An pro una Miffa liceat accipere plu- An in aliquo cafu pofíit partem fuz ta ftipendia, vel parte ftipendii retentá teliquam dare alteti utlegat; vel Miffas hoftiz datecommunicaturo. ibid.N. 3. Cafus quo ante fumptionem in Eü- anticipaté dicere pto ftipendio expe&ta- Yy chatiftia miraculosé apparet fpecies veras to. D,77. li An Miffa pto pluribus oblata equ& carnis& fanguinis, n. £2. profit fingulis ac fioffertetur pro uno An Sacerdoti liceat omnino ceffareà Y «elebratione , & quoties teneatur cele- tantüm, n. 78. "i btare pet annum. n.65. Quis ex Miffa majorem recipiat utiz litatem, n.79. ? aid fi (it Curatus? n. 64. De reductione Miffarum. n.8o. Si infirmus , leprofus , epilepticus. [ 8.6;. Deeffe&ibus Miffze & caufalitate ejus, n. 81. Quotidie celebrandum in Ecclefzis Collegiatis, &c. n. 66. Àn fit utilius facerelegi profe Miffas ; /: Àn Miffa Sacerdotis mali ejusdem va- ante vel po mottem, n. 82. lorisfitacboni. n.67. . Quomedo Euchariftia. t alfervanda in Ecclefiis,etiam Monialiutm. n,48. E2 ) Sää : z h DcLaimpade ante Venerabile. ibid. 2 D Cirí lBtl TRA- Iädex dradlatuum cr Examinuum. 37 EXAMEN 1IL, fol. 972. n TRA/CTAT—US XIII, De Effeilu Penitentie. fcim. De Sacramento Peuitentia Q parti- ÀÁn illefit remiffio peccati , itaut nul- . n6 ribis ejus. Ex eadem tertia Parie. lum peccatum f(it quod pet eam remitti nequeat, D. 16, ejusqu EXAMENTIL fol.962. Quis fenfus , quando Scriptura dicit, peccatum Parentum imputari filiis.n.17, m De effentia cv — inflitutione, Sacra- Àn poi Peenitentiam nihil de peccato menti Ponitentia , ejuiq, partibus maneat, nulle reliquiz autpeena.. n.18. n3h £n senerali : €9 de Pamtentia, ntia $j ut est virtus. Àn mortale poflit remitti fine omni Panitentià, n. 19. Cur Confeffor teneatur. callere do- Saltem per Dei petentiam abfolutam. 74. &trinam Theologorum de Sacramento n. 20. i 7l l'enitentiz. n. 1. Unum mortale an pbmt remitti finc n76, Quid fit Sacramentum l'eenitentiz , alio. n, 2.1, 'aCUR* quando, & à quoinfitutum, n, 2. Solvuntut Obje&a, ibid. i* Qua & quot partes ejus. n.3, Quomodo remittantut venialia in vel ereplte Quz matetia remota & proxima. n.4. extta hocSacramentum. . n. 22. tetentà t " Que forma. n. s. Quomodo per aliaSacramenta. n.2 3: |Miffas Àn invocatio SS. Trinit, J tnmanuum Quomodo ea tollat dilectio Dei , an ï.Qi&A- impofitio , fignum Crucis, int de effen- fetcumillis, n. 24. S z tiacjus. n. 6. hta- Quomodo tollantur per Sacrame at 0i An forma neceffarió. proferenda fit liac 1:27. voce humaná , a PIO Wto. Ó n fit pgecazoria tantüm, Solvuntur Oppofita. n, 24. 07.. An alicui manenti in mortali i tis fit get;uinus fenfus ejus. n.8, poflit | pm Dd Àn hoc Sactam. (it de neceffitate fa- remitti veniale. n.27, Àn & quando homini jufto morienti 4 lutis, n. 9. - Àn vittusPanitentiz in venialiillud remittatur. n,28. tatcejih Gtvqtä talis ; & Àn venialia remittantur in Infetno, fpecialis, n. 10. D. 20. fe M Àn (it parsjuftitiz. n, r 7, AÀn peccata dimiTa rede Àn fit vittus moralis & pet fe infufa. ant per—pccc"- g. 12, tum fequens. n, 30. Vel falter redire poffint per Dei po- De obje&oec jus matetiali. "n. 15. Y tentiam. n. 3T. De formali. n. 14. An redeant faltem ratione ingratitu- De (ubje&o, Item an fit vel fuetitin dinis. n. 32. Chrifto, Deipara, Innocentibus, Ange- An & quando ingratitudo fit fpeciale lis, Beatis. n. 1 $. peccatum. n.7. 000C0€C 3 ÀÁn 7M 1 38 Index Tmäatuu-m e Examz';wkæ [ AÀn hdm(; interdum teneatur conth— : ti peccata jam confeífa. ibid, EXAMEN IV.. f0.994. An mcrita hominis per peccatum — De Confe[fone , efus guiddi(ate, & neceffitate. mottificata revivifcant per anfliten- tiam, n.34. Quid fit Confeffio , & cujus virtutis Anhomotefurgatin Equaii virtuteac actus, n, f2. €rat antea,. D. 35 Qua fit materia confeflionis, an etiam Anad priftinam dignitatem. n. 36. eccata dubia.aut non commiffa.. n. $3. . An & opera mortua revivifcant, n.3 7. Quis feníus illius didi S. Gregotii: l Bonarum mentiumeft, ibi culpama & EXAMEN 1IL ' fol.986..- nofcere, ubi culpa nonefl, n. 54. An & quandoobliget confeffio, n.55. h De Contritionc. Quos, anetiam eos quiin mundo íu- Quid & quotuplex fit contritio. n.38. periorem non habent, n,56. lk In quo a&u/effentialitcr confiftat. An & quomodo?Papa poffitdifpenfa- 0.39. tein hoc przcepto, ibid. R. 7. fii AnB.Virgo fuetit confeffa. ibid. ante Cujus virtutisactus fit, n. 40, In quo conveniant & differant con- R.7. , o tritio & attritio. n.4I. Quomodo computetur annus annuae n An differant fpecie effentiali , & una À confe(fionis , an praceptum impleatur cffit fieri altera. n.42. per confeffionem facrilegam. . n 5 7. M Solvuntur Obje&iones. ibid An & quando pueri teneantur. ibid. Anattritioex metu gehenna fitactus R n honeftus. n. 43. 'A.n Papa. ibid. R. 4. Quastequirat conditiones & fufficiat An habensíola venialia. ibid. R. $, ad ju&ificat-ioncm. n.44- An przceptum confeflionis fit diftin- r An ad eam tequiratur actus Charitatis &tum & independens à przcepto Com- faltem imperfe&tus. n, 45 munionis.. n. $8. Àn requirantur tot contrigiones quot An aliquando fit preveniendum ,. vel 6 funt commiffa mortalia. n. 46. fupplendum dum eft neglectum. ibid. j Quomododcbcat eíle dolor füummus. R.2.& 3. n, 47:- An uná confcffione poffit fatisfieri pro An de uno peccato debca; efle majot duobus annis, ibid, R. 4. [* dolor quàm dealio. n, 48. Àn adimplendum hoc przceptum vel Àn fit veré contritus , qui dolet fe teneatur quis confiteri perinternuntium | non fatis dolere,' n. 49, Sacerdotiabfenti. n. $9. 1 7f Quapdo obliget preceptum contri- " AÀn per epiftolam, per nutus,per inter-- tionis. n.50. pretem., n.6o.. d Obli gat per Àn' peccara omiffa fm; confitenda ] fe &pcr accidens, n.j 1. "d Pca;im p — ludex Tradfatuum e» Examiuum. 239 flatim habiti copiá Confeffarii, n. 61. - An Parochus aut Rcligiöüäs incolas j Àninterdum teneamur eadem pecca- x diilt, ta bisconfiteii, ibid. fux Dicecefis poffit abíolvere extra 'il- : lam. m28 Quinam poffint fi Vittuts ÉXAMEN Y Rl rssr tjum. n,79, bi eligere Con fetfa- De Mtnifiro Confafffonis. . AnParochus fimplici Sxcerdoti poffit 1etiam Quis fit Minifter hujus Sactamenti , delegare vices fuas. n. 8o. nf qua pote(tas ejus & quando hzc eide- tur. n, 62, Cujus Epifcopi licentia fit Confeffaz cgorii: rio in quovis ca(ü neceffiria. ibid.R.. m Quotuplex (it poteftasejus. n, 65. Quid in approbatione Regularium . Quis intelligatar per Ordinarium. fignificet illa claufula , 4e ze ibid. * ufen[u ?a- '.n-fs- rochorum. n. 81. ( fj« Quid (itapprobatio, an hzc neceíTatia fitomni Confeffario, n.64. z Anquilibet Sacerdos, etiam fimplex, poffic abfolvereà venialibus. n. 82. penh. À quo jutisdi&ionem accipiat Con- Confeffarii Re gularium à quo appto- feffariusDapz. n,6j. bandi. n.83. ante Àn Regulares poffint ab Epifcopo Áninitinere poffint abfolvi abiäxära« apptobari, (inon fint à ljuis Superioribus neo. ibid, D praíestad. n.66. Etiamd refervatis. n. 8 Catuf -Àn Epiícopus eis poffit*approbatio- Variica(us dehoc.: ibid.: nem denegate. n.67. ^ Fratres Clerici Ord. Pred.profeffian E Facultatem confeífiones audiendi adi- valid& poffint abfolvi à folo illo Patre mere, n.68, quieisin Magiftrum & Confeffarium - Vel reftcingete, ibid;R,9. & 10. datuse(l. n. 8«. vf An,qui eft approbatus pto una Dice- . Quid de PatribusLaicis, & Nowvitiis, ce(i , fit approbatus pto omnibus., "ibid, ibid, jiltte IÓ Com Summa Decteti Clementis X. de pti- Virtutes ;Confefärii Monialium, n L) vileg. Regul. quod incipit Supernds €9. n.86.& íeqq. l Vd i À qo is approbandus.n.;o.& zbh De facultate Regularium przdicandi Quidtempore Jubilzi.. n.72. in füis Ecclefiis. Eodem n. 86. Àn Moniales teneantur cafibus Epi- ert p De facultate incolas Dicece(is audien- fcopo te(ervatis, n. 7 ;. di extra illam. . De Confeffario Monia Quisdeexemptis, n,74. lium. De Confeffatio familiariaum Mo- um VCX Quis exemptas à tefervatis abíolvat. antium n' 7;' nafteriorum. — De approbatione Regu- lariumlimitanda velnon, Aneis necef- An Confeífio fit facienda. Y . propfio faria etiam fit licentia Parochi, n.87. Tnte Sacerdoti, n. 76. De revocatione a pprobationis-chu: tenda De vagabrundis & petegrinis, n,77. larium. n,88. De Ratini - , as Index Tra&latuum Examvz'w'im.' 40 - De Confeffione Pafchali apud eos, ib. Deintegritate Confeffionis. n.102. N De eotum fufpenfione ab audienüa . Vatli cafus i. quibus Confeffio licite conteffionum. ibid. ? dimidiatur. ibid. R. 3. An poflit dimidiari ratione concute P An pofiintab(olvcre à cafibus Epifco- palibus. ibid.& n. 9. süsPoenitentium, n. 1c3. An poffint abfolvere advenientes ex Anratione verecundiz. n, 104. . Caíus de illis qui habent duos Con- - alia Diccefiprafertim à tefetvatisim ea. feffarios, quorum uni confitentur mor- Eodem n. 89. talia, alteri venialia, n.105. h An àcenfuris faltem in foro coníci- [ entiz. ibid. Ad quem Confeffarium debeat te- It curtere qui in Confeffione omifit ali-- Cujus fit interpretari privilegia Re- quod mortale, n, 106, qi ulatium, ibid. M Àn ad v*alorem*abfolutionirs fuffciat An poffit aut debeat exprimi Bcrfona tafumpta ratihabitio Superioris. n. 9e, Complicis. n. 167. Ca(us deSponío & Sponfa carnaliter E Quid dicendum de jurisdi&tione du- commixtis , eidem confitentibus , uno - À bia, ptobabili ,ex titulocolofato & erro- dte rore communi. n. 9T, peccatum confitente , altero tacente, lst An quilibet Sacerdos à quovis cafu n. 108. fi offit abfelvere in articulo mortis.n.92. EXAMEN VIL foi.m;z.. Thon De abíolutione moribundi qui dedit tj vel nori dedit figna dolotis. n,95. De Sigillo Confeffronis. Y Solvuntut ObjeQiones. n. 94- Quid fit hocSigillum & quo jute ob- [ liget. n. 109. Quomodo poffit confiteri furdus,mu- Varia deSecteto naturali. n,IrO. lum tus, &c.vel qui eftalienzlinguz, n.95. £s Vel infirmus, qui non Poteütclin- An Sigillum Confeffionis obliget ia i i uifolus, n.96. omnicafu. n. III. u Recidivian pofflnt ab folvi , velfine In Solutionibus Obje&ionum tefol- abfolutionedimitti. n.97. vuntut diverfi cafus, ibid, uid fi revelatio poffet cedere inbo- b Solvuntut Oppofitiones, n. 98. : Di Quid faciendum Confeffario, quiin nuümtotius Ecclefiz, n, 112. An poffit fugere Confeffor cui Pore abfolvendo compaiütcrrorem. n.99. nitens dicit quod eum velit occidere, | D. II3- 123 CEXAMEN VL fol1026. 4 An refpeu fradtionis Sigilli detur pe ualitate. Confefffone. patvitas materiz. n, 1I4. ptot An faltem de licentia pcenitentis pof- Co Quz dint-qualitates ad legitimam fit €onfeffor revelare ejus peccatum in M r XConfeffionemrequifite, n. 100. Anw An poffit dari Confeffio valida &in- confeffioneauditum. n.114.& 115. Solvuntut Oppofita, n. 116. lfs fwm-ig j 10l* Quid Index Tratlatuum e* Examinum. 41 1.102; Quid 6 fimul fciat extra. Confeffio. Àn Satisfactio fitvera pats Sacratnen- Tio rj nem, n.1I7. Per quam confeffionem quis teneatut ti Pnitentiz;caufans effedtum ex opere Operato. n. r28. : COR ad Sigillum , & an fub eo cadat omne Quid fiimpleatur in peccato mortali, quodex cenfeffione fcitur, n.118. D. 129, , Quiteneantur ad Sigillum, an & ipfe An fottiatur fuum effe&dtum qulatä . fitione. ibid. jos Cone [enitens, n. 119, Qut m - An Confeffario liceat notitiá confef- Àn opera mortua faltem allevient fionis uti ad externum poenitentis fegi- Panam Inferni vel Purgatorii, n.1 30. det t« men, adnegandum votum pto ele&tio- ne , beneficio, aut officio , vel ad lo- AÀn Confeílarius teneatur injungere n di« poeenitenti Satisfadionem , & ille eam quendum de peccatis cum pocnitente. n.I120. acceptare, velanpofliteam remittere ad Purgatorium. n. 15 1. l Perlbna An ad corrigendum Complicem ex Quando petitione peenitentir. n, 121. poenitens eam tepcatui im- » 'tralit plere. n. 132. jj , u Refolvuntut quinque cafus. z. De denegata fchedula Confcffionis Pafcha- Quid fi fit opusalligatum diei; h.r; . [ Do&trina Tridentini de qualitatePo- lis teftis. 2.De Confetfario qui in Con- nitentiz. n. 134. feffione audivit fututum incendium & Senfus binz illius Maxi mz quotun- f0j monet in cenere, 3. An Confcffor ad dam Confeífa tiorum : Tutiuseít, ani- explicandum fuum peccatum poffit ex- mam cum parvá pacoitentiá impletá mit- primere peccatum alterius. 4. Velcon- ; yt o feffionis notitià uti ad evitandum ma- teread Purgatorium,quäm, & c.Facilius eft Deo reddere rationem de nimia mi- lum proptium..|-De duobus Confeffariis fericordia, quàm, &c. ibid. R,2, O obhgct lln ejusdem Poenitentis , an inter fe poffint Poenitentia debet eífe commenfutata loqui de peccatis ejus in bonum ipfius, n, 122 peccatori;peccato,& fini. n. r j . An Paenitentia debeat eífe peenalis , um EXAMEN VIII. fol. IO4I. & quz opera (int penalia. n. 136. kre inli Àn pro posnitentia gulofo poffit im- De Satisfailione y ejus quidditate poni moderata comeftio ciborum delica- €$ qualitate. p a lp torum. n.135., Quid & quotuplex fit Satisfa&io, n. otti 125. nopera injangenda debeant effe ex- terna , & confilii, & an poffint impleri . AÀn homo poffit condigne (at(is.fac?erel eodem tempore quo alius actus cadit fub ;;Lgilli L protemporali poena peccati. n.124, pracepto; an poflint injungi opera De- Conditiones ad Satisfa&tionem r. equi- unctis applicanda. r3g. " j p fite. n. 125. Quomodo poenitens teneatut ad. cit- g An & quomodo unus homo peffit (a- &i cumftantias operisinjun&ti. n. 140. tiäfaccrepto alio. n,126,& 127 Quid fi peenitentia ip junda fit peeni- é. tenti ( !)( XXO0OCX — ' Index Tractatuum ei Exadeiiumr Z tenti fa&ti impoffibilis , vel (it ejus obli- An fit licitum audite Miffatn Sacetz k tus. n. 14 f. dotis excommunicati. n. 12. Quis.injun&tam poenitentiam poffit An excommunicatus in recitatione commutare, & an ratione hujus com- horarum poffit dicete , Domizus vobis- cum. ibid, R. 4. mxxflto.tionis repetenda fit confeffio,n.14 2, Anexcommunicati fint vitandi. ibid, R. 5. TRAC'TATUS XIV. Àn femper fit mortale eiscommunis " cate. hi12. De Cenfuris , Caftbus re[ervatis ,Vllä- dulgentis. & Exiremá Unélione, Quid faciendum Sacerdoti celebran- ti,dum fub fua Miffa videt intrare ex- b Ex eodem Supplemento Jdertia Partis, communicatum. n. 14, Quis poffit abfolvere ab excommu« EXAMENI, fol 10j7. nicatione,& quomodo. 'n. 15., An ab eapoffit abíolvi invitus, cón- tumax, abfens, ignorans,&c. n. 16. De Cenfuris in genere , QT in [pecte. uis poffit fcrce Cenfuras. n. 1. Verba abíolutionis ejus, & qua ob- 1 Quid fit Cenfuca, ibid. R, 4. fervanda. n.17. Àn mortui poffintabea abfolvi, n.18. (luotuplbx. n.2. fï: Qua pecca:a fint matetía cenfure.n.3. Cafus in'quo duo excommunicati fe mutaó abfolvete poffunt. n. 19. An cenfüram- debeat pracedere. ad- mohitio. n,4. Quid & quotuplex fitSufpenfio.n.20. Quid & quotuplex fit Excommuni- Quis poffit fufpendere & ob quam catio, & quis effectus ejus. n.s. caufam. ibid.R. 3. - Obquam caufam incutratur excom- . Àn debeat pramitti admonitio. ibid. li R. 4. municatio minor & major. n. 6. Excommunicatio major multiplex. Quis a 'bvea poffitabíolvere. n.2r. Mj n.7. Quz (int communiores Sufpenfiones De anathemate. ibid. in fine. ä]nure. 1722. IIH Anin Ecclefia fit po:eftas excommu- uid & quotuplex fit ac quomodo J nicandi, n. 8, fiat Depofitio & degradatio. n, 2 2. V Àn excommunicatus poffit excotm- Quid & quotuplex fit Interdidtum. l municate.. ibid. R. 7,- n..24. Quis poffir excommvunicari , & quá Quis poffit interdicere , & ob quam Til; cauíam; ibid. R. 2. & 4. formá facienda fit excommunicatio.n.9, Qz cauíz excufeot ab incurfu. ex- " Quisfit effcQtus in:erdidhi. ibid.R.5. hjl comtnunicatiopis. n.10, Anintetdicto populo comprehendan- tur Clerici, Keligiofi, Quomodo vel quando liceat commu- | & innocentes. h,sz nicare cum excommunicato, n, I I, n. 2j. sF« 'Tem: p Ilndex Tradlatuum e Examinum. 4j 1 Satet: "Tempote Intetdicti localis defa&to in irregularitatecelebret , incurtit grave fÉandum eft Capiti,Alma Mater, n.26. periculum vitz vel fama. n.53. teltutore Plures ca(us de Interdicto. ibid, j Vl De Ceffatione à divinis, ibid,R.. r 4. EXAMEN IL fol. xo;lza Quid fitIrregulatitas , & quis effe&tus di. 1b ejus. n. 27, De Caftbus vefervati. Quotuplex fit.. n. 28. Quid & quotuplex (it ca(is, quid re- t um DeBigamia. n.29. . ervatio , qua cau & ejus. n.$4. - Decorpore vitiatis, s, 30. Quis peffit refervare, n, ; 5, cdeltte Itregulatitas an contrahatut ex gib- Conditiones fequifiti ad refervatío. " trafe s bo, claudicatione, defe&u oculi. n,3 z. nem. n. j6. Deimpedimentolingue. n.32. $: dubitetur de tefetvatione, vel non De Hermaphrodito. n. 3 3. ;commuf fit legitima caufa ejus., n, ; 7. ) —Decattrato. n.34. Anadincurrendamref(etvationem re- De mutilato. n.35f. Ku5, CYl« quiratur notitia ejus. n, £. [ 151 De epileptico. n.36. De peregrinis & * vagi']s quoad referva- que d« De damoniaco ac fe talem fingente. tionem. ibid. R. 2, Bé37. Cafus de eo , qui habens cafus infua Jvi, 04f De abftemio, n. 53. & 39. D'occeíi refervatos vadit ad aliam ubi De itregulatitate illegitimitatis. n.40. refervatinonfunt, n um'cati Ü Servitutis, n.41. Quid fi fit Religiofus v.adens adalium JEtatis, n. 42, ia Conventum vel Provinciam, n. &o, Prolis expofitz. n.45. Anexcommunicatio in territorio la- . ob qui Ex defectu animz, v. g. in amenti- ta contra eos qui funt extra, ligetillos. bus,phreneticis, energumenis. n.44. n.6r, jto, D* Ex defe&u lenitatis in. homicidio. Ancafuut fefervatio ; aut data ab iis n.4f. 3 abíolvendi licentia ceffet per mortem D»lo Prefertim voluntatio & jufto. n. 46. Epiícopi refervantis , vel eo excommu- 'Pcnüonei In cafu dcfenfioqis Innocentis ve] R ei- nicato. n.62. 1 publicz. n.47. An Superiot debeat effe facilis i;l quomO Velfamz & honoris. n. 48. danda licentia abíolvendi à refervatis; 2;- Pluteshac derecafus. n. 49« n. 63. erdidum De itregularitate cx judicio o fangui- Anipfe poffit audire fola refervata , nis,vel effuGoneejus. n. $, ^ & ab iisabíolvere. ibid, R. 4- ;(ob quam Velex homic : ,idio injufto, autcafuali. Anlicentiam polfitlimitate, n.64. n.f': Quid fi poft obtentam licentiam ab- bil M. cjendie Quis difpen(fct— in irtegalaritatibus, folvendi peni:ens labatur in nova re- n, $2. fervata. n.&5. gocente i Peccata vel cafus Specialis cafus de Sacerdotc »qui , ni krcf'crvati in fj P ecie*? N Tat X;00000€ x qui b * Iudex Tyattatuum & Examinum. qui fint tefpe&ta Sacularium, Clerico-. EXAMEN Ill ; fololl 1020 f pl rum , Religioforum. n, 66. conj Caíus refervati Papa intra Bullam De Iudulgentiis. Conz, n. 67. Quid fit Indulgentia, & an detut hic lb Extra Bullam, n,68. thefaurus in Ecclefia, n. 79. ; Excommunicationes Papz ; non re- Àn in Ecclefia fit , & penes quem £ul fetvata. n.69. hunc thefautum difpenfandi. n. go, b Cafus Epifcopales. n.*70. Àn Papa poffit luctati Indulgentias Quis poffit à refervatis abfolvete. aliisconceífas. n.8 1. dj n71. Quotuplex fit indulgentia. n.82.. j Privilegium refpectu Cafuum Papa- Quam feveras & quas peenitentias af- lium, n. 72. fignentantiqui facri Canones, n.g 3. Anvi illius poffint abfolvi ipfi Reli- Quomodo intellizatur Indulgentia D giofi, n.73. plutium millium annorum, fi qua fots i Quid fi idem cafus fitPapz & Epifco« aliquando datafuit. n. 84. lg. porefervatus. ibid. R, 7. Vel & Indulgentiz plenariz fuperad- Q Privilegium Ordinis noftri refpe&u datur pattialis. n, 85. Q Confratrum Rofatii, n. 74. Quid íint Indulgentiz Stationum An quis poffit à refervatis abíolvi per Romz. n. 86, Q accidens feu indire&& cumonere iterum. Quid Jubileum fíeu Annus San&tus. Q n. 87. hm fe (itendi, & in quibuscafibus, 17 5.. Y Àn teneatur iterum fe (iftere , quiab Quz cetemoniz fiant iis fuit abfolutus inarticulo vel periculo tione. n. 82. ïn e jgs inchoa- lil mortis. n.76. De fufpenfione aliarum Indulgentia- An tefetvatio tollatur pet confeffio- rum.eo anno, n.89. Ái neminvalidam. n. miscn: Refolutio quatuor Cafüum circa Ja- 'An Àn poft Jabilzum poffit quis abfolvi bileum. n. 9o. At | àrefervatisquorum in Jubilzo fait ob- An ad conceffionem Indulgentiz re« litus, ibid. R. 3. quiratut juíta cauía. n. 91, : lm An Confeífatius competiens uod . Quomodo Indulgentia detur 0] Fu (l maleabfolverità refervatis , poffit ab iis 1 Pro AD u temporalibus. ibid, R. , ER abfolvere abfentem. n.78. Quz conditiones requirantur in lu- AÀn Superior refervationem poffit tol- crante. n. 92. Q Jereextra eonfeffionem. ibid. ; Quid fi opera' impleantur in peccato 11 ( veniali ; aut ex eis aliquid modicum Vafen oO OE emittatur. n.92. Plutes cafus hac dere, n, 94. Q De intentione lucrandi. n. 95- Wm -y*;&ä&ac- AnIndalgentiz à lucrante poffint ap- hi Aüm - plicari - Index Tradlatuum e. Examinum. 4 Wo, . - plicari aliis ; etiam defundtis , iisque Àn quicunque infitmus, ibid, R. concedi àPapa. n.96, An homo fanus. n. 11r. 4. detittic An effe&tus Indulgentiarum fit infal- , An laboransmorbo non letliali. ibid, libilis: n.97.- R Quid fianima pto qua Indulgentiz & D7e difpofitione recipientis, ibid, R.g. s qu fuffragiafiunt , non effct in Purgeorio. 80 : Quis fit minifter hujus Sactamenti, n. 980 Á n. 112. gentit An translato fefto transferantur. In- An poffit conferri à plutibus. ibid, dulgentiz, n. 99. R, 2. & 3. 2 DeBulla Cruciata, n. 1oc. tiasaf- Quanta fitneceffitas hujus Sactamen- EXAMEN IV.. fol, rz2r. tia n. II 3. 85 Quanta fit obligatio Patochorurh ad lrentia De Sacramento Extrema Unctionis. An Exttema Undctio fit verum Nov. illud minittandum. n. II4. qufts Prafertim temporePeftis ,tum quoad Leg.Sacramentum. n.1or.. hoctum quead Sactamentum Poeniten- upttie Quando à Chrifto inftitutum. n. 162. tiz & Euchariftiz. n. 115. & 116. Quomodo definiatur. n. 103. ionut De quibus mediis prafervativis tem- Q fiejus matetia, n, 104. pote peftis (ibi providere debeat Sacer- aid fiSacerdos oleum non benedi- dos peftiferis inferviens, n. I17, uml G&um mifíceat benedi&o. n, 10;. Àn Magiftratus civilisteneatut ad illa - Vel f i utatur oleo vetete, ibid. media concurrere, n. 118. lehone Que corporis partes fint inungenda. Àn & quomedo Religiofi tunctene- ibid. antur pefliferis fervire. n, 119, ügcntiai An Epifcopis aut Sacerdotibus infir- TRACTATUS xV. misetiam fint inubgendz manus. n.106. ta Jit Àn unctio fit facienda füb forma cru-. De Sacramento Ordinis, Ex eodem Cit. n. 107. xtie t De ordine un&ionum , de quantitate Supplem. 3. p. frve Tribunal Ordinandorum. eleiinfundendi. ibid, lt pm Àn un&io fit neceffario facienda im- E X'A MEN I. Mfol. II34. fediato contactu miniftri, ibid. De Examine tovfirandorum e Or- 217 n. I08. Que (it fotma hujus Sacramenti. dinandorum , ac de prima Tonfura , ejus . getti uis fit efïe&us e materia,formá, [ubjetto, miniftro, officios ydicit Caufetur, n. I09. jus : &quandois effetiu , fine , obligatione , ac de Quodnam fitfübje&tum ca tempore collatzontis ejus. mz Unctionis. 110. pax Egtre- ] - Àn fit obligatio ad fiftendum fe Exa- An& puet infirmus. ibid. R.2, tnini. n. r. ïïnt ) An aqïcnä. ibid. R.3. An fufficiat Examen pto fortna. ibid; plic:ll ÀÁn )()(X)OO( 3 - ladex dratdatuum : e Ekaminum. 6 An ipfe Epifcopus debeat illi inter- Quis & quotuplex- cffcö-'cus cujusvis Otdinis. ibid. R.4. elfe, & quis Epifcopus debeat examinare ^ , dimiffos. 1bid. Quod fit fübje&um capax Qrdinis. P Qua ícientia fit neceffaria Otdinan- n. 12. An Deipata habuerit Otdines,an fue- do, l'onfutando, Minotifta, & ex quibus D materiis fit examinandus. n. 2, tit pracfensin ulüma Coma. . ibid..-. Quid fit prima Tonfura,qua ejus ma- De Diaconiffis , Presbyteriffis in pri- [ mitiva Ecclefia, ibid. fií tetia & forma , quod fubjectum.. n. Quis minifter prime l'onfurz. ibid. De Joanna Papiffa. ibid. RO 4.. De Hetmaphrodito. n.12. f g Quod o fficium ; quis effc&tus ptima De puetis&c amentibus. n. 14. tonfuürz. n. 4. Varia tequifita cx parte ipfius Ordi- p Quis finis , quid i quis nolit ultra nandi. n, 15: ] De titulo honcfte fuftentationis Gle- il UL afcendere,imo retrocedat, ibid. R. 7. ld agobligatio. ibid, R. 8. rici. n.16. Quod tempus collationis ejus. ibid. De T'tulo Menfz. n, 17. D Dk Quis titulus eorum qui dimittuntut 'äuid (itClericus & Cleticatus , qua ex Societate;exiftente in facris. -n. 1 8. Qli Quisfit minifter Ordinum.. n.I9. . Ut ejus propria veftis. n, $. Qua privilegia. ibid. R. 3. De Epifcopo qui renuntiavit Epiíco- n,; Qua in fpecie fint Clericis ptohibita. patui, n.20, n. 6. Quot modis poffit quis dici proprius Dt Epifcopus & Ordinandus ejus fubditus. EXAMEN Il fol. 1141. n. 2T. .. Quis poffit dare vacrendas feu di- De 0rdine in genere , de ejus effentia, mifforias. n.23. Ing | otdinaturi. exiflentia , inflitutione , divifione ,mate- De jejunio ; Epifcopi xqul via €$ forma, effeciu, [nbjecto , re- n.23. Xl il quifitis, miniftro, tempore , €$ loco. Ordinattonzs. DetemporeOrdinationum. n,24. 9f Deinter&itiis. ;2 $- h An deturSactamentum Otdinis,quid ] De loco Ordinationum. n.z.6.. fit, & quando intitatum. n. 7. $ uotfint Ordines. n. 8. PO TE 'An bene dividantur in facros & non 2 20C D factos, n.9. po Q. Anomnes fint Sacramenta. ibid,, D flütny Quz & quotuplex fit matetia acfor- lm 1a Ordinis, n. 10. NT Quiscontactus requiratut.. n. 11, OEXA- Wi e r lndex Waäa?uuäz d Examiuum. 47 T De inftitutione. & obligatione ejus, 5 EXAMENIIL foié, ibid. R. 6, & 3. De Subje&o. ibid, R. , ! ()Fdinis. De Ordinibus Migoribus in geuere De veíte, n.40. i Vesanfu €2 ia fpecie. An Diaconus miniftrans in mo:tali, jid.- Quam ftientiam debeant habere, & vel non jejunus, peccet. n. 4.1. fíisinpi ex quibusfoleant examinari , qui -völunt fufcipete Minores. n.2,7. EX AMEN V, £l ii Quo: fint Ordines minores , cur vo- centur mitiores & non facri , qu& fint re- De Ordine Presäytemtzis fen quifiza ad fufceptionem eotum,qua obli- Sacerdottiz, ^ lh [ iis Otdi gationes, n. 28, Eum fufcepturus quz debeat fcite , & De elfentia , officio , materia , forma, ex quibus examinati folcat? n. 42. dons Cl inftitutione Oftiariatüs. n. 29. Quid fit. Presbyteratus , quod ejus Idem de Le&oratu, n,30. ofhicium , materia , forma, obligatio , DeExorciftatu. n, 31. fubjstum , & veftis ? n.45. 44. & at De Acolythatu. n. 22. AW Que íint & quid fignificent veftes .Varii cafus circa celebrationem ob- hD. omnium QOrdinum , etiam Epifcopat(s. fervandi, n,46.47. & 48. n. 53. j i ^EXAMEN . IV. fol.11ér. EXAMEN 'VI. fol. 117* iv du De Ordinibus Majgoribus iz genere , De Milfa ejus defrnitione ; pro quibus, Q a [pecie de Sub- & quo tempore €$ loco , cum quibus [aeris Dizaconata. ^ fcn i vaíis poffit legi qua C$ quala di- Eos fu['cep turi quz debeant. fcire & C€ezda , €9 guod'jipendium ex quibus foleantexaminari, n. ; 4. YO €6, vl Quid fit Subdiaconatus , quod ejus Quid fitcMiflà, vel Euchariftia , vel 044 ofücium, materia, forma, obligatio, Sacrificium? .. 49, n.3f. Pro quibus poffi: offerti ? n, $9. & Plutesde eocafüs. ibid, 46 $1 Subje&um capax. n. 26, Quo tempore. n. $2. Quz veftisillius. ibid; Quoties, n.53, $4. & $5 DisconiScientia & Examen. n. 3 7. CEAWMNC Ubi vatiicafusexaminantut. f. $6, Quid fit Diaconatus, quod ejus offi- Ubi Miffa celebranda? n.57.58.59. cium.qua matetia & forma. n.38. & 60. Plures de eo cafus, ibid, Quotmodo Eccle(ia violata reconci- Quando Diacono imprimatur Cha- lianda? n.61. Defacris veftibus Sacerdotis, n, 62. EY! Sadter, n, 591.,* De 48 Index Trachatuum cy f:'xa»zinuü. . De appaiatu ad Miffamrequifito.. n. Quid fit Epifcopatus , an Otdoà Pres- byteratu diftin&us. n. 101. & 102. j älfhs' Miffa fitlegenda pto divetfita- : QuomodoEpiícopus, qui non elt Sa- te temporis? Varii caíus examinantur. cetdos. n. 103. n 6 5.66-67-68'690 Quodnam Epifcopi officium, n.£05. De ftu&u Miffz , & app liäatione fpe« Quanam fint Statuta Concilii Trid, ciali. n. 70.71. circa beneficia & parochias. n. 106. DerituMiffalisfervando, n.72. 107. De fipendio pro MifTa videatur 1 ta&. Qua circa jus Patronatüs. n. ro8. 12,Exam. f. n.76. 77. & 78. Qua fit mateiia & forma confecratio- nis Epifcopi, n.1c9. EXAMEN VII fel.ll?f.! Quaznam ztas in confectando requi- fatur. n, I 1O. De Miffe abruptiont , interpþlatigne, De Miniftto confecrationis epifcopa- partium omi[[tone, caremoniis , €9 liss n«rrr. i defetlibus in ea. occurreve valentibus. Àn Epifcopus poffit recufate, vel ab- la dicate Epifcopatum, n. II2. I1j: An & quomodo liceat Miffam ince- 114. ptam abrumpere, vel reaffumere? n. 7 5, An & quomodo teneatur ad refiden- lr & 74. tiam? n. r1;5. l Ia An aliquid in ea omittere vel addete Quomodo fe debeat habete citca bo- vel mutare? n. 75. nafuz Ecclefiz, n.118. lr Quá voce dicenda? n. 76, Religiofus ad Epifcopatum affum- Explicantur fingulz partes ac czre- ptus qualitez fe debeat habere citca vota fcm moniz Miffzà n. 77.ufque ad 92. Religionisfuz ? n. r19. 120. De ele&ione Przlatotum Ecclefiz. t Expediuntur dubia circa Canonem Mitfz agitarifolita. n. 92. n.123- 124. Quormodo emendandi fint defe&tus, Quid fit Cardinalatus, n. 12;5. h quiin Miffa poffunt contipgere. à n, 92. - Patriatchatus & Primatus, n.r26. ufque ad 98. , Atchiepifcopatus. n.12,7. 1) De Calibatu Clericorum in Ecclefia EXAMEN VIII.X f&l. I216. latina , quo jure fit $S, Ordinibus anne- fllm xus. n. 128. & (eaq. À De Hierarchia Ecdeþ'a/lz'm, Epifce- V atu , Celibatu Clericorum. Cut. non fervetur in Ecclefia graeca. nnl An detur 5 & ad quem fpectet Hierar- D. I3L. * 'chia Eccle(iaftica? n. 98. -5 t (H Qualis & cujus fcientiz debeat effc promovendus ad Epifcopatum ? n. 99. TRA tdoi tss Index Traä?atä;/m C Examinum. X 101 49 ',TRACTA TUS.xVI nonedls EXAMENh.QLnæ; & Ultimus. ftl, 10f De Matrizionio quantum 42 rcilli T De Satramento Matrimonii, SponfAlia, $ B. 10f EXAMEN I1, fol. 1243. Quid fintSponfalia , & quomodo ob- t.108, igent invatiiscafibus, n, 1f. onfectati- De Matrimonio , quatenus es! in ofk- Quanam atas, quz deliberatio ad il. Cium naturai, C quatenus eft atequiratut, n, 16, & r7. vl reque :acramentum. Poflintne parentes vel tutores fo filiis ante expletum fe ptennium Sponía- TU Án teneatur Confclïärius Ícire do. liacontrahere, n, 18. &tinam de Matrimonio, n. r. De effe&tu & obli gatione Sponfalio- ft, Yi In quoeffentia Mattimonii confiftat, rum. n. I9.& 20, n. 2. Quando fint nulla, vel (olubifia IIA lj ; pet An it de ptzcepto, & ad naturalem vatios cafüs examinatur À n. A 1. d 23. hominis inclinationem, n. 4. inclufive, d relden Polygatnia an fit contra T. egem natu- citcabo- Ig, n. ;. & 6. -EXAME N IIL fol. 1274. Ufus Mattrimonii pet copulam catna- lem, an (itlicitus, meritorius, veldeef- De confenfu cirea Matrimo- m df fentia aut perfe&io ne Matrimonii, ditcavot n. 7. MINI. Àn Matrimonium fit verum $ Y acrá- mentum, n,8. . | Eciit Àn confenfus exp reffus contrahen- Quaznam fit ejus definitio materi:i & tium indif; penfabili tef requiratur ad ofma. n.9, valorem Matrimonii LI 12f' n.30. & 52. Quis ejusdem minifler, n. 10, Etiam in ratlone n'IZGI An Fidelespoffint conttahe re Matti- 1 35. yinculi tantiim, monium in ratione veri co y Ed ntfa& üs, non Àn & quomodo Matrimonia coa&ts tamenSacramenti, n. r I. & 12. Vel ex metu contractu (; usan Àn Matrimonium int Dt vel non fint et abfentes con- valida. n.2 3. & 34. tra&tum fit validum » & Sacramentum, uo ii j 0.13, & 14. valida. jure ex metu contta&a (int in. ho Àn poffit fieri M confenfum conditiona atrimonium pet 92 )o tun 1506 quomos E is do? ubi varii cafus vent lantur dé con- fenfa & contt; dibus con TM ditionatis , àn, 38, ufquead 42. 1000000t EXA- Iudex Tradlatuum e Examinum. 50 EXAMEN Y f&l, )05. EXAMEN V. Eol.lzgg. De objecto con[eusts , & boui De Impedimentis: Matrimonii AMatrimoni. àn generali. Quodnam fit obje&tum effentiale coni- Quotuplex fit impedimentum Ma- | fenséás Matrimonii, trimonii in genere, quis habeat potefta- Tur hh Quid ícentiendum de Matrimonio tem illud ponendi,vcl difpen(andiinillo, D. $25 at intec B, Virg. & S. Jofephum ? n. 43. & 44 z Quz fint dmpedimenta impedientia, N lii "Quenamfi nt bona Mattimonii , quiQ D.« $4« busejus ufus excufatur , atque honeftus Quenam fint dirimentia. n.; £. [ fedditur. n, 45- An Mattimonium , quod ex defe&u f& - An & quomodo ratum fit indiffolu- confensüs fuerat invalidum , fiat vali- Qu bile quoad vinculum, etiam prout e& in dum nonnifi per novum uttiusque con- 1im i officium nature, ibid. & n. 46. fenfum. n.56, $, Aau per Libellum repudii vinculum An ad validandum Matrimonium , N Ma:rimoniifuerit folutum. n. 47. fatione impedimenti dirimentus antea Nf Àn , & quojure diffolvatur Matrimo- nullum, füfficiat renovare confenfum; Val Min nium per Profeffionem in Religione. tacendo . parti innocenti nullitateme ti. 48. 49. n,57« An Mattimonium fatione impedi- Ltifr Quantum temporis concedatur poft Matrimonium contractum ,. non con- menti pnullum, contractum tamen co- udí ram Parocho & Teftibus , ablato impe- fammatum , ad iogreffüm in Religio- Qu nem. n. fo, dimento fit coram iisdem de novo ;el;c- Mi An Mattimoniutm infidelium xdifabe brandum? n. $g. tdt vatut etiam quoad vinculum , uno co- Quid fi conjuges dubitent de. valore ( zum adFidem converfo , & quo jure? Matrimonii , vel fi unus eorum nullita-. qu item, quid de Matrimonio Fxreticorum, temíciat , pote(tne peti vel reddi debi- fialtetutet ad fidem veram convertatur. ; tum? n. fg 60. D n.$r- Qualiter debeat conftate de morte 1 An ctimen aliquod folvat illud vin- unius conjugis, ut altet füperítes poffit culum. ibid, ad alias tranlirenuptias. n.61, l Anper mortem naturalem unius con- An. Confeffarius teneatut. monete li jjugis. n. £2. conjuges; quos fcit invalidà contraxiffe 2 ; Qu Y 62; [ Tf Ti l EXA- dudex Waä?awümöf Examintm. " 930). De impedimento | Clandeftinitatis EX)A M E N.- VL foliji7. n. 88. Quznam Parochi 7777 prefentia 'rbquifa- De Dyipedimentis: Matrimonii tur & fufficiat, n, g9. in [pecials. Z Quid de vagabundis dicendum. n.9o. Quid fi Patochus vel Teítes viautdo- m Me " Quid fentieidum de impedimento loindu&iaffitant. n.9r. ^ t potefte Erroris & Servitutis ? n. 6 3. & 64. An poffi: validé conzrahi (ine Parochi ndin o Proles cujusnam conditionem fe- przíentia. n.93, quantur , pattisan matris? n. 6j. Quid dicendum de Matrimoniis Hz- Quomodo votum fíolemne caftitatis reticorum , vel coram miniftro hzretico 1pcdicn£iz. dirimat Matrimonium ? Ubi vatii cafüs contradtié? n..94. circa hoc dubium enucleantur. n, 66, An Sacetdos poffit licite affitere Ma- u x d 65, & 68. trimoniis Hzreticorum fuz parochiz fat vll Quomodo íacri Ordines Matrimo- fubditorum. n.95. ;quc [ nium impediant, vel dirimant ? Varii Quidde Matrimoniis contra&is fine cafus, n.69. previis proclamationibus , an fint clan- 2 yotitt QüomodoConfanguinitas Matrimo- deftina. n.96, us anltà nium dirimat. Ubi varii ca(us exami- Quid fit Raptus, & quando dirimat ][gn(um, nantur; & przfigurantur Atbor atque Matrimonium. n.97. Vitatette Schema confanguinitatis. n. 70. Quo jute confanguinitas dirimat Ma- EXAMEN ULTIMUM. 1 impefi- trimonium , an poffit vel non poffit in r fOL I 3460 umeü ( eadifpenfari. n.7r. ao M Quid fentiendum de impedimento De quiäzg.m'am Matrimonio füperve- poyote Affnimtis ? Ubi varii cafus difcutiun- uientibus , vel annexis , puta de forni- tut feitu neceffatii. n.22.75.8& 74. catione . , redditione debiti , biga- j; vilott Quomode cognatio fpiritualis & le- mmía , $ segitimitate galis dirimat Mattimonium. . n.75. m ndlite prolium. m Quomodo illud dirimant impedi- menta » quz dicuntur cultás difparitas. Utrüm & quando liceat viro di- :ï'c p n. 76.& 37. Vis? n.98. - mittere uxorem ptopter fornicationem. .*[k;püm: n0 98- Ligamen. n.59. - Qaibus de caufis. poffit fieri divor- Honeftas. n.8o. T tium. n.99. g Quid fit , & qualiter Matrimonium Quomodo conjuges poffint perdere dirimat impotentia, Ubivariicafus exa- jus petendi debitum , & quisineo cum 1 ipfis difpenfare poffit. n. roo. mim.mur àn.81. ufque ad 38, D 00X )(.A)( X2 guiä $2 Index Trac?amuni & Examinum. j Quid dicendum de obligatione red- bere valentem . debeat inftuere circa dendidebitum? n.10r. ufum Mattimonii, fi dehoc confulatut, Vari cafus circa hoc. Ibid. & n. n' I 060 102. Quid dicendum de prolibus illegiti- Explicantur peccata, qua inufü Ma- mis? n.107, * trimonii committi poffunt, n. 103« 104* Quomodolegitimari poffint, n. 108. & 107. An farentes illegitimas teneantut alere,& ex quibus mediis?. n, 109, Cqumodo Confeffarius puellam nu- /: $25 R f? a am zO €a E U a M RV t M lä- Ü N L 22 X " 17 N L L. . Z 7 7 8 u^ CO [j 723 "',/ EL —7 ANP, // N A s 7 4 Y *QX' LX ,;l ï ; 7) M ./l N ,&xä& // - : ï :. NSEESN F N m m g vl D X Ma D ] b ih hi Il Qu Tüf Q Ctan TRA- *9$(123209 üttt cim i» ^Y2 confülty, SS 07 NNS XX! j U e AA d NI 7 7 NV ) 3 77f r (l Z NY /& À y Z ? (^ X A wl R N N , N XV 7 N N W " 1] ) N ». "Z jj ;f dk j Q I —R A A s 47 /QXX f /)/;1 [) f : — ]7 1t, 110l // 4 Z N JTÀ ) NS SSY —— C—]À— n teneam N N ; ï*'«uam, //-N m 189, s i j .'/ ( , A XN y X N t N i* // A j — f ) . l/v/'/n/ à N N . - " NY LXX R ;—7 7) : T A $ Il ) z j ; Z UER N . DFTITIH Z N TLERHCRTE: N A N 4 NS Y 1 V (/, Ml d Z US I . z PROOEMIALIS- De Requifitis in Confeffario, Ulla eft difciplina ve lars, etiam illiberalisac mechanica , cüjus In Magïï-' firum antequam quis creetur, non . fit Candidato fübeundum examen 5 velopere ipfo five artefacto com probandum , quàd eos in atte fecerit progreffus ut Magiflrorum Catalogo poffi t meritó accenferit Naem fuutplerique (ait S, Greg, iïlProlog. Paflor, ) quidum metiri f nefciunt , qua tton didicerunt , docereconcu-. pieunt : qui p ondus Magiflerij tawto levius effimant , quant vim maguitudinis dllius ignorant . fnetiri nefciunt , cum Et his vz| & vel maximé Vz illis, qui fe infcitiamque fuam qui animarum curz , muneri , angelicis etiam hume- ris formidando ,Ífea ccingunt quzftui temporali- interdum » Íepé quó ftupidiores ; cà ad id promptiores: magis , quàm fpirituali inhiantes, Hinc non mi- rum , quód animarum Curz applicandi priüs citentur ad Tribunal ,- rigidà examinandi , an Magiflerio digni , inque aliorum Dodores ac. Judices áint *reandi necne, Pro quorum eruditione ; Sit' IM À EX- s TRACT. L PROOEMIAL. tun AMEN wicuy.— E DeExamine,Poteftate, Virtutibus, Scientià, Officio, & ob- & 2 ligatione Confeffarii, De quibus Angelicus Do&or ag-it"partïm in Supplemento 3. ( Li Partis, q. 8. & 18, & i9.. partim extraSummam in Opufc, À '64, & 65. dc Officio Sacerdotis & cautelà in Confeflione k habendá , ac demodo confitendi, compofitis, ( Til SS ] UJZERO I. Ad Curam pus talem cenfuerit id:oncüm pro admi- m - animarum afpirans te- niflratione Officii Parochialis(quod ju- p nerisne te priüs fifte- dicium etiam: folet fieri per examen ) [ :5 — of E re exatnini, in quo ten- eum approbavit & expofuit ad audien- teris ac judiceris, an ad das Parochianorum confeffiones ; nifi gula arduum & tremendum forté in ea Diccefi obflaret fpecialis Tien - Conftitutio Synodalis, utfcribitur effe fütig hoc officium fis aptus in Dicecefi Conftanüenfi. Verüm R.e- Áion necne ? I. Räfþandäa. Tutiffimé & proba- ligiofus,ctiam exemptus, non Parochus, W biliffimé verbis Concilii Trid. Seff, 2.3.c. fpeciali examini fe fiftere tenetur. VC u 1. Quamvts Presbyteriin [na ordinatione IL, Sed quid, fi Keligiofus ad Curam E poteflates ab[oluendi à peccatzs aceipiant, animarum , five ad confcffionum audi- deceratt tamen fantla Sysodus , nullum, entiam afpirans, fit Superior feu Prxla- Ciy tus alicujus Monafterii vel Provinciz, p etiam Regularem, poffe confe[[roues [acula- Atéru viumetiam Sacerdotum, audire,nec ad id fi Licentiatus vel Doctor Theologiz . fí idoneumrepntari , nif aut Parochiale Be- Publicus Profeffor . nonneco ipfo cft li- Aute ueficiumy ant ab Epifcopis per examen, ff berab examine 2 uæq ata illisvidebitur, aut alias idoneus judice- i Dice Non efif. fiPartochiali benefi- tur:ev epprgþdvzzbnem,qüæ gï/lt?;.l'- detur,oä-- cio careat.. t tineat: przutlegits C$ con[netudine quacun- Ratí. — Quia Concil Trid. univerfa- li que , etiam immemorialis non obflautibus. liter dcfinit, wa//p»s Sacerdotem , etiam: [' Ex his Concilii Trident. verbis ad Kegnlavemy polfe [acularium , etiam Sa- Quæütu'm» Re'fpond/eo fub diftinctione. cerdotum:y coufeffiones audire nife, qfe. u Si cui legitimé'eft collatum bencficium: ut ante.. Ubi autem Lex. non diflin- RCJ «uratum , - fcu habens anncxum curam guit ,. neque nos diflinguere debemus : animarum:, non indiget alio examine; utajunt Jura. Eclicéttali viro non de- Quo approbatione , vel expofitione : & fic fic fitícientia , forté tamen decft experien- lahg lt ä-?ä*ïmhis xoipfoenim,quód Epifca- tia& prudentia ad hoe con(cientis fo- LMEU / hu z ag De kegm].' $p Corfeffario. j rum neceffaria : cujus proinde examen E Epiícopo committitur, Ratio. Quia difcretio ( quz eit Ma- ter virtutum ) honeftas ; & &quitas po- -- Efhae ergo Epifcopis examen illud flulat , " femper liberum ? utnon examinentur tales , quir habent publicum füz (cientiz teftim Ohi- IIT, 447 juxta quod revocando pri- um. Et ideo notanter dicit Concil. vilegia à feipfo t£67. quoad hoc con- T'rid, cic. | $2 sta lts videbitar ant alias ceffa deüinivit Pius V, Anno 1 $71, octa- sdoneus judicetur. D ,vo Idus Augufti in Bulla que incipit, Hzc non confiderant illi Examinato- [o Komani Pontifiis providentia, Inqua res,qui tam ftricti juris , imó flri&iorig ic flatuitur, Hác noftrá perpetuá obfervantiz funt , ut indifferenter om- Conílitutione decernimus & declara- nes, fine perfonarum refpectu , gradua- lle mus,, decretum Concilii Trid. de Ap- tos, Doctores , Priores., Guardianos, u probatione Kegularium, audiendis con- Provinciales, &c examinent, Qua ta- J feffionibus ízcularium prepofitorum, obífervari debere etiam in omnibus R.e- men in re €go eos neutiqua m carpo. Alii econtra difcretiores Ch ara&terem Til gularibus quorumvis Ordinum , etiam Candidati refpiciunt ,«ac fine examine (s mendicantium , etiamfi fint Le&ores, idoncos declarant d eutin Theologii, etiam deSuperiorum »quos vox populi(quae eftvex Dei) can onizat, Nec immeri- M -fuorum licentiá , graduati vel promoti, - velà fuis Magiftris Generalibus velPro- tó, przfertim fitales fint quiper com- lI$ plures annos vel in Univerfitatibus vel vincialibusMiniftris,fzcularium Confef- X in monafleriis Theologiam docuerunt, M fionibus audiendis expofiti,; Volumus tamen,eos, qui femel ab E Sunt alii, qui, (ne juris (ui videantur ig- d pifcopo in norantes vel prodigi ) unicá quzítione J Civitate & Diccefi fua przvio examine Candidatum expediunt. — Alii funt Or- lt approbati fuerint , abeodem Epifcopo dinarii aut Generales Vicarii adhuc mi- f iterum non examinari , ab Epifcopo tiores, qui Sacerdotes Regulares, nullo t autem fucceffore pro majori coníciéntiz etiam gradu infignitos ( modó offcrant fuz quiete examinari denuo poterunt, vcel mitrant. authenticam Superiorum Hzcibi. De quibus redibit fermo infrà dfi- atteftationem de idoneitate domi perri- in Tra&. de Pocnit, circa Bullam Cle- gorofum examen exploratá) ad confe- mentis X. quz incipit : f Superna, — Vi- fionum audientiam admittunt:aliquan- de Tra&. 15. n, 86. & le * 74 do etiam abfen*tes, pet literas rogati, IV.Sed zoz5ne Epifcopus;ejufque Vica- £ius hoc examen Keligiofis , graduatis, j ac promotis, V. Hac de re in bonüituüonibus no- ( poteft remittere ? ftris dift. 2, cap. 12. lic. B. circa finem fic Dico, Poteft remittere omnibus de lj u legitur ? Declaramus in Capit. Bonon. quorum f fficientia& idoneitate fe mo- [2 raliter cert 1564. ex Trid. Concilio fic fuiffe ftatu- [l« um zíftimat , przícrtim Gra- uatis, pro tum ? Pralati Ordinis diligenter atten- Qu motis, ordinariis Profcffori- dant , qua circa Reverendiff, Epifcopo- 2 n rum X 4 TRACT; E PRO*OEMIAL. xumobfervantiam À fandta Synodo fue- Nomniïpa-rticulärxïaffe&u , infufficientes excludant , & fufficientes ac idoneos Catà runt flituta, Et fi expofitos ad con- Q,; tàantummodo: admittant, Hac ibi. feffiones aut pro'movcndos ad. Ordines Idem fuit confirmatum Roma 1601. lt vcelint examinaré , humiliter pareant , Conf $. Vallifoleti. 160$. Con£ fl neque ipfis contradicentibus etiam in ! f Ecclefiis noftris predicare prefumant. .& Parifiis x611, Con£f. 27. ubi itá tüt XEt fiin aliquo horum durius aliquan- additur $ Volumufque. eandem ordi- nationem inviolabiliter obfervari fub do cum.Fratribus noftris agere videan- [Uri poena excommunicationis , tam àPra- tur, equo animo- fuftineant, nec de u eare quaftioneshabeant , aut litesin- fidentibus Conventuum , ne querm- Pitc tendant.. Caterum fi. non ferenda quam aliter ad predicandum aut con- feffionesaudiendum admictant : quàmi Rchg gravamina interim occurrant , confu- Tud liur Reverendiffimus Generalis Ma- à Predicatoribus & Confeífariis , nea- Tur ifler , vel illius Provincie Superior liter. dictis officiis fungi |Prefzmant, Pralatus: & fecundüm eorum confi- Hac ibi. Ídem vidcin Conflitut. no- O'XL lium. de opportuno remedio providea- ftris dift. 2, c. 12.. d dénenturne Tieta tur;. Hacibi. Vide inífrà loco cit, di- Confeffarit ^ Regulares intra Ordinem fzpius fe examinififtere? i eo &am Bullam Clemenus X, uantam: oblicationem habent Su- Dico üt antà , fcient hoc ex propriis tinend Statutis. T perieres Regularium. & Examinatores In noftro Ordine Valentie 1647. Ord. 4. ficfuit flatutum. Ordi-. de H qui.funt ex Ordine , ur non nifi ido- namus , quód , qui impofterum ap- Wwy neos, Epifcopis. przfentent pro confef- "fionum audientià ?: probándicruntad audiendas Confcffio- fiày ] nes tam Fratrum , quàm Ízcularium , lu VL Dico: Scire hoc debent ex fuis pro- & monialium , nifi aliàs fint Graduati;. , priis Statutis, InnoftroOrdine Romz s 1489. ex auctoritate Apoft, Sixti V, ut vel in Studio Generali Pradicatores vel £ Le&ores inflituti,tribus vicibus;de trien- patetin: ordinationibus autlioritate A p. &&qq editis, Ordinat, 4; fancitum. eft fic : nio in triennium , in aliquo Conventti,. Me Nüullus: admittatur ad Szcularium vel ubi vigeat Studium Tlieologiz', exami- Y D: Fratrum conf ffionesaudiendas, nifi pa- nentur: & folàüm poft cternum cxamen: fi&l& fimpliciter. approbati effe cenfeantur,. qu titer per quinque examinatores , vel, ubi. tot: non: fuppetunt: idonei Patres, declarantes , quód' aliàs quantüm ad lf(]( formam & locum examinis fervetur u- 6 per: ttcs: ad: minus ,. fufficiens. judica- fus Provinciarum:; Hzc ibi, Plura. Vide tus füerit, pracipientes ipfis , five Pra- dicatorum five Confefforum Exatmina- fimilia vide innoflro Fontana de Con-- 8. Vic fefforibus, lit. C.. teribus refpe&tivé fub eodem przcepto lllpr QUZERO II.. Quid eff Curaanima- formali, eademque excommunicatio- 4 mis-latz fententiz pocna , ut per vota. rum ? quid Confeifio ? quid Confef-- Í aSä farius.?.à quo isapprobandus ?. Wg. ie.c ':-x;etaï. fua. dantes. futfr'agj,a',æ feclufo, À V. , i - ,9 De ;Keqü;j:x $n Cfönj?]äriö;: " VIII. 1:,:; Y Cur*are*anïmas feuearum — & folvendi'in foro facramentali , feu: 0f curam gercre cft predicare ac. docere facramentaliter confitentem ;; Appro- 0i €a, quz faluti funt neceffaria ; ac tol- i. bgpdüs iSuperioreincodemiforo. . lere morbos animz, nim, peccata , ad- Quz circa. minifltum Confcffionis: Il sminifirando. Sacramenta ad fanandas d feu Confeffarium: dici p'(')ffun't vide n.,. Ícu curandas animas à Chriflo infti- t ]i tutá.. é2,& fäqq;—in di&o Tract; XIII, Exam.. $. nim. quis fitminifter & quotuplex;ac: X 2, Cura animarum feu poteflas Una ordinaria , uz ejuspoteftas, & quotuplex. — Quid. curandi efl duplex, í tapprobatio, quid'jurisdi&io,. d quo Tl quz competit ex vi officij v, g. Epifcopis, !u danda. De Confeffariis Regularium,. Parochis &c. altera delegata, uti eft in AT Religiofis, De quo redibit fermo. in item: monialium ; & fimilia plura-ibi- demtractantur. n, 64, & n. 66, &n.. r Trad, 15, de Ponit, /h Exam. f,n.65, Vide ibid;xh.- 69. & feqq.. j* y.3, Confeffio definitur infra in .QUAERO II æld eft clävis feu: oteftas. clavium cujus meminifli 2. &: di&t, Tra&t, quód fit legitima ac facra- C V 9 mentalis accufatio de propriis peccatis i uomodo differtà Chara&ere. Sacerdof- ad eorum veniam virtute clavium ob- tali?- & d quo dataeft?! : li tinendam coram Sacerdote factà.. Ante g, Suppono dari'in Ecclefia: H Quazcunque hic quzri ac dic i poffent: claves, Quod: $.. Tliom:. in: Supple- le. de Sacramento. Poenitentix, difcutien- & mento tertiz Partis q; 17:a: T. in Sed. E.- tur in cit, Tract. XIII, nimi de effen- Cont.. prebat: ex: illo.Clirifti ad Petrum: Qe tia;. inflitutione;,. neccffitate ,. ac parti- Matth.. 1€.. Wbi:däbbädävwregni Cu-- !y bus: ejus. in generali ,. materià. & for-- lorzm: : Foc .fuppofito», l ma , & de virtute Peenitentix in Éxa- IX. g r,. Clavisbené definitur quód: l mine 1. ejufdem Tract, vide ibid; n, 2;. fit: poteftas. ligandi & folvendi, quà: & (eqq, De effe&u poenitentiz in Exam.. Judex: Ecclefiaticus: dignos: recipere ,, l 2.vide n; 16, &feqq... De contritione: indignos: excludere.debetáregno.. Ita: l in. fpeciali! in; Exam.. 2: vide n:38, &: S;Di q..t7..citra, 2.. d €qq.. Deconfeffione, cjus neceffitate &: Declarat lov zbidem.. Secundüm Phi-- lf quidditate in: Exam.. 4; viden.. 325 'iöföplium itr2: de anima ,. potentiz per l feqq. Dequalitate confeffionisin Éxam,. a&us definiuntur.,, unde: cüm clavis fit j 6. DeSigilloconfcffionis:in Exam; 7.. potentia' quzdam: ,. oportet: quód per. videtotum. De fitisfadti i onein Exam;. actum. five. ufünr fuum: definiatur; &: 8. vide fufé.ibid.. üz:omnia ibi velut: yll quód. in: actu obje&um exprimatur. à in proprio loco'tra&antur:. d quo a&us' recipit: fpeciem::: & modus: " ^E5 42 Cönfþffäriüs*defihi'tur*,ï quód: agendi,. ex: quo apparet: potentia ordi-- fit , Sacerdos: habens: poteflate m.cla-- nata :: aCtusautem poteftatis fpiritualis: Wium ;; vel;. przdicus poteftateligandi: Gion: eft.,; ut: coelüm: aperiat: abfoluté;. , A 3 s é s TR ACT. L PROOE MI AL; quía jam eft apertum (puta per Paflio- folvit Sacerdos , inquantüm pe&cata Rn pnem Chrifti ut dixit S. Thom, a, 1. ad dimittit: ligat;inquantüm non abfolvit, hon x.) fed ut quantüm ad hunc aperiat, fed iigatos oftendit : folvit à poená, ls quod quidem ordinaté fieri non poteft, quam remittit ; ligat ad paenam que « nifi idoneitate ejus (cuiaperiendum eft) remanet, & quam imponit. enfatá, Et ideo in praedicdtà defini- 3t. 2, Poteftas clavium , quz eftidem iif tione clavis ponitur genus, fcil, pote- quod poteflas jurisdi&tionis,realiter mo- flas , & (ubje&tum poteítatis, ícil. Ju- raliter diftinguitur à poteftate Ordinis di dex Ecclefiaflicus: & actus , fcil, ex- leu à Charactere Sacerdotali. k cludere & recipere , (ecundüm duos AAtio videatur in cit, Tract, 13, de a&us materialis clavis, qui funz, ape- Pcenit, infra Exam, £. q, 1. & 2, num, D fi L lin, xire & claudere . cujus obje&um tangit 62. Ubi etiam dabitur definitiopote- [r0f] inhoc quód dicit, àregno : modusau- flatis jurisdictionis. KOf zem in hoc quàd dicit , dignos & indig- E. 2. Poteflatem clayium Chriftus d,in nos, in illis , inq uos actus exerce.tqr., Ecclefiz promifit Matth. 1 6, illis verbis: enfatur. Hc ibi. Tibidabo claves. todcungue folueris €8 [ 1h Idem explicat Angel,-Doctor ibid.a, ligaveris [uper terrama , errt folutum vel x p 1. in c, dicens * B ligatum Qf z2 celis, Dedit autem a&u E In corporalibus clavss dicitur. sn[lrumentum , . quo oflinm abe- joan. 2o. quando Apoftolis dixit ; 24c- «dimit Dl vitur , regni autem offium nabis per p ciptte Spiritum 5. quovum vemi[erttispec-. eatum . clauditur i. €$ ideo poteflas , quá CALAy TEHHILUMIHY 655 5 quorum retinueri- d zale obflaculum . vemovetur , dicitur cla- H5 , retenta fant.. Eteunc iuftituir Sa- d q/i5,puta metaphoricé, ut ibid, ait infine cramentum Poenitentie , ut dicetur telis $ corp. Traót. 13. cit, Exam. 1. n. 2, , 5. fliva LT Adde ex eodem art. quód fanctiffima nere im plurali vocantur. claves, "Trinitas feu Deus habet claves auctori- cüm fit una clavis, quz aperit & que yud zatis, Chriftusclaves Excellentiz , Ec- claudit; una poteftas,quz folvit,& quz N clefia feu miniflri ejus claves minifte- ligat? hi ri. Sicut ergo clave materiali oflium Dico cum Angel, Doctore cít, q. 17. hu aperitur& clauditur , ita clave hac fpi- a, 3.in c, in effentia ac realiter effe unam [50 rituali, dignis, ideft , veré poeniten- clavem acpoteftatem , vocari autem in- £an. tibus, codlum aperitur: indignis veró plurali claves ex comparatione ad di- tonl clauditur, feu claufum relinquitur. verfos actus,quorum unus alterum pra- Ex quo patet, quare voectur poteftas fupponit, & uterque auctoritatem ac po- Coni ligandi & folvendi , dignus enim abfo- reftatem quandam exigit. Quorum püe Iutione, feu veré penirens, à vinculis actuum unus , eft judicium difcretionis peccatorum folvítur ; indignus ligatur, deidoneitateconfirentis, ob quam po- l Vel [Wm:m Ísu manet ac relinquitur Jigatus, teft folvi , & ad regnum recipi : velde At paulo aliter ait $, D, q, 18, a. 3, in c, i((mh inidoncitate, ob quam ligatur ; & à regno EM Em N (De Kequif. i/z'.Cb'nf'e];!ribo 7 :mta dl rcgnö Dei excluditar, feu regnum ei venit. Sex tamen potiffimum vistutes Qni, nonaperitur. Aleractusefl ipfaactua- |in eo refplendeícere debent. lis abíolutio feu apertio regni, autre- r Prima virtus eft Integritas mentis " ceptio ad regnum,vel exclufio.ab illo. nim, ut fit szzeger vita Jeelerisane pserne,, ii Explicat hoenofter Sotoin Tract;de fmundus im conícientiá , nulla cenfurá. t infhudione Sacerdotum , ubi cum innodatus. Dum er go Saccrdgs facro rdin S. Thom,q. 17. a, 3. ad a, aliam vocac huic minifterio, confeffionali nim, f& clavem ícientiz , aliam poteftatis. accingit , emundet priüs propriam con- u Per primam non intelligitur fcientia fcientiam à fordibus peccatorum, ma- TUr, in quovis Confeffariorequifia, hece- ximé mortaliam: ne , dumaliosmun- o nim, ptoh dolor ! multisdeeft : unde datipíefor defcat, , eam.non vocat fcientiam , fed clavem Tenerisue ergo confiteri , priüf'qua-m ritus fcientiz, eftque ipfa poteftascognofcen- confeffionem excipias,fi in morcali (is,Sc m 1, inquirendi, & judicandi dignum Copiam Confeffrii habeas g I 5 vel indienum abfíolutione, Per cla- Dizco cffe de confilio, & me optimé n vem poteftatisintelligirur ipfa authori. facurum : non tamen eft de przcepto, i t2s abíolvendi , vel retinendi peccata $ ed íufficit elicere contririonem, De d admittendi, vel excludendi à re no, Quo infra Tra&. XL. n, $9. Ubictiam Potcfl etiam diftingui,quàd alia fir clavis.. Patebit differentia cur celebraturus Mif ü/z;(- Ordinis , ' alia jurisdictionis. Prima am $ It tencatur in eo caíu priüs confi- [« eft ipfe charactér Sacerdotalis , feupo- tetl- yceut teftas Ordinis, nim. fuper Corpus Chri- De hac príma Confeffarii virtute Am- fti verunt in Eucharifttaconfecrandum: gl Doctor. cit- opufc. , ic ait. 2455 lr quz datur in Ordinatione, |Dealtera "Ua vite nccef[aría eff ,. ut in nullo ev- patebit infraloco cit. de Peenit. - : quz vrum . [it judicandus , 4nein aliis eft 'jndi-— careparatus : juxtazllud Domini ; nj l oluæ Ex his colligitur, quid fit, hoe velil- Iud di&um. aut fá&um fübjicere clavi- Jftte peccato e[ ,. 774tAL,. primas in z/!am laprdeu t busEcclefiz ,. eftenim idem, ac fübji- und Secunda virtuseft manfuetudo,, quia. cere judicio Confeffarii ac poteftari li em gandi & (olvendi Confeffor comparet: tanquam: agnus: l, confeffionem, per facramcnta!em* Dei,qui tollit peccata. mundi. Unde av a S, Thom, in cit, Opufe, 6 f.. i'nqgït z ; QUA£RO IV. . Quibus Virtutibus u Confcflarius debet effe infiructus , ut Dumn punitens confitetur , Sacerdos [2 exc- j digné an—imarum curam gerat ? bibeatbenevolum ,. afabzllemï,.v €$ buma- d HHTA| y. Ht ponstens non mpediatur incon-- X.&;, Cüm Sacerdos.in dimittendis m hominum peceatis Dei Vicariu Jfeffone : confortetipfums utendo diverféc m agat, expersmentts ad [anamdum agvotum, unuc vcldü ac eacli elayigerum ; omnibusecum:vir- f tutib lesiando €$ con[olando per fpeva venia o r eiti " us. müru&um ea& » maximä. Con- dandiina vita aterna, Subdit autem. 3.1?3, E Sá E z TRACT.4. ;PR.OOEMIZ L. $ m f^* Tumt ffi .poeriítens ;"füa-v'ïbus non moveatu guiném ,comm-ï»l!ï gregis de imanu Sá- cerdotis requiret. 'Tum ne » duni cz- V6tO. JPoft ea tevrendo per penas aternas ,. 5 encen cus czco ducatum przflat ,. ambo in fo- fka dia gebenna qjiend,egdo m «z/fde— veamcadant. Tumtandem , quiatri- n ;rit.expe,äire. Jertia eft bumilitas , iquà etiam 'fei:p- plex offiium Confeffario incumbens ? - u I atio in R, ad Q. 8.) abf- til fum pec catorem ag nofcat , ibi fuisque (cujus fiet me iffidat , & confidat tantüm que üngu'lari-pïudentia & Ícientia ad- Qu wiribus d iniBum qui dicit : Sise me mibil pe- miniftrari nequir, 1on ( x.2. Quanta fcientia in facerdote li tefíis facere, ]oan, 1 $. H Quartaefl Cbaritas ; qu& eft vincu- fafficiat, ütfacramentum peenitentiz lt f- lum petfe,&ionis Coloff, 3. & , Finis fine peccatoadminiflret , per unam ce hf tam regulam definiri non poteft , ed lt DI gracepti-Charitas, 1. Timoth. i, Et, g: Amanti niliil difficile. debet relinqui arbitrio boni viri pru- VT denter confhiderantis qualitatem loci, ii [ Quinta eff ]uflitia , quà dignos fol- / ubi confeffionesfunt excipiendz, tiorgi at ; indignos liget , in fenfi ante ex- Ratio, . Quia poreftquis in uno loco ^*licato : »cpgætq-ue Pænïi..tentem , utfa- ttifa tituat , quod eex juftitia de- 'N. G. in pago , & pro hominibus fim- 14 t iat, AC I€ in aliquo em- ber: nefeinjuftiiz reum faciat, plicibus effe idoneus, qui MAT feu fedulitasin o- -porio vel loco celebrinon fubfifleret ob Yi L Sexta eff Oratio ; ? rando, Nam Oratio eran sb fubf- frequentes cafusán contra&ibus , judi- &t ciis,matrimoniüis,Xc, Ttem majori fci» W dium , Deo facrificium. , desmonibus fla- entiá debet pollereis, qui exponitur pro C £* llygn, ait .. dugufo, — Ex di&is & dicendis patet " ;qlfid fit totoRegno 5 »quämqui tantüm pro una [rI Diccef nonadeó protemsà, Etminor tcu zefpondendum quarenti ; Qua & quot fcientia fufficit in eo , qui exponitur funrt (przter pote ftatem abfolvendi) H 0C prooco , ubi funt multi vi ri literati, C requifitaex parre Con feffarij , ut debité hoc officium adminiftrec ? Et folet re- quos. offit confulere , quàm ubi nullus We efttalis. Áponderi : ?Tria funt, nim. ASCÍEHHA , d 3.3, IDuplex in prefenti Scientia W Prudentia (de quibus ftatim dicetur) Una eminens & £$ bonitas, qu€ idem eft acjam expli- confiderari potefl. N perfe&a, altera medioc ris& fuvaciens. W cata fnentisintegritas, com ple&irurque non tamen eft przdictas virtutes, Prima etfi fit optima , D rzeliquas abfoluté neceffaria : altera veró omni- RO V, Quaeprudentia & fci- entiain Confe flario requiritur ? bus neceffaria eft, & (ufficit, k — Declaratur, — .Ad pofteriorem fciene II x 1. Ind ubitatum eft , fingularem th fcientiam in Confeffario tiam zequiritur , ut facerdos prater e'- prudentiam & p fequiri. Íentialia ac. integralia facramenti pae- LU fationc hujus libri nitentiz , fciat Prizo dignofcere bo- ARatie patet ex pr depram 1 éicafinem, Tum quia Dominus fau- num )ä. malo, & diflinguere iwrer du m j De Requif. in. Confeffaria. 5 |LSi- €9 nom lepram , quiaaliás judicabit bo- confideret qualitatem peccati & rec- num malum, & malum bonum. Hanc m cantis , ut , fi eftfenex aut juvenis,aut veró diftinctionem fcietexeo , an actio i dives, aut paupet, debilis aut fortis, fi I fit con-vel difformis recte rationi , legi eft bene compos aut compun&us , & divinz,przceptis Ecclefiz, &c, — Secundo DT alia;& omnibus bene coníideratis im-.— ut Ícjat difcernere inter peccatum mor- E ponat ei peenitentiam , prout arbitrio ii tale & veniale, feu, ut Theologi lo- fuo viderit expedire, — Itatamen,quód quuntu, zuter depram C3 lepram, — Quia Juvenibus , maximé mulieribus non .non cognito morbo infirmum curare erdot Terti» noícere debet circum- imponantur itinera & vagationes pro- Iu gequit. pter etatisfragilitatem : quiain eundo ftantías fpeciem mutantes, & intra ean- ne & redeundo mulier juvenis audit & dem fpeciem notabiliter aggravantes vel videt aliquid, per quod colligit vene- fd diminuentes. Dequibus infrà, Unde num mortis & infundit aliis : quia non Pïiï* S. Thom. in cit, Opüfc. ait: /»quirat od folüm ta&u & ejus affe&u fed & afpedtu diligenter. Sacerdos. circumflantias pec- quacunque appetitur , & quisque appe- CAtovHIB , tempus , modum, lorum , €3 Joco tit concupifcentíam feeminarum. Ma« cau[am , C$c. ut pemitentes ex. sgnoran- fculis: autem. injungat poenitentiam , sl 1 ] tia vel verecundia mom celent eccatte fcil. genuflexiones , & alias fatisfa&tio-. 10 tf« -Quart? à quibus peccatis poffit abfol- nesin Ecclefia faciendas , adtollendam u vere , necne, Hinc fcire debet pec- malam confüetudinem de non venien- ] ]udl xl €ata, cafus, ac cenfürasrelervatas, fal- do ad Ecclefiam diebus Dominicis & fe- tem communiores, Et, fi auditurus eft flivis. N PN Hzc ibid, S, Tho; qui citca Clericos , debet etiam fcire, in quibus quantitatem peenitentiz ftatim fubdit: yount TU cafibus incurratur ab iis irregularitas | Sitautem Sacerdos ita cautus, ut non acíufpenfio , & quomodo aut per quem yontid imponat poenitentiam ita gravem & hoc vinculum poffit tolli : qualiter ipft aufteram peenitenti , ut poenitens to- il Clerici in hoc vinculo fe debeant ge- rere, tum dimittar : ficutadolefcens , quifa« Aintó Ícite debet, in quibus Ícem dejecit à tergo , quem fuper hu- cafibus fit iteranda confeffio , & impo- metos portare non potuit; ut 26, q, 7, K f nenda reflitutio. Sexio quando poe- n Alligant, Sed nec ita levem imponat, if Ritenti ab(olurio/üt—dcneganda vel fal- hepeccator contemnat peccatum , &uc 1fEf je tem . differenda. Septime debet effe. ex levitate poenitentig relabatur liben- $u í inftru&uscirca peccata cogitatigRisexa- tiüs in peccatum :. ut fo, dift, c. z. Fa- gl 1Tninanda, Offavo quas aut quantas ciat ergo quoddam temperamentum ex peenitentias debeat. imponere , - sz ex ] mifericordia & feveritate, ut poeniten- jl errore nou imponat falías positentias, tia non fitnimis diffoluta, nec nimis ri- Vab per quas anima ad, infersa trabuntur, gida : Ut difl, 45. Suntnamque. — Ta- j "ut loquitur $, Thom. in Opufc, 6f. men tutiuseft ponere minorem debito , t Quod ulteriüs fic explicat ; Sacerdos quàm majorem ; quia mqlius excufa- ] ]IF" j u OU t 10 Y TRACT.. À PRO-OEMIAL. mur apud Deum propter multam. mife- prudenter admoneat pænitentem,ni fe- Qu polite omnihumano timore omnia pec- ricordiam , quàm propter nimiam le- natt veritatem ; ut 26, q. 7. Álligantin fin, cata cum fuis circumftanuis exprimat, De uia talis defectus in Purgatorio fup- Secundó prudenter.procedat in injun- f gendo poenitentiam,fecundüm di&ta ; & plebitur, 2 . dift. Qualis. . Sed tamen in przícribendo opportuna. remedia, q reiteranti peccatum gravior eft porni- Jeriib caveat Confeffor, ne enorme D tentia injungenda: vulnus enim itera- tum, fi incurratur, gravius eftad fanan- peccatum audiens hareat fimilis atto- ['A nito, velgefiu, motu, fufpirio, aliove dum, Utdepon.dift.4. Hzc S.D. i ANono debet Confeffarius in occurren- fimili modo eet judicium indifcreta dif- [ tibus difficultatibus faltem. poffe dubi- plicentiz , ne hoc pa&o posnitentem. terreat ab enarrandis aliis enormibus "x zare , & in dubio doctiores , vellibros Yal confülere, -Si ergo occurrat. cafus in deli&is, — Qzarzo ne audito uno altero- Q uo Confeffarius cx fe ipfo non eft fuffi- ve peccato , in ipfo limine confeffionis Ia ciens ad relolvendum , moneat paeni- ex ag re) ceret 2 feu penitenti exprobret t tentem , effe rem non modici momenti, peccatorum gravitatem,miferum ftatum. «e effe eam priüs bene ponderandam cum &c.hoc enim commodius fit anibus peccatis recenfitis, find aliorum doctiorum confilio, an velit eo- fün, E. $^ Scientia in Confeffario requi- rum judicio ftare , & proximé redire : fita, five fiteminens, five fufficiens , cft ts quód fi affirmet , & abfolutio commo- triplex, fcil, Scientia poteflatis, Juris,.& q dé, acínenoti differri poffit , differa- " r l facti,. tur : fi non poffit, abíolvatur pro hac Qu vicc cumonere redeundi. Deomnibus Declaratur. — Kd fcicntiam peteftatis: ( didis pun&is redibit fermo in decurfu fpe&at , ícire , fuper qua peccata cenfu- ras , caufas matrimoniales, jejunia , ju- hiujus Tribunalis in propriis locis, l lo Scientia eminens & perfecta ultra ramenta ; vota folvenda , comtutanda,. ünt hzc omnia probé callet totam "T heolo- vel difpenfanda , habeat poteftatem & jurisdi&ionem,. "Ad. fcientiam. juris , f giam moralem & facramentalem , utri- W ufque juris peritiam;& Confütutiones puta, paffivi (per quam intelligo no- ? Synodäles ilius Rcgionis , inqua con- títiam obligationis, quam ipfe Confef- feffiones audit. Hzc non necefífarió farius habet ad certa officia in fuo mini- 3 requiritur in omni Confeffario , bené fterio peragenda ). ad hanc inquam fpe- tamen in Epifcopis per fe ipfos judican- &at noffe, an & quande Confeffarus tibus ac definientibus ; in Vicariis Ge- obligetur poenitentem de. peccatorum P neralibus , in Confiliariis Ecclefiafticis, numero ae circumílantiis examinare ,. ad dolorem, fidefit, excitares reftitu- p & fimilibus : quiaadhos Clerici & Cu- zati inferiores recurrunt, tionem injungere , figillum fervare,,. && 4.. Ad prudentiam fpectant diver- quomodo poffit defe&us in confeffio- [// [/ fa à Confeffario Qbfervanda.r Prim) ut num andientiá for,;g, comimiffos emen- H dàie, i j * - De Requsf. in. Coufeffarin. IIl 13 dare, Eodem jure tenetur fcire. ordi- Ratío, Tum quia lex naturalis di- - i narios modos , quibus homo contra &at, quemlibet teneri tantá. pollere njun- Dei aut Ecc'efiz leges, contra proprium Ícientià, quanta requiritur .ad fuum fiatum & officium peccare poteft. — Item 1 munus recté obeundum, ut patet ex S. edà, quomodo teneatur fungi triplici officio, Tho. t, 2. q.76.a, 2. inc, Tumetiam, rf De quo poftea ad Q. 8. quia aliàs Confeffarius fe & peeniten- atto- Tandem a4 fcremtiame fatli. fpe&at tem exponit periculo lapíus in foveam liovt fcire ampenitens commiferit mortale zterna damnationis, Et hac fenten t»;ia.u N :dil- vel veniale, unum vel plura, Pro cujus eft cutiffima & probabiliffima, cognitione fciat NI I, Quibus peccatis Sequitur ex his,quód SuperioresCon- mbu ex genere fuo infit malitia mortalis vel feffariorum,five Epifcopifint , five Re- Jtcto venialis, 2. Quz circumftantiz: fpe- gulares , füb eodem onere teneantur lnl ciem mutent, quz vetó intra eandem c fuos fubditos ad illam qualificationem Xartt notabiliter a9gB ravent, 3. Quz cir- compellere exhortari importuné oppor- ml cumílantiz ex mortali faciant veniale, tuné. Cateroquin utrisque Vz ! Quia vel econtra. .4. Unde defümatur di- j Superioribus incumbit attendere, ne per flin&io fpecifica & numerita peccato- fuos animz pereant. lls ram. Dequovide infra Tract, de vi- INonne illos Confeffarios, qui fe ine- b : j,d tiis & peccatis. ptos judicant , approbatio; vel obedien- —QU.ERO VI. Teneturne Confef- (l tia ad audiendas confeffiones à Superio- farius (ab mortali fe qualificare;aut pec- ribusimpofita,coram Deo excufat ? catne mortaliter, audiendo confeffiones at Duo,quódnon, Rate, Quia Supe- fine fufficiente fcientiá ? rior Ícientiam non infundit, Scobedien- cenfl«- XIL x. Affrmativé, Patet tum ex tia illa fu p ficandi. pponit obligatipneln fe quali- : düdh illo 1. Cor, 14, Qui ignoraty iguorabi- &urtum ex S, Thom, Opufc. 6g. ubi ex ? [4 i Sed fi quis dubitet de (uà capacitate fententia Salvatoris adducit illud : .$z Dico , poteft flare judicio examinato- ]WS ) p Y* 64CHS CACHTI pra[mmat ducere fecum , 'im rum , qui eum idoneum ceafuerunt, foveam dutlor primus cadit , in de fe- vel ut talem approbarunt :. nifi forté il- ;)nfcg" €utor.. Item ibidem ait, — Cezie czas lam fcientiam, quam in examine often- mi' videbimus: medicos corporusa rewoluere dit, per negligentiam perdiderit, — Itema nj quetidie , €3 legere libros phyficales . €8 (f poteft fe conformare przcepto Superio- aedicinales , iz quibus docentur. curare ris, fihiceumidoncumcenfeat , & fci- to corpora morittra , magnua [Haltitia eff , at , Przlatum id muncris non injunge- nit) zeon legere libros Santlorgon , suedicinales ditt re ex pafftone, ira, &cc, AnUDBAYHM. : AA quibus docemur. curare Safty UZERO VII. Quidfentis de eo g antaas en aterpum villuras. — Majus ef!| qui tadiofé qusrit i o norantem & ftu- ff m damnum uauius anima , quám de morte pidum Confeffarium aneuarrabilium corporum, Ut à4. 4. 4, quononcítalius? E -Ve; de cäfu: in jith B2 kIII. & &t habeas, C&rc? fnem, 121 TRACT. L PROOE MIAL. XIIL m.1, ad r, p. certum effe, XIV. g. Tria maximé funt, nim. a quód graviter peccet illi confitendo. officium Judicis, Doctoris , & Me- Ratio. Etfi adfit debita materia, for- dici. N äx ma,& jurisdictio , attamen peenitens Declarattr. Præäpuum inter hac at iUf videtur effe indifpofitus, ex eo , quàód tria eft Officium Judicis, aperté à Chri- fto indicatum illis verbis Joan.20; Qa- qui peccatorum fuorum gravitatem videa- Ex vi hu- tur velle tcgere , nec de illisex animo vum reni[erinus peccata, &c, Wj doleré : cüm fciens & volens. abíolu- Jini jus officii Confeffarius aliquando (ut tionem petat abeo , quem fcit effeini- poflea fpecialiver explicabitur ) tenetur [7/7 TWn t doneum. Praterquam quód anté pro- peenitentem de peccatis examinare : an batum fit, talem confefliones audien- mortalia, vel venialia fint , judicare : Ál do mortaliter peccares cui peccato ille folvere, velligare : id eft, abfolutio- h Ml €ooperatur, E:go. nem dare vel denegare aut differre $ &. 2. Juxta S. Anton. 3. p, tit, 17. poenitentiam , & ( f1 cafus petat ) onus Álend c, 6. funttres cafus in quibus imperitus reftitutionis imponere, Ur Dotlor te- &idcl Confeffarius excufatur. netur penitentem inftruere in myfle- fhüti, Primus eflquandois , quiconfitetur, riisprecipuisfidei, in reformanda con- qu eít fibiipfi valde fufficiens, ad peccato- Ícientia, ac in requifitis ad confeffio- !s m nem, fiineis deficiat, i rum fuorum gravitatem cum omnibus circumflantiis Confeffario explican- Tandem 4 zedicus tenetur 'vinum j dam; eflque vir timoratz conícientiz. & oleum vulneribus fauciati feu poeni- g :tentis infundere , id eft , medicinas Secundus efh , quando confitentes funt HW perfonz fpirituales , lolitz (zpiüs con- fpirituales prafcribere, remedia curan- M fiteri;, & communixr folís venialibus dis animi morbis opportuna applicare, Vtent fubjacent, Tértius eff , quando poeni- fi non imperando ( quod non femper tens eflin articulo mortis , & nonadeft eft neceffe) faltem fuadendo , monen- Vs g do, &c, alius confeffarius przter imperitum, Undeà culpá excufabiles non füdy Addi poteft , idem effe de cafu. (ex- funt illi Confeffarii , qui vix implicité IN traarticulum mortis) quo non effct co- velexplicité fe refle&tunt , quo remedio At pia peritiorum Confeffariorum , prz- ponitentem .à talis veltalis peccati re- Wh'm ftat enim imperitum — Confeffarium cidivá prafervent, fed auditis peccatis, «onfeffiones audire , quàm. populum etiam grandibus, poenitentem cum uno h longo tempore hoc facramento deftitui, alterove Parer €9 244ze dimittunr abfo- qlli [ Pariteridem eft de Confeffario Chriftia- lutum : fi tamen coram Deo. fit abío- Weg norum qui vel vincti vel etiam foluti lutus, Quales Confeffarii proh dolor ! ütjo j degunt apud infideles V. G. Turcas,&c. apudnon paucos habent plaufum & ac- llnc curfum, fed ad fuam & f peritior haberi nequeat. pesnitentium lm do QUAERO VIIL Quz fuünt munia perditionem. ïkl lhær Sustae laudandi ili- Confefores qui Confeffarii ad qua obligatuf $ | ex ecwmu * De Regtif. in Confeffario. 13 Ni, ex quadam Zelotypià egré ferunt , fi/ advertat, & boná fide procedat : tunc X fui poenitentes confiteantur aliis ? enim ab auditis direté,& à non auditis XV. Dico elle meritó vituperandos. indire&té abfolvitur. ha Ratio. Quia nemo venit ad Confeffa- Eadem eft ratio de Confffario "- C [ luntarié diftra&o. rium , nifiPater cocleftis traxerit illum, De muto ex fe pa- Q:- qui fi eum trahat ad alium Confeffari- tet, cüm non poffit proferre formam m um,prior conqueri non debet. Excitpi- abfolutionis. Surdus abfolvere validé I z4r , i pecnitens negle&o prudente con- poteft, fi peccataintelligat per figna vel tUt Ícflario , iretad Idiotam , ad huncenim fcriptum. 3 ; d non traheretur à Patre caelefti fed ab 2:,2. Tutiffimum eft, fi Confeffa a I»;ius AC i Angclo tencbrarum ; juxta dicta ad x ( vtpote tantz doctrinz) in particulari ItiO Q.7. exacté judicet, quafi determinaté men- I6 3 [ Quari hicpoffét , qug intentio ad ab- taliter dicendo * In hoc penitens pec- (M folvendum requiratur in. Confeffario, cavit mortaliter,inifto venialiter. Pro^ - i Sed de hoc in Tra&, de Sacram. in com- babilius tamen eft, non effe tam flrictam nu& imurni, Confeffarii obligationem. TU QUJAERO IX, Teneturne Confeffa- Ratio.p, — Quia tunc perfectius eft dfo rius omnia peenitentis peccata audire, judicium. ? & in particulari determinate femper Ratio 2. p, Quia illud eft moraliter 1U/fl judicare , hoc velillud eft mortale , aut impoffibile. Contingit enim, quód vi- 2 veniale ?. Vel licetne fub :confeffione, ri; etiam doctiffimi, vix interdum pof- qua filonga fit, parüm dormire ? fint tam exactum ferre judicium, , Ergo, l It XVL x. r Tutior & probabilior " Ex quo fequitur, quod fatis fit au- fententia efl, teneri Confeffarium audi- jci dire & intelligere omniá peccata ( licét nyt re ( quantüm poffibile eft ) omnia pec- interdum dubitetur ,. an hoc.vel illud- nep cata, nec licere füb confcffionum audi- mortale fit). ut in fatisfa&ione impo- ) eniáà dormire , imó nec dormitare qui- nendà poffit. pro poffibili -fufficienter Jiott dem fludiofé & cx intentione. Unde reeordari flatum poenitentis. d f Confeffor mortaliter peccat , fiob vo- &. 3. Non eftopus angi vel fcrupu- uf luntatiam dormitationem aliquod mor- lari Confeffarium, fi eo momento (quo VAU tale non intelligat, ponitentiam injungete & abfolurio- i 10 Aatio defumitur ex officio Judicis, nem dare vult) fine fua culpá non ha- 1l » qui tenetur audire ca&fam hominis rei, beat diftin&am fingulorum peccatorum 7) j ne erret in ferenda fententia : & poeni- memoriam. tentia infligenda. J 0f, Ratto, Quia hoc in Confeffione lon- H Hinc ponitens advertens Confefï;a- gà V,G. generali, prafertim per aliquot qurti rium dormitare, tenetur eum monere, horas protractà , videtur impoffibile. vel tacere ,. vel hión a udita repetere ; Hinc fufficit ,; quàód recordetur majoris Igcü;-:)on abíolvitur, "Aliudeft, (inon partis peccatorum, & cognofcat ftatum qm D pecnitentis, 3 Quid L À - TRAÁACE I P.RCOEMIAL, 14 exfd Quid fi enga poenitens confiteatur difcretis.quaftionibus adjuvar&. Pre- &jon: Íertim circa illas materias , in quibus * peccata mortalia, qua nec ipfe nec Con- przfumitur illos magis delinquere , ut faca feffarius dignofceret , fed tantüm puta- xeteíle venialia? faltem fpeciem. & numerum confitean- Q Dico: Si poenítens veré de illis do- tur,licét tam exa&é omnia peccata non &u leat,valida eft confeffio & abíolutio, explicent, f Rd!iOo Bat Quia nihil decft, quod ad Ratio, qu& anté eft data pro z. p. Sacramerti valorem requiritur. RR Eu hii QUAEROX, Teneturne Confeffor x.4. Confeffor interrogando circa resimpuras, cauté debet agere, ne in ea- Atj ponitentém examinare ? Si Confeffarius videat; XVIL 5 t. rum examine defcendatur ad partig;illa- . Dlm tes modos vel circumflantias : ex quo ts peenitentem ín fe difponendo & cxami- nando moraliter fufficientem diligen- offetfieri, ut peenitens in confcffiona- hhre lt de fimilibus äliquid difceret , quod tiam adhibuiffe (quod poteft colligi vcl àn? €x ftatu Perfonz confitentis, vel ex tem- anté non fciebat 5 vel caperet occaíio- Dig, pore poft priorem confeffionem elapío) nem turpis tentationis aut ícandali ; tdid non eít neceffe eum examinare , nift vel etiam fufpicionis , quafi Confeffa- AUf K Confeffarius certó fciret , vel probabili- rius delectetur tali notitia & examine. : b tif ter crederet , latere grave aliq - ? uod peg— Ita Angel, Do&or cit, Opufc; 6 5, di- tcifer catum non expreffum, cens : Verumtamen du - Sacerdos. in- ul Ratio. : Quia. effet miultiplicare entia quirit de peccatis ,' aut de cireumflantiis Vi G fine neceffitate, ? eccatorum . , 1tà CAute inqHivat , ut mon du ». a, $ipenitens fitlitteratus, non sufiruas eum ad peccandum , quia nulli Bicatyr eftfacilé examinandus, Si tamen Con- debemns parare laqueum. 17. difl. de fuif POMtqc fefforadvertat; exinadvertentia otnitti dais Subónullo, 1?4.':0. aliquam circumftantiam neceffarió. ex- Ratío, Tumne paretur laqueus ani- Vi timendam; difcreté eft monendus; ut mabus. Tum ne Confeffor ex Docto- Telms 1 exprimat, 'ze fan&litatis fiat Doctor peccati. . texüd, Katio 1, p- efl que anté, BR n Confefror && $. Interrogationes à Confcffario Ratio 2, p. Quia alioqui fa&ze non fint moleíte & . longx , nec le non fatisfacit triplici ofhicio antó men- fiant de illis, quz non funt ad rem, Ontd tionato»ut confideranti parebit. Xi $3. Dum homines rnílici , rudes, confideratá qualitate &. flatu. Perfonz. Hinc artifex non eft in:errogändusda m & inepti fe fiftunt in confeffionali fine [ dos quibufcunque fraudibus, v. g, Sartor de ullo prius fa&o examine , quod facilé iis quas alii fartores folent committere, di CoI] iuisadvertit, dum fubinde tacent, nec fi ipfe fit vir timoratg confcienria, fitdap -ullum peccatum exprimetent, nifi priüs lfmme i -.jnterrogati , non deber Confeffor facile .. Ratéo eft data pro R.. 4. p M QU.ERQ XI, . Debctne Confeffor, . eos dimittere igïuditos, fcd brevibus & con- x * De Regtif. ia Confeflapio. 1j Dr. . eonfcffiones excepturus , adhancfun- fpicandum malum, ex fitiifira fufpicios - &ionem pié fe difponere ? ne cordis percutiantur : fedà nullo au- yibu XVIIL g. Affimarivé , utdignéhoc diantur, quae ibi dicuntur , ut illud * tu facramentum. adminiflret 5 unde in judicium foli Sacerdoti Confeffori » 9 fteyt tl Q. 4. requiruntur in eo variz virtutes, peenitenti confitentifit notum, -Suffi- & anté requifita fuit debita intentio, cit autemin illo divino officio teftimo- inferiüs in loco proprio explicanda, nium Dei & íancorum. Angelorum,,. H.Pn Praterea debet implorare affiftentiam qui illicaffi&unt , & coram quibus i J Spiritus S. lud judiciumagitur, HacS. D. ;; ) Qd Katío patct ex arduitate &' fandi- Optime ctiam ordinatum efl ,. quàód' du tate hujus functionis, Coníeffionalia à lateribus Ecclefiz cxtra. iUl« -- Debetne. Confeffor (aam. functionem Chorum ,-locis decentibus, cum fene- X qui excrcens ftare vel federe , & pocnitens flelhs , crate aliquá diflin&is apie TIont fle&ere., vel licetne inter ambulan- N collecentur, . De hoc vide noftras Con- ,qi - dum? flit. »Difi. I. cag.f Io, lit. C. ciíta fi- xl« JDico. Confeflio facramentalis faci- nen. ^ TAPUR enda cft Confe(fore fcdente, peeaitente Efhoe fingulare atid. ob [äfvzndu;n-Sa- od autem genuflcxo, , ac capite difcooper- eerdotiin confe(fione mulierum 2 mmits to , nifi gravis neceffitas vel infirmitas —UXX, Md boe R. eum Angelico- Do- r excufet. Sacerdos celebraturus, fi vult Gore , qui adhuc Novirius à fratribus ii confiteri ,. confiteatur antequam facras. ui$, eum iterum fzcularizare volenti- z(,zl//»"ä vefles faltem flolam ac manipulum in- bus, violenté raptus , carceri inclufus,. um duat, Panitens (idem eft de commu- impudicam mulierem Virginitatis labe- T Bicaturo) fi fit gladiatus 4 t ,-.f;gladima' d'e-— faé&anda cauíà immiífam , titione fu-- i 7 n ponatadinterim: - " a vit , introphzum.vi&toriz ab Ange- Katio, Quiaitadece t Judicisautho- f is zoná Virginitatis przcin&us : ille: ritatem, & peenitentis humilitatem ; ne: li. anï- inquamin Opufc, fzpius cit, 65. fic an- penitens videatur Codlum velle intra- - gelice difcurrit ;. Caveat facerdos , ne, 'Do&v I€ , ut dici folet ,. cum ocreis & calca- hs dum. audit confeffionem: mulierum ,. ribus, reípiciat vultam éátum ,. nec advertat niew Requiriturne p fpec»iälis-difþoüäoïþüüsï qualitatem membrorum :: propter quod: Confcffionalis 2 nt bonum eft;- & cOngruum , ut mulier te- l ln ! XIX, .4dboec R. cum S, Tho, in. neát ii confeffione locum magis imum, p Oputc, cit, dicente : Curet autem . Sa-- ,Uaüdh["' & facerdos magisaltum , ut non de fa- cerdos refidere in taliloco, quando au- cili fe videant mutuó ; ne infidiante $uf dit confcffionem ; maximé mulierum,. n t diabelo ,. illa impediaturin Confeffione: quód ab aliis videatur manifefte , fedá propter verecondiam;: velfacerdos infi-- ia acmine audíatur , ne laici, qui Clericis: dietur ex illicita cogitatione 1. proptér: onfef.- " : oggic*ldxfm?t. infcfli ,. & funt. H preniadíu- : quod etiam. face-rdos expeditá.c on fone- [ TRACT. L PROOEMIAL. 16 fionejuvenculatum mulierum, nonim- flem advoco Sanctum Ignatium Lóyo- lam , qui aliquando faffus eft , tres moretur illa immifcere verba, qua con- feffionem perturbent , vel non adju- Moniales,quarum aliqualem curam fuf- ceperar, plus fibi ncgotii faccffivilfe, vent : nec ultra quàm neceffe eft exco- itare confeffionem earum , inquiren- quàm totius Socicratis gubernium. do vitiofé motus membrorum & ufus : Quamobrem merità cavit , ne fua So- uia, ubi talis efca jacet, antiqui hoflis cictas unquam deinceps fpecialem ta- ftimuli non defunt ad tentandum, 8t, lium Perfonarum curam — fufciperet. dift, Oportet, Nec recipiet facerdos Beatus ille , quiprocul negotiis, — Quili- inanusmulierum in manusfuas , ficut bet Confcientiz moderator cordi fumat | aliqui: ftulti faciunt vel fecerunt , nec illud S; Gregorii : 24rs artium regi- menanimarvtum. Ergo peccatagenero- aliquo modo tangat mulierem : quia bonum eft omnino facerdoti non tange- Íé arguat, non accipiat perfonas fed cau- re, Ut 32. dift, Hofpitiolum, Hac fas, Nonblandiatur;ut neceat ,. quod 3 S.D. diabolo eft peculiare : fedcorripiat, ut XXI, Magna ergo prudentia & cau- . profit , quod proprium eft Dei, EY «ela Confeffario eft adhibenda in Con- - cujus Viearius eft Coa- feffionibus mulierum , etiam fpiritua- feffor. liumac Keligiofum, — In hujgs teite- " N N A j 2 ÉN e ) */ - ( ( 57 z NY ;l Z / "a N Q ia M N M .T &Wü. G N j . Wuof » M C : " Nl ", it »n? , :// N U u2 M N N N . Wk:ïu — TL Y M RO l UAS 25 h Era]i TIRA: -- EEE *9$ ( 17 ) $05 n , U N Z ES NI w (j ii 7 4 » iM ) N Ls Á Al 7/ w m z Z zl ff. N N Z Z fl N M L/) / u 7 SS A Q N A 4 A. NUZ 2 Z Z — TT A j Y " fA p i )l —— i R [ $ 7 s : i /I. Z / DN NS ERE N TE A h // A t L d SSEA SSS N n a ipet l N N a K "z u , X N r ^ | SN Is x « l | SS um Qu 27 ! ) Z N MM R NS V ) e—À - 7/ [ hÀ Unij z j COT EY ETH N V N , j ib V t j (I y Itj i ;enem- edcil , qui * lm' W II. Yi | ACT;;&TS * A PR OOEMIALIS De Confcientia, Onfcientia bona titulus eft Keligionis , ager benedi&ionis , hortus deli- d tiarum , gaudiuri Angelorum , aula DEI , habitaculum Spiritüs (an- - &i., liber (ignatus , acin die judicii aperiendus , ait Hugo Vi&. lib. 2, dean,c.9. Inhoclibro probé verfatus effe debet Confeffarius, ut rité fuo fun- gaturofficio : cüm (utex pracedenti Tra&, & Examine cenftat) fit Conícientiz Moderator , Judex, Doétor, & Medicus, Zawrzt 4 quam cribro , qui di um d vult fine libro hö; Confcientiz. De quo Angelicüs-Magiüc t tractat in Summa breviter I.Pi q.79. »a. 13:6€ 1.2 q- I19.,à. f, Extra Summam in E« alibi. 4. Sent. d, 24. q. 2« 4 4,& deVeritate q. 17. pbr quinquc '"ff N C EX- r 18 TRAÁCT, I PROOEMIAL. Exam.1, Ef fiotisc QOX GOGMSESN .E d D& uidditate, divifione & obligatione Confþicntiæ, &in fpe- jotell fto , -ciede confcientiaerronea & dubia, E A l RK g) UERO I Habesne nominis, & etiaxh ex hisque (ccdnäüm tl n « Confcientiam? communem ufur loquendi confcientiz FA ^ attribuuntur, Conícientia enim fíe- ? &t Refpondeo.Habeo, lmpfæ | [31 & habet eam omnis cundüm proprietatem vocabuli impor- sholon quE & homo , quantumvis tat ordinem fcientie adaliquid, Nam LPP fceleratus. Confczen- conícientia dicitur cum alio ícientia. n tih £ NCNS «ttyi tíagrave pondus, ut Sed applicatío fcientiz ad aliquidfit per agnovit ethnicus Cicero 3. de nat. Deor. a&tum. Ergoexratione nominis patet, Á Tobtis FE pel quod onus nemo non fentit. Conícien- quód confcientia fit actus. titdo ( tia piorum folatium,impiorum carnifex Idem apparet ex hisquz confcientia eft. Hac rodit, hzc mordet, accufat;te- attribuuntur, Dicitur enim conícien- iis r Collig. ftificatur, Con[cientia mille tefles , ait tiateflificari, ligare, vel infligare, vel bonarg Beroaldus, Pro quo fervitillud de Beffo, etiam accufare , vel etiam remordere, quem poft occifam matrem, refert Plu- five reprehendere, Ethzc omnia con- i d [ tarchus , hirundinum nidos haftá dc- fequuntur applicationem alicujus no- turbáffe : quód diceret, ab eis Parrici- flirz cognitionis vel Ícientiz ad ea qu lt Ms dium fuum evulgari & garriri. agimus. Qug applicatiofit tripliciter, vifi, ^QUERO II. Quid & quotupllex»c& Uno modo fecundüm quod recegno- Confcientia ? fcimus aliquid nos fecifle , vel non fe- lf&ds j IIL m.r. Confciehtia bene defini- Cifre,' Et fecundüm hoc confcientia j ü&un turà Thomiftis., quód fit dicfamez ra- dicitur teflificari, Álio modo applica- I6, tonis [em judictum . intelletlus prattici, tur , fecundüm quod per noftram con- il m.jlgm( ditlans quid bic & nunc fit agendum vel Icientiam judicamus aliquid effe tacien- omittendum : ly bic efy nunc idem eft, ac, dum,vel non faciendum. Et fecundüm Vi penfatis. omnibus circumflantiis. Ita hoc dicitur confcientia ligare vel infli- Vlük'm fittj colligitur ex S. Tho, 1. p. q. 79. a. 13. gare, Tertio modo applicatur fecun- tis adu in c. Ut patebit ex referendis. düm quod per conícientiam judicamus, R, 2. Confcientia proprié loquendo quód aliquid fit bené vel non bené fa- n It S, D, &um. . Et fecundüm hoc confcientia £t ng non eft potentiaíed a&us. loc.cit, dieitur excufare vel accufare ; íeu re- UT Ratio datur ibidem tum in Sed cont. mordere. Subfumo, Sed hac omnia Ui quia Confcientia poteft deponi, non au- dicunt a&tum. Ergo. lr *cf potentia:tum. J& corp, ex ratione Ws t Ef- "pR Da—C'anjäientia, x 15 Effne bomo melioris ingenii etiam me- primo principio,, fcil, ab habitu primo- lioris confcientiz? Videtur, quód fic, rum principiorum , qui dicitur Synte- dixifti enim , quod conícientia fit actus tefis, Unde fpecialiter hic habitus in- 1ïpu intelle&üs , :fed homo quó eft ingenio- terdum confcientia nominatur, : Hx»c fior , eó meliorem habet intelle&tum. ibi.. Pro quo vide in Philofophia,quód Ergo & có meliorem conícientiam, Synterefit x habitus primorum princi- ii IV. Dslnguo dicendo , poffe effe pioram practicorum, feu attingensilla s jeti melioris confcientiz naturaliter, phyfi- uti funt : od tibi non vis freyi ,. al- ] f cé, & in fe ipíà fumptz , non veró teri ne feceris, — Osne Lonum . eff faci- fumptz moraliter , & cum extenfione pv endum , omne malum efh fugiendum. N ad voluntatem , qualiter híc debet fu- Sicut habitus attingens illa prima prin- jenti mi: eftque a&us intelle&üs , non fpe- cipia fpeculativa, . Qwodlsber eff vel zon culativi fed practici , voluntatem con- frpe efi:- Omne totum . eft snajus [ua. pavte, SPMH) notantis, Hinc homines doctiffimi fz- vocatur intelligentia. pé peíffimas habent confcientias in fe- Subit S, T ho. in fine corp. Quia ha- cundo fenfu: in primo autem perfe- bitus eft principium a&üs, & confue- (jemt i - Gas. Exquo etiam tum eft, quód caufz & effe&us per in- Colligitur, cur confcientia dicatur vicem nominentur , nomea conícien- gl rdert ona veltnala , cüm tamen bonum non tiz attribuitur primo habitui naturali, fit obje&um intelle&üs íed volunta- |COfe r fcilicet Synterefi, Etad r,ait: Quan- tis. 0« do confcientia dicitur fpiritus, ponitur JManetze in te conícientia fi dor- pro mente , quia eft quoddam mentis Qu dictamen. J - mias ? Videtur quód non, Quia di- xifli, quód conícientia (it a&us intel- Ad a, ibidem $, D. explicat, quomo- 4 ag yon d lectüs, fed homo in lomne nullum ha- do conícientia, fi non fit potentia, pof- beta&um intelle&tüs, Ergo, fit dici coinquinata ? Unde ait; In- jent V. uhfirmo, quód maneatin dormi- quinatio dicitur effe in confcientia, noflþ lpli(ä' ente;idem eft de homine diftra&o, Ad C0t ficut in fübje&o , fed ficut cognitum in impugnationem dift. min. nullum habet hat cognitione , inquantum fcilicet aliquis a&um actualiter & formaliter, C. min, Ícit feeffeinquinatum, — Hzc ibi. :undm virtualiter, propter femel fa&am & non eï mIL VL B& 3. Ad príncipale Q. Con- retraCtaxam determinationem volunta- Ícientia ex parte obje&i dividitur in bo- 1 fiülï* tisadoperandum, N. min. & N, coní, nam , veram , & rectam (quz idem janb HincS, Tho, a, 1. cit.ad.3.ait: A&us funt) &in malam, falfam, & errone- »Blïä ';&' etfi non femper maneat , manet.tamen am,quz etiam idem funt. [j Declaratzur, J femper in fua caufa , qua eft potentia Prima efl que revera g m &habitus. Habitus autem, ex quibus attingit veritatem, bonitatem, feu recti- * g : conícientia informatur, etíi multi fint, tudinem operationis * fcu qua judicat ennes tamen cfficac,igm habent ab uqo bonum , quod in re eft tale; & judicat 2 malum j E TRACT. Il. pROOJ;MIAL. iiosn malum , quod in re tale cft, — Altera n. 23J five fadi. Errbr invincibilis iqoi eft , qui vel oriturex omnimoda inad- ü2, eft , quzrevera non atringit obje&tum, ut eft in fe, íed judicat bonum . ma- yertentià , & oblivione naturali feu cot omnino involuntatià ; vcl fi adjun- « ]jum,& malum bonum, 54 4. Confcientia ex parte affenfüs &am habuerit: advertentiam , attamen & feu ex modo affentiendi dividitur in adhibito etiam fufficiente ftudio, dili- uU certam , probabilemfeu opinativam , & gentiá & confilio , vinci autdeponi non in dubiam; ac fcrupulofam. potuit. Et hicerroreft omnino incul- ii . Declaratur. Conícientia cert4 eít, pabilis, . poteflque etiam vocari fpecu- ? " Alativus, . : li qué abíque .omni prorfus formidine M oppofiti, & ex-motivis certis de hoc - 32 2,. Probab ilius e& » quód contci- kad l entiaerronea , five fit vincibilis five in- objecto determinaté judicat effe bonum: fe&l]ig de illoautem, effe malum. Probabilz incibilis ( modó non fit depofita) di- li n feu opinativaeft, quz quidem determi- &ans determinaté, aliquid effe prace- tlipy L naté judicat : hoc eft bonum , hoc eft prum vel prohibitum ,. càm tamen non malum ; attamen cur formidine op- fit; obliget ad íui fequelam. fub tali nnay pofiti, & ex motivis folüm probabili- peccato, puta mortali , vel veniali ,& oneve ejufdem ípeciei , quale per conícien- bus& noncertis, Dz£zafeuanceps eft, fï [ quz Íufpendit judicium. feu affenfum tiam proponitur. Ita Angel, Dodor. ) circa bonitatem ac malitiam objecu, 1. 2. q. 19. a, f. uhiverfaliter pronun- * N rens j nec tlans : Orge , quod. eft contra confcien- ts nulli parti determinata-ad dicit ita , nec non. Serupulofa : eft, tam, peccatum eft,, Ex Quodl. 3. a. 27. Vach e1t, quz ex levibus , imó leviffimis, & in- Onnis con[cientia , five vetla frve g tl PX terdum quafi nullis rationibus vel ra- erronea y frve in per fe malis , frve in 1u- Ytroa tiunculis , autex anxietate fufpicatur , differentibus oft obligatoriat ia ut , qui lümcs vel inducitur ad fufpicandam alicubi coztra con[cientiam agtt, peccet, N 110p malitiam vel formidinem peccati, Ratio. Operari contra praceptum RT LLERO Ill Confcientia erro- Dei , quod revera cft, vel effe certó ac li nea acerror quotuplex efl ,. & obligat- firmiter effe exiftimatur , eft peccatum : il ne ? quialexnaturz di&dat, Dco tanquam Itl VIL ».r. Eft äuplcx, nim. vinci- nature AÁuthori & fupremo Superiori Yi 3 bilis , ideoque culpabilis ; & invincibi- effe obediendum ; & licét tale przce- fl lis, ac ideo inculpabilis, - ptum forté in re non detar, tamen o» Á - :Declaratar. Error vincibilis eft, qui perans ; quantumeft de fc , reverà con- Df potuit & debuit adverti , feu qui adhi- fentit jn peccatum, Subfusao: Scd ita Btpot bito fludio , diligentiá, vel aliorum eft de eo qui operatur contra confcien- pota confilio potuit vinci , & hic àculpanon tiam erroneam, five ex crrore invinci- Wtm, excufat, five fit ignorantia juris ( qua bili, five vincibili ; licét enini vinci- yicta nec Erggz gxplicabimr infra Tra&t, 2, Exam. 1, bilis ufit j npndum tamen eft fakum ; de p,ofita.: EE € o De Cosfetentias. 21 yl 73 depofita; Ergo homo huic confcien- coní cientiam , quam tamen deponere lad tiz, Dei preccptumintimanti , fenon tenetur: alterurm v, g. mendacii ? lt conformando, quantüm eftin Íe , illud Dico. eíle. unum peccatum. niá m contemnit ;. Ergo peccat. Agnorantia formaliter non eft peccatum; fl Notanda híc eft 1...di fïere,ntiä" Lih—ter fedcauía peccati, Poteíl tamen inter- dil errorem (idem eft de ignorantia) feu dum ignorantia effz fpeciale peccatum, Tio erroneam confcientiam , &re&tam quo- ut fi quis ighoret ea quz omninofcite vl ad obligationem, | Nam ; utdocet $. D, tenetur. De quo videin Tra&t, & Exam, equ q. 17. de verit. a.4, Conícientia re&ta prioread Q. 6,n. 12. ligat fimpliciter & per fe', erronea veró Sed. quid. fi quis erroncé judicaret le J ild fecundüm quid , & peraccidens... Quia teneri ad aliquod impoffibile v. g. in- CIte carceratus ad audiendam Miffam. re&a ligat abfoluté, & inomnem even- jdi tum, erronea vetó fub conditione, fcu VIIL. /Voz. peccaret, Quia impoffi- u ex fuppofitione, quia creditur effe re- bilium 'non eft obligatio. Error ergo totl &a, Nam operans abfoluté tenetur ad .« debet effe circa materiam poflibilem. T non operandum juxta illam, ex fuppofi- Obligatze Conícientia erronea in vi d tione veró, quód vi&a & depofita non legis eterng (cujus infrà 'Trad. 6. n, (v t , tenetur Ubi oPerar; fecundüm illam, 9. dabitur explicatio) utpoteà qua om- YQur ncs leges particulares derivantut ? Jute — Notanda fecundó eft differentia inter "dffrmo , quódobliget in virtuteejus, 77 conícientiam erroneam,invincibilem,& & derivetur ab illa , fed putativé folum u vincibilem , quód licét utraque obli- & erronee, ;f get, prior tamen cxcufet à peccato , non - QU.ERO IV.. Conícientia erronea veróaltera, "Unde five quis conícien- obligatne contra przceptum Pralati ? n j 4]'!! tiamerroneam vincibilem fequatur , fi- Sit exemplum, Religiofus habet confci- ve non; five juxtà, five contra cam entiam fibi didantem , effe mandatum ptuf 3 agat, peccat. Prioris , ut vifitetinfirmum , five prz- cientiam, wa agit contra conf 'tö L ceptumillud in re detur , five non, Pro- utt Opporo contra hanc fecundam diffe- vincialis veró pracipit, ne ullus Religio- quem rentiam, Ergo talis homo fit perple- fusco die exeat é Conventu. Xus , quia non poteflfe IX, g, 1 eui juvare : pcccag Cum tutiore & probabi- n enim;quidcunque aget. liore fententia, quàd, fi przceptum Pra- A u Ocexurgit illatum : Quia talis la fit fuperius ad preceptum feu obli- D poteítíe juvare;nim. illam confcientiam 3 gationem , quàm confcientia five vera, d utpote vincibilem , deponendo : uti & five erronea; five vincibilis, fiveinvin- (cisq- poteft ac tenctuream deponere , femel cibilis dictat, tunc obliget & prafe- j autem depofita non ampliüs obligat. rendum fit przceprum Przlati,v. g. Proe jc Ergonze committitur tunc duplex pec vincialis in cafu pofito, Ita patet ex .S,. n Catum , unum nim. non deponendo * 19., . ad 2. )[iü Thg. 1;2,q. 3 ; Rmia, 2zh TRACT. II, PROOEMIAL. Exam, ; L Ratio, Quando concurrunt duo prz- - X.» &&, t. Conícientia duübia vel du- bium drvidaur pr;mö in dubium pofi- dewet cepta oppofita ,quorum unum eft majus altero , & fervart nequit utrumque; cef- tivé & aliud negativé tale, | Primum eft, Ticie dub fat minus, & fervandum eft majus ; fed quando ex equalibus mediis. & motivis pofitivis, pro utraque parte pugnant- j ficeftincafüpofito, Ergo. w.2. Si conícientia di&et aliquid bus, füfpenditur judicium. ^ Secezdzm Eïfl tanquam obligatorium de lege naturali, eft , quando judicium fufpenditur cx f nullius motivi pro utraque qui veldivinàpofitivà , contra preceptum i , Paf te appa- Przlati, tunc potiüs fequenda eft con- rentiá. ; j Dividiur 2 . íin duEium fpeculati- fcientia, quàm preceptum Przlati: five Tij error fit invincibilis , five vincibilis; vum & pra&icum. Speculativüm di- Á [ l; 1nodó non fit depofitus. Iþa S. Tho, q. citur , non quafi non fit practicum , fed trümi quia procedit modo magis abftra&to & Mim( A7. de Verit,a. £ n c. Ratio cft, qua anté, univerfali , ipfum operis exercitium "!-'.3.' cum omnibus circumftantiis (à quibus &.3. Quando di&amen confcientiz quai híc & nunc pendet ) coníideratum non & preceptum Pralati fibi invicem re- [ i,f ugnant , fubditus Íub mortali tenetur 'determinando * ut fi abfoluté quis qte a dubiter , anin die jejunii liceat vefci o- quarere rationes ad deponendam pro- forde vis & la&iciniis. Practicum eft, quan- Mti, priam confcientiam,eamq; (didtis ratio- nibus inventis) deponere , ac Przlato do dubitatur de operatione hic & nunc Wal c exercenda, ut, fi quis dubiter , an ia fine conícientiz contradidione obedi- lat re. Ita S. T ho. cit. de Verit. hacpatria , loco , tempore , itinere , fer- DN vitio,occafione id liceat, Ratio, Qui libet tenetur vitare peri- df; L di , juxta illud Ecclef. 3. L. Dividitur 3. in dubium juris & du- culum peccan *l qui Qui amat perieulum, peribit in illo : fed bium fa&i , ut dum dubitatur de jure » p W talis effet in periculo peccandi , utpote Ículege, an extet, vel deipfo fa&o. AOh inter duo precepta obligantia fibi con- Dividittr 4. in dubium vincibile, ïk [ lat taria. Ergo fi conícientiam füam co- quod eft culpabile, ac invincibile , quod YT noícat efle erroneam , tenetur eam eft inculpabile. Cujus intelligentia U reformare, deponere, & amplecti con- patet ex di&is de errore. : F. Dividitur. $. in dubium ratíonabile, Ícientiam te&am, — Si veró idnondum hia cognoícat, teneturinquirere, an fit er- ortumex ratione non futili , fed pru- tinqd ronea nec ne. dente : & irrationabile , quod nullà, vel Uhtar non prudente ratione nititür, Ex quo patet, quomodo conícientia t Iwn erronea fit reformanda, — De quo vide E. 2, Probabilius eft , non effe pec- 6. Wijor, Q. z. R. , &ad 'catum,operari cum confcientia fpecu- Partc) j lativé dubia , habente annexum judi- t * QUAERO V. Quotuplex eft dubium nj aut confcientia dubia ? licetne cum ea cium practicum de honeflate operatio- ? nis, d ! operari? quomodo cft rcfgrrþanda A atio. tl " | De &'anfcimtiæ. 2j - | d- Rao, Quia, quificoperatur, pra- ut fi quis d'i(pufet cum hzreticis , ut w denter judicat , in his circumftantiis fe €os convertat ; fi quis cx charitate in- itidl licité. & honefté operari, Seu , cum flruat meretrices , ut refipifcant. - jots k dubio fpeculativo flat redum & certum O, nir 277 judicium de honeflate. Secund), Nulla cognitio fufficit ad Exemplum fit in milite ?. is enim peccandum , nifi proponat objectum ut At fpeculativé poteftdubitare , an bellum ; malum : fed conícientia practicé du- QPPl- quodàáPrincipe, cuifervit, geritur, fit bia non proponit obje&tum ut malum.. juftum: attamen pra&icé poteft forma- Ergo non fufficit ad peccatum, r re hoc judicium certum , nim, quód fibi Z4d x. R. Si in Domino confíus fir- m d liceat parére Principi ad bellum vocan- miter credas te evafurum , & periculo 9 ti: cüm ipfius non fit determinare , an non fuccubiturum , bene agis v * . fecüs oX bellum ficjuftum;necne. peccas,& periculum fugere teneris. jtft — 3. Tutius & probabilius eft, quod "d 2, dift.' maj. nifi proponat ut ma- jibus operari cum conícientia pra&ice du- lum vel certó, vel faltem dubié, Co L ml bia, fit peccatunr, & quidem tale ejuf- femper certó , N., & ic dift. min, N; : quis que fpectei, quale effe dubitatur : five d cqn(cq. mortale five veniale. At Ratio,'Tum quia cum dubio practico XLE,4. Ad principale Q. Practi- cé dubitans antequam operetur , tene- Junc non ftat certum prudentie di&amen de anit tur confcientiam reformare juxta R, s; honeftate operis, quiafufpendit omne e,ïd judicium. "T'um ctiam;quía,ut dictum leq. & dubium deponendo in conícien- tiám certam redi eft, qui amat periculum,peribit in illo, gere, vel aþ/ operatione g abfüinere, ^ feu qui fe committit periculo peccan- k di, peccat ; quia .eodem pracepto, Ratis. "Tumratione periculi. "Tunr Q quo prohibeturaliquodopus, prohibe- quia in tali dubio tutior pars eft eligen-- HCMC! tur etiam ejus occafio. & periculum : da,. ,qu € quo infra Tract, &. Exam. 2. n. fo, x. f. Dubium (idém eft de érrore) igenw fed homo, cum dubio pradico ope- non poteft deponi temeré & pro libitu, ran$, committit fe periculo proximo nec ad. levem favorabilis alicujus ra- n peccandi. Ergo Min, prob. Quiamali- tiunculz apparentiam;, fed ex rationa- tia a&ttis eft ei faltern interpretativé vo- "p bili fundamento : eflque veritas dili- u!lï; Vä iuntaria, nam perinde ipfi eft , an actus genter inquirenda , quam fi ex fe , & fit honeftus vel turpis (cüm non habeat proprio Marte nequeat invenite , ut f Ptc majora motiva prouna quàm pro altera contingit in illiteratis , oportet libros, t partc) Ergo ci perinde eft , an Deumy aut viros doctos ac timoratos conífulere, . "u effendat, .l non, Ergo peccat, ficque vel'ex aliquotitulo , textu , vel x Opposoe. Committere. fe periculo, Regula Juris, autgravi ration'um pon- ftiam pravifo , Íape eft actus vittutis, üona- f 7 dere ; prgdmtum judicio ; ad xa bilem £m - TRACT, Il, PROOEMIAL, Exam.t, 24 ln bilem dubii depofitionem poteft accipi dupliciter. r. comparati- vel fax tiam refortmare. ! L confgiepf vé, ia ut altera pars , quz éft dubia , i ? fit etiam tuta,.. 2: adverfauvéita uturia M —* Ratio, qu& ante pto R. 4. UZRO VI. Danturne unive r 'faïi; pars nullatenus fit tuta,. In hoc fecun- x uxdam Principia ac Regulz Turis,juxta do fenfirloquimur in prafenti , fic ut L p.n' foit quie confcientia erronea vel dubia poffit pars dubia feu non tuta fit relinquenda, reformari ? & non dubia velu j mom':fg da. t Futior ample&ten- : t XIH, g, 1. Sunt inprimisilla univer- tibi son-wis Ratío hujus explicationis & diftin- n filiffima principia : Qwod fier? ; alteri ne fecertzs. uod tibi u &ionis eft..Quia fi lycurior. deberet gm; intelligi comparative, hazc fécunda Re- (t5,q fiers , alteri fecers, — Verüm quia hec lurimüm diffant à pradico ula rariffimis materiis poffet applicari : fanqi principia p rató enim utraque parstutacfl, — Velfi di&amine : Prudentiæ ad conícientiam l gwscun1 tuta eft, regulà opusnon habet. De ltvit d requifito , quod procedit circa fingu- laria : .adeoque atteüidit ad omnes par« hac Regula redibit fermo in hoc Exam, tf ad Q. 8. & in Exam. 3. ad.Q; 3. R 5. finitu ticulares circumftantias. Ideo . B& 2. Sunt adhuc alia Principia ac Oppono, Gradus comparativus fuppo- fronio u nitpofiivum, Ergo fententia , tutiori Niti Regule Juris Canonici, ex prioribus dedu&z , quz ad dubia explicanda & o poüta, eft tuta, Tf cü | "d hoc dift, ant. fupponitin eo quod ad actiones noflras regulandas maximé r comparatur,C. jin extremo comparatio- WR, l deíerviunt, Prima Regnla eff : Yn par 1 deli&o vel nis femper, N. ant. & conf. Nam 1. Cor, Mm&',w 7.dicitur. — Melins eft nubere quam uri, hij cauíà potior e ft conditio po(ïidexltis* Ut fi Petrus boná fide poffideat agrum, & tamen uri non eft bonum in gradu Hf".loco Sedfenfus eft, Sinubere & oflea veró, dubitatur , anrevera fitil- pofitivo. Tno, , lius, vel Cognati ejus, cxpenduntur uriinter fe:comparentur , unum , Ícil, mmnmo j nübere eftbonum ac tutum-imó melius argumenta & rationes utriufque ; acre- Rtmo & tutius adverfativé : uri veró eft non Fï» R. utantur pares;, Pétrus autem üiltra has rationes pro fe allega: poffeffionem tatum, imó malum. &ll u Tértia Regula; Cüm partium feu liti- iM agri , in hac pari caufa ager adjudican- k umg, dus eftPetro, gantium jura funt obícura, reo favene Mi D Af dum eft potiisquàm a&ori. Mjy Ratio hojus Regul patebit ex prob. N] Hzc Regula vera eft , tam in caufa m',l[c h 1QR.adQ. 7. In- dubiis tutidr criminali ^ ut fiunus contra alium agat Secunda Regula, tf« de homicidio,de quo eft dubium : quàm d. ars eft eligenda, Dicitur autem pars Vs tutavel tutior , in cujus ele&ione nul- in caufa civili , ut fi unus agat contra a mm]a D lium ratione debiti, de quo dubitatur. lum malum aut peccatum eft; velfi quod BR malum in ea lateat , erit tamen levius. Fundatur hec Regula in prima , nim.ia Ye It f Caterüm illa particula ly £wtíer pars jure pofleffionis, quo reus a&orcm in M E , p- De Confcientia, 2j ipite prafenti excedi? Eft autem poffeffio perplexus eftinter duo mala, eligendum hi, vel famz vel rei temporalis. Vid,Exam, eft minus : juxta fenfum KRegulz fe- ia ULUA 3. Q. 3. R, 1. ad 3. Oppof, quentis. Quzeft . of Excipit ab hac Regula S, Ántoninus Sexta, Ex duobus malis minus eft ; ficu 1. p- tít, a. 20, quando caufa,quam actor eligendum, Intelligitur de malís peenze quend fovet , eftfavorabilis feupia, ut matri- & damni, neutiquam veró de malis t monium, libertas, dos, teftamentum, culpz feu de peccato, De hoc enim pro- tunc enim favendum eft potiüs actori, cedit illud ; Nom fient faczenda mala. diti. üt definitur c, fi quis accepit;33, q. r, (etiam minima) u evensamt bona, debti warta Regula. infpicimus in. ob- Septimaefl.. Dubiafuntin meliorem dN fcuris, quod eft verifimilius , vel quod partem interpretanda. Quia quilibet pplicarit plerumque confuevit fiefi, Ut,contraxit eft habendus bonus , donec probetur Val quiscum vidua , & longo tempore ha- malus, De quo infrà, dumagetur de e, D bitavit cum ilís, quz dicit fe non effe judicio temerario, Tta&. 8, Exam. r, cErit n.Il. cognitam. . In hoc obícuro vidua pre- U^ fumitur effe cognita, quia fic in matri- QU.ERO VIL. Circa primam Regu- füpp monio coníuevit fieri, lam. Efine melior conditio poffidentis tutiot Hinta Regula. In obícuris mini- in materia juftitie, ideft, quando due mum eflíequendum, Sen(us eft. $i partes litigant de jure vel dominio ali- " qud juxta precedentem Regulam fciri ne- cujusrei, Seu, eflnelegitima poffeílio aratit queat, quod fit verifimilius, infpicien- fufficiens titulus non folumin foro fo- M.CO; dum eft,quod eft minimum. ri, fed etiam in foro conícientiz ad re- uäm I) Rationem hujus Regule dat $, Anto- formandam íeu practicé deponendam conícientiam dubiam de licita retentio- Ón eri nin.lococit. Si quis intellexit de ma- nb ximo, non eft dubium etiam fenfiffe de ne & ufu rei pofleffz ? Exemplum hu- It ( minimo, quia minimum continetur in : m tnaximo, non econtrá. jus Quafiti anté eft datum pro 6ade-m j Regula prima, Q dw Hzc Regula locum habet. Prigó in XUIIE x. Probabilius affirm. cum Goner in Differt. dé Probabilitate. Item ponis, juxta illam juris Regulum. Zs p (eui! ponis ben ugnir eff jmterpretatio facien- cum noftro Ildephonfo in z, 2, Tra&. da, Secundo, Q fa In dubio de quantitate de confc. citante 28. Doctores partim injungendz poenitentiz ; praíftat enim "Thomiftas, partim extraneos. 117 érrare in medioctitate , quàm in ex- &atio1. Juxta addu&am Regulam L M al ccflu : & juxta S. Chryfofl, melius quz eft 6$.in 6. In pari delito & caufa eft , habere reddere rationera Dco de melior eft conditio poffidentis , quia. um.qw nimia mifericordia , quàm de nimia poffidens ( nim. bonáfide, ut fupponi- feveritate." Sed vide de hoc infrà de tur) ultra jus dubium preprietaus (in ublü*ll | Dlm' penit. facramentali, "Tra&. r3, n. 134. que ambofunt pares ) habetetiam jus dordil "d R.2. 7ert), — Cüm quis in confcientia poffcffionis , quoalter caret; quod jus r cum p - 26 : 7R ACT. H. PROOEMIAL Exüm, t, eüm ex natura (ua fit quoddam eterci- gionis, voti , cenfürz, Saetamentorum, pl tium & complementum dominii ,. parit &c. ut fi quis dubitet fe fecife votum. ve] pro poffeffore przfumptionem juris , aut juramentum , fe teneri ad jejunium, N quódfit dominusrei. Swófumo: Sedfi vel de legitimitate fui Pralati, &c, am t offeffor deberet v. g. agrum alteri ce- titulo libertatis ; quam poflidet , poffit -pOH(' dere , vel cum eo dividere, non effet dubium deponere , & non obedire, non dub meliorisconditionis, ut patet. Ergo, jejunare, votum non implere fine pee- W j! Maj. ulteriüs declatatur, Cüm jura cate ? li ipía in fe fint cognitu difficillima: , ad XIV.&. Cümtutiore & probabilio- T lites finiendas , & fumptusimpedien- re fententia noftri Goneti , Mercori, Qd dos, du&uluminis naturz homines in- Vincentii Barenii, Profperi Fagnani & luriumaliorum contra modernos Pro- piticl ter fe convenerunt, ut , ubi jura funt pa- zia, & manifeftaveritas nequit depre- À abiliftas : Regulaila , szelíer eff coa- li lg Qu hendi, resadjudicetur illi; qui, cüm fit ditio po[fidentis , non tenet extra ma- zqualis jure , eft potior poffeffione, teriam juflitiz, fed in aliarum virtutum tacl';P» btv Quodinftitutum toti hominum univer- materia tenet & teneri deber illud : 7z Hine fitati eft perutile, dubiis pavs tutior efl eligenda. u P Ratio 2. ex abfíurdo. Nam pofito, in illis poffeffio libertatis non fufficit ad Imu titird hominem de dominio & proprietate rei deponendum dubium. Cf poífetfz dubitantem (ut tutiorem par- Ratio 1, Ideoinmatería juflitizz me- 1em teneat , & à peccati periculo fe exi- lier eftconditio poflidentis, quia in du- d tügc mat) teneri ad refílitutionem in foro biopoffeffor prafumitur effe vcrus do- h &onícientiz , quzro , cui reftituet ? in- rinus,qui enim rem fuam alienat, cen- Ilï?eïlti dubiéilli , qui de jure proprietatis cum feturrei dominum facerecum , cuieany (di, fect €o competit & contendit : fed hoc non tradit , fcu quem in ejus poffeffionem oteft dici, quia & ille verfatur in du- immirtit, Sub[umo » * Sed nemo pru- tf j io , utfuppono. Ergo etiam ille te- dens ex titulo libertatis prafumit , fibi [ d netur deinde reftituere , qui effvitiofus competere dominium , quo peffit an- «irculus, Veluterque debebitrem defe- nullare legem,vel fa&um aliquod, Qua jti, q rere , aut inter fe dividere , vel pau- enim & quàm ridicula confequentiaz Bo peribusdare. Quod tamen nullo jure Ego lum liber: Ergo lex non eft lata, Ti eft przceptum , nec ullà praxi recep- vcl non eff jufta , quando de ea dubita- Y $um , quia poffeffor habet meliorem tur. Quodeft dubium Juris, Ítem £ Pr'mi;' vitulum, non folim quoad partem , fed Egoíumliber, Ergohomicidium non lt a €tiam quoad totum.Ergo, commifi,quando dc eo dubitatur. Quod P dubiul- "UZERO VIII, 'Tenetne eadem eft dubium facti. Ego fum liber. Ergo üoriy Rcgula & data refolutio extra materiam votutn nomn feci, Ergo matrim. non Uferi juflitie,feuin materia aliarum vircutum contraxi , dum de eo dubitatur, Ergo Vitmi non licet Yg.temperantim , obedicntie , Reli- i;*g.mareijig alirum virtutum V abj ln am gleäti ? x — De C'anf&z'emz'a?. : 2y IOCUO - VOLURQ ampledi partem benïrgnam— feu faven- Sectindo. Duïicans an Iex fit fata, vel tem libertati, incafu dubii, an jufla, an lex excommunicationem jonium, & a Not.tamen fi cui incidat ratïonäbile imponensfitufu recepta, debet judicare , p motivum, vi cujus dubium practicé de- effe talem, ponere poffit, deponat, fi poftea aliquod e, D Zertio. Dubitansancafus fit tefer- I x dubium maneat,erit meré fpeculativum, vatus,non poteftab eo abfolvere, ut patet ex ditisad Q, $. R. 3. & 5. garto. Dubitans an peccatum mor- xbili Ratio2, Procertalege flat poffeffio ; tale commiferit , vel commiffum con- fercori fed efl certa lex juris naturalis & divini, feffusfit , tenetur illud fub dubio confi- teri, at quà homini prohibetur , nefe exponat 305 Pro periculo offendendi Deum, Ergo pro Quinto. . Dubitansan bencficium fit g at hac lege flat poffeffio, — Subfizmo : Sed nimis tenue , tenetur officdium reci- quoties dubium eff , ex parte minüstu- tare. (a Id matum ta eft periculum offendendi Deum. Ergo Sext, Dubitansde voto ejusve ob- Id ; lex vetans talis periculi fufceptionem ligatione, tenetur voto, Hiat eft i poffeffione. — Ergo eít fervanda. Septimà. Dubitans de poteflate Prz-- botal Ergo ut periculum hoc evadatur , pars lati;tenetur ei obedire, tutior cft eligenda, /x Otheve. — Dubitans;an five die Jovis, defe Confirm,Sicut ex duobus malis minus five die Sabbathi fit tranfacta media Lin i €ft eligendum , ut dictum eft d Q. 6. nox » Regulz 6. fi nim, unum eorum neceífa- tenetur abítinere à carpibus. ws d Pro quo rióeligendum fit : ítà ex duobus obje- Nota ex Gonet,quód Adverfarii inter ) av Qu em €is , quorum unum nceceffarió non cft diem Jovis & Sabbathi, quoad obliga- peccatum , dealtero veró dubitatur , an Afongm tionerm jejunii medià nocte plané ridi- fit peccatum, eligendüm eft illud , quod culam hanc dent differentiam , nim, mo P/llf il fb €ertó non efpeccatum, Ergo. quód in primo cafu libertas vefcendi Hec do&iina éft vera tam de dubio gf catnibus flet pro die Jovis , in fecundo juris, quàmfadti, acin utroque dubio veró prace ptum abítinentie ftet pro )Q parstutior efteligenda : ne forté fiat id quenuf* Sabbatho, -Quz differentia cum. Go- quodrevers peccatum eft, d lt XV, Ex hadtnus didi net fic impugnatur : Poffet luxurio- d $ fequitur fus in' fui favorem facilé refpondere, Primo, Dubitans fe excommunicatio- [ quód ficut z» da£zus melior efh conditia nem aut irregularitatcm incurriffe , fi yn dubium non poffit ex rationabilibus polidentis , ita etiam ex alia Kegula , ; Qu odia [unt veflringenda , €3. favores am- motivis deponere » tenetur ä fäcro miv. ; p niflerio abfüinete, & (« pliandi , íed eft valde odiofum , quàd Screre ut ex- quis obligetur ad caflitatem , ad quam u communicatum vel irregularem , g ac pe- fervandam fe obligatum certó non fcit, tere abíolutionem , vel di fpenfatio- Íed dubitat, on hCï« Ren,. Erge non teneturad il- ]: lam, | In quoillate quantum nonlatet / —— — À fsne: s 56 TR ACT. Il, PROOEMIAL. Exam, 2 Not venenum ! quantum peccati pericu- contra Probabiliflas (earum é diametro lum ! offenfa piarum aurium ! & ta- oppofitum ex fuis principiis inferentes) tis p tbl mén ex Adverfariorum do&rina claré inferuntur ex do&trina & fundamentis «dil Ícquitur, Probabilioriflarum , quorum Catalogo ANe20. Dubitahs de välore mátrimos adfcribor. Et fundantur in bina Ra- [ mido. nii nequit debitum petere, tione Refponfionis datz ad Q. 8.. H tutiores & probabiliores fequel buscu tiuttd qii ln lib «dpedibetiedbeiiied «tisdiedbadtratit üm E cilmal EX.AM E N.ILS , /. lus De Confcientia Scrupulofa, cmadi E -u &: ^ j LUJEROL Unde denomi- folus proprià fit fcrupulus confcientiz ) Áryi natur, & quid eft fcrupulus in przfenti agitur, Hic autem poteft effe 2 Áimi ac Confcientiía fcrupulofa, veldeprateritis, utfiquis angatur in I M ï & quotuplex ? penfo Canonico, an talem vcl talem D VE NS fcrupnlos I.&. 1. Scrupulus Cen- píalmum oraverit totum, . Vel de. fu- fÍcientie dicitur talis per. metaphoram, turis , fi nim, angatur deeo , qued a- (idoe Vel Wa W defumptam à Scrupulo materiali , qui €turus eft. , an non fit malum, €fl exiguus lapillus in. calceo pofitus, It ] de prefenti , ut fi angatur de co qued altm'm pedem vexans & crucians. Sic Scrüpulus a&u agit. Conícientiz eft levis quzdam ratiuncu- (ui, .*43. Scrupulus, prepriéloquendo, la, fafpicio, & exiguum argumehtum, æ//;g l noneftidem quod Confcientia Scrupu- Nmum formidinem & apparentiam peccati(ubi lofa,nec eft conícientia, peccatum non eít) faciens , animum F. A n Ratio. Confcientia eft judicium ra- li Q vexans & angens , cujus felutio non fla- ^ tim occurrit, tionispra&iez : unde conífcientia (cru- dT aw E. 2, Scrupulus eft duplex , nim. pulofa feuex fcrupulis formata eft tale fpeculativus & practicus, Prizus coni- judicium , quo quis levibus motivis in- dtnxdg D ftit in fola cognitione ; ut cüm contra du&us cenfet , Íe hoc vel illud absque cognitionem fpeculativam alicujus rei peccato non poffe facere vel non feciffe. D m eccurrit quoddam leve arguraentum aut Sub[umo: Sed fcrupulus proprié non eft Magrg; dubium , cujus folutio menti non fla- judicium rarionis,fed falüm levis anxie- Dj tim occurrit. Serupulus praciicus. eft, tas & molefta fufpicio , confcientiam l«, f t ui verfatur circa actiones & res agen- absque fufficiente ratione pcrturbags & t 0 dasin particulari, Et de hoc ( càm ille inquictams, Ergo. Wa No,:a ERE De Confctentia, 25 Dattiro "Nota,Confcientiam fcrupülofam mi- tos cognofccrä velfludio ,. vel Oratäomg, . t fv nüs proprié aliquando fumi pro ratie- vel prudentum confilio.. dlumto nabili, &re&éfundato dubio, an hoc Ratio 2.p. Formidines multis mO- at vel illud licear, — Vel, ut alii loquun- dis nocivas, confcientiam turbantes, ia M. tur , Scrupulus aliquando vocatur for- quietem tollentes, devotionem impe- Ó mido orta «x juflis & maximé urgenti- dientes expellere , faltem eft confilii : buscaufis , quaalteram opinionem fa- íed hoc fit agendo contra Scr ugu,lgs ciunt omaino improbabilem, ut cüm cognitosuttales, Ergo. quis finé;legitima authoritate plura —RaHo 3. p. Praceptie &, impcdix;ä N habens beneficia , angitur , an fit lici- (cim fieri peteft) gravia animz fu& damna, fed ex-fcrupulorum anguftiis tum. -Ex quo p«tet , à filiis hujusfz- culi malé vocari fcrupulofos , qui no- fapé oriuntur gravia animz damna,v.g. lunt furari cum furantibus , adulterari deíperatio , difpofitio ad alia peccata, cum adulterantibus, &c, impedimentum . fpiritualis profectus animz , inbabilitas ad exequenda ea; " QU/ERO II Licetne agere contra (intia) ícrupülos & confcientiam' fcrupulo- ád quz quis füb peccato tenetur, . Ergo od fam qui Ícrupulorum pertinaciam aliter p n vincere nequit, tenetur contra eos age- IL x. 1. Non peccat qui agit coritra r tdtt fcrupulos cognitos uttalé$. 2, imó ali- re per confcientiam certam , licéc Scrue f[ de äl puli a&u moveant.in contrarium, quando efl confiliji, ?. aliquando przce- qucd fj [2] e- .::342,: Nonlicet agere contra Confci- p eoscontemneré & contraillos a [z] entiam fcru n * re, Prafertim fi accedit. Confeffarii, - pulofam , ícu:ex fcrupulis TT formatam, alteriusve probiac prudentis viri judi- £ilum. Katio,. Quia hzc includit judicium rationis pra&ice , & íic homo ageret 7ql!€fld'0s Katio 1. p.,. Qui in o(prera,ndo habet contra conícientiam ,' quod non licet p judicium certum (faltem moraliter) ut- t Ergo, pote prudens de honeffate operatio- Talis ergo .confclentia, quampri- nis , non peccat ? fed agens contra cium ? mum cognoícitur , tanquatn crronea eft Ícrupulos, quos veré novit effe tales, ntia t deponenda , qua depo(ia poteft quis . T habet adhuc judicium certum & pru- contra eam opcerari * fi autem tunc dcns de honeflate operis, hocenimnon otiiti Ícrupulus aliquis maneat', illecft meré excluditu: per Sciupulos , cüm in cis ïd äqunf nullum fit fundamentum ; Íed levis& Ípeculativus, De quo anté, gf Oppono i. in favorem fícrupulofo- inanisanxictas. Ergo non peccat,&c, . j rum. $. Gregorius ait : Bozargm men- Dixi Qxaes veré movit effe Serupu- yís d us eft , ibi culpam agno[cere , ubi cul- (cicn!im los; Ííi enim non^nolcat veré eífe tales, pauen eft... . agendo conrra illos peccat ; quia agit 2. Juxta dict urW i $onua conlienüam, Poteft auicm da, Ergo. a tutior p?,rs eii; eligen- - NI ; .Pcri: l iif 30 TRACT, II,, PROOEMIAL, Exam.2, $p 5c Penculofifïïmum eít in eo. flatu melancholia, vel ex nimiis vigiliis;abfti- nentiis, folitudine, &c.caufans incon- Vam e vivere 5 in quo quxs non auderet mOl'l, fhus fed fi cffemin articulo mortüs , nollem - ftantiam in femel facta determinatione, ?Qï u hoc vel illud facere.de. qua Íícrupulor. Tertia, Permiffió divina in Pænam Ti Etgo nec modó, pracedentium peccatorum. prds ZAd 1, ait S. Tho, n Suppl ?p.q. 6. Ozarta. 'Tentatto diaboli. HLUDEA . haftt a. 4.ad 1, Agnofcere culpam ; ubi cul- Scmpulofo-mm Íocietas & tisni Uno converíatio. dalis enimn quisque cette anon eft, poteft effe dupliciter,. ( J U l modo, 'ut intelligatur quantüm ad fub- féetur ,. quals ej? qua-cumi. vrerfatury ait $. Hieron. lais flantiam actüs, & fic non eft verum, [ non enim ad bonam mentem pertinet, Sexta cítignorantia, qua quis nelcit lly, fedad errantem , ut fe aliquem acum diflinguere inter licitum & illicitum. commififfe a g Septzisa, . mj D nofcat ; quem non com- Pertinacia proprii judicii, i, à 4nifit, Alio modo quantüm ad condi- qudenus viri confilio. acqmefcele re- lumony tionem adtüs, & ficverum eft., quod nuentis , & quz eft Otlzva caufa, ia a | Gregorius dlcn, quia juftus in a&u, qui moralibus omnimodarm & chculanvam lilig defíe bonus videtur, formidat , neali- certitudinem quærenns. listenre quis defc&us ex parte fuafuerit. — Et fic .E2 Effedus fcrupulorum funt , At dicitur Job 19. Verebar omhia opera continua perur batio & angor; quo fem- Tctterr fnea, Et ideo ad bonam mentem etu- per cruciantur in acqunenda in omni- bus omnimoda certitudine in morali- mma d am pettinet, ut habeat formidinem, & , Y quam corde tenet, linguáà accuíet. Hxc bus, mxepetendls feré quotidie confei- & lg 11)1. fwmbus iterandis horis. Canenicis, Pfalmxs,mt certis Pfalmi verfibus. o« rfmfdlw "Ad ». patetex dictis, quomodo tu- tior pars fi fit ehgcndm , hon enim requi- qua continua anxietate fequitur dcfpe- pldof j L lan situr certitudo fpeculativa ( quam ícru- fatio de vita recté inftituenda . W [g( Tmm pulofi plerumque quarun ) fed fufficit aliquando tZdium, quo tandem jugum raética & moralis. Chriflinon fuave fed durum apprehen- üu&q( "Ad 3. Maj. verificatur de iis qui fünt dunt, Inquibufdam folet cxcuffis fcru- [ De nonnullis DN in flatu peccati rxortalis , vclin:periculo Plth feqlu nimia laxitas. ejus: dealiisnon efl fic. folet dici , quod fint fcrupulofi incon- ug&ïu UJER.O UI (&æ funt fcrupulo- firendo, fed non in agendo fcu commit- puoy rum caufz,effe&tus,figna ? tendo, Yelis kr TIT. $. z. Variz funt (cxupulolum Bt, 2. Scripulorum figna pou[ïimum caufz, funttria, Tlon f PrimA eíft naturalis quorun- annmejf Creberrimé de damcomplexio , frigida, melancholi- aliquo agendo vel omittendo dubitare; sDieni ca,imida , ex qnafaulcobomur fufpi- imsque dubiis 1ntemog1txombus alios i d[& cio mali, Nton (in re ctiam futthüma) connnuo im- d5eeunda, Debilitas cagxtw,orta velex commodare, . T Sewn— p ».De Gzn/&;'eztiu. T. T Secundum : Nonfolüm dubitare, fed sit. dixit : Confule difcretos , & acquicfce etiam ex quibufdam , non folim infir- ilis, Similiter & difcipulus B. Bers Atl mis , Ífed & ridiculis argumentis fibi nardi , non valens propter ícrupulos | p perfuadere, aliquid effc illcitum. celebresce cre - Tertium ; Contra proprium aut viri in fide mea cele B idit ei dicenti: Vade, ICe5 ; &cofimino libera- rudents & timorat judicium adhuc d tus efl. Et fi dicat ícrupulofus ; Da cietst efiare, Prafertim f1 contra pruden- mihi Bernardum in Przlatum & credam tis viri confilium hafitans,fit idjota, d t ei, dicit Cancellarius , eum falli , quia jify . QUA4ERO IV. Quomodo fcrupulofi non eft obediendum Przlato ut. homi- hominis confdientia efl reformanda, ni , fed ut Deo , cujus vices quilibet is neltd feuqua (unc Ícrupulorum remedia 2 Pralatus gerit , nifi contra Deum pre- tam IV, & Kemedia effe diverfa, Pri- cipiat,fcil. aperté, : jl mumefl, — Si(crupoli oriantur ex prima Quiutum remediá eft: Si (crupuli pro- Cete o cauía, adducta in R, 1. fiat vitiatorum Si veniabt ex octava caufa,fiat oppofitum. M/lk; ) humorum purgatio, ex Íecunda Ubi univerfaliter eontra omnes fcrue caufa , fubtrahantur occafiones mclan- ativall pulosfervit doGrina antó data ad(Q. cholie , & exhilarentur fpiritus hone- Sextum eft, nontoti ftis recreationibus. es repetcre cone | flmt [ fefliones , fed poftquat fuo (fi eruditus Secumdum, — Sifcrupuli putenturori- jo feft fit) vel prudentis Confeffarii judicio omnte ti ex tertia & quarta caufa , optima me- Confeffio generalis facienda effe videas xorale dicina eft devora & continuata Oratio, tur., nonfiat nifi femel : ficut nec au- Dequa vide S, Au g. fuprà Tradt, 1 ;conïc(- de Q.4. diatur poenitens , íi de peccatis jama tl exta Virtute Confeffarii, Sed hoc confeffis itcerum iterumquc confulere I$ EI remedio ( utnofter Sylvefler ait) fciu- tentet ; lioc enim modo fcrupuli non pulofi parum utuntur , & malé. ^ Item r dj exftirpantur fed nutriuntur, u mö fervit generofa refiflentia diabolo facta, Oppone, Eigotalis peniteps fcrupu- il jugu:ï . dertiusm, | Sioriantur cx quinta cau- ofus cxponitur periculo manendi forté ajfiatejus oppofitum. )prcþä' in quibufdam peceatis, fsl partum, Si ex 6. vel . cau'fa naícan- tür ; fludio & prudentiorum confilio Aegohoc, Nanidate , quód aliqua onnu peccata non fuiffet confeffus , attamen: uganda eft ignorantia, & frangenda friaté ob grave faumdamnum , & ob pericu- conti Pproprii capritii pertinacia. Vel ut Syl- lum perpetuó harendi ig tantaanxieta- veftler in Summa 5 Ícribit. Verbo Scrupulus, te , excufatur ab omnimoda integritate Quarta Regula eft obedientia, tf 143 v non folü confcffionis, càm moraliter id non pof- iL ]il m ad Pralatos , fed etiam ad fit , utpote ceum tanto füo damno , .eó apientes , formando confcientiam (u- wbgam r per dictis eorum, quód Íemper nova peccata ei videantur j Sicutin Ordine Prz- pullulare , adcoque continuó crefcar ille j i dicatorum Frater mortuus apparens angor, & íxpe minorescauíz ab inte« Jnuo r Ícrupulofo de (uis Íctupulis fcifcitanti, D gritate materiali confeffionis excufcnt. Es n : E D 3Z TRACT, I PROOEMIAL, Éxatt.2, "H haberecur pro certítudine , ait Cajet. & Éx ixocf fequitur , quód fcrapulofus non debeat aliquid confiteri fub morta- ex eo nofter IIdephoníus. |oOGavum. IIr (crupulnfns cavcathne fi,nifi de quo cerruscft, & jurare poreft uAd Cersmaccrala-t — necrenans «onfi- &aupulo vincatur, eoquedevictusfor- teri malas fuggefliones , nifi certus fit; met pra&icum erroneum ; vel dubi-um conífcientiz di&amen. uódiis confenfum vel complacentiam -s, INonum. Sczupulo(üs ; fivir do&u -.ræbuerit. fit , iifdem utatur confiliis & mediis, » 4020 do juvandi [unt , qui vexantur quz ipfe fuggcreret aliis contra fcrupu- fcrupulis circa perfolutionem Breviarii losfuis fimiles; d vel*pænitentiæ facramentalis ? VI. Notandum ; hzcomnia de tolis j V. Dice. Siab initio habuerint in- fcrupulofis timorate conícientiz intel- -— tentionem actualem (de quà alibi) cüm ligendaeffe, utoptimé & pié hotat e- n tio virtüalis fufficiat, non tenen- gregius Thomifta Sylvius. Nam fi qui inten lttwtia tur, imó nec expedit repetere qua ora- tantüm minorum malorum fcrupulis a yunt , licécin fine alicujus Pfalmi non angerentur , in miajoribus veró efent ^ jofude recordentur, an principium , vel przce- laxi, culicem excolantes, & Camelum lts 0 dentes Píalmos aut Verfus recitarint 5 glutientes ( quales erant Judai , non licét enim repetant , plerumque zqué audentes introire in Pratorium Pilati M fttt d) enguítiantur. Eodem modo juvandi Joan. 18, & tamen non verentes Chri- Nit i funt, qui anxiantur circa defe&um do- ftum innocentiffimum , etiam ipfo feflo dm t[.tey loris de peccatis in Confeffionibus pre- Pafche- ad mortem quatere) hi aliter t teritis, tra&andi effent , tnonendo , ut & gra- ctt [j Septimum remediumeft, Ut creduli- viorum peccatorum (quæ committunt itim & non curant) fíibi conícientiam fa- tasilla , qua fcrupulofus credit aliquid fimer noneffe peccatum , v, g. dum credit fe ciant , eaque tmagis devitent,Sacramen- Vlfem hunc Pfalmum oraffe , hoc peccatum tum peenitentia (epidis recipiants fimul m eífe confeffum, cogitationi venerez non eis injungendo fpeciales & graviores "t confenfiffa, &c. habeatur pro certitudi- pesnitenrias con tra: peccata qua non £- ftimant , uti deberent, Idem eft de ïkquo ne,ut docet nofter Medina 1.2. q. 19. a. Q 6. dub. ult, Cajetanus, &c. Quiaquod illis fcrupulofis , qui in przteritis reco- [ apud ipfos eft credulitas , apud ipfos- gnolcendis & futuris cavendis tepidi | li f met , fi fcrupulis impediti non. effent, * funt: talesenim a.q&iori- egent lixiviof puud L] D lia iitor llfe Illdibüs "hj EX- i u - De dnfcimtia | 35 aj agiedibeieoedis Dedftecientinditeidis av Guf EX A M.ENSH dbie & : doby - De Confcicntia Probabili. Pe medii, tj U/ERO I Quid & quotu- tiva etiam habet in- i"nfelie&u a(fci&tienA Ácrupe €7 lex eft confcientia vel fen- tis,' Hinc probabile quoad fe, (xpe tentia probabilis feu opina- eftimprobabile & falfums quoad nos., & . deltà aC (s €contra, ip in PX 7 - Q tiva, &.quz ac quot funt principia probabilitatis 2 B& 3« Sententiam poffe dupliciter fiotate B a a Probabile feu opinio vel quoad nos:. effe probabilem, — Préze» ml fententia probabiliseft, qua habet mo- íÍpeculativé , dum nim. ex probabili ( npii tiva & argumenta aliqua, veritatem e- motivo fertur judicium de re aliqua fe- j det jus fuadentia , cum formidine tamen cundüm fe & abftradé fpectatá , feu noa oundt alterius oppofit opinionis, Ita S, 'T'ho, coníideratis hic & nunc prudentiali ju- T 1. p. q. 79. a, 9. dicens $ Oprnro figni- dicio circumítantiis, Secundo practi- m Il ficat. atium intelletlas qui fertur im u- cé , quando nim, omnibus circumftan- "i mam partem. contraditlionis cum farnei- tiis per prudentiam hic & nunc confi- Yo f dine alterius, — Opinto ergo feu fenten- deratis fert intelle&us judicium de a&u w lii tia probabilis non habet evidentiam, fi- hic & nunc exercende vel omittendo, u cut fcientia: nec certitudinem fpecü- eo feré modo quo dictum eft de dubio i moiti? lativam, ficut fides Theologica, fed me- fpeculativo & pradtico, yian ram veritatisapparentiam, & verifimili- &. 4, Pracicé pro bobils oduobus aeriti tudinem, modis , feu ex duplici principio poteft jt; r &£, 2, Poffe aliquid effe probabile effe tale, Prim intrinfecé , id eft , à ratione. Secundo extrinfecé ; id efl, ab gravïoï tantüm quoad fe , quod non eflproba- j 20 , bilequoad nos , & econtra: vel utro- authoritate, que modo fimul, Probabile tantüm Gen'eralit&r duö -fuät m d Sen[us. efl.. r quoad fe eft, quod à' parte rei habet principia probabilitatis ,. fcil, ratio ,. feu dis f fufficientia argumenta , propter quxei rationes , ac motiva , à quibus defumi- [ hx;u'lh prudenter affenfus dari poffit , fed non tur. probabilitas intriníeca, — Deinde habet ea a&u in intellectu, eó quàd non authoritas , feu fuffragia ac teflimonia innotuerint. Sicut à pati de credibi- Do&orum , à quibus defumitur pro- babilitas extrinleca, Dodcorum in- lirate. noftrz fidei. patet in hominibus rudibüs ab infantia in hzrefi educatis. quam qui poft diligentem veritatis in- Probabile quoad nos eft; quod illa mo- quifitionem , id eft , poftaccuratum ftu- dium, - j 7 s TRJC?. ILPROOEMIAL. Exam.5. 34 dium , & diligens examen rationum & no poffum fatisfacere duplici præc&p;to, Aüæhv' g fuudamentogum pro una& altera parte nim. pro die przfenti & craftino, Quod altertus citra paffionem & culpam judicarunt a- fic probatur à pari, Poffum uno jeju- Mi é&umeffelicitum. — Prafertim fiex pro- nio fatisfacere voro ; & przcepto Eccle- maitp fix'vel Confeffarii; Ergo funiliter, | Sed feífo eà dere in fpecie tra&tent, j v & $. Rationesac motiva, quzfaci- negatur Conícq. Dixi, zz materia morum. uiain pait unt probabilitatem intrinfecam , ex di- quä [ Concertationibus Scholafticis argumen- veríis locis feu principiis formari pof- H gita funt, tumá pari valde aptum'eft ad exercenda ingenia. dogi Prim? ex lege ejufque explicatione hii acconcordià Doctorum circa illam. QULERO Ii. Faci.tne unus Author (tfnUni Secundó ex confuetudine , qua non feu Do&or fententism practicé proba- loytes, bilem, & ut fit probabilis, requiriturne Íolüm eft optima legum interpres , fed & jf (fi legitimé eft introducta) pro lcge ut concurrat utrumque anté in R; 4. af- tenetur, iit, qu fignatum principium , & quodnam cft qz m Tertio ex poffeffione , de qua Exam, principalius? » pracedenti Q.. 7. & Q., 8, ubi often- IL &, 1. Lequendo de probabilitate ly, fum, quomodo fit melior conditio pof- extrinfeca,potefl vir doétus tirmá ratio- filica d fidentis, r ne ducus facere fententiam pradicé t ad 4Artó ex neceffi rate quzlegem non probabilem, quando talis doctrina non- dum fuit ventilata , & non repugnat Wnpite habet;& fepé aliquid lege pofitivá hu- -— Vpuent maná illicitum facit effe licitum, communi Doctorum fententiaz. Imó st uzzto ex effe&ibus , damnis , abfur- Hoc à nemine negari poteft, 'dis , qua operationem fequuntur , & poteflinterdum in Ecclefia effe Do&or 4hr eIrten fecutura prudenter timentur, tam celebris , ut cjus fola authoritas multorum aliorum rationibus & autho- itring| Sextó exfine, naturá, aut propricta- No, 'te alicujusobjedti, ritati praponderet , ac fententiam m uid [entis de argumento. à pari,, probabilem faciat, — Et talis efl Doétor i eftne illud fufficiens ad conflituendam T nofter Angelicus , qui unus prodecem liz i practicam proba millibus computatur, ejuíque dogmata zorum 2 . äliratem in materia Alexánder VILin Breviad Academiam Vil Q Dico: | None fl: ; finullis aliis argu- Lovan. dato declaravit rzffima €$ in- fnenüs adjuvetur , imó contra fince- cenca[[a. : III. z. 2. quí ziorem morum difciplinam fervit la- Ut homo rudis & imperi- I xandis confcientüis, Sit exemplum in tus ( quiDoGorum hinc inde fentenrias Acit ila opinione quam Caramuel in fua Ícire non potefl nec renctur ) formet "T heologia. ( ut ipfe vocat ) fundamen- conícientiam practicé probabilem, fuffi- Drayj Opinjo tali, difputativé proponit, a& Alexander cit authoritas unius viri , juxta itculpa- m ( bilem prudentum exiftimationem, pii & LA ;-I,, damnavit, Unico officio matuti- doci N p — X De Con[cientía. 35 t Tho. Ildephonfí, Goneti, & aliorum. N ' doAi,v. g, Parochi, aut Confeffarii , vel o Qi alterius.Nec hoc ab ullo negabitur. 'Thomiftarum contra Probabiliflas, qui o HL Ratio X, 'Talishomo confulens for- pariterS.'Thomam ex cit, Quodl. & art, o E pro fe adducunt , fed cum injuria An- t x mat prudens judicium de affenfu , quia in viro do&o & pio ratione do&rine gel. Do&oris , cümibi' non habeat ver- przfamicur veracitas in cognofcendo, ba, quz illi proferunt his formalibus: Qu Potef] quisquam — ampletli | opsmianene TRU quà non poffit facilé falii, & ratione pietatis przfumitur veracitas in dicen- quam 4 Magiflro andyvit , iniis quaad u:;rccr)z do, quá fallere non velit, Ergo. amores pertinent. Sed potiüs hac funt Ratio 2. Effet onus nimis.grave & ejusverba: |Zm bis qua pertinent. ad fr- s Al communi fidelium praxi contrarium, fi dem €$ bonos mores , nullus excu[atur , fs du homines, prafertim rudes , tenerentur fequatur . erroneaim. opinionem — alicujus titiCUT plurium featentiasexplorare , & inqui- Magifívi. R d : Rlu'iü. rere, qui exillisreceptz, qua rejecta; Quia fententia unius Autho- nam à quz communes , queíingulares. Er- ris , communi aliorumrepugnans , eft (e) prafumptuofa & temeritatis vitio nota- xbilitat ta, . Naui velle plüs fapere quàm om- n n IV. Quid fi alicui puere vel puellz tuflica dubitanti , an aliquid fit lici- nes alii , temeritate non caret. Hinc praäieä tum , ad Parochum vel Confeffarium Alexander VIL, 166$. damnavit hanc YT non pateat acceífus, poteflne interroga- propofitionem. Sb Dber fit alicujus 'epug/nü re parentes vel alium ruflicum , eorum- jeniorts g modergi ,. deäet-opinio cenfes y£ vobabilzs. : que confilium tutá confcientiá fequi. dunmodo "onm conffea , In ffirmo, ' Licét enim parentes forté rejetlam effe à Sede —4poffolica. Vide - Dodi: errarent , puella tamen excufaretur ob Oppofit. poft. R, f. folvendas. achorii invincibilem ignorantiam, &.4. Utopinio fit probabilis, debet v n Not. tamen hanc probabiliratem non concurrere utrumque probabilitatie x effe (impliciter & abíolutà talem, ac re- principium, nim,ratio & authoritas, od Ípe&u totius Communitatis , fed fo- Ratio, Si opinio habeatrationes fed jodedt lim fecundàm quid & refpe&ivam, non patronos íeu defenfores , fignum eft, quód fint nimisleves, & nihil pro- jogmi(i nim. Vrcfpc&u alicujus patticularis ic?*jo- ijemd taz. bent: fi habet graves Authores , fed 7I y, 3. S'iïngularis fententia five anti- non rationes , non eft opinio fed fides, qui five recentioris Authoris,quz com- quz przcifé aflentitur propter authori- 13 muni aliorum fententiz repugnat, non tatem dicentis, Ergo. Ad conflituendam opinio- n facit univetfaliter pro communi ufu & V. 85 $. fot praxi fufficientem probabilitatem , & nem probabilem , fimpliciter, abfoluté, J ) : opinionem in praxi turam. & attenta rerum natura , principaliter Ita cim tutiori & probabiliori fen- deíervitratio, feu motivum ex ratione ib ,m, Pll ! tentia $, Tho, Quodl, 5,a, 10 Joan. à $, i Attamen defado & regula- " Pctitum. - riter E 2 As 36 TRACT. E. PROOEMIAL. Exam. 3. riter, precipue in moralibus, magis de- 4d 3. dift. min. . Si fpe&etur abfolu- hbl Ífervit authoritas, té & fccundüm fe, ,C. min. , fi compore- ttou2 , jovica? Ratio 1. p. Quiaauthoritas in :ätione turcum omni retró antiquitare , & to- fundatur,^ tà Do&orum univerfitate , cui folus mulmi ! Ratío 2. p. « Quiautriufque partis ra- eontradicit, N. min. & copf. pittin tiones & fundamenta ponderare ac dif- enmds "4d 3. dift. ant. in quantum eft unius cutere; longum tempus requirit, pau- Do&oris, N.ant,, inquantum eadem fro, cis poffibile , imó imperitis eft impoffi- opinioà pluribus aliis judicatur probae f ] bile : authoritas veroó eft obvia libros bilior, C; ant;, & N.conf, Namcaufze li J u ( p vel do&tos viros coníulere volentibus, pix in omni jure, omniumque fenten- fibti d * Ergo. tiafunt favorabiles, &anteponendz, Jigial Oppono:1, contta R. 3. Si-liber fit Zdd 4. dicitur 1, retorquendo argu- db eenfuratus & approbatus , faltem tunc mentum, Qued afferunt plures quàam f fententia unius Authoris eft probabilis 20. Authores , inter quos eft Angelicus [ttdere. pro communi praxi, DoGor , qui unus pro xo. millibus re- » ldl 2, Sententia prob abiliseft , que norn putatur, hoc eff probabiliuss fed fic eft d , h& levinititur fundamente , fed authoritas de fententia noftra, Ergo-hecnon tan- [ (äg unius viri docti & pij non eft leve fun- tum eft tutior fed & probabilior: quam Qtantg m damentum; cüm cuilibet in fua arte, unicé fequendam efle , poflea probabi- ii d quam profitetur,fit credendum.Ergo, tur. .Secuudo dift, maj. quoad illam o 3. Opinio particularis Do&oris,pro- particulam , boc eff probabile , diftin- , étione data ad 2, Tertio dicitur , mul- babili ratione nixa , praferenda eft opi- NU nioni multorum , fi fitin favorem cau- tos ex illis DD. loqui juxta fenfum R.t. la fenm Íz piz,v.g. in favorem valoris matrimo- Vel de Do&ore , qui eft omni exceptio- Áion con nii , ut docent Hoftienfis, Abbas, Feli- nemajor, ut dictumeft, effe D. Tho- , firprol nus,Decius, Mafcardus, Ergo, mam Aquinatem. Faty 4. Quod afferunt plures quàm 16, Not. i, loquendo de probabilitate Y d Authores, hoceft probabile; fed unius extrinfeca , non effe pracifé attenden- ln gravis & pij Doctoris authoriratem fuf- dum Doctorum numerum íed & co- P hii ficere ad . probabilitatem extrinfecam, rum qualitatem , Ícientiam , eminen- fiiprey docent plures quàm I6. Authores à tiam; poffet enim quis incidere in ta- Ws d Caramuele citati. Ergo. les , qui promoti funt apud illos , qui W&W z4d 1, Negatur affumptum. (eria dicunt, Aurum & argentum ejus ma- V Cenfores librum aliquem approbantes neat apud nos, afinus laureatus rever- m'onq regülariter ion intendunt. omnibus taturin patriam füuam, ^ Verumtamen probal fententiis in co contentis afferere pra- ceteris paríbus przftlat quód fint mul- ti. Tapig, &icam probabilitatem , fed tantüm te- Af ( flàii ; quód non contineat aliquid con- Not, . non effe mirum , quóàd inter- tra fidém , bónos mores,; dum. ereícat. numerus Authorum pro- « , & Ecclefis - W:g' c'-o'h(tithtiones. babi- N De Can]l*ient;l; 37 iabf babiliflarum in.favorem alicujus fen- vet; fcu qua negat a&t-lm effe licit m; comp:-.rex tentiz , dum in fuis fcriptis & libris fibi ficenim tellit emne periculum («etiam e, U invicem adulanturfcfeextollunt , & ut folüm materialiter ) ttansgrediendi lc- cni f muli mutuum fcabunt , aitGonet , ut gem. Opinio feu fegtentia probabilior patet in Diana & Caramuele,.. Primus 2 eftum efl , que ( eó quód nitatur firmioribus enimalterum deprzdicat virum doctif- argumentis , five ex ratione , five ab r x fimum , acutiffimiingenii , non folüm authoricate petitis) apparet conformior r prà fcholaflice & moralis Theologiz, fed & ml $ veritati, feuverior; & quó validiores politioris literatura peritiffimum * e- rationes, & quó graviores Authores pro eftn contra Caramuel Dianam vocat Ágnum Íc habet, eó probabiliorevadit. — /4izzs Deniz Dei,cjui abftulit peccata -mundi per fu- £uta dicitur que favet libertati contra do a um probabilifmum. Addit,quód qua- legem , & dictat a&um effe licitum, ( qui renti an hoc vel illud liceat, fufficiat re- fcu non imponit neceffitatem abftinen- gt fpondere : Diana dixit. : Sed cavendus di ab actione , eftque in periculo , ne fibus t hic eft lapisoffenfionis , & petra fcan- Íaltem materialiter contra legem agatur, dcel d-ali ; ne nimiüm laxentur conícien- 9n n ta, cüm forté à parte rei talis actus legi di- Quamobrem . confideretur ,. in vinz non fit conformis, habeatqyie cunc : quat quanto numero fiat fententiz per Se- inhoneftatem faltem materialem, excu- tobali dem Apofl, damnatz ; quarum damna- d ia toni caufam dedit.nimia fc fante invincibili ignorantià, non impu- * gntiendi li- tabilem ad.culpam. . Sicutecontra in- dili Ccentia, honeflatem-formalem habet a&us , qui mb QUAEROI II. Cmid fentis de fcques Ícienter eft difformis legi. um a fententiz probabilis, concurrente vel Hinc fenrentia minüs tuta 'fæpc eft u zion concurrente fententia aqué vel ma- fimpliciter tuta , fi nim, fit fimul pro- p.Tit gis probabili ? babilior :. fic enim caret omni periculo Fateor, inprafenti letfi:o maximé inhoneflatis faltem | formalis. Ttem ia verum eft illud Pachymeri hift. lib. 8, fententia tutior fzpe eft minüs probabi- od Theologis inter [e vixantibus , in periculo lis, e juíque oppofita feu minüs tuta eft IT €ff populus, — Quantz circa probabilita- b ilior. proba $icut in quorundam fen- emint tem inter Theologos fintrixe , abundé tentia lapfusin peccatum mortale, habi-- eint notumeft, & patcbicex dicendis. . Ad tá copià Confefforis tenetur fub prace- 05,?" omne periculum evadendum pto ftatim confiteri * L in aliorum fen- u VL Premitto , quódaliud fit, opi- tentiatenetur homo omni . die Domini- f m nionem effe tutiorem , minüs tutam » ca elicere contritionem. Qua fententis muti probabiliorem, . Tjiop. d;citur , quze indubié funttutiffime , quia longiffimé ] magis recedit à periculo peccandi , feu recedunt à periculo peccandi , etiam Deum offendendi. Vel, utalii expli- materialiter, & tamen non funt proba- ]i cant, eft illa quz favet precepto , & ftat biliores , nec in praxi univerfali fer- 1 PIO' pr-o, lgis obfervatione , ad quam mo- vantur,licet fezvari poffint ; econira fen- jdi tentia, E TRACT. IL PROOEMIAL. Exam,5. 38 endi tentia , quæ tenet , 'circumftantias intra cum communi & probabiliofi fenten- mum t eandém fpeciem notabiliter aggravan- tía S. Tho.Ql/OdL 8.a, 13. & 1. 2. q. 76., Pïæm a. 3, cóhtra fingularem & improbabi- tes effe neceffarió confitendas , eft rutior tenti & (utinfrà probabitur) probabilior fi- lem fententiam W/endrochii Theologi lg mul. 'Exquo patet, quód effetutio- Salisburgenfis, & rigidorum Janfenifta- ibid rem & probabiliorem aliquahdo qui- rum afferentium , quód ignorantia , eti- Qu dem, fed non femper & neceffario in am invincibilis à peccato: non excufet, T eadem conneétantur fententià, & probabilitas (licet fententia probabi- hisl VIE Premitto 2,quod cum Goneto eft liot non concurrat ) nunquam poffit D apud omries feré certum, poffe aliquem effé tuta morum regula. * Ratio, Juxta communem pareemt am, iptt licité & tutó fequi fententiam ex ratio- d q ne feu motivo intrinfeco fibi vifam mi- altra poffe nemo tenetur , nec Deus id * * fed in moralibus non eft poffi- ftyii nüs probabilem , attamen probabilio- exigit tinelt xem ex motivo extrinfeco , feuexautho- bile habere femper evidentiam & certi- fadon. ritate,ex qua fit certa moraliter , & ab- tudinem. perfectam & mathematicam, Tm t Ergo. foluté híc & nunc probabilior. Pro quo hjusTy videatur R. $.ad Q.2, Similiter quam- Hinc Papa Alexander VIII. 1690, qd i vis non liceat fequi opinionem minüs 7. Decemb, inter 3I. propofitiones damnavit & hanc n. 3. INon . licet fequs Kaif probabilem in concuríu alterius cogni- Yur W t ut probabilioris : fitamen opinioin opinionem vel inter probnbile: probabi— RY íe minüs probabilis, videatur alicui lffimam. Hic ergo Papa damnavit in o ufü opinionum probabilum nimium probabilior, hon peccat eam in praxi W ds fequendo , quia excufat ignorantia in- rigorem ; ficut Innocentius XI. Anno 1679. damnaverat extremum nimiz Vf) dJ'Vl.w vincibilis ; & ita contingere poteft in ETU difpenfationibus Papz circa vota folem indulgentis & laxitatis , inter 6j. pro- 147 nia ac matrimonium ratum. His pra- politiones damnando & hanc n. j. Wl ( miffis Genevátim du probabilitate five iutrin- Wt VIIL z. 1. Dum homo tenetur o- fecá fue - extrinfeca. quantumuvts. tenui , miu erari, poteft fine peccato fequi fenten- modo 4 probabilitatzs finibus non exea- [ l tiam probabilem, quz dictar aliquid tur , confff aliquid gimus , — emper Ti licité fieri poffe : quando facta (juxta Pmdenter Agimus. conditionesrei & períona ) fufficiente IX, g. 2. Potefthomo aliquando (ine Ut M diligentia , alia tutior & probabilior péccato in opérando íequi fenrentiam, Sq. li non apparcet ; licét forté hzc opinio quam refpeátu alterius. judicat proba- fit contraria & difformis legi divinz: biliorem,licét non fittutior,feu licét non Beng, C.ad;w modó hujus difformitatis habeatigno- flet pro lege, fed faveatliberrari, lta rantiam invincibilem, Quzan&quo- robabilius T homiftz, "fdlclm modo poffit dari , dicetur infrà in Tra&, ^ Ratie, Quia homo non femper te- M fit à . dc legibus,Exam,;.n. 17. ltareneo netur cligere id ,. quod à periculo pec- Mm;g à c.ïn 4988 T d Cl x * De Canfc*ienti?. 32 i fene. eandi ftlagis recedit, fi non fit confo- Sed homo videns äuas opiniones equé TU mum rationi & veritati , uti antea in probabiles, eft dubius , quznam fit ve- pramiffo prinio dictum cífl fieriiin fen- ra, Ergo ( cüm íciat , unam earum yprod tentía tutiori , minüs tamen probabili. neceffario debere effe falfam ) non po- Thohr aníent Ergo, ant,pat. tum in bino exemplo teft tutà confcientiá eligere quam vo- ibidem pofito, tum etiam quia aliàs fe- luerit , fed , relidá cá qua favet liber- inti & 1 exd " N queretur , omnes illasopiniones , etfi tati , tenetur ample&ti cain qu& favet le- proti improbabiles , velfaltem minüs proba- gi, & hac efltutior, biles (juxta quas plures contractus fint Not. di&um axioma non tantüm fe um pá illiciti) femper in praxi effe fequendas, extendere ad unum alterumve caíum, utpotetutiores ,. quod tamen nullus af- r nec folüm effe de confilio , ut putant c Daui ferere. audet : quia per hoc tolleren- Probabiliftz , dicentes, hominem effe in T tur plurima hominum commercia; vix poffeffione libertatis, quà non eft fpo- enim eft actio vel contractus aliquis , de landusin dubiis, cüm in iis fit melior » Kert at quo fion fit aliqua opinio damnans eum. conditio poffidentis, ajuntipfi: fed ex- Tum tandem quia fuprà in Exam. r. tendit fe prefatum axioma ad omnem hujus Tra&t, Q. 6. & Q.7. probavimus, materiam, inqua peccati periculum la- [ m gfidot quód in materia juflitiz in pari deli&o tet, maxiimé mortalis , quod homo in H & caufa melior fit conditio poffidentis, omhi cafu vitare tenetur, ni eternum 12 áta ut poffeffor , incipiens.dubitare, an perire velit. . Proinde illud axioma eft ; j moariti ager v. g. fit fuus vel Cognati fui, ex de pracepto naturali, quo obligamur titulo legitimz pofleffionis poffit dubi- noníolüm vitare ca , quz certó Deum E um deponere , nec tencatur eum dare, offendunt , fed & quae' dubié. Czte- y. vel dividere cum Cognato, licét hoc ef- r n rüm quód non melior fit conditio pof- fet tutius. Ergo. fidentis in materiis aliarum — virtutum, : p m X, &. 3. Concurrentibus in matetia extra juflitiam ,-neciniis ratione pof- yuc p d morali ( que fubeft periculo peccati , j m feffionis libertatis liceat practicé depo- preíertim mortalis) duabus opinioni- nere dubium, patet ex R. ad Q. 8. in s i us zqué probabilibus, tenetur homo TM hoc Tra&. Exam, t. De Judicein cafu m eligere tutiorem, Quz refolutio £, i P aqualis probabilitatis dicetur in hoc tutior eft & probabilior , pro caque ftat Exam. adQ.7. u j tanta authoritas quanta adducetur pro XI. &. 4. Ín omni materia moralt, R, fequente, - qua fübeft periculo peccoti, tenetur ho- fect Katio, In dubiis tutior pars eft cli- mo in confdentia , reli&á fententià " / genda, ut habet axioina Canoniflarum, ( [ifilm miniüs probabili, qua libertati favet, fe- c.adaudientiam, de homicidio, Vel, qui probabiliorem concurrentem,cogni- a ut diciturc, Juvenis defponfalibus, —Z» tam ut talem , quz favet przcepto, -Ita bis que dubia funt , quod certius exifni- fentio contra modernos Probabi]iftas, /&m/;a Y Mumus , tenere debemus, — Sub(amo. avens u juxþa. quos quecunque ?pinio,'f' libér- 'Cm' us TRA c-7.' II PROOE MIAL. Exam.3. 4e mente S, Tho. Unde &madzus Guite- libertati ( eo ipfo quód fecundüm fe i Ecic-ï' robabilis videatur, eo ipfo quód à viris nius perpendens doctrinam S, Tho, cit. ditir y do&is defendatur ) poteft effe regüla Quedl, 8.ait: Zec ff vera [unt , va doärim morurm feu operationis , etiam in con- ppemmiþu': ex opiuione probabils, utid; XIIL, Angelico adftipulatur Doctor ftriti eurfu tutioris,aut manifefté prf)Babilio- Yis. Subtilis in 3. dift, 25. q. 1. n. 8; claté Mi Teneo hanc fententiam partim ut inquiens : C babens duas opintones - fellii tutiorem , partim 'üt probabiliorem, COBLTAYTAR [42 vplexus ft , pericul[e fe 81 É tum ratione tum authoritate. Fatentur determinat ad unam , vifi ve. diligenter R0A infpetld ilam probabihórem agnofce- multi Probabilifte , fuam fententiam il, ab intrinfeco quidem , feucxmotivis re. Etin 4.dift. 11.q. 6. aitt/ Cv Áitem E rationutm eífe minüs probabilem , con- multis fit probabilior pars megatuva, Ij j I tendunt tamen eam fieri. probabiliorem won fime peccato aliquis fe exponit d- vnd, D abextrinfeco , feu ex pondere authori- Lio , fequendo affirmativam mings pre- Tios( tatis, Ergo inprimis concedunt , pofi- babilem. Quid clarius ? feintio tam refolutionem effe probabiliorem ab Inter eofídem Authores eft S. Bona- ttt ln intrinfeco, — Quód veró etiam fit pro- ventura Doctor Seraphicus , Alenfis ir- OT babiliorabextrinfeco, videre eft in no- refragibilis , nofter Cajetanus ingenio- mPE[Pe[a ftro Gonet in Differtat. Theol. de opi- fus, nofler S. Antoninus confiliorum Mul nionuf probabilitate art. 2. ubi eam di&us, nofter Vincent, Baronius, noftet ttker f Matlinez de Prado,nofter Aravio. defendens ajt, quàd nofter Mercorus, qoty eandem tenens,in libro de praxi opinio- Addit his non folüi multos alios Do&otes domefticos & extraneos , fed ütys num pro eá referat 20, Authores , inter & praxin Rotz.Romanz & Congrega- Theolog quos eft nofler DoGtor Angelicus qui u- Univerfitatem Pica- Iffmgdu' nus ftat pro 10. millibus , & hic Quodl. tionis Concilii. vienfem, Integras Keligiones ; Do- fionem $. a, 13. agens de. eo qui habet plures Wicufy Prabendas, hanc fententiam docet, De minicanam , Sanciffimz Trinitatis, "[ heatinatn, Item authoritatem Ále- Wi quo iterum Quodl. 9.a. $. docet , qua- füonem , an fit licicum habere plures xandri VII, qui anno 165 f. in Gene- gl N Prebendas , perieulefe determinari , ralibus noftris Comitiis Roma publica- vit vorum ac defiderium fuum ad cate- Ql qnia ambigua eft , dum Tbeologs Theo- ros noftros Theelogos (quotquot in f logis , €9 jurifle furjfüis imvemiuutur P contraria fentire. orbe terrarum funt) deferendum , quo XIl. Sed fi in concutiu fententix fignificabatur , tedere Santlitatem fuam t m probabilioris, cognitz ut talis, liceret in 4 movarum, opiniounni bwjus — füculi h Qüam iliori oraxi amplecti minüs probabilem , nul- muteria. moral; , quibus. Difciplina E- lum in hoc effst peccati periculum :quia i vangelica refolvinur , ac- con[cientits Gf per probabilitatem homo excufaretur à cum gravi auimarum periculo dlludstur, Pmbibi], ^f [ ?6(?('2(0. Ergo hzc fententia eft' de weaximeque velle , à Theologis noftrth D ïlamm ( p — - De cohfc;gm;a.' 4t t Gu in Ec;)ä/ïæ faac' morbo lalerantis veme- Tlog mento ; quod aliquibus DD, vifum fuit dium , opusparari ex- feueriori cj* tuta prudens &'grave, Sed fundamentum fun:, i ! dottrina D. Tboma , quá bec morum li- cujufcunque opinionis probabilis,etiam tir Doit ceutia , qua tndier graffatur , gzug/z' cïaW probabilicate tenui , 13llis DD. qui cam terío cobiberetur, h. .d defenderunt ,. fuit vifam prudens & .XIV, Adducit idém Gonet pro hac opinimu grave (ne dicantur à Probabiliflis eg- refolutione Authoritates S. Scripturz, íe imprudenter) licétaliis non videatur od dj SS. Patrüm , Gregorii , Chtyfoftomi, tale, - Sicut eriam fententia aliqua pro- Bernardi,&c. quz in ipfo videantut. u XV, babilior vidctur uni & nen alteri. Ergo TU In cjufdem. noftra" fententize licet ' fequi ; vel. omnem opinionem favorem przclariffimum librum anno probabilem, vel nullam, I]lgllfl'v"ll 1694. publici juris fecit modernus Re- gt i Ex quo cum predicto Gonzalez in- verend. Prepofitus Generalis Soe, Jefu fertur,quód licet moderna Probabilifta- iW j* Thyrfus Gonzalez , iü cujus Procemio rum doctrina per decretum Innocentii feu introductione n, 7. p£obat, ferten- XL. non fit tacta, videatur tamen illo $, Dont tiam illam Probabiliflarum de ufu opi- infirmatum ejus fundamentum à prio- Jenfist nionis benignzin concuríu probabilio- I 'mgenior ris perperam appellari Jefuitarum, tan- yilionia Ratie 2, Utaliquaoperatio fit licita tumque abeffe , ut hzc do&rina prodi- l sl & honefta, requiritur , quód ultimum '0! erit ex Societate, ut potiüs cx Societate j'idicium feu dictamen conícientiz, quo os ii prodierint primi ejus impugnüatores, ut dirigitur , excludat formidinem , íeu aitn. 9. imó perpaucos fore in Societate fit morali certitudine certum de hone- yot, H Theologos (n.46, ) qui diftin&iüs in- ftate & licititateactus , aliàs homo im- Kusd a D terrogad , an liceatin praxi fequiopi- prudenter ogit , juxtaillud Ecclef, 37. Bnionem probabilem minüs tutam in 8 DC' vnte omnia 0[7674 verbun UVeraX præc'e- concurfu probabilioris , refpondere au- dat te , C$ aste omnem allum confilium poniu! um b deant , id nobis licere : fed: plerosque Jfabile. Subfumoe. Sed qui relicta fen- tefponturos,id nequaquam licere. j t tentía probabiliore in praxifeu inope- XVI. Ratio 1, Defa&o non licet fe- rando fequitur minüs probabilem li- ] Pub:u qui fcntentiam probabiletn probabilita- bertati faventem, non habet tale judi- jadd te quivis tenui & exiguá , ut patet ex cium. Ergo peccat, Min,prob. Deil- xqu propofitione ab Innoc. X1I. daàmna ta,PQ- la opinione non habet intellectus judi- nl fia immediaté ànte R, 2, Ergo nec cium prudens & certum , contra quam M:u? quamcunque aliam in concurfu proba- rationes magis urgent , quód fit falfa, ii ! bilioris. — Vel filicet fequi áliquam, li- j quàm quód cx fuis propriis motivis fit. cet fequi omnem. Prob, conf, Ideo Juxta vera : Ícd ficeft de fententia probabili .M/MW Probabiliflas reli&a fentendia probabi- in concurfu probabilioris, ut conflat, j WW' N liori licet in praxi fequi probabilem, quia homo manifeflé experitur,fe vehe- z l aliauam faltem , quia nititur fünda- mentiusinclinariad affenfum fententiae F - proba- 2 Tä.»:cr. 4, PROOEMIAL, Exem.3, probabilioris, & exercité in ea cogno- lüm ut motivum , &c.) probabiliüs cft w lore te Ícit majorem verifimilitudinem , feu ilicita: attamen de licititate actionis t ef veritatis apparentiam , & aliunde fcit pra&icé certificor per judicium rcfle- duas contradicterias non polfe effe fi- xum; quodfi diverfis modis, v.g. «um mulveras, Ergo. Prima reflexio fit formando hoc'ju- tüino: XVII, Contra hanc Rationeni in- dicium reflexum : ui probabiliter in- guma furgunt Probabiliftz Pr;m dicentes, cedit , tutó incedit, fcu qui fequitur. OY eam laberare quadam ignorantià , nim, fententiam probabilem , tutó operatur : T diflin&ionis, quà benignioris fenten- fed licét fententia oppofita fit probabi- pl tiz Patroni fententiam probabilem di- lior, mea tamen , quam fequor , cft DPl ftinguuntin eam , quzeft certó proba- probabilis. Ergo tutó ago. )flïi:uqui 2, bilis, &incam quz eft felüm probabi- Mihilicitum eftid,quod pruden- ; qiads, Prima, dicunr , eft, ter judico , & quod muldagraves DD. liter probabilis. li Tioe quam effe probabilem eft certum ? Se- Íentiunt licere : fed hanc fententiam Áh^. l cunda , iam effe probabilem ,. folüm probabilem pro praxi prudenter tenent - l Certitüdinem in ri- ita pet eft probabile. multigraves DD. Ergo. hquefl ma , quód fit probabilis , dicunt defu- 3, 1n dubiis melior e ft conditio pof-, NT mi , tumex fundamentis, quibus inni- fidentis : fed in coni&tu féntentiarum &l titur, tumex DD.quicam tuentur, & fum in poffeffione libertatis mex. | Ergo TO tj offum ample&ti fententiam probabi- fimul ex czteris (faltem pro majori nu- Ws (X*E hon mero ) qui etfi oppofitam teneant, affir- [ e m mihi placitam, f5 v mant tamen eam effe probabilem. Opi- 4. Lex non íufficienter promulgata qui d nio folàüm probabiliter probabilis , a- non obligat, íed lex prohibitiva con- ! lamma junt.,-efl, queab aliquibus DD. non traclüs, qui fecundüm probabilemfen- il r 1ané pluribus defenditur , & à cxteris tentiam non eft ufurarius ,. licét fccun- Pt f faltem ut plurimüm non judicatur pro- düm probabiliorem talis fit , non cft Yal babilis, Primam fentunt licere fequi fufficienter promulgata , quia inter in cencuríu probabilioris , non fecun- DD, controvertitur. — Ergo non obli- ia dam, Wy gat. Er o go contra legem poffum fequi - Secuudo infurgunt dicendo, quód ad- fententiam probabilem libertati faven- - Akjfcu' duéta ratio folüm probe't, judicium fpe- teni, UT culativum & directum noncífe certum f. Idem judiciu iu reHe;zum þot*e& Diten fieri de ignorantia lcgis , eo ipío enim &c operationis licititate , attamen judi- I) cium practicum & rcflexum de ea effe quód lex difputetur, anextet, ejuscxi- H [ ftentia non cft certa. Sed N moralitercertum. — Licétenim in con- dj €uríu fententiz probabilioris fpeculati- XVIIL. 24d 1. Impugnationem in- Qd ( vé & dirccté judicem , hacactio (v.g. ftaurando datam Rationem R, quód di- ïefïïoaj ] pingere in dicfeílo , offerre pecumiam C&am diftin&ionem non ignoravcrim, W Ij L probencficio, non utgrctig-m, Ícd fo- fed probé noverim cam nihil evincere, icc * " Be .Caigfi'z'mtz'd. 4* xbilts 4 gec argumentum lolvere, fed in fuo ro- "44 3. oftenfutn eft fuprà, quód maj, Ite ao bore relinquere. Nam inprimis cer- tantüm fit vera in matcría juflitie , & dum vj tum eft, quód omne probabile fit in- non aliarum virtutum. $ W certum, . Ergo certó probabile eft cer- 4d4.c $. N.min.quomodo enïgi do hr tóincertum, EÉcce quàm incertum ar- eft poflibile , quód tibilex non (it fuffi-- abilitri gumentum , quod objicitur, Deinde, cienter prosmulgata , aut quód habeas üi feur dato, quàd fententia fit certó probabi- ejus ignorantiam , fi tu ipfe judices,pro- yopttr lis, non tamen- per hec excedit fines babiliuseffe , quód extet. Undelicét i probib'.: probibilitatis, nec tollitur , quód ratio- DD. de legis exiftentia difputent , (i ta- [rgur, d ncs contra eara urgeant illam magis effe men aflerant, & tu cum eis fentias, veri- falíam quàm veram , ut magis patebit ex fimiliuseffe , quàüdextet, inexcu(abi- d prudc:. dicendis, Etgo Katio noftrà manet in lises. fuo vigore, t Di) Ratio 3, proR, 4, — Quod mediat T (rarentaz ter duo extrema , fi uni comparetur, itet a "d2. lm Pugna—tionem R, cotnmitti inca petitionem principii, quia hoc eff videtur effe alterum, fic Angcli qui in- inquzítione, acdifputatur, an hoc ju- ter Deum & hominem funt medii, com- (itto p dicium reflexum, prout ibi primo modo parati Dée, funt materiales, comparati yennanut * explicatur, fic moraliter certum, Quo- nobis ,. funt immareriales * tepidum x g modo enim peffum moraliter effe cer- comparatum calido videtur effe frigi- ; p tus de honeflate a&tüs , fi oppofita fcn- dum, comparatum frigido,videtur eíle calidum, tentià videatur mihi cértior & verior, Sed opinio minüs probabilis- ïmmuïgifl quz dicit effe illicitum ? Unde nego mediat inter improbabilem & probabi- " illam maj. ari probabiliter incedit , tutà liorem. .Ergo licet comparata impro- bilmit incedit. — Veldift, non concurrente op- babili, probabilis videatur ; comparata [ bt politá fententia moraliter certiore ac tamen probabiliori , cenfetur impro- u d verifimiliore, C. , eá concurrente, N. babilis, m intä! Ex quo patet ad XIX. Ratio A. (Liu' atnat periculum, j d nem. primam rc*fl-exio- peribir inillo, ideft, quife committit: woüum fgqä : periculo peccandi , peccat pro quantita- "d [ecnndam dift min; ut pauló anté. al te culpz mort. vcl venialis : fed qui re- Unde temeritas eft & . non prudentia li&à fententiá probabiliori , co o enità ut nifi carais (quz flultitia cft apud De- curi Pülm tali (prafertim fi fimul fit tutior ) fe- um) ample&i partem minüs verifimi- 01 f()n quitur minüs probabilem & verifimi- el; guf-f[» lem, quando ad(unt majora fundamen- lem , committit fe periculo peccandis ta ad judicandum, quód fit falfa, quàm ut patet ex dictis, prafertim ad fecun- n &quód fit vera :/ quàd divinz legis trans- W[ltm dam reflexionem Adverfariorum, '/F.r-, h qüüd j giefloni fit propior quàmab cá remo- O,. üor, nor ?yf(fmi dt' Profccdté res hac Pgricuk)fa' Katio s. fit puré moralis & ad homi- g LU nem ex nominato Gonzalez. Qyi recte ] k epera- Mieme TRACT. Il PROOEMIAL. Exam.3. um a tom a/"jorþi,w ut fe&areris fententiam , cu- eperatur , poteft coram fupremo Jadice dinod juftam iuz operationis defenfionem jus fundamentum tibi apparuit minüs verifimile ? Ergo non motus es ad Miit epponere , & modum fuum operandi defendere : fed hoc nequit is, qui fe- fectandam fententiam tibi favorabilem aQ i yuitur fententiam probabilem rcli&tà à momentisrationis , neca pondere aü- s ld robabiliori,cognità ut tali. Ergo.Min. thoritatis, quia ipfe agnofccbas majus H authoritatis & rationis pondus in fen- prob. Judici interroganti, cur fecutus Tl l fit fententiam illam , maximé fibi favo- tentia ftante pro meo pracepto & lege. Ajll J i Ergo inoperando non meam legem & hg rabilem , cüm viderit, oppofitam effe Árnti abíoluté & fimpliciter verifimiliorem voluntatem fed carnem & íanguinem 'confuluifti. fmi f authoritate & ratione , firefpondeat, Cur habens urgentiffi ma Domine fe&atus fum illam opinionem, fundamenta ad tibi períuadendunr, ve- gehb t ed quia 12.. Authores graves illam ut gra- ram effe fententiam, flantem pro mea lm vem docuerunt, ftatim Judex opponett lege, fe&tatus es fententiam tibi favora- bilem , quam effe falfam illafundamen- i J Serve nequam , hzc tibi refponfio non fislerz] proderit. — Quid referebat ad . fecurita- ta tibi urgentiffimé fuadebant , & pro «ujus veritate minora tibi fundamenta frantmo tem tuz confícientiz fcire,quod 12. Áu- & Dbj thores contractum illum | defendebant apparebant comparativé ad fundamenta gtl ut licitum, fi fimul fciebas 2o. gravio- alterius € Quid ad hzc refpondere po- res docereillum effe illicitum, & autho- terithomoille ? obmutcefcet plané , (* PURYIS ] ritas illorum majoris eracapud te mo- omnuis iniquitas oppilabit os fuum. — a kn*».pcx ( ille. Yj menti, cur minorem authoritatem ra- XX. Hujus examinis & judicii rigo- Tuütq jori pratulifti ?. nonne fciebas , facilius li effe , quàd decipiantur 12. quàm 20, rem expertus eft ille Philippus Cancel- fiotiyal Do&ores ? Si refpondeas : Domine, larius Parifienfis ,. relictà probabiliore & tutiore fententiá fequens probabilem gt ac fecutus fum opinionem illorum 12. Do&orum , quia nitebantur fundamen- & minüs tutam de bencficiorum pluta- plb litate, qi ( ut graviffimi Authores i togravi & prudenti , utpote quo moti Ícribunt) in agoneexiflens, admonitus, Lv funt ter viri fapientes & probi , ftarim Deus reponet: Serve nequam , exore ut hancfententiam dimitteret , & oppo- .dflegih fiam amplecteretur , dixit , velle fe &N tuotejudico, nam illud fundamentum experiri vim probabilitatis opinionum,, Nvl ideo fuitgrave & prudens refpectu illo- QMW rum DD, quia ipfis apparuit verifimi- & videre , an hac fufficiatad damnatio- lius fundamento fententiz contrariz , nem. Expertus cft , nam poft paucos Duber tibi autem. econtra fundamentum fen- dies apparens in fpecie tctrz umbrz Epi- fem p pf tentim contrarim apparuit abíoluté & Ícopo Parifien(i, teftatus cft, fc effe dam- natum ob tres caufas , & inter hasalle- ha fimpiciter , ut fentibiliter verifimilius. Cur ergo contempfifli íententiam , quae gavit fequelam probabilitatis de plurali- ob in tua zflimatione nitebatur fundamen- tate benefiiorum, Qua experientia - De Co»nfsz*mtia., 4; i d utinam multos cum effc&u tetreret , üt j. Quod licet in fcholis docc&, hoc Tüit g alieno damno faperent. licet fequi , & aliis confulere: fcd opi- Qus ed Ratio 6, videatur in probatione R. nionem probabilem licet in fcholis do- ordia ad Q. 8. n.29. in hoc Exam., cere. Ergo, od Ratio 7. videatur in prob, R, ad Q. '6, Eadem eft ratio de fententi apro- bas m 9. ibidem.n. 30. babili ac de probabiliori : fed licetfequi i lus n XXI. Oypono 1, contra R. 4. Omnes hanc. Ergo & illam. Prob, maj. Sen- 'Thomiftz Dominicani jurant in- verba to &l tentiáà probabilior etiam non habet om- Angelici fui Magiftri : fed funt Thomi- nimodam certitudinem , nec excludit 1 l:ggml*; ftz Dominicani, qui tenent, quàd licéat fnydtt formidinem de oppofito. Ergo. Conf, íequi fententiam probabilem reli&à trgen'ti[ämz pat. quia ideó diétum eft non licere fe- ndür, Y« robabiliore , ur Joan. à S, Tho, Bar- ui fententiam probabilem. thol. Medina, Ildephoníus, &c. Ergo ff PIO ls z 7, In dubiis melior eft conditio pof- ibi Rol haceft mens S, Thomz, fidentis : fed (ententia Probabiliftarum uodama 2. Jugum Chrifti fuave eft & onus jam multorum annorum tractu efl in ejusleve;Matth. 11. Item mandata cjus ( & Po[fcfïïone, Ergo. ndamot gravia non funt, I, Joan. £. Sed fenten- XXII. 44 1, vide folidas Thomifta- ydata tia Probabilioriftarum imponit jugum rum vindicias in noftro Contenfon grave & fcrupulis plenum, onusque im- ondertqe Tom, 3. Differt. 6. cap. 2. ubi folidé portabile , imàimpoflibile ; quis enim p!anä t oftendit , injuriam 'Thomiftis facere um D femper poterit judtcare , maximé fi de eum, qui probabilimtis Authores , aut indocus , vel mediocriter do&tis loqpa- defenforeseos nuncupat; tantam, qua murjquz fententia fit probabilior ? de- udici rigflæ berent enim omnes rationes , omnia nunc graffatur , laxitatum colluviem ys C nullo veterum'Thomiftarum tcftimoniO fotiva & authoritates pre & contra ex- fobabf[füff fulciri , fed expreffé damnari abomni- u[obluäï pendi ac librari ; quod Pauciffimis eít poffibile. E:go, bus antiquis S, 'Thomz Difcipulis, quos$ um i? 4 ibiadducit, probatque omnes Thomi- P ura inquiunt ; Opinio benignior i Autho,'i flas ufque ad finem Saculi decimiquin- daonit & fuavior praferri debet, l, benignius, ti nofirz fententiz addictoseffe , & de Íf. delegibus, Ergo. , U Angelica Dominicani Ordinis Schola, . Non tenemur ampledi id quod : vde fi melius, fedfufficiramplecti id quod ejuíquefenfu, non effe ferendumjudi- pinioi cium cx fingularibus privatorum honmi- eft bonum , quia aliás nemini liceret du num, &juniorum DD. fententiis , fed nubere , fed deberent omnes Religio- OW ( mem profiteri, quia ftatus religiofus eft cx Thomiflis antiquioribus, utpote ipfi j j Angeiic o Praceptori vicinioribus, Unde perfe&ior: fed quamvis id , quod eft " d dif. min, fed funt Thomiftz ; pauci & probabilius, fit melius ; quod tamcn i hmh probabile c, bonumeít, Ergo junioreg Vranfeat; multi & feniorcs ac jglin : íufü- * &it, faniores,N. min. & cont. D j F5 yt ii 46 TRACT. Il. PROOEMIAL. Exam, 3. Dixi, £ranfeat, Quia etíam pauci malé fuadendo ex malitía vel ïnägli Cf d quo illi. 'TThomifiz (inter quos funt tres tia, Rufticus v, g. aut vetula , confu- lions f &li nominati ) tot claufulis , exceptio- lat fuum Parochum aut Confcffarium, nibus , ac Regulis fententiam fuam af- ut di&um eft ad Q. 2. ante R. 3. in hoc ficiunr, ut re ipíi à fententia noítra Exarm. ui fi forté erraret in. confa- fenpt tetel non differant , fed fequelam fententiz lendo , confilium petens & juxta illud fuo jjudicio verifimilioris tradiderint. agens ,—effet in confcientia exewíatus fidilos Sxpeenim aliqua opinio fpecificativé ac ipfe autem Confeffarius, fi fibi non fi- diiget deret, deberet ea de re doctioresconfu- li iníe eft minüs probabilis , attamen ut j fubje&tivé exiftens in. mente operantis lere; tj du citra culpam videtur magis probabilis XXIIHI Sihomo rudis confulat duos i ex motivo , quod fuo judicio pravalet Cenfeffarios, quorum unus dicit rem M chl motivis fentendz oppofitz ; item fen- effe licitam , alter illicitam , fequatur quzdicit,q tentiz,quz uni mogis,alteri videtur mi- fententiam illius, cujus authoritas in ddi, nüs probabilis ; aec enim eundem in ejus zflimatione przvalet , iflius enim gdo quovis intelle&u habet ftatum. fententia erit quoad ipíum verifimilior ]m me; z 4fd 2. Imprimis objecto textui oppo- feu probabilior, five fit pro, five contra t : [ no altium ex Matth, 7. ubi dicitur quod Caterum uc vir do&us huic d del legem. t arila via €9 augufla porta que ducit obligationi faciat fatis , non requiritur, d vitam * * effcr veró lata & omnino ttis e | quód omnes rationes anxié conquifitas, lu ampla in fententia - Probabiliftarum. pro & contra libret, Authores utriuf- t aj Caterüm jugum Chrifti& ejus manda- que fententiz diu & (crupulof? expen- jl ta, utexplicat $, Aug. son. [unt. gravia dat quantz fint auchoritatis , fan&imo- rf*ilcmpt ananti, [cd nou amanti gravia [unt. $i niz , ac pietatis, ( hocenim effer onus Tat, quz in eis fit difficultas , uti eftin dile- grave) fed fufficit , quàd fa&tá diligenti - Utyd &ioncinimicorum , in Confeffione au- veritatis inquifitione , & fundarnentis At i ricular , &c. merira Chrifti nobis col- utriusque fententiz expenfis , hecíen- It eg le&a & parata cam alleviant. tentia (licet fic benignior & libertati g Deinde N. min. Nera0 enim negat, faveat ) ipfimanifefte appareat verifimi- At | quemlibet hominem doctum & indo- lior, j & , &tum, promodulo fuo , & juxtafuum Unde obje&io folüm probat, non te- Og captum teneri fufficicntem adhibere di- neri nos ad fequelam fententiz proba- pl ligentiam , an rcs quam vult exequi (fi bilioris, quz abfoluté & in fe fit talis, Thintg ( dubium vel fufpicio mali de ea illi oc- ad hoc enim requireretur di&à ratio- jlsipfl't'gl currat) prohibita fir necne ? quam fi num & Authorum libratio : nos verà. T:?l;þ adhibeat , legem implevit, à peccato , contendimus folüm de ea , qua nobis UV I.ndf ; faltem formaliexcufatus, Virindo&us, ratienabiliter apparet probabilior. $i "igmmin ut huic obligationi latisfaciat , debet Confeffori in ipío Confeflionali ex im- N lia g(;mfuläre doctos, fibinoníufpectos de provifo cveniat cafus, circa quem tam | Y * cité " 1 (]ll w A - | Be Onfisentia, 47 1 nägïigq. eitó quoad fequelam opinionis probabi - cularicafu , non prævifo, nequir)'uxra "MT lioris fe refolvere nequeat , diffcrat & M LE verborum rieoreim obíervari , ut pate- hfs furur pesnitentem redire jubeat. bit in Tract. 6, de Icgibus, Exam, f. n. p N d 3. R. 1. Regulam exponi in 1. 88. tf od femper, ff. novitas, de Reg, Juris, nim, «fd 4, dift, min. pro 2, p. — Probabile juta d tenere in dubiis facti feu deli&i, v. g. eít bonum , przciíó ac fecundüm fe eutlis, faGi homicidii, & in infligendis poenis, fumptum , feunon concurrette proba- fbi ii aliisque cafrbus ibi expreflis; quiain du- biliore., C., concurrente illo, N. Patet Qres ol ex anté di&is ad i, & 2. reflexio- bio reo favendum potiüs/efl quàm acto- rj, ut di&um eflin hoc Tra&. Exam. r, nem, Yfulst ad Q. 6. Regulá tertiá. Id ipfum pa- "44 £. dift. min, eodem modo, Vel dicit t tetex Regula fecunda ibidem adducta, pauló aliterfic: Si illa opinio Profeffo- quz dici,quód in. dubiis tutior pars fit fcquat ri appateat verifimilior quàm oppofita, yoritas 1 eligenda , tutius autem eft , favere reo C, min, ; fecus, N, Dixi enim antea, lius efut quàm actori ; fienim faveo atori , ex- quód opinio, qua unias judicio eft mi- vimig pono me periculo condemnaandi inno- nüs probabilis , alterius judicio inter- ive coltt centem ; fi reo, fum in periculo abíol- dum fit probabilior. ydus l vendi delinquentem 5 fecundum veró XXIV, — 446, N. maj. ad prob, dift, tutius efl primo, Sicut faciliàüs ,Deo fcquititlm ant, Non habet certitudinem fpeculati4 poffumus reddere rationem de exceffu vam, C.practicam, N. — Eftergo diffe- ul «5 Qf* in mifericordia quàm de nimio rigorc rentia inter Probabilioriflam & Proba- juftitiz * ^ f eqt Deo enim proprium eft miíc- biliflam , quód primus facit quantum fundunt rerifemper & parcere , uti Ecclefia o- eft infe , fequendo fententiam quá ve- Iat, yefttont rifimiliorem non invenit ; qui autem idligis Secundo dico , Juriftas non in eodem facit quod eft in fe, feu quantum poreft, feníu intelligere opinionem benignam, licét erret , in omnium fententia excu- adamanti in quo eam inrelligunt Theologi : hi fatur ob invincibilem ignorantiam. $e- ha fet y od enim per eam intelligunt opinionem cus eft de Probabilifta- qui ultro fateri faventem libertiti & concupifcentia debet , veritatem magis urgere contra contralegem : Juriflz veró intelligunt fe,quàm pro fe. ;f * opinionem piam , id eft, faventem cau- Addi poteft,non nocere , quód nec fis plis, teflamento, Religioni, Sacra- tiz p " Probabilioriftaomni formidine careat ; J mento, Orphanis, viduis, cgenis, pupil- vult enim Deus , ut in timore & tre- f ii lis,peregrinis. more Operemur falutem noftram : aft A tnajores$ conícientia remoríusmeritó & : p W Tertio dice, fenfum effe , quód leges fubinde patiantur Epikciam, id eft, be- rationabiliter psti debet Probabilifta; " nignam interpretationem , attendendo quia non facit quantum eflin fe, expo- :büior'. : yule ! otilis ad mentem quam ad verbaLcgis- nitquefe periculo formalis peccati , ut )u - athis , quando inin-l. in aliquo par- CceDflat cx dicus, Ime illi objectio qü( gl piobar 48 TRACT, II, PROOEMIAL, Exap. 3 robat nimium , nim, nec probabiliffi- probabilior. Pro qudvidexdïcendaad kec f .ir.inhocExam, fum ; mam fententiam fequ; licere ; ob ean- dem rationem, Ra&o, lllafolàm opinio eft pra&icé gonux trum. A . dico 1. ex fupradictis confta- probibilis, ex qua poffum formare cer- tam conícientiam de honeflate, & depo- te; illam regulam folüm habere locum qi in materia juftitiz , nonaliarum virtu- nere practicam formidinem de formali & proba, tum. inhoneftrate operationis: fed talis in quawnql Secundo dit, maj. Sifit poffeffio Ie- propofito eft fola opinio tutior, Erge hn itima & quieta , utpote quz fola titu- hzc íola eftample&enda, — Min, prob, if Formalis inhoneftas in hoc ca(u confur- lum facit, ut dicetur in Tract, de Jure d gitex proximo pericule damni proximi fi iO & Juflitia, C. maj. fecus, N, maj. & fic dift, min, N, conf; Probabilifmus au- & invaliditatis Sacramenti , vel fimili aliztio tem nunquam fuit in poffeffione quie- capite : fed qui in cafu notato non fe- ktnpofi ta , (ed ubiqueterrarum à viriserudi- quiturfententiam tutiorem, committit fdeten d- A tiffimis & fanctiffimis, Epifcopis , P Íe tali periculo proximo , cüm non fit ttpactp rochis, Doctoribus, S&c.fuit turbatus, certus , ne ex fua aCtione fequatur dam- prücadlum oppugnatus , imó é diverfis Dicecefi- num vel invaliditas Sacramenti. Ergo. Chrft, d bus profcriptus : uti ad longum often- Maj.prob. Eadem lege charitatis, juiti- fhüt vitar ditnofter Contenfonius cic, Differt, 6, tiz, velReligionis, quà damnum pro» ul qu £. K, xim1 prohibetur, vel veri ac certi Sacra- hia ise )U.ERO IV. Nonne funt aliqui menti confectio przcipitur , etiam proe CUv hibetur proximum periculum damni o cafusin quibus benignioris fententie Patroni nobifcum tenenr , fequendam inferendi , aut verum Sacramentum QUe n non conficiendi: [ed datur certa cha- effe probabiliorem actutiorem ? &b XXV.&, Sunt; nim, fi queftio vcl ritatis, juítitiz , vel Religionis obliga- ii opinionescontrariz verfentur citca va- tio ad damnum proximi vitandum, & Wi lorem Sacramenti,aut exifltentiain facti ad verum Sacratnentum conficienduttt, ii deli&ti , v. g. homicidii , quod à talt vel & pro certá lege flat poffeffio. Ergo cti- Wt tali effe commiffum alii reftes affrmanc. am eft certa obligatio a tgfxa:qqf 2 ericulum. 'd' vitandum tale alii negant, Dequo vide anté di&ta ad m 3.oppofit, Item ubi ibtervenit fpecia- QUJERO V, Quam fententiam te- Ts le praceptum charitatis , juftitiz , vel netür fequi minifler Sacramenti in con- al fedtione ejus ? Itd; Religionis , quo tenemur abftinere ab h actione, quà próbabile proximo, vel in XXVI. , In confe&ione Sacra- D) jl temporalibus, velinípiritualibus, pe- fenti extra cafum neceffitaris non licet Tirguy, ; riculum ingminere pravidetur : tunc uti materiá velformá probabili, incettá, &DC C €nim Ádverfarii nobifcum fentiunt, te- vcl dubiáà , v, g. in adriiniftratione Bap- ibplcre nendam effe partem rutiorem, quzífo- tifmi adhibendo aquam rofaceam , v€ Mi cerevifiam valde tenuem-'( pofito quóc 'IMQ Pæ lain tali cafni cft practice probabilis , & E De Coe[cientia..— 49 -&ic&ndm hzc fit tiateria dübia) aut hanc for- — tur, quöd,üquïsfacerdoä habeat ]uris; dictionem folüm probabilem , cum tita- mam, quz éfl dubia : Baptizo te in e&pxa&i&? nomine Chrifti : fed citca Sacramen- lo colorato à legitimo Superiore colla- ETE G torum fabflantíam tenetur minifler fe- to , necdefit aliquid ex jare divino re- o kp. quifitum , valideabfolvat.. .In quo ca- qui fententíam certiorem , tutiorem, de forni & probabiliorem. . Quod verum cft de Íu Ecclefia feu Papa fupplet defe&um, d ul quocunque Sacramento, id eft, tribuit Jurisdi&tionem. o n Rarí. Tum quia oppofita fententia Oppeno. Ergo in aliquo faltem cafi Vin, prà inter 6j. ab Innocentio XI. damnatas juxta Probabilioriftas licet alicui (nim. at conte eff prima. Turm etiam quia valot Sa- di&o Confeffàrio ,. qui & ipfe fors Pro- ii r cramentorum non dependet à niorali babiliorifta eft ) fequi (ententiam pro- d d zítimatione miniflri , fed requirit phy- babilem defua Jurisdi&tione. 3t0 DI i ficam pofitionem eorum, quz à Chriíta «4d boc K, fub dift. fententiá prob4- committi ! Junt determinata. 'Tum tandem, quia bilióre cencurrente,N. ; fecus, C, Vide j l ex pracepto Religionis tenemur cavere dicenda lococitato. m peticulum — fruftrandi inftitutionem ;uluxx&.- ! QILERO VI, Quam fententiam te- u b Chrifli, &ex przcepto Charitatis tene- netur fequi Medicus vel Chirurgus i xatis j* mur vitare damnum,non minüs fpiri- curando zgrotos ? tuale. quàm temporale proximi ; cui moum po XXVIL g. Perfeloquendoin con- erti ach tamen isexponitur ex dubio valoreSa- fcientià obligantur, relidis mediis in- cramenti. Ere xiam pr o o tenenda eft fententia certisac probabilibus;applicare certa ae w d tutior, feu de valore Sacramenti certior, probabiliora, 1crameuw£ quz nim, Ecclefix praxi eft recepta ,. & Ratio eft anté data ad Q. 4. quz híc reeraur hzc folaeft pra&icé probabilior , licét applicetur. nis dl forté o Ex bec fequitur,graviffimé peccare il- tivé. ppofita elï;:t probabilier fpecula- ; andurm los medicos , qui divitibus vcl potenti- j C'Rndu'( Dixit. extra cafum uece[fitasis, Quia busparcentes, medicinam aliquam (de , bg* in caíu neceffitatis (uti praxis Eccleíiz cujus virtute flu&uant ( primó probant du teflatur) favor & reverentia Sacramen- in infirmo non extremé decumbenre in ti cedit favori periclitantis animz , ac hofpitalí, auc in paupere monacho alif n mcelius eft ,. (alutem hominis niorituri cujus monafterii. n facere dubiam, quàm o: nnino rclinqpe- Dixi in R, er fe loguende. . Nam i re de(peratam, cafu , quo fa ^ us zgroti eftïomnino de- Dixi z.. eirca. fubflantiam Sacrameite Íperata, isque certó przfumitur mori- 10l l Vls nOp tórum , Ícu circa matcriam & formam, turus , poteftei applicari medicina, de hanc enim Ecclefia fupplere nequit, uti qua dubitatur , an fit ob-vel profutu- bth, m(f ] fupplere poteft. Jurisdidionem , hanc Ira, 4dol [ nBamque dat Écclefia. Hincin Tract, acfäm ] Ratio, Quiadubia & probabilis fpes falutis cftpraferenda cert& merti, Porré yli T /I«XB-d—c: pecuit, Exam. $. num. 91, dice- G /] 49 TRACT. ILPROOEMIAL, Exam. 5. girpta fi eo non obftante n:gt:o'tus moriatur , Rate. Tum quzeft data pro R. z. iferend per accidens eft refpe&tu. Medici, ac Tum etiain quia hoc judicium effet tiute, Ícandalofuni; totiReipubl, damaofum prater intentionem éfus: quia aliund; Confr, certó crat jamjam moriturus. judicibus corrumpendis ac pervertendis R i n QUJAERO VIL Quam fententiam aptiffirnum. Effet ergo in eo ca fa: (fi judexaiiud qui tenctur fequi Judex? poteftne judicare amveti in favoremamici , prafertim ftante - medium non videat) partüibus litiganti- ^ qunj «uali probabilitate ? bus impomnenda traníaétio , ne Judex turdel videatur eíle acceptor Perfonarum , feu XXVIIL &.1, Judex five inferior tntat refpicere carnem & fanguinem. lfs Xive fupremus (quando opiniones ver- fantur circa jus ) tenetur femper fequi Dixi in. R. 2, qued vix unquam fet. proun, Vix enim fieri poteft , ut ex una parte probabiliorem. Mcob non fit plenior probatio , teftes numero Ratie. Omnis Judex ( càm non fit Quietor plures velintegriores, . Sed de hoc plu- tb dominus rei , dequa controvertitur, v, ratradunt Juriftz. $£ agn , velmajoratüs , fedfolüm rai- It Not, inter 6$. propofitiones ab In- nifler juftitie ) tenetur rem adjudicare noc, XI. damnatas effe hanc n, 2, Pro- Iu Alli pro quo ftat plenior probatio, fortior ftrampr babiliter exiflimo , Tdicem poffe judica- zitulus, clarius jus, melior conditio pof- jl ve juxta opinionem minds probabilene, fidentis: fed hzc non habentur , nifi QUJERO VIII, uam fententiam Retpr ubi eft fententia probabilior. Ergo,Vid, um tenetur fequi Medicus & Judex confci- pro R. 3. Not, entiz feu Confeffarius ?2 "t AMji( R. 2. Si favor amicinon fit privatus, CXXIX, m. Probabiliorem, kativ T0 ero fed juris , certum eft Judici licere in fa- fufficienter conftat ex omnibus proba- yorem ejus judicare, qllff dx'll'ü tionibus pro R. 4. ad Q.3.1n hoc Exam. Ratie, Quia jura docentiin dubiis pofitis. Specialem veró dat nofter Itam j Rn jn xco potius faveridum cffe quàm actori, Mercorus d pari ad mox dicta; Medicus sneliorem effe conditionem poffidentis, fenoln in applicandis medieinis , & Judex in judicandum cffc y*ro caufa pia, pro per- ferendis fententiis tenetur fequi fenten- Wmf»,eml fona miferebili, pro valote matrimonii, Q tiam probabiliorem , ut Adverfarii ad- Sed talis titulus poteft flare pro amico. mittunt,&anté probatum eft ; fed Con- g Q X j i Ergo. feffarius eft medicus & Judex confcien- &O z. CItt S( quod vix L-mquam fict) ju- tiz fui paenitentis , imó quilibet extra r2 partium videantur omnino xqualia , confeffionem , dum vult operari, eít Ti fes lltis feu utraquepars controverfa zqué pro- quoäammodc ]udex füg conícientie bibilis ; acneutra in jure mereatür fpe- &4Ccom circa operis honeflatem , feu an aliquis . €ialem favorem, non poteft Judex falvà actus fitlicitus,velillicitus, Ergo Con- W. aïüure (CU;( confcientià judic;rc in favorem ami- feffarius, dutn curat & judicat fuos pee- &1. nitentes , tenetur fequi fententiam ma- 013 miüüem g15 p —— * u De Cen[ctentia, $t H [ gis puroïï)abïlem uti & quilibet homo fit relapfus , non poteft Confeffarius p in ferendo judicio pra&ico de actüs lici- m d : eutm abfolvere , nifi íit paratus corrigi, damagls titate, Unde tenetur eum monereac inftcuere Confir, Abfurdu m eft, exa&io-z;em nyerttd de fequelá fententie probabilioris , licét exigere menfuram pro tribunali in quo antca etiam bona fide procefferit,& poe- agitur de retemporali , nim. fententi- nitensteneturparere, Necpoteft Con- juderdii am verifimiliorem, & magis fundatam, feffarius ejus fententiatn amplecti, s lia quàm pro foro conícientiz, in quo agi- A jus - Katio, Y, G 4 p. fuffcienter patetex tur de falute eterná animz ; ficut nieri- iis quibus probatum efl, non licere ufum aum, f un tó rideretur, qui pro ponderando plum- fententiz probabilis in concuríu proba- bo flateram exigeret exactiorem quàm bilioris , ex quo fit quàd ille poenitens n proauro. Ergo, fit indifpofitus, guihl PHII( Nec obflat dicere, effe difparitatem, Secunda pars , quód nim. Confeffa- s nument quia ex opinione folàm probabili Tudi- rius debeat talem ponitentem inftrue- ho ple cis & Medici fequitur, vel eft periculum, re , patet ex fuprà in Tract, 1, ad Q. 8. ne fequatur damnum tertii , quod non explicato officio Confeffarii us Do&oris t db T & Medici. equitur ex eo, quód quis fequatur [en- j n tentiam probabilem de honeftate alicu- Ratío 3, partis , quàd nim.illepos- ife j jusadionis Nonjnquam,obftat;quia nitens teneatur parere, eft r. Peenitens a, ficut ex primo fequitur vel fequi poteft tenetur parere Confeffario in omnibus fententtt amnum tertii, itaex fecundo damnum lex cotlie quz illi Jubet, clave non errante: fed in animz feu transgteffio legisdivine , & cafu poiïto clavis facerdotis non errat, injuria Creatoris : cujus periculum ho- Ergo. Maj. pat. quia Confeffarius eft à w R Ino etiam vitare tenetur à fortiori, Si Chrifto inflitutus Judex' pro peccato- jj pro quis dixerit effe transgreffionem & in- rum caufis in foro poenitentiali diffini- lo Erat 7 juriam folàm materialem , dicam .ego, endis. Min, etiam conftat. uia fen- hr m l etiam in priori cafu effe damnificatio- tentiam veriorem & probabiliorem fua- nemíolüm materialem ; vel ütrobique dendo non errat clavis facerdotis ; fi formalem, & ht enim (ut Adverfarii contra nos afferunt) quiltte QU.ER O IX. Confeffarius tenetur- non ertet fuadendo minüs probabilem, herfrit neaut poteftabfolvere poenitentem, qui multo minüs,errat fuadendo probabi- "n juxta fententiam minüs probabilem ltorem, X con(nfï' Ícienter fecit contra&um,in probabilio- Katío 2, prO 3. p./Egrotus per omnia ilibe ri Íeptentia Con£effarii dodi & pru- tenetur ampleu certas medicinas medi- pauit dentis. peccaminofum 2 vel poteftne ci , & reus tenetur parere juftz. fenten- Íe accommodare fententiz [9)) f;icr.:l'ï poenitentis ? tiz Judicis:fed Confeffarius eft medicus TU liore fententia: XXX. &. cum tutiori & probabi- & judex peenitentis. Ergo, ggU Si peenitens in fuam Not, hoc vel maximé verum effe , fi i fïws P d QPinioncm femel ac iterum malá fide Confeffaríus fit vir doctus & prudens; Bec i " G : as $2 TR ACT. zl'.l*rkxoaziumL. EXADLR. üon ? falfum veró de illis que ad eum ] hao nec tefert , an fit proprius poenitentis ut talem non fpectant, id eft, in quattio- foverea paftor vel non: in quo aliqui fruftrà di- num a ftinguunt , neuter enim poteftcontra ne juris , an hoc vel illud fit peccatum, anmortale ? anveniale ? an fit vel non xl fententiam propriam,id efnon à fe ex- cogitatam , fcd :H amipfe cum gtavibus fit obligatio reftituendi ? an hac vel dicue d DD. tenctut pro hs abiliorem , fe accom- ila fententia prac&icé fit Probabilis, i preluni &c, itbur? sodare fententie minüs probabili poc- nitentis, . XXXI. Sed quidfi poenitens vir pro- A(J///M, liitit Confir, ex co, quiain precedentibus batus & timoratus , cffet multó do- fv robavimus, quód fententia minüs pro- &ior Confeffore , judicaretque fine pra- n f babilis favenslibertati non maneat pro- voaffe&u, fuam fententiam effe proba- (yim babilis practicé refpe&tivé ad operantem biliorem opinione quam aliás Confeffo troure zítimat verifimiliorém 2 z & jei, dií in concuríu probabiliorisqua manifefté ei repraffentatur ut verifimilior ratione &:, In hoccaíu non fum contrarius, nife, i & authoritate, fed judiceturfalfa. |Er- [/73 Er; O. Oppana. Ergo jam in aliquo cafu Con- 4l l feflor poteft fe accommodare fententiz Oppozo 1. Judicium Sacramenti Poe- Tl f nitentiz non eft inflitutum ad condem- minüs probabili poenitentis contra fu- qm ver am probabiliorem, nandum fed ad abfolvendum reumle- fddisg Diffinguo, in fenfu compofito, id eft, gitimé fe accufantem ; fed ille reuslegi- Irtaig propriam fententiam retinendo , N., m ziméÍfe accufat. Ergo, 2. Confeffor debet credere poeniten- eam deponendo, & fententiam poeni- s tentis velut. verifi Yib ti pro fe & contra fe dicenti, cüm ipfe- miliorem amplecten- £net fit reus,accufator & teflis, do,C. lt&ore( Ergo, LIZRO X. Poteflne Confeffarius d boc R. x, inftaurando rationem petii $ faltem diffimulare ac permittere, ur pee- datam; Juxta Conc. Trid. Seff. 14, c.6. 177 &bíolutio eft adinflar actüs judicialis, nitens , qui hactenus boni fide & fi- Wütem quo à facerdote fententia pronuntiatur : neícrupulo ex erroreegit , maneat ift b fua opintone minüs probabili, aut etiam íed Judex non poreft proferre fenten- Wif tiam juxta opinionem Kei, quam refpe- in fententia falfà & improbabili, ficque eum abíolvere , ne monitus fcienter R &u Íuz fententiz judicat effe falfam. Tiillb( peccet , qui anté ob ignorantiam forté Ergo, n*-')ümm! Deinde 44 r. N. min. Ratio nega- non peccabat ? v, g. talem contradtum Prols ineundo, reílitutionem non faciendo, tionis eft mox dicta. ? Iititi Ad2. Ant, eft verum deiis quzfpe- talem occafionem non vitando 5 pr&- Jm f étantad poenirentem uttaliseft , id eft, fertimin cafu , quo dubitatur , an ad- M to/ in uxftione fa&i feu delicti, nim. an monitio fit profutura ? €' ) (]lfö hoc vel illud peccatum fecerit vel non?2 XXXIL E. cum veriore & : ruu'ofe Wütses fententia, Non potceft, an hzc vel illa cir;lcnm.&amia adíit aut Katso Y» r i De Confcimtü. 1 15 mulare , fi pravideat cofre&ïon.em non Queadn - Ratio1. . Quia Confffor nequit ab- folverealiquem , nifi judicet eum dig- profuturam , fed proximum potiüs indé inqui Itpettim num ac rité difpofitum ad abfolutio- Ícandalizandum, & capturum occafio- alitvdur nem ; fed hoc Confeffor non potefl ju- nem committendi novum peccatum, an hu W dicare de homine illo , utpote de quo Verüm difpar eft ratio de Confeffario ; "m po hb ] prafumitur , quód non velit intelligere, tum quia ex vi officii ei incumbit do- ut bene agat, Ergo, cere poenitentes , quorum aníimas.de manu cjus requiret Dominus:rum etiam €ns Vi FG Ratío2, Quiaaliàs Confeffor non ml 0 A ] fatisfaciet officio Do&oris , ad quod quia ex conícientià tenetur non abfol. tenetur,ut fuprà didum efl. Ergo, vere indignos ac indifpofitos , quales que(ney odf pas Oppono S, Auguft, cujus verbalegun- funt de quibus eftfermo 5 quia nolunt tur in Jure Canon. c. fi quisautem , de intelligere ut bene agant , imó ex ve- isConfé Vid. de ma- poenit, dift. 7. ait: Si. fcirem non tibi ritate Ícandalum (umunt. ottadus prode[fe , mon te admonerem , non te ter- trim, "Fra&. ult. Exam, f. Q. 8. n. 62, rerem. Ergo, & locis ibi citatis.. aol Co: Ad þ)OC Ro T. O ppohendo ex jufe: QUAERO XI. Quam fententiam e kntemþ Utiliüs fcandalum maíci permittitur , tenetur fequi Princepsin bello , inim- eontta pofitione tributi, ve&tigalium, aut alio- qu&im veritas victa relinquatur. €. gui fecandalizaverit, de. Reg. furss. Item, rum onerum , in mutatione moneta, fto, i Etror cui minimé rcfiflitur, approbatur. &c. ? Prointelligentia ante R. ij , M C. error, Sectiido dico , hec verba non XXXIIL. Notattria nofler Hacque- dmqee *íle S. Auguftini , & graves Authores, tiusin Tract. de Coníc, Controverf. 21, p vetba illa referentes , quoad hocà Col- Primum eft, In confultationibus le&ore Canonum effe deceptos, ait enim Punceps duo obfervet pro fecuritate Confäl(iï:fï potiüs S. Aug. — Sz.feirema tibi prodeffe, conífcientiz, 1, Confiliarios habeat, non tero If tton te Admonerem , idefl, nonita exag- magis notos , familiares, bemceficiatos, j ii gerarem pericula dilationis peeniten- Íed magis timoratos & fapientes $ C tiz ; agit enimde illis , qui peniten- dum materiam confilii proponit, volun- , m tiam differunt ufque ad finem vite , ícu tatem fuam non infinuet przvié per fe, i, wtgtiaz Zbiüy hf-"f ad tempus ukimz infirmitatis. necperalios, fedindifferenter, ut qui- Tertió dico , illa verbanon fervire ad jus k libet liberé veritatem exprimat, 2.In noftrum ca(üm , fed magis quadrare ad regravi, exiflente opinionum diverfita- m n probandum , quód nullus cx legecha- te , in eligendis opinionibus non fit ritatis obl'getur ad faciendam correctio- x hb contentus authoritàte opinantium, fed ncm fraternam ,. quando fcit eam non petat fibi dici rationes & fundamenta, and(lïgj., e(f- profuturam, Nam verum quidem ex quibus perpenfis cognofcat, quid pro t 3[12; coníciensia fit fecurius. €fl , quód is, qui folàóm ex communi charitatis fege tenetur proximi errorem Secundume[fl. — XYn imipofitione alicue Ti j rlæc-i- .co.zri,gcre , [otiüs debeat tacg:c & cL-tï' - * jus gra.vamini; , Vg tbnti, tiap j 3 pue $4 TRACT. IL PROOE MIAL. Exam, 3. pué funt difcutienda. 1. Neceffitas muniorque, etiam inter Adverfaríos, fententia, QUEX Reipubl. ut gravamen non excedat il- tenecat de lam. 2. Circa Principis faculrates & Ratio efl data ad Q. 4. ex cujus refo- diqudyr bona,an fufficiant , necne : anàmini- lutione hzc fequitur , uti & ex Q. 3. gpinons ftrisforté ufürpata. 3. Anexa&tio fiat Nam in belle & di&ts gmvaminibu: cum oppreffione pauperam, & conver- populus fpoliatur re fuá , quam poffi- u) tátur in eos ufus,ob quos cft impofita: det, cogiturque, quod fuum eft, Principi pacyia. ena d velanminiftrrorum malitià rapiatur aut dare. Ergo in folo cafu probabiliratis diffipetur. Unde & Princeps temetur & dubii melior eft conditio populi pof- lts bona fua vendicare, & Confiliarii Prin- fidentis, quàm Principis tributum im- m ttoel cipem inimpofitione gravaminum exce- ponentis, ait dictus Author. dentem admonere. Confir, ex eodem : Princeps non eft ludotet dominus facultatum fuübditorum, fic uf Tertism eff...Caufa minuendi valo- p & d ro libituaut ex quocunque morivo de /»'rämo !7 rem monetz foleteffe vitium ipfius,quia nim. majorem habct valorem moralem illis difponere poffit , fed folàüm in or- fntit trad & extrinfecum , quàm intrinfecum & dine ad bonum commune quando hoc hn d. Caufía veró au gendi valo- fine difpendio facultatum fupditorum It ; jj legitimum. o [ rem in moneta , eft velinopia & defe- confervarinon potefl. Ergo. jopi hn &us pecuniz in. Regno, vel fuperabun- m.2. Probabilius & tutiuseft, quod Mi Ti dans valor intrinfecus. Híc non dif. in mutatione monetz ( ex qua timetut Vote t putatur de variis caufis , qua fubeffe damnum Reip. ) non poffit Princeps fe- qiirg poffunt pro mutatione monetz , & de qui fententiam | zobabilem relictà pro- V congruentiis vel incongruentiis qua babilitori. Eft communis inter Dacto- lþ«z. ! inde fequi poffunt , fed folüm agitur resetiam Adverfarios , & docetur à S, Tho. de Reg. Princ. c. 13. & fequitur 'HC ) qllö de modo, quoíformari poffit confcien- Fpaus, J tia & rectum judicinm circa mutatio- exR.ad Q.. i d nem moheta , augendo vel decrefcen- Ratio,. Quia in illa mutatione eft pe- riculum damni multitudinis & Reip. in Mi do: quam musationem à Principibus ob legitimas caufasfieri poffe, fuppo- cemmutationibus ,. commerciis & om- T n fmm ! m nitur, Hisex Hacquetio pramiffis nibusaliis pretio eftimabilibus , omnia R. D. In bello & impofitione tri- enim liec pecuniá regulanrur & menfu- T butorumi & novorum oenerum non fuf- rantur, & fi valor monetz diminuitur, l. &Iläwmd ts ficit pro fecuritate con(cientiz Principis perdit tera Communitas de fubftantia fola.caufa & opinio probabilis, fed de- in pecuniis poffelfà ; fiaugetur, illud LIn ODtty, ber Princeps duci certà & evidente ne- augmentum folàm eft pro Rege vel pro particularibus Períonis poffidentibus. 'd") li ceffiate in imponendis novis oneribus, ita ut propria facultates pro ca non fuf- Érgo nifi fit evidens & certa utilitas mr.obfdjl,( "t ficiant , & in bello fententiá probabilio- Reip. quz damnum illud compenfet, TC non poteít Princeps menetam fnutate. "olei re, Hxc VePc tutior ac probabilier com- u&(zleR D QU/ERO dvefi De C'mfcimtia. 3f OQULERO XIL Quam fententiam RA 3. (äändo fubditus probdbilius cijtsde tenetur fcqui fubditus , dum Przlatus judicat , rem fibi preceptam effe contra TO aliquid pracipit,de quo funt contraris praceptum divinum , non poteft obe- vamini opiniones ? dire, necPrzlatuseum ad obediendum um pl XXXIV, &, 1. Superiori lcgïtiinä obligare , in fenfucompefito hujus ju- d Dug precipienti debet. fubditus obedire in dicii,feu retinendo illud, babilum emhibus , in quibus manifeflé non re- Aa«tim Neminilicet agere, nec pe- puli lucet peccatum 5. uti funt ornia illa de : tefl quis obligari ad agendum contra fu- um am conícientiam ; fed hoc fieret ip eg uibus eft controveríia inter DD. an í nt licita vel illicita, cafu,ut patet, Ergo. !s non? Ita docet S, Bernerdusin Tra&. de &.4. Inhoc cafu fübditus non po- m, fíct teft óbedire formando hoc di&tamen precep. & difpenf. dicens: — Sive Dezs ovo d Jive bomo Vicarius Dei mandatum quod- conícientie: Obediendum eft homini imin or euuque tradiderit , pari profetlo eb[e- magis quàm Deo , licét przcipiat con- andodo wariaDeo, 2, Nec poteftobedire judi- quendum efl cura , pariveverentia defe- ditorum vendum : ubi tamen Deo contrAria non cando: Deivoluntas efl , ut fuzleges tamdiuíolüm obligent , quamdiu nom Prqbzpit benzo. [f, qui &deft probabilitasin contrarium, Ratio. "T um quia Superior eft ín pof- . t feflfione | facultatís precipiendi . tutmn Kato1.p, Quia hoc effec impium cepit & flultum judicium, quia ita Íccum fert ipfa natura obedien- Qs T. Ratioz, p. Quia effet inaudita legum erDote divinarum illufio & everfio, j E. 2, Si fübditus j—ud—i'ceït probabile cetur i » &.$, IncafuR, 3.fiin re praceptà €íle , quód actus aliquis ir nperatus fit x manifeflé non cernatur ratio peccati, malus, probabilius. veró cffc quód fit debet fubditus opinionem fuam depo- licitus, debet obedire, rnedy nere , fuumque judicium judicio pru- Ratio cft tum ex di&tis & probatis de dentis Superioris (ubmittere,& humili- . Rap fequelà fententim prebabilioris ; tum s ter obedire ,. de licititate a&üs pracepti €tiam , quia oppofita fententia aperit nullatenus dubitando vel Ícrupulando, $, Om?ü &i viam ad eludenda praeceptaSuperiorum, nec modó judicium fuum fufpendendo, ad enervandam vim Legum & Conftitu- stl Íed judicando & determinando, proba- tionum Ecclefiz ; quia fubditus doári- bilius effe.licere (nili aperté cernatur cfle [oblus náillà imbutus , in rc (de qua funt us J malum ) quod Superior timoratus & contrariz opiniones, an fit licita vel il- prudens fine pravo affe&u pracipit, git licita) licet poffit , non tamen tenebi- .Hocnos docuit B. Humbertus Quin- ïdegngJz, tur obedire Superiorile gitimé pracipi- tus Genceralis Ordinis noflri in lib, s, de 4 ut['blä e€nti, Quod eft in maximutn przjudi- eruditione Rcligidforum.,dic-cnstgr/äad Á DmPgnfC;l €ium obedientiz , mumt- prafertim zcligiofz, Superiore pracipitur , fic accipiendum eft, i,totiusque Religion l$. p 4€ f d Dco precipereiur, Rntü. s TRACT. l, PROOE MIAL. Exam. 3. $6 foccurtete. ommuniter dici- etiam hoc licité poteft facere per Advo- defondend Ratie. Tumquia c catum. Quia boc poteff quis facere per runt , i tut , quöd obedientia debeat effe ceca. Tum etiam quia authoritas Supcrioris alium , quod potef? facere per fempfum x zam eum ut habet Regula Juris 86. in6. i.b vicem Dei tenenüs ( quibus verbis infi- nuatur difparitasinter Superiorem, & Ratío 2 .Caufa , qux à principio vide- ituem. batur minüs probabilis , in decurfulitis quemcunque alium Theologum , cujus p femper fub- (cpe fit. probabilior adinventis novis C (ententie non teneor me mittere ) fat rationabiliter movet fub- fcripturis , teftibus aut. aliquá adveríz Al artiscorfeffione, vel vifis & pondera- ditum , ut probabilius judicet ; licitum i, & tisaliis Juris Capitulis, Ergo licet eum maddce eífe , qu od ille przcipit ; licét anté ju- defendere. dicarit, fententiam Pralati effe minüs Áiin ofen Opporo . Quando jus eft dubium, robabilem,minüsque tutam. fdelt o Sed. dic mihi, hac obligatio fe fubji- favendum eft reo, Item : In pari cau- lo fa melior eft conditio poffidentis, ut ha- cendi judicio 'Prelati ovitutne ex cjus Autjta al bent Regulz furisfuprà addu&e, Ergo majori doGtrinà & fapientiá ? tlormoj Minimé , fed cx cjus munere & au- Advocatus nequit patrecinari caufz mi- ilmin N thoritare quà Deus eum Vicarium fuum nüs probabili contra reum & poü"cifoï d rem., fecit,adeóque fpecialiter ei affifiit eum- TM dirigit ( qued non po- 2 Non licet inclinare Judicem in Ttüpri m que üngulariter contra quam teneturfetre teft dici " de quecunque alio 'Theologo, cam partem , : Mu « fcntentiam , quiahoc effet inducere ad ut fnox dixi) adeóque non eft prafu- - fed Advocatus defendens mendus inhonefta przcipere , nifi ma- peccatum caufam minüs probabilem , nifefté ratio inhonefli cernatur, (icinclingt UJZER O XIII, am fententian Judic em. Ergo peccat.- Saltem id. nonlicet Advocato ia d tueri Advoca/— T5097 falvà conícientià potc: mogni mementi , ud tus? cau (ïsgravibus feu XXXV. &. Advocatus in judicio fant vita , fama , omnium bonorum P offeffio , magnus ftatus , v. g. Majota- fori externi poteft falvà conícientià tue- tus. Ergo. Prob. ant, Proximo in gra- ri fententiam probabilem , etíam con- viffima fcu extrema neceffitate exiften- currente probabiliori, & ex aqué pro- babilibus utramlibet , feu quam ma- ti, tenentur omnes, quantüm poffunt, füccurrere, & Advocatus ( de quo id Jüerit. [ta habet communis opinio DDb. fpecialiter docet S. T ho, & cum eo om- - Ratio. Y. Quia Advocatus non fert nes Theologi 2. 2. q. 7 1.a. 3-) patroci— decidit jus uti Judex, nium przftare : fcdincaífu , q uo peri- fententiam , nec fed folàm proponit merita caufz loco clitatur vita, fama,, auttota fubftantia fui clientis, qui eft ator & litigens : fed proximi , ille eft in graviffima feu ex- trema neceffitate, Ergo omuaes (etiam 'aGor haber jus in toro. externo expo- ador & ejus Advocatus) tenentur e! 9 mendi fuas rationes probabiles^ Ergo uc- — De änjl-ientia. 12 fuccurrere. Sed caufam probabilem lem in caufis minoribus , non veró in p defendendo contra eum , ei non fuccur- majoribus anté nominatis , fiveciviles Mi fiety runt, imó potius per talis caufz vi&o- fincfive criminales. Verüm hofler Il- v ff riam.eum in talem neceffitatem. indu- . dephoníus priorem fententiam bene vo- cunt. ^ Érgo peccantfaltem contra cha- cat magis piam & valde confülendam : nv decutili ritatem. alteram veró in rigore Theologico ait entis tUl d. R.ibi fermonem effe de Judi- videri fibi magis probabilem, ob allatas ce, non de Advocato. rationes, .. Unde ad prob. dift. maj. Si Ui a d ». dift, maj. Non licet incli hare proximus ad iftam neceffitatem induca- &ponäen- pofitivé , &fuadendo , vel quocunque tur. injufté aut ex infortunio, C, maj. fs 00 t modo efüiciendo, C, maj. negativé, nim, jufté aut. juridicé ab habente authorita- folàm oftendendo nierita fux caufz tem, v. g. à Judice juxta merita caufz : ( dubin (quod eft proprium Advocati officium) uti fieret in przfenti , N. maj. & fic dift. Inpari a ents tl & in ejus favorem fine fraude argumen- min, N, conf; Exemplum eftineo, qui taacjura allegando , N. maj. quia alias jufté damnaretur ad fufpendium vel ad ids, n tota forma judiciaria tolleretur. Et,(ic perpetuos carceres , five ut fame per- iaf dift, min. N, conf; eat : ih quo cafu non omnes tenentue y pl d 3. N. ant. licét enim aliqui DD, illi damnato füccurrere eum liberando, pié diflinguant inter caufas minoris & vel panem offerendo, adicu majoris momenti , afferantque licere Plurade Advocato vide infrà Tract, anetutát jnducitel s Advqcato tucri partem. minüs probabi- 9. Exam, 6, Q. 3, & 4. n, 5 7, & feqq. T ) (icidt o eQos 2127) / W Sg,»r AdvomfüEt E À !1 j mm&"dl, Y EM ä j N a s s — ,,/g n bon um t 23 E ( C^ FR x U 7, /, d N Y p N E E ? —— Y (s o SS SS j s dN LL V SCENS ximoilf j! m N3 / b e ^3 Q ute d 9—1i 7 2 Ó $ N N — /Ípi N & N m ; 3 n A R df ndv ) f^. ( i Y TL )À Ui )u " j fliq jmüe v jj "7! r IRA- *9(19) 99 d- . 2 X W*&V SNS 7 2V S 2 PA Z E. Z $N NY N A 72 A / Go p ) SSS i EIT EE C j N — N y g( S * ME- E m , )* f*x N f 27 7 uU. ) , M : Ut A V:? . SSS d l us 0)) - j Y D ulfi,rl À 2» EE P N / 41l —— N A ln Drati lr TRACTATUS IIl De ultimo fine hominis, « De voluntario & involunta. of ac i rio, De a&uum hümanorum circumftantiis , moralitate, » Ü N Ex Prima Secunde Angelici Do&oris à Q::&Pcionc ,. uf- i d Uüttt l que ad us inclufive, Ws qy mgued. Ommunis eft. parcemia: V.gæ'dquid agts, prudenter agas, d. ve[pice fl'ne;n, TU r e QURO maximé ultimum : quia ab ejus bonitate intenta dimanat noftrorum "ii acuum humanorum bonitas. Qua de re. inftruit nos Angelicus Do- ln Rf[pmd( éorin 1. 2. q. 1. & feqq, — Quaflionibus , agens priüs de ültimo fine ac a«h *'(hm Q beatitudine hominis , a&urus poftea de iis , perquz homo ad hunc finem LT potefl pertingere , vcl ab co: deviare : uti fum vitutes & peccata, nmqu t h Wme Sit etgo Á INf)pf[ m.y';.w Is WP ärfbi[e; Wf EX- * Hico, l * la L dlmm fH De ult, fize e aE1, buman, 59 j ') EXAMMEN L il De ultimo hominis fine , actibus humanis ,& voluntariq ( acinvoluntarioin iis reperto, De quibus S, Do&or a gif à Q, i ufque ad Q. 6, inchie GV&, HL | | WUA Um . Confeffarius amorem, Thomiftz veró probabilíüs tez S 7 jivout ^N 2 erga peenitentem nent cffe a&um ;jntelle&üs , nim, vifio- o Doctoris fungatur nem Dei ut eftinfe , quz ideo beatifica n , ! " officio, fi eum inve- dicitur, J » nlat di&am Parc- L IIL. Ratzo Thomiflarum eft. Beatitu- L A mià, Qwidanid agis, do formalis effentialiter & metaphyficé &c. minüs confide- fumpta ( &cut fumi debet) coníifüit in "11 fantem,de ultirho f ne minis follicitum, tenetur indubié conícientie. Dodcor tali aé&ione quzex intrinfeco fuo con- ceptu eft omnium prima con-feu affe- Clientis confcientiam tangere » il cutio & poffe(fio ultimi finis feu füummi lumque de hac ultima a&ionum noftra- Boni : fed talis a&io non eft adtus vo- rum metá erudire, uare - refyi" L luntatis feuamor , fed folius intellectüs. QUAERO I, Quis eftfinis ultimus Ergo. Min, prob. Illius potentiz opera- yr nl hominis,& in quo confiflit ? tio eft per fe primó confecutiva & pof- sgelicd lL. Refpondeo t. Ef eterna beatitudo, fefliva objec, cujusproprium munus limo f ad hanc homo creatuscít ab co qui r. Ti- eft , obje&um ad fe & intra fe trahere | hunc j moth. 2, vilr oznes bomines fAalvos frey i, ac intimé fibi prafens facere ; fed hoc eamque homo in omni a&ione fua tene- eft proprium munus intelle&üs , non : & Pccu tur quarere... Per a&usbonos eam obti- voluntatis, Min, prob. Ex Philofophia net;per m2losab ea deviat, Beatitudo eft conílat , quód inter voluntatem & in- duplex,una obje&tiva, quz eft ipfe Deus, telle&um hzc fix differentia , quàd vo- ut patebit ex R. 5. altera formalis , quze luntas fit potentia ceca, ejusque actus beatificum nim. eft illa actio qua priorem , fcu obje&um folüm fit pondus & inclinatio in obje- IC affequimur a&u & in &um , à quoipfa trahitur 5 econtra in- Hac ex fe patent, Be. 2. Beatitudinem formalem Scoti- telle&us ( de quo Arift, dicit quód in- j telligendo fit omnia quz intelligit , pu- flz dicunt effe a&um voluntatis , fcil, ta , non in effe entitadvo , Íed in eífe H23 intel- Go TR ACT. Hl Exap, 1. rerum cteabilium. univerfitati Íeu coli Mati intelligibili) per fpecies trahit res intra le&iflhi di&a pradicata competere pot- on et, fe, Ergo voluntas non cít attra&iva feu affecuriva obje&ti , bene tamen in- funt. Ergo. Min. prob. Crearura, Ts 4 M of tellectus. quzcunque illa fit , manet femper bo- Notatamen, non negari à Thomiftis, num particulare, limitatum , & mati- DTTUE ducunmir quód a&us voluntatis,nim, amor, dele- lum; Item , coguito cffe&uineft ho- étatio, &fruitio , beatitudinem forma- mini naturale defiderium cognofcendi Ti24t caufam : fed omne bonum creatum, p [7 lem confequantur tanquam. infeparabi- ] proprietates , fpcétentque ad ejus five divifivé five. colle&ivé fumptum, m hn flatum , perfe&ioncm , feu integrita- quantácunque etiam perfe&iione pol- UT leat, eft cffe&us Dei. m feundi tem , &habeantfe , ícu Deum Beato Ergo potefi & petit appetitus extra tale bonum fe ex- h riti uniant , per modum profccutionis five profecurivé , qui peractum intelledüs tendere ad cognitionem & amorem pyritione ei jam fuit unitus coníecutive, Per Creatoris, Ergo ab ea non fatiatur, hg , Unde optimé $. Augufl, l. 13. Confefl. $d ieade quem jntellectüs a&um etiam ipfa vo- luntas Beati fatiatur radicaliter ( ficut c:$8. aitt Creatura ratiouali non fujt- Qter g per actum voluntatis/ fatiatur formali- cit ad beatam vequiem , quidquid Dkea Topldter u munus e[t. P inddels ter) e(lentia autem beatitudinis formalis confílit in unione illa confecutiva & QUAERO II. Eftne poffibile , ab &- Nan qill ! fatiatione radicali. . Hinc & intellectus dem voluntate fimul efficaciter appeti ) It li attingit Deum fub rationeboni, non in plures ultimos fines totales & adzqua- m tosac fimpliciter ultimos ? Id quantum ly /z& dicit rationem forma- lem fub qua (fic enimfpe&tat ad volun- V, Dicitur 1. in tit. ab eadem volun- p f'W tatem) fed in quantum rafzozem. for- tate , C8 finaul , quia de diverfis volunta- Vi tibus , veletiam deeadem pro diverfo ia $ T malem , qua afiequibiliseft. — Hzc fpe- culativafunt. Proinde pluribus talibus temporejid non eft negandum, Daicitur Yiijy ; [ omiffis,quz in AG, videantur : 2. efficaciter ; id eft , fc & omnia fua rcfe- 77 Nulla res creata vel crea- rendo in ultimum finem ; nam polle IV., R. 3. Wi bilis potefteffe vera creatutz rationalis fimul ferri in alium &inem ultimumin- m[m?' l beatitudo objectiva, fed folus Deus, efficaciter & fecundüm quid,patebit po- T Ratío, Angel, Doctor híc q. 2. a, 8. flea Q. 3, numero 7. ex dicendis de trüms " peccante. venialiter. Dicitur 3. fomef AUDGE . Beatitudinem definit, quód fit Zonu totaliter. quietans €2 fatians appetitum, zotales, de partialibus enim id concedi- l' t aliq1 nim. rationalem. S. Auguft. f. de Civir. tur , utconftabitex dicendis ad Oppon. Hitfrjnis. 2, de pluribus Diis Gentilium. Hoc quód fit rerzm . omnium. [perandarum Üyujy cumulata plemmda. Boeuusl. 3. con- piemiffo Wtnus ( fol.quód fit fl'atus bonorum. omnitm ag- &, effe impoffibile & manifeflamim- n 1 titos $ Subfumo * * Sed giegatione perfetius, plican;iam. Ita $, D. híc q. 1. a, g. inc "tl nulli rei ereatz vel cteabili , nec todü ? Dtlts( Rano- "P 6I De uit. fnc €9 atf. busman, fl f Rati. Ympoffibile eft, idem effe& faltem apprehenfus , fi fit Deus falfas : )mpetfk:;;r non effe, Qnod axioma eft Ariflote- fed Gentiles coluerunt plures Deos , ut ) Cn lis 4. Metaph, tex, 9. & eft primum Apollinem , Martem, Venerem , &c. etfempe Item 2, R. 17. celebratur Idolum fpe- omnium principiorum in Philofophia, um , &uoe in quod velut in fontem omnia alia re- ciem haibens Pavonis ,. aliud fpeciem ehuine À j i ducuntur & probantur , ut docet S. habensequi, Phafiani, Hirci, Galli, &c. Item r. R. 12, vitulus aureus. Et Tud. cognolt: Tho. 2. 2. q. 1.a. 7, inc.dicens: Ozzzia tm crti prtecipia veducuntur. ad boc ficut ad prs- 16, Idolum formam pifcis inferné , & vt hum mum. — Impoffibile eft femul affrmare €8 fpeciem formofz mulieris referens fu- Pa fetüont j ftegare , nim, idem predicatum de eo- perné. Ergo., dem fecundüm idem , íeu fecundüm "d r, N, conf, Sicut enim non fe- lo poæüïc bonum f eandemrationem : alioquin enim dux quitur : Pater eft Deus, Filius cft Deus, j & amord propofitiones contradictoriz effent fi- & Spiritus S, Ergo funt tres Dii ; fed non fatüt: muülvere , quod repugnat. Swbfumo: Íolum fequitur: Ergo Deus eft trinuss Sed, fieadem voluntas poffet fimul effi- Ita in prafenti non fequitur , effe tres fi- Jj Conft nes ultimos : fed finem ultimum effe uli n uj caciter appetere plures fines totales & trinum. Ubiin memoríam revocanda fuidquid ! íimpliciter ultimos , fequeretur idem fimul cffe & non effe, Ergo. Min. prob. eft illa Regula DiaféQicorum , quod no- [eu ble , a* Nam quil'ibüi&orum finium effet fim- mina numeralia primitivz fpeciei, v. * o* duo, tres, tria, &c. addita fubftantivo jcitec appe pliciter ultimus & totalis, ut fupponi- tur, & non effet, quod prob. Finis in concreto , vel adjectivo fubflantivé & adaqu fimpliciter ultimus & totalis eft, qui fumpto , multiplicent tam formale feu "n preopter [eipfum appetitur €$ catera om- naturam , quàm materiale , feu fuppo- niapropter ip[um, X, Ethic. c.z, Vel fitum : nomina veró derivativz fpeciei cifis o ut ait $. Tho. cit. qui sta iyeplet. totum v. g.binus, trinus, &c, fola fuppofita 1 [de;yff[: " Dic'u"; bomiuz appetium , vt pibil extra tp[um five perfonas multiplicent, Ex quofit, appetendum . velinquatur : fed. fi volun- quód.fily £ozus fumatur puré adjective, m tas fimul efficaciter appeteret plures fi- dicantur in divinis effetres boni, fecus, ; nim p " glrímum: nes fimpliciter ultimos & torales, v. g. li- fi fumatur fübflantivé, nem A. & finem B. tunc propter neu- Ad 2.. dift. min, dicendo,qüöd Genti- ipaeit trum expeterentur cztera omnia,neuter les coluerint plures Dcos, veleosfubor- dici fuper omnia diligeretur , extra quem- dinando uni tanquá fupremo.& ultimo, yur 37 Lid co* libet aliquid appctibile reftaret , nim, v.g. Jovi, vel fiunum ad alterum non alter Ánis, Ergo,. ordinaverint , non. fuerunt fines fim- is00 Oppona "u Pater in divinis eft finis pliciter & abíoluté ultimi, ac totales lum ^ ulimus fimpliciter, Item Filius, item ( dequibushic cft fermo ) fedin certo Spiritus S, Er tantüm 'ordine & cauíá, v. g. Mars in d go funt tres fines ultimïxJ fimpliciter, bcllo , "Venus in lafcivia feu genera- 1,315 J 2, Deuseft finis ultimu 3 ümpliciter, : tione ,. Ceres pro terrz fccunditate, H 3. Apollo, W * TRACT, IlI. Exam.x, eliplomet Apollopto ícientia, Neptunus pro arte tüm ex verbis SS; Auguft, & 'T'homz, nautica. Velunus populus hunc, alter uti& Arifl, cum ex eo ,. quia omnisinz iendus t illum Deum coluit: hic veró loquimpr clinatio (utpote appetitus fecundüm na- gem'xa W &t entm. deeadem voluntate. : turam) tendit in bonum illius naturz, Nota , quod hic dicitur fecundüm vitis iDd in qua radicatur : fed affe&us hominis rem , etiam dicendum effe. fecundüm mortaliter peccantis , eft inclinatio na- fonen Mil intelle&um; nim. nec intelle&u , puta, turz fibi reli&az , ficut econtra affe&tus Wooy fano , apprehendi poffe plures fines hominis jufli, vi gratie & charitatis, eft fimpliciter ultimos actotales, nifiom- inclinatio naturz participativé diving, N n nem Deum ac finem ultimum deftruen- Ergo ficut hic nonnifi in bonum divi- DLT tijum , de do, & hocob rationem pro R, datam. num , ita illenontendit nifi in bonum Videinfrà in hoc Tra&. Exam. 3, n. 47. proprium. h qua Anidemactus humanus pcfïïf fimul effe Ex his colligitur fenfus verborum S. Ft&:que &b bonus & malus moraliter. Item de Po- Hieron, in Pfal. 8o. dicentis : Cui Dem Vixitratio liticojibid. num.50. T matcrt venter eflei Deusvecensef.— Quacunque QU.ERO II Quis eft £nisultimus vitia babemus , «f .quotcunque peccata, f*ïm, ffd fum hominis mortaliter vel veniglitcr pec- tot recentes babemus Deos, Jeatus fum, u um cantis ? l iamibi Deus eff, — Vidi mulierem C VI, x 1, Homo mottaliter peccans, contupivi, libido mibi Deus efl $ um i'[[. X4, dereli&o Deo Creatore fuo, Creaturam quisque enim quod cupit (j veneraturs Jrttt Ciea & quidem íeipfum fibi Deum ac finem boc illi Dens eft. Quz verba quidem Büzy d ultimum praficit: lra S. D, loco citan- TS t w probant, quàd peccator mortalis pro f- do. Et de Verit. q. 28.a. T, x ne ultimo habeat creaturam , fed poffct Rf Ratio, laordimatus agzor f[ui fl can- €x eis quis fimul probare quód habeat: IT quid li * " [ omnas peccgti , utait S. Tho, infrà q. fimul plures ultimos fines feu Deos , & quidem tot quot habet peccata. RQW In 77.2.4. ExS. Auguf.à S. D, ibidem citatus Inquit. Sicut amor Dei &dificat Verüm juxta di&a peccator in omini- n dT W civitatem celeflem. ufone ad contémpium bus fuis peccatis eft ipfe fibi folus & uni- 8 4 féi , itaamor [ui acifeat civitatem Ba- cus Deus. Di&inguendum autem eft ]i us ! bylogis ufgque ad. contezaptuma Dez, Et inter &Énem ultimum czz . , qui refpe&tu R N [ Aufl, 9. Ethic, c. 4. & 8. Pravus fat hominis mortaliter peccantis eft iple fqlkml l eratid agtt f tanto magis , quantó pra- peccator fecundüm fe , & in natura con- nr. E vior eft. Ergo homo mortaliter pec- fideratus : fic enim q uac unque bona tt t cans pro fine ultimo habet feipfum, vult , ultimaté fibi vul, & incuitu fuí um g Prob. conf. Finis ultimus refpe&tu agen- diligit univerfa , & inter finem ulti-- Pt tis efl,caufa cujus , gratia , & amore mum czjus gratiá , formalem , huncque l c Pfet Plo cujus a« 5 zit , quidquidagit ; Sed homo vcl inabílracto , qui refpectu pradicti tqmm. mortalic [o 7: r peccans gratia & amore fui peceatoris eftbonum proprium & come moditasipfius; velin concreto, ficque agir ; quidquid agit', Ergo, Min,Pat, [ ( i — fþe ul fene t a, bups. : 63 , & Tl efl ipfemet peccator ut affc&us vel affi- lt ommis ciendus tali bono. mus in creatura collocetur ) refpectu Hinc patet intelli- hominis jafti venialiter peccantis ma- iecudüm nere Deum : * gentia verborum$, Hieronymi : loqui- ità ut in aliquo vero illus naur tür enim de ira, libidine , e&terifque us lon " l fenfu verum fit dicere, Peccatum venia- vitiis in concreto , & non in abítracto, le in homine juflo habitualiter referri ncliaion non enim libidinofo libido , fed ipfe li- in Deum, ut docet S. D. 3. 3. q. 24.a. nttaafd bidino(usfibi Deus & ultimus finis eft, IO, ad 2. dicens: hat « 204 Auatur inpec- 'Proquo atv dit Jter finem cui & tato . veniali ( puta ab homine jufto) Nota, non requiri in prepter Deums. amatur. babita , etfí som bonumür €Hjus gratia diftin&ionem realem enti- d ". : Vl in bot tadvam , [ed fufficere realem forma- In quo autem hzc habitualis rela:iö lem , quz ctiam in prafenti intercedir, confiftat , non eft una omnium mens. verbonumi petitque & poreft peccator confequi fe- Probabiliüs confiflit in hoc , quód in 5 : ia Ipfum in ratione finis; feipfum,inquam, charitatis poteftate fit , peccata venialía u non matcrialiter & in naturá fpccta- prohibere , nefiant : quz etiam decfa- tum , fed fumptum formaliter, hoc eft, jue gt &o impediret , fi ejus fini adverfaren- Jutu ji ut affz&um vcl afficiendum bonis crea- tis. tur ; quz poteflas eft quidam. modus plertm relationis & dominii indiredti : qui e- m VII. x 2, juttus venialiterpeccans nim habet poteftatem impediendi ali- : qetteril preter Creatorem ( in quem ratione quid, ne fiat , quamvis defacto non im- ua quit gratiz & charitatis habitualiter conver- pediat , cenfetur habcre dominium fu- Qyulispro? fus manet) rion diligit creaturam velut per illud e nX f lpl finem ultimum fimpliciter , fed fecun- Nec obftat dicere , charitas etíam quiblt düm quid tantüm, lta S. D. citan- dus, poteft prohibere ne fiant peccata morta-, tj D! lia, & tamen ob hoc de his dici nequit, at Katio. Impoffibile eft , | idem effe & quód habitualiter referantur in Deum, torinott noneffe , utexplicatum eft in prob, R, Non, inquam, obftar, Quia ut aliquid folus X adQ.2, Sedíijuftus venialiter péccans pro fine fimpliciter ultimo non rctine- dicatur habitualiter referrr'in Deum per j ant: charitatem, debert charitati potle coexi- u "m p ret Deum ration € gratie & charitatis, quiï 1 u [4 fe fteve:fed non poffünt ei coexiftere mor- xis & L j qucreturidem efle & non effe, Ergo, talia, utpore mortem animz afferentia, 20 eccans fratül IW Min, prob. Inprimis homo fic P bene tamen venialia , utpote qaua ve- €flet ratione charitatis converfus in De- i^ niam facilé merentur , etfienim hac à um,; ut ultimum finem : deinde non Deo nonnihildivertant , non tamena- k ii 104 cílct , quia ratione peccati venialis ha- vertunt , nec amicitiam divinam tol- beret p ro fine ultimo fimpliciter crea- J hL'PLq | » turam. Iuat. Ergo. du u Quod cum dicendum non fit, )san! Y ? dicendum eft , finem fim Oppono 1. contra R. z. $i quisr fd- j pliciter ulti- tionem ultimi finis, & fümmi Boni at- " mum ( edíi finis fecundü E [et0, ) m guid ulti- tribuerct creaturz, effat haercticus H fed [ * non E TR.ACT. l]. Exam. . 64 dore dl nonomnis mortaliter peccans eft here- dem ordinis , & in quorum quemlibet homo tendit liberá voluntate. barbor t ticus. Ergonec habet pro fine tltimo —QL/ERO IV, Poteftne homo fu- qua aiqi creatutam. À 2. Homo morta liter peccänä ratione um verum finem ultimum , nim, Beati- uanas tudinem obtinere, velab ea deviare per TMeue n naturz manetconverfus in Deum, . Er- modim, ( go idem quod prius. Vel certé habe- quascunque actiones? & quid funt a- i &ushumani? ' te pl bit duos dltimos fines fimpliciter , quod 3 t anté negatum eft, VH &. Non poteft, Declaratur, quo Ad 1. maj. eft vera i quis creaturz Trïplex eft genus actionum ab homine elicitarum, Aliz funt a&iones con- r d rationem fummi boni attribueret fpe- culativé, formaliter . & in actu fignato: venientes homini fecundüm gradum vimutm, uf fecus veró fifolüm attribuat in actuex- genericum , feu ut animal eft , & di- cuntur fecundüm fe potiüs animales, ) PO ercito, interpretativé, feu ex parte mo- quia funt ei cum brutis communes, ut (nit a dioperandi, ut communiter fit in pec- cantibus mortaliter. ambulare, nutrire, crefcere, & genc- NU rare , &c. quz fecundüm fe przcifé - d . con. ant, & N. utramque conf. pimmien Sciendum autem eft , alium effe finem, fumptz non funtad propofitum. bgtcs Aliz (unt. atliozes bumana convenis in quem homo ordinatur naturali ne- quitdusn enteshomini, ut homo eft, & utà bru- ceffitate feu ratione naturz à.Deo con- tlv tis diflinguitur ; qux diftinctio fit pet dite : alium veró in quem fertur li- I;lum demm berá. voluntate. Priori modo homo, hoc , quód homo pet rationem & vo« Aprityt luntatem fit Dominus fuarum adio- etiam mortaliter peccans , manet con- feliz, i num , quod idem eft, acagere ex prz- ità vitn verfusin Deum, utin ultimumfinem : fecundo autem . modo per peccatum viá rationis deliberatione, feu habere fa- Qdf mortale à Deo , ut ultimo fine deflc &it, cultatem , pofitis omnibus ad agendum dl ftjj & ad creatüram , feuad (cipfum fe con- requifitis a&um ponendi vel non po- a,f hi nendi. Etpertalesa&iones homo po- vertit : deflectit;inquam, a Deo, etiam j t'&(ül)jeü utab Au&orenaturali. Suppofità enim teft Beatitudinem obtinere , fi fintde tïim. h [ elevatione naturz bumanz ad finem genere bonorum ; vel ab ca dcviare tl d f1 fint de genere malorum : olis enim fupernaturalem , is qui dire&té peccat n contra Deum,ut Auctorem gratix,etiam á&ibus volunrariis & liberis debetur icium , feu ut habet : $m 'indirecté & ex confequenu peccatcon- pramium vel fupp! Pa axioma Theol, 72 zaturalibus , 1 d eft tra eum , ut AuätoEem natura, Ex fonalo. uo involuntaris, & non liberis, zec me- remur uec demeremur, Ofes que: Sequitur , quód talis peccator fimul tiio intj 'Tandem alie funt a&zemes homintey habeat duos fines ultimos & torales, fed müCæ,non [ & funt, quz quidem abfoluté ab homi- diverfi ordinis & rationis mox expli- odb catz,quod non repugnat di&isad Q. ». -ne ut à principio procedunr , fcd indeli- (tti f beraié , ut fi quis absque omni delibera- . Hüly p quia ib.i agitur de pluribus finibus ejus- tione 7708 ?3,? ulr. fz. d aB bumam. éf m quali €&ione aliquid oret , vel non advertens da in hominibus, &quia prima eft im- 4 batbam fricet,nafü tabaco pabulet, &c. perfedior fecundá , voluntarium in ine hom n tnalé vocant aGtiones quas aliqui no brutis repertum eft imperfedtius volun- , tim ke humanas quoad fubftantiam, & , fixdc. tario,quod eít in homipe. ea detüy liberaie fiant ,. fünt tales etiam quoad Oppono contra voluntatium ïbrut;:ia : u modut, Qui medus addi etiam po- rum, Voluntarium dicitur à volunta- teft plurimis a&ionibus prim gene- te: fedinbrutisnon eft voluntas. Ergo - Dedinis ris. nec voluntarium, ümab [ hocm;gïs expïïö&- QUARO V. Ut "Ad boc ditt. maj, quantüm ad nomi- a(llones t tur,dic mihi , quid & quotuplex eft nisimpofitionem , &c denominationem Vi grlt voluntarium , &an Gt id;m quod libe- ud, i fum. voluntarii, quz defümiturà principa- liori, C.maj. , quantüm ad rem ipíam ts At 1X. mr. Voluntarium à S, Tho. fignificatam, N.maj. , & ficdift.min.N, commumes l (qui de eo agit hic q. 6. & ab Áriftot, bene definitur ,eífe 2 4404 eff a princi- eonf. ltaque quantum ad rem ipfam cere, Vl -- voluntatium veté reperitur in brutis, ut um f u pio intrinfeco cum cognitioue fints, Ubi patet ex definitione ejus. — Et licet in ofituft locogeneris ponitur ly /7, e&que idem ht cona ued a&us ,non enim loquimur hic de majori rigore inhominibus vocetur vo- luntatium , tamen ufu jam eft transla- j i »obje&to volito, quod dicitar volunta- rium denotinative -extrinfece. 1um ad fignificandum fi pontaneum(quï füindio R Ly terminus inomni rigore loquendo ma- dionem b d principio intrinfeco poniturloco diffe- giseis debetetur ) brutorum, s U rentiz , quia perhoc voluntatium dif- z.. 2. Voluntarium & liberum non C ug&[e EXF fect 4 violento, quod in Phyficadefini- funt formaliter idem , nec habent fe tut e(fe id quodeft aprincipto extrinfeco, s ol convettibiliter , fed voluntarium latiàs busadagte glfo non confereute vim ,leu pxopenfio- nem , fed pofitive refiftente, 'Übipaf- patet. u d 8 fum eft(übje&um quod patitur violen- Ratío. Liberum pt ?ctcr proceffumà i a?l nelc y j m tiam. Ly cum cognitione finis popitur voluntate cum cognitione finis requirit etiam loco differentie , per hócenim etiam indifferentiam judicii, & faculta- Hb a j voluntarium differt à naturali,uti eft v, tem ad poffeager(& non ggere , ut ex- Jf þhsif fibers ^ g. motuslapidis deorfum , vegetatio & plicatum eftad Q x.. Hàíc omne libe- progetminatio herbatum terrz,maxime rum quidem eft voluntatium, mohn ta- 15 f Ulf non cultz , fponte fuá progerminantis men, ecoptra ; quia voluntarlum eft UE üï | 1b€l'i5: i flores,qus a&tiones funt quidem à prin- quid füperius ; & ideo latiüs patens, cipio intrinfeco, & poffun: dici pon- Nam pueri;amentes & brutaagunt vo- jl tancznon taren voluntariz ( nifi me- luntarié, non tamen liberé: amor bea- il h( tificus eft voluntatius,fed.zonliber. Si- jolute d taphoríc&) dcfedtu cognitionis. Quz [v €ognitio eftduplex , fcilfeofitiva, & cutomnis homo eft animal , non tamen unhr* €contra. A tátionalis. Prima eft in brutis , fecun- . oritl" I Rcfp.;,,x ag 66 TRACT. IH. Exam. .. X. x&. $. Voluntarium vatié diyi- 4intó. Voluntarium alíud eft ex- Qu ditur. Nam Zrzz)o : Voluntatiumaliud olancati pretium , quod actu formali & expreffo e(t neceffarium, quod eft à voluntate 3 voluntate procedit ; aliud interpre- -X non indfferente , fed ad unum determi- knma n tativum, quod fi&ione aut ftatuto Juris, natá,exemiplum cujus eftin amore bea- aut pet Epikeiam feu prudentum confi- fantia,uld tifico, Aliudlibetum , quodeftà vo- lio à voluntate ptocedete cenfetur, f luntate ad . utrumlibet indeterminata, - Sextó. Aliud eft voluntarium in fe, uti eft atmor hominisin via, aliud in alio ut in cauía vel ut in con- Eglur, Secuudo, - Noluntarium aliud e& for- tinente, Primumeft, quod in feipfo Á s32le, aliud virtuale. Primum eít à terminat volitionem, ut , fi quis expref- Tilestut voluntaté a&u influente , alterum ett sé intendat loqui blafphemias, Alte- virtcs vel cffe&us prioris, feu eftipfum füidénitum rum veró , quod in fe non cf formaliter voluntarium actuale non tetra&tatum, volitum , fequitur tamen ex alio obje- luui tob (üolant quatenus permanet in aliquo fuo effe- &o, quod eft volitum in feipfo, (ive il- &u, ptout id folet explicari de intentio- titifio , | Iud fit altetius caufa , ut fi quis fcietfe dnltion : nevirtuali, Sicut dum quis femel actu habete confuetudinem blafphemandi formali f& refolvit ad petegrinandurn pitcipo en in ebrietate, & tamen voluntarié fe ine- üfque Romam , licét in toto itinere briat , blafphemia eft ei voluntaria in Wtl o füper hanc actum fe non refle&tat , ma- caufa : five fit aliquod totum continens t tl net voluntarius virtualiter ; quia prima lonfemin voluntas manet virtualiterin fuo effe- in fe alterum , ut fi quis occidat pr- nantem , fcienseífe talem , occifio fe- detise u, fcil. in continuatione itineris, go dbl tüs, licetexplicité mon intenta, diciturel Tertió poteft mihialiquid effz volun- voluntaria in alio ae implicite; Att5; q tatium phyficé, ut , quod ipfe per mefa- Septimó. Voluntarium aliud eft di- ,tafium,con cio, v. g. percuffio à meipfofacta; vel lipytatyr, tectum ,aliud indire&ium. Primumeft moraliter ,ut , & fiat ex meo mandato, Molig confilio,petitione,&c. quod ex poíitivo voluntatis 'ir.fluxa rl t ptocedit , five immediaté , ut furtum à uarto c& aliquid voluntatium vo- Qütin piffo füre; fivemediat&, ut mors ex potre- Cs luntate proptiá , de quo patet ex jar &ione veneni. Indite&um ( quo ne- dictis ; vel voluntate aliená , utfi vg- ? MTTS. Rïw mire Moraliftz fxpe ctiam intclligunt ] Iuntas- alterius moraliter habeatur pro voluntarium jn causá) proptit eft illud, U voluntate propriá.Sicut in contractibus MUUN quod pofitivé expre(seà voluntatenon volun:as Futoris habetur pro volunta- T0n Qu W E - te pupilli- Idem eft dePrtocuratore re- procedit , ei tamen imputatut,eó quó £09l, f babeat facultatem & obligationem ma- fpe&tu fui Principalis , de filio impubere Tllty J lum aliquod impediendi, &nonimpt- fefpetuPatris. Et eodem modo pec- dit ,àt Ít fubmergatur navis nautá dof* qufi IOHi't | eaturi Adami fait nobis voluntatium in V ompe miente tempore magna tempeftatis, ipfo ut in Capite ex pa&o voluntatcs Nfnertor Roftrasin (uá continente, quam P?ævidit,» t vicle QUA- De uli.fine ey act. bum. 6y i lHLI& CR(!, uidtalis ,, quando nim. agens exttin- QU.RRO VI. Quot fuat caufzin- 2 cum ex fe non eft fufficiensad caufan- mdi K soluncarii 2 dumeffe&tum, nifi etiam voluntas pa- dl htty — XL s Sunt quatuor , nim, vio- ' dentia, metus, cencupiícentia , igno- tieutis efficacitec coopetetur,licétinefft- At lno)s adentumqs rantia, utdocet $. Tho. híc q. 6. a. $. & caciter eu fecundüm aliqualem incli- nationem , non vetótotis viribus teni- fe cenfty, feq. tatur. Vel fic : Eft , quando voluntas untatitm ) velut ii Explicatur Prima Yavoluutarii cau- in his quidem circumftantiis abíoluté yult , conditionat$ tamen illud non quin fi fs fcilicet violentia. vellet , puta , fitales circumftantiz de- ut,flquisexpi: effent, Sicut metcator tempore tem-« Violentum jam antt in R. ad Q* ;. hm h fuit definitum : Quód fit caufa invo- peftatis , ut vitam fetvet , abfolut? vult od formi luntatii probatur ex S. Tho, cit, à j. projicere metces in mare , quas nollet . n ecdio d) proj iceré , fidecffet periculum vitz , &t Qaia voluntatium petit elfe à principio in fl intrinfeco , ut patet ex ejus anté datà hzc violentia fecundüm quid talis cft im. g gl n tnetu. definitione M violentum autem eft à Dequo Q. 7. ; bl Colligitur ex di&is, violentum nos' vlantitelt principio exttinfeco , palfo non incli- nante fed pro viribus tefitente, ut an- effe idem quod neceffatium , quia ne- i volintit té fuit explicatum. Exemplum eft in ceffarium poteft effe voluntarium, ut gtum contt patetex di&tisde amore beatifico. Item. ftapro feeminz per vim oppreffz , nec jy od interiüs nec exteriàs confentientis, fed violentum non eft convertibiliter idena q, ocilt: cum involuntario, gro poffibili re(itentis , feque defen- Quia involunta- yenu, t dentis ; quod &i omnino c& involun- rium latiüs patet , cum poffitetiam cau- mpäcilä tatium , confequentet nec ei ad culpam fatiex ignorantia, Secus eft de violen- áum didd P. to. Omne ergo violentum feu coadtum imputatur. y, ia Not. hic effe fermonem de violentiá fimpliciter tale, eft involuntarium, íed hus Ti fimpliciter tali , quá agens . extrinfe- nokn €contra. cum in pallo totis viribus refiftente, j i ; mori a & con(ideratis omnibus circumf(tantiis Secunda iäv?!umariz*mujkfril me- umf abfolui$ refpuente ,. aliquid efficit vel impedit: quz fi rim. inferatur rebus ?us. De quo S. D. q.6.a.6. tiam int4 roytid cognofcentbus, etiam vocaturcoadio, QU/ERO VII. Quid & quotuplex ol non cognoícentia enim non dicuntur eft metus? caufatne involuntarium fim- u[a[üm cogi , fed folàm violentari, v.g, lapis pliciter,& car? ii farfum ptoje&us. Et. hec violentia , XII. . 1. Metusá $, Tho.infrà q. l ii no" " quia tollit omne voluntarium , tollit 41« bene definitur , quód fit paffio q4& J etiam omne fmeritum & demeritum, ac refugimus malum. futurum ,cu: vefiflà guis Sacramentorum validitatem. Eft àutem "ao n zan potesf, Dividitur in levem & gra- altera viclentia & coactio fecundàm vem.. Metus leviseft, quo timetur ma- I2 lune h —— d 68 TRACT. IHI. Éxam. I dicmtntt lum leve, aut gtave ex caufa levi vcl betead opetationem, Prímó caufàliter, ita ut vere fit caufa a&us,v.g. proje&tio- E homo ; improbabili, dicitutque à Juriftis cade- rein virum inconftantem , ac perfonas nis mercium , fic ut homo veré agat ex m dtq leves & meticulofas, à conceptá fenten- metu , feu ex impul(ü ejus : quia ly ex matetcxd tiá facilé dimovibiles; ut fiquis metu & per Üignificat caufalitatem, Et hoc [m : fel gluviz, luti , pulvcris,&c. in die fefto iterüm dupliciter , nim. ut vel fit caufz num, nand . at um emittat Miffam. — Metus gtaviscít,quo totalis ejus , ita ut abfente metu non tímet quis erave malum , qualia mala ponetetura&us , & in hoc folo fenfu Menpttiü funt mors , mutilatio , enormia ver- metus caufat involuntatium. Vel, ut mlb n bera , exiliun, fervitus, dutus carcer, fit ejus caufa partialis , ut f1 cum aliis al p damnatio ad ttiremes , amifTio omni- quibusdam caufis impcllat ad actum, ln Em um , vel notabilis pattisbonorum , in- ita tamen uttalis actus poneretur , licét TP famia moraliter indelebilis ,excommu- metusillenonadetfet , & in hoc feníü firycondi nicatio injufla , ablatio inftrumento- fnetus non caufatinvolütarium. Secums tentinefc rum artis fine quibus vi&tus haberi non dó metus poteft ad operationem fe ha- t pofito pote&, . Ethie metus dicitur à Juriftis QUERO beremeré concomitantet, ita ut opeta- €adere in virum conflantem , non quód tionem quidcm comitetur, adcamta- Nomverade folus vit ejus capax fit ; fed quia tantus men non impellat. Sicut fi Mattyr Di« dor €ft, ut virosetiamfortes,prudentes, & motiatut cum naetu mottis ,non tamen It pdenn aliàs valde conftantes , terrere , contut- ex metu mortis , fed ex obedientia & m- R.n« amore Dei. Et in hoc fenfa metasetiam bare , dejicere , ac perplexos reddere a&usu&fmm poffit, Dividitur itetum metusineum, non caufat involuntarium; quia ly cor n qui eftab intrinfeco , & qui eft ab ex- non fignifitat caufalitatem , fed meram Sefise fimultatem & concomitantiam. ttinfeco; qui explicabitur infrà Tradt. qudtuy; ult;Exam.3. Q.2. 0.5 5. XHIIL R.4. Quz,in feníu explica- tium fch l & 2, Uttetusfitgravis, requiritur to ,fiunt ex rietugravi, fünt mixtaex !KCU;Elsmel voluntatio &involuntario , itautíim- 1.Utgrave malum à tiniente apprehen- At t jf datur futurum, non ex fatione levi fed. pliciter fint voluntatia , & fecundüm A Ti * o alde probabili. 2. Ut is, qui malum quid involuntaria Exemplum eft in f'jeiri. illud minatur , fit poteris illud exequi: dicta projectione mercium. L alids enim etit vazz frme viribus ira.2, Ratio Y.pro 1.p. Quod fit ex effica- NT Quód fit folitus tales minas exequi. ci voluntate & intentione operantis; elt Mïüäw 4, Utmalum illud non poffit à timente fimpliciter volunt;irium, ut patet ex de- wrcxm facilé evitati. $, Confideranda eft qua-. finitione: voluntatii: fed ita fit in cafü tdual] litasPerfonz timentis , nam refpectu pofito , quia mercator tevera fciens & Bob pueri vel mulieris poteft effe metus gta- volens projicit merces in mare , u ! thqc nj vis, qai refpe&tu viri eftlevis, Sicut medio vitam filvet, Ergo; &t duj idem dici folet de tentationibus. Aatio 2. Ubietftliberum, ibieft vb- luntarium, quia ab inferiori ad fuperius 24 $, Metus pot(c—['t dupliciter (cha- fl affir-. ag 4 » De ult.fize c adh. läum, 69 affe&tus , ut haberet conditionatam vo- W ld affirmative eft bona. confequentia, v.g. Q pogd luntatem non defiftendi à peccato , non E&homo : Ergo e(t anima! ; liberum DYet p autem eft quid inferius ad volüntarium fetvandi mandata, íigehenna non ef- I5:qui ut patet ex di&tis pro R.2.ad Q^ g. Saub- íet , hoc ipfo dolor ille careret debità em, lii honeftate morali , effetque peccamino- fumo : Sed quod fit ex metu , eft libe tvel tj rum , nam dictus mnetcator poteft proji- fuss quia elfet, ut vocant; (ctviliter te friett n cere & non projicere merces, Ergo, fetvilis , nim. przcise ex formidine : folo l Idem patet in Petto qui ex metu & ta- paona, De his plura vide infrà de at- m Wi men liberé negavit Chriltum , quiaeum tritione ex metu gehennz Trad.17. tf md negando peccavit : peccatum autem eft Exam.5.Q.2.n.4 3.odfeqq. liberum. XV, It ad a Ergo. uomoeda refoluts hunc cafum : Ratio 2.. p. Ut aliquid fit in volunta- Ex metu gravi omittit quis Mitlam in tetur , i j hoc f tiüm fecundàm quid, fufficit , volunta- diefefto, vel non jejunat in die jejunii , dum s tem & inefficacitet teniti : (ed hoc fit in peccatne ? Ergo. Ratio dubitaudi est, Quia voluntatia onem l cafu pofito. - QUAERO VIIL. Hac doctrina eftne legistransgreffio cftpeccatum; fed hec 4 Ut OPCH adeami — etiam vera de obíervantia mandatorum eft incafa pofito , quia metus gravis f Mag Dci ac dolorede peccatis concepto ex juxta didta relinquit voluntarium ftm- metu gehennz ? pliciter. Ergo, Sed , ot; at edientia Y XIV. R, negativé. Ra/o: dgia tales R. Quódnonpeccat. Ra5o: Quia netasetit a&tus ut (int non honefti non debent effe in cafu pofito ceflat obligatiolegis, quia involuntarii etiam fecandàm quid. legeshumanz (uti fant ille de audien- qpalym "f. Senfus ergo doGttinzantea date eít, da Mií[a & de jejunio ) nen obliga iie5 , [edaua at quód tunca&ui admifceatur involunta- quando fine gravi i:&ura fervari ne- queunt, nec cenfetur effe aliamens pize alrei? gium fecundümquid , quando malum, (excujusmetu quis operatut ) non cau- Matris Ecclefiz : adeóque eatum trans- im t D fatur ex ipfo affe&u & voluntate ope- greffio in cafu pofito folüm eft materia , n v fecuni raptis ; quale malum refpe&u dióte lis : formalis enim eft tnnc, quando grojectionis mercium eft fabmerfio in obligatio lceis viget. Exqgo patetad æplum di mate. Sedmalum , fcil. gehenna , ex Rationem dubitandi ; maj. enim folàüm cujusmetu quis obfervaret mandata , ac eft vera detranseteílione formali, Ex- T. p doletet de peccatis , ( caufetur, cauía- cipitur cafus quo metus incuterctur in Peïünfi*'»ä tur ex ptoprio peceaminofo hominis af- contemptum legís, -patett? fe&uad bonum creatum, ut patet. Er- Licetue ob gravem metum facere : fine goobfervantiaillaacdolornon habent À peccatum mortale , vel faltem venia- [l [Cifrjl ) admixtum involuntarium etiam fecun- le? je, V P düm quid, Dico , non Iicerc. Praftatenim moti Fateot tamen fi illi a&us effent tali- quàm fummum Bonum offendere, De d : ter involuntarii , velíihomo ita effet . quoinferiüs pluta. adfupfï'" I5 QUA. o TRACT. IIl. Exam. t. i QUJERO IX, ]uramenmta,i?ota,naa- inpenamilius , qui inju&é metum tont incuffit. De votis ex metu vide infrà fiim trimonia,teftimonia, promiffiones, &c. Tra&. ro. Exam. 3, Q, 2. n.30. De ij fi exgravimetu fiant, tenent feu obli- antne? Matrimoniis ex metu Vide Tta&, ult, fs i Ratio dubitandicfi, quia metus gra- Exam. 3.n, 3 5. visrelinquit voluntarium fimpliciter. Contta 2, p. opponi poffet, quód j'(uv T XVL & 1. Jurameotum metu gra- natutz fit immutabile, adeóque & id vi,imó graviffimo exortum ( modófi- quod jüte naturz eft validum lege pofi- H ne peccato & damno proximi poffit (er- tivà non poffit annullari. Sed ad hoc li vari) dicitur validum in c,ff veró,de ju- patebit infrà Tract. fexto de legibus, g rejurando. Potcfl tamen ab eo peti ab- Exam.2,.n,12/anteR. 1. Ubidicitur, li folutio nec confitmat contractus aliàs ïiiqua effe dc jure naturz folüm permif- A five. invalidos.- " Ratío Y, p. Patet ex teverentia divi- XVII. Notandum hic fpecialiter e&t li ninominisin teftem vocati. Vide infrà de voto folemni feu Profeffione ex gra-. li, de juramento Tra&, x, Exam, 4. n. 49. vi metu emisá , quód , nifi voveus me- Áirg R.8, & n.jo. - tum paífus intra quinquennium à fadiá vogl Ratio2, €$ 3.p. Quia, ut DD.inqui- profeffione reclamaverit , eo ipfonon ld aüdiatur, ut &atuit Concil, Trid. Seff. ! unt, unum juramentum nequit fanare ] duplex vitium , nim. vitium involunta- 25. de Reg. c. 19, quia tunc ptzfumitut Til iri& nullitatiscontractüs, ratificá(fe profeffionem , quz ratificatio Wt B. 2, Vota folemnia , matrimonia nifiaccefferit , ett Religiofus folüm pu« DN raVi metu injufte incullo extorta;tefti- tativus , nec in conícientiá obligatus: if)gn In(ll moniateftiumin teftamentis, &c.. licet non , inquam , auditur, nifi tacuerit ex Jüfta caufa, v. g. quia metus fuit conti- L2 ipfo jure naturali non fint irrita ex de- fectu voluntatii fimpliciter. 2. Sunt nuatus ; vel ex ignorantia , ut (i Pro- fl P tamen nulla jute pofitivo & ufu Eccle- feffionis nullitatem non fcivit , & tunc, W fiz. fireclamare velit, debet petere rcftitu- Hhyi Primam partem probat R atio dubi- tionem inintegrumac licentiam recla- '»üff tandiadducta,& patet ex co , quia liber- mandi, Undcfolet dici , quódnon Yi tas qu& fuffcitad peccarum mortale , poffit reclamare , »f/ Papa aperiat os. ämü Porró hzc reclamatio eft facienda & ordinarie,& quantum eft defe , etiam Yi ) fufficitad conttactum & votum : fed ad caufz nullitatis exponendz coram legi- peccatum mort.fufficit voluntarium ex timo Superiore, nim. Prelato Monafte- fontr : mctu,ut ante di&umeft. .. Ergo, rii, & fimul coram Ordinarioloci. De n ( Ratio 2 p. Quia legislatores confulto quo confule Canoniftas, P fontr, & tationabiliter voluerunt tales contra- XVIII 1.3. Contra&us, v. g.em- L Cusitritate , tum ad vitanda multa in- ptiones , venditiones , transactiones, hii commoda , nim. jurgia, lites , &c, tum concefTiones, promiffiones, donationes, mmtu con- Mi /:'&'*'.». De ulz. fín. d at bumagr. yii j m contractaum teíciffiones ( quos jus po- QUAERO X,. Extorta"per metu m st videir fitivum non annullavit ) fiex gravi & levem fantnein utroque foro reftituen- ? 046 D injuriofo metu fa&ti fint, nec juramento - da ? Item quid ceníes de metu reve- de Tudl firmati, poffünt in foro conícientiz in rentiali ? integrum revocari ab eo , qui gtavem XX, m.t. ad r. p, Si metus ver& fft d metum injufté paffüs eft, - faerit cauía f/ze qza non,tunc fic extotta adeqeli Ratio. Quia altet ei fecitinjuriam. funt faltem in foro conícientiz reftitu- dul Ergo tenetuteum reftituerein priftinum enda , juxta fenteotiam tutiorem & NT ftatum, & injuriam paffus habet jus ur- probabiliorem Sylveftti, Navarri, &c. gendi hanc reftitutionem , poteftque 2, Sedin foro externo ob fimilem me- o d k r Ulidi licité rem fuam recuperare aperté , vel tum non conceditur adtio. [olinp occultá uti compenfatione , 1 alitet ne- Ratio 1.p. Quitalem metum eft paC queat , & fcandalum defit. fus , eftinjufté privatus fuá iberite r esilit Dixi z. 4401/us pofitiotm nom anuul- Ergo cf& reftituendus in prift.num fta- tum, [ioneet g lavit, Namexdi&is patet, effe aliqua, liüVüvcnïij fi ex gtavi metu fiant , ipfo jure pofiti- Excipitur votum, quod , lic&t fiat ex vonulla , ut teftimonia in teftamentis, levi metu , eft validum , nec poteft pro- enpiu 'h(- p em . 4. de?e;äam. Matrimon'a, C« vezzezs, prá voventis voluntate te(cindi. Idera yil Tb de [poufal. . Votum folemne. , jux:a eft de Matrimonio , ut patebitin pro- "Trid, cit. Ab(olutiode excommunic ex prits locis, inc P[gfu!lïlil ü£ [Z[mü[ metuc.unic, de bis 242 vi ,in 6.. Jutis- 2z. 2. ad 2.p. Sola reverentia Patenti- jus (dif di&io ex metu data vel protogata,l. a. ff. bus vel Domiuis debita non e&t metus de judicits, c. ubi periculum, de eleflione gtavis , feu ( ut alii loquuntur ) juftus, yià obl in &. Auhotitas T'utorum ]. :. $. ulc. £, & fufficiens ad contra&us irritandos , nifuati eusit de autborit. Tutor. Addunt aliqui Ca- nifi concurrant alia adminieula, ex qui- fifz , eiam votum fimplex ex gravi bus poffit colligi, faiffereveràinvitum : ts us metu factum non tenere, fed authentice uti fant valde importunz per(uafiones, (civit, * etete [ de hoc in jure non conftat;ut docec Syl. periculofzac attoces minz.frravia odia, vefter. &c.ita ut modefta contradi&tionihil c£- ccntiamïff"' Dixi 2. zec jsramento firmati , quía feciífet, Fem,loquendode Matrimo- 1 ) qw; aliàs contcactus ex reverentia divini no- nio , ingqualitas contrahentium., His apa minis erant fer vandi ut validi, e& E&Lifr"'l'f adminiculis concurrentibus poteit me- Quidfi iniuriam pal[fies nolis refcindi tüs fevyerentialis cen d o fexi juftus íeu contractum ? ravis. glato Dd Dicoquód tuncalter teneatut fervare lial QUAERO XT, Eftne aliquod reme- €ontractum, L dium jutis contra attoces minas ex qui- Ratío. Quia contra&us jure naturze bus metus naíci folet, & quod illud ? m&üi:v , u^ ( eft validus. Ergo tenet ufque dum per XX. m, E& , & vocatut cautio de injuriatum, juti fuo cedentem, vel per (4] gonzuü 1 1ton offendendo , coníiftitquein hoc , äuperiorem te&indztu;i quö-c'ï ER y 2 TRA 6;'7'. IH. Exam. . b quód Tudex requitatur;ut minantem ci- tollit , nec minuit, fed potiàs caufat & t t tet, eique fever& prohibeat,ne ullam auget Voluntarium imperfectum , feu communiter fumptum, five prout com- lieem violentiam aut injuriam contra talem attentet , imó eum difcedere non fi- mune cft homini & btuto , & noneft pcccat | eham pat, nifi priüs Adverfario fecuritatem fotmaliter idem cum libero, ut explica» tum eftin R. 1.ad Q. ;. fius. fpondeat, vetbis , vel juramento;pigno- duat xibus;fideijuforibus,&c. attentá Perfo- Ratio, Qu facitut voluntas cum Wi nz qualitate, majori impetu , complacentiá ac inten- lu fione feratur. in amplexam boni f;nlï- Tk Zertiainveluntarii muj; feil. Con- bilisac delectabilis. Etgo. Not. Voluntarium tollere pon effe 19j cupifcentia, De qua S. D. idem,acillud minuere, Tllud tollere, lgl q.6.a.7. Mi €ft facere , uf non maneat effentiavo- QUARO XIIL | Quid &xquotupï'ex luntatii: illud veró minuere, cftface- At eft concupifcentia? eaufatneinvolunta- re , quàd manente cffentid voluntatii pritum rium , minuendo vel tollendoliberta- o dematar aliquid de ejus perfe&ioneac- tem? (tvtadi cidentali: ficut econtra illud augete , J [ XXL. . 1. Pet concupi(centiam €ft facere , quód ejus perfectio creícat. kdaif cum $. Tho, intelligo paffionemappe- . 3. 3. Concupifcentia antecedensali- titüs fenftivi profequentis bonum fen- quando minuit , imó omnino tollit vo: [ fibileac dele&tabile, utfuntamor, de- cüm pïfflt fiderium, fpes, gaudium, five voluptas, homo differtà btuto. luntarium perfe&um feu liberum , quo mhï'g& &c. Eftautem duplex concupifcentia: KRatto. Quia vehemens paffio ocu- g lbe ( Unaantecedens , puta ; actum volunta- lum feu judicium tationis ita turbat , ut tis, eumque praveniens , tanquam ejus totcef parüm vel nihil attendat ad propofitio- cauía; ut cüm in aliquo, visá puellá, nem finis ac mediorum, cüm fzpe ab- Ergomim accendirurlibido, voluntatem rapiens forbeat tationem , ut hotmo non fciat Mümpe ad delectationem , quafi naturaliter feu quidagat, imó amentem faciat , ut ait exíeexurgens. Alia eft confequens, S.D ad ;.quod etíam patet in motibus ägmg puta., actum voluntatis , feu ab ipía vo- primo primis, & in iis qui ex amore luntate prz'vié operante excitatus ; ut j velirá rediguntur ad infaniam: ubi non cüim quis deliberate vultaffici venercá falvatur cognitio indifferens , feu indif- dele&atione , ut promptiüs per-hoc in ferentia judicii; fine qua non datuþli- operatiünemvcncream feratur ; eam- Et de hac bertas. Ergo. Qu2 que có magis concupifcat. Ex quo fequitur, quód talis pafHo et- fupponitur,quód non caufet involunta- Xyl iam minuat veltollat rationem peccati rium, cümexadtu libero voluntetis fe- utpote quz noncft fine voluntario, & eo Muj quatur & caufetur. diminnto diminuitur, Ut patebit ipfrà h Vr RU 9/.2,, Concupifcentia antecedens non Tra&,(;.Exam,z.(æ-.æ.n.;vz. Og p ii Deul. fíne £ acd. bumam. 73 ts ul xxit. Oppone contta R, a, Juxta utinlapide; vel p;oy certo tempoæ*g a € :ïft&"m ) [5 smentem S. lho,isqui accedit ad mu- ftatu, v. g.in amente vel infante. . Et lierem fedam & deformem graviüs hzc juxta S, Tho. inftà q.76.a. 2, po- Dvepts to, &mgl peccat, quàm ille qui accedit ad pul- tiüs dicenda ef nefcientia quàm igno- tantia. 0, Utj ehram. Érgo ctiam eft magis volunta- Etinignorantiam quz eft pri- rius. Swb[wmo ; Sedaccedens ad pul- vationis feu privativé talis , que eft ca« vvolua chram accedit cum majori concupifcen- rentia (cientiz in fübjecto aptoad fcien- dumea , quae quis poteft aut tenetue centi «t tja, E'go concupifcentia minuit vo- luntarium & non auget , quia aliàs et- fcire. " Item in eam , quz dicitur igno- am bori l g0. jam deberet augere peccatum , quod ta- rantia pravz difpofitionis , quz eft pofi- tiva deceptio, & contrarius veritati er- ollete nud men juxta S. 'T'ho, minuit in áccedente ad pulchram, tot ,feu difpofitio, vel habitus fcientiae lMludti omhino contratiz , five habitus falío- R, In hac oppofitione fieti tranfitum yeit clï»:nrig': tum pfrincipiotum acopinionum , qua- nuert, d à voluntatio petfecto feu liberoad im- períe&um feu: in communi fumptum, lis et in Judzis; bareticis , alíisque er- ntid voliné tantibus. & folüm probat , quód quia cencupi- pertin fcentia diminuit peccatum, etiam dimi- *&, 2, Ygnotantia fecuado à Jutiftis j lll agf nuat liberum: quod non negatur. Un- dividitur in eam , quz eft juris , ut fi [célio t &c admiffo ant. ( có quód ad faedam ac- quis iganoret extare legem de excom- iantectdt cedens accedat cum majori libertate, tnunicatione percufforis Cletici ; & in nino toli £üm paffio feu concupifcentia non fit eam, quez cít facti, ut fi quis ignoret liberum st tanta)dif.primumconf, £rgocftma- ipfum opus à fe fa&um;vel aliquam cit- gis voluntarius voluntatio perfe&o feu cumftantiam ejus , v.g.effe Clericum nensyämüï' libero, C.conf,imperfedto, N, conf. Et eutm,quem percuffit, licet fciat extare il- pl conceísà min, fubf. dift. altetum conf. lamlegem. Ignorantia jutis alia eft ju- rad p Ergo minuit voluntarium liberum , C. risdivini , alia umani. Prima iteruna h at æfö,; onf. imperfe&um, N.Cenf, 2lia eft juris divini po(itivi , alia jurisdi- huro 4 vini naturalis. — Secunda alía eft juris " Canonici feu Ecclefiaftici , alia jutis ci« x n Quarta involuntarii caufa , fcilicet vilis ac Imperatorii, Tenorantia fadi jqua ágnorautia, Dec qua S. D.q. 6. alia eft fa&i proprii, ut fi ignores eífe a.8. aniam. Ü Clericum eum,quem tu percuflifti ; alia qens l fa&ialieni, utfi ignotes Clericum efle j 00 p -QU.ERO XIII. Qaotuplex cft & eum , quem alius percuffit, Ignoran- quaznam caufat inyoluntarium ? tia iterüm alia eft invincibilis , alia vin- j XXIII. Refp. 1. Ignorantia 27 di- xulif cibilis. Pro cujus intelligentia. Vtiont? *IL: viditur n eam quz eft purz negationis, R. 3. Ignorantia à Theologis divi- vol yn feu negativ? talis , có quàd fit in (übje- ditur zerto ( de qua divifione maxime £o ad fciendum inepto,vel ümgl»icimrfa ntem, g pl quaritur in prægemi ) inantecede K Cone- .5'7:' 0 h ! 74 TRAC 'Jf'mIf!. EXAW. Y. concomitantem,& confequentem. An- fui , qui cafü obambulat pet fylyam ; tecedens eft , qua nec directé nec indi- Cajus putans effe feram , explodit bom- antcceä« rte&eefl voluntaria,& ideo vocaturan- puusd batdam , & putans quód interficiat fe- tecedens, qüiaanteceditomnem actum ram , occidit T'itíum inimicum (uuni, volust voluntatis , foletque à Theologis ap- Hazcoccifio inprimis noncft actu pofi- M pellari jufta , probabilis , inculpabilis , tivé voluntaria, Cwjzs vat^o eil. Quia nonj invincibilis ; quia morali diligentiá fa- voluntatium a&u debet ei(e3 principio hdbe fnnl gerariae tolli non poteft, vel quód nun- intrinfeco cum actuali cognitione : fed DI quam in mentern venerit dubi;are »2aut hic decft aCtualis cognitio;nim. inimici, cogitare de oppo(ito: vel etfi in men- Ergo. Deinde non cft pofitive a&tuin- « Ti tem venerit, tamen adhibità diligenti 'voluntaria. Razo. Quia non cft contra ifgïqujfitionc non potuit haberi cognitio Ti 1 inclinationem a&ualem voluntatis, Et- veritatis, & depelli ignorantia , & hzc go eft voluntaria negative, id eft neceft fth D) ignorantia eft caufa operis, feu cau(a fa- fecundüm actualem inclinationem vo- ciendi id , quod nullatenus voluntas luntatis , neceft contra illam, fcd meré [ vellet,finon ignoraretur ; quod ex eo indifferentet fe habet, Si enim fcivif- colligitur, quia habitá cognitione facti fet inimicum ibilatitare, eum occidiífet, ftatimposnitet feciffe, v.g. dum quisad- VN fic enim fuit habitualiter,imó a&tualiter hibitá omni diligentiá ignorans ami- conditionaté refolutus, - eum per viatn tranfire , explodit bom- Tandem ignorantia confequens eft, barda*m',& occiditeum. quz confequitur ad a&um voluntatis Hzc ignorantia antecedens caufat tanquam volita,& ut effectus ejas. Un- involuntatium fimpliciter. Ka7;o, Quia de cüm fit voluntaría , cf ct'am cul- D eaufat effectun omnino: nolitum , ac pabilis, (i &t circa rem fcitu neceflariat, voluntati , vel formali, vel virtuali , vel foletque vocari injafta, improbab.lis, falern interpretativae totaliter repu- vincibilis , cüm potuerít & debuerit gnantem. vinci feu tolli' ac oppofita fcientiaha- N Ignorantia concomitaris cfï,qü*æ"mef- beri. Peream hiomo ignorat quz fcir " ré peraccidens & concomitanter (e ha. poteft & tenetur , & tunc eftfpeciale | bet ad'à&uity ,. & ad' operandum non peccatum ii confcffione explicandum, IN movet ,necab eotetrahit : quia volun- pind Hoac ignorantia caufat voluntarium lung taseodem modo fe gereret fcientia. pra- fimpliciter , & involuntatium fecun» ftni« fente ,. ac fe'gerit cáabfente. — Et haec dim quid; g ignorantla nom cau(at pofitive & actu Ratio Y, p.eff. Qui vultantecedens, Alfcia Yoluntarium ,üec pofitive vel'contrarie vul etiam confequens ; ex o fequina- involuntariut , (& caufat voluntaziutr f tutm, & quicfcau(a cauf , quà ralis, titral fiegativum, feu non voluntatitim. eft etiam caufa caufati : fed ignorantia ^ 4 XXIV. Declaratur: exemplo. Cajas confequens eft dirc&t? velindire&tt vo- M fin ardenter exoptat necem Tytii inimici lita ('ut mox dicetur ) in quo diffcrt ab 3dtit B anté Wv Qunit ER " $5 Deuli. frpe cr d. buman. ? hi antaccä&ntc ; & taliseffe&u sex ea fcqui tecte , quzmdo" nim. voluntas expr. eíse Mf vult aliquid ignerare , ut liberiis poffit natuseit. "Ergo & cffc&'us fimpliciter voluntarius eft, z i peccate,ut patetex cit.Joh, 2 1. Ethec b Ratío2. p. Quia ille ignorans fzpe ignorantia dicitur affe&tata. Indirecte, HH.Q non producetet effc&tum , fifcientiam quando voluntas exprefi$ quidem nen haberet,nififorte , ut nofer Conten- vult ignorare ; pretermittit tamen feu ditin jtnre fonloquitut, effet ingens malitiz cu- non curat addiícere ea , qui poteft & n mulus , qualis forc: fait in illis , qui di- tenetur fcire, Et hac dicitur igooran- db €ebant Job21, Scientiam viarum tua- tia craffa , fupina , & mala eledtio- tum nolumus; ut effreni impetu fine nis. n du m remoríu omnibus, flagitiis fe dedc- An & quomodo fgnomntia tninuat fent. en vel tollat peccatum,dicetur infrà Ttadt, KoDt Dixiignorantiam confequentem pof- 4. Examine 2. Q. 24, num. 72. R. x. & 2, m feeffe diretlé vel indiretlé volitam. Di- t /'n': od od vilesiéqzevtevqeutegeeuDE gU oDb dde f(]UI: EXAMEN Il )q'f D circäm]iantiz& bumanorþm a&uum. De guiäus SD Agtf. Ject D UM Qd ..27. fer 4.art. lpf 1 & 5 cienti Rius et rem effe infe, quàm ab tet QUJERO L Quid eft & quot fü qFZ - accidentibus circumftari feu ve- circumftantiz ? E füiri , ptoinde priàs debuit ex- etirt XXV. Refhondeo 1. Citcumftantia ( d plicati fubftantia voluntarii ,in a&ibus juxta S. Tho. ef parzicularzs conditie "humanisteperti, & deinde explicanda ohnm fen accidentalis affeRio a&lionis buma- " funt ejus accidentia , feu circumftantiz, 9& ingenere woris, cam quafi circum- qua à circumftando , ac fubftantiam i &ans ,eique fuperveniens. — Sicut fur- afficiendo nomen habent;(untque a&u- tum prilis habet , quód fit ablatio rei anrcrtï? um humanorum accidentia, non in effe of alienz , quàm quód fiat in loco ía- - maturali vel phyfico ,v. g. quód furtum CE9.; g fiat manu finifttà vel dextrá , aute vel gt $. 2. Septem funt circumüantiæ; poft prandium; fed inelfe meris , Gic ut comprchenfz à S. Thoma hoc Ver- yüff&zï addat novam , vel augeat malitiam a- iu; &üs, v. g. furtum in magna vel patva quantitate , vel fi fiat €loco facro, X2 lem $ 76 TRACT. IIl Exam. 2« us Quid. Ubi. uibus auxi- fpeciem mutantes , an folüm aggravan- g A li. Cur, Quomodo. Suande, tes, an minsentes , & quid (unt? [U E XXVI. y.1, Circumftantiz aliz funt Circumflantia. p EXleïz cAtur impertinentes, quz peccatum nec a- x , Quus. gent nec minuunt,v. g, farari dextrá vel — Ly «t5 denotat perfonam opetan- Íiniftrá , ante vel poft prandium. — Has fy tem , non quidem quoad fübftantiam, notí e(t opus exprimerein confeffione, f & (ccundüm fe , fed quoad conditio- ut pat.ex di&tis ante Q, 1r.in hocExam. fi nem, qualitatem, &atum, officium, &c. Alix funt circumftantiz. fpeciem mu- g nim,quód fit vel Ecclefiafticus, vel Re- tantes , feu novam peccati fpeciem ad- j ligiofus, vel voto obfiri&us, Uxoratus, dente:, & talesfunt, qua habent fpecia- [ Przlatus;Patochus,Judex, &c. Nam lea: tepagnantiam cum rectá ratione, lüt,f ex hisconditionibus aliquando accedit diverfam ab ea quz eft in peccato fecun- nova fpecies malitiz. $i enim conju- dàm fe,, ia ut in actu peccati fit forma- ii gatus fornicetur ,. peccat. non tantüm litet duplex malitia ; talis eft circum- contra temperantiam , fed etiam contra p Itf ftantia loci facriin furto , & voti ca(tita- juftitiam. $: Religiofus & Clericus, jti tisin peccato carnis, inducens fpeciem peccat fimul contra Keligionem , & fit facrilegii. Ubi ln facrilegium. Pralatus, Parochus , Ja- Nota breviter, quód, ut circumftan- H dex, &c. quibus ex'officio incumbit , fi tia diver(ificet (peciem , non fit opus, ut w negligant fubvenire fubditis egentibus, fit volita per fe primó,dire&t, & expref- eccant non tantüm contra mifericor- ti(fv s&,(ed (ufficit quód fi volita per fe fecun- hi diam, fed ctiam contra juftitiam. Ali- dó, indite&té & implicit? , ut contingit [// quando autem ex di&is conditionibus in eo , qui furatut in loco facto , optans peccatum augetur intra eandem fpe- [ quód res ablata non effet in loco facto; ciem. Nam,cateris patibus , pecca- aut qui accedit ad uxorem alienam ; vo- ^f - tum Períonz (anctioris , fublimioris, í lens , quód non effet aliena. [ doGtioris,eft gravius,v.g. peccatum ho- Alie funt circamftantiz intra ean- / u minis fidelis eft gravius peccato infide- dem peccati fpeciem notabiliter aggra- ] lis. Peccatum Epifcopi eft gravius pec- vantes , & tales funt, que non afferunt cato Religiofi ; Clerici , quàm Szcula- fpecialem repugnantiam cum rectá ra- [ ris , utS. 'THo, probat infráàq 75.a. 1. tione,fed, quam inveniunt;atbitrio ptu- intellizens hoc de peccatis qua fiunt cx [ dentum valde augent, per easquepec- perfecta deliberatione , non qua ex cans ordinarium peccandi modum intra fubreptione proveniunt propter infir- eandem fpeciem multüm exceffit , uti [i/ mitatem hamana natutaz, Videipfrà funt, v. g. magna intenfio ac vehemen- Tra&. 4.Exam,2. n.40. 0?0 tia in odio, magna quantitas in futto, QUAERO II. Quznam circumftan- Aliz füunt. circumftantiz intra ean- imp tiz funt neceffarioconfKendz? nim.an hii dem fpeciem notabiliter peccatum di- mintu- p x De Cirwmfamii:. 1 hm ümagg MR minuentes , ficut diminttetet gravis me- tur, impoffibilem dicere , aut carniff- dl cus , & vehemens paffio; càm dimi- cinam illam con[&entiarum appella- at d nuant voluntariua , ut patet ex dictisin VAE re sconflat enim , nihil Aliud ia Ec- Examine pracedente. rari d clefía à peaitentibus ex'qi ,quam ut, —— .2. Non tantüm circamftantie ndim. pofiquam quisque a/z'/zge';zt.-*'äf fezx- a conffts fpeciem mutantes fant neceffario expri- euffevit , d* can[cicntie fna ffnus ame mendz in confcffione , wt (itintegta ; A locb fed & notabilitet intra eandem fpeciem nes ( latebras expíaraverit , ea pece feriana aggravantes imó & .notabilicer. ditni« cata confiteatur , quibus fe Domi- x i nuentcs, gum d Deum funm mortaliter of- ln - Prima pars à nullo Catholico nega- fendiffe meminerir, red t tur, eftque definita in Trid. Seff. t4. Ubi definit. r. eccatoln de posnit. cap. f. Circafecundam partem Doctotes in- enilit Inflitutam effe à Domino- integram tet fe diffentiunt, veràm data refolutio veft citt peccatorum confcffionem. 2. Oportere 'Thomiftis ( quorum tatnenaliqui con- x voti d apenitentibus omniapeccsta morta- tradicunt ) eft communiot , tutior , pro- gces p lia.quorum pofh. diligentem fui di- babilior ac Tridentino conformiot. fiuffionem confiientiam. babet , in Quamvis autem Advetfarii pro feetiam g drcin adducant Angelicum Doctorem ex 4. on litop co"feffroue recenferi , etiamfi occul- d. 16.q. 3.a. 2. q. $. fi tamen ejus ver- j ey tiffma(int.. 3. Cim univerfa mor- babene ponderentut, magis favetno- aymeferi Zalia peccata,etiam cogitationis, bo- (trz refolutioni , ut videreeftin Goneto , Ut mines. irefílios c Dei iaimicos ved- in T'ra&.de peenit. ubi pro hac fe s-ztegjtia ao vatios adducit Authores. dant , nectffum eff ,omuium etiam n locot Ratio : . Ideo juxta Concil. Trid.ex- alienatti veniam cum apertà C "verecunda coufifffone à Deo quareve. 4.. Btiam primendz in confeffione (unt.circum- n €as circum[hantias in couf' ffiane ex ftantiz fpeciem motantes , quia aliàs j j Confelfarius non poffet de gravitate jbiliecat plicandas effé , qua fpeciem peccati peccatorum re& judicate, nec pto eis T mutant , quód fíne illis peccata ibfa congruam imponere paenam feu fatisfae cue t meque à penitentibus integrà expe- &ionem. Ssbfumo: Sed eadem ratioid i gantur , nec judicibus innotefaut, probat de circumftantiis intra eandem et täsqw A fpeciem notabiliteraggravantibus, Er- Q fferi uequest ut de gravitateretle imoin go.Min.prob.Aliud judicium ferendum T cenfere poffint . & peuam , quam J opotet , pro ilis penitentilus eftde co;aliaque penitentia imponen- T da eft illi, qui commifit inceftam in ámponere. — g. npium est, ceufs (fia- / iasit primo gtadu , v.g.cum matre,filia, vel . Wem , quebac rationefieri praupi - ii forore, quàm qui*in qnarto ; quitamen j 3 in P:ml n AU TRACT. IIl Exam. s. * 728 i. inceftus funtejusdem fpeciei in genere Ratio fecunda buju pa;tüx ef— Te- p(:nk motis. Idem eít deeo, quifumtus eft neor cxplicare nontantüm fpeciem fed m centum millia lorenorum , refpe&tu il- & numefum peceatorum mortalium, [ lius, quifuratus eft duos ducatos : ficut Ergo etiam circumftantias valde agta- liam .& de eo , qui perintegrumannuf ve« vantes.Prob.conf. Licét ha fintcir. hementiffimo odioalium fuit ptofecu- cumftantiz peccati fecundüm fpeciem ell tus,tefpe&u ejus qui tantüm perhoram., & quidditatem fumpti , fpe&tant tameu lu Ergo. ad cjus differentiam numericam, & fub- d Confit. 1. Szpe fit,quód circumftan- Kantiam individualem, & fic , licét non m tiz nonmutantes fpcciem magisaggta- conftituant forgsaliter divería peccata, inj vent peccatum in individuo, quàm qux bene tamen virtualiter feu aquivalen- [777 Ípeciem mutant ; quia furari ex Ecclefia ter , cüm faciant peccatum moralitet IOT ünum ducatum, non efttantum pecca- zquivalere pluribus numero diftindtis. At tum, quantum eftfutariextra Ecclefiam Etgo (i teneot explicare numetum pec- hs A centam millia, Ergo fi &c. catorum , teneor etiam þxplicarc tales fuädit ! Confir. ?. Concil. Ttid. ait: Necef- circumftantias. ttui fum 61 omnium vemiam eum aperta €d Tertia pars de circum&antiis nota- Tiotes «erecundá. confeffione & Deo quarere. biliter diminuentibus;fequitur ex didtis, ]tem: Poffi;uam con[cientie fua fiam quód nim. fint neceffarió confienda, -mlltint( Vi omu& €$ latebras exploraverit, , &c. tionad excufandas excufationes in pec- Subfumo . . Sed non eft aperta & vere- catis , fed ob eandem rationem re&ti ju- i » cunda confeffio , nec panduntur omnes dicii,& fatisfa&ionis imponendz, cüm 3 confcientiz finus & latebrz , feu pecca- ille ordinarium peccandi modum,mul- ta, quibus homo Deuz mortaliter fe of- tüm diminuant. fl fendiffe meminit , fi explicata tantiim Exemplum. Peccat quisex gravi me- LR fet peccati fübftantià, maxima ejus gravi- tu, exignorantiá , exvehementiffima tastaceatur. Ergo. Vid R.ad Oppon.;. paffione, tenetur hoc corfiteti : cüm b ubi hoc confirmatur. enimibi minuatur voluntarium,minui- Confit. 5.Licet Jura & Concil. Ttid, [ tur etiam culpa. $i, veró quis precibus to hae fententiánon fint manifefta & Amici inductus neglexerit v.g. Sacrum, di exprelfa, deducitur tamen cx ipsá ratio- non eft opus id explicare, cüm non fit ( ne Cencilii per bonam coníequentiam, circumftantia notabiliter diminuens. Erg ut jam fatis oftenfum. Hinc in Case- Intelligenda hzc fupt decitcuniftan- fit chifmo Romano juffu Pii V. edito, de tiis diminuentibus intra eandem fpe- Vant Sacr. Poenit. $. Sed guoniam. docetur, ciem; Íi enim ita diminuerent, utex f, juxta mentem Concilii Trid.non modó mortali facerent veniale , v.g. furando tl !f peccata omnia , fed & circumftantias, folüm unum obolum,vel committendo M*ofä quz peccati gravitatem valde augent furtum etiam notabile,fed ex inadver- fhci & minuunt,explicandas eíle. tentiá inculpabili , tunc non eft du- & bium, p 7 De Ciriumflania, 79 bium , quin fint confitenda ; quia aliàs ( dl t 6. Chriftus tantüm praccepit confite- penitens confiteretur aliquod. pecca- ti peccata quoad fpeciem & numerum z p mortd tum non commiffum , quod effet men- fed circumfBtantize a ggtavantes non dant ticiin Confeffione, cedetetque in inju- fpeciem,nec faciunt numerum, v:ddczggs Ergo fiam Sacramenti. non funt neceffa:ió confitendz. h ing. XXVIL . Oppono 1. contra 2.p.Con- 7. Cemmunitet dicitür,illas tanttm li ( eil. Ttid. cit. poftquam dixit , citcum- eitcumftantias effe neceílaiió confiten- antttt ftantias [peciem mutantes cífe confiten- das, quzininfinitumaggravant :. fed icamli das,fübdit prímó: Zppism est conef- tales folüm fünt, quz fpeciem mutant, fc,lict Jfionem , qua hac vatrone fieri pracipitur, Ergo. tf p dmpoffibilem , aut carni/cinam con[cien- 8. De eo , quod eft de neceílirate j zquivalm tiarum appellare. Subfumo : Sed data confeffionis , e preceptum divinum: ia tefolutioinducit talem carnificinam,ob fed hoc non datut de. confeffione cir- 10 difindà difficultatem cognotcendi cireomftan- cumftantiarumagegravantium ,ubinam yempe tias notabiliter agegravantes. Ergo. enimextat ? Ergo, plat tdi Subdit ecundà: Conflat enim,nibil aliud "d r. N min, fubf. Cüm enim cit- & penitentibus exigi. Ergo folüm te- huntis t cumf(tantiz , dequibns loquimur , fint ] neor explicare circumftant notabiles & infigniter aggravent , facile kurecd mnutantes.. ias fpeciem cognofcuntur : quia tunc multüm ag- ponfiend 3. Trid.nullam fcít mentionem de gtavant, quando homo füum otdina- ynes i gt rium peccandi modum notabiliter ex- du exprimendis circumftantiis aggravanti- 2us, Ergo nonteneot casconfiteri, cedit, nim, velin intenfione , autdura- lg,t 3. Lexin dubio legis latz nonobli- tioneactüs, v. g. odii , autin quantita- Es yodur i* te,v. g D £ ufti. D.ti vetóConcil. fe-- gat: fed eftdubium de lege , dictarum cundó fuübdit zzbil alind exigi , nonex- eircumftantiarum confeffionem praci- ,-Xgmvime' l cludit obligationem confitendi di&tas mentil piente,anextet. Ergo nonteneor eas circumflantias , fed folüm infinuat , ho- €onfiteri. * ii : d minem non debere angi, fi, poftquam ;um,minm' 4* Contraeum, qui jus clarum po- omnes copícientiz finus difcufferit, ni« gsprat tüit dicere, & non dixit, interpretatio hil aliud occurrat , licét forté aliquid , NU eft facienda , juxta Reg t7.in6, Sed fecetit, cujasnonrecordatur , (ed quód Cenc.Trid.facili potuitiet loqui clatius. cirin diligenter (e examinanti non occurtren- ninuet Ergo contra illud facienda eft interpre. tia;eadem confeffione intelligantuz in- cifCllmüjæ tatio, quód nim. citcumftantias aggta- clufa.. vantes non voluerit comprehendere, andfm h -ddi. velnegatur conf, eó quód fít W f. Lex penalis non eft extendenda »rcml argumentum negativum , quod nom Türi adalios cafus ac citcumfts ntias , .cüm concludit, Vel dift. ant. Non facit jl ml ediofa fint refirin genda, mentioneti explieit? , C: implicite, N. jit quod priàüs, 4 Ergo idgm 241 ant,& conf. Solutio patet ex t.prob, N [ d -* 7 bj O TRACT. III Éxam. 8 da probatione fententiz noftte. — Cul Ad 3. negandaeífet maj. propter ea fattify quz dicta funt faprà Tra&, 2.Exam. t, addipoteft , quód Chriftus Joan.20. in- 3imi num.i$. ftituens tribunal peenitentiz iis verbis, sim. Sed tranfeat maj. & N. mln.ob pto- quorum vemiferitis, &c, nullas circum- i bationcs nofttas, . ftantias five fpeciem mutantes, five ag- ops hd 4. dift. maj. Si mens leg:slatorxs gravantes exprefferit, nec hoc erat ne- terd xon fufficienter ex verbis cjus colliga- ceffaium : cüm enim Apoftolos eo- N tur, C,maj. fecus N.maj.& fic dift. min. rumque Succeffores ibi fecerit judices, l) N.conf. Itaquenihilaliud convincitut, ut recté judicent ; indubie Chriftus vo- C nifi quód noftra tefolutio non fit de luit , ut gravitatem peccatorum cogno- al fide. Qaód autem C. Trid. non tam fcant. qui exprefsc locutum fuerit de citcumftan- Ad 7. N.min, Quiacüm omne pec- Quf tiisaggravantibus, ficutdefpeciem mu- catum mottale habeat quandam infini- f tantibus, eft idco, quia nolebat definire tatem ex infinita Dei bonitate lzfa & hh de fide id , quodadhuc eratin varia opi- offenía , omnis circurhítantia notabili- lais nione Do&orum, Cum quoftat,quod ter aggravans. ( ita ut feparata facetet At hac fententiafit probabilior, & menti mortale)aggravat quodammodoiin in- fl Conc. Trid. conformior , uti fat probant finitum, licét non in eorigore , quo . adduc&tz rationes. ciccumftantiz fpeciem mutantes , ait «( "d. dift. ant. ficut ante, In cujus nofter Nugxw. N confirmationem fervit,quód,licét verba -448. N.min. Quiaprzceptum di- At in poenalibus extra ptoprium verborum vinum de confitendis hujusmodi cite lm fignificatum extendi non debeant,l.non cumftantiis , feqmtu: ex ipfam&itutxo- if alitet , £. de leg. 3. & de paenit. d. 1. neSacramenti Peenitentiz,eó ipfoquàd quar cxtendx tamen debent , quando non fa- fitinftitutum per modum )udlcu,ut pa- üd & extenfione cluderetur mens legis- tet ex R. ad 6. N latoris.c. quam, & regula certum , in h fine , de reg. jur, in. G. & gloff. ibid Refolvuntur varii cafus ex «data Vi Sub[umo Sed (i in przíenti verba 'Trid. non extenderentut ad circum- explicatione Circumftantie Qhï s ftantias notabiliter aggravantes , elude- ZoMs, N rerur mens ejus , ut patet ex 1. prob & Ergo. XXVIII 1. Peenitens non tenetuf li -446. dift. maj. Loqucndo de fpecie in confeffione explicare fuum ftatum , peccatorum pracise qmddltauvc,& nu- nifi quando graviter contra eum excel- " meto tantüm formali, N. maj: de fpecie 35 fit,v.g. Rel 1giofusfu!t mentitus,Patet* f cumindifferentia individuali,ac denu. famxhas ftegit j Jejumum ob hoc pracis meto virtvali ; C. maj: & fic'dift. min. A non tenentur exprimere conditionem N, conf, Sohmo hac conftat ex fecun- Religionis vel Pattisfamiliás: tenentut tamen *(/ M —— ^ ,gï ! De Circumflantis. fs. ( nális, fed & legalis ortz ex adoptione tamen, ficoxitï—gif&t cam fcandalo pro- QDD alicujus in filium & filiam ; uti & co- ximi : quia elfet nova fpecies peccati TT nim. fcandali, Siveró ftatus poeniten- gnationis fpiritualis, ortz ex Baptismo llascimo & Confirmatione , item impedimenti zis Confcffario jam effet notus, non cft i, u) publice lioneftatis »fi quis cum perfona (oc t opus exprimere: quia illa expreffio in- Dees £erdum elfet ridicula, ita fibi jun&a copulam habuit. lts cognpatione & impedimento vide T a. Nec tamen ex hocinferatur : Érgo dtitjuis etiam , fi quzdam poenitentis peccata de Mattrim. - Chrtur Confeífario jam fint nota, non funt ne- $- Si fidelis carnaliter peccavit cum rüm a ceífarió confitenda. Nam difparitas cft infideli, v. g. cum famina Judzá , vel "T'utcicá feu non baptizatá , tenetur id quem dat Nugpo , fi conditio perfonz Yomey t Confelfario jamfit nota , dum Íe accu- explicare. Tumquia dum Ecclefia pro- ndamit hibet matrimonium fidelis cum infideli , fat de (ubftantiá a&us , etiam accufat fe jute obl de perfoná , adeóque fe de hac circum- facit hoc ex motivo fpecialis turpitudi- yia a Tum " ftantiá accufat virtualiter & confequen- nis talis carnalis commercii, a tuod etiam , quiaultrahoc , quod fit contra ter ; neutiquam veró de peccatis Con- ymodoii fellario jam notis. virtutetn caftitatis , eftfimulsontra de- 'igOIC j 2, Religiofus profeffus 5 habens fa- cus Religionis , pettinetque ad facti- ]EanteS j* crum Ordinem Diaconatus vel Subdia- lcgium. conatus , peccans contta caftitatem , te- 6. Confelfarius , catnaliter. cogno- fcens fuam vel fuas peenitentes feu filias :ceytumg gietur -expl"imem utramque circumftan- asmol t tiam , nim, Religionis & Otdinis facri, fpirituales , tenetur confiteri hanc cir- foinlie in fententià probabiliori S, Tho. juxta cumftantiam, Tum quia eft facrile- ,cöip(oq'l quam votum folemne Clericale faltem gium, tum etiam , quia redudtive fpe&at &l circumftantia notabiliter aggravans ad inceftum , vel potius eft fpiritualeftu- pii teípe&tu voti monachalis, Ergo juxta prum jaxtaS.Tho. 2. 2. q.1f 4,a. 10, d antb di&a , eft neceffarib confitenda, 20 Idem eít à fortiori dicendum de Satisfaceret tamen dicendo fe elfe in fa- P«tocho catnaliter cognofcente fuam T €ris, quia ex Diaconatu non videtut ad Parochianam. Quia hzc circumftantia uml Subdiaconatum addi círcumftantia ita tepugnat proprio ejus officio & ftatui , notabiliter aggtavans: fecus ef de Sacct- vi cujus tenetur promovete faïutcm dotlo, hujus enim circumftaatia eífet ovium, Proquo Ü neceffario exprimenda. XXIX. Not. xy. Emanalfe decreta ; non (inn j . Si quis fotnicatus fit cum alteríius Pontificia per quz poenitentibusà Con- fetfario in confeffione ad Venerem fol- 1 eumcïï fponsá de fututo , uterque tenetur ex- primere illam. circumftantiam licitatis imponitur obligatio tales Con- Jgn;i[llï) ' proptet injuriam quz fitfponfo, felfarios denuntiandi Inquifitoribus , aut if jtem inter 28, : (o ndw f 4. Explicandain confeffione eft cit- locorum Otdinariis. propofiiones ab Alexandro VIL, dam- liT ) £umBantia cognationis , nog folüm Cat- i natas, u N : TAACT. IH. Exam. i. natas , eífe etlam has daas : Confeffa- folutio $. fedfi (epius pra&icetür, pre- f rits qui in. [acrameutali Confeffione tri» famitur nulla , non defe&u jurisdi&tio- pit buit chartam po[lea legendum in qua ad nis, fed doloris; Dixi: Lex uivería- W Veneremincitat , mon cen[etur. follicita[- Izs. Quiaalicubi , ut Mediolani , datut w« fe in. confe[fione : a& proiude. non est de- talis lex particulatis, U zunttaudus. Alteraeft : Aodus evaden- XXX, 7, Si uterque carnalis com- di obligationem denuntiationss , esl, ft fol- plex habeat votum caftitatis, exprimen- Li licitatus confiteatur cum follicitante , (2d dum eft ; quia cf duplex facrilegium. al est, follicitanti ) bic porest illém abfalve- Item i unus vel utörque Pl'ætüf votum ff re, fiae onere denuntiaudi. caftitatis adhuc habeac fpeciale votum , fui Hacin reattendat Confeffarius , an fit non admittendi v.g.mollitiem,tenetur id in loco ,- ubi di&z Bulle (int receptz , exprimere. Quod videtur ellecertum, W bene. enim . docet Gobat in fua 'Fheol, Quia enim in tali materià maximam N experim, Tra&; 7.n. 576., has Bullas, fenfit difficultatem , itaarété fe adftrin- n etfi fanctiffimass in Germanià non effe xit, ut eam vinceret. T 1cceptag , 'fiéc ab Epifcopis publicatas : 8. Exprimenda eft cirenmftartia con- V an quia Germapnz niulieres non viden- fanguinitatis , quando aliquid fit contra tur induci poffe , ut follicitatz accedant confanguineum pet injutiam , famaz vel i vel Epifcopos , qui funt magni Princi- honoris lzfionem , & à fortiori , i (it odium:;hoc enim dire&t militat contta pes ; vel eorum Vicatios in fpitituali- bus Generales, qui (epiffim&. (unt vel amosem Parentum. q Epifcopi titulares fimul, vel Canonici Ratí Quia fuperaddit peculiarem $ Cathedrales , & hocipfo majores, quàm malitiam contra. virtutem pictatis ac re- E ut foemine prafumant cum iis de ejus- verentiz Progenitoribus & Conían gui- t modi loqui;an verendum , ne , fi prz- neis debitz, M Ícriptus proceffüs obfervetur , forté ma- Hac doctrina maximé intellieitar i i jus fcandalum fit oriturum :tum ratione cafü , quo filius Parentem percateret , f pufillorum , tum ratione vicinorum hz- copntumeliis af&iceret; occideret, &c, Si feticorum. enim Patri furaretur , hac circumitantia Not. 2. Quód nulla quidem extet uni- non eft neceffario exprimenda , nifi fot- verfalis lex , qua Sacerdoti demat juris- t& elfettam grave,, ut etiam pietati repit- di&ionem in complicem ,attamen plant gnatet , vcl'exinde notabiliter Izderen- non éxpedit, ut complicem. audiat & tutfratres; ubi etiam onus reftitutionis abfolvat , nedetur occafio libetius re- incumbere poteft, labendi, Siergo puella complex pra Idem eft de peccatis Parentum im pudore non audens alteri confiteri , fe- filios , cam hac tamen differentiá , quód D mcel aut itetum Sacerdoti complici con- facilids peccet filius in Patrem , quàám fueretur , fuppofito veto dolore & econtta, 1 Nam percuffio vel contume- emendationis Propoü;o » etitvalida ab- lia , quz in filio contra. Patrem effet j - gtaves p — | De Circeumflautim. , n gtave , eadem in Patente contra filium Explicatur Circumflantia Ubi. j poteft effs leve vel nullum peccatum L propter authoritatem paternam , & po- XXXII. Hzc dcfignatlocum deli&i »lani,d.n teftatem cortigendi ac reprehendendi. nam fubinde fi peccatum. fiat publice, Eadem efl ratio de Avis, Proavis, &c, trahitur ad fpeciem fcandali : fi in loce nils t YJxore , marito , fratre, forore, &c. fic facto , adípeciem facrilegii , ut patet ,apüe tamen, ut non omne, quod íüfficeret tum in furto, tum incaíu, quo quis acitgi ad mottale , íi fieret contra Patentes; equos aliave pecora duceret in Ecclefiam REV fufficiat etiam ad mortale , ( fiatcontra tanquam inftabulum, Vel fi quis in ea ddewut frattem. exercetet la(civas comaedias , negotia- n,[mm: De plutibus hujusmodi circumftan- tiones profanas , ut nundinas , aut publi- elcetit tiis hic exempla poni poffent, fed illa. in- cum mercatum,&c. at venientut in peopriis locis in decurfu hu- De hac circumftantiá Angel. Doctor : feudlt epufe. 6 4. fic ait: Confeffio debet effe jus operis, maxime infrà de deledtatione morofa, de freciebus luxutiz ; ibfidelita- plena , quia debet continere circumftan- yiatito tis , &c. übi videantur, tiasaggravantes peccata , qua fant, locus Y ftcon in quo peccafti, quiagravius eft peccare ) fanc Explicatur Cireumflantia Quid. in Ecclefia , autin loco facro , quàm in tioti i domo,& gravius eft, cogitarealiquod in- litat t XXXI, Hze denotat matetiamn , citca honeftum, quando dicis Miffam vel Of- quam a&us vetíatur; vel effe&um , non ficium, vel quando Horas »quàm quan- quidem fecundüm effentiam , fed quoad do ícribis; & gravius elt refpicere vel ?C( W ietats 1 qualitates accidentales. ,- v,g. infurto , tangere animo impudico cotpus homi- rem efle alienam non eft citcumftantia, Conlaj nis füb pannis , quàm manum vel pe- fedeft obje&um fpecificativum ejus ; (ed dem ; quia magis libidinofa delectatio elligit €ffe rem acram , vel effeablatam in ma- eft ibi. Et fic facies differentiam inier jercutt jore & minore quantitate , eft circum- locum & locum. HazcS,D. ftantias prima fpeciem mutat: altetaag- at ! Huc etiam fpeótat Circumftantia rcutill gravat, Hucetiam teduci poffet inten- coram qHuo , de quá S. T ho. ibidem (ic a nl tio habita in peccato , fed de ca patebitin inquit : Gravius eft dicere & facere ali- Circumftantia Cer. Yenati t quid coram eo , qui poteft ex hoc fume- v ltdte Plurima alia qua hic adduci poffznt, re occafionem.peccandi , quàm illud rdiisi dicentut infrà de occafione & peticulo dicere & facere occult , & graviuseft peccandi Tra&, $. Exam.», n. fo.. . De fimulate fe effe patientem , habenJo confuetudine peccandi, ibid. n. $2, De iramin corde , quàm oftendere fc etfe afentu 1 concubinatu ibid.n.4 $. De blafphemia turbatum ficüteft , pon dando tamen :n[iä: quf; ; quïï Tra&,7.Exam.;. n. 59. — Defcandalo. alicui turbationis vel mali exempli oc- Tra&.7. Exam. cafionem, ut dicit Gregor. Ecideonon o* 7.n.13j. De factüegie loco citando. fufficit dicere, fui iratus de verbo mihi um d L23 di&to, gmïf» TRACT. Ill. Exam. z. $ dicto , íed debet dicete &addere , & fi- lem as , fed extrinfecatm , & ab ipfo d | mulavi me effe patientem in verbis & fi- opefante adje&am , quz neceffatió eft qun 'gnis extetioribus, nt reputater humi- exptimenda in confeflione v. g. futatur quat lis, ubi eram fuperbus ; itaquód cum quis ut.poffit adulterari , licét adulte- un illá fimulatione addidi mendacium ad rium re ipsá non fequatut , ob rationem in| dandam infriin hoc TraG. Exam, 3. m. du iram , quam occultavi. Adhuc eft gra- e vius,tangere Bertam efculando , quàm 47.K:2. Quando finis intentus ; ob al ipfam ineodem locotángere cum pede: quem quisprzceptum transgreditut ,eft quia ifte modus tangendi eft magis im- indifferens vel etiam bonus, v. g. fiquis f d udicus. Unde non fufficit dicere ,te- in die fc(to omittat Sacrum , ut legat librum fpiritualem, ut ftudeat, ut [u- WU tigi Bertam impudicé , fed oportet dicc- j te locum corporis, f: tetigifti manum, dat, fpatiatum vadat , &c. licet aliqui i vel pe&us fuprapannos , vel ad nudum: afferant , non tantüm ipfam diei fefti & dicas modum, fcil. cumore, manu, vel transgreffionem, fed & circumftantiam — D li cum pede. Hzc ibi. finis effc exprimendam , ptobabilius e(t nom teneti. Katio esf : Cümenim 1 Vide infrà de Sacrilegio . "T'tact, 10. h Exam. 4, n. 64, ubi dicuntur que huc ftadium vel ambulatio non fit quid infe n fpectant. malam , fed tantüm in quantum eft caufa talis omiffionis. patet , quód tota Ti [ wibus «Auxiliit. malitia confiftit in omiffione Sacri. Ergo XXXUI. Pet hanc citcumftantiam ea explicata , totum peccatum fufficien- intelliguntur inftrumenta & media , tet explicatut. Excipio fi talis in ftu- quibus quis ad patrandum peccatum cft dio poneret finem ultimum , tuncenim ufus, v, g. li veneno, gladio , vel alià ra- effet fpeciale peccatum. -ionealiquem occidit. Hzc ( quando Angel. Do&tor Opufc. &4.. de inten- tione habità im peccatis fic difcurtit; continent fpecialem malitiam,vel gravi- teraugent ) poenitens terfetur exprime- Gravius eft facere quodcunque pecca- 1e , V. g. ftad fotnicandum , ad furan- tum cum intentione provocandi ali- dum , vel aliter. proximo . nocendum quem ad fimile, aut aliquod aliud pec- ufüs quis fit ope magi , feu demonis, catum , quàm ad faciendum fibiipft /Sihabuit coóperatotes, quiatunc folet tantüm, ut fi fecifti aliquem actum cum adeífe peccatum fcandali, Vel fi adhibuit oculis aut tnanibus adverfus aliquem, infttumentum valde ctudele in alicujus vel aliquam perfonam , ut provocarts eccifione , quia ex co faltem fit notabilis eam ad malum , &fic dealiis peccatis aggravatio. ftudios& fa&tis , non tantüm in damr- l num facientis, fed etiam in proximi de- birmm/t'mtiæ Cur. trimentum. — Qua peccata. non fufficit l XXXIV. Significat caufam finalem , confiteri , nifi explicentur intentiones n0n quidem intrinfecam &t fubítantia- maliiofz. Tales re&é affimilantur damos z 8; De Circthwflantüs. modo occifionis , ut fi quem occidifti , j &'aöi[f damonibus ; & (abt inimici Chrifti, tf hoe noncontentus , ei pellemabftraxi« quia ftüdent animas perdere , pro Plura híc Pt uarum falute Chriítus fanguinem fu- fti, vel in ftufta diffecuifti. dici polfent de peéccatis conjugum in Tict al um effadit. Iter deícenfus de peccato ; Ob modo utendi Matrimonio , fed de hoc in peccatum diligeotius & per(crutan- L Ety dus , quia rion eít ita grave unutr pec- infrà in. proprio loco, nim, Tract, 16. Exam. 7. n. 103- Rtento; t catum fimplex , Gcut eft illud cujas oc- cafione pluta alia peccata funt commif- rediyi 5,nelt fa, . Undefi &udiofe fecitti aliquem de- Circumflantia Quanda. m , u fe&umtali modo , quód alius fuit cul- Ideat, i patus de hoc ,& non excufi(ti innocen- XXXVI. Indicat tempus vel diem, feu conditionem diei ferialis vel fo- . licet d tem , fed permififtieum injufté pati: vel lemnis. Non eft neceffarió explicanda m didi fi pro defenfione unius mendacii verba rnlizi injuriofa protulifti , aut incutrifti plura circa quodvis peccatum , ut patet ex obl alia méndacia : aut pro excufatione unius praxi fidelium , de hoc non femper fe merídacii commififti perjurium , & ob accufantium , & Confeffariorum non L: (ini Boc fuit (ufpicio dealio, vcl fa&ta injufta intertogantium ;v. g. quód , vel anin die TU fefto fornicati fuerint, occiderint , odio punitio, aut ortum odium vel tutbatio at interaliquos: omnia bzc & fimilia qua habuetint,fe inebriaverint, &c. Poteft :e:,quölzï geSicil ex peccato primo funt confecuta , de- tamen eífe , quód in quibusdam valde factis diebus peccatum fpecialem con- am (f bent cum primo principali peccato ple- trahat. malitiam , ut íi quis die Jovis à us niüsexplicari. Hæ;i i. fan&o , die Parafceves, indie Pafchatis j Ut iüftitueret ludos, choreas publicas &c. Circumflautia Quomada. ficut in Bacchanalibus, ( dl XXXV. Defignat modum actus mo- Angel.Do&or Opufc. cit, docet, exs fic d talis, v. g. intenfíosem autremiffionem, primendum eífe tempus in quo pecca- aqu r aut quod fiat cum majore vel minofe fti; quia gravius eft caveri à Miffa vel ovocind advertentia. Hzc [S irn M umfntia ne- otiari in die Dominico, vel in fefto fo- uod Zliüdfl ceífarió eft'explicanda, quando modus lemni , quàm i diealio fimplici; & 1dum j — ; Jf ( 1; actionis circa idem obje&um fingula- gravius eft quodeunque peccatum in m li rem affert malitiam ; tunc enim funt magaa folemnitate, quàm alio tempo- (s t dao peccata , faltem virtualiter , vel te 5 & gravius cft, non vacare orationi , m at p » M etiam toraliter formaliter, utpatet in vel eífe diffolutum in lingua , velrela- m x furto & rapina, de quibus infrà inloco xatum ingula , quando homo debet yini " ', proptio ; quz fpecie differunt, Proinde communicare ; & in die , quo homo ip foximlä exprimendumeft , fiin furto £uit vio- communicat , quàm in alio tempore, T lentia. Idem eft de detradtione & con- Hxzcibi. i * r tumelia , de oppreffione mulieri? 3 de Huc finil L ; : M Ms TRACT. IHI. Exam. 3. : $6 Huc feducitur circumftantia duta- &. Omnes teduci ad przfatas, vel cetté non eíle metas circumftantias, tionis feu morz in peccato , de qua $. W D. ibidem ait, Quoniam ibi majus Hinc duratio atás reducitur ad Q«4z4o, e& peccacum , ubi major mora contra- ut ibidem di&tum eft, Circa 2424 redu hitur , five fit delectatio corporalis , citut ad Qz;4, Tandem numerus pecca- five mentalis , five iram five odium torum , qui fignificarur perly qmotits, teneas per menfem aut annum , & di- non cft proptie citcumftantia ; hzcenim Di ligenter eft mora examinanda in pec- a&um humanum non multiplicat , fed Íolüm modificat. Pro quo cato'cogxtanonis ; quia videndum eft , fi in ipía mora ratio fuccumbat fen- Not. Quéd explicandus fit numerus fualitau, confentiendo in opus volun- peccatotum certus, vel faltem( fi aliter tate deliberatà , fi poffet; & tunc non non Íciatur ) probabilis;addendo,circiter eft minot culpa, quàm f1 peccatum ope- Íeu plzs minti, Àn quis poftea teneatur * re perfeciücc D quia fic voluntas pro certum numerum denuo confiteri , fi Si autem fuccumbat d fa&to teputatur. eum deprehendat , dicetur Tract. 1 3.de tatio, conlentiendo in dele&ationem Penit: Exam. 4, num, f 2, Tor tantüm , quanr non vult in opus pro- Ejflne etiam lufficiens (cientia Confef- Ti cedete , fed vult tantüm interiüs in de- fatii mera circumftanta officii ejus? l * L tünC , licét ibi [ lectatione voluptari Dico. Yta quidem fibi períuadent non- nonfit plenus copfenfus , tamen eft nulli Confeflatii audaces & parüm eccatum mortale, ficut dicit Augufti timorati , fed cum aternz falutis fue d pus , fed cft minüsgrave quàm primum, & peenitentium periculo, & toto aber- ubi eft confenfus in dele&ationem & in fanies Colo. Nam inter neceífatia opus. Hec ibi. Confcffarii requifita principem locum " Oppono contta numerum feptena- tenet fcientia , juxta- quam in hoc tre- rium Circumftantiarum, Dantur enim mendo Tribunali fungendum fit officio ?( ?ïm*es, 1. Duratioactüs, 2, Circa quid. Judicis, Medici, & DoGotis, ut often« l'ui : Y 3.Quotie — Ergo. futn cft fupráin Trad, 1. 3 53 c &5 )o( oO at í ! D EXA- i m t " d De moralitate. 87 Wefns v itcunftal ürad i LLX ünensg u ' " as EXAME N Il.- qtia hus f iil De affuum bumagorum moralitate feu bonitate ac ima Litta.- De üo as fu. qua $. D. agit. 1. 2.0.18. ufQue ad 21. incluffve. »Itcm( (ià dendogi: Ctui humano ( in hoc Tftadt, liberta'e , juxta illud fupta adductum yollecten Exam., I. ad . 4. explica- axioma: Zg naturalibus , id eft , non confiei , A to ) in ordine phyfico feu liberis , zec smeremur uec demeremr, Tij in effe nature conftituto , fupervenit Ergo. moralitas : à quá tedditur bonus vel Katio ». €$ 2, p. - A&usliber feu ha- entia od malus , meritorius vel demeritorius. manus , &actus moralis habent fpeci- filiti Ejus proinde notitia Confcflario ex vi ficativa formaliter divería, Ergo non tfoadentt Un- officil Judicis eft perneceffaria, funt formaliter idem libertas & morali- ; d pi de tas, actusliber & actus humanus.. Prob, ye us QUAERO 1. Quid formaliter & ant. À&us moralis fpecificatur à fine (eu effentialiter e& moralitas in a&u hu- obje&o füb ratione conformis vel dif- &oodt u nedi J mano? formis cum regulls torum , à&tus 'verä cipum ht XXXVIIL . Reffondeo 1. Libettas eft hamanus feu liber fpecificatur quidem quidem fündamentum moralitatis , ei- ab eodem objecto , fib alid tamen ratio- p ht Q (f! ol que velut fubítratum necetfarió prg- ne formali , nim. fübratione indifferen- fapponitur. 2. Fotmalitertamen in ea 01'&5 )m C't tet propofiti , dicitur enim humanus, non confiftit. 3- Nec formaliter funt quia fit cum libertate ac doniinio volun- idem,a& s humanus & actas moralis, tatis , motalis vetó , quia tendit inobje- I. Parseft S. Fho in 2.d.24.2. 2.di- &um , regulis morum ( Ratim aífignane centis: 5; incipit genus anoris , ubi inci- dis) con-vel ditfonum. Etgo; licetin pit domininm voluntatis. eodemactu fe comitentur , non tamen Ratio, AGus moralis,ex coy lic di- funt formaliter idem. &us, quia fübjicitur , ac dirigiturà ce- E&, 2, Probabilior fententia T homi- golis morum , fcil. Lege & catione, ut ftarumeft , quód moralitas non confi- proptrietatem habet hoc, quód fitlaude ftat indenominatione extrinfeca , necin vel vituperio dignus , meritorius vel ente feu relatione rationis, nec in rela- "| demeritorius : (ed hoc non h-a.bet— fine , velut. in tione reali prædicamen»tal'if gatio- — s - $3 'fïzACT. Ill. Exam. 3. xazione/forhxali ,fed in otdine rcali ; in- tentis zqualitatem cum Altiffimo. Etge Mici moralitas formaliter cf£ ordo tranfcene [ trinfeco , tranfcendentali , feu in tenden- tiá a& üsad obje&tum , ur fubftans regu- dentalis feu. tendentia actu humani ad p lismorum. obje&tum , non phyficé fumptum , fed li ,morali— ut fubftans tcgulis morum, quibusfi (it fl Ex quo facil£ patet definitio tatis. conforme , habetut bonitas; i difforme, hu habetur malitia mortalis, * Ratío 1005 afferti. ]uxia tinci- ium Thomiftarum à S, Tho. fzpe, Not. Quód moralitas ab ipfa entitate m1 rafertim in hac £, 2, q. $4. a, 2. in c, phyfká aGüs humani diftinguatur tea- f liter modaliter , tanquam modus à fuo f inculcatum ; Quwa diffingunntur feeun- düm ordinem ad aliquid , difingauntur fubjedto, cüm fint diverfiordinis , fci- licet phyfici & moralis: etfialias verum I fecundizm ordinem eorum ad qua di- €untur , id eft , quod effentiabtee dicit fit, quód ielatio tranfcendentalis (f fit Tij ordinemad aliquid , ab eo habet fpe- in codem ordine cum fuo fübjeto ) ab [ ciem , ita ut ordo ad illud fit formale o nullatenus diftinguatur realiter. li conftitutivum & diftindivum ejus , in -- QUARO II Quz & quot funt Re- ( gulz morum H ? eoque ordine formaliter confifat , ut qu& & quot principja gatet in omnibus potentiis , v, g, intelle- mofalitatis? fi tj &v , vifu, &c. & habitibus , ut (cien- XXXIX. x,1. JuxtaS.T ho.duplex r tiis , & a&tibus, fpeciem fuam forma- eft regula morum feu actuum mora- D liter intrinfec& fottientibus ab ordine lium, Unaremota, prima, fuprema; ü & extrinfeca.. Eft hac eft ipfa lex ater- ad obje&um , & abobje&o extrinfece. ü Sub(umo : Sed omnis actus ex intimis, na Dei, in mente Dei exiflens. . De ut ita dicam , vifceribus, feuex propria qua infrà Tra&t. 6. Exam. 2. n. g. & 10. i paturainclinatur'in fuum objedum , ut Cujuszatio eff.. Quia prima Regula fpecificabile in fuum fpecificativum, eftilla que omnine indefetibilis eft, & l Ergo ab ordine ad illud habct/ fpeciem. in quam eatere reducuntur ; fedtalis .Ergoidem dici debetdea&u morali quà ett íolalex zterna Dei , utpatet. Ergo tali, five bono, five malo ; & confequen- Altera Regula eft proxima , fecuuda, ser moralitas formaliter confiftit in prz- & intrinfeca , & hac cít noflta confcien: fato ordine, Érgo non in aliquo extrin- tia , feu di&amen rationis, ab zterná - feeo, aut à ratione corfi&o. Dei lege defcendens , ut radius ab a nód autem non in ordincprædica- patticipatus, feu applicatioejus, & invi mcum]i,c& , quia juxta 'Thomiftas in Regulz primz actus noftros dirigens, ( Legica ordo predicamentalis - petit Quia propior Regula non poteftaffigoa- f tealem exiftentiam fui termini : mora- fi, E:co, litas autem poteft in a&um refundi ab g. 2. JuxtaS,Tho.tria funtmer/ali' li objeto apptehenfo in re ctiam impolfi- tatis principia , nim. Objc&rum,Circuxmj li bili, ut patet in peccato Lacifeti appe- Ítantia ; Finis. Decle- /;'Wux De marali?ate; ' 85 Declaratur. Obje&um non famitur Primus finis vocatut etiatm intrinfecus, Altilïlmo.ä( altet exttinfecus. ordo t híc in eo amplo fenía , quo fignificat — Ó omne id , quod volitam eft( càm etiam Exemplum. Occidit quis hominem O hu Clericum ex fine auferendi ei mille im- circumftantia, quà talis, poffit eile vo- um lita ) fed prout eftid , ad quod a&tushu- petiales. Finis operis five obje&um , qui manus ex ptopriá naturá feu per fe pti- hujus aQás , eft injufta ablatio vitz , te- asj d móordinatur. Sicut obje&um ju&itiz pugnanus chatitati & injuftitiz. . Finis ' elt jus alienum teparandum, cür fit vit- operantis , eft ablatio pecuniz , repu- diipiti tusjus füum cuique tribuens; objectum gnans juftitiz. — Circumftantia fpeciem ifinguat furtieft res aliena invito Domino aufe- mutans, patiterque in rationem obje&i m modust tenda. Àb obje&o proinde ejusque tranfiens eft violatio períonz fctz; erfordii tmoralitate, velut à primatio & fpcciüco que& eft (acrilegium , repugnans virtuti : eltalst moralitatis principio in a&um huma- Religionis. . Circumftantis notabiliter vudenuli num refunditur moralitas, nim, bonitas aggravans €ft illa magna pecuniz o fbj vel malitia moralis fpecifica & effentia- quantitas, Quz omnia in confeffione Qrieditt li, Rao eítant& data pto R. 2. ad funtexprimenda. Idem patet in a&u 1 quot(umï Q. 1, virtutis, v. g.temperantiz , ut i quis [ quot ]i De íecundo 'moralitatis principio, jéjunet in pane & aquá per integrum fcil. de ciggumftantia fufficienter actum annum , ad fatisfaciendum pro. fuis 35. 104 gt in Exam. ptzcedenti. Qaz., fi fpe- peccatis feu eorum poenis. Finisope- um t ciem mutet, induit rationem obje&ti , & ris tefpe&tu jejunii eft. edomatio - paf- ima, ff dat fpeciem ; fi veró intta eandem fpe- fionum : finis operantis , eft- fatisfactio pl ciem aggravet, manet circumftantia , & pro peccatis : circumftantia agoravans, a exidto bonitatem vel malitiam; quam invenit, feu meritum augens cft quód fiat in 2209 auget. Z cibo tam tenui , & tempore tam lon- QO. vima * Circa tertium moralitatis principium, fciendum , quód finis( quoad ptafens ) Colligitur ex his , quód in eodem fc&ibi((sr ( n « ; H fit duplex..— Unus eftfinis operis, feu a&u phyficé fumpto plures bonitates pattt ^ ad quem opus five a&us ex natura fua yel maliie morales fpecie diftin&z m P otdinatur, & hic eft idem quod obje- dari poffint , ob diver(as con. vel dif- étum, nec habet diftin&am ab o con- , nofti? formitate: ad regulas morum. Ollis r. alw; fiderationem. — Aler. ( de quo hic eft QUJERO IIL. Quot & que funtfpe viadi fermo) eft finisoperantis , qui non ab cies moralitatis? & quomodo definiun- opete , fed ab operante intenditur, tur ? atiot noltioi* cüm fit motivum voluntatisejus, &eft XI. w r. Moralitas adæquatä divi- ditur in bonitatem & malitiam mora- j prazcipua ibter actus humiani circum- fantias, & fpecizlem habet confideta- lem , &a&us motalisin bonum & ma- v tionem , ttibuitque fpecialem morali- lum , velut in duas fpecies effentiales, tatem, nim. benitatem vel malitiam. du ita ut indiffctentia objediva ( cujus po- 1 M ü*ï? b TRACT. III. Exam. 3. ftea fiet mentio in R. 1. ad :4. )non proprie & perfedté non exercent münus fit vera , completa, & perfedta. fpecies regule morum , nifi precipiendo , vel t tont ejus , media intec utramque, Tta patet prohibendo , vel etiam. permittendo [ ex $, Tho. hicq.18. a. $. inc. dicente: pofitive , qualis permiffio eft v. g. di- Differentia boni €9 mali , circa objettum fpenfatio in jejunio : permilfio autem jl & confiderata , comparatur per [e ad vatio- meté ncgativa non eft vere & proprie actasverzlegis, fedfolüm improprie & lu uem , fcil. fecundzm quod. objeltum est giconuenieus velnon comueniens. Uzde metaphorice. Cujus ratío eii : Quia U p ananifeftsm e$t ,quüd bonum €$ malum lex proprié di&a affertneceffitatem feu obligetionem , in hoc enim differt à diverfificant fheciem 1n aétzbus morali- [lw £us : differentia enim per fe diver[rficant coníilio. Sub[umo : Scd circa. adtum Lt jþeciem. ex obje&o indifferentem ut talem , id Ratio 1.p. Moralitas ut fic eftquod- eft , fecundim fpeciem pracise ( quia hl[ D dam íuperius , commune ,^& abftra- aliud eftin individuo ) lex &tratio non &um , quod per bonitatem & malitiam vetíatur przcipiendo , prohibendo , aut velut per differentias fpecie diverfifica- pofitivé permittendo, fed meré negativi k tuft, Ergo. Prob. ant. pro 2, p. Effe Ergo. Eu Tlo. aH&it, conforme regulis rationis , & elfc iis Éx quo fit, quód, dumS. difforme , fpecie differunt : Sed bonitas inter bonum & malum dari medium, du moralis confittit in illa confotmitate , fcil, indifferens, loquatur de medio ne- [ Wi malitiain difformitate , ut pat.ex S.T'ho, gativo, nim. per exclufionem bonitatis Erge. & malitiz. W Ratio2. p. Ad veram & perfectam Not. Auctoresconttarios facilé polfe [ nobiscum conciliati , natm nos non ne- ( moralitatem actüs non fufficit , quód a&us cadat fub lege etetpa , ut cft ra- gamus,&ipfi fatentur, indifferentiam Y tio divinz voluntatis, quà a&tus ipfius elfe . fpeciem moralitatis imperfedam, ly incompletam , negativam , & ftatum Dei incteaturatum produ&ione & gu- n bernatione gubernantur , qualiter fub quendam tendentiz in bonum vel ma- [/ tá etiam cadit actus indifferens fecun- lum ,-ad quod in exetcitio ex fine ad- düm fpeciem , fed requiritur ut cadat jun&to determinari poteft, & ad id capax füb lege aterna utper dictamen ratio- €eit, 2 Bonitas moralis formaliter nis ànobis participatá , & a&us noftros 8&' liberos regulante , quia caufa univer- confiftit in ordine feu refpedtu tram- falis & prima influit mediante causá fe- ícendentali ad obje&um regulismorum Subfumo : Sed cundá & patticulari. confonum, pro quo rev;denda funt di- actus humanus fecundüm ípeciem in- &a in hoc Exam.ad Q.1. , fpecialiter R. Malitiam mo- differens , ut talis, non cadit fub lege 2.. de mortalitate ut fic. zterna fecundo modo. Ergo. Min. ralem quod attinet, cum iis,qui conftitu- prob. Lex aterna & dictamen rationis tivum formale peccati commiffionis po- [ nupt m um 15!' moralitate, ,91 ROU ideft , nec honus nec malus;mora- a, pünt in aliquo pofitivo , fentio , quód m g confitat in ordine tranfcendentali feu liter. XLII. B. .. Indubitatum eft;, & ff du tendentia actüs ad objectum regulis mo- patet-ex S. Tho, hic q. 18. a. 8. quód pl rum diffonum : quale obje&um refpe- dentur actus humani feu liber& fecun- lm &u farti v.g. et ablatio tei alienz invi- li to domino. Cum iis veró,qui conftitu- düm fuam fpeciem indifferentes , id e&, titi 44 tivam formale ejasdem peccati afferunt ex patte füi obje&ti.przcise confiderati , nece & ut à fine opetantis ac à circumftan- confifterein privativo , dico, quód con(t- c enin d& ftat in privatione , feu catentiá ordinis tiis diftinci , nec determinate boni nec mali moraliter , fed ad uttumque d ditul fivetendentiz ad obje&um regulis mo- indifferentes : ficut exadjun&o , nim, m ul tumconfonum, De quoinfxä. Ex his facile et cuilibet, formare utriusque fpe- ex fine operantis ac circumftantiis , in em presj lx t cieidefinitionem. individuo fivein exercitio poflint fieri moralitet boni vel mali, pmh!bfndo, Efine ergo divifam, nim. moralitasut Ratio $. D. e$f: Quia dantur aliqui g fic , re/pe&u didtarum fpecierum quid univocum vel analogum ? ,a&us, quorum obje&um nihil includit & Tioé -XLl. Hujwu decifro dependet ex T'ra- ad rationem pertinens tanquam ei con- vel difforme, quales a&us funt fticare j du D Gatu (eq. ubi agetur de conftitutivo pec- j deme: caticommiffionis. Pro nunc dico : Si- barbam ,levare feftucam ,. ite ad cam- ionem boh ve illud fit quid pofitivum; five quid pri- pum; egererealvi ftercora , capitis purs gamenta natibus projicere , fputis rheu- vativam , nihil pmbat contta datam do- &rinam. Si enim fit quid pofitivum, mata jacete, &c. qui a&tus pracise- fe- at cundüm fe nec funtboni nec mali mora- dico moralitatem e(fe quid fuperius uni- n litet. vocumad fuas fpecies , quia fa&tá hac Ergo, , i Dixi woraliter , quia bonitas natufalis tis i fappofitione ziqualiter ab illis partici- patut, & fl qua inzqualitas appareat , feu phyfica illis a&ibus non denegatur, gli ,M&' fed de ea hic non eít fetmo. Dixi 2. ea noninrationem communem , fedin jorttiLt Vfi« -difetentias contrahentes refundenda pracisé [ecundim fe feu ex parteobjetii, "jtioex I eft. Siantem dicatur coníiftere in me- fienim quis vadat ad campum , fanitatis L&anl ra privatione , dico , moralitatem etfe eratiá deambulando, eft a&tus moralitet bonus ; fiad furandum fruges, eft mora- mlis FOE" folüm quid (uperius ; analogum ad boni- tatem & malitiam : quia politivo & pri- liter malus, i vativo nihil datur communc füperius & 2. Quod dixi , intelligo deindif- ) rcguïf' | ünivocum. ferentià ad malitiam vel bonitatem mo- nde talem ordinis naturalis , (cu fumpta in " (Pgdsmü* (LU/ERO IV. Datutne a&us ha- ordine ad finem naturalem. | Ma]][lïf manus , non folüm ex (aa (pécie , fed Declaratur. Nam filoquamur inor- | iis;qui m' etiam in individuo feu in exercitio, five dine.ad finem füpernaturalem , adhuc fuis circumftantiis vellitus ,. indifferens, magis indubitatum eft , dari a&tus ne- mm] W' M2 que — $2. TRACT. HI. Exam. 3. que bonos neque malos,neque merito-- Vel homo actum iilutm eliccret þfo- tios nec demeritozios, fcd mediosac in- w ptet finem dele&ationis, aut dele&tabi- differentes , licét fint boni in ordine na- lis commoditatis, & tunc etiam elfet W W turali , ut patet, fi infidelis, v.g, Turtca malus, quia fieret ordine prepoftero & vel Judzus , vel etiam Catholicus in inverfo, natura enim non inflituit ope- mortali conftitutus bono animo det elc- rationes propter delectationes ; fed econ- emoíynam, tra recreationes propter operationes ; XLIIL. . 3- Probabilius eft contta oportet enim dormite, ut poffimusvi- Scotiftas & quosdatnalios, fentite cum gilates oportet edete , bibere, fe recrea- "Fhoniftis , quód nequeat dari a&us te, &c, ut poffimus eó alacrilis omnia bumanusinindividue, in exercitio feu ad majorem Deigloriamoperari, Unde ut omnibus circumftantiis veftitus, in- in malo ftatu funt , qui vivunt , ut bi- differens , feu nec bonus nec. malus bant , & non bibunt ,ut in bonisoperi- [ [ moraliter, Im claré bus vivant. Ergo. þAngeL Doctot c:ip "n q. 18.23.9. Imó ex oppofito fequitur, eum 42; Ratie. , Á&us humanus quiscunque fol& deleBationts gratiá comederet — ui- t in individuo feu in exercitio, velordi- " que ad (aturitatem: Sicut & cosjuga natuf ad aliquem finem , vel non : Si J9l& delettationts cansá exercentes atium ád nullum ? erit malus, ut ex dicendis conjugii , nom peccare veutaliter ; Cüm f patebit. . Si ad aliquem finem. otdina- tamen utraque hac propofitio ab Innoc, tur , vel ordiriatur ad finem bonum & XLanno 1679.inter 65. Propofitiones honeftum, & tunc etiam ac&us erit de- fitdamnata n.2.&9. . tetminaté tmoraliter bonusz vel ad finem Diverfa Advetíariorum argmnäntz Vel malum ,& tunc actus erit malus. folvunturex R. 1, & z. fibene penetren- fieret propter finem meré indifferentem, tur. Nihilominuscontta K.;. p rE MUET x v. g. propter. longum quoniam: , utfole- XLIV. Oppozo1. Nulla eft fpecies, mus dicere , & tunc etiam erit malus. quz füb fe non contineat vel continere. zquéac fiad nullum finem otdinaretur, poffit aliquod individuum : Sed juxta. Quod prob: Ille a&us eftmalus, quem R, 1. aliquis a&tus eft indifferens fecun- homo deliberate elicit, nectamen ineo dàm fuam fpeciem, Ergo etiam ali- agit ut à brutis differens , & jüxta ra- quis actus individualis poteft effe indif- tionalis naturz inclinationem z Sed in ferens. a&u ad nullum, vcl ad mer indifferen- z. Dic,ubi extat przceptum, quo ju- tem finenm relato, non ageret homo ut bemur omnes actus humanos ditigere à brutis differens , & juxta naturz ratio- in finem honeftum ? Nam ,;nen te- nalis inclinationem : hzc enim incli- neot femper deliberaté agere ; cüm id rratio eft adbonum proprium rationis , non fit in mea poteftate , quia pratef quod eft bonum honeftum. Ergo actus intentionemr diftrahor , & cot meum eft malus. derelinquitme. — Ergo nec teneor fem- PCI De maralitate, - 93 It df pet a&um delibetatum dirigere ad fi. —potef enim albedo vel nigtedo fuper- Ut deid) nem honeftum, Certé ex oppofita fca- venire homini aliunde quàm à princi- Inc ejytí piis fpecici. Hac ibi. Ex quibus dift, tentià ferupuli fcrupulis accumulan- V prapon tur' 3 minm, Datur atus indifferens ex fpecie, n infiti 3. Poteft quis fricate batbam vel ita utindifferentia ex fpeciefua fit ei de- ones, f bita, N. min. quia aliás nunquam pof- manum , quia fibi fic placet ,.& ex eo fo- - Opetatu: ]im,ut libertatenr füam exerceat ; ut (tet fetinindividuodeterminari. Datur, &c, 1t ol proratione voluntas. . Ergo. inaliofenfu affignato ex S.T'ho., C min. xtre, m 4« Poteft quis fic fe refolvere: Volo Et dift. conf: Si elfet ex fpecie indiffe- Jacrits t ire fpatiatum , ut eam fpatiatum : quod tensin primofenfu , C: fi it; uti eftfo- ? ]i infecundo fenfu, N.conf. opetati l neceít juxta, nec contra legem. vivunt , d f. Generaliter quero : Q'iid fentis de "44 1. dico, effe prazceptum naturale; intabu obambulationibus , verbisjocofis , vexa- redu&tum ad primum Decalogi, quo nos tionibus,tifuclamorofis difcurfibus,con- & omnia noftta, faltem virtualiter in viviis, complimentis , non pfeudopoliti- Deam , ut in ultimum finem referre titor, m tenemur. um 1 cis,fed finceris, de falts,&c.funtneactus Dici ctiam poteft, a&um fic non telatum effe contra naturalem ra- icut &t virtutis ? & cujus? sertetiid 6, Si omnes tales actus de Be'arfrt fem- tionalem hominis inclinationem opee randi , ut homo eft, & 3 brutis differt : aidhr ; pet referri ad bonum finem. , & ex co qua inclinatio eft quid prefuppolitum ftioab lr fiant boni ac virtuofi , poteruntne eife tfnateria voti ? ad omnia pracepta naturalia , & virtutes Ptogu(x&w: -Ad 1. Refpondet S. Tho.a, o. cit. morales, tanquam éorum fundamen- ad- 1, dicens: Aliquem actum cflcin- tutm. nE differentem fecundüm fuam ipeciem , Efne ergo prazceptum negativum? benept Uno modo !4 pote& eífe multipliciter. -"Affirmo, Nim. Non facies opus vel fic, quod ex (ua fpecic debeaturei, quód verbunti otiofum , feu fine finerationi jl ; 'cfr f vtl cont fitindifferens , & fic procedit ratio: fed confono. Unde obligat femper & pro tamen ifto modo nullus actus ex fua "D femper , non quidem ab(olute , quafs fpecie eft indifferens , non enim eft ali- homo teneatur femper operati & qui- ificenst quodobjedtum humani actüs, quod non dem deliberaté , fed ex fuppofitione , go t poffit ordinari vel ad malum vel ad bo- m dii ninm.toties quoties homo ex deliberatà nura pet ftnem vel circum(tantiam. Alie volurntateagit, modo poteft dici indifferens ex (aa fpe- d 3. K, cum Gonet, quód, fi femel , (Um)qïf/ cie, quia non habet ex fua fpecie, quód autbisidfieret , effet actusbonus, quia s UP fit bonus vel malus ; unde per aliquid habetet finem bonum , fcil. exercitiunm N f aliud poteftfieri bonus vel malus, Sicut libertatis , quam aliquando, etiam circa & a&tum ex obje&toindifferentem , exer- Ia u homo non fiabet ex (ua fpecie , quód fit albus vel niger , nec tamen habet ex fua cere , honeftum eft. Si verótalis actus t C0f [j ex codem motivo fzpius itetaretur, non z teneor " r iþe;ie » quód non fit albgs aut niger: M 5 Fmbc- 94 TRACT. 1l Exam. 3. fi haberet honeftatem , fed otiofitatem : ad tibus proportionatut : ita etiam eft ex hat [ cujus fpeciem omnes f:mzlþs a&tus redu- parte animz , cujus etiam eft virtus fi- cuntur. nita, ad determinatas operationes prd- Huic R. non obftat hec —in&antia: portionata. i Ex ideo quando ultra mo- Circumftantia indebiti finis eft commu- dum fuum in a!iquas operationes fe ex- ] [/ nis omnibus a&tibus inord:natis. Etgo tendit, laborat, & ex hoc fatigatur. — Ita D non dat particulatem fpeciem, Non ; in- S. D. qui poftquam ibi magis oftendit, quam, obftat, Licét enim fiteircum(tan- corpori & animo deberi fuam quietem Wt tia communis,attamen (utait nofter Dat- & tefocillationem , fubdit. g thol. Medina) fitransferat a&um de bo- lt Sicut in Collationibus Patrum legi- no aut indifferente in malüm , dat fpe- tut ,quód B. Joannes Evangelifta, cüm T ciem " particularem otiofitatis ; — Sicut quidam ícandalizarentur , quód eum j levate fcftucam proprer Deum, licét hec cum diícipulis fuis ludentem — inveni- circumftantia , propter Desm it com- [ reut, dicitur mandalfe uni eorum , qui munis, dat tamen fpeciem particularem atcum gerebat , or fagittam traheret, i| virtutis Rcligionis. o Quod cüm pluties fecilec , quafivit, qi 444 4. E& a&tus vanus , &in fpecie utrüm hoc continu£ facere poffet ? qui li otiofitatis, repugnan: juti ac przceptoin refpondit : Quód fi hoc continué face- I prob.cxplicato. ret, arcus frangeretur. Unde D. Joan- p "Ad 3. R. Similes commoditates ad nes fubintulit , quàd fimiliter. animus rectà ratione moderatam corporis & a hominis frangeretur, (inunquamà fua nimi recreationegi. relatas reduci ad fi- iotentione relaxatetur. Hujusmodi j nem alicujus vantis. Nam S. Tho. 2.2. autem di&a vel facta. , in quibus non j (0 q. 168.a. 1,ait : In quantum per exte- quaritur nifi dele&atio animalis , vo« riores motus otdinamurad alios , petti- cantur ludicra vel jocofa, Et idco ne- ( net eorum modefatio ad amicitiam vel Ce(fe eft , talibusinterdum uti; quafi ad W affabilitatetn. Et hoc et 1 In quantum veró exte- quandam animi quietem, riores metus funt (igna interiotisdifpo- quod Philofophus dicit in 4. Ethic. c. 8 Y fitionis , pertinet eorum moderatio.ad quàd in hujus vitz conver(atione que- virtutem veritatis ; fecundàüm quam ali- dam tequics cum ludo habetur. Etideo quis talem feexhibetin verbis & fa&is, oportet interdum aliquibus talibus qualis ett interiüs, Hac ibi. uti, XLV, ln art. 2. ibid. Ang, Doctor Circa quz tamen ( pergät loqui $. ulchertimam ad ptopofitum tradit mo- Tho.) videntut ttia elfe precipae ca- falitatem in c. dicens : Sicut homo in- venda. Quotum primum & principas ff diget corporali quiete ad. corporis refo- leet , quód predi&a delc&atio non cillaionem , quia non poteft continue quafatur in aliquibus operationibus [ laborare , propter hoc quód habet fini- vel vetbis turpibus vel nocivis. Alte- N tam virtutem , qua determinatis labo- rum , ne totaliter gravitas animz t£- folva- m s i De moralitate. 95 folvatut. 3. Sicutin omnibusaliis ha- de meliotebono:Sed quamvis talis a&tus, Letum d manis a&ibus, ut congtuat perfonz , & v. g.iread campos, deambulate fanita- lvl tempori, & loco. tisgratiá , fricare manus ad depellendum Mfation 1 XLVI, Iterum poft pauca fübdit : Et frigus,&c. (intboni , non tamen funtde ndouttg, ideo circa ludos poteft elfe aliqua virtus, meliore bonó , cüm melius fit , mortifi- ations lt cationis gratiá ab illisabftinere: ficut à quam Philofophus Eutrapeliam nomi- ag d pat. 'Et dicitur aliquis Eutrapelus à bo- fimili patet in hauftu boni vini. Ergo non funt materia voti, napis at na converíauone, quia Ícil, bene conver- titaliqua di&ta vel fa&a in folatiam, &, Sed funtue matetia. Confeffionis (a- um qit in quantam per hanc vittutem homo re- cramentalis? ftenatur ab immoderantia ludotum , füb Datrum Dico : Otdinarié non funt ; eó quod modeftia continetur. Hac$.D. €ommuniter fiant íine deliberatione ; gelila, j , quid Contra hoc objicit fibi S. D. Virtus folo natura aut imaginationis impul(u: rem int eft, quam Deusin nobis (ine nobis ope- adeóque tunc non funt boni nec mali jl eocuti 1 tatur : S$ed Chryíoftomus dicit : Non moraliter, Siautetm deliberat? fierent, Audi nec ad bonum finem formalitet aut vit- tam t " at dat Deus ludere fed diabolus, x , quiit quid aliquando ludentes paffi (unt; Se- tualiter .( quz vittualis ordinatio füffi- dit populus manducare & bibere , & fur- cit) otdinarentur, non effet magis ridi- epliste continin texetunt ludere. Ergo citca ludos non culum. ( quo termino & argumentoali- oteft eífe virtus. quinosoppugnant) iftos actus(ic exet- Jnde )W Solvit hocdicendo, quód verbum il- citos confiteri , quàm alios actus vanos lr aof & otiofos fermones :. ni(i fors ridicu- unquzmäï& lud Chryfottomi eik intelligendum de ilis ; qui inordinaté ludis utuntuc, & lum videatur iis , qui habent confcien- Bs recipue qui finem in delectatione ludi tiam tam latam , ut, communi prolo- ip ib conftituunt, ;nim&lil 1 Sicat de quibusdam di- quio, plauftrum fcni invehi poffit: de citut Sap, 15.. Z(timaverunt effeludum minimo cum Praetore non curantes , non Fridus vitam noftram. Contra quos dicit nifi, imó vix, de graviffimis fc accu- qi, qui "Tulliusin r. de Offic: Nonita generati à fantes, B natuta fumus, ut ad ludum & jocam UAERO V. Poteftne idem acus 4.Et'nic,f3 f fa&i eífe videamut , fed ad fcveritatem fimul habere duplicem fpeciem boni- rlatiot c potiüs , & ad quzdam ftudia gtaviora tatis , aut duplicem fpeciem malitiz yuur. D atquemajora. Hzcibi. Ubiad 3.denuo moralis, vel oppofitas fpecies moralita- abus U citat Tullium dicentem : Z4o €9 joco tis, fic utfit (imul bonus , & pereum uti qudem licet fed ficut fomno , idelk, quàtalem homo ferviatDeo , & fimul :ergät q W moderate i t4m, quum malus , ficutpeteum quà talem homo [ P[Z» gmwbæ ferizsque ferviat diabolo? vebus (attzs fecerimus, m l 4Ad 6. R. A&us íllos noneffe mate- XLVII.x.1,Potcft unus & idem atus dee À Va f tiam voti. Nam;, ut dicetut infrà T'ra&, humanus fimul habere duplicem fpe- opffmm: an- ciem bonitatis , unam ex fine opet xinl ^ o Exam, 3:2d Q.1., Votug debet eífe tis: ! [45 aniüï/ Í K us TRACT. IIl Exam. 3. ^ 96 fumo : Sed fiquis ob finem aucupande tis , alteram ex objecto. | ItaS$, T hom. q. w inanis glotiz pro medio eligat eleemos 18.2.4- comy: Ratie, 1dem a us poteft Procedcreä (ynam, vel ob finem danda eleemofyaz P pro medio eligat furtum , integra ho- duplici virtuie; ab una elicitive , ab al- rumac&uum cauía non e& bona , fed j teráimperative. Ergo participat utrius- at Ergo. qu: virtutis honeflatem , v, g. jejunat uttobique concurtit defectus. i , íeu , ut fatisfa- Min. prob. " In primo cafü med;um n quis ex fine peenitent ciat pró fuis peccatis, hoc jejunium vel ( quod eft eleemofyna ) etái bonum fit [f (ecundüm fe, non tamen eft formaliter Wi ele&io jcjunii elicitur à temperantia, im- 'aturà f:ænitentia. bonum in exetcitio , eó quód finis non p PCI fit bonus , media autem, fi quam boni- w. 2. Poteft in eodem a&u repetiri tatem habeant , üt talia eam habentà il duplex fpecics malitie moralis , una ex X fine, alter ex obje&to. fine , quia eliguntur ptopter finem: in pl Ratio. Quiaidem a&mpo:e& proce- fecundo cafu finis ( qui eft eleemofyna ) l P.'U dere à duplici vitio;ab uno elicitivé , ab etiam in exercitio non eft bonus. Quia, Ht altero impcrativä ; ut fi qui: fornice- quod eft caufà mali , eft alum:Sed tunc a tüt ,ut füretur; adeft fpecies luxuriz & finis,(ciLeleemofyna;eft can(a mali,nim. l futti. furti. Ergoeft malus. fnti a&tus humanus non po- « Oppono 1. contra R. 3. A&usillefie- ln & 3. ldem: teit fimul & femel habere oppofitas tet quidem malus fimpliciter ; maneret 4 tamen bonus fecundüm quid , utvolunt Pa fpecies moralitatis ; ita ut fit bonus cx fine , & malus ex obje&to, vel é conver- Cajct, Serra.& ali. Ergo. v 2. De modico nom curat Prator , üt fo , v. g. i quisfuretur, utdetelcemofy- Vä]« nam : vel det cleemofynam , ut aucupe- communiter loquuntur Jarisconfulu , li tur vanamgloriam. Ita S.D, q,192.2.7. & parüm pro nihilo teputatur : Sed ! ad 2. & ?. dum quis ob vanam gloriam facit opus Ratio fundata in S, T ho. loco cit, ad bonum, eft defe&us modicus. Ergo pto W l 3. Bonumex integra cau[a , malum ue- nihilo reputandus eft. — Ergo non cot- tümpit totum opus, vb ex quocung, defettu, Quod Axioma, praciputin moralibusferviens, commu- j. A&us,quo impletur praceptutm, 1 niter attribuitur $. Dionyfio c, 4. de eit moraliter bonus: Sed'pet a&um ex div, nom. ex quo illud adducit S.'Tho. obje&obonum , malo fine fa&um , po- q. 18. a. 4. ad 3. & cit. q. 19. a. 7. ad.3. telt impleri przceptum , etiam fupernas turale, v.g. in diefefto Miffam audiendo Et fenfus ejus eft , quód in moralibus unicus fingularis defectus , v. g. alicujus ex vanágloria. Ergoille a&us eft (imul ä bonus & malus motaliter. vitiofz circumfantiz , puta, vanz glo- riz ,totum opus ( aliás fecundüm fe & 4» Quiex vanà gloria-auditMifTA n i ex obje&to bo num)in exercitio corrum- quandotenetut , meliüs facit quàmille A qui plane non audit: Sed qui facit | pat , reddatque ex iptegro malum, Szþ.. mcliüs, p g De moralitate. mücupmü 97 memte; facitetiam bene , quia gradus N. maj. Et fic dift, min, N.conf. Ia Üpit t his ergo przceptum poteft impleii per T comparativus fvtxpp'onit poltivum. Er- Iteg 89 actum etiam malum , v.g. ex vana ploria .s'. Quid fi quisex vana gloria ü:bfret fa&um , non ut maluselt, fed ut obie- Lb mattycium ? : &iv& bonus eft. Vide dicenda Tra&. g. i H ZA 1, R. N. ant, & inflautatur Aa- cft m Exam.1, n. 9. deinani gloriayubi multa dicuntur quze hic ferviunt, ltem di- t ho tio : Sicut bonum fimpliciter confurgït; vf fomis ex integra canfa fimpliciter , fic boni- cenda in " ra&t. 6. de Legibus , Exam.;, tas moralis feeundüm quid confurgit n. 6r. Atj modus virtütis vel pracepti lnöd frisi ex causd fecundüm quid feu partiali, cadat ub pracepto. fiqun eum hu quz eft Regula morum : fed predi&i "d 4. K, Quód talis nec bcäe, nec a&dus nec fecundàm quid fubfunt Re- melius , nec pejüs faciat , fed minüs ma- pxcrfmem:i gulis morum , fcil.Legi & Rationi , feu It ; adeóque & comparativus & pofíti- p mf prudentie , tum quia fiunt impruden- vus excluditur, —XVel dici poteft , quod DbesQ ter , tum quia alioquin tales a&tusaliquo faciat meliüs materialiter tantüm, non alomit modo reducerentur in. Deum ejusque vetó formalitet tnoraliter, a i legem. Ergo a&u nec fecundüm quid "d f . patebit infrà Tra&, ; , Exam, 17 funt moraliter boni, fed (i que bonitas devanagloria,numer 1. Mu eisineft , eftfolüm naturalis. Not. Dum hic di&um eft, eundem du d -4d 2, R, Jutrisconfultos loqui de a&um non poffe elfs fimul bonum & iil um Pratore tette(tri , & hoc non timora- malum, fermonem eífe de bonitatea- ) to ; non veró de calefti , apud quem &üsex opereoperantis, non veró de ea, rlm PHW.*F valet illud. : ZModicum fermentum ta- quam aliqui a&us(ut conftatin Sacra- urico tam farina , cui injicitur , ma[[am cor- ments , & Martytio ) habent ex opete puttit i* vumpit. opetato, Hzc enim bonitas ab illo jm fäCil j -4d. 3. dift. maj: Si impleatut pracce- acu , fi nullum ex effentialibus requifi- icus. EJ] ptum , quod eft non tantüm de füb- tis defit , excludi nequit. Item eíffe ng pudi ftantià, fed etiam.de modo actüs , qualia fermonem de fine, v. g. vaná gloriá ,re- precepta funtea, qua difponunt de in- fpe&u eleemofynz , ut formaliter exer- u ptati teriori hominis reStitudine, de juftifica- cente rationem-caufz finalis ; fi enim tione , ac internáanimz munditiá , v.o. | ptt du met? peraccidens & concomitantercon- y fiduny pracepta de credendo »fperando , dili- cutrat,nec fit finis, nec circum(ftantia gendo , pehitendo, in cordenon ma- giim if a&tüs, eum non vitiat , ut fieffet fpecialis chando , rem alienam non concupi(cen- aliquis & diftin&usa&us. fs do; C. maj. , fi impleatut przceptum, XLIX. y. 4. ad principale quzfitimz " h quod eft de a&tu humano ptzcise quoad Implicat quód homo per eundem actum fübftantiam , feu bonitatem obje&tivam ? dl jl materialem , ut fünt, de dandá eleemo- ferviat , placeatque Deo ; -& fimul diæ f O1Q. l d $d p Íyua, de jejgnando »de audiendo Sacto,, [ :, N Hoc TRACT. Ill. Exam. 3 98 tionem lupinam : intu effe Neronem ; Hoc fequitut ex di&is & docetur illis D vetbis Matth. 6. Nemo petest duobus forts apparere Catonem. JNouum mon- Hinc ef illud L13. eomints fervire , nim, fimul , ac domi- firum, nova. chimera. f nis contrarias voluntates habentibus , principium cujusdam mali Politici, «t uti funt Deus , &diabolus: nulla enim NWenceslai de Matofchuvia: Politicum comparatio lucis ad tenebras , nec potc& decet expendere , mon tantiim quid fita- [ endum,velquid omittendum , [ed etiam quisquam patticeps effe menfz Dei & dzmonioruüm. Pro horum. explica- quid [it fimulandum. d0tus mundus fuco ( P, tione utitur. Ergo cum vulpibus est yulpinan- QU R O VI, Quidergo fentis de dum. A;cinit Rhythmifta:. i Politico, Ante R. Not. Politicum à moderni n mille. jam peratizs fi ( quod dolenter referimus ) temporis Fides nulla e$t in pactzs, L Politico definiri , quód fit az/al ratio- AMel in ore , uerba: lattis ,. Fel in corde , fraus in failzs, ziale , ita ferviens Deo , ut non o[fendas 1 diabolum. T L. s; Politia inferiàs "Tra&. 4. Politici tales , qui omnía agunt fidtis [ & fucatis complimentis , Difcipuli funt Exam. 1. ad Q. 4. n. 7. defctipta , eít ] idemi,ac peritia gubernandi Rempub, damnati ( utinam. nunguam nati ) illius ) unde & civilis'Ícientia , & à Cicerone lt famofi Machiavelli, qui metitur omnia T civilitas vocatut, Hec , quantum ad fol3 utilitate & privató intereffe , quido- li praíensattinet, alia e& veta , feu non cet fatis elfe pietatem & R«ligionem fucata,non fida vel fimulata, fed fin- Id fimulare, ficque velut Judas lízatio- i €eta , moderno tempore nuncupata ut- tes , pacis oículo & fimulatá amicitià In hac exab- Il : banitas in converfando: tradit Jefam : ,.-fub ovino vellere ut lu- D J pusdilacerat oves Chriiti. Hic Machia- if undantia cordis osloquitur, interrogatio & refponíio cafu confentiunt. Hzc eit vellus ( cujus le&io à Sede Apoftolicá N feccunda parens omnis boni. Unde Po- fub graviffima excommunicatione lat j fententz eft prohibita ) docet , quó lit. 3. lect. 9. dicitur : Re&e politia fr- sus eslfelicster vivere. Altera eft falfa flavetint venti, navim elfe vertendam , & fimulata, feu Pfeudo-Pelitiz , &de in neceffitate intrepidé peccare licere , hac intelligitur data definitio. Que virtutem juftitiz in fola neceffitatecon- uód bona fit, fr(it, rrasfear, (ed tes fiftere, fidem datam folüm effe fervan- Simile eft in de- dam , quamdiu ezm fetvare eft urile; li- definita eft peffima. finitione furti , f.tis,Tatronis, &c, De cete fpeciofo: prztex:u alios occidere ; y tali Pfeudo- Politico ita loquitur S. Hie- &c.. Tl'andem nefanda ejas fuit doatri- nà , poff omnia animam bomints in morte: [! ron, epift. f 9.- Mon]fïpfk vts . , ffeciem Babere columbinam: , €9 menutem cani- ffént animam bruti caderes. d"l sam. s Profeffionem ovinats , CÀ intem- li L1. Qu n De moralitate. 99 , Pfeu- peftis, bellum , &c. bn confideran de dNmy LY Onidergotandem äet cum do. Politico , fiin definitionis fuprà datz rationem, motivum, aut fcopum, ob Ht d l] mai Dj fenfa pettinaciter, perfiftat ; & per actus quem Deus hoc facit ,v, g. ob majotem fuam gletiam , Attributorum manife- vit: I erroneà fud. imaginatione fimul: bonos & malos Deum inter &hominem ambi- ftationem , peccatorum emendationem, ii u; &c. & hoc dicitur volitum materiale. i, ln exter effc contendat ? -Dico : Regnum feu cor in feipfum 2. Poteft fümi ut fübftat huic motivo , M f & fic dicitur volitum formale. Hoc divifümdefolabitur , & mittetur in te- meflvuf;:u notato. m nebras exteriores , ubi c& flecas & ftridor Voluntas non tenetur dentium in zternut. Ratio 1. p. Qid fi habeas pocnitentem tibi di- ample&i obje&um , nifi hoc ei repra- ! p fentetur utbonum : Sed nonomnia fic centem : Si non poffirn peractus meos pl ita fervite Deo , ut non offendam diabo- repreíentantur , v. g. flagella quibus as lum , velecontra , nonne poffum (al- Deus nos punit, peftis , mors , fames , fe- u n tem inter utrumque e(fe neutralis , nec cundüm íe materialiter fumpta non re- adhz- uni nec alteri íetviendo feu prafentantur ut nobisbona, imó utno- T agunlE civa, Ergo ea materialiter fumpta li- rcndp ? ; Dd - Dire : Sine atheifmo ac evidenti fa- cité refugimus, & tolli à Deo petimus. m n - Item fi Deus mihi revelaret Parentis lutis zternz difpendio non poteft.. O»z metitüt 0i meimotrtem , imó zternam damnatio- n0n efi mecumycontra me esi,ait Chriftus tf qui Luc.ir, Chriftum aut focium habere nem , non folüm non.teneor , fed nec t Migor nece(fe eft, authoftem , media via nulla licità poffum eam mortem abfoluté fum- ados Ti ptam appeterc. c&. Etutpulchré nonnemo ait: ZVez- u d tralitas nec amicos parit , nec inimicos Ratto 2.p.Quia przcepto obediendum ;ovelttci toliit, eft. Ergo. | Hiché QUAERO VII. Teneturne homo Ratio 3. p. Conformari divine vo- « Af voluntatem fuam;,ut te&a fitin omnibus luntatiin volito formali, eft , intendete ynicati «€onformare volüuntati divinz? eundem fcopum feu finem quem inten- ) doctt! LII. x. Non tenetur femper in vo- ditDeus , nim. Dei gloriam, utdictum fevrti lite materiali , licet deliberat&agat , & eft inNot: Sed ad hoc tenemur in omni t actu deliberato , ut fit virtuofus ; nam fibi de voluntate Dei in patriculari ex geceft! effectibus; aut cettá revelatione conftet ; ut arguit Angel. Do&orin c. art, 9. cit. indt nifi poneretur preceptum de hoc in primum in quolibet genere est men[ura "m fpecie volendo, Tenetur tamen in omni €3 ratio omnium que funt illiu generis. jios ( volito formali. Ita$/Tho,q,19.a.9. An- Voluntasautem divina eft prima. Ergoe te fOb.- ejs ff Et Ergo in volito formali voluntas no- Not. Obje&um à Deo volitum poffe fta fit ( utinam ) ficut Heliotropium , T L L dupliciter con(iderari. 1, in fe, materia- quod non immetitó fponfa Solis appel- latur, có quód , uti fponfa ad oamnem liter & abfolute ; v. g. famcs, mQors, J & fgonü as 109 TRACT. IH. Exam. 5. Item quód aliquando ei addat 3li hid fponfinutum & ni&tam , itailiud ad om- viof 1n nem Solis motum tam ftridtà. religione bonitatis ex fpeciali prerogativà, privi. f caput circumagit, ut qua(i inferiora fa- legio ; vcl inftitatione ; qualiter effe. f. ftidiens , À Sole, etiam nubibus te&o, &us Sactamentorum ex opcte operato o obtutum nunquam avettat, Cujus eft fequuntur , non ad defidetium recipien- ( fit & noftrum ) hoc Lemma: 244 fo/um di , fed ad folos actus extetnos rece- * Tio Selez;, Exemplo San&i illius Neapo- ptionis * Item auteola mattyrii datur fr litani & Carthaginenfis Epifcopi , quem foli externo actui ejus , & folum marty- li Martyrologium Romanum . die . 26. rium extertnum caufat gratiam ex opere f):l Odob. celebrat, cui nomen $.. Quod- opcrato , non veró votum ejus, Pio- [ vult - Deus , in omni eventu ufus hac feffio (olemnis externa dirimitm ] phtafi : nium ratum,&c. gx atrimp- Quod vult Beus.. Cam toto b Clero à Genferico Ariano Rege in la- i m. 3, ÁGui externo, ex fua fpecie cerrimam naviminje&us fineremo, fine non indifferenti , intrinfec& convenit I velo,dixit : Quod vslt Deus , & in- A aliqua bonitas vel malitia objectiva: feu, D2 fperai& Neapolim appulit , ibique ut illius a&us obje&um ef intrinfecé bo- dctiu Confeffor in exilio motiens dixit: uod num vel malum. lii Ratiío: Pet bonitatem &'fel tnalitiam vile Deus. Quamobrem ufque hodieap- EU pellatut.. Quod vult-Deus. objedivam nihil/ aliud intelligitut:, tf A&us extérnus QU ER O VII, quàm proportio vel improportio , feu h habetne moralitatem, id cft , bonitatem lm conformitas vel difformitas objecti ad val malitiam diftin&tam ab eá. , quz eft tationem ut Regalam morum : Sed actui N in a&u interno? & diftin&tum inde pra- externo cx fua pecie non indifferenti , v. In mium vel fupplicium ? g. cleemofynz , convenit inttinfecé talis t LIIL Certum eft, quód a&us externi confottnitas, nim. fübvenire egenti ; ex- Wi fint veré & proprié morales, feu boni vel terno autem furto aut fornicationi.con- mali moraliter. ? L venitinttinfece iila difformitas ; ideoque Ratio: Laus & vitupetium eft proptie- aliqua dicuntur intrinfece bona, alia iti- u tas actüs moralis: Seda&tus externi ( uti ttinfec? mala. Ereo, | videre eft in variis Scripturz locis) funt B 4s AGui externo per fe & fe- digni laude vel vitupetio. , premio vel cundümfíe , ac ut pracisé eft execütio fupplicio, Ergo. a&üsinterni , feu ut formalitet eft ope- . 2. Certum pariter eft, quód actus tatio, non ineft hova & fpecialis mora- / exteznus aiiquando pet, accidens actui litas , feu bonitas vel malitia moralis [// interno füperaddat fpecialem malitiam, (quz ad differentiam objectivz vocatut lh nim. tatione damni aut fcandali fecuti: formalis) diftin&ta ab ea qua ineft adtui [ intetno: fed eadem:.bonitas vel malitia quá de causá fzpe in foro fori punitur. ul Qued damnum vel fcandalum non fe- formalis utrumque actum denominat; lïu internum intrinfecé , externum ex- E quitur ex actu mere 'inte/m,o » utpatet, z trinfe- * p — i - De morálitate. - W0I Ei ad&ä QL L triafect * ita ut moraliter ex utreque tiam, &-confequchternovnm premium Topi fiat unus a&us , lic&t phyficé fint diver- vel füpplicium effentiale , tunc apud 3 quitgi fi.' Ia Angel.Do&orhic q. 20.a. 1, & Deum voluntas non reputaretut pto fa- L Oi s 30& 4" &o. "E [2] "O. Ratto P - detlum tt Ubi non eft nova libertas , Ex di&is fequitur homi-& Pontifici- 3 eHotpoy non eft nova motalitas, ciüm illa faltem dii zterneque damnationis reum fuille à m fit fundamentum & tadix moralitatis , illum , qui veneno tinxit Crucifiszi'pe- K ol licàt non fit ejus ratio formalis , ut pro- des, quos noftet B.Pius V, omni vefpere gutna * p Sed in a&bssexter- ofculati folebat. batum elt fuprà Itcmdnp?icis matiti« tür j nis( uti nec in membris ) non eft nova cidii team fuilTe mulierem , quz tnari- libettas, cüm membra exterpa, ? qui- to , bis ptopinató venenó, vitam not lii : bas a&tus externi procedunt, defpotice folüm nonademit, fed fervavit. Item, 10, t pateant voluntati, Ergo nec nova mo- patato ad martyrium deeffe folum prz- infect . ralitas. miumaccidentale, quod dicitut aureo- iab n $. AGuiexterno non corfcfpon- la, cottefpondens foli a&tui externo mat- L inttiid det novum ptzmium effentiale beatitu- tyrii ex ptrivilegio : efe tamen már- dinis, confiftensin vifione beatifica , fed tyrem fine fanguine quoad premiun: n s;cl [o tantum fecundüm quid ; necnova poena elfentiale, d itt ] i , elfentialis, (ed f(o!àm accidentalis. dj LIV. Oppozo t1, contta R, 4. & f. (0pOrtio Ratio x, Quia juxta dicta & probata Juxta dicta apud Deum voluntas veputa- ts oj homo per adum externum przcise non um pro fatto. Ergo faltem Scotifta op- um Selz redditur fimpliciter melior vel pejor,quia . pofittam fententiam tenens , magis mere« yindifierot non affert novam bonitatem vel mali- bitur & demerebitur per a&um exter- ov tiam. Ergo nec effentialiter beatior;nec, num przcise, ut ita dicam,damnatior, nite t .&. Si a&tusextetnus non addit fpecia- ormictat t Ratio 2. pro R. 4, & s, Ap?ld Deum lem malitiam. Ergo non teneor eum mits;t- voluntas veputatiur pro fallo , ut habet confiteri , fed folumsinternam.. commanis Parcemia , inbono & inma- ce bomai , 3. Ergonon eff major malitia in actu lo, Nam quividerit mulierem ad con- externofornicarionis vel furti , qnàmin enpifcendam. eam , jam maochatus. e5 tateria horum actu p pl E um, v, g. in pecqni-a, i d eam in corde fno, Matth. $. Etanteocg- ac corpore mulieris, los Deinunquam vacua e[t manus a mu-. vt nert , ff füerit arca cordas vepleta bonà 4. Quomodo ergo falvas definitio- | (pecizlisri-'-' malii t voluntate , ait Gtegor. M. hom. 5, in nem peccati, quá dicitur effe dictum , Evang. Ethoc patet Luc. 21; ubiduo. jv fa&um , vel concupitum ; ejusque di- era minuta paupetis viduz praferuntur vifionem in peccatum cordis , oris, ope- , u jri oblationibus divitum, Ssbfzmo : Sed ( ris ? & verba S. Auguftini l. 13. de i a&tus externus interno adderet fpecia- p d Trin.c. $, Malá voluntate vel folà mi- lem inttinfecam' bonitatem vel mali- a;cmumf fet quisque efficitur , fed miferior pote- u 3 ftate; lO02 TXKACT. HO VP.x*am. 3. ftate ; quá defiderium malz voluntatis : pcrationibus , non vgrö in rebus v [ ? ; pecuniä. imp!etur i. hos non tollete peccata -Ad 1. dift.confi Magis merebitur per - a. x accidens & ex conícientià ertonca , oris & opetis , necS, Tho.infiq. 72. "T ranfeat ; Per fe, N.Undefi Scotifta hoc 2, 7. deiis agens dicit , quód illa fint peccata ex fe & ex propriis meritis feu difcurfu probet fe magis meteri & magis eccare , probabiteo Thomifta fe minüs ex fpeciali maliciá , diftindá abea, que eft ina&u interno, five in peccato cor- peccate & eque mereri, Ad 2, N. conf. Cüm enim a&us in- dis, Porró S. Auguft, dicens , homi- nem implendo malam voluntatem fieti ternus & externus in genere motis fit ] unus a&us, extetnus in confeffione cft miferiorem , veram dicit , tum proptet novam malitiam accidentalem , tum exprimendus tanquam confummatio malitiz intetiofis, propter varia incommoda a&ui externo - Z4d 3. admitto , fi fit fermo pracise rzcisé cottefpondentia v, g. damnum fcandalum , onusreftitutionis , cenfuta de malitia obje&ivá , non de formali, [ Eccleüaüicæ, &c. qua Kdengmigatigv*c poteft reperiri in o- : - D * Y Ed h L lyïx tU ,2 CX i. à N » d) 77 b N ( z E N UR x a ss *« , & ] Z m 7 n í f N f j N 7 A Wi lo N —— Q ERN N N 12 l xä N " N Ve NS EE Z V COVR NEEN [/, Ed j ï »^ (N i " - & TRAÀ p Io03 n d UX G as i a f Ve Yi '..P s A A " Kqä:* d * e» : E e) .14 il Z NI A E «5, "4 eosseSS e- c o " AVM hn - tolhte v j K Y. D A m KS ?K i 3 iV 2 ).9 ;'Jin á eM Cho, i)uf; ml A À Mi 4 r k2 d 20j& * A 3O& JX av z d E pti m Qd d ; inpeatt TRACTATUS IV. ln volumiit " it, u De virtutibus, cvitiis € peccatis. — Ex. .xv.z.a*thfæ//Z. $6 u/aue jentden t as - 4d 90, exclufryé. x ad d iv us Oftquam cum Ángelico Do&ore cön[ïderavimus aQus humanos , itiont, t r tum in effe phyfico , tum in effe moris ; examinanda fünt eorum principia , quz funt habitus , nim. virtus, ut principiuhi a&üs þonig yitium ,ut principium actüs mali. mX AMEN.sL De Effentia , Snbjetfo - Diroiffone ac. proprittate FUiViulis. $. Tbo. à Q56 ujäue*ad Qgæj? 7 ;exc[»tlivä. jf NDI $0 NDA T UJZRO I Tcnetume - N e tutum & vitiorum actlus , "velut in- N N [7 Confetfarius habere ter lepram & non lepram . L eft Do- É VAE N ä | notitiam virtutis & &or' ideoque penitentem — docere SSY -As vitii ? debet viam & amotem vitutis , de. * g imo ' I-.-'Re/?z(ma'ea; r.Quin- qua Plato ait H Si oculis ceruere- Ratto, 'Tum tur , mirabiles fapientia amores exei- ä-æia Confeifbr e& Ju,, taret. "'Eum etiam , quia peccata fant &;exl ; aC debet difcernere intet vir- im» 1 mteria remqtavfacramenti- penitent & D h2 TRACT. IF. : Exam. 1. io4 ULL ly bena diffett virtus à vitio. ^ Det ly / & materia ejus proximá funt adtus poe- - W pitentis, qui funt aötusxvirtu,tis, nim, mentis denotatur fubje&um vittutis, lis, Panitentiz, Ergo; quod eít potentia rationalis , nim. vel ia eflentialitet talis , uti eft intelle&us & QUAERO Il. Quid eft & quotnodo dcfinitur virtus ? voluntas : vel faltem talis participati- dl 1 Ante &, Suppono bic non elfc vé, uti in homine eft appctitus fenfiti- D7 qua ftionem de virtute in larga fignifi- vüs, qui ut fübeft rationi , dicitur parti- É cipativé rationalis five Mens ; eftque catione , in.qua quavis perfedtio , vel l mediate, ut robur & fanitas, vclimme- fübje&um virtutis , ut dicetur poftea, V diaté ad opcrandum otdipata , ut a&tivi- Et per hoc vittus differt à qualitatibus l puré corporeis, — Per ly qua recté viui- tasinfttumenti , calorin igne, qualitas d uá Collum influit in fublimatia , &c. iur,ideft, pet quem immedia:e elici- hi dicitur virtus. Vel in qua fumitur pro mus opetationes vitales redtas ; differt li alicujus virtutis objedto auteffe&u, in à qualitatibus non immediaté operati- [ o fenfu Arifot. virtutem vocat z//- vis, utin cotporalibus funt fauitas, pul- qü li O»um panmiæ ,& miracula vocantur vit- chtitudo , &c. in fpiritualibusipfagratiz habitualis. !-'lüu tutes , id eft, effe&us virtutis feu poten- It Per ly qu4 wullia malé utitur , diffett h tizDei. Et Joel. 2. legitut; Fj 9 Mi Rl qinea dederunt. virtutes fuas. Hinc in ab opinione & fide humaná, qua fzpe Q prafenti quaftio eft de virtute prout fa- propendent & ferviuntin malum. Reftantes particulee definitionis con- W mitur pro aliquá difpofitione, vi , aut w facultate potentiäs creatürz rationalis veniuntfolis virtutibus per feinfufis, De W fuperaddità , perficiente eas ad elicien- quibus poftea n, 7. R,5. das operationes bonas,üt tales. Hoc fup- Quaz patticule [i auferantür , reli- ii quum de[initsovdzs erit commmne omuibtt poiïm. fi x. Varie funt definitiones virtutis, virtutilis , €d acquifitzs €8 infufis , at u uatum primá & optima eft, quam S. Angclibus Doctor. : Oppono contra i las patticulas. ; Quá "[ h.hic q, $ $.2. 4.tradit ex S. Augufti- ( no : Firius esi bona qualitas menutis , nullus male utitur, Qui de aliquo do- quä veHà vivitur , quà nullus male no fuperbit , eó male utitur : Sed muld [ de virtute v. g. Religionis, fupetbiunt; uitar , quam Dens in nobis fine nobts ql opevY At T. , auteá utuntur ad orandum exvana gka'- Ereo. L Declaratttr, Bonitas definitionis con- tia. et S. D a. cit. ad f« flatexeo , quia conftat genere & diffe- -Ad boc Refpond [ dicens : Pirtute poteft aliquis malt ut rentid. Ly qselitas eft genus , nim, remotum, Sicui placet virtutem de- ranquam . objello , puta , cim malé [en- lt finire per genusproximum , proly qua- tit de virtpte , csm oditeam , cum [upet- bit deea : mon autem tanauam printie li litas ponatut ly babitus , & tonc con- W venientior erit definitio , aitS, T'ho. Det piosfes. , ita. [ciicet quod aliuu virtutt [/3 Z "d De Virmtiäu&: 105 vite, -D fit malus. — Catetüm a&us virtutis ex prium: anima. Usde wviritit bumana jdum ia vana glofia fa&us fit in individuo ma- son importat ordinem ad effe fed magis Onals t lus, ut patet ex didtis fuprà de mora- ad agere ,C9. ideo derattone virtutzs est , litate, efintdd quoa fit babitus operativns, . Ex quo q. Secunda Virtutis definitio et : Pzrtus tils p feq. a, 1. in c. infert , quod virtzs bu- apptituled e3 babitus qui facit bouum babentem,€9 7HAHAeSÍ in potentia anima , ficut in [ub- Ita Arift. 2, i, d opus ejus bonum . reddit. je&to immediato & proximo,non vetó ia Ethic, c. 6. In qua definitione , fi per ! Ms d effcntia anima , nifi mediaté , utpote Y dictur ia ! ly £onum non intelligatur ptacist boni- qua juxta S. Tho. non eft immediat? i tas moralis , fed ea quz cuicunque ha- operativa , fed operatur mediantibus po- bitui vittutisin fuo erdine competit, non tentiis intelle&ivis , intelle&u , volunta- lyaunli tantüm virtutibus moralibus ac Theo- te,&c. Hoc prenotato, | 1'mmrir':;&cl: logicis convenit , fed & fuo modo intcl- uf &. I. Intelle&us fpeculativus,ideft; letualibus,v.g. fcientiz. — Veràm hic fumptus fecundüm fe ,. & absqueomni od Gptlf [ontfi pracipue de morali intelligitut. otdinead voluntatem, feuut ptzveniens Tertia definitio : Vitwus e& babitus mlibustigt motionem voluntatis , ef fubjcöhlm electivus ia mediocritate confiflens , prout virtutis fecindàm quid talis. — Quales Ita jiwiur Japtens €8 prudens determinaverit, virtutes funt , Intelligentia, fcientia fa- Arift, loco mox citato. Hze definitio mui, pientia &c. de quibusagitur in Philofo- convenit folis virtutibus moralibus,ejus- phia, ubi videantur. ial que intelligentia patebit dum infrà in dfritns t Ita S. D, hic q. $6.2. 3. in c.ubi noa " hoc Exam.n.16.& r : .explicabitur quo- tat , quód virtus fit duplex. Una (im- « (eis modo virtus confiftat in medio. » plicitertalis, que nim. facit a&um bo. if Quarta : Vittus eft drfpofitio perfettz num fimpliciter , abfolut&, feu fine ad- ad optiumum. la Acift.2, Phy.c.3. Sen. dito ; redditque fimpliciter bonum ha- TA G'.m fus eft, quód virtus fit qualitas feu di- bentem , & non folàüm dat facultatem & fpofitio conítituens perfectum , feu in agendi , fed etiam facit,- quàód aliquis elfe perfe&o, ac complens potentiam ad tc&t: eà facultate utatur, feu dat re&dtum P,qrticuks.Q eliciendum a&um : actus enim dicitur illius ufum , ut patet ex prima & fecun- ; df optimum potentiz, Quia a&us eft ul- da virtutis definitione anté datá. Sicut r timum potentiz complementum , cüm juftitia non folüm facit , quód homo fit m's, (ulgïlï, quodlibet fit pcopter (aam operationem; promptz voluntatis feu facultatis ad ju- lum n ut habetcommune Axioma. fta operandum , fed etiam facit , ut ju- QU.ERO 1IL. Quodnam eft fübje- fe opetetur. Alia e& virtus fecandüm 3 p Gumimmediatum virtutis? quid tantüm , quia non reddir opus bo- Pïh( M' 77" III. Prznotanda fünt verba S. T ho, num , nec habentem bonum fimplici- n ;, (l hic q. 55.2. 2. inc, Pirtus bumana , de ter , fed in quadam facultate tantüm , u (f qua loquimtr , non potest pertimere. ad , compatiturque vitia voluntatis , ut patet st hn in Theologopeccatore , & talis virtus "T la eorpta » [ed taurizm ad id quod esi N /) ett 106 eft (cientia. Non enim dicitur fimpli- a.4.contraScotum. ^ Anteptob, & de- clarat T citer aliquishomo bonusex hoc, quód [ o eli (ciens vel attifex , fed dicitur bonus IV. Prenotandum ,. quàd appetitus t folüm fecundüm quid , puta , bonus fenfitivus ( quam Theologi fenfualita- tem vocant ) definiatur , quód fit zzcli- f Grammaticus, aut bonus faber: quia «t fcientia pracis& fumpta non refpicit fi- natio ad bonum apprebez[um per fen[um, li nem honeftum ; quem refpicit virtus fequitur enim cognitionem fcnfitivam in bruto & in homine , ficut voluntas D fimplicitet talis. Id fequitur cognitionem intelle&ivam. , & y.2, Intelle&us, fecundüm quod ha- bet ordinem ad voluntatem re&tam , feu eft- inclinatio. in bonum apprehen(um g' ni [ prout eft mobilis à voluntate per bo pet intelle&um feurationem , & obid honefti & moralisaffe&tum , five inte l i- vocatuf appetitus rationalis. Eft ergo [7 D le&us practicus , cft fuübje&tam . virtutis appetitus fenfitivus quafi quidam ime ia fimpliciter , nim. pradentiz & fidei pulfus vitalis in an'mali , quoex íis, que h "T heologica formata. Ita $. 'T'ho. loco per fenfum apprehendit, fe movet vel [ t mox citato. Et Kat/o patet ex data pri- ad fugiendum vcl.ad profequendum, ut ma definitione virtutis fimplicitet calis, atet in cabe , cui dum oftendizur ba- UBIT![ hi án quà dicitur qualit as mentis, culus, fugit ; dum panis , accedit & pra« ii Declarat [ À "^ fcquitut. ! exemplum datum de pru- &h dentia & fide. Cm enim prudentia [it Dividitur in partem Concupifdibi; lem & Irafcibilem , velut in facultates A re&la ratio agibilium. , aix S/Tho.citatus, hh tealiter diftinQa:. Concupiícibilis cfl; vequirituv ad. pradentiam , quàd bouo fe benà babeat ad principia hujus vattouts quo animal concupifcit bona pef fen- AVL teh K agendertim , qua [unt fines, ad quos bent * fum app enfa, & abhorter à.malisipft [ tudinem volunta- [e babet bormo per vetti oppofitis , habetque fex motus , quidi« & 224. Eides veró. pote& confiderati du- cuntur paffiones, eó quód fiantcum al- Y pliciter. Primó przciseé & fecundüm teratione. & paílione cotporis , mim. fe, & uteftinformis , & ficef virtus fe- amor , odium , defiderium , fuga, gau- [ cundüm quid ac imperfe&ta. Secundó; dium;, & triftiiia feu dolor. Appetitis. ut formata per charitatem , qua eftin itaícibiliset ; quo animal conatur &fe excitat'ad bona ardua feu difficilia , & voluntate , & taliter habet rationem vir- contra mala , quibus boni potlcffio vel tutis perfectae ac fimpliciter. - H m 2. Appetitus fenl 1Livus , »tamr fe- impeditur vel tutbatur. . Et haec facul- tas | 'undüm partem concupiícibilem quàm f- ptopugnatrix- partis. concupi- [j itafcibilem ,. prout eftin homine potens ícibilis , eamque dcfendit , & habet l politice obedite rationi , eft fubje&um quinque impetus five paífiones , fcil- virtutis fimpliciter talis ; non tamen Ípem , defperationem ; timorem.,. auflab ciam & iram, " q membraexterna. La $. Tho,.hïc;qþ.;ä, d [ Éx - i $o Yrailas 167 Mteprb ON. ER quibusx colligitut defin itio paf- Audacia definitur , quód fit palfo qu quiq h fionis tradita à S. Tho, quód nim. fit appetitus in[argit ia malum terribile , id logi f I L smotus [eu commotio appetstéva virtutis e3i maguum , fugandum 69 fuperan- ia fenfibilis ex imaginatione boni vel mali dum, Sicut- audacía erigit animun eum transmutatione cerporali, Et in contra triala ,ex fpe fuperandi, eà quód m wf item f ! M hoc differt à motu feu a& . appetitüs animal fentiat vites fuas cffe fuperiores rationalis feu voluntatis , qui fecandüm Mi malo ; ita timor dejicit animum ob xeledira, Íc non infert alterationem corpotis ; v. difficultatern evadendi , & quód ani- " 1 appf M UA $. amor yoluntatis. Eft enim duplex mal fentiat vites fuaseffe minores, adeó- nem , At amofr, (quod ptoportionabiliter dicitur que fuccumbit. Hinc timor definitur, nalis, Dl deodio ) unusintelle&ivus feu affe&us quód fit paffíe . qud appetitus fuccumbia voluntatis, quo fibi complacet in bono vagvtenti malo feu fututo zerribili , ac al quiti get intelle&um apprehenfo. Nec de vix evitabili, De timore vide infrà ; Quoaiiy hochic eft fermo. Alter fenfitivus , & Ita. defini- t, m Tta&t. 7. Exam. 4. n. 62. hic eft paffio appetitus fenfitivi, quá fibi tut ab Arift. 1. x. deanima;c.r. quód fit ofeqiern of cemplacet in bono fenfitivo , feu pet appetitus ultionis aperta cum fervore fenfüm apprehenfo. Proportionabilitet feu ebullitione famguinzs circa cor.. Dixi s tl idem dicitur de duplicidefiderio , quod aperte , quiaproprium obje&um irz eft in hocdiffert ab amore , quód fit tan- . Cunap vindi&ta feu ultio injuriz , non qualis- tum boni abfentis , amor veró boni ab- cunque fed apetta , quia iratus vult, ut qtín ia fentis vel prafentis. Dele&atio five injutianti innotefcat.fe effe illum , qui 3cu?ï(d"cifil gaudium e& (olüm debono prafenti & ob illatam injuriam noceat ; ut ficeum ,tho*a;: yrtet i poffciTo. . Fuga habet fe oppofité ad defi- illatz injutiz poeniteat. DeIra videplu- derium. — Triítitia feu dolor eftaffe&us ta infrà T'ra&. $. Exam. ;.n. 105. His cinous, ( caufatus ex apptehenfione,nim . fenfiti- » Ícitu neceffariis premiffis. jd fantat và, mali prafentis. AC Declaratur 1, R.. 3.cüm S, Tho. a. 4. a »/ Ut explicentur di&i mot üsï pattis cit,in c.&c ad 1. paucis transpofitis, Ira- , hi r l kafcibilis, — Spes , ut paffio , definitur * Ícibilis & concupifcibilis dnpliciter con- lot, fic » E5 palfio quà appetitus teudit in fiderari poffünt. Uno modo fecundàüm xl m bonum [enfibile - futurum. arduum (eu fc , prout fünt partes appetitus fenfitivi d diæflü'! difficile , adeptu tamen poffibile. - Sicut comtmunes nobis & brutis & hocmodo oji p econtra defperatio eft deim poffibili , de- non competit eis, quod fint fübjectum v f finiturque quód fit paffio , au appetitus Virtutis. Alio modo poffunt confide- vdttis N vecedit à bono arduo, adeptu immpoffibili, rati, in quantum participans rationem ,fld';ï j i j impoflibilitate non metaphyíicá fed 1 per hoc quód natz funt ratione obedire, ? Gi()m l i morali, ficut ea dicimus'impofïibiliz 3 & [ic poffunt eíle fubje&um virtutis timwmfï* qua fuperant noftrunr conatum. — Spes humanz fic enimifunt principium a&tüs eftduplex, co fcte modo, quo diximus humani ; poniturque ab Atift. in 3. vdc Q:D.IOXS- ' Ethic, c: ro; inirafcibilifortitudo, qua cam 03 Em Pd 'TRACTT lV. Ewam. x. 108 eam modetatur & paffiones ejus , v.g. fcibili effe aliquas virtutes, quibus bene quoi audaciam & timorem , definiturque difponantar ad adum,. Hzc $. D. tmgu fortitudo à $, Tho, quód fit virtgs exi- L *.o4. Appetitus rationalis feu feni emi flens in Ira[cibili , coercitiva timorzs ,€$ voluntas feu fubje&tum virtutis fimpli- d. audacia moderativa iuflantibus pericu- citer talis, ita ur et(i non indigezt habitu bus lIzs, Ex in Concupifcibili pc-itur tem- us virtutis refpe&u boni proprii , faltem perantia quz eam moderatur ac paífio- ordinis naturalis.; bene tamen. refpc- K u nes ejus, nim. concupifeentias & dele- &u boni divini feu fupernaturalis , uti & Cationes ; aC E;iene definitur, quód fit -fefpcétu boni alieni ; etiam naturalis, qi virtius , que muoderatur. appetitum Ita clar& S. Tho. q.cit. a.6. j circa- delectabilia [ecundüm tacfum Ratío. Habitus ponuntut ad fupe- tandas difficultates, ut habet commune Ó b auflum ,.prout vetíam vationem fj Áxioma, ut iis mediantibus potentia , 'decet , ob fpecialem boneflatem , qua aliàs obje&o improportionata , illud j eff ia tali amaderatione. attingat. — SwP[zo 1. Sed voluntasnon Idi: Declarat hoc 2.S. D. affignans difc- L j i habe: difficultatem ad attingendum bo- fentiam , cut in corpore ac mernbris num fationis . proprium feu privatum, fili ejus non fint verz virtutes, in K ad 3. Dur id e, fui fuppofiti , non felüm phyfis dicens: Alii ratione regitur corpus ab cum fed & motale ac honeftum ordinis Vi animá, & Irafcibilis & Concupifcibilis ttdi puré naturalis ; tum quia hoc non ex« À ratione. Corpusenim ad nutum obe- t cedit proportionem ac vires voluntatis, — dit animz absque contradictione , in his tum quia voluntas cft ipíamet inclina» W in quibus natum eft ab animá moveti. tio rationalis feu in bonum rationis, ij Unde Philof. dicit in 1. Polit. quod faleem proprium :quod autem eft tale Nt; anira regit cotpus defpotico ptincipa- A Et pet £, non indiget fieri cale per aliud. tu , idef , G&cut Dominus fervum. Sub[umo .. Sed bonum fupernaturale Iit] ideo.totus motus corporis refertur ad feu divinum excedit proportionem vo- D animam , & propter hoc in corpore non Y Se lentis , etiam quoad totam . fpeciem e(t virtus, fed folüm in. anima. humanam , & ttanícendit limites hu- Ira(cibilis & Concupifcibilis non obe- [ manz naturz , bonum veró proximi ex«. diunt ad nutum fationi , fed habent cedit quantüm ad individuum , utlo- propriosmotus füos , quibus interdum quitur $. Tho, Eo ipfo enim quód vo- Xationi fepugnant. . Unde in eodem luntas eft'radicata in hoc numero fup- libro Philofophus dicit, quod ratio re- pofito, detecminatur per propriam dif- d git lraícibilem & — Concupifcibilem (in ferentiam. individualem ad bonum pro* principatu politico , quo fcil. reguntur priifüppofiti, Ergo voluntas non in- lnt liberi , qni habent in aliquibus pro- diget habitu virtutis refpectu boni pro- ii priam voluntatem. Et propter hoc prii moralis naturalis, quale bonum eft U €tiam oportet in Irafcibili & Concupi- v. g. moderatio propriartim paffionum ,. N * qqu € | De Virtutilus, 109 ftf, qibyy Virtas intelle&ualis fuübdividitur in quod ptoinde bonum tefpicitut & at- Hac$]) tingitur à folis vittutibus in appetitu intelligentiam ptimorum ptincipiorum, Qs ationg z fenfitivo tefidentibus , utanté dictum fapientiam, fcientiam,prudentiam &at- Y vittuti i "i j e&, . Et Ergo voluntas indiget habiti- tem. — De quibus agftur in Philofophia. uindigst " bus virtutüm , v. g. fidei , fpei , charita- An virtus intelle&ualis fit. fimpliciter proii, l tis ; &c, tefpectu boni fupernatutalis. virtus, vel fecandüm quid , vide in R. 1. De tamnds Et Ergorefpe&dubonialieni, etiam na- & 2.ad Q. », in hocExam. routurdi turalis , nim. proximi , indiget virtute, Virtas Theologica fubdividitur in fi- etm tt quamobrem in ea ponitur juftitia & ejus dem ,fpem ; & charitatem. — De quibus M. fpecies, de quibus infrà. infrà in z. 2. velut in proprip loco. " nuntut d | E.' Notat hicbene Contenfonius nofter, Virtus moralis (cui przter definitio- : hst cont eífe quasdam virtutes morales , que non nem mox datam etiam convenit qua- ntibu gt folüm moderantut paífiones, fcd ctiam druplex definitio data in R. ad Q, 2. ) yrtiona , t tefpiciunt alterum , & ideo easgemina- dividitut in quatuot virtutes Catdina- fed volitia te neceífe eft , & alteram in voluntate, les, prudentiam , ju&itiam , fortitudi- mingendm: alteram in appetitucollocate. Sichu- nem, tempetantiam, uz , ut expli- n f gt militas , ptout importat fubje&ionem ad cat $, Tho.q. de virtut, a. 1. ideo vo- Deum, eftque pats juftitiz , refidet in n felinj: cantut Cardinales , quia fuper eas vol- tonellüm d voluntate ? prout veró moderatur in- vitut tota conditionis huümanz tratio, l j ! 10€ f0l ordinatum excellentiz appetitum , qua iisque velut cardinibus univería vitz jres valint modetatio eft bonum proptii fuppofiti, honeftz & politicz feries & moles fub- " at n I^ MM j refidet in appetitu feníitivo, — Sic libe- nixaef. Fortitudinis & temperantiz . falitas & magnificentia , quatenus tem- bonum rut definitio eft data antea ad Q. 7. n. $, in perant paffiones pecuniam inordinaté Declarat. prima,. De Jaftitia fpecialiter y attm d d ul pt? amantes, funt in appetítu s quatenus ageturin 2. 2. q. $7. Tradt. $. Ptu- vetó feextendunt ad alios , in quorum m al dentia, qua àS. Chryfoft. in Píal. 15. utilitatem fumptus fiunt, in voluntate metitó vocatut Luceraz4 agima €$ Cogi- f0 OIdW *s recipiuntut. totl | " tatíonum Regina , eorum, qua bona €9 QUAERO IV.. Qu eft divifio Vir- ii ln tutis? bonefta funt ,. Magiflra , Prudentia in- quam bene definitur ab Arift. & S. Tho. veröPW' niduum ;' VIL De hocQuzfito agit Ang. Do- quód (it re£a ratio agibilium , id eft, vir- r q.57.& feqq, tus re&tificans intelle&um ad benefeha- qim o R. 1 ; n Dividitut virtus in intello- bendum circa agibilia, feu (quod idem étualem , qua petficit intelle&um inor- Cuüm r p eft)citca eligibilia (eu moralia. dinead verum ; & in moralem , quz vo- enim intelle&us fit Rex ac Dux appeti- T. dl luntatem & appetitum afficit ad attin- tás & voluntatis , utre&te agat; regat, ac ol ? gendum honeftum ; & in Theologicam, Et (eu ht przcipiat , aliquá virtute indigets quz unic& occu patur citca Deum pro- hzc eft prudentia. üuac ul banuä; piet Deum, Pa inpl ) O 3 | xSub-' " - d E 1i6 TRACT. IF. Exam. x. API Mil Subdividitut in monalticam ,. id eft, dum operandi humanum , qui a&us et- li Al ivatam & quafi folita- iam vocatur heroicus propter excellen- A pcxä'cmaïcm pr Yiam, qua& refpicit agibilia circa pro- tiam. — Altera e& que elicit adum com- NI munem & ordinarium, pram perfonam , &in ptudentiam gu- g bernatricem cujusdam cotporis politici, w. 3. Virtutum iterum aliz funtac- pl Íeu Communitatis, Et hac pVoPccrior quifitz , qua nim. ftudio feu labore , & Tnai iterum. t iteratis a&ibus noftris acquiruntur , v, g. d J Subdividitut in Oeconomicam , Poli- habitus temperantiz acquifitus per fte- E ticam ,& Militarem. Oeconomica tegit quentiofa jejunia; alie infu(z , quas W familiam füb uno quafi te&o & convi- ( utdi&tum eft ad Q. 2 n. z. in primá Ls &u ejusque finiseft , filios rité educate, definitione virtutis) Denus £m nobisfint I fervis bene uti, pacem in familia tueti , nobis operatur (eu. infundit cum grati n offeffiones confervare ; legitimo quaz- juftificante, cujus funt proprietates , V ftui ftudete. Politica telpicit plures adcóque cum eá connexe , uti non fo- p familias ad conftituendam civitatem vel làm funt virtutes Theologice , fed & Til morales,v.g. fortitudo; juftitia, pruden- lo i regnum fuüb iisdem legibus convenien- tes ; ejusque finis e pax & tranquilli- tia,&c. fic ut detur prudentia (idem m»,.' Tandem prudentia z. et defortitudine & j tas publica, juüicia—) acquifita & Wi zaris [em Polemica tegit multitudinem infufa. V ; hominum congregatam ad unum parti- Not, Virtutem pofíe effe infufam du [ pliciter , nim. vel per fe , vel per acci- culare negotium , ícil, ad hoftes op- j dens, Per fe infufaeft ; quando ex ta [j pugnando? ,ad vi&oriam reportan- . datm. tura fua petit à Deo infündi , uti funt ü l) Subdividitur prudentia politica in virtutes Theologice & alie , quarum i& m oliticam fimpliciter di&am ,quà homi- natura nullum eft principium , quo.pot- lt Pet acciders infufa eft., nes ut metmbra fe ipfos regunt in obe- Íint acquiti, diendo Przfe&is in ordine ad bonum quando ex propria natuta habet, quód b commune; &in Architeétonicam, qua per actus noftros acquiti poffit, fed pet u accidens ex aliqua difpenfatione Dei in- i eft in ipfo Prineipe (eu Regente, juxta ttes celebresregiminum modos ; penes funditwr ; qualiter Chrito Domino & 91 uos ca iterum poteft fubdividi in 44o- Adamo virtutes ex g enete fuo acquiþfxxbi- marchiam , qu& unus multitudini pte- les fuerunt. infufz. A efts. Itriflocraticam , quà pauci ,& Ma- QUJERO V. Suntnein q'uovisvlio-' h; mine tot virtutes morales infuíz , quot nates regunt 5 Democraticam , quà li multi,ut populus;Remp. degunt. acquifite? & in quo fübje&to re(ident? Htm w 2. Virtus moralis folet etiam di- in volüntate , vel in appetitu fenfi- ln vidi in hetoicatn , & communem fcu tivo? IN vulgaretm. Prima eft quz prorumpit VIIF. $. r,In horiaincju&o ad minus E. tot funt virtutes infafz quot acquifita. - án actum , qui fupetat f:qfnmunem mo- .. K DeVirtutibus. II - Kdtío. Quia exdem matetlz , qua ut mattytio, Idem de Religione patebis m iil .perrationem & prudentiam naturalem infrà Tra&. 10, Exam, 1. n,3. Qroptet r IX, g. 2. Virtutes morales infufe ellitadtum Íeu acquifitamn regulate, funt obje&ta virtutum moralium acquificarum, ut re- verfantes cirea a&tiones , qux (ünt ad gulate per rationem fupernaturalem & alterum , uti funt juftitia ejusque fpecies :.rum aliele prudentíam infuüfam funt obje&a for- acR«eligio , refident in fola voluntate. io feu hbwr; malia virtutum moralium infufarum : Qua veríantur circa palTiones , v g, for- chuirunzur,g Sed hec obje&a , etíi matetialiter (int titudo , temperanti [2 2 &c, fubjectantut cquiftu idem, formaltet tamenfpecie differunt in appetitu fenfitivo , & non in volun- g infit t tate, & penesea ut talia virtates diverfifican- dfb mï.f tur, . Ergo. — : Ratío 1.p. Quia appetitus fenfitiviss TTE Explicat hoc pu Ichrä Gonet noftet ex eo quód fit materialis , tantüm pote(t andit cung per exempla. Moderatio paffionum attingete bonum pmpïäum , Don veró Üt pïopricm i ] & delectationum guftüs & tà&üs , ve alienum , maxime fi fit fapetnaturale. yext , ul . poteftelici , utexpedit ad te&um ufüm Ratzo 2.p. Virtus in il'a potentia re- sologa, l 1 rationis raturalis, & ad vitam corpora- fidet,cujus a&us mediante eà virtute eli- yjittia g lemfecundàm regulam naturalis ratio- ciuntür ; Sed appetitus fenfitivus, non ruleii d Bis, & (fic et obje&am naturale ; & vero voluntas , mediautibus virtutibus temperantim naturalis " íeu acquifitz. h'tif] upi infuGs eirca paffiones ver(antibus , clicit Vel prout expedit ad vitam füpernatu- Íuos actus, v.g.. mediante fortitudineac deinfult talem gratia fecundüm regulas fidei & temperantià elicit moderatos timores; (,vpri — prudentiz infu(z , qua ( ut eó efficaciüs tempetatas audacias, moderatum ufunm , quinio cato fübjiciatur fpititui & pro peccatis citca delectabilia gutüs & actüs, ut pa- nïunöï ) D fadisfiat ) epe di&at majorem abltinen- tet ,. cüm illi pon fint actus voluntatisz: i, qu tiam ,& ficeft obje&um füpernaturale Ergo. 4 . & temperantiz füpernatutalis ac infu- l ium, 0 Oppoza y.contta z« p. Spiritualenc dens iil* &« Sihomines fervent juftitiam,qua- quit tecipi in corpofeo : Sed appetitus If ha? - tenus funt cives unius humanz focic- fenfitivus eft corpereus , dicke auteux ï&r' " j ?ofüt, tatisnatutalis, habetur obje&tum fpeci- vittates funt N j irituales , cüm fint pto- u u ficans Juftitiam acquifitam ; fi veró , [atitt prietates gratie fanctificantis', quz fpiri- lfi&o D Omw quatenus- funt cives San&orum & do- tualiseft. Ergo. re lat meítici Dei , prediti (upernaturali lumi- 2. In definitione virtutis fuperiüs n6; & ad acquirendam civium czleftium data dicitur, quód fit qualitas mentis z U Se ;meian*'ï*ï" Íocietatem , habetar obje&um (uper- appetitus fenfitivus non eft mens , ut i paturale, fpecificaps ju&titiam infafam, les nf conftat, Ergo in eo nulla eft virtus fpi- db í ldem patet in fortitudine , f nim. fubeat ritvalis. in4 p M mortem ex motivo pta&ise natura]i, L Y.g. "Ad 1.N.maj, & oppofitum patet im pto defenfione patriz * vel ex motivo anima tationali, qua recipitur in corpo- lupermatutali , ut contipeit in vero ,f il re. .. Vel dift. maj, ne juit recipi in füb- n gdo quota g 3125 TRAC3T. IF. Exam. t. je&to cotpoteo, ut abeo pe.rlüciatut 5feu mus , quód comedere bovem (it me- eu t ex fua indigen:ia ; C. maj. ut fübje&um dium, ac ptoportionatum , giganti, quia * AU. etficiat & evehat , feu ex indigentia non eft plus nec. minus debito * ' at2 T« fubjedti,N. maj. & concefsá min. dift. men refpec&u alterius hominis non etit ml fimilitet conf. Vel aliter dift, maj: Spi- medium fed exce(fus: fi veió d:&o gi- A rituale quod em'nenter & ut 249 non ganti folüm apponeretur unusallusane eivil eft corporeum , C. maj: fi (it , utiàápari ex fer vellepus , eflet defe&tus : necelle Yatt Philofophia conttat de anima rationali, ergocít, ut inter lizc extrema ,fcil. in- ter defe&tum & excelfum fit medium, fui N.maj.& fic dift.min. N.conf. &b ZAd a. patet in forma Refponfio faprà Ex quo ab oppofito patet , medium te hi in explicatione ejusdem definitionis in elfeillud j quod ex natuta reieft fixum, ! iil [ hocExam, n.2. & pro omni hominc acloco idem. Hoc tid QUJERO VI. Qu funt Virtutum notato., (j proptietates , T heologo morali & Con- Prima pars , quód (c]]. omnis vittus lu fellario maxime fcitu neceffariz 2 moralisconfiftatin medio , patet ex ejus Af | X. y. 1, Omíflisaliispotiffimz fant tertia definitione fuperils ad Q. 2. datà, duz, Ícil. mediocritas & conpexio. De qut & claré docetur à $. Tho. hic q. 64 iteul quibus S. Tho, agithicq. 64. & 6$. De 3. T. u virtutum connexione dicam poftea fpe- Ratio: Medium conftituendum eft Dd cialiter ad Q. 8. n. 13. Pro explicatione ibi , ubi poteft peccati per nimium vd li mediocritatis. ^ per parüm , id eft ;per exceifum vel pet ». 2, Omnes Virtutes morales con- n defe&um : Sed fic poteft peccati in ob- j fitantin medio , & quidem, quz circa je&to cujusvis virtutis moralis, ut patet indu&ive, I) ]i affiones (unt , ut temperantia, fortitu- Ergo. dfcg do,&c, in medio rationis; ill veró qua: Secunda pars : Quàd. fcil, Virtutes t immediaté & dire&té verfantur circa s&norales , quz fünt circa paffiones , ha« beant medium rationis, docetur àS. Tho. rl actiones , ut juftitia ; ejusquepartes feu ln fpecies, &c. fecundüm rationem fuam Cit. q. 64. a. 2. & conltatetiam ex didis, AnteProb. Ty, fpecificam in medio rei. Cujus . Not.Quód Theologi in Virtutibusdi- Ratioesi: Quia earumme dium faxa- Icgu L pn fünguant duplex medium ? Unum tur à ratione feu prudentià, & variatut rauonis , alterum tei, Primum eft , Iu juxta varietatem temporis & perfona- 1 quod non ex rei natura e& prefixum , rum, imó juxta diverfitatem comple- tfii nec eft pro omni homine ; loco , & xionis ejusdem perfonz pro divetío Dme tempore fixum & determinatum , fed tempore; utpatetin temperantia quia ii variatur vatiatisloci , temporis , ac per- non femper eadem cibi quant.tas etiam T [ fonz circumftantiis , adeoque non eft eidem homini eft accommoda, Idem DP ly t idem apud omnes homines, v. g, pona- eft de fortitudine, cui non poteft una T FCH& I A xb De Viytotibus. I ebown t D ceftá tegula prefigi ad aggtediendum — tamen effe exceffus ; quantutneunqu [4 ardua. Etgo.. z is debl «2 enim quisdoleat , peccatum femper ma- hotsins n Tertiapars , quàd fcil. Juftitia petat jore dolore eft dignum. Ergo. medidm rei, docetur à S. D. ibidem. f vero d Idem poteft objici de vittute Religio- tur unudy Ratio.. Quia obje&um juftitie eft in- nis, quz eft virtus moralis , ejusque actus diviüibile, & ad nullius circumftantiz efehug: t & obje&tum eft cultusdivinus , inquo vatiationem vatiabile , càm ex natura non poteít e(lc exceffus: quia Deus fem- enten jf um (t m fua petat, utreddaturtantum , quantum per majore cultu dignuseft. Ergo, m debetur , ( fi fieri poffit ) faciendo equa- pattt u '»rfLr . -4d Oppof. de peenitentia dift. ultima litatem.tei ad rem , zqualitatem , in- Min. : In ea non poteft. effe - exceífus tuca lat [oco idem. d quam, velarithmeticam , fcu quantita- przcisé quantum eft ex parte obje&ti, ts ad quantitatem , quam tenet juftitia C. Min. quantum cft ex parte fübjedti , (c) m commutativa , ficut mutuanti decem N.Mir. & Conf. Licktergo objectum florenos debent reddidecem: vel eqva- djo, ptttt posnitentiz, fcil.peccatum , majore fem- litatem ptopottionis ad proportionem, pér'doloredignum fit ; contingit tamen , us as Tho ht 9 quam tenct juftitia diftributiva, que non proh dolor! ex parte fubje&i posniten- dat cuilibet zqualiter , fed juxta meri- tis, ut aliqui de infigniffimis peccatis tum & dignitatem: ita ut habenti meri- minüs , ac pareft, doleant , ieque eft de- yllitaett tum ut duo , detur przmium ut duo: |pef nimiu; fe&us; vel quód propter ea morrori ac habenti metitum ut viginti , detur pra- angori ita fe immergant , ut exemplo scellum vt mium ut viginti. à Caini & Proditoris Jude de ípe venia k gecm'xlï? Dixi in &. 2; quód juftitia rhedium defperantes füicidz fiant , & crepent goral, ! medii, tei'petat fecandüm rationem fuam fpe- Cüm ergo omnis ponitens cificam; fienim confidetetut fecundàüm j fl V citca fe ipfum veríctur puniendo fe , genetalem rationem virtutis moralis , omnisautem punitio juxta-S. Tho. in ;pin medium rationis etiatn in.ea admitten- 4.d,4. q. 1. a. 1, q- 4. prudentiá debeat ,ancaum- dumeft ; càm atus juftitiz , non mi- moderati , medium íeu moderamen ha nüsacaliarum vittutum moralium , fit in peenitentia. fatuendum eft poni- regulandus per rectam rationem ac tenti. ntti mfdium" prudentiam: ut n im. reddat debito tcgh- Eodem modo R. ad illud de Religio- m[iä, i poteac loco. ne , quia etiam in cultu Dei ex parte yori & Pï; XI, Oppe:o contta z, p. Penitentia fubie&i colentis [zpe fi: defe&us vel ex- eft virtus moralis: Sed hzc non confiftit x ceffus , ut fi nim, falfus Deus. colatue u p in medio, Ergo non omnis virtusmo- proveto, uti faciunt Echnici & Pagani : qapit talis confiftitin medio, Prob, Min, Me- vellicétcolatur verus Deus, non tamen dium virtutis moralis debet elfe inter j quanï'mï colitur modo honefto , debito, & conve- ,omm(]/ " duo exirema , quorum unum fit de- niente , fed vel fupeifluis cetemoniis fe&us, alterum excetfus. : Sed , lictt in im" à Deo reje&is , utfaciunt Judzi; velad falutem animz nil conducentibus, &in Fænitentia poffit effe defe&us , nequit j erto« P 11 ATRAC;T. lF. Exam. 1. fgtt etrote Contra fidem fundatis,ut faciunt Declarat boc in c.d:'cgens, Nunguam ul isbo Turce & Hatetici. otesi bomo tautum diligere Deum,quan- (es. Contra hanc folutionem fortis, € & tim dilig debet ynec tantum cvedere dut Don Juflantia.In exetcitio Virtutum Theo- fperare inipfum , quantum debet, Unde Quo. logicarum etiam poteft cífe exceffus.ex multominus potest ibi effe exce[fus , €8fre m parte fübje&i, v.g.amantis, fperantis; bonum talis virtutis non confifHt in me- f0 credentis, ut fi quis continuato amoris dio ,fed tantà. eft melius , quantó magts divini & contemplationis exercitio ita acceditur ad fummum. Et hanc S.D. oph infiftetet , ut inde delibilitaretut cor- dicit e(fe -&enfuram ex parte ipfius vit- A pore, fieretque impotens adplura, vel tutis 'heologicz , nim. Deum ipfum. fiquis nimium de bonitate divinà:con- Subdit: Z4Ha Regula vel men[ura virtus r Wi fidens prafametet fe beatitudinem con- £a Theologica e$t. ex parte noffra , quia fj fecututum fine labore & metitis., Sub- etfi non po[[umus ferriin Deum quantum le,a fumo : : Sed ptopter hoc virtutes. Theo- dehemus ,debemus tamen fevri iu ip[um ln logice non fiunt morales, - Ergo nec eredendosfferando €8 amando fecundim lt Penitentia,R eligio,&c, ideo funtmora- men[uram noftva conditiouzs. Unde pex t Q les.. Vel data folutio non; fubfiftit. Pro accidens pote?? in virtute Theolog:ca cone folutione hujus Inftantiz. fiderarimedium 9 extrema ex parte ute. um dj . QUARO VII. Virtutes T'heologi- fiza- u cz confiftuntne in medio ?- -Oppono cont ra 1 p. Spes; qüa&'ö& vit- lk XII, x cum S, Tho hícq, 64. a. 4. tus Theologica , medium eft inter de- qu Perfe & ex parte objecti non confiftunt fperationem & ptefumptienem, — Si- Ti militer eiiam fides incedit media intet in medio , fed folàümper accidens &ex b parte fübje&ti, contratias hereíes. |Nam . confiteti i Chtri&o unam Períonam. & duas natue W Ratío. Quia ex parte obje&i in exer- citioe haram virtutum non poteft. pec- r25, ,. medium efl inter herefim Nefto- W t cari per exccflum , fed folüm ex parte tii 4 qui. afferit duas. Períonas & duas tj fubje&iut probat fa&a Inftantia. Unde naturas , & hzrefim Eutychii, qui dicit Ít S, T ho.cit. a. 4. in Sed cont. fic arguit: unam Petfonam & unam natufam. p In omnibus, in quibus confiftit virtus E:go virtus-Theologica confiftit in me- [ in medio , contingit peccare per excef- dio, P At fum., ficut & per defe&um : Sed circa Ad hoc S/Tho.ibidem ad 3 i :;lit : Spes D Deum, qui cft obje&um virtutis Theo- eft media inter przfumptionem & de l logicz , non contingit peccate pet ex- fperationem ex patte noflra , in quan- ceff'im ,dicitenim Ecclef. 43.' Bezedi- tutn fcil. aliquis prefümere dicitur cx It lts centt& Dominum exaltate illum , quam- eo, quodíperat à Deo, bonum,quod QU um pote[flis , qajor eb entm omni lan- excedit fuam conditionem ; vel non fpe- de, Ergo virtus T heologica non con- rat, quod fecundüm fuam conditionem qu; &t Áftit in medim fperate pofftt ; non autem poteft efle fupeta- LT N 'Pe f'zrttztiäu:. IY fupetabundantia fpei ex parte Dei, cu- &ens. ln Not. nen effc hic quzftionem de vir- tr D:um,gw $us bonitas eft infinita. Similiter etiam tutibus intelle&ualibus, has enim non deseft media inter contrarias harefes, hHt crtni effe neceffarió connexas, patet: cüm in m db non per. compatationem 'ad obje&tum , Philofopho' peccatore fit fcientia fine taifu quod e(t Deus. ; cui. non potett aliquis prüdentia, &ars poflit effcine fcientia : t ff n nimis credere , fed in quantum ipía opi- nio humana eft media intet. contrarias nec effe queftionem de Theologicis, N nam de fide eft , fidem & fpem (nim, Ft ha .opiniones. Hzcibi. informem ) poíle effe (ine charitate, ut pateigo Ex hisInfantia ante Q.7. faGa fol- probat S. D, hic q. 65.2.4. & patet in vitut in forma : Poteft eile excetlus ex , Dunis peccatore fidei , & mnon defperante. menn patte fabje&i ,' per'accidens folüm te- Sermo ergo eft de virtutibus moralibus, ipcéti, C, maj. per ferefpecti, N.maj. & tht non quidem infufis ( cüm enim omnes Dum qui conccllà min, N, coní. Difpatitas ergo ille (int proprictates gratie , omnes (i- €ft , quia condítio fubje&i ingreditut vfan ii mulfünt inter fe & cum gratia ) fed de od m ipfam rationem virtutis moralis. Ergo acquifitis & paturalibus. Et hz adhuc te[picitur abea perfe. Prob. ant; Vir- ipti, Unt dupliciter poffünt- confiderari. I. In tus tmoralis réfpicit fuum obje&um ut ftatu imperfecto, Thelrgtt regulatum regulà prudentie humanz , 2. In ftatu perfe- at p &o. -Quod S. D.cit,a. 1, fic explicat: faltem infufz , quz eft infinita , & per fe confidetat omnes conditiones indivi- Virtus moralis mperfetia , ut. tem- p od duales, interquaseft conditio. fubjeti perantia , velfortitudo , nibilalind q elitd esf, quam aliqua inclinatio in nobit Y joe m quod.proinde etiam debet tefpicià pae- nitentia, quz eligit dolere de peccatis exiffens ad 'opus aliqued . de genere Jj melid m que fecundüm reQam rationem » quando, bonorum faciendum , féve talis im- ,quomodo, & quatenus opottet: Ergo d dua? elinatio fit i nobis à natura , ffve ex fi quod medium in ea ftatuitur ;etiam ex ha ajjuetudine , && boc modo accipiendo iil t iparie fubje&ti ; hoc fimul fé tenet ex pat- virtutes morales , non funt comuexa. Aeobjedi, / Verüm virtutes Theologicz: l ychli, qm : Videmus euim aliquem ex natmrali 1030 natufï. pe: ie folüm refpiciunt obje&um ut re- gulatum & menfuratum à divina perfe- complexione velex 4liqua cen[uetu- coniltil Cione; quz eft infinita: unde nunquam dine effe promptum ad opera liberali- attingunt obje&um füum ita ut non fit lt ü k TAl , Qqui amen nop e5! promptus imelius magis & magis illud. attingere. 4d opera caflitatis. — Perfeifa autem o^ Ergo ex natura füa non habent extrema lt ; W virtus moralis est. habitus inclinans - Aec medium,: fed meté pet accidens ex R met ä ( Amperfe&tione fubje& i. : in Lonum opus bene agendum , c? fic , jonmt QU/ERO VIII. Quomodo intelli- acciplendo virtutes mórales , dicen. ; Vd f gitut altera virtutum. p &onnexio earum? . Ánte R, - : ïoptiet;a-s 1 fcig. 618 c.*.r*"f,,. €A5 COHBEX 4 qj?. : * P id PU'L; Dixi, 116 TRACT.1F. Exam. 1. Dixi. E.&lgaäitw » quia virtus im- nen habetat , hii homo habeat.ommes A perfecta poteft dici quód fit in fubjedto virtutesmofales, cüm nullafit, que imq a per modum difpofitionis mobilis,& non non aliquid contribuat ad perfe&amac K VU tribuat firmam facultatem vincendi tea- integram appetitüs rectitudinem, Ergo, Maj. prob.. Prudentia juxta fuam defmni- ben tationes, & alia quz re&titudinem im- pediunt; fi veró. hanc firmitatem tri- tionem eft te&a ratio agibilium feu eli- fibj X buat, eft virtus perfecta, gibilium ( ubi NB. quàd ele&io fit cit- iNotat ulterius S. Thomas ,. Virtutes ca media , ficut prievia intentio eft circa tutis dirt Catdinales poíle accipi primó tanquam finecà ) Sed nequit eífe re&a ratio eligi- generales; quasdam — conditiones ad bilium , nifiappetitus fit re&ificatus;id 11 li, ] quodvis perfe&tum virtutis opus con- eft,recté affectus citca fines , quia eligi- eurréntes; fic ut difcretio pertineat ad j bilia feu media dependent ab intentione grudentiam , rectitudo ad juftitiam , fini. Ergo. Db A moderantia ad temperantiam , fitmitas Declaratur ulterins, Pet viftutc]'n à 0 l) yituts animi ad fortitudinem. Et fecundàüm moralem perfe&tam intellipi debet illá, quz eftintali tatu- , ut tribuat nonfo- [ hoc manife&é apparet ratio connexio- nis.3 quia perfe&um virtutis opus de- lüm vim prompté & delectabiliter opt- qupc[ bet effe difcretum , te&tum ,moderatum,; lMO] randi , fed.& firmam facultatem omni- & ftabile. Poffunt fecundó accipi hz bus te&itudinem corrumpentibus ob- X ïmg Yal virtutes magis ptoptie, nim. pro fpecia- fiftendi.:-Sed id nequit, nifi habeatom- — libushabitibus , quorum cuilibet fuum nes vittutes morales. . Ergo Min. prob. At Cit groprium correfpondet objectum , citca Experientia probat , quód homo man- quod affe&um re&tficet. Et in hoc fenfu fuetus fiat crudelis ex libidine , feuex thr pro decifione quafiti, defectu virtutis caftitatis, . Sicut David ! &, Virtutes moralesacquifita in effe fuitmitiffimus , & tamen ex impudico qrar gerfe&toita inter fe funt.connexz , ut, amote Bethíabez, ejus maritutn: expo- mln] qui uná carct ,. nullam inftatu perfecto fuitneci.: Ju&us Judex fi non fitimil N habeat. Ita clateS. D. q. 6 $,a. 1. pro» liberalis, fed avatus. ; imuneribus facilt Hl bat ex $. Auguft. Gregorio, T ullio, con- cortumpitur. . Homo fortis fed - volu- tra $cotum. ptuofus , facilé emollitur voluptatum Ratio S. Tborma : Ptudentia perfecta illecebris,ut conftatin Annibale, quem nonef f(inecomitatu omnium virtutum non Romana virtus fed Cänipanæ dcli- [ motalium ': Sed perfe&a virtus moralis ciz fregerunt. . Ergo ni homo habait nequit effe fine perfc&ä prudentiá, cüm omnes virtutes morales , nunquam ha- Sfäa juxta definitionem fit habitus cle&tivus bebit re&urn appetitum, ne Z g prout prudentia dicavetit, Ergo. Maj. dicium de bono, : c Egnïum je Yen ( prob, Principium, quo fundamentaliter Exhis colligitut , quödl materiz mo- Wt nititur perfedta prudentia, eftappetitus tales itainter fe fint connexe; ut deft- mml peife&éredtificatus cirqa fines: Sed'hïc fThe h : &us uniusredugdcbin aliam, Item o nes m De Virtutibus. ÜU7 10 hbt -Res virtutes acquiri vcl depetdi fimul, fic facilitas o erandi antb requifita ha- t fl ( « non quidem quoad fubftantiam, fed quo- betur cum a j tl p illis. is virtugibus . non fine ad ftatum perfectionis :adeóque non pof- titudinm t íe impense coli perfe&& unam , nifi ha- "d . N. Conf.. Quia fcientie ( idem juta frnd beantutomnes , i nim, fint tales quarum eftdeartibus ) verfantur circa materias agbl fubje&um ett capax. difparatas , & in una fimplici menfura iod dl XIV. Oppono 1. 'Tota definitio vit- nonadunantur. a intentodi tutis convenit temperantiz fine fertitu- Contra. Subjecum vatiis perfcctio- f red tl dine, - Ergó poteft (ineca acquiri. f du nibus partialibus peife&ibile pottft 2. Uaa ícientia poteft acquiri fine perfici ab una finealia , ut patetin fcien- nes,qui .alia, Ergo & virtus, tiis, d abinta 3. Virtutes , de quibus hic agitur, Difl. aut. Si perfedtiones non fint non acquiruntur nifi per proprios actus : connexz, C. fecus, N P i, t Sed pote& homo exercere actum unius Z4d 3. dift. min. & conf. ficut ad 1. telliptt virtutis (ine adualterius, « Ergo &ac- Ad pljob. dift. ant. Non potéft execcere üt tributt quirere upam fine altera. , Min. prob. actum liberalitatis, magnificentiz , vir« dele&att Pauper poteít exercere a&um humilita- ginitatis externum. C. ant, , internam, fucoltet tis , non tamen poteft a&üm liberalitatis Á fübdift:abfolutum , C.ant. , conditiona- rappenti ac magnificentiz , & fi conjugatus fit, tum , ut fi nim, haberet oecafionem & jlb mequit exercere aCtum virginitatis ; imó facultatem , aut fi fao ftatui convenitet, omnium virtutum ob je&a non fimul oc- boMin) currunt. . Ergo, N.ant, ^ Et hoc fufficit etiam quoad vir- uod ho initatem quoad formale in conjugato; Vidic , 4. Fundamentum date refolutionis b e quo vide Trs&. z. Exam. a. ante n. Jts, Situt eftvalderuinofum; | Prüdentia enim cft gtior virtutibus moralibus 27, Quamwisforté meliüs dici poffit, men erifg , cüm hz pet nos hic loqui de virtutibus fübjedto illam acquirantuf, g manide perfedta fine illis. Ergo prudencia eft nonrepugnantibus , utantedi&tumeft. exfimd Et illi a&us conditionati fufficiunt et- 44 1. dilt. con(, Ergo poteft a&quiri ,mixid iam ad acquifitionem illaram virtutum, y fsl —in' e(le imperfe&to , C. in effe perfe&o. quarüm materia non occurrit , nifiin ! J lus certo ftatu ,uti funt predicte: aliárum Coztra, Nilil reale advenit uni v/ir-r ] Ann:'aikrF autem pracipuarum virtutom omni d Onpir - tuti ex fodetatealtqdus. Ergo. ftatui. communium materiz & objecta D:fl.ant.. Ynte&o , C. in óbli quo; N. nj o* ur facilé cuivis occurrunt, etiam fimul in Status ergo ille perfe&us hábet non $5 me per novz intrinfece perfe&tionis ad. unico feps negotio; fimul;inquam, fi m " non fimultate phyficá, & in unice in- ventum , fed pec fimultaneam aliatum ftanti , faltem (imultate morali , fcu bre- . vittutum in eodem fübje&o Coexiften- vi tempotis fpatio. " mater'll tiam;...Sicut curm focio poteftquis tra- at a 444 4. R. Prudentiam effe aliis vitgnz hete currum; quem non peteft fineillo; zü&m» d tibus priorem & poiteriorem ; ptiorem 3 in i1$ TRACT. IV. Exam. 1. i geriere caufz dire&tivz , pofteriorem fimpliciter bonum ; nemo enim In pece p in genete cau(z dilpofitive, | Vel , e(fe cato mortali exiftens poteft dici ümpli. i a tiorem in effe imperfe&o , pofterio- citerbonus, & catetordinead ultimum eti d rem inelle perfe&to, — Et hocobrationes finem verum, tam naturalent quàm (ü- fecun adductas. " 5 petnataralem , faltem. quantum eft ex nþ Scotus '"ut füat n fämentiamxfxiver, parte opetantis, De quo vide Trad.s, Vit docet, tot effe prudentias fpecie diftin- Exam.1. Q. 3.n, 7.ad oppofz. Prz- mayr terea charitas eft forma virtutum perfe- &às , quotfunt virtutes morales , ita ut male alia (it prudentia regulativa juftiti , alia éarum. Dequo vide Tra&t. 7. Exam. sl temperantia, &c.. Sed refütatur à Gonet f.n. 73. uti & de fide informi , ibid, fen r E Xam, T« 11 2. I.22. Ergo fine chati- hicdifput. 6. att. 2, $. 2. ubi videti - tU oteft, tate eft virtus faltem imperfe&a , atta- ii QUARO IX, Virtutes morales ac- men vera quoad fubftantiam , refpiciens At finem ultimum verum fàltem ex parte quifitz retinentne veram fationem vit- hn tutis finecharitate? ] operis. " Imperfe&ta,inquam.& quidem i, XV. w Verez vittutes quoad eífen- tatn imperfc&a ,ut vix mereaturnomen lhani virtutis, urpote habens potiüs ftatum tiam (eu fobftantiam. poffünt acquiri ac iib confervari fine charitate, v. g. Juftitia, difpofitionis, quàm habitüs , cüm facilé | P«k)ml Temperantia, Fortitudo, &c. non tamen fit mobilisà fübje&o ob pravam appe- h D vittutes fimpliciter & perfe&tt tales , feu titüs difpofitionem , quia non hab&t quoad ftatum perfectionis, Ita S. Doctor firmam facultatem obfiftendi omnibus te&titudinem q.65.2.2. appetitüs impcdicnti— v bus; &atioutriusque partis, Per frequenta- VManentnc in Pätria tosa&us acquiritur habitus : Sed homo QU ARO X. in peccate mortali , adeoque fine gratia virtutes in via acquifite ? aut virtutes & charitate, exiftens , non femper ope- intelle&uales, fcientia & ats? vel a i ltehfl tfatur mal?, fed poteft fe exetcere citca virtutes T'heologicz ?* * S. Tho. li virtutum roralium, v. g. Juftitiz, Tem- XVL $1. adr.p.cum perantiz , G&c. materias , ut ipfe S. D. q.67.a. r, inc. dicente : Virtutes mo- exemplificat in. Gentilibus Juftitiam rales in fututa vita non manent quane fervantibus. — Ergo poteft acquireteali- türm ad id quod eft materialein eis, non quem habitum. Sed. hic habitus re- enim habebunt in futura vita locum Ípicit determinatum objectum , quod eft concupifcentiz & deletatiopes cibo- de genere bonotum, eique conveniunt rum & venereorum , neque etiam ti- definitiones virtutis (uperius ad .Q. 2. mores & audaciz circa pericula mottís, traditz, 3 * Ergo eft vittus Non pert» neque etiani diftributiones & commu- fedta, quia non habet adjun&am perfe- nicationes rerum , qvz veniunt inufum * 4&kam prudentiam , hzc enim corrum- razícntis vitze H fed quantüm: ad id , N Pituf pec psccatum , nec facit habentem quod c& formale , temanebunt in Beatis E pe- De Virtutibus. II m tf poed g perfe&iffimz pof hancvitam; inquan- — & 4, In pattía non manet fides,nec fpes, tum ratio uniuscujusque ' perfe&tiffima fed charitas. otdinealues atalet d etit citcá ca , quz ad ipíam pertinent Ratio, Non fides propter obfcurita« fecundüm &atum illum. HecS. D. tem, quz non ftat cum lata vifione, ! quuti quo v x, 2. ad 2. p. cum $, Tho. q.cit. a. 2. Unde $, Aug. Ser, 27. de vetb. Apoft. Vircutes intelle&uales poft hanc vitamn ait : Qui est fide ? credere quod mon doplt: 3à Vittütuy manent quidem in omnibus quoad for- videt ? Deinde non fpes, Quod eniza male quod eft in ipfi:, nim. quoad fpe- videt quis, tenet ac poffidet , 444 [perar ? deTid s deinforai cies intelligibles in intelle&u poffibili L Rom.8. Speseuim eftde bono arduo ac fetvatas . non tamen : manent quoad difcili, adeptu tamen poflibili , quod Frplnti . * materiale, id eft, quoad phantafmata non eft refpectu Beatorum , utpotequi mpeicli I & quibus fpecies per intelle&um agen- jam fíunt in poff&ffione Beatitudinis, antim, tem extrahuntut. & l a faten t Q iia in patria non Sed charitas nunquam excidit ,. ait fietcognitio per conver(ionem ad phan- Apoftolus 1. Cor. z ?« nec evacuatur per nqum&g: tasmata , fed videbimus Deum ficuti eft, C ITAU glotie perfe&ionem ,. fed eadem nume- & omnia ad ftatam noftrum fpe&tantia, rto manet , ait S, D. a. 6. cüm de ejus ta- n potiüs ügz inipfo Deo , feu in eífentia divina, utin lbilüS:Cüm:* tione non fit aliqua imperfe&tio: poteft [pecie, mediante amine gloriz, enim eífe habiti & nonhabiti , vifi & j p non vifi, uia 0i ] * ad 5 p. cum $. D. q. cit; a. 3. ilendi of & w wææ&æmææwæææwæz:aewmzaæwme?m lunentoein ,'D; i[?- ) at VIA[CI asl «ubX ACOM.E N- ^WE; J $ nano Wf De evitid e9 peccat 14 eorumg g : V J ucdifinitipnl . m-,f,gï n m e$ efeä?i?w. eiiin itura vila * Jdatort d TE 1 a. q. 7- üfque a;l 9.-:90.-excl»lufz'vä; neqit t / Od&rinam hanc thfcffario h idem quod peccatum ? ;&ne omne vi- ] PCH D effc (citu neceffariam ; patet ex tium & peccatum contra naturani ho- jon & 2 R. ad minís ? "Unde Q. r. E—Xam,ïpræcedenti. ,voiiti XVII. ». r. Vitiurh redte fic defi- uzmäm "[ QJAERO,I. Quid eft vitium ? c&nef niti pote : ER mala aualitas mentis s lzücbu"[mï qná Nüsgsi" À I?9 TRACT. IF. Éxam. ?. $ násnaleé vivitar , quà nemo Lene ntirur. Ad x. N. ant.. Quia. poffe. peccáte efiedl non eft potentia , fzd defc&tus potentiz: Vele& Difoftio imperfetli ad . peffi- Q TAERTAL. Qua definitiones intelliguntut homo ergo nullam. habet potentiam ad d oppofito modo ad definitiones vittutis peccandum ordinatam. -Alud Sap.12, X intelligitur vel de. peccato otiginali , inExanm. preced. ad Q. 2. datas. In exS quá nim. virtute, ficut invenitur boni- quod cum natu/á traducitur , vel fi de t actuali & perfonali , ly mazarale acci- tas , ita in vitio & peceato eft malitia. d Qu« an formaliter fit mera privatio bo- pitur pro eo quod eft confuetudinarium, d nitatis, dicetut inf;à. Quia;ut dici folet con[uetudo est altera At & 2. In communi modo loquendi AALUT A. a vitium & peccatum fumuntur quidem -Ad. 2. N. feq. quia violentia joxta dR phyficos , debet eífs ab exttinfeco paífo pro eodem, attamen proprié lequendo qui non funt idem. Vitium enim fignifi- pofitive refi&ente , ut patet in motu la- g cat habitum vel difpofitionem perma- pidis fürfum : voluntas veró dum pec- lii y i ntntem,peccatum vetó fignificat adtum, cat , feipfamab intrinfeco-ad bonum ]7 fenfibile inclinat : lic&t etíam intet- qui ab habitu vitiofo procedit; xïelcum dum externa moventia, v. g. obje&um, &i gcnerat. H lii & 3. Omne vi tium & p&ccatum eft diabolus, mundi voluptates, &c. non de(int. Unde eft illud : Z422dus ,Cae i, contra naturam liominis , non quidem fe&y lr ro ,demonia , divería movent Præf' fenfitivam (quam pró dolor fequuntur lia. L DN multi nimis ) fed rationalem. D Q( | d 3: dift.ant, Differunt, quód fint Aatio: , Quia , ut loquitur S.'Tho. bic V contra natutam ex ratione quadamfpe- q. 71. à. 2. omne vitium & peccstum ciali, C, ant.,ex ratione generali tane / eft contta ordinem rationis , quà homi- [ ) pesíumus , & à brutis diftinguimur. tüm , N.ant. & conf, Vitia ergo & pec* Tf E:go. catain hoc non differunt, quód aliqua i XVIIL. Oppozo 1. contra 3. R. Po- fint , aliqua non fint,contra naturam, tl tentia peccandi eft hómini naturalis. fed in hoc omnia conveniunt , homi- i Nam Sap. 12. dicitur, Erat uaturalma nemque ordine rationis inve:fo faciunt l) aualitia eorum. comparari jumentis infipientibus. Ha- Ergo peccatum non eft I t contra , fed juxta naturam. bent tamen hoc fodomia & beftialitas, 3l 2. $i peccatum eftcontra naturam quód dicantur, peccata contta naturam N ex ratione etiam fpeciali & per Antono- id hominis , fequitur quód fxt»ei violen- tuth. mafiam: eó quód habeant maximam & !0114 P graviffimam turpitudinem , repugnent- bl: ]s .3. Aliqua peccata , nim. beftialitas, fodomia, &c. dicuntur in, hoc ab illis quehomini , non tantüm fecundümfpe- k ciem , ut homo eft ; fed etiam fecundüm differte , quód fintcontranaturam, Ergo iT genus , & ntanimal eft, clm etiam btu- W nqn ompia,. taà fimilibus abhorreant; mt mon im- * merjtö p De Pitis e? Peccatu. ist legem Dei eternam; kpbg merito s. Bernardos dicat , hominem per ÜUnde hz nega- ts o ea fieri &effízs beflealiorem. tionesin illa definitione virtualitet (ub.- bet t . QUZERO II. Quid e&,& quomodo intelliguntur. UT definitut peccatum? Katio,. Quia in moralibus negätio fz- GD tiuesm XUX. s. cum $, Tho. hic q. 71. a. €. pe reputatur pro fa&to , juxta illud S. ducitury vl ex S. Aug. 1,22, contra Fauft. c. 27, E52 Ambrofii : $i soz pavefti , occidifHi , nim. ly n di£ um , failum ,vel concupitum contra efurientem, càm potuifti. Ex his folu- onfuetdini legem aternam. — Übitamen NB. quód ta cf ratio dubitandi, Quid fit lex zter- futtda dictum, factum , vel. concupitum , non na Dei dicetur infrà de Legibus. fumatur híc pro rebus di&is , fais , vel XX, Owidffomne peccatum fit contta, concupitis , ied pro ipfis dicendi , facien- aliquam legem ( ut dixiti in definitio- y v j b extinfoj di , vel concupifcendi a&ibus , qui fe- nc) & lege prohibitum, quomodo ergo cundüm fe funt matetiale peccati , & paterin m falvas illud antiquum. Áxioma ; /Vox s vendng difformitas ad legem in iis reperta, ef emnia [untmala quia probibita , fed ali- formale. f choäd lul qua [unt probibita quia. mala. Ergo Data de /nitio convenitne peccato ve- aliqua funt mala ante prtohibitionem le- at n niali & peccato omiffionis. 'gis ; uti funt a&us intrinfece mali , v. N &atio dubitandi efl. , quia juxta S. yutes d! g. mendacium , odium Dei, &c. ficut "TTho. peccatum veniale non ef eos;a, €contra, v. g. comedere catnes die vene- m fed prarer legez , && in peccatoomiffio- 4 moyeli f tis , eft przcisé malum quia prohibi- nisnihilfit , nihil dicitur , fed folàm tum ? aliquid £e. z omi'u.itur. Quo non obftan- Ád boc K;cum S. T'ho. hic q.71:a. nv quäf ioXt quad:yü; 6.ad 4.dicente : C dicitur , quàd ncn "A firmo utrumque , fic , ut illa defíni- omne peccatum ideoest malum , quia eft n gcnä(äü ! tio primarió quidem conveniat peccato. Vitia probibitum , Vntelligitur de probibitione mor'ali, fecandarió tamen peccato ve- facla per jus pofiivum, — .$i autem ve- 1t, qllö 3"':' niai : nullum enim peccatum eft , feratur. ad jms naturale , quod comtine- oxa n quod non fit. contra aliquam legem , 'eniont :;E' faltem imperfe&te, tur primo quidess in lege aterná, fe- Unde quando $. cundarió veró i naturali judicatorio ; jv hff 10. docet , peccatum veniale effe pra- i J Rationts bsmans , tuuc omne peccatums terlegtm, non negat effe contra , fed eit malum,quia probibitum : ex boc enim ia Mdl folàm ita loquitur , quia non eft perfe- ml :pfo , quod e$i inordinatum , j'ri natti- coti i &t contra ordinem aut finem legis, qui rali repugnar. . tf charitas , juxta illud 1. Timoth. r. Sunt ergo mala,antequam prohibean - Finis precepti cbaritas: utpote cum quá tur perlegem pofitivam , divinam vel E.«f Éat, nec eam defttuit. mf hamanam, non veró ante legemzter- "Peccato omiffionis data dcfibitie con- Dum vetó di- nam Dei & naturalem. C[lam (Cfl**! venit in hoc fenfa utfit non di&um , citur, quód (intmala intrinfecé , & ante [ m non factum , non concupitum , jüxta omnem legem , eílentque talia licat ii , quié i nulla — " 122 TqRACT. IF. Exam. 5. nmulla datetur lex , id folm verum e& gulis morum diffotmis , adeóque pu- Wmlz de malitiá fundamentali & initiativà , gnat eum prz cepto negativo , & ponit low ac&tum , qui jubetur non poni , uti eft per quam ex fua. naturá divinis Attri- * Totan butis & fau onalis natute perfe&tioni occifio hominis injufta,contraillud:Noe fun Peccatum omiffionis veró eft repugnant, & quz Deo fundamentum eccides. ho catentia íeu privatio adüs debiti feu rzbet, utea lege «terná prohibeat ac z*f;ü 1 ISRELII'&H ,non autem VC[iHCätüf de ma- lege pracepti , pugnatque cum Przcepto P o litá formali & completa, fed hanc ha- affumativo , & omittit adum , qui ju- ^ gui ü T bent poft prohibitionem. betur poni: uti eft omim.o Miffz in die ] lu j fefto. d Magis hac patebunt infrà in Tradt. 6.de Legibus.Exam. r. ubi explicabitur, Quarta q. $8.2. Y.. eft in peccatum f!;!a tmortale & veniale. Morttale À morteé quid fit lex eterna , naturalis & pofiti- j di&um , e& quod infert mortem ani- tidtd va: quz duz polteriores à primá deri. vantot, funique veluti radius ab ea par- mz privans eam vità fupernaturali , H [27] ticipatus; (ic ut quidquid immediate eft quzcít gratia & chariras , & ab ulrimo J contra eas , fit. etiam mediat& contra le- fine avettit , inducitque reatum poenz V If M il gem aternam , feu contra mentem & vo- eterne, Veniale,à veniá didtam , quía ?'1 VA luntatem Dei, propter fuam levitatem veniam fadilé lt obtinet , eft ,. quod gratiam & chatita- M QUAERO III. Que (üunt fpecies feu li i divitiones peccati ? tem nontollit ; fed folüm ejus fervo- [ rem diminuit : nec ab ultimo fine 2« XXI. fie-divet(as. - Primaex S. 2 Y "T ho. hic qi 81.a. r, eft divifio in pec- vertit , fed parüm quaái divertit , re- catum Originale & perfonale, Primum tatdatque ab ejus confecutione * ac In» r serivatur ab Adamout Capite, & ab eo ducit teatum peenz tempomlis,fblvcndæ [/ li vel inchac vita. ,. vel im altera in. Put- eriginatar feu per originem fve gene- tf fationem trausfanditor in pofteros. AI- gatorio.. LT terum eft, quod proprià petfonz peccan- Quista divifíeq.72.a.2« e€ &"in pec Ms tis voluntate committitur., Carnalia cata carnalia & fpititualia. N ' Secunda divifio juxta S. D. q.86. a. T, perficiuntur ín dele&tatione carnali ; v« D & 2. elt inpeccaturfta&duale , quod eft g. gula & luxuria coofummatur in de- T lectatione | ciborum GL veneteorünm» a&tus malus ac Regulis morum d ffot- k inis ; & habituale ,. quod eft macula. in Spiritualia confummantur in deledstio- Ht animaex peccato a&tuali relicta ,. in ea- ne fp:tituali , v. g. fuperbia, invidia, &c, tzm! que remanens, ufquc darm abftergatur in folaapprehen(ione alicujus reiconcue. LU pitz , vel jam ad votum habitz, Vide per poenitentiam & gratiam fan&tifican- d [ &em. infrà Que&. 10. qux ex his (int graviotä n n: 26.inhoc Exam. Tértiaex q. 72.a. 6 eft inpeccatum d lef commiffionis & omiffionis. Primum Sexta ex q. 72. a. 4. eftin pece ità M qua committit homo in Deum , Proxi- b confiftit in effg&ionc actás mali ac Ke- mum 408 De Vitis c» Percaths, 123 al murh , & in fe ipfum. Si enim homo meto proptet aQtuum intetruptionem. W &? Deo non det debitum honorem & reve- Ochavé aliud eft peccatum ex infitmi- i , zentiam, eit peccatum in Deum , utic tate fcu paffione, quod committitur ex il Toninme facrilegium , lixrefis , blafphemia , &e, gravi tentatione & motione appetitüs Si hemo fuas paffiones ratione non re- fenfitivi , voluntatem trahentis ad con- i d gulet , peccat in fe ipfum , uti patet. in fenfum , licut Detrüs peccavit , extimo- nl ulofo , luxutiofo, &c, Si nonreddat re negando Chriftam, Aliud eft pec- um g proximo jus debitum , aut filzedat ejus catum ex ignorantia, nim, culpabili & ; Mftn jus, peccatin ipfum , at patet in homuici- vincibili , qualiter peccavit Saulus pec- dis,futibus;adulte cis,&c. fequens Ecclefiam Dei , ut de fe ipío te- fatur z. Timoih. 1. d gt Septima juxta $. D. ibid, a, 7. eft , in 'Tandem aliud eft ordrit peccatum cordis, oris, & operis , ut patct peccatum ex certa malitia , ícu de indu- t od ex datadefinitione peccati , di&/wzz, ote ; ftria,quod nullà paffioneincitante , & figci falium, opete : concupitum , -cotde. nullà ignorantià excufante , fed plená ,b Si hzcttia procedant ab eodem motivo libertate ac plané liberá voluntate com- TOU citca idem obje&um , ita ut unum fit mittitur : qualiter peccavit Judas ven- dendo Salvatorem. DehisagitS. Tho. ädl&im praparatio ad alterum , &in neutro 6- veliun ! ftatut. , -conftituunt unam perfe&am hicq. 76. & 77.& 78. VideinhocE- à im o peccati (peciem , v. g. iracundus ex hoc Xam. n, 72. jn o* quód appetit vindictam , primo pertur- ANomó, Alind peccatum confiftit in ultimot batur in corde , (ccundó prorumpit in exceífu , ut (i quis plus; aliud in defe&tu, dinetut verba contumeliofa : tettió ptocedit ad ut fi quis minus faciat ; v. g, comedat , operainjuriofa, v, g. baculando ; colaphi- quàm rec&a ratio dictat, Cüm enim U :li zando , &c, ora Item homo venereus pri- vittus moralis , ut fuprà didtum,medium alit n Ji mó d fornicatione meditatur , fecundó teneat , omnis receífus à medio eít vi- vetbis mulierem follicitat , tandem in tiofus , hic autem receffus fit vel per ex- r €&ïï Operécum ea peccat, celfum, vel per defe&um ; ut patet in é " Vezüm (i hzc peccataita fiant , ut dato exemplo, m oti geccator in quolibet fi(tat , fünt neceffa- Decimb. — Alia füntpeccata proptia, tió fpecialiter explicanda in confeffio- lmmzlüi j &aliena. — Pcopria funt,quz motu pro- ; w j ne, v.g. dele&atur quis in türpi cogi- prio ; nulloalio homine fuadente vel i tatione , nec ultrà progreditut , eft pec- inftigante, à nobismetipfis committun- catum cordis ; alius dele&tatut im locu- d tur. Aliena funt , qua lic&t à nobis tione impudica , nec ultta progreditur , non comtittantur , nobis tamen im-- cujsit e€t peccatum oris: (ia&u rem faciat » ï hbt ' pütantut , quia íumus eorum cauía eft peccatum | operis. Etá enim hzc pisiu motalis ratione dati confilii, przcepti, fpecie perfe&á non diftinguantur , cüm fuaíionis , adulationis , protectionis , aut ( ut fupponitur ) verfentur citca idem ob defcc&tum cortectionis. , dif Que videri e9bj&tum ; diftinguuntur tamen nu- polfunt in Catechismo , uti & peccata in WDC'JW; z anxum x—aw - 124 TRACT. IF. Exam. 2. verfio ab ultimo fine,&c. Colum clamantia, & de quibus infià —Quæ&io hic n "Iract. s. Exam. f, n. 109* peccata e& de fecundá confideratione. uia (intrá z in S?i- EO ritum $. autem in hujus Quafiti decifione Tho. farm:* Hb QUJERO 1V. Quodnamer forma- ii iater [e fant divifi, & pro ntráque le & eflentiale confitutivum peccati fententià adducuntur fottia Angeïici diq Do&ortis teftimonia , adducam & fol. commiffionis ? ene quid pofitivum git vel privativum ? vam utriusque fententie fundaménta, lun: XXII. Hoc Quafi:um non defervit ut quilibet poffit eam problematict de- LO . quidem ad praxin Confeffarii, quia ta- fendete, His premillis. 9t znen in hoc Opere ( ut. ex. ejus fronti- x An formale conftitutivum. pec- nn fpicio patet) plutibusdebitor fum , illud cati commiffionis confiftat in pofitivo, [77 : eft difcutiendutn, nim. in pofitivà habitudine feutendentiá Mil Dixi i. in titulo: Foermale z'on]?z'tþ- ad obje&um re&ta rationi diffen taneum: m tivum., . Quia cettum eft , quód pecca- vel in privativo , nim.in privatione te- 77] ,tum commiflionis pto matetiali fit quid Gi:udinis debite inefle a&ui : afferitur Tn gofitivum, nim.realis & phyfica enti- Dd neganti, & negatur aü"erenti.r tas actüs , v, g. in furto phyfica fubre- t xtiofeialienz , non confiderando ordi- Fundamenta Semtentia. defendentu ij ^ indi nem ad Regulas morum ; nitp, ad ratio- pofttiuum. nem vellegem , qua talem actionem NG prohibet. Dixi 2. Peccati. commiffio- XX Angclicüs Do&ot r, p.—q.. u Quia peccatum omiffionis, cüm 48. a. r. ad 2, exprefsé loquens de con- d nihil pofitivum fit , indubitatum eft , ftitutivo peceati in genere & linea mo«- qui quód confiftat in folo privativo , nim. in rali, at 1 /Malum ,quod est differenti! of J privatione conver(iopis debitz ad obje- con[Hittttiva , iu moralibus est quoddam &um conforme rationi, Dixi 3. Effze Lonum Adisniüum privationi. alteri v l z guid pofitivum vel privativum! quia in boni , tanquam fundans.cam. Etq. f ïi peccato commifflonis multa poffunt de maload 12.ait: 7Malum pofitiue dli- Ti confidetati, I. Phyfica entitas anté quid dicit , facttndizom quod atius volise Qu 2, Ipfius actüs moralitas, tatió deuominatur malas à volito, . Et eth explicata. éonfiderando actum in ordine ad füum q.2. a. 11. ad 13. inquit : Peccatum p obje&um ; ut fubftans regülismoram , nou c$i privatio pura , fictut tenebra , [ed sim. rationi &legiprohibenti. Ex hoc est aliquid pofitivum. Etin 2.Sent.d d p deinde fequuntur variz privationes, ut 37- q. 2« 2. a. ad 4. dicit. *Jpfa privatio, privatio debiti finis & rectitudinis de- quà aliquid malum dicitur mon. gotes p Y bitzineffeactui humano , quam priva- effe differentianec genus , [ed um qui- tionem aliqui DD.tcnent effe ipfam ef- ue atl [fecificatur per. aliquid phfii« Ti fentidlem peccati nioralitatem ; kem ve dillum. Eta.23. q. 6. a« 2. ad 2. li » ; L;gifux privatio gratig & juftitie , a- eit : Deformitas ( peccati ) son folm lWPW: p —— k ^ De Pitis d» Peccatit. I25 A. Qu jmportat privatiouem debita forma; fed' . traria mon folütm in effe natute & €tie iderqü 1 contrariam — difhofrtionem. "Uzde de- titatisphyficz , fed ctiam in linea mo- fii lg U fermitas f habet ad. actum , ficut falff- — vali utpat. ex S/Tho,cit. Ergo. i, 'tïlv" t Ad fidem. . Sed cfi(pQütiO contratía Tertia Ratío. . Quidquid dicitut de t fotià eft quid pofitivum. — Ergo, — Quod re- , aducal genete , dicitur de qualibet fpecie con- petit . cont. Gent. c. 9. dicens : 4a- tentáfubillo , ut patet inanimali, quod itig f Inm €8 bonum [unt contraria , fecuudim Er €ft genus refpectu hominis, equi , bovis, i problen quod accipinntur àn genere morali. &c. velutifpecierum , de quibus dicitue lls q. 1. de malo a. 1. ad4.— n meralibts — ompe quod dicitur de animali , nim. onftiuime. "AAGHS gttäm in naturalibus malum con- effe vivens fenfibile. Subfmo * B Sed: trarium bono dicitur. niatin gt Et poft pauca juxta didta Tract. 3. Exam, ?. Q. 5. udine f ibidem : | £: bee malum contrariatur . rl itas ut fic cft genus vel quid fu- tioni n proprié bono , $ bac contrarietas ex atbi- perius refpe&tu bonitatis & — malitiz. busin babittim traufit, )l pïiv'atio: Ergoquod dicitur de moralitate ut fic, [e ais ' Tandem hic q.72, a. 9. ad r. docet, dicitur etiam de fpeciebus. Sub[amo z licfeft T. quod peccatum mon [ortiattr [eciem ex Sedibidem Q. z. probatum eft, & ad- parte privations (j averfionua, fed ex conver[ione , ideft, ex ordine tranfcen- mittitur ab Adveríatiis, quód moralitas nti df ut fic confiltat in aliquopofitivo. Etgo dentali ad obje&um a&tüs. Subfumo 1. & di&z fpecies. Sed converfio & ordo ad obje&tum eft AZarta Ratio, quid pofitivum. Ergo fpecificativum & Malitia þeccati fc.)r- maliter confiftit in illo , in quo pecca- j mumsäii ditin&ivum peccati commiffionis eít quid pofitivam. Subfumo 2..Sed idem eft tum formaliter conttatiatur legi & prz- m li ceptó , ut patet ex fuprà dataex S, Aug. a f conftitutivam & diftin&ivum. Ergo formale conftitutivum peccati definitione , juxta quam cít ulli dpi pecca:i eft quid x contrálegem. — Sed peccatum legi non pofitivum, ii femper contratiatur in aliquo privativo, s C ; 2, Rationes varie id probant, Qua- E:go. Min. prob. peccatum contraria- rumi Przga et mox infinuata ex eo , um p tur precepto in illo quod per prace- » quód idem fit conftitutivum & diftin- VJ?MMW' €tivam , qunod in peccaco effe pofitivam ptum prohibetur: Sed perpreceptum, "E non femper prohibetut privatio, fedete probatum eft ex S."T'homa. 1 f : P(."fs Secunda Ratio. Oppofitio contratia iam a&us pofitivus, Ergo. 3 IM Wä.lþ elentialiter petit extrema. pofitiva, ut Quinta Katio.. Ptivatio re&titudinis , Bo 7 * j / / i patetin calore & frigore, albo & nigro; eft catentia ejusin fübje&o apto, in hoc cir ! in hoc enim differt ab oppoütione pri- — cnim diffcrt à negatione , qua eft ca- d vativa exigente unum extremum pofi- rentia formz in fubjecto inepto ; Sed W;F'M , tivum & alterum negativum.. Suófzmo, tmaliti a&is intrinfec& mali , v. g. odii, h n L Sed inter actum bonum & malum non — mendacii, &c. non eft carentia rectitu- 6'2.1l foläm ef oppofitio privativafed & con- — dinis in fubje&o apto. E:go. Mir?, al l : ptob. TRACT. IF. Exam. E., 126 xob. A&us intrinfec& malus ef effen- quod ens pofitivum cujus Deus non ek il E 1. tialiter incapax re&titudinis, Ergo. cauía, Ergo. Prob, ant. Vitalitas utta- Sexta Ratto. lis , feu fecundüm explicitam rationem fnb Malitia peccati conci- pitur. effe formaliter ante privationem vitalitatiseftquid pofitivum : Scd illaut ient E redtitudinis. Ergo. Prob, ant. Malitia talis non età Deo , fedà principio con- coplftit formaliter in . difformitate ad jun&o , licét caufetur à Dco fecundüm ] tectam rationem : Sed pto fignoantece- implicitam rationem entis. Ergo, qu Confitmatur hzc Ratio. Moralitas, qi dente privationem recbitudinis concipi- nim, bonitas & maliua moralis , etiam lii tur actus formaliter effe difformisre&te rationi, E1go. Min, prob. Fundamen- pofitiva , ab entitate phyfica a&tüs di- p lil tüm privationis eftpriusipsá: Sed ten- ftinguitar real ter. modaliter feu tan- dentia in obje&um recta rationi diffor- quam modusà fuo fubje&o , ut patet ex [ hi me eft fundamentum ad quod fequitur di&is Tra&. 3.Exam.3.n.38. Etgo divina caufalitas poteft attingere entita- At privatio re&titudinis , ideo enim privatut, tem phyficam a& üs peccaminofi , quz [ quia tenditinobje&um. Ergo. Con&r. 1, Tendentia ad obje&tum eftbonum quoddam , absquehoc quàd DT attingat malitiam íeu tendentiam ad i ze&tz rationi diffonum ante ptivationem debiiz .re&itudinis eft in genere moris, obje&um re&z rationi diffonum , utpo- tf 1ba, uía ad moralitatem fufficit. habitudo te non con:entam intra fphzrram obje [* Q-l DT ad obje&um fubftans regulis motum. caufalira:is divinz, Ergo, Prob. ant. Privationes tantüm Wfer Fundamenta. Sententia dqfc*nde;ntk ht cauíantur petaccidens , & ad pofitionem À tdlr alterius. Ergo. Priwtivaw. Confiz, 2. A&usbonusex tendentia XXIV. Ex S.Sciipt. & SS. PP, fli ll ad obje&um regulis morum conforme, &ïl!.dl habet fuam bonitatem moralem. Ergo quibus femper peccatum exprimitur Q ( a&us malus ex tendentia ad obje&tum nominibus privationem -fignificantibus. Vocatür zibilum. Amos. 6. Cactdl. difforme fuam malitiam. nl Confir, 3. Rectitudo a&tüs non di- la. 42. Tenebra. Víal.2 7. & alibi, avet- i &inguitur ab ipfa pofitiva tendentia cjus. fo, vanitas , &c. S. Dionyf;c. 4. de ' hu * div. nom. peccatum vocat privationtm Ergo nec itrectitudo. Tion Si malitia peccati boni, Ex $.Gtegor. Nazian. Orat.4 Septimn Rat10. : " ] commiffionis non confifteret formali- ait : Crede zullam smali e[fentram Jf Et $. Augu&, 11. de civit. c. 9. 24 ) [ ter in aliquo pofitivo , elfet ideo juxta Adver(arios , quia aliàs Deus effet caufa sulla natura eft , fed amiffa boni ml Iu nomen accepit. eccati formaliter fumpti , cüm fit Wl/þlt cauía omnis entis pofitivi , quatamen 2. Ex $.T homa. Qui fuprd in bac 'fftmt fequela eft haretica Sed hoc non fe- 1. 2. q. 18.a. 1. in c, ait: Osnts allity quitur. Ergo. Prob. min. Datut ali- in quauttti babet aliquid de ejfe , n tat- u m " d De Vitiis cf Peccatis. I27 xjts Dem um babee de banitate y in quanttm verà dubio fubflantia ei : vel etiam N. nt. Vitdiar NB. deficit ei aliquid de plenitudine ef- ipfanm privationem ordinis , per quam vlictam t fendi, qua debetur. atlioni bumana ,. 2n lus est s e quia privationes e[fén- itvum : dl tantum deficit Àbouttate, € fic dicitur Liam nom babent , 1deo ex parte iffa f priipi zpala. Et hic q. 2 1. a 6. M&lus buma- à Dd as , quod frt malus , babet ex boc INB, peccatum . fubflant/a mou es! s eb quia yenis. D quód carer debità commen[uratione , peccatum dicitur peccatum NB, fe- : aró, Mi quam catentíam ibiagnoftit pto forma- cundam quad pricvatum est debito or- ia motdlh li in peccato, Nam poftquam duo in dine , ideo peccatum ,. ab[oluto. f[n- eccato diftinxit , nim. materiale feu tepylt D quendo , dicirur. fubflantia mon e[fe. m & Iubflantiatn actüs humani , & formale, Et poft pauca : Peccatum boming , fubje:ï.o j f" concludit in fine corp. att. dicens: liud autem , quod pertinet ad vatio- fecundüm quod eit aifus quidam ,esf mjad tet at nemmali, quodest quafiformalezn pec- ens qlwdalum » quod tatellecfa CApé cato , cim dixit ( fcil. S. Aug.) contra xeccaninty potef , & aliqua differentid ad /þc*- legem aternam. .Mem2. 2. q, 10. a. 3. ciem determinatur $ed NB, ia , absqgt ait : Qrmnue peccatum . NDB. formaliter ex tenit quantum vationem peccati babet: ex canfiflit i2 NB.averfrone à Deo.'. Et q. ai dfonra/ privatione veétitudini, Ztd, 5l ens, 318. a. 1.in c.ait ; Corruptio velpriva- g lphatat tio boni formaliter fe babet im peccato , neque differentiam habet. , féd per cowvevfio autem ad bonum commurabile privationem . debita fa?mæ; dicitur. zaterialiter. Cuid clariushis S/Thomax Hzc clareS, T ho. Ergo. : "LU te&imoniise 3. Id probant Aarienes. Quarum ] primaest : Omnis defectus quá talis . Aliud multó evidentiu: habetur in 2. formaliter conftitüitur per ptivationem, cipt m Sent,dift. 37.2; 1. ubi, poftquam dozue- prout inductive patet in omnibus defe- ,gccalüm E(; rat, [ubümtiam dici dupliciter, uno Gibus ac deformitatibüs , tam natura- fjerm f)gnl : / modo, ptout fignificat rationem primi libus , uti funt v. g. czcitas , claudica- Amss Predicamenti ; fecandó modo, preut l Á &'eh* tio,&c, quàmartificialibus , v. g. in pi- fignificatelfentiam five naturam, (übdit, étura,zdificio, &c, Et hoc ideo. Quia $D fonji^ non elle dubium , peccata primo modo umb in tantum aliquid dicitur defsctuofum, s 1 voci non effe fubülantias, Deinde (ubjungit ; in quantum ipfi aliquid deeft , in (ao ge- r, N^ u Sed . fecundo. mado 'accipiendo: [ub- nete debitum . : fi enim nihil ipf defit , Id flantiam , potes effe dubium , utrüm fed habeat omnem petfe&ionemin fuo 6 de ( peecatum febflantia fit ,. e) quid in genere fibi debitam, non cft defe&tuo- fum íed perfe&um. Sab[umo. Sed d Acfn peccati duo e 52 confiderare , Jfel. peccatum fcu malum morale eft forma- Qu Í I fþ&m atfTunm, qui e[fegtia quadam est, J liter dcfe&us moralis. Ergo formaliter jc U in ec quod acfus e3l , € fic procul- con- d — TRACï IF. Ekam. PA xiä Secunda. Ratio. chcatuni habituale Wi conftituitut pet privationem, Min. fubf. d^. FY prob. Defectus ac dcfe&tuoium eft ,. cui formaliter confiftit in privatione deb;tz IT aliquid debitum deeft, juxta didia: Sed tetitudinis. Ergo & a&uale,. Ptob. eccato ut tali & formaliter fumpto ali- conf, Peccatum habituale homicidil Etgä uid dee&t ci debitum Ergo. Mib. prob. v. g. & a&ua!e füunt. ejusdem fpecici, ditt Ergo habentidem conftitutivum. fion Actui humano in genere moris eft de- bita tectitudo motalis :. Sed hzc decf Tertía Ratío. À principio formalitet bor ;eccato formaliter fumpto. — Ergo. & privativ& defectivo quá tali procedit !j Confit. 1. Inillo figno rationis ,ín effe&us fórmaliter & privative defe- quo concipitis tendentiam actüs huma- &uofus ,- ficut à principio pofitivo ffr: ni, priorem privatione rectitudinis de- procedit effe&tus pofitivus , à relpectivo [ bitz , vel hzc tendentia habet omnia in teípectivus , &c. Sed peccatum procedit f.'x'Pfï genere moris fibidebita velnon? fi ha- à principio formaliter & privativé de- j bet? non eft ma[a , nec defe&uoía, fed fe&tivo. E:rgo, Min. prob. Principium ( bona & perfe&ta. — Si non habet? Ergo àquo peccatum formaliter quá tale pro- [ fornialiter dicit privationem. cedit , e(t voluntas ut deftituta debito or- r $i Refbendeatur concipi defe&uofam dine & tegulá rationis: Sed voluntas fub jv lmb in conttatié , non privative; qua diftinctio ifto concepta eít principium privativä ? oftea explicabitur. deficiens. Ergo. n ) h Contra ef? , & xefumitut argumen- "arta Ratio, Sipeccatum commif- U t£um. Tendentia conttarie defectuoía fionis formaliter confiftat in aliquo po- t vel habet omnia fibi debita vel non ? fi fitivo. — Sequitur 1. quod Deus fit cat- h trtí nonhabet? Etgo eft defe&uof(a privati- fa peccati. Prob. Qaia Deus tanquam v&. Sihabet? Ergo eft formaliter bona cau(a univerfaliffima fuá caufalitate at« dni & perfe&ta. Quis vero hoc admittet de tingit omne ens. Seguitur 2 quod at formali peccati? peccatum non fit maximum malum , uti ftn Confit. 2. Malum naturale conciþi- tamen revera eft, Prob.feq. Summum Vi thalum confiftit in privatione fummi Ql tur formaliter tale , in quantum intrin- fec& caret bonitate & perfe&tione natu- boni. Ergo fi peccatum pro Formali [it i rali ibidebità , & a&usin genere artis quid pofitivum , noh erit fummum ma« defe&uofus , dicitur formaliter talis lum. Ex quo Seqwiter 5. peccatum EUSE racise per privationem rectitudinisar- omiffionis ex genere fuo eííe gravius lt F tificialis, feu per defe&um intrínfecum peccato commiffionis: Sed hocnon ett lity á regulis attis , feclufo quocunque alio. dicendum, ut patet ex S. T'ho. 2.2.9.79 ff[z 1 Qüde; Ergo fimiliter tmalum morale feu 2.4. Ergo. Prob, feq. maj. Privatio ex actus in genere fnoris defe&uofus cft genere uo eft majus malum , quàm ens Wten. formaliter talis przcis& per privatio- pofitivum. Ergo. Y (l nem re&itudinis ci debitz, (cn'cujus eft Quinta. Ratio, Deus - habet idæaxi! a- w) vl capax. cujuscunque entis pofitivi: Sed non h bi' mgm et "n Be- Viris d Perata. eeitu o 1206 bet idzam peccati formaliter accepti, defperationem ,is, qui nontam intente printids ut docet S. D, 1. p, q, 1. a. 3. ad r. as 1 appeteret infidelitatem , graviüs pecca- Ergo, biteds lnl Con| fir. Omneens pofitivum per fe & tet, & quidemfolümex eo , quia magis per cam recederetà Deo, ageretque con. ejudenle dire&é cognofciturà Deo: Sed peccatum tta majorem virtutem. Ergo, fhotvum. non cognofcitur à Deo per fe fed per incipolti bonum oppofitum , juxta $. T'ho.1 .p.q. Selountur fä:;ia'ammm Sententia de- o qitd pr 1j.a.10. Ergo feudentis pofitivum. Y prind : Sexta Ratio.. Peccatum ín tatione of- priucip'fo u fenfz Deiet malum infinitum , ob quam XXV. Ad 1. R, qüöd Angcl.bo&or" ivts, ii rationem non poteft purus homo pro eo eccatn p ex perfeta juftitia fatisfacere, ut docetur in omnibus illis locisnon loquatur de malo morali feu peccato abftracté & T Pmlliï 3. p.in Tra&t. de Incatn. Sed ordo feu €onverfio ad creaturam eft finita & limi- reduplicativé fumpto , uti hic loquen- , proodts dum eft , fed fümpto conctet& & - fpe- aliet il tata , ficut ipía creatuta (cu objectum defitult cificative, quod noneft contra me : fic €reatum , à quo fpeciem fumit. Ergo enim admitto , quód fit 2»oddam |bo- s lt peccatum non inilla fed inaver(ioneà HHH , mon pura privatio , Íed quid poft- bono infinito ( quz cft ali quid privati- tivum , quód coztrarie epponatur bono , vum ) formalitet confiftit, quód ffecrem babeat ex parte converfra- vitatum eot Confir, 1, Peccato ratione fue mali- 45. Concteté enim & fpecificative in- ha diqu tiz coirefpondet & dcbetur poena infi- nita damni iu inferno cludit matetiale peccati ,. nim. actum im,wms'm. Sed hzc non phyficum. Hzc R,eft S.Do&orismox ma DEUS üna cortefpondet ratione habitudinis , ten- citandi. R ib o dentiz , feu converfionis ad obje&um . 4d 2.nim. ad. 1. Rationem dift. hzc cteatum , illi enim corcefpondet posna P . s Ti M propofitio Idem eft formale conftitu- ximummihff fensüs que eft finita. — Ergo ratione a- verfionisà Deo, Ergo in hacformaliter tivum peccati , quod eft ejus formale jgb. t Wf, coníiftit, Ípecificativum $ Eftconftitutivum pec- r Confr, a. Illud ef formale conftitu- cati in effe mali moralis & peccati ut fic, um p N.ineeffe talis mali, in fpecie determi- tivum peccati , per quod magis vel mi- erit fummüï jus graduatur, feu ageravatur « Sed hoc natáconftituti,C. Hec& ptior folutio j P patet ex S. Tho. in 2. d, 54. a.2.ad. j. fit pet avetfionem à Deo. Ergo illa eft « at formale confitutivum, Min. Prob, Po- dicente : Malum per fe vel abflrattà I Scmc ) teft aliqnod peccatum intenfiffimum umprim son. eit differentia fpecift. TILM quidem effcex patte conver( €4 , fed malum per accidens vel con- , ) P[IU onis , quod tamen non fit tam grave ,utialiud , & Crelé acctptum. Etpoftpauca: Mala m V hoc folàm exeo , quia minüs recedità acfio (becificatur ex . ordine ad ffnem i Deo, v. g. ( quis atdentiüs appeteret li- J hi indebitum , cui admifcetur privatio * Jf bidinc,m » quàm alius ianclita;cnï vel jl fs (/eäiti » ex quoratio mali incidir. L Idem Mi TRACT. lF. ExAm. 2« 130 Idem docet S.Bonavent.in 2, d. 42. a. 5. 444 4. Rationtem N, min. , ad ptob; Til dif, min. Non ptohibetur privatiout q. 1. dicens :. E/ff averfío det comver- tudi qued , C. , ut quo; N. Ergo nonfemper fuoni quàd fit peccatum ,converfia ta- contratiatur legiin privativo ,. üt quod, men dat aver[rani , quod fit tale pec- C. , ut quo, N. P[)ä ea£um. Cuod NB. B "Ad.5.N. min.;a dprob. di["i.:ant. E p Costra, Non folaavetíio fed & con- incapax exratione fpecifica, inquantum RG vetíio eft formaliter mala, Ergo, eft a&us odii Dci, mendacii, &c. C. Dif.ant. Permalitiam quaz fit ipfa [ ant. ,ex tatione gencricá; & in quantum D converfio , N., quz fitaverfio , feu ad- eft actus humanus à voluntate proce- jun&a privatio debitz rectitudinis ,. C, dens,N. Sicut motui tibiz curvz , im l[zl Contra. Exhis fequitur,quód pecca- l quantum eft. viralis , debita eft re&itu- W ta formaliter inter fe non diftinguantut do, attamen in quantum procedit for- et aliquid formale fed per matetiale, E malitet À tibiá cutva,eft ejus incapax,Ita quod eft in intelligibile, Prob. feq. Jux- fimilitet.- À i ta te formale inpeccato eft averíio , ma- Ad 6, N, ant,, ad ptob. N. min. ,ad teriale vetoeft converfio :Sed admiffum (tri hujus ptob. N. min, Negatut ergoy eft , quód peccata formaliter di&tinguan- quód in. aliquo figno rationis antece: g tilie turperconverfionem. Ergo: dente privationem rectitudinis aGus "Ad boc neg.feq., ad'prob;dift.maj: pro in obje&um & poffit concipi ut tendens 2.p. Converfio eft materiale in peccato ; fte& rationi difonum. — Quia in ipe 4j T compatata ad abftra&tam & reduplica- elici feu inelicientia fui, & ex vieius; n tam fationem malitie ,. €. , ad.peccatum qi feníu( utita dicamintranfitivo) habet; T eoncre:é & fpecificative fumptum, N. quód (it debitá rectitudine privatus, & JAd a. Ratiouem patet folutio.in for- ideo formaliter malus. p Unde bic noti tfhaex R. ad' r.- datur fundamentum formaliter mora- W A 3. dift; maj. Dicitut de fpeciecon- le. ; quod fit prius-maïiuä*re[hltante.,; W erete fumptá & quatenus includit gra- Ad prob. infinuatam-ditt. hac propoli- W dum genericum , C. maj. De fpecie ab- tio : Ideo actus privatut tectitudine. li Kra&tefumpta ; & ut explicante folüm quia tendit , &c,. tendentià quæ?priva--' w j $ tadum differentialem; N.maj. Ita pa- tionemincludat , imó fit ipfa privatio» 1 tet in animali ,. nam de homine non C , qua abea prafcindat, N.Exemplum t predicatur vivens fenfibile ratione: dif- cft., fi dicam , Ignis ideo habet virtuten fetentiz, fcil. rationalitatis,. fsd ratione calefaciendi, quia habet calorem, not ü cal« geueris—stfci!.animalis. Ex conceffa min; eft fenfus, quod calor przfcindäcä.virf dift. fimiliter conf.: Unde &. malitia tute ignis,fcd fit ipfa virtas, in feníu in« motalis concrete fumptá includit quid tranfitivo ,'non autem quafi virtus calt- j Ita: fr pofitivum, ut patet ex diclis , (ed non.ab- fa&iva ut diftincta flüat à calore; Wun- fimiliter tendentia in obje&tum re&te ü:g&.&. (umgtal,; rationt R vt d De Viti;s Q Peccati. qu min., iä ï"' s ., 31 tationi ditfonum c& ipfa privatto redi- — motione hominem volentem effe&ive, tibeut p , ltgotils tudinis, & uon prior ipsá, non defectivà ; facit operantem modo tivatiro, u -Ad 1. Confir.. N, ant. vel potiüs fitp - limitato effe&tivo, non defectivo, - Et( pofitum , quia juxta didta ante privatio- enim malitia quibusdam a&ibus , ut grobdll a nem re&itudinis non datur tendentia -patet in odio Dci , mendacio, &c. fit J moralisin objé&tum malum. Adptob. intrinfeca , non tamen eft intrinfeca il- ecifica mexdci u R, verutm effe , quód ptivatio in pecca- lis ub otnniformalitate , fed utformae Ti hg to etiam fequatur ad quid pofitivam liter procedentibusà caufa defectiva, & velutadfundamentum , nim. ad mate- modo defectivo, Simile eft inmotuti- à vilurat ii ia qut tiale peccatl feu .a&um liberum homi- biz curvz , qui quoad fübftantiam qui- , hd mis, . Sicut fuprà di&um quód liber- dem reducitur in virtutem motricem t tas, qu& eft quid phylicum, fit funda- TudN pwrcd'.:' naturalem , non tamen quoad defedium anentum £noralitatis. claudicationis , qui lic&t poffet dici in- d "Ad 1. Confir.dift. ant.ita tamen, ut tinfecus motui ut ptocedenti à tibia tendentia in obje&dum re&ta rationi curva, nontamen ut procedenti abani- Iprob. ul conforme fit ipfa bonitas, C. , ut ab ipfa ma vel natuta, y Ngut graícindat vel diftinguatur, N. ant, Si- yo tationi Hinccorruitillud argumentum, Qui milirer dift.conf. Seníus folutionis patet relitu ex K.ad 6. vnit antetedens vult etiam. confequens. Qui eft caufa formz , eft etiam cauía ln in o * Ad 3. Coufir. concello ant. N. conf. privationis ad eam fecutz, Eft enim 10 !1fo E vel potiüs fappofitum ; (upponit enim folüm vetum de eo quod (equitur ex vi il, &exx*'iei*. e n g àv)! quód in peccato detur pofitivá tendentia antecedentis & forma ut à tali caufa po- motalis, preícindens à privatione , & fitz, ïiu& IxF i (f prior illà :quod negatur, Oppono 1. Deus non efficit id, quoá lus U d. Rationem ante. R. Ptemitto, ! fori pl prohibet: Sed prohibet non folüm for- certum effe de fide , quód Deus, utpote male peccati fed & ipfuma&tum, imó; « ml pet eifentiam bonus, juftus , & rectus, nifi hunc ptohiberet , frufrà ptohibe- u ] d]& la *ui odio funt impius & impietas ejus,: recmáliam. Ergo, yivatt nec caufa effe&iva effe poteftulliusrei , 2. Deus non poteft eífe caufa mora- '-ndcnliäjüf' qua ad ipfum ut ad finem ordinabilis lis, v. g. perconfilium , a&üsmaterialis b ( non eít; licétfit canfa approbativa & ndat; peccati, Ergomultó minüs ca«fa phy- effediva materialis feu. actus peccati, fica, Prob.conf, Quia caufaphyfica deo f L üm ille fit quid phyficum & effe&tus fortiüs movet quàm motalis, Ergo ub aiif caufz fecundz ,phyfice caufalitatis ca- fi&c. Jorpra u pax, & intra fphatam objedi potentiz . ?. Etgolicitum eft homini defidera. lv.r[ Jj, J Dei comprchenfüus * attamen refpectu jm D . te &à Deo peterematetiale peccati.Prob, n formalis peccati ( five hoc fit quid pofi- Licet velleid; quod Deus vult. th tivum (ive privativum ) habet fe mere HMCA "4d 1. dift,min. Prohibetipfum adtum l Ob]fanw pracise fecundümfe, N. , ut fübftat ma- ?ermimv&,- Facit füo décreto & pta- 2 litiz, — d á e TRACT. IF. Exam. s. : 132 gedio litig, C, Nec ideo Dei ptohibitio eft fcu- abfolute in fe bonum , refpe&ivé tan- firanca, quia malitia folàm fequitur ad tüm dicitur malum , in quantum pti- ; &i vat aliquo commodo temporali, — Vel, delicienter. actum, ut procedit ab vho:,nine,li'berä nol fi de malo culpz fit fermo , intelligi de Ad 2. N. conf, ad prob. d.t. ant. For- decreto permiffivo. Praceptum etiam fttam vifi ibs movet quoad illa quz fpectant ad interdum accipitur pro permiffione. Si- cut Matcito. — Lex petmittens libellum , lineam phy(icam , C., ad moralem , N. L Difpatitas ergo eft M Quia confilium tepudii vocatut praceptum. VerbaChti- didi tal extendit fead plures lineas, nim. &ad. ftii ad Judam non erant jubentis fed íci« entis & permittentis. His premiffis p phyficam &ad moralem ac defe&uo- fam. . Unde tefpicit actum humanum. z. ad 7. cum Confir, z. hanc fenten- à voluntate hic & nunc exercendum tiam de privativo non fundati , faltem Mi €um omnibus citcumftantiis ad eum principaliter, in eo quód Deusetlet cau» [ concutrentibus ; five fpe&ent ad li- fa peccati , fed in.aliis rationibus addu- 1 &is. neamphy(icam, fivead moralem & de- 2. Manuteneo , quód fequatur, fectuofíam. Deumfore caufam peecati , quia illud E L ! Ex quo fit , quód voluntas creata non pofitivum, dcberet effe aliquod ens, cu« LU peccet fequendo motionem & influxum jus paffio et benum, & (ic malum effet Dei ir» materiali peccati,- fed peccat fa- bonum ; quz cít aperta contadidio, Áb m ciendo actum , ut e& fundamentum 3. N. min.,ad prob. N, ant. , ad hujus malitiz moralis, ! prob. dift, min, Vitalitas , reduplicat Tisttun ^dd 3. N. ant., ad ptob.dift.Si loqua- ratione formali ub qua vitalisatis , qua- Wi tenus denominat viventem , non cítà 1 !ä;iom mut de volito forma!i, C. , de materiali Deo , C. min, quia ut fic debet effe d n univerfaliter, N. Solutio patetex dictis L fuprà I ract, , Exam. 3. n. 5 2.- ptincipio conjuncto , limitato , proxie Ui Vide. dica Tra&. 7. Exam. r. Q.7..— mo ;5 Deus autem c£ principium ex- V n.8, Ubiconftat;an Deus poffit effe cau- trinfecum. — Si confideretur rario quds N ! N fa erroris,falfitatis, &c. Et Tract, ro. feu actusquieftvitalis, & fpecificaiivé, Q Exam. 4, Q. 7. n. $8. an poffiteffe cau- vel etiam vitalitas quá talis , & fecun- fa mendacii, Addendum, quód quan- düm expliciram rationem vitalitatis, füb hj t do in S. Scriptura Deus dicitur ereazs quá eft perfc&tio participata d Deo, non tamen con(iderando rarzozem fub qua «t malum laie 4 $. Decernere peccata, ACt, 2. & 4. Creare impios ad offenfionem denominationis , N. mip, & dif. conf. It 4 f 4 17 C0z- Ul)c]a fuz jufliteProv.6. Facere v J Verüm reduplicata ratio malitia mora« lis nec fecundàrn rationem . 4z« poteft d tumeliam,Rom g. Indurare velexcaca- l re bomines , ibid. Pracepiffc. Sezzez st elfe i Deo. Cujus Kazio eft. Quia aliüs t malediceret David , 2. R. 16. Judz, Deus ( quod eft contra Trident, ) non Q ued facis fac eitiis. Joan. 135.. Senfus magis diceretur concutrere ad actum h:ïg[ q goftri meriti quàm peccati. - Quia actus c& , vel intelligi de malo ponz ,quod meti- um E E E De Fitiis d l;ecmt»?.' '533 "MM — meritotius 244 talis ; fecundàm ratio- Sctipt. peccatores dicuntut redatz 44 ,l quitity nem , f4b qua denominatmerentem , zibilum, Quando peccatum vocatut otenpod, etiam non eít à . Deo. avetíio , dicitur talis cíTe con:tari$, nom Detis enim per (no, tj noftraoperanon meretüt; ficutper no- privativé, uti poftea in R. ad 2.dicetur jwa ftramvitamnonviyit , & pet noftram de defectu, Quando appellatar. czci- Yo pfb vifionem non videt. tas, tenebre, &c. locutio eft non in permi:tensh's; "Ad Cenfir, N. ant. pto ea patte, que fen(a formali fed caufali, quia nim. eft g. V. * dicit , malitiam moralem eíÍe modum caufa & radix ejus , uii & privationis, ant[ubertd realem pofitivum. Hoc enimàa nobis ne- Veldicitut effe privatio & czcitasin fic- B gatut, & ibi non probatur. ti, non autem fotmaliter in fa&o eífe. nf , hu Sicut morsin fac&to eífe eft pura ptivatio on faxit, vite ,attamen mots in fieri eft quid po- eod D ! .lï 4j Selvuptur flmdamen:) Sententie fitivum , nim. pofitiva cauf feparationis T defeudentis privativum. animz à corpore. Sic in peceato illa 0, quiig pofitiva tendentia in obje&um re&te ra- XXVL 44 1, ex S, Sctiptura &SS- eeCatl , quf:, tioni diffonum eft privatio re&itudinis PP. R. nos non ncgare quód per pecca- & motrs animz in fieri, fa. qnia gü cauía [ A c d tum fiat aver(io à Deo, receflus , priva- hotum effectunm. tio,&c. licét enim hzc non fintformale j oniti Tandem quando SS.PD.dicunt , quód EM i conftitutivum , fanttamen ejus comple- peccati zufla lt effentia , uullanatura, as , r mentum, vel proprietas. ^ Sicut equus hoc loquendi modo volunt extetminare optimt appellatur irrationalis , licet ir- avtdioths ertotem Manichzorum ( dequoinfrà rationalitas ( etpote omni brutoconve- n N Q. 22, R. 2,n. 66.) aliorumque hzre- u i n niens ) non fit differentia ejus conftitu- ticorum , qui ponebant efle duas natu« tiva , fed aliquid ipfam confequens. y limil&lp; [ tas feu fubitandas , unam boni , alte- Unde ficut , cüm SS. PP, fidem Expli- dipiti tam mali : fentiebantque, quód ma- €ant pet obícuritatem , non improptie lum fit natura per fe fübfiftens, contra i ( '.HS: &lfwy - fed vert eam explicant , etíi non expli- hos affetunt, mali nulla eff natura per €ent rationera formalem fidei. Sic et- " fe fubfitens ,ideft, nul!a daturfubütan- jam,dum peccatum explicant per priva- tiaper femala , malum enim acciden- n ia tionem, tan quam per proprietatem vel tetadvenitactibus humanis. Unde eft jl* effe&&tumco nfecutum , ver& & non im- quid accidentale morale, & talis eft ejus m — proptit exp licant illud;eft enim privae mind " tioejus effe natuta. : Càm enim S, Auguft. peccato &us nobis mapis notus, actuali affignet bonam definitionem,de-- stio f 'mi Secunzdo R. peccatum vocati zzbz/zuzz bet etiam aliquam in eo admittere cf- * jonem f l folüàm in fen fü morali , nim, vel qiuia fentíam. Mþ C&r r ! . quaáfi anni hilat feu deftruit noftta meri- Huic Opponi poteft :. Univermis ne- m 1. ta, vel quía apud Deum nullius eft va- gatioeff malignantisnaturz , & tollit, vurttt ^ ' 1 otis feu z ftimationis. Sicut & in Sacta. nvenit : Sed SS, p ab , quidquidj po& fe i E dicen- z TRACT. IF. Exm; . sf 134 dicendo, »nllaesi malinatura , utuntur & vol » , proprietausconfecuta. — In eodem fen- negatione univerfali, Etgo. fu eft dujlex inordinatio, deviatio, re. tyicà & 2, ideo SS, PP. nullam peccati agno- ceílus, faga , abertatio, non obfetvan- Nec hec diftin&io eft nova fcunt effentiam , quia in ejus formali. tia legis. pofu'w nullam vel minimam agnofcunt um- vel noviter inventa in Schola D. T,ho. 4l ticib bram bopi: Sed natuta accidentalis ha- mz. Nam$.D., ut probatameftanta, Wa betbonitatem à Deo participatam , non admittit oppofitionem conttariam inter minüsac fubftautia!is. E:go. attum bonum & malum, non folümin yvati JAd 1. R. explicaxur. min. quod SS. elle entis fed etiam in effe morali.- Et qu dcm ! PP. utanzur quidem negatione univet- S. Auguft.in definitione peccati com- miffionis dicit cffe cozzra legem , ubily Md fali, fed conformiter & proportionaté contta fen:entiam hzreticorum,qui quia coutra proprie famptum dicit quid poft- qià lum j volebant eífe naturam íubftantialem tivum. - Étquibus patet , quód averfo contratia non fit ipfe a&tus converfionis diiiy mali, ideo afferebant , nulla eft mali patura fubftantialis. Vel &i qui SS. PP. ad creaturam , qui eft bonus , fed füpt quof;e;( fint , qui hareticos non oppugnant, lo» hunc fündata converfio feu tendentia a,ml [ UT 4uuntur de peccato habituali , vel de moralis pofitiva ad objectum pravum,ex "a&uali in facto effe , & accipiunt cffe- quá tefultat privatio rectitudinis debitz, liæ. Nf( &um procaufa , Ícil. privationem pro Hoc notato, jüsmnq:e IN €ccato. . S. 'Fhomam loqui de privationt Ideo nämque morali, de defe&ku, carentia, Gavete [ gnïg d alterum N. maj. Patres ita loquuntut , utoppugnent di- fione ( non illà privativà) fed conttat Taliy m é&os hateticos Pcatucntes,» fubftantialem modoó explicatá , & hanc vult effe forma: iffionis , & haberefe Wer f pnaturam mali, le in peccato comm d i.exS.Tho, ante R. Not. de- in illo ficut rationale fe habet in homi- tdlty 1 i g fe&um, deficientiam, & averfionem ac ne, Adultmum locum ex 2. Sent. K Una ef& mo- cum noftro Bartholom. Medina ,quód h carentiam effe duplicem. ralis & conttaria , quz eít per otdinem cüm Conc:lia & SS, PP, contta Mante t Rs ad obje&tum pravum feu finem inordi- chzosdefiniunt, peccatum non elie na« DW natum , & contrariatur ordini feuten- tutam aliquam , & omnem naturam elle dentiz ad debitum finem. & obje&tum bonam ,ftatuupt, peccatum non ellein p regulatum. Sive, cít pofitiva tenden- tebus & in natutis , quas Deus condidit, Türe U tia contra Deum , quaz in peccato,alicui fed in abufu voluntatis nofre : nonte mennegant , qued motus voluntatis; 4l virtute Theologice oppofito, reperitur formaliter , inaliis veró interpretativé quo malé utitur rebus , fit quedam enti- M h rj | & virtualiter. Vel , ut alii loquuntut , tas,à nóftrá voluntate prodiens , atl* Mu - eftipfum facere contra legem , ejusque cienstamen; putä-,dfücientiäcontrariä. Hazc etgonec eft ens, nec habet diffe- T pofiivatransgreffio, — Altera eftpriva- tiva ex priori per modum effe&tus & rentiam , intelle&u conceptibilem , " £C us o f De Vitüs c» Peccatm. — febus feu natutis inexiftentem., fed iis & omiffionis funt. ejusdem fpeciei , ( & Inedn ex voluntatis abufü fupervenientem : eidem virtuti contrarientur , & ex eo- dnatio, d explicaturque per privationem moralem dem motivo procedant , ut dicetur pe&- a, tondis & catentiam x conttariam , quæj eft quid éa : Sed peccatum omiffionis forma- C difindio d pofitivum, $ litet eft privatio, Er n d. go& peccatum conr- 44 3.€8 ad primam Ratienem , be- miffionis. tp:obammeä;; neibidem Refpondetur; min, enim eft Exemplum pro declaratione folutio- yem Conturio: vera de defectu conttario., non de pti- nis fit. Cominüni CL ter in materia de vo- malom, nont vativo, Ad prob, & 1. Confir. dicitut , to docetur à Theologis , omnia peccata. min m quód peccato formaliter fümpto nihil contta votum effe ejusdem fpeciei, v. g. nitiont x defit , cujus eftcapax , fed habeat om- unus facit votum de eundo ad Eccle- cniti ! nia ad rationem peccati requifita , ut fiam , aliusvovet; nonexire & domo , itn: E cum d g quafi dici poffit effs perfe&um pecca- uterque votum frangit , pr ii 1$ Ommit- tum , ficut folet dici , talem vel «alem tendo , fecundus commit:endo, Sünt ; patt lt e at effe in(ignem latronem. Hinc ex eo, peccata ejusdem fpeciei , & tamen unum t bl quód peccato ut tali nihil defit , cu juse& formaliter eft Capax , non fequitur quód fitbonum, quid poü;ivum ; alterum verfto ln privativum. quianon eff capax bonitatis , fed mali- dbjedunpit Contra, ldeohzc peccata in genere iorediudtit tiz. Nec bonitas eft paífio entis cu- natutz effentialiter difinguuntur , quia juscunque fed folius entis perfe&tivi , unum confift t in ptivatione , alterum nondefe&ivi. Ex quo fequitur quod hgidt ff in formá pofitivá; Sed idem eftin genete , at ens pofitivum aliad fit bonum , aliud tnoris, Ergo. malutn. TL m. NN:conf. quiaSyllogismuslaborat - d 2. Corfrr. N.conf. Difparitas pa- duncvolté zquivocatione , quia ly z genere eorts ,. tetex probationibus, que oftendunt, cur dequo fit mentio in min., habet dupli- aiffonis o^ n jti 2n*5 2327 malum morale confiftat in aliquo pofi- cem intclliger diile 1. Ut morale di- tivo. Hinctmalum utfic zquivoce di- lo catur pet otdinem íeu tendentiam ad: citutde malo natutze vel artis & de ma- obje&tum , utfübfans regulis morum z ojon. 1 lo morali feu culpa. , DP a Quód fi arguens & fic eft quid pofitivum. z. Bet otdi- €ontendat , ulteriüs inftando ; etiam in wccitin nem ad mora'em feu pradentum. zíti- malo natutz & aris difting aere aliquanr fumncmm"ff pofitivam tendestiam co mationem , laudemque & vituperium.. ecfimm L tra regalasna- Cüm etgo gestis entis ac naratz fuma- turz & attis, Tranfear. & tunc nihil erit turinotdine ad effe; & in efléndo ma- g €ontra nos,, fed paritas, xima fit differentia inter privativum & ucis "d 1. Rationem K N.conf. : ad prob. pofitivum , ideo peccatum habituale & fl J l h dift. ant. Sunt ejusdem fpeciei in effe li quxu actuale; peccatum ormiffionis & com- T moris, C., ingenere entis & linea na- miffionis fub hac ratione fpecie diffe- yute D " turz uti hic loqguimur, N, Eodem modo E runpt. Verüm füb fecunda confidera- li c[cnUM p folvitur lïoc Peccatum cömmjüioni's tione parüm aut nihil diverfitatis indu- (5 m n cunt, j ao l [ * ? *TRACT. IV.) Exam. 2 1356 exf. cunt ,fi eidem contrarientur virþuti ,« d Confir. dift.maj. Pofitivum, cujus (itis CO ex eodem oriantur mmotivo. Deus per fe & directe eft cauía, C, maj. 4l /Ad 3. Rationem. N. min, uttiufque cujus non eft,uti non eft re[pc&u pofi- t ,( Syllogiími , quia ex dictis patet, quód tivi moralis quod. eft formale peccati, N fnatut voluntas peccans habeat fe contratie, Conve .Ad 6 .Rätiam»m. Duplex eft &nt»cn-' d 4. Rationem negatur prima fc- vtf ptob. dift. ant. Deus caufat tia , etiam inter Thomiftas ; al quieriim quela. Ad fentiunt peccatum mortale elle fimpli- B omne ens perfe&tivum , C. , defe&ivum 'CUIIVCH motale,N. | Secuuda Seqnela negatur citer & intrinfece infinitum ; fed hocin- döm:ä pariter. Adprob.dift.ant. — In priva- telligunt de peccato in quastum eft for- ttàrl H malis & paffiva offenfa Dei , ipfi Deo tione, 1 d eft, in carentia vel contratié Val motaliter inexiftens, etavitas cnita of- vel privativé fumpta, C. , folüm privati- A EOY vé fampta, N. Itautraque confittit fum- feníz ctefcit jux«a. dignitatem ejus qui d offenditur , quia eftreflexiva fuper £num malum , in primaformaliter, in df fecundá confecutivé. ^Quantitas ergo ipfum ,utetiam patetin humanis; gra. DT alicujus mali refpe&tu natura rationalis vius enim peccat qui percutit Prin- Cipem , quàm qui rüfticum. Sed füblhac Bu penfanda eft ex contrarietate ad regu- X fY lamrationis: quiaergo pofitiva tenden- ratüione non eít hic fermo de peccato. Y tia contra fectam rationem maxime iili Alii tenent , offenfam peccati (olüm elle contrariatur , ideo & illa dicitur ma- infinitam obje&ivé & extrinfece, quia YT t f ximum malum, ZVegatur €9 tertta Sc- obje&um, fcil. Deum, folüm attingiter- uti trinfect. Dequofust agitur in Trall, Iïqm. ! quela. — Ad prob. N. maj. loquendo , de Incarn. Verüm necex fecunda fen« n hicloquitur , de ente pofitivo malo. hii Vel alitet dift, maj. quàm ens pofitivum, tentia fequitut, quod purus homo quan- a tacunque gratià ernatus poffit condign N quo d non eft proxima radix privatio- A nis , C. , fecus, N. Addo,quéd pecca- pro mortali fatisfacere , quia eadem fen- r m tum omiffionis precisé dicit privatio- tentia docet , quód peccatum mort,li- cét non fit fimpliciter infinitum, fit ta- Vg nem , peccatum autem commiflionis Y men comparative ad fatisfa&ionem pu- prateream dicit pofiiivam deficientiam, D Ergo eft gravius, ti hominis, fuperioris ordinis, nim.di- I vini: quia offenía eft in eodem ordine JAd $. Rationem.dift,maj. Entis pofi- tj tivi cujus eft cavía efficiens & exempla- cum offenío, Sed de hoc vide indidto Tity 1is , C. maj. , cujus non eft, N. Falfitas Tra&. Hinc negari poteft confeq, con- &td ceffà maj. & min.quia in maj. peccatum enim etiam eft ens pofitivum conttatis ia oppofitum vero , &tamen non habet aliter fumitur quàm in min, Lun idzam in Deo. Ratio folutionis eft. 44 1. Confrr. dift, maj. peccato fa- tione ejus quod dicit in recto & formali- liy, Quia idaa eft forma objedta intclle&tui, feu intra eum exiftens , ad quam refpi- tf , N. maj. quod dicit in obliquo fet i!m ciens artifex operatut, de connotato quod et averíio,C, tnaj.& Cor- P4 p De Viris d*' ?ffmtlf. 137 j Dofties conce[fà min. & prima conf. negatur fe- Colligitur 2. intelligentia S. Augu- i ele cunda confeq. ftiniqui explicans illud Joan. z..57ze zpfa n lol "Ad . Confir. N, min. , ad prob. dici- fattum e£ mbily pecly mibil intelligit 1 o F*:i tut , quód gravitas peccati. femper fu- peccatum. matur ex pejore objecto , ad quod fit QUJAERO V. Undevel ? quo pecca- 4 Dupls di converfio , ptout ex ipía fequi nata eft ta habent füuam fpeciem, feu diftinctio- miflas; d üxlï'. j avetíio; quia ergo peccatum infidelita- nem ac multiplicationem fpecificam? Yorta , tis& defperaiionis proobje&o , adquod habentieab objectis? veletiam ex prae- Qnicum du convertitur , fcu-pro materia fuz ten- ceptis, quibusopponuntut, ita ut actus n quitel dentiz habet ipum receffun:à Deo,qua- diverfis przeceptis ptohibitus habeat plu- tenus Deus fibi videtur valde gravis & a Dei, resfpecie malitias? TT tzdiofus ,aut non poffibilis confequi , XXVIIL, g. 1. Peccata fpeciem & antnon veraciter teftificans, &c. & hic digntun d fpe&tificam diflin&ienem fortiuntur ab eft telorii receffus fub apparentiá cujusdam boni obje&tis ormalibus ,ita ut ordo ad obje- 'tin humai cft obje&tum voluntatis peccantis, ideó &um utdifforme Regulis morum fit fpe- àbeo di&ta peccata gtaduan:ur feu ma- i pcrcuuFl? cificativum , conftitutivum , & d:ftin&i- ticum, & gisaggravantur, Deinde ex peffima ad vum peccati intrinfecum : extrinfecum femo à hunc receffam velut ad obje&um con- veró fitipfam obje&um. ]ta clare $.D., verfione fequitur averíio formalis omni 1 pecat [ hic qiratd , k etinlt Peccatocommianis, in ea tamen pecca- Ratio bujtts videatut '1-. i ra&. 3. Exam. Vfalimating tum formaliter conüftere non poteft. 2.n.38. R. z. " .'1 Ratic. Quia fe habet ex parte termini gaguri Hinc furtum fpecie diftnguitur à for- 44u0 , idett , Deam ejusque legem re- nicatione, quia ejus obje&um , fcil; abla- secer t Ípicit ut Xerminum 4 45 fui recef- tio rei alienz, five alieni furis lfto invi- j lat süs, to demine , fpecie differt ab obje&to for- ius pl HEUOXENVIR Ez di&isvfr—xfïïcientct Colli- nicationis, ie, t^ gitur 1. quàdlicétpeccatum fit quadam Hzc do&ttina fuo modo Etiam vetifi- eccatu W natura pofitiva deficiens , non tàmen fit etipfintioy caturde peccato omiffionis, nim.quàd necetfe , quód referatur ad unum (um- ficut peccatum commiffionis fuatm fe- 1fuisidit mum malum , omnium malorum cau- jsordi ? ciem ab objecto formali habet directz,(ic fam , quemadmodum Manichziconfti- & in defmv D tuebantunum Deum peccatum. omiffionis fuam fpeciem ab » omnium malo- €o habet indiredt*; Cüm enim non (it le ho rumauthorem : fed o o portet ( ut expli- quid pofitivum fed privativum, & for- cat di&tus Medina) ut referatur in vo- iail vj Juntatem deficientem, Unde eft me- maliter confiftat in privatione conver- fionis vel tendentiz ad obje&um con- inmil morabilis illa fententia D, Augattini: forme Regulis morum , fequitur , quàód . p pl Non quares canfAm peccari extra tuam :J'nffä"&.mä N fuam fpeciem indire&t habeat ab obje- -walgnm:em. €o, Ratie. Quia privatio fuam fpe- d j ciem & diftinctionem accipit à formá &i"l 10) .Oppo- - n - i«;sl TRACT. , Exam. . oppofità quà þtivat. Sed forma peccato Prima pars docetu t& probatut à$ a omiffionis oppofita eft aliquis actus vit- Tho. hic q. 72.2.6. ad 2. dicente: Pec. tutis, & bic actus fuam fpeciem ab ob- .catum non babet [heciem ex parte aver-- li. ^ fv jcéto habet dire&?. ^ Ergo omiffio ab fouts , .quia [ecundmm . boc e$í negatin ld ejusdem actus objecto fpeciem habet in- vel privatio , fed ex parte converfiom, directe , d. tecté autem à privationcten- fecmzdiïim quod esi atius quidam. Unde p fut dentiz a&büs ad obje&um rationi con. fecundim: divería pracepta legis. um a fonum, drverfificautur peccata fecundzm . fpe- $. 2, d . p, quafici fub diftinà. Si €26n. ! nl actus fit contra plura przcepta folüm , Declaratur exempli, x. Furtum : pol]ï«' meterialiter diverfa, eft formaliter lo- contra prezceptum divinum & huma: num eft unicum fpecie peccatum. 2.Qui Mj quendo , ineo folàm unica fpecies pec- li cati feu malitiz, Si veró fit contra plura inaliquo die Quadragefimz, in quo fi- p prazcepta formaliter divería , habettot muliucidit Vigi ia alicujus Apoftoli vel malitias fpecie diverfas , quot praceptis 4. lemporum non jejunat , tantüm At M adverfatut. Ante prob, committit unum peccatum. 3. ldem. p m ia . Not. Praecepta aliqua dupliciter pof- eft deco , qui negligenter non additSa- ts fc elle diverta. 1. Materialiter. folüm crum in die Dominica , in quam &imul & entitativé , quando nim, tantüm di- caditfeftum de przcepto. 4. ldemef j Áidi ftinguuntur ex patrte precipientis , vet- de Religiofo profeffo , in facris Ordini- fantur autem circa idem obje&tum for- 'bus conftituto, omittere horas canont« i, Y male,habentque idem motivum :qua- cas Quia przcepta non (ant formali- tet divería, cüm in primo exemplo fit Vs le v. g. cft przceptum divinum & hu- ii gmanum non furandi. 2. Formaliter ; idem motivum jiftitie , in (ecundo li quando fcil. ptzcepta ponuntur ex di- temperantiz , in tertio & quarto yit« verío motivo , & hac divet(a ratio moti- $. Idemett , finnus » ] tutis Religionis. va debet attendi ex fine proximo , non actus fit preceptus vel prol'xibætusädi- V EU autem ex retnoto; v,g. przceptum jeju- verfis Prelaus. fubordinaiis ex mou'yo nii quadrage(imales pro fine remoto W ejusdem virtutis obedientiz, f habet difponere homines , ut faciliüs Oppono. S.'Tho. q. 2. de malo,a.6in otationi & divinis laudibus vacent , C Ait.: PE« $i aliqua cffent peccata , quia proximum.veró cjus motivum eft tem- probibita , in bis vationabile effet , nt T li perantia, Unde hoc jejunium ratione fecundam diffexentiam praceptorum [Be- po Pracepti ecclefiattici: efficitur. materia cie peccata d'fferrent : quia in iftis pec- necellàtia temperaotiz, ita ut , qui illud catistota malitia defumiter per ordinem AUL frangit , peccet contra virtü'em rempe- ad przceptum, — Ergo eo muluiplicato Qu rantiz, nonaurem contra vittutem R.e- lm multiplicatur, ligionis, cujus folum cft finis remotus, 444 boc Cajetanusdicit, S. Thomam n Hoc notato mutaílc fententiam loco citato in Sum- V Im» ihgc[ 4 d De Fitii c Peccatis. 739 nl eodem actu duo committeret peccata , 1. ) £a ; chi ftandum , velut ultimz volun- tati. "Aliidicunt , S. Tho.non loqui a- fuppofito quód Ecclefia & Ordo illud £m x n d n feriivi , quia dicit folüm elfe rationabi- jejunium precipiant ex diverfo motivo : le vel probabile, Noftta veró refolutio Ecclefia ex motivo temperantiz, Ordo ártt t eft probabilior, pracepta enim. folüm ex motivo cultus paffionis Chrifti vel u qiim | alio. ag lr;:; funt materialiter plura , quia ponun:ur Imó Cajetanus 2, 2,q. 88. a. $. ex eodem motivo. cenfetelfe tria peccata ; nim,contra vir- , fnin Nota tamen, non negari, quód ex tutem Religionis,fatione voti; contra obedientiam ,. rationeprzcepti in Re- Ji, 1 I " multiplicitate legum ac przcepterum offit confurgere circumftantia notabili- gula contenti ; dein contra Tempe- jvimm & teraggravans ,neceffarió ( ut faprà pro- rantiam ab Ecclefia intentam, 4. Si t pem!upl.: etíona (acra committeret adultetium , batum eft ) explicanda in confeffione, ut gdünz, hr eífet inuno peccato triplrex fpecies ma- oj p patetin Religiofo profeffo & facris ini- tiato , omittente Breviatium, litiz, quia agetet contta tria precepta i gt formaliter diftinda, Quorum primum um ) Ratio 2. partis patet ex Not. ante J tob. 1. p. Quia a&tus humani ac mo- ex motivo caftitatis prohibet acceffum ent non À ad non fuam. Secundüm ex motivo tales five boni five mali diverfificantur ;l qui Religionis prohibet transgreffio:em juxta diverfa obje&a formalia : Sed ubi pO 4 i funt divera legum ac przceptorum mo- voti. Tertium ex motivo juftitiz pro- : in[ïallo e&a formalia, j tiva, ibi fant diverfa hibet ufürpationem injuriofam rei feu re loras ü cüm fit divería ratio con - vel difformi- uxotis aliena. f. Violenta petcuffio o ( tatisad Regulas morum. Ergo etiam in Clerici inloco facro,vel effufio fanguinis rimo t a&u confurgit divería fpecies malitiz vel in eo,cft duplex peccatum , nim. injufti- g , n* bonitatis moralis. tiz & facrilegii. j tjo & 2c —— Declaratur exempli, 1. Sijejanium UJZERO VI Peccatum commif- A]dcmc'ï»ï' quadrageümalc à Przlato precipiatur fionis & peccatum omiffionis differunt- d thibl j inmetitum obedientiz ,. & à Confcffa- ne fpecie? & quando , feu quo tempore linz'is ^ 'fiopro peenitentiá in confeffione, illud committitut peccatum externum omif- :di.önm fionis? frangens , ttiplexeodem a&ucommittit | 80 eccatum , nim. contra tres virtutes, XXIX. g.rad r.p. Quzfidi k, verbis t p 'Temperantiz, Obedientie, Poeniten- S.Tho.bicq.72.a.6. n peccatis in- dl Í i tix. 2. Si quis Religiofüus ex voto ac venitur duplex differentia , una mate- 9 p 1 tofeffione ( uti FF, Minimi ) teneatur tialis : & alia formalis. Materialis , qiiii abftinere catmbus , & comedat eas in quidem attenditut fecundàm natura« g Quadragefima, duplex committit pecca- lem fpeciem a&uum peccati ,. formalis -tum , unum facrilegii , ftangendo vo« autem fecundüm ordinem ad unum fi- p ? n tum ; alterum intempetantiz, 3;. 9l nem propríum , quod cft obje&tum pro« quis Religiofas Francifcanus in Qua- prium. nde inveniuntur aliqui a&us, j D "T drageíima feriá fextà commederet catnes, differentes,qui tamen X matcr?g?fitcr ipecie X for - o 140 TRACT. IF. Exam. z. £ X otma liter funtin eadem fvecie peccati, tum , necexcitandum ; vel fe ihcbtiat,üt I quiaadidem ordinantur :. ficut ad ean- fiatimpotens, Pro quo n dero fpeciem homicidii pertinet jugula- .. Probabiliuseft, quód proprie & quà tio , lapidatio ,. & perforatio , quamvis veré non fitomiífio, nec dicatur homo. did a&us íint fpecie differentes fecundüm omittere , nifitunc quando eft tempus T0 fpeciem natutz. Sicergo, filoquamur implendi ptzceptum affirmativum. [ta Wt de fpecie peccati omiffionis & commif- $. D. hicq. 71. a, $. ad $. dicens ; Pej- j AA fionis materialiter , differunt [pecie , catum omiffions contrartatur. pracepto largé tamenloquendo de fpecie , (ecun. afrmativa, quodobligat femper (ed mm dàüm quod negatio vel privatiofpeciem Bul ad [emper , €$ ideà folim protempore illa Mi habere poteft. . Si autem lequamur de aliquis ce[Jando ab attu peccat , pro quo n fpecie peccati. omiflionis & commiffio- preceptum affrmativum obligat, TU nis fotmaliter, fic non differunt fpecie, Ratío. Omittere culpabiliter eft non lic quia ad idem ordinantur , & ex eodem. facere, quod quis tenetur facere :Sedan- motivo. procedunt. 9 : [j .avarus enim ad: te illud tenipus,quo przceptum affirma- 1 congtegandam pecuniam &c rapit & tivum obligat , homo; tenetu 3 r oPerarjm il l non dat ea, quz daredebet, Similiter Ergo. dita gulofusad fatisfaciendum gule, & fu- n5 2. Quidatcaufam peccati,ponen--' petflua comedit , & jejunia debita pte- lis,ql do impedimentum impletionis pracepti . termitit, — Flxc S,D, Si autem pecca- affir. velfe ex nit periculo illud: omit- tum. commiffionis & omiffionis habent: d N d tendi ( juxta ex mplum anté pofitum de W diverfa: motiva & fines, indubit inge- homine dormiente , vcl fe. incbriante Ü nere moris fpecie formali differunt, ut temporeSacti )eoipfo peccat. Hoc ta- patet in furto & omiffione M .(fx pre- men. non eft formaliter peccatum omif- ecpue ,. fecüs ,. (unt ejusdem fpeciei in. fionis; * : j l e enere moris: lt & Ratio 1. p. patebit infrà Tra&t. $. E- VN Ex his Colligitur; quid. (it peccatum: Xam.2.n. $o ) emiffionis : Eft enim inotdinata omiífio. £atía 2. p, elcademqua pro R. 2, h actus precepti.. m. 4. Si opera ab ebiio in ebrietate Ü Secunde partis Quafiti fenfüs eft, am. facta vel omifía, v. g. vulieratio , blas- l peccatum omiffionis imputetur homini phemia omiflio Sacri przcepti,&c.. fue- K folàm tunc, quándo: erat tempus ope- rintab eo przviía, peccattunc , lict [ Non.tamen: tandi, vclan flatim: dum fe exponit pe- non: fit mentis compos, ing ticulo non. implendi praceptum. , vcli habent aliam: feu: majorem malitiam tlj quando quis. fe impotentem teddit ad: quàm. cauíz eperandum : v. g. tempore audiendi tatié pofüit. precedentis quam *vplm?,- n 4 Mi(fam de pracepto vacatquis lufüi, à Katzo Y. p. Utopus chpeccämi&nofüni! quo tamen poteft defiftere ;. vel fedat: Yij (idem eft de omiffione ) fuflicitquód fit. omno. , pravidens. fe. non evigilatu- volitum.in füa caufa.. i £ Katiäf wgf/ De Vitiis d Petcatd; E iv rl Ratio 2.p. Tanta eft malitia, v. g. ut Contr4. Omiffio vel: a&us tantün» Qu unum, vel duo , quanta eft libertas , habet de culpa, quantam de libertate:: f quipg; tec lag quia hzc eft radix moralitatis , ut füprà Sed omiffio Sacri ; in (omno vel ebrieta.. di&um eft : Sed illa opera & omiffiones tecontingens , non eft libera in f& fzdi quadodts ^ atv non habent aliam libertatem , quàm folüm incaufa. — Ergo nece(t peccatum, fuz cau(z , ut conftat. infe fed folàütn in cau(a.. d d) Ergo nec ma- litiam. Diff, miz. Noneft libera infe, liber HATIUIE ;7 L J f .': XXX. Oppono 1. contta R. z. & 4, tate in eam à voluntate immediaté & ';-hgxr]emyer * l J Ad peccatum a&usle requititur volun- dire& derivatà , C. min, ;in eam media ; ln pruay. tarium a&uale: Sed in omiffione tem-- T t y té & indire&é derivatá ex cau(a, N. pore fomni , vel altetius impotentiz,. yyt dl -Ad 3. K, "Theologos illam Regulany non. adeft voluntarium actuale. Ergo non intelligere. univetíaliter. de omni culpab:l?(erefä' vetutlre nec peccatum actuale. Maj. patet ex ra- cafu. . Uade Ang. Do&or hic q. 71. a« tione mox data pto 2.p. R.4.. xagundi $.ad 1. ait : Plura requiruntur ad bo-- 2, Ett Regula 'Theologotum ; quód num quàm ad malum ,. eó quód bonum: Jb tcnügt r illa libertas füfficiat ad bonam, quz fuf- cohtingit ex tota integra cau(ía ,. malum: ficit ad peccatum mortale : Sed liber- autem ex fingularibus. defe&tibus , uc um pecotr tas, qua eft in ebrio , non fufficit ad bo- Dionyf. dicitc.4. de div. nom. Etideo: ylerons pum , v.g. ad meritum, ad faciendunv peccatum poteft contingere , fivealiquis: riculo il votum , ad confe&ionem facramenti, ad faciat quod non debet, five non faciendo. vant poltz petíolvendas horas canonic quod debet * L ad peccatum.. ?so. E"rgo nec " fed meritum: non. poteff v i effe , nifi aliquis faciat voluntaris quod: debet, Hzc ibi. o peat H(:. 3- Ergo idem homo poteft fimnl effe Addit his Barthol. iet PCCC&'UP» in gratia Gcimpeccato mortali , imó & Medina diio. I,. Homicidium pra vi-- in excommunicatione tna jote ,. f1 effec tintid fum ebrioimputati , quia tenebatur NU annexa aGuiexterno: ; Ecclefía enim poterat illud cavere, & non cavit: fed folüm judicat de externis; Prob. feq.. dicereofficium divinum & emittere vo- u p Ex cafu, quo quis. emifit fagittam im: tum:nullà ratione fcerantebrio volun- €lericum , intendens euny ebioint occidere ,. taria, . 2, Homo: qui non eft mentis: fed , antequam Cleticus à (a lii gittapercu- compos Írpenumero poteít implere caaqud tiatur , vereconttito: corde d elhoc peeni- ptzeceptum:divinum, ut ficbrius ex pre- eccauuflc , tens 5 ille ratione Verz con ttítionis eft- cedenti volitione baptizatur , fi quis im in gratia , & ratione occifionis Cletici o, MP phrenefiu lapfus à peccatis abíblvatur ;, eítin pe ccato mottali & escommunica- [ du jorem n tus. qis qu " «4d. 3.-N. feq.. cüm enim voluntas: "A. 1. dift, maj. Vel a&ualitate for- mala fit retxactata ,. occifio illi: hominii ali vel vírtuali, C. sfxcpcccämi»;fï maj. , femper forma-- quoad Deum nonimputaturg: unde eft: liN.maj. Et fic di R.min: N. conf,. " 'in gratia ; & non in peccato ; excommu-- ^ E nicatus m b TRACT. Iy. Éxam. 2. X 142 micatus€ ft folüm in foro fori íeu quoad autlafus, dum eft caufa culpabilis om- FZ(C miflionis Miffz,non habet. Ergo. Min, N Ecclefiam, non quoad Deum. 5 XXXL Quidfi quis acum ptace- prob. Ille a&us non ex alia radionect N tum , v.g. Sacrum omittat poriendo malus, quàm quía fepugnar pracepto w audiendi Miffam , quod, ficut diredté AX actum de feindifferentem , v.g. lufum ; vel cx obje&o bonum , v.g. ftudium, tzcipit auditionem Sacri , ita indire&é toT hic actus contrahitne ex hoc fpecialem prohibet a&us cum eo incompofïibilcs. d £0 malitiam , pfopter quam debetexprimi Ergo, in confeffione ? Dixi , a&um »l'ndzþïe- Ex quo fequitut , quód quidem,i'll'b f ventem vel bonum. Quia certum ett, a&tus fitinordinatus, & quód cateatre [ &itudine (adiofitatis, uui & debità cit- Wt q: od fi a&us ex obje&o fit malus , v.g. furtum tempore audiendi Sacri commif- cumftantia, a tamen illa inordipatio dn fum, habeat malitiam à malitia omiffio- non tenet fe intta matetiam & objectum ly. pis Sacri diltin&tam , in confeffione ne- virtutis- ftudiofitatis , íed R eligionis, ! ceífarió exprimendam. cui omiffio facri adverfatur. Similitef. dirti catentia re&titudinis ftudio(itatis in €o dtni Dico 1. $i a&tus illeomiffioni culpa- a&u non oritur ex directa oppofitione LOT bili conjungatur cav[aliter , id eft , ( t caufa & occafio omiffionis affumpta ex cum ftudiofitate , fed ex indire&a op. lst if intentione ut per eum impediatur im- pofitione cum precepto & virtute Re- ligionis.' Ex eodem capite oritut d pletio pracepti , ut fi quis ex affc&tu Nfg deambulandiin campo, deambulettunc; non otfituc carentia debitze citcumftan- Wi i uando Sacrum eftaudiendum : adtus tiz , v. g. temporis. Dico 2 Si «&usille , v.g. ftudium ad (ire €o ipfoeftmalus. 2. Malitiatamen non eítdiftin&aa malitia omiffionis , quam omiffionem folüm fe habeat concomi- Wte Wt caufat,nec actus eft neceffarió exprimen- n tanter feu per accidens , id eft , non ex- dusin covfeffione. di&o affe&u velintentione,nullam exite M , - Ratio 1. P. Quod eft formaliter vel demalitiam contrahit. : Ratio. 'Tum quia nec formaliter ne&. 1 l L virtualiter. caufa mali feu omiffionis eccaminofz , eft peccamino(um £. Sed virtualiter eft cauía omiffionis , qui [ h:bet. per fe accidens ad illam, Tum ille a&us eft caufa, &c. omiffionis , &c. d Étgo. etiam, quia ,licet Mitlam impediat matte Ratio 2.p. 'Tum quianon eft praxis tialiter & phyfict , quia fe non compa- lii Tiin fidelium , quód de illo a&u vel causá tiupntur , non tamen formaliter & mo- ralitet., quia moraliter fequitur ex vl Ito. omiffionis, v. g. lufu, ftudio, otio, fpe- cialiter fe accuíent. "i um etiam , quia alterius mali o&us feupropofiti , & " præcf nova & diftinctamalitia non oritur nifi que:etur fine ftudio. ftdm : QUZERO VII. Unde de fum'iiur di« &tnnb( ex nová oppo(xtione cutn diftindá vir- tute & przecepto: Sed hanc actus ex ob. R torum ? finctio (eu pluralitas numcïic? pecc- j«&obonus vel indiferens, v. g &udium y, l EE s De Vitis d* Penatk. 143 s non à XX)&II. w. . Probabilià fus e& , quód plures a&us phyfice. di- fredpdl taceptis, fed ab objectis, numeto & ad- ftin&ti fint unicum numero peccatum , ubet b zquate diftin&is. fi habeant inter fe moralem unitatem, ) ex af t Ratio. . Peccata fpecie diverfificantur connexionem feu fubordinationem. , 'epugngr p ut pecifica diverfitate obje&orum , ut tendendo ad eundem finem feu obje- H uod, ( d apte probatum eft, — Ergo etíam nume- &um adzquatum . econtra fi-unus Sactl ais ro multiplicantur ex numetica eotun- phyíice actus verfetur ciéca pluta obje. Prob. o irongl dem diverfitate ingenete moris, &a; ejusdem quidem tationis , qua ta- conf, A&us humanus, uti eft peccatum, men inter fe di&am moralem unitatem , ficut ex ratione fuà fpecifica refpicitob- connexionemve non habent , habet tot quöd uniä:s uO0 Q je&um lecundüm fpeciem fumptum , malitias numero diftin&as : quot. funt ita ex ratione individuali refpicit obje- Exemplum utriusque patebit s t d ao objecta, n i inds &um in effz moris numetice fumptum. ex dicendis, nim, tum in pluribus acti- 3 tetum d Ergo. bus, v.g. ofculis , ta&ibus, &c. in or- , li N Oppozo. Juxta ant& di&ta, formalis dine ad-unam copu!am fornicariam t f Y diveríitas przceptotum futhcit , ut exin- tum in eo, quicodem i&tu fclope:i plu- fb de peccata fpecie d'ftinguantur. Ergo fes occidit, direda o etiam diyerfitas nomerica preceptorum Declaratur 2. pet cxempla. Primum f.ffcit, ut cxinde peccata diftinguan- esi : Qui cum conícientiá reccati mor- d ex iil pro & viti tut. talis ( puta; de quo contríitionem antea | apie o Negatur eonf. Difparitas eft, Quia, non elicuit ) plurium hominum con- utdi&um eft , quando pracepta fünt for- d ( fefTiones excepit , tenetur , duantüm maliter diverfa , femper adetft fpecifica, poteft ( ut probabilius & tutius docent diverfitas motivi & objedti, feu rei prze- Thomife ) explicare numerum pet- o f s hb ceptz ; quando veró pracepta folümn fonarum , quas abfolvit , füuntque com- mater'aliter differunt, non adeft nume- miffa tot facriegia ,. quor abfolutiones 7hid d rica diverfitas objccti feu rei ptzceptz , in eo rpeccati (tatu datz funt. Ratic, tione; , Vide infrà fed tantüm pracipientis. Quia hic nulla appatet unio moralis, Trad.10 Exam.3.n.3 1 R.4, de Miffain €ó quód cujusvis peenitentis abfolutio gec f die fcfto audienda ex voto. fitintegrum & completum Sacramen- Ona,mnnü ! Declaratur 1. data zefolutio. Senfüs tum j T ad jf eft i. Quód peccatum poffit efe :dem WFW d oni po.;ef?, qnód adfit unitas mota- namero , lic&t fit prohibitum praceptis lis, in eo fita , quód Copfeífirius omnes u f D] pumero diftndis , ut idem jejunium f T tempore. audiat eádem intentionve ; fine, loco; 1 pro eodem diepoteft ptzcipi pluribus jier przceptis numetotantümd (tin&s, ex Verüm hzc in prefenti ad moralem f'upwpol J eodem motivo v. g. temperantia proce- unitatem non fufficiunt , ( ex parte ob-. dentibus, cujus transgreffio fit unicum uia. if je& nulla fit moralis conpexio, Unde u obari ,. numero pcccafum e gravius, a. Sen- alids eodem argumento goifet pt j numdlü : quód Ea TRACT. ]V. Exal. 5. quod Sacérdos eádem no&te Nativitatis cariam przcedentibus ; nodó inter lios Y Domini eodem fine , intentione , loco, ht actus & copulam ipfam nonlon ga interf i& con:inuo tempore in.peccato fnort. cedat mota, a legeret ttes Mitfas , folüm committeret An veró hoc etiam extendendum fit wl unum peccazum. Item quód qui eo- adta&turr, ofcula & amplexus , imme- !b dem fine, loco , & tempore injuílé oc- diate copulam: íü hfs tes: 3 variant L-;uf.iïlïä,'!ï j cideret plutes homines , aut qui eádem Do&otes :'aliqui enim putant , eos M nocte,loco,fine , cum.eadem faeminá (z- a&us effe nova peccata , adeóque in u db jius pc-cca-:et 5 folüm unum committeret confeffione eífe explicandos. — Ratio: hi peccatum 5 quod non debet 'admi;ti. nem dant , quiatalesactus fübíequentes Ergo- funt ptincipia alterius copulr, Ergo J l j Secundum exemplum. 'Qui unoactu efficiunt novum peccatum. Et hoc feu i&tu plures occidit, infamavit , aut di quidem e& tutius pro confeffionis inte- quovis modo lefit, tot commifit pecca- gritate, Verüm probabilius eft oppo- hr fitum. t2 , feuin uno peccati a&u tothabet ma- Ratio. Quiaillitictusvel adus l t litias numero moraliter diftin&tas, quot . fünt complementum copula habita , fi- funt' perfonz lefz . quarum ptoinde cutaétus 1ll aiii An3 ia pracedentes funt ejusini- numerum debet. in confeffiene cxpri- tium. Ergo ficut hi non func necelfi- W j M fitor inete, rio confitendi , ita nec illi. Ratie. Quia funt obje&a numeto ! Hoc tamen intelligo de illis atibus, 4notalitet adzquatä diftincta * nullam qui immediaté copulam fequuntut; fi Wt intet fe connexionem aut dependen- enim notabilis mora. intercedat , aüt i tiam moralem habentia , fcil. perfonz fiantcum intentionenovz copulz , non nego effe novum peccatum. Quodidem fi lx(z. ta :pgobabilius & tutius Tho- qmifa. dico , f1 forté a&us principalis non fe- l D 3. A&us minüs principales feu cit- queretut, Idem eft de actibus non ha- «umftantie communiter concomitantes Wn bentibus aliquam connexionem. cum vel-precedentes a&um principalem , effe&u principali ,'ut fi quis ad peccan- h [ €um eo unum numero peccatum confti- dum cum aliquá , faerit ufus fpeciall tuunt, nec funt neceffarió explicandi in quadam aite vel potione ; nam tuncelt confeffione ; juxta fententiam propabi- fpeciale peccatum , fpecialiterin copfef-. liotem,; etfinon tutiorem. fione explicandum. no- (t Ratío, Quia omnes illi a&us, etfifint 4: Siquis un$ voluntate peccamíi mortalitet mali, quia tamen ad actum [ sà,uno irz impetu., circa idem obje- principalem ordinantur , eique con- &um feu petíonam , & intra eandem Qu Àfe junguntur ( utfuppono ) ob moralem fpeciem, feu plutes cjusdem fpeciei blas- unitatem cum €o unum conftituunt Ti phemias aut contumelias , vel citca ear- peccatutn, Et ita res fe habet intadti- Ul&c dem rem plura juramenta tcpetetet , ef j bus,amplexibus, ofculis;copulam forni- fet unicum peccatum, nec horum actu- um ER ïfï// - De 71'::'12 e» Peceatá. 34j ; ib ug::numerus neceffarió effetin confe(- — &ationem moto(àm pxau'lö anté v olan- o ngi fione exprimendus , ob ratíonem antà tarí& derelictam redeas , duo peccata datam. Secus eft, (i fieret cum reflexio- committis : fecus, fieam dereliqueris tie füper fingulos a&us. ex aliqua diflra&ioneindeliberatá. Hinc ï $- Si quis haberet voluntatem non fieti poteft , quód homo eodem die , vo- M d ä jej inandi totá Quadragefimá,non fo!üm luntatem interrumpendo ac renovando, iffl ] unum , fed plurima committeret pec- committat mille peccata odii , intetnas a:t: ,l A0 cata 5 adeóque non fatisfaceret, dicen- infidelitatis feu hzrefis , morofz dele- l do , habui voluntatem non jejunandis n &ationis,&&c. 4. Quando actus nul- AU UOAT fed debet addere , totà Quadragefimi : lamad invicem dicunt fübordipnationem L st euput quia una jejunii omiffio cum altera non vel dependentiam , ut patet ex di&is Q P habet moralem connexionem. Idem anté in exemplo tertie. f. Quando contefnnt elt de faemina quz habuit voluntatem inter plures a&us , nullo voluntatis c£- bab:liïs d plutibus fe. proftituendi. fe&u intet fe connexos tantum tempo- I il ii L XXXIlIL , 2. ad Q. 7. Deccata ris intercedit , utprudentum judicio cen- opuleti tam interna quàm externa diftinguun- feantur difcontinuari : * actaum enim xntesftt4 tut ac mültiplicantur numero(dt volun»fex difcontinuatio in genere moris non fit pon ftnty tate peccandi moraliter intertupta , aut fenovata, nem. per quamlibet phy(icam interruptio- li Sicut fi fub Mif2 fiat concio , Rati, Quia tunc tollitur. moralis jdeillis a non ideo diciturintcrrumpi; nec prans unitas adtuum & obje&torum; dium , fifubeo legantur nova , autaliz n fequuti literz. iercedi - Dicmibi : Quomodo cognofcis,quod voluntas. moraliter cenfeatur w copüïl« in tcrf- QU ER O VIII. Undedefumitur rupta? qum Qu e(lentialis & primaria quantitas feu gra- vipcipis d Hoc cogzofco ex eo, quód a&tus vo- vitas , zqualitas , ac inzqualitas pecca- luntatis nec formaliter in fe, nec vir- torum ? * ; je d ibon t tualiter. in aliquo füo effe&u , necin XXXIV. x;, Abob X )nnex'ioncïv; ! prudenti hominum atbittio feu morali- jectis. Itng. Tho; hic q. 73. a.3. fqus: ter pcríeve et. Katio. Peccatum ab eo habet fuam yerit Sed und: boc coguofcis ? gtavitatem effentialem , à quo haber ne; n;m [L' ciajid Hec cormofco ex diverfis Regulis. fuam differentiam fpecificam : Sed , ut Quarum prima e3£, fiplures actus fuc- probatum eftantea ad Q. $. hanc habet ceílivé ponantur circa pluta objc&ta abobjedo. Ereo , &c, i completé & toulitet diftin&ta, ut (5, poft- drau if Declaratur cüm S. D. loco cit. dicen- quam furatuses àJoanne, fureris , vel te : Ratio ordinat omnia in agibilibus gint intendas futati à Philippo, 2. Siho- exíine, & ideo quantó peccatum cona nf to priorem voluntatem tevocet ac re- tingit ín a&ibushumanis ex altiori fine, i 16j Vfl (II'G-' tra&et per poenitentiam, | 5.Deliberat? tantó peccatum eft gravius : objeta u æelTafxxdo— ab aliquo a&u , utfiad dele- autem a&tuum funtfines eorum ; & ideo d T | fecun- ss ". m 146 TRACT. IF. Exapi, 2. fecundàm diverfitatem obje&torum at- $i exemplum: : Furtum ex genete fuo M tenditur diverfitas gravitatis in peccatis. eft levius homicidio , & tamen futari i Sicut patet , quód res exteriores ordi- eratium publicum , vel frumentum, Qu nantur ad hominem ficut ad finem , ho- quod fervatur ad. neceffariam fuftenta- m i ao autem otdipetur ulteriüs in Deum, tionem Keip. in individuo eft gravius ficut in finem. Unde peccatum , quod peccatum , quàm occidere hominem eft citca ipfam fübftantiam hominis , fi- plebeium. Item occidere homines gta- [ cut homicidium , eft gravius peccato, vius peccatum eft , quàm unum perju- i uod eftcirca tes extetiores, ficut fur- rium , licét hoc fit gravius ex h . patte ob. tum * & adhuc eft gravius peccatum , je&t. uod INB. u(j Q quod immediaté contra Deum commit- — ..QUAERO IX, Eftne peccatum có titur, ficut infidel'tas, blafphemia, & gravius effentialitet. & fecandüm fpe. y hüjusmodi. Et in otdinequorumlibet ciem, quó pra'ftantiori virtuti oppont- d tur ? d ) horum peccatorum , unum peccatum €ft gravius alteto , fecumdüm quod eft XXXV. z.affir. cum 8 : Thö. hicq. circa aliquid principalius,vel minüs prin- 23:8 4 [7 Hzc S.D. Cipale, Katio. Quia fuprà probatum eft ; i Hinc inter peccata,- quz funt imme- quód gravitas clTentialis defumatur ab j [ diatécontra Deum , odium Dei gtavius obje&o : Sed quà praftantiori virtuti eft,quám ipfidelitas vel blafphemia : quia opponitur péccatum, eà gravius & ta- l objedum odii Dei eft ipfe Deus in fe tioni magis repugnans habet obje&um, - i ipío, qualitet non eft obje&um aliorum Ergo. Min. prob, Quó praftantior eft W peccatorum, Iteminter peccata noftra virtus , €ó dignius & rationi cenfot- ji fubftantiam hominis homicidium gra- mius obje&tum habet. Ergo peccatum D) viuseft quàmmutilatio, ^ Inter pecca- ei oppofitum habet obje&um eó magis X ta circa res exteriores adulterium . eft difforme tationi, D gravius peccatum quàm furtum , cüm Ex quo fequitur , quöd Idololattia &- habeat pto obje&to rem alteti/ magis odium Dei fint peccata graviora homie conjunctam , fcil. ejus uxorem : fimplex cidio. l veró furtum pro obje&to habet res magis Citca hanc S. Thomz do&ttinam in- 1 fepatatas. tetpretes Difcipuli ejus nonnullas po- iNota tamen , quód , licét verum fit, nunt conditiones. Eft enim vera ex [ quod malitia fpecificaexgraviori & ra- generefuo , & cateris patibus. — Prm4 p tioni magis ditlono objeto fit ex genete conditio e? , ut intelligatur de oppofitio- fuo majoreà , que fumitur ex obje&to ne fecundüm obje&um primarium & t minusgravi, in individuo tamen con- principale talis virtutis. Nam odium ( " tingere potuit , quód ex adjun&is cit- proximi opponitur przftantiffimz vir-. li ] cunftantis peccatum ex obje&to gra- tuti, Ícil. charitati , & tamen non eft - |] vius, fiat in exercitiolevius, & econtta. imó ïfi"lu: omnium- peccatorumgráviffimum, non ) De Vit' c» Peccatu. 147 Vg non €(t gravius hatefi , qua opponitur funt,quàm cztera peccata, czterís pa- X tmai: fidei , quam chatitasantecellit. — Rar7o. ribus. -Cujus d franes Quia odium proximi opponitur charita- Fatio ttiple& pote(t a ffignari. | Prl- itiam f ti , folüm ut tendit in oquäum fecun- maquidem ex parte fübjedi , nam pec- datium, ito d cata fpiritualia pertinent ad fpiritum , dere h Setunda condítio eft..— Ut oppofitio cujus eft converti ad Deum, & ab eo t ho cum virta:é inferiori non includat fimul avetti ; péccata veró carpalia confüm- ( Qu oppoliionem cum vittute. fuperiori, mantur in dele&atione carnalis appeti- Hincadulterium, quod opponitur cafti- tus; ad quem ptincipaliter pertinet, ad us x ïu"x' Et ideo tati , qua eft virtus ignobilior juftitiá, bonum corporale converti. peccatum earpale, in quantum. hujus- ne pacctt cui opponitur furtum , non inde fit le- fecondir. vius peccatum, imó eft gravius , quiaiu- modi, habet plus de convetfione , pro- |vituti o cludit oppofitione q'] cum u:raq;xþ illa pter quod etiam eft majoris adhzrfioniss ^yittute. fed peccatum fpirituale habet plus de msTio. Tertia. Peccata venialia contra prz- averfione , ex qua procedit ratio culpa. ftantiorem vittatem commiffa indubi& Et ideo peccatum fpitituale, in quantum hujusmodi , ct majotis culpa. probitt funtleviora mortalibus contra virtutem is delürz: ignobiliorem commiffis, Secunda Ratio poteft fumi ex pärte lantior Y 5 Ob citcumftantiam nocumenti ejus in quem peccatur, nam peccatum carnale ,in quantum hujusmodi, efin i a infignitet notabilis ; peccatum ignobi- corpus proprium , quod eft minüs dili- « oj liori virtati oppofitum poteft. eíle gra- | gæ&mït! vius,. Sic homicidium,quod oppopi:ut geudum fecundüm ordinem charitatis, quam Deus & ptoximus, in quos pecca- mon juftitiz, eft gravius peccatum , quàm tur per peccata fpiritualia. E[go p omiífio Mi([z przceptz , quz eftcontra vittutem Religionis , — praftantiorem Jertia Ratio potet fumi cx parfe mo- jcäumtöd tivi , quia quanto eft graviusimpulfi- iu&üiä. vum ad peccandum, tanto homo minüs &d ol QU ERO X. Peccata fpiritualia (fu- prà inhoc Exam.n. 2 1. defcripta ) funt- peccat , peccata autem carnalia habent | gm*ioräïf vebementius impul(ivum , id eft , ipfam ne graviora carnalibus ?- concupifcentiam carnis , nobisinnatam, PT — XXXVI. y. cümS$, Tho.a, $.dicen- Hzc S. D. Ergo. te: Peccatafpiritualia funt majoris cul- Notat hic noftet Contenfon dicecs: i «inn pz; quàm catnalia, Non ita pridem ajebat fapiens Przlatus, ais ^ Declarat & ptobat hoc S. D. ibid, di- dolere fe plurimüm, quód in Commu- uc i cens : Non eltficintelligendum, quafi nitatibus laxioris difciplinz adverriffet ff qni quodlibet peccatum fpirituale fit majo- peccata bomiuum , in aliis ftrictiorem , MT ris culpz quolibet peccato carnali , fed fotis vitam profitentibus , peccata da- d quia : confideratà hác folà differentiá monum ,id eft, fpiritualia , invidiam, rumt Y fpititualitatis & carnalitadis , Braviora füperbiam , ambitionem, &c. & alia, z qu& ravimm"mf - — d ;TR'AC'Z IV buem. £. i 48 «uz Scotus vocat hwewrias (piritta- ad fornicandum , infert m-o'cu—mentu'm- ul li. Jes. . his, qua funt feminata in agro , fcienter, licét non animo nocendi, & fic etiam 1 QUAERO XI. Aggravatutne pecca- tatio tum ex citcumftantia? vel exmajori no- quantitas nocumenti aggravat pecca. viti cumento , quod infert? tum , fed indiredte, in quantum fcil, ex XXXVIL z.1.cum S. Tho. híc art. voluntate multüm inclinatà ad peccan- lo . affirm.de circumftantia, quód nim. dum procedit, quód aliquis non ptatet- mittat facere damnum fibi vel alii , quod Thl« peccatum aggravet , vel effentialiter , fi [r illud transferat in aliam fpeciem 5. vel fimpliciter non vellet. Quandoque au- 1in accidentaliter, nim. intra eandem fpe- tem nocumentum nec eft pravifum nec ciem. Sed de hoc fufficienter atum intentum , & tunc fi peraccidens (eha- myk hi eft fuprä TiX . Duma.mn2j.« beatad peccatum , non aggravat pecca- tum diredté , fed propter negligentiam üd feqq. tll *&. 2, cum .T ho, a.$. Poteft eífen- confiderandi nocumenta , quz confequi tl tialis gravitas peccati augeri ex majoti poffent , imputantur homini ad penam nocumento , quod proximo infertur , mala, qua eveniunt przter ejusjintelt- [ füt, five in bonis fortunz ,. que funt ex- tionem, fi dabat operam reiiillicita. $i terna , five in.bonis animi five cor- veró nocumentum per fe fequatur ex od ! poris. ac&tupeccati, lic&t non fic intentum, nec * * m Ratio.Quia pet majus damnum,quod previfum , dire&té peccatum aggravat proximo infértur , actus peccati intet- quia quzcunque per fe confequuntur ad LY Q dum trahitur ad fpeciemíeandali , vel peccatum , pertinent quodammodo ad injuttitiz, nim. futti vel dettactionis,&c, ipfam peccati fpeciem , puta, fialiquis t 12 ] Ergo tunc variatur obje&um, abobje- publice fornicetur, fequitur fcandalum Ü &oautem delumitur eravitas effentialis, plurimorum , quod quamvis ipfe non utQ.8. probatum eft. — Ergo, intendat , nec forté pravideat, ditedé i V Declarat hoc $, D. dicens : Nocu- per hoc aggravatur peccatum. HacS D, mentum ttipliciter fe habere poteft ad Vide inftà Tract. 8. de Keftit. Exam.6, peccatum. Quandoque enim nocu- de culpa requifita ad obligationem reftie tuendi ,n. 12.4. i,s mentum , quod provenit ex peccato, eft przvifum & intentum, ficut càm aliquis Exhis Colligitur , quód (zpe contin- k aliquid operaiur animo nocendi alreri , gat aliquid efle intentum ex parteope- ut hemicida vel fur ,. & tunc directé "ris, licét non intendatur ex patte opte p« prim, quantitas nocumenti adauget gravita- rantis, fi nim. operi neceífarió annee z ? tem peccati , quia tunc nocumentum é&acur. L per fe eft obje&tum peccati. Quandoque XXXVIII. Oppono 1. Ergograviä& Mij Qu autem nocumentum eft previfum , fed peccat , qui mulierem feducit adforni- non intentum, ficut cum aliquis tranfi- candum, quàm fiillam occidat ; obgta- li | IHM ensperagrum, ut compendiofis vadat viusnocumentum , utpote in vita fpiri- tu P De Fitis c Ptc?am. 149 [et totme tuali (que melior eft co tporali ) illa- proximus, quidquid enim facimus , pro i idnagofie tum. pter aliquid horum facimus , quamvis edi, &t 2. Chtiftus previdebat ex fua pradi- etiam horum.trium unum íub altero catione & mitaculis futura Judzorum ordinetut. Potcf igitur ex parte ho- aggmvat P D quantuni vatia peccata , v.g. bla(phemias, detra- rum trium confiderari majot & minot &iones,&c. & tamen non defiftebat. dimad a gravitas in peccato , fecundüm conditios Ad 1. N.illatum. Difparitatem da« S. nem períonz in quam peccatur. Primó diqistgz vibivi d "Fho. hic ad 3. dicens: Primo, Homi- quidem ex parte Dei , cuitantó magis - Qudg: cida intendit dite&é nocumentum pro- aliquis homo conjungitur , quantó eft ximi , fornicater autem , qui provocat virtuofior, vel Deo facratior , & ideo & c&prxvifug: iperacridcmkï mulierem , nonintenditnocumentum, injuria , tali perfonz illatà, mazis re- fed dele&ationem, — Secuzdo. . Homici- dundatin Deum , fecundüm illud Zach. on ag I da eft per (e & fufficiens caufa corpo- 2, ui vos tetigerit , tangit pupillam p d ts quz Qu ralis mortis , fpititualis autem- mortis oculimei. . Unde peccatum fit gravius nullus poteft alteri effe caufa per fe fu£- ex hoc,quód peccatut in perfonam ma- homiiape T ficiens : quia nullus fpiritualiter mo- gis Deo conjunQam , vel ratione virtu- tis, vel ratione officii. nqn sl titut , nift propria voluntate peccando. Hacibi, Ex parte etiam íui ipfi manifeftam e fe l nhap innen 44d 2. R. quàód peccata Judzorum eft , quód tantó aliquis graviüs peccat, non fequebantur ex przd catione Chri- catum àpi quantó aliquis. magis in conjuncdtam fti, fed ex propriá eorum malitiá. Si- perfonam , feu naturali neceffitudine, confeqqutt cutex folà petulantiá lafcivi Juvenis ori- feu beneficiis, feu quäcunque conjug- uodzmmüf? tut , filabaturinturpem amorem puel- &ione peccavetit . * quia videtur in fe h ?um" üü? lx honefté juxta ftatum fuum fe ornan- ipfum magis peccare, & protanto gra- quitut 49 tis, "m viüs pezcat , fecundüm illud Ecclef. r4, QUARO XII. Aggravaturne pec- Qui fibinequam eft;cui bonus? d &ï!" catum ex conditione Ex parte veró proximi tantó gravils cam P peccatur ? pcrfogæ in quam peccatur, quantó peccatum plurestan- deRcüi[.EIii OXXXIXox. afiitzb,cum S.Tho. híc git. Etideo peccatum , quod fit in per- jj 3,9. Ubihoc üic fonam publicam , puta , Regem vel Declarar $ probat. Perfona,in quam Principem , qui gerit perfonam totius quöd gt peccatur ef quodammodo objectum mulritudinis, eftgravius quám pecca- un p peccati ; d &um eftautem fuprà , quód tum , quod committitur contra perío- aur a prima gravitas peccati aitenditur ex nam privatam, Unde fpecialiter dici- " patte obje&i , exquo quidem tantó at- tur Exod, 22. Principi populi tui non tenditur major gravitas in peccato , maledices. Et fimiliter injutia, qua ph E!nggï quantó objectum ejus eft principalior fi- fit alicui famofz petfonz , videtur effe n(educus : nis. Finesautem principales humano- gravior ex hoc , quódin fcandalum & 05 noct il [ rumacuum funt , Deus ipíe .homo, & in tribulationem plurimotum redun- o z 44 dat. [POIC j s $9 fRACI IF. Éxam. 2. elit dat. HacS. D. Quiex ultimis verbis tertius contra j:ftitiam tantüm , quame fiis jbidem infert , quód Deusfi graviüs vis, inquam, ex genere fuo graviora fint, in individuo tamen gravius peccatum qoun unit eum , qui contra exccllentiores crfonas peccat , exinde tamen non di- eít occidere Patrem aut Matrem quàm figis $« caturacceptorper/onarum , punit enim Sacerdotem aut virum [an&tum, có quüd juxta S. T ho, 2..2. q. 26.a. 7. & 8 ho- D ob rationem ultimis verbis infinua- tane Á mo teneatur magis ex charitste d;ligere Wt , Similiter etiátn ratione al- Declaratur ulteri: pet exempla Oc- parentes, dupt qu cifio Sacerdotis eft gravior quàm Dia- terius circumftantiz poteft eKe gravius N Hortibilius ef occidere Patrem peccatum , occidere Regem,quàm pa- Y coni. dj vel Matrem , quàm alios. Gravius eft rentem ,. fi nim, ex vita Regis pendeat ht pcrcuteïe Magifttum , quàm condifci- falus Reip.quia occidendo Regem , o ciderentur muli,& ipía Resp, patere: j/ palum ; Do&torem, quàm tufticum; li i tur. Eadem de cauía potcft in indivi- Principem ; quäm fübditum: imó pet- p cuffio, quz refpe&u hominis vulgatis duo majus eífe peccatum occidere $- Wü,w effet venialis ; f1 fiat Principi , poteft eífe cerdotem quàm parentem , ft nim, & vita Sacerdotis pendeat vita fpiritualis d mortalis Quoad nccumentum, quod V multorum. Nequit ergo hic certa fla- quis fibiipfi anfert , ait S. D. ad 2. Á i quis fibupfi infert in bis qua [ubfust tui Regula , fed attenuis omnibus cit- Ó cumftantiis prudenter. menfuranda «l i dom :niwpropria voluntatis ,[icut in vebus lvj T de peccato , quam peccatorum gravztas. poleffis ; babet qminus Wt T. Sed in hzi qua non QUJE RO XIHL : Aggravaturne E f alteri infera : n ubdusutur domi u1 voluntatis , fictt fant peccatum ex magnitudine perfona pec L cantis? nazumlmïäjþiritualialmm , €& gra- TOf XL. g. Affr. cum $. Thoma hica viws peccatum , mcumentum frbi ipria- Aty ferre: gmw'fïts enim peccat , qui occidi 10.fic di(currente: Duplex eft pecc'amm: quoddsm ex fubrepuone provenitns ( feipfum» quáam quialterum. propter infirmitatem humana patura;& l h Not. quód quamvis ex parte objedii [ fcu ex gencre fuo gravius fit peccatum, tale peccatum minüs imputatut ei, qui — Wi qu bd fit in petfopam Deo magis con- eft major in vittute , eo quód minüs J M negligit hujusmodi peccata reptimete , jun &am , v. g. occidere Sacerdotem , uàm quod fit in perfonam — peccanti qu£ tamen omnino fübterfugere ivfite 1 mitas humana nom finitzalia vero pete fl copjun ü éHiorem , v. g. occidere paren- cata funt ex deliberatione proc'edentia, lin, tem ; & gravius fit , interficere paren- l & ifla peccata tartó magis alicui impu tem quam Regem * quia primus pec- if cat contra pra Bantiorem virtutem, fcil. tantur, quantó majot eft. F-thOCPO"ïü D crile- Religionen; & peccat peccato f effe propter quatuor. V s contfa j ietatem ,. & ju- Primb quidem , quia faciliüs poffunt gii ; fecundu W üiiam , qo& funt minores virtutes: tefiftere peccato majotes , puta , quiaere cedunt , * De Vitis &" Peccatis." I$l rratio'nalem. t taniüm,q; "eedunf in fcientia & virtute. Unde Do- cati effe ipfatm cteatütam tlogui. .minus dicit Luc. 12. quód fetvus fciens Dixi 2. peccata nonphyfice Jumpti. Cet- tumenim eft , quód ipíe actas phyfieus rvits p voluntatem Domini fui & non fa;icns, at Ma&rea; plagis vapulabit multis. peccati fübje&tetur in potentiis acmem- méndunga Secundó propter ingtatitudinem, quia btis externis , v, g. impudicus tactus omne bonum, quo aliquis magnifica- in manu, velalia corporisparte, afpe- ] 1647 &2 x chattt tur , eft Dei bencficium , cui homo fit &us in oculo , &c. Quzftio ergo eft de formali tatione malitiz ac deformi- - m t ingratus peccando , & quantüm ad hoc qualibet majoritas, etiam in tempora- tatis peccati, — Quid fit appetitus fenfi- podi dig ieMpgt libus bonis , peccatum aggravat , fecun- tivus & quomodo dividatur , vide T'ra&. r vin gt dàmillud Sap.6. l'otentes potenter tor- 4, Exam 1. n,4. menta patientut. Suppono etiam , omne peccatum de- dendolqa bere effe voluntarium & liberum , eft Tirti proptet. fpecialem tepugnan- ii 'tiam adüs peccati ad magnitudinem enim in genere morís; juxtaS.Tho au- i Feuü ii perfona. Sicut f1 Princeps juftitiam tem in 2.d, 24. q.5. a. 2. ]bi incipit catim d violet, qui ponitur juftiticuftos ; & f1 genui moris , nbi primó dominium vo- entty t Sacerdos fornicetur , qui caítitatem luntatis qnvenitur. Et S. Aug. ]. 1. 2. lt v vovet. Retract,c. 12. dicit: Peccatum adeó vo- i ago t luntarium malum est. , ut nullo modo fit tnts ormmis Quartà ptopter eXempluml-Gve fcan- dalum , quia, ut Grego:rius dicit in Pa- eccatiim , f mon frt voluntarium. Et «t pnehluti Potes aurtnz ftorali , in exemplum culpa vehemen- Set. 12. de verb. Dom. tet extenditur , quando pro reverentia perdere €$ moleus , potes €. domum '&ï. g gradüs peccator honeratur. Adplutium boutm autem ,quo bouus 6 , nee invitus Qd qui etiam notitiam perveniunt peccáta Ma- accipis , nec invitis amittis, klispre- miffis. Enorum, & hominesea magis indigné p T ferunt. HzcS.D, & Probabilius:eft , quàd peccatum uj d * Quari hic poffet & tefolvi cum S. formaliter fumptuiga 'non folüm fit in fcplionf ! *Q.73.a. r. an & quomodo omnia voluntate' , fed etiam in intelle&tu fcu y hupis feccata fint connexa. Sed de hoc vide ratione, ac in appetitu fenfitivó , non yinpi infà Tra&, 13. Exam,2.n.21. in R, tamenin potentiis vel membris extet- E j qwïl ad 2.oppof. nis, Ita cum $. Tho. hic q. 74 pet 4- T QUARO XIV, Quodnam eft fub- att. — Ratio 1. Contraria (unt circa idem, i '[me,ugü je&um proximum peccati , non phyfice, ; fiolt fed moraliter füumpti ? eftne fola vo- puta , fab j eQum , ut atguit S. Tho. hic jton luntas ? vel etiam intelle&us ? & ap- a.2. climab eodem fübje&o fe expel- i petitus fenfitivus ? an membra exter- mf j lant : Sedpeccatum contrariatut vittu- 1 na? ti, Ergo ubi eft virtus , ibi potcft effe ;0(0 f XLL Dixi in titulo, Proximum , peceatum, Sub/usuo : Sed juxta S.Tho- n ;( quia bon nego;fubjectum remctum pec- mam j üt páter ex dictis fuprà in hoc 0 m (üs "Trat, - TRACT. 1F. Exam. 5. 132 "Tra&. Exam. n, 5. & feqq. non tantüm tati. Item a&us intelle&us & äppeci. V in voluntate , fed etiam in intelle&u tus fenfitivi ex proprià rattone poffunt viin pradtico , & in appetitu fenfitivo ( non efle inordinati, Quod fic prob, Er- [no roneum dictamen intelle&üs deordi- tamen in membtis externis, urpote de- fpoticé fobje&is ) funt vere virtutes. nans & deficiens ab ultimo fine & leg€ ipïol Ergo & peccata. gterná , eft a&tus inordinatus ex proprii C .Ratio2. JuxtaS. Tho.in eodem att. ratione ipíius intelle&us , ut male vo- 2. Ejmdem potentiz es£ acius , cujus est luntatem dirigentis , & radicaliter in- gu! diffetentis. ltem motus fenfualitatis Y babitus : Sed non folümin voluntate , Ífed etiam in irtellectu feu ratione, ac in [ (quia ex ptopria ratione appeuitüs fene appetitu fenfitivo dantur habitusforma- fitivi tenduot in. obje&um à redà ra- Pfu li liter vitiofi , in intelle&u quidem infi- tione prohibitum , & turbant judicium delitas ; harefis, imprudentia , error , rationis , ejusque imperio obluáantut) quzm &c. ficut in eo funt virtutes eis oppofitz etiam ex propriá ratiore fuz potentiz a ( fcil. fides, pradentia, &c. in appeiitu babent inordipationem quandam, qui ls veró ira , intemperantia ,&c, uti & op- de cauía etiam utraque potentia indiget li ofiz eis virtutes , nim. marfuetudo , habitibus bonis, quibus adjuventurin [ri] Wt temperantia, &c. fecus eft de membris fuis a&ibus , ut promptiüs voluntatis externis, Ergo & a&us peccaminofi re&a imperio pareant.: fecus eft de li, formaliter. membris externis, — Ergo fubfiftit dau lT refolutio. w Ratio 3. Potentia quz eft libera , & cujus actus ex propriá ratione talis po- Vide di&a de Regimine politico & i ]i tentiz. poreft effe inordinatus , poteft defpotico fuprà in hoc Tra&, Exam. I, ? [ elle proprium & proximum fubjedtum Q. 3. R. 3. n. ;. inDeclarar. j peccati, feu formalis malitie moralis, XLH. Oppono 1. Una numero ma* Tl ut arguit S,D. q.74. a, 3. Sed inpti- litia non poteft intrinfece fubje&ari in p T mis intelle&us e& potentia faltem radi- duabus potentiis; Sed S. Tho, hic a. I calitet libera. Deinde idem intellectus, in fine corp.ait, quód peccatum fit in t l uti & appetitus fenfitivus ( idem c(t de voluntate ficut ín fübje&o. — Ergonon aCibus) ex comimunicatione cum vo- h in intelle&u vel appetitu. — Maj. prob. luntate participant ab ea formalem in- Unitas numerica accidentis fumitur à vrinfecam aliquam libertatem ac indi£- fübje&o , unde juxta Thomiftasidem ü ferentiam , vi cujus obje&to fuo nontam numero accidens nequit etiam divinitus [ immobiliter adharent , quin ab ipfo pof- effe in pluribus fuübje&is realiter diftin- [ &is. fint dimoveti ex voluntatis impetio , cui Ergo. d 2. Juxta$. Tho. r. 2. q. 2olä.3.a&u5 P parent folüm politice, & eáinvitá fa- peina&us fuos ptorumpunt. Hanc ve- exieriores non habent diftin&am bont- lif rÓ indifferentiam non habent membra tatem vel malitiam formalemabea , qu£ Vi elt in actu. voluntatis : Sed actusintel- euerms cüm defpoticé pareant volun- ln letus ' be Vitiis e Petcaté. 153 ICUC&US &3?:4 vus habeat qulrandam intrinfecus ] iber- le&üs & appetitus fenfitivi funtactus à t citn i voluntateexterni, Ergo malitia mora- tatem à voluntate patticipatam. Id t proB. ' lís non eft in intelle&u &appetitu, fed XLHL Qx«o fundamento .bot. affe- intellis i iníola voluntate. s TA ? vltimo frel) Fuudamentum boc. afferendi conftat Xdinaser n ; A 1. diftmin. r, Aliquod peccatum, ex dictis , quz oftendunt , quód fenfua- (s , um C;unive:rfaliter omne , N. Quia in atti- litas non Íit potentia puré naturalis , & radidiz culis feqq. S. Tho. exprelsé dicit, quód nullo modo rationi obediens , uti eft otus enj in fenfualitate & intelledu fit pecca- vegetativa: neque obediens ad nutum, Vote apet tum. 2. Dato; quàd loquatut de omni fca defpotic& aut mere ferviliter , uti bjum ii peccato , vult, quód fi fermo fit de ma- membra externa obediunt rationi , & &tj litia totali & adzquata , v.g. harefis, fervi Domino; .fed politicé , ficut fub- mpcrioebluäzt quam dixi effe in intelle&u , vel luxu- diti patent Principi, valentes rebellate. tiz, que eft in appetitu fenfitivo , ea atiore lp Et hoc lamentabilis experientia docet, fubje&etur in intelle&u & voluntate ynem quit nim. nosetiam nolentes pati paffiones, ique p (idem eft de voluntate & appetitu ) fi- tentati noleptes , & iraíci nolentes , catin fubje&is partialibus , unitas autem ulbos lt & non poffegaudere volentes. — Paucis l j numerica accidentis non à fubje&to par- Yompris v tiali, fed à totali defumenda eft: fic ut multa: Potentía qua fupetiori poteft ex apr: dens vi fua obedire & contradicere , habet pars malitie intrinfecé & formaliter fit Bo fbl intrinfecam libertatem ,. faltem pattici« involuntate , & pars in intelle&u vel appetitu ; quz partiales malitiz mora- patam : Sed, ut ex di&is patet , appeti- egim'mg yll tus fenfitivus poteft füperioti fcil. Ratio- liter uniuntur , & faciunt unam tota- ni obedire vel refiftere. ioc Ti Ergo. Jedatan f lem. 3. Dico, quód omnepeccatum radicaliter , originative , primarió & Acceditex S, "T ho. q. 74. a. 3,ad. r. , U i Si cogitativa in homine uti & remini- principaliter fit in voluntate: in intelle- vipfect ïukiïf& Ícentia , ex conjun&ione ad portionem RUE &uautem & appetitu minis principali- ter & (ecundario : quibus etiam libertas hominis füperiorem habet quód difcur- d p rat; & fyllogifmum conficiat , uti fzepe folàüm ineft fecundario , ut 1b]€&0: E ï pata;inttinfecatamen, pote Paxtici- in nobis experimnur , etiam in fomno , » Ctim* " j -Ad 2. dift. min, Sunt a&us externi, cut ex conjun&ione ad eandem fuperio- mcidfü j uf rem hominis pattem ícil.ad rationem, tales de quibusloquitur $. Tho. N. min. Xü Thümi j non deberet appetitui fenfitivo concedi gl i fccüs, C. min, & N.conf. . Quía S. D. hac patticipata excellentia, nim. obedi- [ loco cit. per a&us exteriotes intelligit entia ad rationem & libertas? pjrdsr jr a&us membrorum extetnorum ; de iis UJERO XV. Eftne appetitus fen - enim przcisé ponitexemplum in fingu- fitivusfeu fenfualitas ita fubjectum pec- »0 Zlq'loyzlïï g i lis fcré articulis,v.g. de occifione , deam- cati , ut omnis ejus motus in rem illici- bulatione, &c. ;R;rmlkmï tam fit peccatum mortale vel faltem ve- :v ' pixijh' hzteft, quód apþcticus fenfiti- niale ; etiam nullo voluntatis confenfu ,. U $ five k 1 TRACT. IF. Exam. 3. Áive fotmali , five interpretativq, acce- ; feu concupifcentia f radix (b dente? peccati, non peccatum formaliter, t XLIV, s. Probabilior eft ;fï':ntentia Ratio, Quia lex Dei (. cujus jugum volan negativa. Quaz quoad peccatum mor- füave eft) non obligat ad impoffibile, fenti tale , e& contta hareticos , certa veró 1.do Item , in naturalibus ( feu in iis qug apud omnes Catholicós. Quoad veniale nobis non funt libera ) nec meremur ljntt eft contra nonnullos DD, etiam Tho- necdemeremut : . Sed motus coxicupi; tup miíftas , nim. Cajetanum & Gonetum, Ícentiz omnem voluntatis confenfim npn qui in appetku fenfitivo admittunt ali- pravenientes vitare, eftimpoffibile, & ton quam formalem libertatem , & intrinfc- Íxpe proveniunt ex caufis mer& natura- T «e inhetentem , participatam tamen ex libus , ut patet in quibusdam motibus d conjundtione ad. voluntatem ; quz li. carnis. Ergo non funt formaliter pec- p eét non fuffciat ad peccatum mortale , cata. ddppt 'ajunt , bene tamen ad veniale , ita ut Secunda pars , de veniali , etiam col- t motus concupifcentiz preveniens om- ligitur ex verbis Tridentini cit. — Quia L nem actualem motionem & con(enfüm ptofe&o cencupifcentia noceret renatis ulfsa& voluntatis , etiam interpretativum , fit non confentientibus , íi absque nullà la peccatum veniale juxta illos DD. quo- ? motione voluntatis , ejusque confenfi tl tum fententia ab aliiscenfuratur effe ma- formali , virtuali ac interpretativo, in [ £is ingeniofa quàm vera. fenfualitate eíf&t libertas fufficiens ad Wx& | Prima pars de peccato mortali con- peccatum veniale, Unde &S. Tlo, EuY ftat tum ex illo Matth, 1$. ubi dicitur , hic q. 74.a. 2.ad r. clatiffiméait: Zs Wt quod z/4 coipquinant bominezá , qua de peccatur mfi volustate , ficut promo mo- ) «orde exeunt. vente,alim au Tum ex Trid.Seif. $. de il peccato Orig. fic definiente. Manere in Ut 4b €a motte, tem Potentz:li: Beccatnr , fíc- pl baptizatis concupifcentiam vel fomi- tem , hzc S, Synodus fatetur & fentit, Ratto claré colligitur ex eisx qguæk fimf lli)öa * quz cüm ad sgonem relida fit, nocere fuppofai n, 41. ante R, — Qaiaomne. Plkm non confentiennbus ; & viriliter per peccatum, etiam veniale, eft in generc qui gratiam Chiifti repugnantibus, non va- moris: Sed genus moris, joxta $,T ho, Q - det: & hanc copcupifcentiam , quam ibi cit, ibi incipit, ubi invenitur domi- [ nium volantatis. aliquando peccatum Apoftolus appel- Item patet,nullomo- ]he lat , S. Synodus declarat , Ecclefiam do polfe effe peccatum ;nifi fit volunta- h Catholicam nüuquam intellexiffe , pec- rium, Ergo. VI'H [&n catum appellati , quód veré & proprit Hec Angelici Do&oris verba expliz m'z:'e. 1 in renatis peccatum fit , fed quia ex pec- cat Gonet de motione voluntatis, non * Tüur £ato e& , & ad peccatum inclinat H f actuali, fed faltem aptimd;—'näli: feu de quis autem contrarium fenferit , ana- BU voluntate ptimó movente , nona&uftd 4 Wt thema fi, kzc Concil Fomes ergo potentia, Con. um n d De Ptb e» Percatä.. I$$ tl Co&trä. Ultró admi(sá hac Goneti fualitate etíam effe peceatum mortale. explicatione, probo , quod cum ea ftet, Ergo. ü( Qijug voluntatem íaltem interptetativ& con- 3. Si Ratio vigilaret, poHEt omnes al d fentite. Nam $. D.in 2. d. 24.q, 3. a. s fini motus feniualitatis impedite. Ergo ( 2.docet : quód motus pracedentes va- nonvigilet , nec im ) ntt n pediat , illi motus d motus t tionem ex eo [nnt peccata , quatenus Ra- fiunt peccata, tiopotesi impedire €9 debet , quod Gonet vt oj d 1. K.. S, Thomam appctitl;i il- non negat. 'Suéfumo : Sed voluntas elindii lam excellentiam & libertatis prartoga- atl med t non poteft ( potentiá nim, proximá , de tivam quidem attribuere, dependenter remota enim hic noneft quzttio, quia ulbustan o tamenà voluntate , & influxu ejus, Un- aliàs etiam motus primó primi effent delibertas, quam cumS$. Tho. in appe- 1nt fomul peccata venialia?) voluütas;inquam,non ditu fenfitivo admifi ut participatam ex c(t potens , motum fenfualitatis repri- conjunctione voluntatis , non eft talis vetiil r mere (ine actu formali vel interpretati- nifi in a&u primo , qua nequit exire lentii d ( vOo. Ergo non eft peccatum nifi adfit in a&um fecundum ,. nifi ex con(enfa ia notttt talis actus. Si enim voluntas motum feu licentiá voluntatis ut moventis, aut , hd aliquem poffit cohibere , & teneatur , & non prohibentis, vel negligentis , faltena , cjusquc au non cchibet , intetpretative confen inte:pretativá. joreprea ti. Prafertim cüm adfit aliqua intel- hd a. N. min. Ád prob. diit, ant. nas fs le&tüs advertentia , quz negari nequit , Pote& eíle,. f1 adfit advertentia rationis Unie && cüm E tuim. voluntas non feratur in incogni- perfecta, C. min, folàm imperfe&ta , N. af min, & conf. Vult ergoS. Tho, feníual quód in v [ront m XLV. Oppeno 1. S. Tho. hica, 3. itate poffit effe peccatum folim at r ad 1. attribuit appetitui fenfitivo iz zobzs veniale, fiadíit advertentia rationis (o- r& Alit auimalibus quaudam excellen- lümitnperfecta , non tamen ne tiam [cil. quod natus esl obedire vatio- gat poffe inea eífe mortale ; f1 adfitadvertentia iur at i, quantum ad boc potest effe princi- rationis perfecta. & s pim athu voluntarii , 8 per cen[equens 4d 3. dift. conf, Si Ratioetiam fem; iale,ekmä, pécé^ti. — . Ex in antt di&tis jam fzpiüs in pet poffet vigilare, C. conf; Cüm non ,,is,j::xm,i eo admiffa fait aliqua patticipatz liber- femperpoffit , N.con(; Cüm enim cor- mf i tatis ptafogativa, $j bfumo : Sed potentía pus,quod cortumpituf , aggravetani- m at : libera potef peccare, — Ergo, 2. S. Tho. mam , & deprimat fenfum multa cogi- l,lliü m V. hic a, 4, exprefsé docet, in feníualita:e tantem , impoflibile in hac vita rationi poffe. effe peccatum. ve- eft femper ita vigilate, ut nulli concu- nis niale , non veró mortale : Sed ibi lo- quitur de appetitu fen(tivo pifcentiz motus infürgant. 4 VO'U?H[;? precisà fumpto, ' Ergo ineo quà talipoteft efe Pluta de hac te dici poffent, ac meri- ?timd;mli;fz, peccatum . veniale. tó debetent, fed quia ad fines Philofo- Prob, min. j Quia nl ,nOIli'* phicos accedendum foret, & fpeculativa "dependenter à voluntate po:eft i n fen- [ N vatia immiícenda, prafixum moralita- z tis Easare TRACT. IF. Exam. 2. 156 tis ícopum offendere nolens , omiffis il- Declaratur. Dixi 1. Polumtaria [eu Ht ii lis , pergo- adea quz cum di&tis conne- deliberata , utinfinuetur, dici morofam, xionem habent, | Unde non obmoram temporis , quo quis cogi- pccc ] v) U/AZRO XVI. Motus fen(uali- tationi immotratur , cüm etiam in in- d tatis primo primi , aut fecundo prími, flanti contingere poflit , fed propter & dele&atio morofa quid funt? funt- motofitatem , feu torpotem , ac negli- | qu ne peccata ? prafertim confcnfusxin gentiam voluntatis ; quz licet mali- eam ? N tiam plen£ advertat , poffetque ac debe- ij It XLVI. , r. Motus inordinati fe ü: ret motum reprimere , tnorose tamenei T fualitatis feu concupifcentiz funttripli- inhzret ,in eáque fibi compiacet, Dixi hi ces. Alii vocantur primó primi , fic 2. De oljetto inboneflo , (eu. te illicità, lii didi , quia omnem rationis adverten- nam quód dele&atio de cogitatione rei inhoneftz non fit femper peccatum , po- H tiam precedunt , & naturalitet ( feu Tif non liberz fed quafi ex feipfis ) in ap- ftea dicetur, Dixi 3. 24pprebenfo tut prt- V petitu fenfitivo excitantur , uti fünt fente. Si enim de'ectatio feu compla- fubitanei & repentini motus irz vel centia fit dere utfütura, feu opere ma- hi [ carnis , &c; hi non fünt peccata , nec lo utexequendo datà occaftone , eftgra- iortalia , nec venialia. vius & diftin&um peccatum , utpote Tti 'fmv Ratio. Quia nullo modo funt liberi. confenfus in opus , poteftque vociti Hinc dele&atio l Ita probat Ratio addu&a pro r. p. R, dele&tatio operofa. ad Q. 15. morofa eft implex complacentia de ie N Alii motus vocantut fecundo primi, inhoneíta, v. g. de a&tu fornicationis, dele&abiliter reprafentato. Vocatut il fic didi, quia fiunt cum aliquali & fe- mi.plená advettentià ac " delibetatione, fimplex , quia eft fine efficaci defiderio u'cq Operis, ftmp funtque peccata venialia. Ratio. Quia W füntimperfe&t? liberi , necfiunt ex plená XLVIL z. 3, De confenfu cam $, advertentiá rationis, Wi "Tho. hicq. 74. a. 8. Confenfus in de- Tandem alii vocantur plen& dclibe- le&ationem przecis& de cogitatione rei PL rati , quibus nim, ex pravià plena ratio- illicitze , non cft ex genere fuo , feufe- nis advertentiá voluntas confentit. Et k cundüm fe peccatum mortale , fedvd. D hi fi fintcirca obje&tum illicitum & lege veniale, vel aliquando nullum, — Pottft tamenaliunde & ex accidente ficti f Dei prohibitum in materiagravi , funt PIOI- peccata mortalia. Rarie. Quia pecca'a tale. &t fpeciem & gravitatem fümunt ab objg- z Ratzo 1. p. Quia defe&atio eft talisin '[HP Vne &o, ut füprà probatum eft, bonitate vel malitia quale eft objedtum x. 2. Dele&atio morofacft volunta- feures dequa eft. , quz fi fit quid mot- X tia feu deliberata complacentia de obje- tale, eft mortalis ; fiveniale, venialis. Wq[c q[ o aliquoinhonefto , percogitationem Subfumo : — Sed cogitatio fecundüm fe j apptehenfout pratente, non eft peccatum vel objectum mor tale , fcd — T De Vitin c Peccatis. 157 , J fed interdum veniale, ut fi quis inutili- Dice, ld colligo ez tribus, r.Sihomo dur, d ter de ea cogitet : 'interdum fine omni reflextadvertat (e habere complacentiam tis , qui qit peccato, üt i quis utilitet cogitet de ea, in fola cogitatione , & exprefst ci difpli- cüm elni v. g. ad concionandum , ad difputan- ceat inhoneftas operis. 2, Sicogitatlo Eroo. "1 f , ld dum,&c. rei illicitz fit orta ex occafionelicitá, v.g. ex opere medico , chirurgico, Cafüum fporem at Secunda pars conftat ex cafa , quo quis cum notabili periculo confen:üsin lectione,Confeífionum audientia , &c, , qui lt ; ptara: ipfum opus malum , tali cogitationi 3. Simodus dele&tabilis & attificiofus , immoratetut ( ut facilé fieri potcít in quem cernis in rebus tarpibus te non , o materia catnis propter objecti delecta- magisafhciat, quàm fi effetin rebus piis j comylac:tf autindifferentibus, E " Ü bilis vchementiam , & lubricam appeü- tis vitiatiptopenfionem ) vel cum ne- XLIX. Esfzeomnis dele&tatio venes ode cogimi:; gleduejus ; ad quod fub pracepto te- fea extta matrim. peccatum mortale, (i- Tpet p netur, Abf ve fit in appetitu fenfitivo, five (itat]in —^*»^ 4. Delectatio morofa (feu con- voluntate, ita ut ibi nu!la deiur parvitas eQtado m t * fenfusineam ) de ipfo opereillicito, eit materiz ? um f "Affirmo : Ratio, Dele&atio fenfualis- Moccafoné peccatum mortale , fi opus fit tale , v. g. ornicatio; eftautem veniale,fi opusfit venerea eft vglupcas orta in appetitu fene eccatum ! tale, v, g. mendacium jocofum. fitivo ex commotione fpirituam gene- puehq x Hinc d Ratio patetexdictis , quia gfavitas rationi fetvientium , quibus fubftantia peceati fumitur ab objecto, feminis incale(cens refolvitur : Sed hanc mphceati Not,tamen quód dele&tatio deopere voluptatem & refolutionem extta ma- T ïumirï adhuc dupliciter poffit fieri, 1. Ut 6t éntato trimon. quzrere, eft intrin(ece malum, deopeteipfo , utin femalumeft, & fic & pto obje&orum diverfitate eft vel " d femper eít mala pro. qualitate objedti. inchoata mol'ities , vel peccatum contra 2. Utprzcisé fit de modo aliquoartifi- x cortlit naturam , velfornicatio, &c, Ergo. €iofo , vel indifferente , ut fi attificiotus D«cinde amoroperis mortalitet mali, eft . Confet modus ab alio in ducllo adhibitusalicui peccatum mortale : Sed licet dele&atio de mgftzixf placeat , ideo prcise , ut eo poffit uti in fiftatin fola voluntate , efttamen amor ener li bello jufto, deteftando injufftum , & hoc operis mortaliter mali, Ergo cft pecca- ; o tum mortale. mullumeftpeccatum, Vel, fi quis rideat lo nHHum; fuperingenio(a futta alicujus ; aut fuper "42 €8 quanta advertentia. requiri- n geftus hominis ebrii , (ine complacentiá tut , ut delectatio morofa fit peccatum,. in ipfam ebrietatis vel futti malitiam , Idem quzro de quocunque alio pecca- dc'xc&nioc;ï't;; nonexcedit veniale. to, XLVIII. . uomodo . u & ex quo potes L. Dico r, Delibera:tio feu advet- gt fcite quó4 delecletis de folac tentia eft duplex. Una eft plena & 6 vcniäk' vï ogicati-ope perfe&a, quz adeít; quando homo ad- fnþoneüä, & nonde reipsá?, L. ia (ef"jj z vettit, non folüm ad operationem quoad, . inte jj U 5 AU as 158. . TRACT. IV. Exam. s. entitatem naturalem ejus , v, g. ad efum Dei offenfam , foleatque quando tenta- ii carnium , fed etiam ad ejus prohibitio- tiones oboriuntur , animum ad-Deum diion nem ac malitiam aut periculum transe N convertere , anxietatem deponat, & grelfionis legis, Alia eft imperfc&ta, cenfeat , de ic dediffe, plenum coprfexifunï non qua efttunc , quando homo non plené tony aávettit ad malitiam atus , & hacrepe- QUARO XVII, Que eft dodtina gm ritur in femi-dormientibus , femi-ebriis, U S.Tho.citca modum corfitendi compla- aut magná paflione obrutis , &c. qui in- centiam peccati,cogitationes inhoncílas tert bonum & malum im perfedté difcer- & motus carnis? bi nutnt, W Z ico ?. Ut aliquid in individuoim- LEl Bs Arïgeïicus Dodctor in Opa- jí puteturad culpam mortalem , debet ad- fculo 64, id ex dnj fuiffe plena & perfe&ta deliberatio. tefero verba. plicat , cujusi pülïimg—hïï [ Ratz0, Peccatum tmortale eft quid qui perfe&umin genere mali moralis. Ergo Wt De complacentia babita in memq(!')' eiiam debet elle quid perfe&um in gene- peccati. E ] i teactüs humani feu liberi, Ttem to!lit ] amicitiam cum Deo , & facit hominem Sciendum eft, quód quando c.oäit;s liinn aternofupplicio dignum. Ergo majo- de injuriis receptis , & in illa memoria DAT rem requirit deliberationem quam pec- DN turbaris intta te cam aliqua mofa , & catum veniale, Ergoperfectam. appetis vindictam fieri , aut factam effe; Werto [ Nota tatmen , fufficere plenam adver- aut doles , quód non fuit fa&a perte; tentiam malitiz in communi. Nam qui pottu aut per alium : aut imapicaris aliquid: operaturindubio , an opus fit mortale facere, aut aliquem motum tenereani- W vel veniale, mortaliter peccat , ut patet mo vindicativo , hzc omnia funtconfi- li fuprà in Tra&. de Conícient. Quia fe t tenda & alia quzcunque fimilia, fifen- - exponit periculo peccandi mort. Pariter tis in mepte tvá , rationei(tius injuriz. - hi D d non excufatur, qui operatur cum inad- Si autem rememorando mala praterita , vertentia affe&tiva, id eft , cum quis po- qua fecifi , non haberes dolorem , fed - & tet & tenetut advertere. Ut patet ex potiüsdele&ationem ineis , & proptet : L Vij hanc delectationem facis moram ibi- didiis fuprà deIgnorantia, Tratk, 3. E- u Xam.1.n.23.& 24. :dem , non ctedoexpedire , quód fpeci- ln p | Sed quid G quis dubitet, an habuerit fices ipfa peccata rememorata , fi alids &; Q1j plenam advcrtcntiam , aut fuerit plené integré copfeffusesea , & , (i non habui- Íui compos ? fti aliud, quàm delectationem in men- ï'cl]cs t LI. Dico. Sifithomotimoratz con- te, fufhcit dicere : * Mihi veneruntad m fcientig , potuiffetque tentationem fa- iüïnym memoriam quzdam vindi&z vel inju- cilt in opus deducere , id tamen non fe- rim , quas feci , vel quedam peccata A f n cerit , fed pzo vitibus reftiterit , timens gravia, quz commifi , de quibus non JQ'] aiatbfduy folüm P De Vit;"i: e P:cmt»?.- 159 Mte quit folüniï non habui dolorem in t ali cogi- recolere ; Sicut eft vindi&a fictà per nimum a tatione , fed de ipíis cum multa compla- te vel pet alium de iniaico tuo , aut tem depoi centià cogitavi , & f1 aliud tibi occurrit damnum , aut mors ejus- quem oa»'ci-/, confenin .in catne vel in mente ptopter dictam difti. .complacentiam , quód tibi videtur ag- * Debesergo omnia peccata tua , fi vis » . gravate peccatum , ipfutn etiam debes Queet i confiteri. generaliter füb duobus , fcil, onftendi s confiteri , v.g. fuperbia & dele&atione carnis, confi- atones hr Si de peccato luxütize per tefacto ha- tendo dicere fic : Corde meditando & buifti memoriam , & de hoc babuifti ore proferendo, dico meam culpam de motum carnis, & ponitudinem quia fuperbia, quam habui contra Deum & ss Dotr il ipfum peccatum non fecifti pluries , vel proximum , irafcendo , invidendo , alios cum plutibus : tunc enim debes fic di- FüjllSlFüm&iï provocando, mundi gloriam appetendo, cere : Ex imaginatione quam habui de proximos judicando , Dei creaturam quodam peccato luxuriz habui motum contemnendo , me ipfum bonum repu- carnis , & complacentiam inmente, & ii um tando , alios vilificando , de Dei operi- -appetivi illum fecifft multoties , & cum bus ac judiciis, & ejus pern&ifiïonibus multis perfonis , & fic non oportet te murmurando, bonas ejus in[pirationes d u t indicare Confeffoti , te jam fecitfe illud & omnia beneficia negligendo; impetus peccatum , nifi forte a'iàs idem indicaf- r n ia vitiofos fe&ando , blasphemando , & [iqua moti, es , & nifi pro majore humilitate & nomen Dei in vanum mecrendo ,& j Ut fa&am ] merito velis ipfum ei fimiliter explica- linguam meam contra vceritatem per AM äük Ql& mr' te. Siautem recordariste habuifle op- mendacia & fimulationes , per du- .portunitatem faciendi aliquod pecca- plicitates & adulationes , per juramenta myi atl motumtx tum, quod non feciti , & in illa recor- & multa alia verba vitiofa taxando, otio- datione non gaudes te evafiffz" illud st ac aced.osé vivendo- * * omia t dé me nimis peccatum , nec regratiatis Deo, quicu- confidendo , de fide dubitando , de oc- ut üml'lial, ; fodivit teabipfo, & abttulit opportuni- caltis Dei operibus rationem prz(um- joncili do miij f tatem, & volun:iatem £&ciendi ipfum, puuosé querendo : plus; quàm opottet, & omnia ifa funt pleniüs teferenda, eres od :. faperede Deo , & de proximo ; & de fz- f Videtur enim in hoc tagna ingtatitudo, jn elt ; l l; & peccati commiffio voluntaria. Sed fi culo (cite cupiendo , gratiam Dei non humiliter affe&indo , dona Dei occulta n in przdi&a tecordatione peccatorum, temerarié propalando :^ non in vetita- ije, t & maxime carnalium , non polfes vitare Icmoma) :' te, fed in hypocrifi & falütate coram , complacentiam & motus catnis ; dum Deo & hominibusambulando, & multa g lm velles ea ftud:osé tecolete 5 causá te alia per füpeibiam mentali'er & cotpo- Qarion ip(um excitandi ad compun&ionem & raliter execcendo. Hzc S. Tho. In cu- Miv [ dolorem , conífulo :ibi * quód non ea jus verbis indidz fpecialiter tecolas , nec eti am alia pec- u m Notanda fant 1. illa, ff aliud tibi o?; Catà , quz non potes fine complacentiá d q Currit , 'Wod videtur ag gravare pecca- [ Tum, E unssh TRACT. IF. Exam. 2. 160 ium , debet confiteri, 2. Dum dicit, habita in afpe&u , & collocutïonb; at Wmit quo non fit opus in confeffione expti- ptzíentia corporali ipfius, Deipfo , vel q vl vl mere peccatum ( de quoquis dele&atur) de ipía habui tot vicibus ac multoties fuilfc olim à fecommitfum , fi jam firite imaginationes tutpes , refpiciendo eam inont confflum , non tamen negat $, D. fed oculis cotporis vel mentis faciem vel mi t agi- fapponit , fpeciem peccati effs expti- aliam pattem corporis ejus , & im u Q mendam. 3. Quódponit cafum de eo nando cum ipíà petfona habere ample- j Ya qui in fpeciali & diftincta recogitatione xus &ofcula, veltalem a&um impudi- Tosmn cum,& in hisfeci moram , per magnum eccatorum , maxime carnalium , non ov fpatium habendo motus carnis libidino- ii poflet vitare complacentiam, dicitque il- ii lilicere affignato modo generaliüs con- Íos. Et fpecialitet accidit mihi in ora- tione exiftendo , aut Miffam dicendo, f , fiteti: quod proinde non debet extendi ad quemcunque cafum. & (emper fui negligens ad laborandum Tont Ya pro poffe ad expellendum talia pet pro- pofitum, propter nimiam dele&ationem, cütdi De Cagitatimz'bw iabone[lis. / quam habebam: nec curzavi, quantüm jricin d. ljH. $. Do&ot ait . Plerique dubi- potui tefrenare oculos ab afpe&tu illius tant, fi cogitationes inhoneftz (int ex- perfonz ; quando . habui prafentiam N teriüis explicanda, Credo quód hoc ejus. Quicunque igitur tales & uli [ Wt facere fit. putitatis & perfedtionis , & modo cogitationes & affectus exprime: magni meriti , fed non credoelle necef- ret vitiofos , ab eis citó liberaretut: f fitatis femper ; nifi quando ex nimia dummodó cum tali confeffione cont- Yil morá fa&á in cogitatione illà homo fen- nuatet orationem & cuftodiam fenfu. Er [ tiret fe inclinari ad faciendum & pe:fi- um, quia dzmon non poteft fuftinere Totuy ciendum cogitatum, fi opportunitatem humilitatem purz confeffionis , cüm Würgr iny haberet, quam vellet :aut fi pollueretur fit fuperbus & immundus & omnis hu- ex illa vehementi cogitatione morosá, militatis , & munditiz inimicus, E t aut fi inordinaté afficeretut ad aliquam ideo non eft meliot & facilior modus ad þhh&w p perfonam , & de ipfa multàm molefta- evadendas tentationes fuperbiz & luxu- retur in cogitatione , habendo motus riz quàm omnes cogitationes vitiofas ln Qnl carnis , & imaginando aliquos actus cum fuis circumftantiis concurrentibus impudicos cum ipía perfona. Hunc li in carne vel in mente: (pé & clarede- enim affectum inordinatum debes ex- tegere Confelfori , & toties exprimetü Qy Hzc ibi. primere cum cogitationibus & motibus quoties renovantur, ftt dj carnis precedentbus, dicendo affe&um lf fic : Habui affe&um fenfualem & in- De motibus carut. | t Qpj otdinatum ad quandam mulierem , vel illt Pm quendam juvenem talis conditionis, & LIV. Sicait Angelicus, Sciendum tin ek , quàd motus in carne , qui no? TU)&;P"[ þUHF affe&um concepi ex complacentia PIO" - De Vitis c» Peccatis. & 16l tollocui, provenit ex cogitatione impudica abs- bui unam concupifcentiam , aut inordi- us D que voluntate, & (ine causá , fcil. visüs natum amorem : aut afpexi in Ecclefia bis ac ml velauditüs , (ine aliqua caufa extrinízca talem perfonam cum complacentia im- reficiti inhonefta, íine dubio provenit ex ni- pudica , cajus causá habui motuscatnis ^s at mia repletione priüs fa&a in cibo & po- impudicos toties , & per tantam mo- squ; d tu. Quidamtamen putant, quód pro- tam. Et i dixi(ti illi aliqnavcrbagra. na lubttia venit ex nimia vigilia, quód poteft eífe, tiofa prolix& , aut fecifti aliquod fervi- m adutit maximé , quando conftat eis , quód non tium malitiose , ut fcil. haberes com- placentiam libidinofam, & motus car- m, p provenit eis ex. aliqua cauía przdicta. us cats l Et ideo oportet hominem effe parcum nales per majorem motam , totum con- caidit mili in dizta quoad qualitatem & quantita- fiteri debes , maximé fi verba non di- LMifum d tem , quando de talibus moleftatur xiffes ,aut fervitium non feciffes fic pro- ns adlabot contra voluntatem & cum difplicentia. lixe, (i de iftius przfentia dele&ationem non habuiffes. damulat Nam intra corpus oritur cauía , quia fc- HzcS. D. iam as cundüm Hieron, corpus & genitalia QU/ERO XVIIIL, Delectatio motoz curad, qi proxima fant. — Ec hocintelligo , quan- fac(ne ejurdem fpeciei , cum opere ex- n do non à caufa exteriori, & tunc opor- x ab 4 terno? & quid , fi fiat cum przcifione tet cavere ipfum ab afpe&tibus , & collo- objecti? hubui p » igirur tdigl cutione , & ab approximatione perfo- LV. s. r. Iadubitatum eft,quód fic alfedust narum , in quatum prafentiá fenfit fe abfolut& intertoganti , refpondendum fenfualiter dele&ari : alioquin ille, qui j d liber fit affirmative propter teftimonium coxdint videtat motus naturalis , fieret vitiofus, Chri&i Matth.g,| Qui viderit mulierem Et quamvis fit fecurum confiteri talcs T ad concttpifcendameam , jam mechatus motus procedentes fine caufa vitiofa, est eam $n corde fus. n p xl quorum intemperantia videtur caufa , Ratío. — Quia actusfumit fpeciem ab dum tamen per i pfos nontutbetur amot n obje&to : Sed dele&tatio motofa & actus & de(iderium puritatis in corde , cot- externus habent idem obje&um. — Er- irig nb poralis caftitas non maculatur. Si vetó TE go. procedunt à cauía vitiofa , confitenda y.2. Cerum etiameft , quàd (i quis funt, caufz , locus & tempus, mora yititt , contradaineis, & vicesmotuum: ficut dele&ationi füe ex intentione przfigat qualitatem perfonz, v. g. cohjugatz , xis 0097 fuprà de circumftantiis peccatorum . di- vel religiofz e fæïï » velfit citca beftiam , aut Qum eft. Non enim fufficit generali- perfonam ejusdem fexüs , peccatum for- m tet dicere culpam de motibus , fed debes dicete fic : tiatur fpeciem adulterii , facrilegii , fo- | Hlf M Dum etfem ia Ecclefia vel domiz , &c. & non pracisé fimplicis in oratione, vel dum auditem Miffàm fornicationis, 77 ( aut Predicationem , cogitavi talem a- - RKatio eft quzantea. &umturpem , aut habui memoriam ali- &.4. Idem eft , i dele&ationi ad- «ujus perfona , in cujus afpe&u jam ha- jun&us fit confenfus in opus, nim. tunc " cat * indus PUR Nícssa TR?Cï lV. Éxasm. z ^ iäz* indubitaté effe ejusdem . fpeciei cum o- " Not. quod dicitur hic de morofade. ii pere externo. lecatione, idem dicendum eft de im. W Ratto. C onfenfus pro füo obje&o puris tactibus , ofculis , amplexibus , j fpecificativo refpicit ipfum opus ut cft, &c. ATE velerità parterei;fpectatum cum omni- Ratio €9. declaratio hujus fententiz A bus circnmfntis invincibiliter non eft , quà fimal excluditur fundamentum al g?.' ignoratis, Ergo habet illas, & tot. fpe- Adveríatiorum. Licet verum fit , quod - Ti cies malitie , quot & quas habet opus dele&tatio . fumat. fpeciem ab objedo, gam exterputn. non quomodocunque , fed ut appre- toj LVI. g. j . Delectatio morofa vche— henfo & cognito , poffit autem petfona ! f€a citca perfonam conjugatam , confan- conjugata aut teligiofa apprehendi ut hj guineam , religiofam , absqueconfenfu fccinina pu!chta , praícindendo à ftata d inopus, &(i»e formali oble&atione de conjugii vel voti , eo ipfo tamen, quid f li qualiate perfonz ( utpote quam tibi oblectans cognofcat illas circumflan- Yetis imagiraiis prcise füb ratione fosminz tias, aut invincibiliter non ignoret , & futs, pulchre ) non contrahit folüm partem eligat magis de venereo opere, cum 100 malitie , fcil. fimplicis fornicationis , períona talibus circum(tantiis à fe co- M fed contrahit eandem & totam fpeciem gnitis affectà deledari , quàm affedum iib malitiz , quz eífet in ipío opere , fi id rettahete, eo ipfo, inquam, tales ciccum- DA fietet , nim. adultetii, vel inceftus , fa- flantie implici.à & interpretative fünt . M crilegii, &c, qua circumfantiz proin- volite , &inobjecto formali contentz. » j de omnes in confeílione funt expri- Sabfumo * S«d ad peccatumri mort, [üf- fdi tnendz. i ficitadvertentia ( idem eft de conlenfa) AC FHac Sententia eft contr -a nonnullos interpretativa ; ab aliis dicta virtualis, i, intta & extra fcholam S. Thomz , e& in.eo fita , quód lic&t quis a&ualiter lii W tamen tutior & probabilior propter au- malitiam non advertat, poffittamen& "'QU thoritatem & rationem $. Do&totis hic teneatut advertere. Ergo. Min, prob LT q. 74. a. 8.ad 4. dicentis : Delettatro , Tum quia in moralibusinterpretativum ts gua babet atlum exteriorem pro objeä?p, zquivalet formali , tum etiam, quia jux- hs non potest e[fe absque complacentia exte- ta Theologos aliqua peccata dicuntut ha viorm ais [ecundim [e, etiawfi non fieri ex certa malitia, & aliqua ex paffio- dty flatuatur implendum.. . Et q. 15. deve- ne,autignorantia: Sedíiad peccatum D rit, a. $* hanc fententiam fic probat. mott. non fufficeret. advertentia intet- t Non fola voluntas opetis, (ed etiam de- pretativa feu virtualis , omnia peccata L le&atio de opete fequitur naturam ipfius fierent ex malitia , quia fierent ex certa d « operis , quod eft finis intrinfecus ipfius, Ícientia, & expre À f:á malyitiæ gdvegccn- llamop deleationes quippe fünt. ptopter ope- a, Ergo. ^ ltü)ll rationes, /Erg,o. Sed dic , quando cenfetur quisipOfrF Vg advertere , & »cüm non advertat , ha- ij ere m m De Viti e» Peccata. 155 ticietyd bere advertentiam — interpretativam — ? cium, &c., v. g. dicit quis , velle m fot- endum di LVIL. Dico, Tunc, quando habet nicari , mentiti , &c, fi non effet pecca- lls , uj judicium expeditum , & non (inftar tum, & probabiliàs peccat :juxta objecki ameptium , ebriorum, aut vchementi gtavitatem , nim. mortaliter , fi illud e t hjsk tale, paffione laborantium ) abforptum feu darfupds alligatum , ita ut advettat fe habere te- Ratt0. A&usilli funtiotrinfecé ma- Atvl flexiunem fuüpra feipfum , & interro- li, nec poteft ( faltem practice ) malitia um d " J Ergo conditio velut gatus mox poflet refpondere dere, quàm ab eis prafcindi, g , i cogitat, impoflibilis habetur pro non.adje&a. 1 pf Oppono. Dixitti antea;poffe hominem Ergo. ;gio(a i fin: peccato ; (aliem gravi, delectari de . 2. Loquendo deillis qux non funt Qelidend duello ( idem c& de furto ) ut ingenio- intrinfecé mala , nec prohibita quia ma- fr h Q Ed fo, lic&t non ut injufto. Idem eft de i la , (ed mala , quia prohibita; uticft v.g. t la t vetbis & jocis, quà facetis, nonut im- comeftio carnium die Venetis , & fimi- Jiec n i puris. . Curnoná pari de períona facra; lia, à quibus (ut loquuntur DD.)con- venttéo (j non quà tali , fed ut pulchra? ditio malitiam auferre poteft: item lo- teumfanti : Difparitas patet. ex S. Tho. antt ad- quendo de eo , qui cum dele&atione elicetet hunc a&um : Sihzc elffet mea fl gt ducto , quía dele&atio de opere fequitur irgram na:uram operis , & opusà circumftantiis uxot. accederem ad eam, fecus non,De V interprelt peifone non praícindit : aft in exem- his, inquam, loquendo probabilior mihi Bofoqudlict plis obje&is dele&atio non efl de opere, videtur fententia Cajetani ( dum agit |oecari D fed de modo operis , qui tantüm per de illo conditionato a&u uxorio ) diftin- accidens materie inhoneftz conjungi- ln d t gaenis inter defiderium dele&tationis "T tur, cüm in rebus etiam honeftis repe- & dele&ationem ipfam. Sub quadi- titi poffit, " j la g ftin&ione teneo , quód lic&t quis licité " lr — QU.ARO XIX, Quid fentisde illis poffit defiderare in prafatis : delectari dl POfL Ep ^ qui oble&antur. prohibitis (üb condi- ( quamvisut plutimüm (it a&us vanus & 4 ; tione fi non elfent prohibita ? & in venialiter malus ) fub illa conditione, | j busmet fpecie quid de hoc a&u , (i hzc elffet ipfa tamen voluntaria dele&atio fit mor- um eisf mea uXof , accederem ad eam ? Quid u g talis juxta qualitatem obje&i. de vidua , fponfo , vel conjugato , fe Ratío, — Quiadefiderium potett fetri ial oblectante citca copulam habitam. vel cum conditione fuper opus , delectatio , iif ! futuram? " 4 tamen voluntatia, quam quis in prafenti g LVII. x. 1. Qui de obj?:&o- malo detaliopere accipit , non fertur cum fed ylis ;! qu delectatur fub . conditione , quz mali- fine conditione, " f Ergo cft de reillicita tiam operis non aufat , necauferre po- & peccatum. (i n Declarat boc Batthol. Medina obfers tet , uti nequit in actibus intrinfece malis, nec ullà circumttantia. cohone- vando, quód cüm aliquis defiderat a- dO c :Nh P ftabilibus , ut funt, fornicatio ; menda- &um conjugii condionaliter cum ali- [ nou 4 «X qua, "— Nisgoi 164 j qu'a., id eft , fieffet (ua , non peccat, matrimoniali , formaliter ut ptatetito gm« quoniam tale defidetium habet obje- ül aunt füturo , eumque approbent propter &um rationi confentaneum : Sed cüm bonumaliquem effe&tum , v. g. ob libe- àu dele&atur quis de hujusmodi a&tu con- Tat ros honeftt procreatos aut ptocteandos, ditionato cogitato , delectatio ipfa non hareditatem adeptam vel adipifcendam, ( fpe&at ad objectum defideratum & co- fi nullatenus eum- fibi imaginentur ut gitotutn , quatenus eft conditionale, ac praíentem, non peccant, - r er hoc redit ad naturam fui generis,fcil. Ratío, Quia obje&um talis cdmpla; li dele&tationis motofz deillicito concu- centiz noncft malum , nec per (e exci- D bitu;ac fi illà conditio non effet cogitata. tat motuslibidinofos feu carnis. Si tamen Vide Not.pro R. g. periculum pollutionis adeffet , ! Subdit. . Etquód hec dodtrina fitex mort. ex hoc accidente. peccaxgnt J)) neceffitateample&tenda ; velex boc de- Ut C &« 4, Predi&ti graviter peccant , (i monfttatur, quiaalioquin omnia reple- copulam fibi imaginentur ut prefen- [coh rentut libidinibus , & dele&ationibus : tem , & ex ejus ut prafentis imagina- t nam & Religiofus potfet. babere iítas tione fe delectent fenfualiter, excitan- It delectationes , &: Monachus in iftis de- do in fe voluptatem carnalem , idell, bibi]l« le&ationibus conditionalibus occupari, lholul motás carnis, appetitüs fenfitivi, feufene N Kaille. Quod ipfum etiam applicari fualitatis. (f poteft ad alios actus conditionales, quo« &atio. "Talia non licent,nifiad adum gt rum fit mentio in R. 2. De quibus vi- conjugii legitim& confummandum ; qii Is deatut &ario & declaratio data pto R, 5. a&us iali viduz aut fponfo, vel impollt- quà adQ. 18. ts bilis vel illicitus cft ,ut patet. Ergq., ' Nec ef eadem ratio ficut de eo qui / X. $. Si ptedicti , fponfus aut vi- ts fperat fe habiturum puellamin uxorem, dua ; dele&tarentfe in copula imaginata tey isenim habet pro obje&to actum bonum ut przfente , dele&tatione ut (ifente in Rdh fcil. conjugii, & abfoluté,nen fub con- appetitu rationali , id eft , in voluntate, mnw ditione futurum : hic autem , qui dcle- & non redundante in appetitum fenfiti- b lm &atur. de a&u cogitato cum aliqua fi vutn, tamen peccarent juxta probabi- T effe: fua uxor, habet pto obje&oactum lioremn fententiam. mfpw üm malum , fcil.non conjugii , cüm de fa- Ratíe. lYla rationalis delectatio de &o Íine conditione deillo delectetur, copula ut przfente pet fe eft caufaimpu- lia rorüm motuum carpis. ficque actus ille fit a&us fornicationis , Etoo. lre uüt ait przfatus Author. Nota , hanc diftin&ionem efle etiam Clefy LIX. y. 3. Si viduus, vidua ; fpon- adhibendatu citca illumactum uxorium d füs aut fponía, delectatione przcise ra- U conditionatum , dequo in R. 2. tionali, id eft, non fecuto vel intento LX. w.6, Loquendo de conjugatis, W X ullo motu carnis , feu concupifcentiz certum eft pr7;2, quóüd mott,peccent, fi fenfualis , gaudeant de legitimo actu, ina&u conjugali dele&abiliter fibi ima- ginert- d . De Fitiis dv Peccata. 165 t ts LXI. gi-ntntur; aliam petíona m ,quafi cum 4id cenfes de ilis qui füb p ex remhaberent. — Raric. Quia obje- fpecie fpititualis mortificationis faciunt Iv p &um talis dele&ationis repugnat rectz mulieres. coram fe nudari , ut eas difc z t pr fationi. ' ;. plinent 2 vt al Certum eft 2.c0s mottaliter peccare, DicocumSylveftto. Noneft dubium, j ltupu fi in abíentia compattis de copula mari- eos mortaliter peccate , fi libido prin- AU tali fe oble&ent cum peticulo pollutio- cipaliter fit in caufa. Idemeft,(i id domtds nis. Aar; patebit infrà Tra&. $, Exatn. faciant ex cutiosá fenfualitate videndiz 2.n $O. ) It imó licét faciant ex ftülta intentione ftcitis d Verüm difficultas cft » cafü quo defit mortificandi , nequeunt excufari à sadefe hocpericulum. Docent quidem aliqui mortali. t DD.quódconjuges in abfentia compar- Ratio. Quiaeft centra naturalem ho- tis catnaliter erga compartem abfentem: teit p neftatem , fitque cum periculo lapsüs & m WP Íe oble&antes , veneteas motus exci- Ícandali, tando , polfint excufati ratione (tatüs al QUARO XX. Ut deledatiomoto- Yaalittt, t mattimonialis. "lutior tamen & pro- a, & carnis tentatio homini non im- cmalt; babilior eft fententia noftri Sylvcfri & puteturad culpam , faltem mortalem , senftiid aliorum afferentium quàd graviter pec- quam refiftentiam , & qua media tenc- cent, Praleriim quia & Doctores op- tur adhibere? yient a pofitz fententiz. valde timidé illi adhze- LXILI. x. i. Quidad motus carnis, anfümmant rent : fatentut enim , non fátis liquere, quos advettit , habet fe mer negative quód. matrimonium dele&ationes car- ac permiffive, eos pofitive nec appto- ;fpanïo,vel [ nales , ufum matrimonii non concomi- bans, necpofitivé itprobans , nec ul- jlu[ Pam» 3! tantes , nec ad eum difponentes , à mor- , taliexcufet. lam , fimplicem quidem , intetnam an:- mi difplicentiam iis opponens , peccat j copuf'z : Ratio patet ex hismodó di&is. Nam. Astione tLU mortaliter, conjugatis non licét quocunque modo. i d e& $ n V[äï Rakio. Quia e*xponit'äfe-probabili fe- fruidelectationibus carnis Bn ifiin quan- riculo confensüs , quz autem amat peri- in apyeliluüï tum fünt przambula » vel difpofitiones. enluua, peribit ia illo Ecclef. 2. gen j cotpotis ad a&um . inde con(umman- & 2. Sidefit periculum confensüs, dum, veleum.comitantur, Sicut nec eis non tenetut homo adhibere media ex- oniliï äc!äï' licet folitatié per ta&us impudicus exci- traotdinatia ac difficilia , uti funt jeju- ? erfo tare tales dele&ationes, Etgo nec li- i hp nia, cilicia, flagella corporis, &c. nec cet eis pet cogitatum copulae habitz , ha.- tenetur defiflere , (i fit in occupatione püioo " bendz, autimaginarid praefentis delecta. aliquá honeftà, vel fibi utili, v. g. ftüdio l!um?äumïï tiones carnales commovete, eisve indul- cafuum , concionis , opereattis medicz, qo ^^ gþr; ,cüm & ifta necdifponantadufum vel chirurgice , íi exinde tentationes endo ia matrimonii,nec eum comitentur.. s infurgant , modó alia in fcquenti 1 qmot X $ affs l c&üb!hw Nazugsi 166 TRACT. lV. Exam. . W potentiarum inferiotum , fibi fub(iitä- aífignanda media opponat , etfi in cf d fectu.non coerceat , dummodo co- rum,& hocideo , quia Natura eam q ne utr. conftituit ad illas regendas ; in quo re- gimine (1 deficiat , peccat, cüm regere X Ratio, Quia tunc deeft ratio volun- fà taril. poffit. Subfumo: Sed deledtatio vene- fi o wi 'absque rationabili causá, rea habet gravem inordinatiorem ac tj v. g. ftudii vel operis chirurgici , ex (ola deformitatem , ut patet ex* dictis. g:- M 1 fuianimi & conftantiz confidentiá, mo- O. tus carnis ex naturali proclivitate exot- Neceft, quód Adverfarii confugiant j tos, dum eos plené advertit ,non cona- ad fimplicem difplicentiam , putantes eam foffice:e ad excufandum à peceato. J tut reprimere , fed quafi contemptim Mi & negle&im permittit , nec adhibet re- Non,inquam,pet hocíefalvant, —Quia f media faltem otdinaria, v. g. animum ut fuprà Tra& 3. Exam. 1. n. 13, often- IH ac phantafiam applicando ad alia , nim. fumeft, fimplex d fplicentia non tollit f velad preces, velad fludia , ad alios voluntarium abfolutum. Cujusexem- l j diícutfus de novellis, de hiftoriis : vel plum ibi datum eft in mercatore , ex me- üadw feapplicando cuidam honeftolu(ui , la- tu naufragii pmjicienw merces in mate, borimanuali, &c, talis;íinquam, peccat Ergo cum illa manet deleQatio morofa iq V ]j mortaliter. uzmedia , fcil. eorum interpretative voluntatia , nifietiamalia - adhibeantur media. * 4liquod vel aliqua , prater internam lg fimplicem difplicentiam , fub mortali —— QUARO XXI. Que funt caufrde- funt adhibenda. — Hzc fententia eft cu- le&ationis venerez , quas homo tenetut Ut tior & probabilior , habet tamen divet- vitare? & in quibus motus impuri folcnf ! fos Adverfarios. prz videri aut excitari? lity LXIIL y. 1, Aliqua caufz funt ho* Ratio. Suprà ptobatum eft, quód ad peccatum tmort. fufficiat confenfus in- nefte , utiles , neceffariz , v. g. tudium 291 N terpretativus: Sed homo morofam de- pro difputacione vel concione de luxu- lectationem , aut carnis tentationem tia , confeffionum audientia , cutatie Q if corpotum circa partes pudendas : &X plené advertens , & nullum ex mediis ( falem ordinariis opponens , interpre- quibus a&tibus fequi poteft carnis ten- tativein eam coníentit. Ergo mort. tatio ,ere&tio virgz , morofa deledtatio, il peccat. Min. prob. — Qui deledtationem pollutio, &c. Ad eandem caufam refet- ll]? 0( vel tentatienem reprimere poteft & te- tur earundem partium purgatio à lot- dibus. froyj netar, & non reptimit , interpretativé Has ergo caufas non tenctut Tntar ei confentit , ut patet : Sed homo , de homo vitare , feclufo pcriculo confen- quo eft fermo , potcft eam reprimere, ut $üs, : U]a, D) M fupponitur , & tenetur : quod prob. KRatio 1. Tuncillimotusobfceninec uþïindæ Ratio habet naturalem obligationem dire&é (ut füpponitur ) fünt volunta* Volcn- Pccla(a [ / impsdiendi inordinatas inclinationes rii,nec indfrcöfä. Quod prob. tarium N a De Vitis i Peccatis. 167 . b (s tarium indire&um & interpret ativum , propriorum verendorum, Tandem alis i N eft , cüm non facio , vel non impedio, funt cauft remotz & per accidens, v. g. quod preter poffe etiam teneor facere, hs; liberioxj potus,&c. Ex his qui execcet at, dimy vel impedire : Sed habensjuftam & actionem ex natura fua turpem, & mor- ddedtons rationabilem caufam ponendi a&us prz- taliter culpabilem ingenete luxutiz , in ofgiutora fatos ( ex quibus motus inordinaticar- eàque pravidet vel pollutionem,vel mo- tec d d nis confurgunt ) non tenetur eos non po- tum lafcivum , peccat mortaliter pecca- to mollitiei. " nere, Ergo, Et ita eft de pollutione Ratí. Effe&us, qui pet accidens & five in vigilià five in fomno íecutá ad vfaci u ;. prater intentionem fequitut , nonim- pravios obícosaos ta&us, a(pe&us, cogi- ntam , p ialim t putatut ci , qui ptofequitur fuum jus: tationes, &c. Sed homo dictas a&tiones exercens pro- felidm, 1 &atio. Qui eft caufa caufz per fe , cft fequitur fuum jus, & effe&tus fequitur etiatm caufa caufati : Sed talis actio eft ». 14 gl jcenttot preter intentionem , nec actio illa eft cauía per fe motáüs libidino(i. Ergo » p caufa proxima, & notabiliter ac per fe qui , &c. influens, E.go non tenetur defiftere, wetcatotl x 4. Si motus obfccenus aut pollu- fi advettat impuros motus exinde con- tio preter inteotionem fequatur aut je morat! utgerc. pravideaturex caufa folüm remota , & s Dixi, Seclufo periculo confeusis , pu- ji;, niitit quz eft extra genus luxurig , v.g, ex tà, proximo * de quo quid fentiendum, liberiore potu, motus ille non eft grave dicetur Tra&. y. Exam, 2. n. jo. peccatum , licét illa a&io ex qua fequi-- uæ(uitca"' X. 2. Alig funt cau(z indifferentes, tur , ut voluntaria inebriatio , aliande fit quatori utequitate, fe balneare , comedere cali- mottalis, ; mousidft da, jacere in molli le&o , certo fitu uti Ratió; . Non eft gravis obligatio vi- 1 ineo, &c. ( & de his efteadem ratio que tandi omnes cauías remotas, & per ac- jquz ! -:21':5 de ptioribus. Pre(erim fi qua in Cidens tales , refpecta alicujus cffe&tüs ü[iæ, DI 4 is fit occafio peccati , folüm eft remota, vel a&tüs prohibiti , nifi fit periculum | Concioncäl- qua& quamdiu manet talis , non eft necef- confenfus , przíecim Íi ralis effe&us audientil ! ,..Q farió vitanda , ut dicetur infrà leco mox non fequatut ex vi talis caufz : Sed i Citato. qes p imputi motus carnpis vel pollutio fe- 1] 1 Oïf& f i *-3. Aliz fünt caufz peccaminofz quuntur in cafu pofito mag's ex naturz j vel mortalés vel veniales, intra velcx- ,mp infirmitate ac ptoclivitate ,. quàm ex tali m ttagenusluxurimg. Harum aliquz funt caufatemotá, v. g. liberiore potu, — Er- t O. um Pm proximé & per feinfluentes , v, g. vo- luntari& impura copitationes , tactus, m Not.quód depeccato v&nialä nec Ad- oícula , alpectus libidinofi,id e&, ani- vetfatii dubitent , adcoque. confuluiffi - U(O PB[IEU mo impuro, feu venerez dele&agionis mum eít , pro poffibili vitare omnes caufas etiam remotas motüs Jligots &aptandz gratiá fadti , qui femper funt « peccata mortalia. — Idem cft de afpe&u nofi, libidj— jl ) » j uX p f m — 7 TRACT. IV Exam. ». 169 j Opporo. Ad voluntarium interpteta- teriali, feu pro a&u: pet aceidens verà, fi fumatur pro ipía inordinationc , de- ln aivum in causá fufficit , quód effe&tus formitate , (eu carentià re&titudinis : pme pravideatur in caufa, quam homo po- hn üe(t & tenetur vitare Sed ebtrietatem uàm fuprà diximus e(fe Formale pecca- tt. Ita$. T'ho. hic q.65. a. 1. inc. di- g y. g, homo tenetur vitare. . Ergo motus Ta venereus in €a prævifusfit imcrprctati- cens : Peccatum est quidam AEl das inor- m vt voluntatius., ' d'natu , ex parte igitur atlus poteithae Ib Ad boc dift, maj. In caufa quam vita- bere per fe cau[am , ficut €8 quilibetalim Ti fe tenetur , debito proveniente ex prz- attus : ex parte autem :20rdinatioup ha« pi cepto quo talis effe&us prohibetur , C. bet caufam eomodo , quo ncgatio vel prii l maj., aliunde, N. maj. Sed tenetur vita- vatto potest babere can[am. Declarat boc fabdens . * Negationis p te ebtietatem ex diftin&o pracepto , lzi nim. fobtietatis, C. min, , ex praecepto alicujus poteft duplex caufa alfignari Áutr caftitatis , N. min. & conf. Ebrietas Primó quidem defe&us cauf affirma- &m tionis , id eft , ipfius caufz negatio elt eigo vitanda eft ex przcepto fobrieta- culin cauía negationis fecundüm fe ipfam ,ad tis , preceptum veró caftitatis caufas re- remotionem enim cauíz fequitur te- U motas venerez commotionis non pto- mah, motio effe&tüs , ficut obícutitatis call- hibet. Ergo illa non fit interpretativ? fa eft abíentia Solis, Alio moedo caufi Dd voluntaria. ; affirmationis , ad quam fequitur nega- dy L XIV. Ex hactenus di&isconftat, j an excufentut, aut quàm gravitef pec- tio , eft per accidens caufa negationi . . ficut ignis cau(ando cent , qui legunt, cantant, vel audiunt confequentis Af Qui legunt vel caloremex princïpali intentione , conie- impuras cantilenas.- ivationem ftigiditatis, | ) legi audiunt libro s amorum vel gefto- quenter caufat pt fibi quorum primum pote ft (ufficere adfim- zum lafcivorum , Ovidii , Mattialis, Ca- Sed càm irtrdi- t tulli, Tibulli, &c. nifi fint purgati à plicem negationem. i li locis incentivis ad libidinem. Qui afpi- natio peccati & quodlibet malum non fit fimplex negatio , fed privatio ejus D ciunt velafpicere affe&ant fectetiora fez- ^i minz vel viti, &c, quod aliquid natum eft & debet hibe- Iti re, necelfe eft , quód talis inofdinatio QUAERO XXII. Pebcatuxh habetne d'lm habeat caufam agentem pet accidens caufam? & quam? [ Ante R. Nort. de caufa fubje&tiva pec- Quod enim natum eft ineffe & debet; J nunquam abeffet , nifi proptet caufam tati füfficienter a&tum elfe in hoc Exam. Qoin ad Q.14.n. 41- Ttem , quód Deus non aliquam impedientem, — Et fecundüm. t ex di&is hoc confuevit dici , quód malum, quo M, fit caufa efficiens peccati , pate in quadam privatione confiftit , habet ln lt circa Q.4. dum egimus de cenftitutivo cauíam deficientem , vel agentem pt t&l[f;gm eccati. LXV. Peccatum habet caufam , & accidens : omnis autem caufa perac LT um Q cidens ;educitur aq caufam pet fe. gaxid—cm-ctiam per fe , fifumatur pro ma- » igitux BX N DeVitis e» Peccatés. 1 igicuf, peccatum ex patte inordinationis nemo intendens malum operatur , fed t atl notdindir habeax caufam agentem per accidens;ex femper in'endit aliquod bonum; finon ntià realiter , faltem apparenter tale, patte autem actüs habeat caufam agen- Etgo efefomin: tem per fe , fequitur quód. inordinatio malum ut malum coníequitur pet acci- TM .peccati confequatur ex ipfa caufa actüs. dens feu prater intentionem peccan- HacS.D.Vide fuprà inhoc. . Exam. n. tis. quin'm d TET 24. ad 2. ubi inotdinationem , averíio- Not. hocetiam verunä eíledeeo , qui nem, & carentiam di(tinxi in contra- peccat ex cetta malitia,nam & is non U ii od ram (quzeik formale peccati ) & in vult peccatum przcise füb ratione ma- 4 z:gut;v'z' Ptivativam. li, fed quatenusin eo percipit aliquam LXVL Prima cauía peccati non eft deletationem , judicans legis ttans- aijit jm : WE Deus aliquiä malus, uti fingebant Ma- gteffionem (bi ratione coníuetudinis nichzi, fatuentes duos Deos : unum (qua dicitur altera natuta) effe (uavern, ler ul fummum bonum , àquo omnía bona, per eamque jugutm Dei quodammodo Qs cilad & unum malum , malorum omnium T j excuti, fe quafi independentem elfe, &c. caufam, & in hoc differt à peccante ex infirmi- andim 14 t Ratie. Quia nulla datur natura pet fe tate, cujus judicio peccatum apparet eífe cfe mala, utdictum e& fuprà n, 24, — Et bonum, nonut e& transgreffivum Le- t ofartd certé talis Deus cft merum figmentum , gis, fed uteftfatiativum paffionis prz- j A[!O m9 dominants , cui ex infirmitate fuüc- etque hic ertor dudum confutatus à S. qum u " Auguftino. cumbit, Idem verum eft de diabolo , j cit s ! LXVII, R, 3. Cau(a peccati eít fo- nam &ille non vult peccatum fub ratio- ia g ^ . ]um noftzum liberumarbitrium , ineo nemali, & utformaliter eft injuria Dei, xlient fenfu quem dat S. Tho. verbisaddu&tis L fed prout per illud fuümit vindi&am de yadonet !f - fubdens . Voluntas cavens. diretlione Deo,inqua habetdele&tationem utbo- pote [t(uiïi(f"'f regula ratiouis C9 legrs divina inteudens' num appatens. j * - aliquod bonum commnutabile , caufat LXVIIl. R. 4. Non folüm in pecca- ii ba( T quidem atlutm peccati per [e , fed inordi- to commiffionis (dequo anté) fed & in d jo , 4 j nationem atlás per accidens €9 prater ia- peccato omiffioris voluntas per (e & di- m d* n tentiouem i provenit ,enim defetlus or- j re&e ef cauía alicujus a&tüs, ex quo od P dints in atln ex defelin dire&liouis in vo- omiffio fequitur : ipfiusautem omiffionis 4 « duntate. gentem " ut peccamino[z "pariter eft cauía perace (ie Primapars patetex S.'Thoma addu- cidens. if o [ &oin hoc Exam. Q. 15, pro 2. p. R. n. Conítat tum à pariex di&tis, tum vel 44. Et Ratio utriuque partis esl. "um maximé ex illa difficultate , an otmiffio, nem j j quiapeccatum , cüm fit defe&us, petit utfit voluntaria & moralis , neceffarià q y caufam defectuo(am, talis autem eft no- tiof! e n J requitataliquem a&um pet fe & direde [ f&a voluntas in fenfu przdi&o. Tum à voluntate volitum , v.g.lufüm,am- m " nem qutet d bulationem ,-&c.rtanquam occafio ln etiam , quiaut habet commune axioma fui j a ( X 170 TRACTIVZ xam 4. fui & caufam per accidens ? pro cujus nis: Sed voluntas nequit fetriin bonum : Qu decifione. " & finem , niíi ratione alicujus a&tás, R, f. Quamvis omiffio, ut fit volun- Ergo fi feratur in aliquid (inea&u , fertur Kcd taria , coníiderata fecundüm fpeciem extta objedti fui. fphzram. Min. prob. [ foty feu effeniiam fuam , & ut fe habet per Caufàlitas finis eft appeti : Sed non datur modum operis feu potiüs non operis, appeti fine appetere, quod cft a&us vo. frta non requirat a&um five interiorem five luntatis. E:go, Min. eft vera. Etetgo Wou exteriorem fui in fpecie conftitutivum, nequit actus liber, auditio Miffz, fufpen. nj 2. Confiderata tamen in individuo feu di feu omitti fine alio a&u libero (ü- lu inexcrcitio, & ex parteoperantis , ut fit fpendente indeterminaté fumpto , quis- Ith voluntaria,libera, & humana, neceffa- n cunque demum ille fuerit , v. g. actus lu- rió & indifpenfabiliter tequirit actum dendi;, garriendi, bibendi , venandi , vo- tt:l x ddrnii concomitanter adjun&tum, velut fui cau- lendi otiati, dormire, cogitationes alió fam & occafionem, pitin divertece, &c. qui a&tus fit àvoluntate Hzc diftin&tio conciliat duo loca $. dire&é volitus, & ratione ejus, five in quii Thomz,inquorum uno fcil. 1. 2. q.6. a. illo, velut in caufa aut occafione , fit in- p 3.docet voluntarium poffe e(fe fine om- dire&e volita omiffio v. . Miffz, fdpn' ( nia&u : in alteto autem, nim. q. 7 1.a $. Ex quo Colligitur, hic folüm effefer- m docet, voluntarium non poltfe effeabs- monem de voluntario indirecto, volito: 0i que omni a&u. inalio ( dequo fuprà ) Certum enim l, ity] Ratio 1, p. Tnintelligibile e , quód quód voluntarium "dite&um , càmà U inien negatio velprivatio pro fuo ípecfico voluntate ut ab agente ptocedat , fint conftitutivo petat aliquid pofitivam: omni a&u e(fe nequeat. ; lg E Quia egrederetur limites naturz vel ef- Oppozo contra 2. p. R. $, — Lib eta lj la fentiz fuz , nec manetet negatio, contradi&tionis (qua etiam in volunta- Ratio 2. p. Nullà potentia poteft fcr- te noftra datur ) veríatur inter duos UT ti extra fpharam füijobjedti, ut unanimi- terminos, quor.m unus eft negativus, ülm h ter docent Philofophi & "Theologi, & al:er pofitivus, fcil. ágere & non agete; patet experientiá, càm nec vifus fonum, in quo differt à libertate contrarietatis, Vi nec auditus percipere poffit colorem: qüz verfatur inter duo extrema oppofi- p intelligitur autem de fphzra obje&i ta pofitiva , nim. interbonum & malum, adequati , feu intenfivi & exten(vi, amorem & odium, . .Subfumo : Sed fi Jite Sub[umo: Sed f voluntas polfet volun- voluntas noftra non poffet libert omite p tarie & liberé omittete fine omni alio & It tere fineomniactu, fed tantüm ratione actu concomitante, diredé volito , o- alicujus a&tüs , non habebit unum termi- Ál miffionem occafionante , tunc voluntas num negativum , fed femper utrumque fnd) ferretur extra fpheram fui objsti ada- pofi ivum, Uf a Ergo, quati. Ergo Mir. prob. — Obje&um -ddhocd:f.maj. — Si predidtitermini It adzquatum voluntatis eít bonqm & fi. a/mfxderentur formallitcr & im mediaté, li, Cumai'; 2 E De Fitis d Pecmtai«', atf C,maj. Si fpe&entur przfüppofitive, voluntas movetut ad aliquid (ecundüm nt ditjsi caufaliter , vel occafionaliter, N, maj, & rationem , ita etiam ex apprehenfione ts fic dift. min, N, conf. ' Libertas ergo fensüs appetitus fenfitivus in aliquid in- T coptradidtionis fpecificatur, à terminis clinatut , qua quidem inclinatio in- xti : lo formaliter & (ecundüm effentiam ac terdum trahit voluntatem. & tationem, quidids fpeciem fuam fumptis , & Íic habet Sic igitut duplex caufa peccati interior v iv d unum terminum pofitivum & alterum poteftaffignati , una proxima , ex parte liioM negativum. Cum quo ftat , quód ad tationis & voluntatis : alia veró temo- lo £ hanc libertatem adzquaté. exercendam ta,cx patte inlaginationis , vel appeti- tus fenfitivi. rinu requirantut duo tetmini politivi, unus Sed quia. fuprà dicum fecundüm effentiam , alter occafionali- eft , quód caufa peccati eft aliquod bo- n p endi vl tet : (icut econtta liberta: contrarietatis num appatens, motivum cum defe&tu effentialiter petit utrumque terminum NU debiti motivi , fcil. regulze rationis, vel pofitivum. Eodem modo folvitur illud legisdivinz ,ipfum motivum , quod ef &us lt N tione $h quod folet opponi de differentia inter apparens bonum , pertinet ad appre- tocciltt precepta negativa & affirmativa. Vide heníüonem íensüs & appetitum ; ipfa ) V. ,Mllïzu fuprà Q.6.n. 5 r. an illea&us , fi de fc autem abfentia debiteregulz pertinetad n fc lOlüE*f£ fitindifferens, vel ex obje&to bonus, ex rationem , quz nata eft hujusmodi regu- €o quód eft caufa omiflionis culpabilis, lam conf(iderare:fed ipfa perfe&io volun- joindirts fiat malus. tatii a&tüs peccati pertinet ad volunta-. j Cerumte QU/ERO XXIIL .Datürne caufa dredun , ! tem , itaquódipte voluntatis a&tusprz- intetna & externa peccati, & quz cít se p miffis füppofitis jam eft quoddam pec- illa? an & diabolus , & quomodo? catum, . HzcS Tho. ufatv . LXIX. g. r. CümS.Tlio.q.65.a. 2, M U Not. ex dito Medina , quód intelle- Inteliedus & voluntas funt caufz in- &us & voluntas non dicantut caufz im- g um teriores actüs peccati immediatz , me- mediatz peccati , ex eo quód primó ad verfauit ! diatz yeró intetiores , funt imaginatio unas etuf peccatum concufrant , fíed. dicuntur Íeu apprehenfio & appetitus fenfii- caufz peccati immediatz , quoniam 3&?6&5(61 vus, peccatum in illis immediate confiftit : ertatt COSUi;f Declarat boc S.D. Sicutdidum Eft, peccatum enim non eft, nif(i voluntas li- luo extt*4 pet fe caufam peccati oportet accipete ex ber& confentiat : eftque ipfa fola caufa «rbont! patte ipfius a&tüs, a&tüsautem humani peccati quoad exetcitium , intelle&us gf poteft accipi caufa interior, & mediata , veró , fenfus, & appetitus folüm pro- p T & immediata, Immediata quidem cau- ponunt obje&um pulchram & elegans ; fa humani atüs e& Ratio & Voluntas, ac determinant quoad . fpecificatio- d fccundüm quam homo eftliber arbitrió, netn. df caufa autem remota eft apprehenfio &. 2, CumS.Tho.ibid. a. ;, Poteft fenfitivae partis, & etiam appetitus fen- aliquid exterius ( ut homo vel demon $ [zdIsAUL fiivus. Sicut enim ex judicio rationis a bona peccatum pcr[;uadc-ns , & exterior Y 2 J !F*(*v v appee E ii 172 TRACT. M. Exam. 5. Is appetitum fenfitivum moventia ) effe Ratio $. D. . Quia diabolus eatenus folüm poteft effe cauía peccati , quatenus TA caufa peccati, non tamen ad peccandu r E [o fufficienter inducens, appetibile aliquod fenfüi proponit, vel dica rationi petfuadere nititur ; nec poteft bus Declarat boc $. D. Sicutdictum eft , liberam hominis voluntatem neceffita- Y cauía interior peccati eft Voluntas, ut re. Quia motio per modum fuadentis perficiens adum peccati ; & Ratio, & objectum folüm ptoponentis nontol- fn [ quantum ad carentíam debitz regulz, lit indiferentiam judicii , adeóquentc Sic libertatem volun:atis. vd & appetitus fenfitivus inclinans. ergo aliquid intrinfecum tripliciter po- K. 4. Diabolus poteft inducete ad W lil teft effe caiifa peccati .. vel quia moveret peccatum , hominem interiüs inftigan- [/7/ immediate ipfam voluntatem , vel quia do, imaginarias quasdam formas offe- [ moveret rationem , vel quia moveret tendo , & in appetitu fenfitivo paífiones appetitum |fenfitivum. Voluntatem concitando , fuadendo , argumentan- «m. o&xin autem interiüs movere non poteft, niíi do, perotando,&c. Ita patet ex S.Tho, dun, Deus, qui non poteft efle cauía pecca- q. 80. a. 2. t Undetclinquitur, quód nihil exte- Ratioibid. Natuta corporalis fpiti- ]u [3 tius poteft effe caufa peccati , nifi vel in tuali naturaliter obedit, quoad motum localem. ii quantum movet rationem ; ficuthomo Ergo diabolus omnia illi dimd] vel demon petfuadens peccatum :^ vel caufare poteft , qu ex motu localicor- g ficut movens appetitum fenfitivum , fi- potum inferiorum provenire poffunt, cut aliqua fenfibilia exteriora movent nifi virtute divinà reprimatur. ul (Een p hOn appetitum fen(itivum. Sed neque pet- fummo : Sed , quód aliqua forma reprz- fuafio extetior in rebus agendis ex ne- ln; fententur imaginationi, quódphantas ceífitate movet rationem , nequectiam mata turbentuc & moveantut , quid pf Yalb tes extetiüs propofita ex neceffitate mo- paffiones ( quibus homo affe&tus &ille- vent appetitum fenfitivum ; nili forte é&us judicat reverà bonum quod nontfi, d UY aliquo mododifpofitum , & tamen etiam quiaamans facilé perfuatione inclinatur appetitus fenfitivus non ex neceffitate g erga amatum ) excitentur; hoc quando- $ 1 v l movet rationem & voluntatem. Unde que fequitur ad motumlocalem. — Ergo p aliquid exterius poteft effe aliqua caufa Min. prob. Philofophusinlib. defom- &t movensad peccandum , nontamen füf- niis, c. 3. to, 2, docet quód cümanima L ficienter inducens , fed cauía fufficien- dormierit , defcendente plurimo fan- tet complens peccatum eft fola volun- guine ad principium fenfitivum , fimul Cl J i ., tas. Ita S. D. defcendunt motus five impreffiones re- ln R. s. Diabolus non. poteft dire&é li&z ex fenfibilium motionibus, quein vel fuficienter homini effe eaufa pec- fenfibilibus fpeciebus confervantur, & T f candi, enmadid neceffitando. Ita $. D, movent principiumapprehenfivum , 1t pium A quód appáreant, dc fi tunc ptinci g. 8?.a. I. fenft- 173 De Fitis & Peccatis. | dum fa&ta;non tamen fingula peccata Ti fenfitivum à tebus ipfis exteriotibus im- mutaretut, Eteo. ex illius fuggeftione &unt. p r Ex his colliget Confeffzrius , quid ju- , Ratío S. D. fumitur ex. Origene, U fopr Mitt dicate debeat de mulierculis atlerenti- Quia , etíi diabolus non eífet, homines bus fe miras , imó divinas habere vifio- haberent appetitum ciborum , & vene- luaem w tmodin d nes , quz ex demonum illufione cau- reorum , & fimilium , qui polfet elfe inordinatus , nifi Ratione otrdinetut; Yopontius fantur , &ex fpirituum , humorumque comtnotione , dum vigilantes tem tam quod fübjacet libero arbitrio. 1.dicii T Estaue diabolo hberum nos tentate & b vehementer apprehendunt , ut videatur ad malum inftigate? 3 potdt i ipfis agi coram oculis:; nec eftimpoffi- bile, vigilantem pati idem , quód pati- LXXL 4ffrmo. Ratie, Et(i demon eminteisil habeat arbitrium inflexibile & immuta- tur fomnians , ut con&aþ in phte- tsl fi neticis. bile in tnalo, feu animum obftinatum v nf m, $. Diabolus i nullo modo poteft in averfione ab ultimo fine ; citca media endo, qut homini inducere neceffitatem ad peccan- tamen (quz ipfe ex fuà malitia in Dei Bu dum. ItaS. D. ibid. a. 2. offenfam ordinat ) liber& fe habet. Er- Declarat boc .. Diabolus proptià vir- go poteft tentare , & non tehtare , poteít u t hoc vel illo modo, Simile e(t in An- tüte , nifitefrenetuc à Deo , poteft ali- belit quozic quem inducere ex neceffitate ad facien- gelis beatis, hi enim et(i non fint liberi digbolu t dumaliquemactutn , qui defuo genere inamoreDei , benetamen in exequen- g ermnt peccatum e(, non autem poteft indu- disiis, que Deus eis mandat , v. g. incu- , provtit? cere neceífitatem peccandi. Quod patet ftodiá hominum. reptimt exhoc, quia homo motivo ad peccan- QUJERO XXIV, Ante omne pec- dique fofüïï dum non tefiftit , nifi pet tationem , cu- » catum przceditne , faltem in aliquo joni, QUi jus ufam totaliter impedire poteft , mo. priori naturz , in intelle&u aliquis de- , qnoveantul vendo imaginationem & appetitum fen- fe&tus , ertor practicus , ignofantia , in- omo. 1Be&ll fitivum , ficut in atreptitiis patet. Sed advertentia , feu inconfideratio ? Item onm QU tunc fatione fic ligatá , quidquid homo ignotantia & paffio funtnecaufa peccati, vel excufant? erfuiion agat , non imputatur ei ad peccatum: j Sed fi Kationon fittotaliter ligata,ex ea LXXiL ». n d * p. affitmativé 4 Un- xuclco patte; quáeft libera, poteít re(iftere pec- cum $, T ho.hic q. 77.a. 2. in c. j (ophu i cato. . It3 S. D. Ergo. de & Gregor. M. l. 15. moral. c. 27. * cet quolc y LXX, Pisntne omnia hominum pec- ait * Ormni peccator. feulius fuit. in l pdet l cata ex fuggeftione diaboli? culpa. Dico ex S. T ho. ibid. 2, 4. Ratio: Noluntas cft potentia czca; fe- d Ef qui- dem dzmon occafio omnium peccato- quens in omnibus ductum rationis. Et- $ (XVC impff ! mmo[ionibm rum , cüm primum hominem ad pcc4 go non fertur in obje&um,nifi prout ab candum induxit, unde tota infecta eft intelledu propofitum , five proponat )pus conffmï i humana natura , & proclivis ad peccan- malum füb ratione boni ,. illud aliquá boni «f ïa M TRACT-IF. Exam. 5. 174 mandi tale judicium fit ignorantia vin- fs boni appatentià veftiendo : five bonam füb ratione mali fugiendi, cibilis & culpabilis. 1n peccato ex ia- [ ii ANonne multi peccant cum actuali re- firmitate vel paffione fit vehemens pa(- imo:r(u confcientiz ; fcientes malum, & fio , intelle&um obfcurans, & volunta- n Ti« exultantes in tebus peffimis? quomodo tem poft fe trahens, "Tandem in peccato ex certa/ malitia fit fola voluntaus in- f in eorum intelle&u ueft defectus vel er- for? ordinatio & malitia. Videin hoc Examf p n,2tI. x Dico. Scientia illa mali non eft pta- p Qica, & inadu exercito, fed fpecula- Oppozsi hic poffct , quomodo in intel- Ti tiva tantüm , & in habitu. Unde ii pra- lectu Angelia^te primum ejus peccatum potuerit przcedere defctus vel incon- 4 xi omnis peccator cf?c— imprüdens & Kultus. fidetatio. Sed hoc vide in r. Ü ! de Angelis citca finem. P. i'n Tra&. - Ex hoc folviturillud quod opponi po- p teft , nim. ex hac fententiá fequi , omne & 2.ad Q.24. An & quando igno- IIf eccatum elle hate(in. Áiri Quia judicate tantia & concupifcentia feu paffio fit, eífe licitum quod eft illicitum, ef& hzre- excufet , vel diminuat peccatum, colligi t n ticum. Non enim hocfequitur ; Etfet fufhcienter potet ex di&is Traád. j, W - Ql quidem hare(is , fi fpeculative fic judi- Exam. 1. n. 21. & 22, & 23, ubi expli- caretur , peccator veró hoc judicium fo- catz funt quatwor cauíz involunatii, A h lüm habetpra&icé : quod non fufhcit. intet quas funt ignorantia & concupi- Vide Tra&. 3. Exam. 1. Q 5,n. 7.in R. fcentia feu paffio. Qu vetó omne pte- ad 1. oppof, catum est voluntarinm ,intantum igute Difficulta: hic feoffert ; quomodoin ffn D rantia ( idem eft de paffione ) porei di- hac fenteutia poflit falvari . differeutia minuere peccatumyin quantum diminnt u l)[]]m inter peccata & ignorantiá , infirmitate , volttarinm , utaitS. R. hic q. 26. , 4« & malitià: eó quód juxta hanc fenten- ubi de hocttactat. & l tiam unica omnium illorum caufa effet LXXIH. Dicmibi. Si quis faccr& opus füb mottali prohibitum ; quod ta- lg ignorantia, effor, & inadvercgnytia in- telle&tüs ? men fatione invincibilis ignorantiæä Dl D Salvatut ergo differentia per hoc , culpa excufatur , qualis fuit accelfus Ja- uód licét omni peccato communt fit', cobad Liam,& effet, fi quis plené ebrius fi committeret homicidium vel adulte- tl uód fiat ex pravio errore pra&tico in- telle&tis , eft tamen difcrimen propter rium , dele&atio morofa detali opete T diverfam difpofitionem pravam, que efleine peccatum | mortale fublacä'i- (j * Tiod y eft caufa formandi judicium ertoneum gnorantiá ? inintelle&u , & pravam electionem in "Affirmo , probabiliàs, &ato .. "Tota Md voluntate, Diver(itas autem hujus pra- cauía quare taleopus non fuerit pecca- Ml&lü vz d fpofitionis confi&it in hoc, quoódin tum ,eft , quia non fuit voluptarium, & " Jl . peccato ex ignorantià fa&e cauía for- hoc tatione ignorantiz L Sed fi qlïis P lii fubla- P n S u DeVitiis c» Peccatds. 175 ipootulis fublatá ignorantiá,ineooperefibicom- — füpernaturali illuftata. ^ Quz enim di- à ao placeat , tunc fit voluntatium. Ergo re&te & graviter charitatem Dei & pro- 1 vchcmcns;. talis complacentia erit mortalis. Min, ximi ledunt , cenfenda funt mortalia $ n, & pat. à pati. Quia communiter docent quz leviter, venialia, Hac enim ratione ndeming: Theologi , quód etiam morbi & alii de- judicamus unam zgritudinem aut in " - Áa volun - fe&us naturales , qui non funt in noftca riam cffe alterá majorem. ydein rl poteítate , poffint nobis etfe volunta-ii proptet liberam & patientem ipforum Not, attendendam etiam eíTe quanti- tatem deliberationis, matetiz, aut damni u;omoduini:: fufferentiam, — Ergofimiliter. illati , uti & genus peccati , tenorem mejuspez Ex quo fcquitur,quàd HJacoE fuiffet Og vl t dele&atus de accellü ad Liam , aut verborum pracepti , an prohibitio fiat inz pl ebrius de homicidio vel adulterio à fe fub gtavi vel levi poená, &c. Unde ali- qui DD. ben£ dicunt, peccatum mortale patrato, uterque mort. peccaffet : licet ; &quidy uttiusque opus ratione ignorantiz antea non polfe à quoquam committi fine tia feu pl uetit (ine culpa, Vide fuprà de moroía grandi corruptione fui ; aut contemptü Dei, velgtravilzfione proximi , & con- xeccatit,t. : ele&atione. » 1 » &O T Es QUAERO XXV. — Quid funt & in fenfum in illud e(fe tàm impium ,. ut celati vel ignorari non poffit, .&z;, i quo differunt peccatum mort. & venia- Hinc le? qua (unt figna vel regulz unum ab Confe(for non przcipitet fe in jadican- r inyoltt Conáüderet yntia & alteto diftinguendi ? poteftne unum fieri do aliquid effe mortale, alterum ? etiam an peccatorem non ftatim facti js veroam LXXIV. 4 1.2 a. partem. Qiz. peenituetit , hoc enim probabilefignum ;xinmmum& a[TlOUC) j Iti patet R. füprà in. hoc Exam. n. 2 1. eft, non confeníiffe, ?tmmma'w Unde ad tettiam Qazfiti partem R, tres €ommuniter tradi regulas ad diftinguen- R, 2. Venialia indire&& & pet acci- p Aiceff dum mortale à veniali, dens difponunt ad mortale. Hoc S, d ho, hic q, 88 a. 3. probát ex illo Ec- EL Primaefi. Si (acrz litere ttadant, ci19. tale vel tale effe Deo execrandum ; abo- n [perni aminima , paulatima xbiuf defluit. Sub'umit; Sedille qui peccat ylis ig minabile , e(fe dignum zterná.morte, venialiter,videtur minima fpernere, Er- lis [:uiufif;þlil excludete à tegno Dei , ut pat. ad Gal, £o paulatim difponitur ad hocuut totali- f. vel cui comminatur 7z ! jüdicandum i qu j pr j ter defluat per mortale. eftelfe moriale, — Secus d regula. Ef diun * ^ Traditio Ecclefie, communis PP. & fi- 1010 " 1l Not. banc difpofitionem fieti pet hoc ) i delium confenfüs, ex quo colligimus, gotat j quód violatio jejunii ,* feu bina refectio quód venialia generent vitiofam affue- tudinem , minuant fervorem charitatis, in die prohibito (it peccatum mottale: lhuc l f & divinorum auxiliorum abundantiam, refe&tio veró ca»pta pauló ante merid:em ac vitesad vincendastentationes, faciant 0 " (ucm it folüm veniale. Tertia ef Ratio na- j difficultates inobíervantia mandatorum l][VOJUn tutalis ita effe dians , faltem lumine u Dei;&c. ] X 3« Idem *s TRACT. If. Exam. z. 1776 . . ldem numero a&us phyficus z.. 6, Peccatum veniale in fuo genere N feu fpecie non poteft ita aggravari,ut fiat dyi oteft primó effe peccatum veniale , & P poftea mortale. mortale , aut zquivaleat illi : necex plü- titmis venialibus poteft unquam feeri, in- limt Ratio, ldem a&us voluntatis ob de- tegtati ,feucopflatiunum mortale, la t liberationem imperfectam primo poteft f eíTe venialis , fi veró accedat advertentia S.D.hic a. 4.. Ratio 1,p. Ea que f'uht *oräihis infe- lx peife&ta , fit mortalis: puta, in maietià hu riotis , quantumcunque intra propriam gravitet repugnante Legi , &c. Tl BA 4. Peccatum mortale ex genete ; fpeciem aggraventut vel augeantuf, nunquam polfant pettingere ad ea que bt oteft fieri ve niale ex accidente tribus U 3modis. 1, Ex fubreptione , feu pto- fünt ordinis fuperiotis : . Sed malitia peccati venialis eft otdinis inferioris & uj ptet defe&um deliberati onis , v.g. itaex aft (i fit ex fubi- diverfz fpecieià malitia peccati morta- At genete (uo eft mortalis lis, cüm hzc fitaverfivaab ultimo fine. [ to motu , eft venialis, 2. Defe&u ju- Etgo. qn dicii fufficientis ad mortale ; ut contin- Pcccatuni mort. ptivat n (t in femidormientibns & cra- Ratio 2. p. gCI'C pOtC gtatia & charitate , occidit animam, a Yil pulatic ?. Ob patvitatem rei (eu ma-. vertit ab ultimo fine , inducit reatum R teriz, v, g. furtum ex genere füo eft j mortale, £farati autem folüm duos aut ponzaterne , damni & fenfus : ul hoc non poteft convenire venialibus V, ttes denarios , ef veniale. g NI quantumcunque multiplicatis , nifid NNot. dari aliqua peccata , in quibus fpofitivé ( quod jam admiffumeft ) quie D non datur levitas materiz , feu qua non Al liter explicari debent S$, PP. fi vidcä:;ïfuf offunt e(fe venialia defe&u matetiz , effe contrarii, Ergo. 2 D licét poffint elfe talia ex alio capite v, g. Oppozo. Pluta furta levia i nät;ltiplia ll ex defe&tu füfficientis deliberationis & D IV bflOl advertentia. cata & fimul fampta juxta Thomi(tas « "Talia fant, blasphemia; ciuntunum mortale, Ergo. l [ Hf perjurium , luxutia , &c. Bifl.ant. ratione fui , N. , rationeno- lt LXXV. g. $. Peccatum veniale ex tabilis quantitatis materiz & damni; o M genete poteft ficri mortale ex accidenti Ultimum ergofurtum, quo pcrveniwf d Qu quinquemodis. I, $i in peccato venia- ad magnam quantitatem materiz ; &* li conftituatur ultimusfinis. 2. Siquis peccatum mortale. Lic&t enim tà£ l venialeordinaret ad mortale , v.g.vet- furtum fit teilevis fecundüm fe , ex co Ti bum otiofum ad fornicandum. 3. Ex notatione tamen furtorum ptaceder- fapea conícientiá erronea di&tante-effe morta- tium , cum quibus moraliter unitut » Wtl q f le. 4. Excontemptu. $. Difpofitive, quz fur cognofcit & advettit ; fit farum ut didum eft in R, 2. & hoc ratione reigtavis, Gcin virtute eoru tn proximo WR periculi , infertur grave damnum, Videjn fà W Plu illo, quovd qui amat , peribit in Tract,9.Exam.2.n.5 f, QUA- u » J - De Vztm ä*'chfcmtvþS'.x d vialein(ue : - QUJARRO X&VL Potesne 3 Qpproy z L ,aiïi'gnan;: minuta peccata noverit pertinete : quo- aliqua peccata venialia? . ties plus loquitur quàm oportet , aut at il LXXVI. Ratio hujus Quafiti , eft plus tacet quàm expedit, Quoties pau- hunquale lamentabilis illa experientia ,-quá doce- Y RORU perem importuné petentem exafperat. mut , quód divet(i,qui de modico non Quoties, cümxcorporne fit fanus , aliis cutant cum Prztore , quos non terret jejunantibus prandere voluerit , aut t (untotd luxutría , nifi fit adultetium , velince- fomno deditus ad Ecclefiam tardiüs' que i p &us ; non injufía , nifi homicidiam ; fatgit. Quoties , excepto defiderio it vi ag non vaniloquium , nifiadjun&um ha- filiorum ., uxorem fuam cogno vetit. gt beat perjurium aut blafphemiam; non Quoties in carcere claufos & in vinculis otg : s crapula, nifi (it ad vomitum ; quibus in- pofitos tardiüs rtequifiverit , infirmos ords r culpatus eít (trepitus , qui ingurgitati ac tardiüs vifitaverit. Si difcordes ad con- ii at " obruti vix pedibu: (tare poffunt , capita à Litya dula pariete.ad patietem allidunt , &c. Pto cordiam revocare neglexerit. .Si plüs ant proximum aut uXorem, aut filium, quorum inftru&ione. aut fervum exacerbaverit , quàm opor- "jtom eut - &, Cum S.Alrgu&ino,cujus hec funt occidit verba de decem chordis cap. r1. ubilo- tet, . Si ampliüs fuerit blanditus,quàm expedit. Si cuicunque majori perfo- E. mdllïi,!ï quiut de quotidianis feu venialibus " nz, autex voluntateaat neceffitáte ad- p & i peccatis , qua perlinguam committun- ulati voluerit. Si pauperibus .efü- ienite V& tur. Verbum durum;aut cüm labitur tientibus cibum non dederit , aut ni- Kiplicitin aliquis in rifum immoderatum , aut in miüm delitiofa aut fumptuofa fibi convi- yusiné hujusmodi nugas quotidianas , &c. his via ptapatavit, Siíein Ecclefia autex- lt SStPP'fW 3 adduntur ab eedem. Si vit cum propriá tta Ecclefiam fabulisotiofis , de quibus 70 / uxote cocat voluptatis explenda causá, in die judicii ratio reddenda et , oc- ?'um ICVM/ & plüs, quàm neceffitas procreandorum cupaverit. — Si,dumincaut* juramus & liberoram cogat. In ipfis etiam ali- Viuxt d ( hoc per aliquam neceffitatem im plere . Epo mebtis , quz utique conceffa fant , fi non poterimus : utique perjuramus. m forte excedismodum , & amplius acci- Et, cüm omni faci litate .vel temeritate pis » quàm neceffe eft, peccas, Quoti- sst diana (untitta, ait, maledicimus , & cüm aliquid fufpica- quz dicg * fed tamen um 9? peccata funt. mur temeré , quod tamen plerumque ciuit 7 nonita, ut credimus , probatur , de- p Idem inSer, 4.dean, fidel. defan&o- rum ; linquimus. — Hzc & fimilia his ad mi- u2 autem , inquit, fint minu- nuüta peccata pertinere non dubiunv qcundit ta peccata, licét omnibus nota fint , ta- furto[lllf eít, quz ficut jam dixi, enumerari vix j men quia longum eft , ut omnia repli- ] mmh polfünt , & à quibus non folüm populus. centut , opuseft , utex eis aliqua nomi- Chriftianus , fed etiam nullus Sancto- , netnus. Quoties aliquis in cibo aut gitt fum immunis effe potuit aliquando, aut potu plus accipit quàm neceíle fit , ad poterit. mnumn Hzc Auguft. . i Z Jh i | Qx'ä:fi TRACT. IF. Exam. 2. * 178 trartium diminuitur inc linatib ad aliud; LXXVII, Quatihic poffet;an pecca- ) tum veniale ia aliquo homine polfit effe peccatum autem CR, conttarium vittuti, [ cum folo originalt ? fed hujus nega- Ergo. tini Not. hanc diminutionem Ar'xon fieti a tiva deciíio dependet ex alia difficultate fic, quafi reipsá tollatur aliquid natuta- (infrà Tta&. 7, Exam. 2. n. 30. & N 21. ) affirmativé decidendá , an nim. le vcl proprietas naturz humans , quia vl hzec cam fuis proprietatibus eft incot- tiy puct füb mortali teneatur in primó in- ftanti -usüs rationis fe convertere in ruptibilis , & naturalia manentintegra L . D fed folüm fit pet Deum ? Siíeconvertat , accipit gta- in fe poft peccatum t modumimþ*'edimenti&ob&aculi , quia ) tiam , quáà peccato, fiin aliquo ctiam Originali, fit, mundatur. Si fs non pet peccatum homo elongatar à Deo ín M convettat , peccat mottalitet , confe- regionem diffimilitudinis , & peccata t le non erit fed dividunt intet nos & Deum, — Sicut fi [ quentet peccatum venia mortale ac&tuale cum.| Originali, Pto Solem inter & aerem ponatur obftacu- li jum, aet fit inhabilis ad recipiendamlu- conclufione hujus "'Tractatáüs. cem , & quó pluta obftacula ponuütur? .. QUAERO XXVIIL& ultimó; Quinam eó inhabilior efficitut, funteffe&tus peccati? T Seciimda pars declatatur ex a. 3.Qua- tcsht LXXVIII. & Effe&tus peccati , prz- * * r, Diminutio tuor funt potentiz animz, qua ,ut vite tj fertim originalis funt boninaturz. . 2. Quatuor vulneta ani- tutum , ita & vitiorum fübje&a effepof" p funt, pro quarum debito ordine pet : ma. 3. Mots &alii defe&tus corpota. peccatum defitutarum ( qua deftiruto h les, 4. Reatuspona. la SfD,q.Sy. Y. & 87. vulhetatio naturz dicitur ) numefo quatüor naturz vulnera ( jgnorantia ít | Ti Prima pars declatatut ex S. Tho.q. $$.a. 1 -Inter naturzbona aliud (ut- intelle&u , malitia in voluntate , inlit- , mitas in irafcibili, & concupiícentiain N pote originalis juftitia )in totum fübla- concupifcibili ) convenienter enume- tum eft per peccatum : aliüd ( cujus- modi fünt principia naturz, ex quibus rantur. Suntergo hzc quatuor vulpt- H T ipfa natura conftituitur , & proprietates fa ex peccads, etiam aCtualibus, con- ex his caufatz , ut Íunt potentiz ani- fequentía , in quantum per peccatum Jgi me ,& hisfimilia ) nec fublatum eft, & Ratio hebetatar, pracipue in 'agen- lin dis , & voluntas induratur ad bonum, nec diminutum pet peccatum ; aliud y & major difficultas bene agendi ac- d denique ( cujusmodi eft ipfa naturalis inclinatio ad virtutem ) fublatum qui- crefcit , & concupifcentia magis ex- atdefcit, dem non eft , valde tamen diminutum j Quia per adtus huma- dertía pars ex a. $ Morä caterique ger peccatum. 4 nos fit quedam inclinatio ad fimiles a- in humana naturá cotporales defe&tus Y (cüm fint prater intentionem pe ccan* étus : Sed ex inclinatione in unum con, b -tis ) . A "4 |— De Fitii c» Peccath. 7 ia 4 tis) per fe effe&tus peccati primi paren- Ratio S. D. Manente causà manet Qtarimits tis dici nequeunt , íed per accidens effe&us , neceffarió ab ea dependens : onem ml tantüf , prout removens prohibens Sed in iis quí moriuntur inimpeniten- cauíz nomen forti:ur , quia ícil. per tiafinali, (&u in peccato mortali, ma- diquidu peccatum primi parentis fublata origi- net inaternutp caufà paeaze nim, culpa, ? hümng atbus «t i nalis juftitia , qua omnem deordina- non quidem quoad actum, fed quoad tionem & defe&um prohibebat, Eà Ergo, à mantt maculam. ergo per peccatum primi parentis fub- LXXX, Debeturne peccato tmnottali fed flini ttada , Íicut humana natura quoad pena infinia fecundüm quantita- Lbl teimm ? animam fuit vulnerata per deordinatio- ongitt ib nem potentiarum , utan.e di&tuim eft, Dico.cum S.'Tho. q.cit. a. 4 Sicut I]fS j & FC: ita etiam eft corruptibilis effeta per de peccatum ex parte averfionis abinfinito Deun, 3 Et hinc ordinationem ipfius corporis, bono infinitum eft. , finitum autem ex nair a illi defe&uscorporales. parteconverfionisad bonum cteatum & |rpinis commutabile: fic & paena peccato cor- fci p Quarta pars declaratut ex S. T ho,hic tefpondens , paitim finita , partim infini- q. 87.a. 1. Ex tebus naturalibus ad ta dici debet, amtetde sj tes humanssderivatut., ut id quod con- tra aliquid infurgit , ab co deitimentum Declarat boc S. Tbo. Peena. propor- , qüï:'ïf tionatur peccato , in peccato autem duo fübjedac: patiatur videmus enim in rebus natu- funt, quorum unum eft averfio ab in- bito ordi talibus , quód unum conttatiam ve- hementiüs agit altero contratio fupet- comrnutabili bono , quod eft infini- | quæ W tum : uride ex hac parte peccatum eft t ) J veniente, propter quod aquz calefactae infinitum. Aliud , quod eít in peccato, n ( ]g m magis congelantut , ut dicitur in 2. Me- eft inordinata converfio ad commutabi- voluntat teot. . Unde in hominibus hoc ex na- lebonum, & ex hac patte peccatum et tutali inclinatione invenitur , ut unus- cgnCUPüa' finitum , tum quia ipfum bonum cornz qnient * quisque deprimat eum , qui contta mutabile eft finitum , tum etiam quia 2 qua'.u::'f» Apfüm infurgit. .. Sed homo peccando ipfa converfio eft finita : non enim iU ! uïy maxime infurgit contra Deum , cüm T poffunt a&tus creaturz effe infiniti, Ex agat contra ordinem rationis , legisque m r ! r humanz & divinz. parte igitur averfionis refpondet pec- 20 j UE I'? H Ergo metitó de- primitur à Deo , hzc autem de cato poena damni , qua ctiam eft infini- u ta:- eft enim amiflio infiniti boni , fcil, ef porna. Pre[ïïq bt & Dei. Ex parte autem inordinate cone LXXIX. Danturke fs peccata -æterpæ $ verfionis refpondetei poma fenfus, quae poenzreatum inducentia eft finita, ynt A/jïrmo cum $, T ho, q. 87- a. 3. de Peccatum vesiale inhac vita non- peccatis charitatem ay* dumtemiffum homini , quiineo (imul unt mortalia. -tollcntibu; , uti "d & in mortali moritur, puniturpe inin- ? fetno p s. 180 TRACT."]/V. Exakz. 3. ferno posná aterná faltem per accidens — tribuit non quantitati culpe fedírremi(: nf & concomitantet ? fibilitati ejus , talis autem culpa venialis ihy IX LXXXI, "Affirmo cum S. 'Tho. hic jam eft remiffa, Ergo ejus pana nec lu q. 87. a. $. ad 3. dicente : e"£rerzitar peraccidens fit zterna, — Tum etiamin Mt wna non re[houdet quamtitati culpa, q. dift. 22. q. 1. a. r. ad 5. ubi tejedtà licos fed. irremiffibiluati ipfrus, Subfumo : oppofitá opinione , dicit : /eo alii di- t Sed culpa venialis ininferno non eftre- €unt ,quod pieza , cujus. aliquis est deli- wl miffibilis, Ergo. Min. patet, Quia tor ,post culpam vem:[Jam in infermpu- lue, nulium , etiam veniale , peccatum de nietur. temporaliter. ANec propter hat quia lege Dei ordinatiá remittitur , niíi for. Jequitur , quod 2m infernuo fit vedemptin: Cente malitr per a&um [enitentiz , vel quiapana yqua foluitur ,non redimiur. guli virtualiter, nim, per actum chatitatis , JNec est inconveniens , quód quantizm ad fitrettradatum:: Sed hectetractatio non lii aliquid. accidentale pona infermi mi- poteft fieri in inferno , quia damnati zuatur ufque ad diem judicis ,/— Suut dny TTR funt perpetuó obílinati in malo , dene- etiam augetur , nim.ex cgnforcio»dam- natorum. mifgricol gatutque cis omne fapernaturale auxi- if lium, Ergo. Videin Tra&. 13. de Po- Ratto. Si Deus goenam temporalcm tf nit. Exam. 2, n, 29. culpe jam remiffz debitam mutaret in RT Confir. Tamdiu non exfolvitur pee- etetnam , etiam per accidens, puniret na, quamdtu non remittitur culpa, ad ultra condignum , quia non eft coi- Vl [mm quam neceffarió fequitur, quia , ütante digaitasculpz ad poenam: .Sed hocrnon debet dici de clementiffimo Deo ; cui ]i dictum, manente causá manet effe&tus: Sed in inferno cülpa venialis per acci- proprium eft mifereri femper & parcete. diny; hfjj dens-& concomitanter (. non per fe feu Ergo. ex natura fua) fit irremiffibilis, nim. !Pm Ex di&tis patet differentia inter hunc propter conjunctionem cum. morctali ir- & priorem cafum, in hoc enim cul U remifTibili. pa jzfm ts Ergo etiam per accidens eft dimiffa , inillo non. nim. tatione adjuncti peccati mottalis LXXXIIL, Poffztue Dens per abfolu- ïgy punitur aeternà poená. tam füam potentiam , tanquam Domi« Oij P LXXXIL .Sed quid fi peccatum ve- nus vitz & mortis , aliqueminnoccn- niale in hac vita quidem fit remiffum , AT tem panire poená zterrá inferni vel gee ícd homo motitur , paná temporali hennz ? beatos é Coso in infernum Qie /M ! &i refpondente nondum exfolutá, pu- deturbate , damnatos in C 7 qeäum ;eve- hete ? 4f 4 niturne in inferno pemna temporali vel eterná j G-Gmul in mortali homo Dico 1. Poic(t Deus per abfolautam 01 decedat? tita fuam potentiam innocentem , imà & J Dico, quód temporali. ItaS, Tho. li bnf 7 (f beatumi & Coelo deturbare in gchen- tum loco cit,ubi aternitatem posna at- elfet P'm M nam ignis 2, —Hæc- tamen non: pro- L um *iag De Ws d» Peecatoe. 1871 At idee propti& poena feu punitio, aut damna- proportionatur peena fensüs,- -Ergo. m ao tio, nec innocens ille dicetetur proprie 4 Min. ptob. Poena fensás culpe propor- Ó ejus p .damnatus. N tionatut ratione inordinate converíio- . Tuneg Ratío 1.p. T'um quia Deus eft abfo- nis ad bonum commutabile : Sed hzc al j Tf lutus Dominus vitz & mortis. Tum non datur in pueris ufu rationis caren- dt : od tibus , benetamen averíio. etiam quia Deus abfoluté, j ixta omnes, Ergo. t digi t pote innocentem & beatum annihi- fm it ij Hinc, dum S. Auguft, & alii, peenam lare. Ergo fimiliter.. . Dixi , a£fo/uté, Ju t parvulorum vocant ignem, gehennam, quia ex fuppofitione decreti de inno- n ft r tormenta , &c. nihil aliud volunt figni- r tj cente prazmiando ,. & beato in Cocli gaudiis confervando nunquam fiet, ficare (utexplicat S. Tho.) quàm divinz ?M ?m&' glotiz ptivationem , quam per excef- Ratio 2. p. Ubi non eft culpa , non t if Et fum , & hyperbolicé tam duris vocabu- e(l propri& damnatio vel pubitio. rjulii ) eerié à ratione , juftitià, & infinitá Dei lis ignificirunt ;ut. magis execrabilem efficetent ertorem Pelagianotum , aífc- Y cgnfordai mifericordià alienum eft , innocentem fentium , nullum in punite, vel naximegraviffimis & ater- catum. xparvulis eífe pec- yatm tettp nisipferni tormentis..- LXXXV. pitam m 4à ergo fententid con- xtide: PE . Ex quofequitur, quód Hagellï ähu jus demnabuntur parvuli ? nonne illà , 7re vitz innocentibus inflita ja non d propri& non 7baleditiiin 2gnem aternum , &c. Vel, fint paenz (ed medicinz. m. $edhr in quo loco pro peená ponentut , quia (firno D Dico 2. Pote(t. Deus teprobos ac damnatos pet. potentiam fuam abíolu- non datur locus medius pro ipis , quia Judex dicit , Ibunt iftiiin combuftionem, ml tamin Ceslum evehere. jufti vero in vitam zternam ? Katio. Qu'a abfoluté poteft DEus pec- xeniatt catum eis remittere; in hoc enim nulla Dico 1. Ccrtun;ef*c,quöd patvuli non yenimdi appare: implicantia, " , baptiziti comparebunt in judicio , quia LXXXIV. Decedente; cum. folo Apoc. 1. Feniet E6 videbit eum omurs Juge oculus , Originiti, ut pueti non baptizati , pu- condemnabuntur autem illá tnqu! mitlori fententiá : * niuntur ne (ola pena damni , confi. INufi quis renatus joer ftente in carentia vifionis beatificz, abs- ii que omni- fuerit ex aqna €$ Spiritu S., non poreft Intrare 1 rggnum &c. o fli&tivà? PænäA fenfüs , qua eít a£- ( Jwnf C Dicó 2. Veriffimum eft, quäd illo- "Aftrmocum Angeligo Do&ote 3. p. Q. 1.a. 4. ad 2. dicente : Poccai O. füm Pawuïol'um animz detineantur in Limbo fübtustetram , ubitamen nullá gtnali in futura vetributione npz debetur centel 1 pena fensps. afficientur triftiti; tum quia ille locus [* non €ft eis datus in [ pitt ! Katio, ponam , fed quia Quia porna debet proportio- . illis melior non debetur : ficut & Pa. ' amm 1 nari culp « Sed culpa originali non tres inibi erant ante adventumi : tum 73 quia um 182 TRACT.1F. Exam. 5. DeVitii cy Peccaté. quia ex illo loco non impediuntut à u1id fi bomo manfiffet in putis natu- n juis intelle&ualibus opetationibus , ait u) ralibus, catentia divinz vifionis ciïï:tng h Medina nofter , ex quo adde , uód tunc pæna? Íciant fe nunquam Habuiffe per gta- Dico, quódnon. Sed illa exclufioà Vi üam jus ad gloriam; & peenam hanc gloria eíÍct mera negatio & defc&tus ng- n eile juftiffimam, nullo proprio deme- turalis. — Rzrzo. Quia in eoftatu ho. rito indu&am , adcóque omnem di- monon fuiffet elevatus d finem feu fe- fplicentiam effc inutilem, Hinc pa- licitatem fupernaturalem. Videin fupl, denter fuftinent ; & ab omni intetiori 3:p-q.69,a.4. & $. & 6. & 7.ubi&quii ttiltitià ab&incnf, fit Limbus Pattum & puerorum. & 1 '2n o "v 342 A z 2 M 23 ) l ag NSS 3 j " i ,& —— , /// 7 - 7 9 2 :», /// DZS b ', E ; 3 / N N / N 2 — // Ü ERE z X N N — : $— A^5 U j - - NES , (5 ä*: : W Z R NSS E Ü //, N nE ä N /^ a ."U'ï.liiniïv!'?:' Quj ü n dyi n ^ t Al li LU Ri Tüy TRÀ CuaÉe — 183 e T pit 5 S j (isd M 9] : äääääæäää e9ssesS £s Ll QUE 978 NUW Ra L 0 EUS] d lG] *&.lf' ( 5 . as 1 9d 6OA k d aE de É g x*?fa I25 4 ii le) 1*.-;; ) ATUT : z V d ol Md QOLU TRACTATUS V.. De evitiit Capim!iäw ín geuere &9. ia [pecie. E De quibus in- communi agit S; D.híc , mum.im1.2. 4.84. art. 4. im [pecte. veró. diverfis im-locis fue Summa , etandis im decur(u bujus Traél, qui. buc vevocatur , 65 pracedenti anue&iuur : conmexionis €$ 'ma]'orz'S— cla- , wtatis grqtiä. Roloquium 1huic Tradatui prefigo ex verbis Angellici,DoäofiS eit. q. 84-a.5. inc. fic difcurrentis Capitale dicitur à Capite , Caput autem proprié quidem eft quoddam membrum animalis, quod eft principium , & dire&ivum totius animalis. Unde metaphori- cé omne principium dire&ivum Caput vocatur, & ctiam hominces , qui alios dirigunt & gubernant , Capita aliorum effe dicuntur. Dicitur ergo vitium Capitale , uno modoà Capite propriédicto, &fecundum hoc peccatum Capitale dicitur peccatum , quod Capitis poenä punitur; fed (icnon intendimus agere de Capitalibus peccatis, fed fecundàm quod alio modo dicitur peccatum Capitale, prout metaphoricé fignat principium, vel dire&tivum aliorum. ^ Et fic dicitur vitium Capitale, ex nà- quo alia vitia oriuntur 5 & prægipue fecindüm principium caufe fi — N lis, 184 JTRACT. F. Exam. 1. li, quz eft formalis origo : & ideo vitium Capitale non folüm i QUs NPCCG principium aliorum , fed ctiam eft directivum, & quodammodo du&i- j vum aliorum. Semper enim ars vel hàbitus , ad quem pertinet finis, ais di Unde Greg. 21. principatur & imperat circa ea, quz funt ad finem. pbus tur t moral. hujusmodi vitia Capitalia Ducibus exercituum .comparat. -ngc » L S, Thomas. hh qudi $ Ls vitam 2u * AU euuesne SNESONRS ERE ? [ d (tinem EXAMENIL ( Ll De i C alüz'talilmf in Genere , €8 1'72' Specie Àl - de Suþerbm À LOT L à Vs Y ll 7A UAZROL Efnehec Truncato Holoferne , fügá NI—E falvyä'flfmt- fafy s ÀN a [ fs N dodctrina Confe[fario Aflyrii. Cur ?. Quia exercitus enit TL N N N fcitu neceffaria ?. decapitatus. Rex Syriz contra Ilne h N XOSSV I. ReAþandea affirm. litas bellaturus tnilitibus fuis pracepit, EY Ratio, Quia Confeffa- ut in neminem , nifi in folum Regem - if 54 at rii munus eft , ratio- arma converterent , illum un:ce impe- li terent tanquam Caput belli.: quo nalem Eei imaginem, per pecca:a de- i formatam, reformare per opera paeni- precifo non fore dubitandum de vido» Vr tentiz: reformatio autem ut debite fiat tia. Ergo fimiliter in pugua fpiritua- N ! in membris, neceffe eft, ut primó fiat li, cüm unusanimz hoftis fit alio feto- Vi Ü cior , unum vitium caterorum Captt ) in Capite , velut caterorum Principe; p accefforium enim fequitur. fuum prin- & Dux,in huncDucem eft primö colli- !llllk cipale : funt autem quzdam vitia ca- mandum , arma vertenda ; hoc Capit li terorum Capita & fontes, Ergo. Et maximé impetendum eft. Confide- CJP" confequenter Confeffor . gratis refot- randum , quz paífio in animum no- mabit fine hac do&trina , quia zgzerz firum maximéprzdominetur quo vitio snlla cupido, maxim$ exorbitemus, quz prava con D«claratur ulteriüs à fimili ex pugna fuetudo altiffimas in nobis radices ege corpotali : - Proftrato Goliatho , ve- rit; & ibi reformatio animz cxof* l Qrf' dienda eft: accefforiu ftigio omnes Philiftzi fe in fugam de- m fequitur foum. Al)a;m derunt, Cur? Quiaerat eorum Caput. principale, W il QUARO De vit;'i; Capitalibus, 18; Mi ^ OQUERO If. Quid & quot funt vitia fecitdiabolum. — Si,ut fupràex Gregor, ol feu peccata Capitalia ? M, di&um eft , ossrs peccator flultus II. &. cum $. D. lococit, Vitia Capi- eft in culpa , id maximé verum eft de Yetivid i talia dicuntur , quia exiis velutex Ca- fuperbo , quife putat aliquid effe cüm Md N pitibus feu fontibus plura alia derivan- nihil fit.. Unde apud Germanos eft pro- nput tur feu oriuntur ; Utex Prologo patet, verbium, ftultus tt]p fto f& wadfenauff Hxc paritas fumitur à Capite naturali, einem Jolf. Dequo quod in cztera corporis metbra influit QU./EROTII Supetbia eftne pccca-; tum , & I vitam, motum, vigorem, &c, Sunt quidcm Ípeciale ? & quid : fï autem fepteh , memoriz caufà com- eft ? prehenfa hac di&iene Sa/ígia , fic , ut 1II, zy. I. Superbia eft peccatum. cuivis literz hujus di&ionis fecundàüm Ratio $. D. loco cit, a, 1, dicentis : Su- ordinem correfpondeat unum vitium perbia nominatur ex hoc , quód aliquis Capitale , v. g. S. Superbia, A, Avaritia, per voluntatem tendit fi upra id quod eft, M L. Luxuria. I, Invidia. G, Gula, I. Ira. Unde dicit Ifidorus : Superbus di&us À. Acedia, Ex his aliqua dicuntur car- eft , quia fuper vult videri , quàm eft; nalia , nim. luxuria & gula : alia fpiri- qui enim vult fupergredi quod eft , fu- tualia, nim.cateraquinque, Qu di- perbus eft, Habet autem hoc Ratio iil l ftindio efl explicata fuprà Tradt 4. re&a;ut voluntas uniuscujufque feratur. . exart Exam. 2, n. 2 r. inid, quodeflproportionatum fibi : & ? Contt 'Eftneidem peccatum Capitale ac þec— l catum mortale ? ideo manifeftum eft, . quód fuperbia im- s (uis; " portat aliquid , quod adverfaturrationi ; o J n — Nbsef, utex didis patet. — Razio, rece ; hocautem facit rationem pec- huti u Peccatum Capitale dicitur,quod eft Ca- cati : quia fecundàüm Dionyf. malum It bILI put, fons, autradixaliorum : Sed hoc Ita S. animz eft, prater rationem effe. du non dicitur.de quovis mortali,, Unde D. Exquo patet,quód fuperbire fit fu- nec omnia Capitalia femper funt mor- Puglliï- per fe ire. Jtis fi talia , nececontra mortalia femper Ca- & 2. Superbia bene definitur à s. gt ) pitalia : interdum. tamen Capirale fi- 'Tho. cit. a. 2, in c. quód fit izordinatus n d mul eft mortale , ut ex dicendis confla- 4ppetiw; prapriæ excellentia, Vel ut $. bit, - Agendum nunc de "m u l quOv,is vitio Aug.a. 1. ad 2,à S, Tho, citatus loqui- d Capitali in fpecit, tüt , éff perver[z celfitudinis appetttus, ) l] Qf.'m'-i quia perverfé imitaturDeum,odit nam- ] Superbia; : ii que cum fociis equalitatem fub illo, íed W imponere vult fociis dominationem fu- ) De qua S. Tho, a yiit 8. art, & alibi. git 2. 2, q.;16—z. per am prOiilo, aitibid, Inordinatio hujus jf ZMagna mieria fuper- appetitüs patet ex dictis pro R., 1. busbomo , aitS. Augu ít. Superbia Na- T $. 3. Qguperbia in diverlo fenfu eft buchodonoforem befti am , Angelum peccatum fpeciale,. ac generale five Ca- f a De- ( pitale, 186 TRACT. V. Exam, 1- Declarat boc S. D;2. 2 dicens : Pec- rantia, quandoque exinfirmitate, r catum fuperbie poreft dupliciter con- D * r inde S. Aug. dicit Multa perperam fiderari. Uno modofecundüm propri- fiunt,quz tamen non fiuntfuperb?, Dr am fpeciem, quam habet ex ratione pro- Pauló aliter & eleganter S, D. hocex- F 3 fot priiobjeati, Et hoc modo füperbia eft plicat ibid. ad z, dicens: Quandoque fpeciale peccatum , eft enim inordina- Tiot aliquis commtttit aliquod peccatum fe- €otu tus appetitüs propriz excellentie , ut cundüm effectum, fed non fecundüm veni dictum efl. .. Alio modo:potcft confide- affe&um, -Sicut ille qui ignoranter rari lecundüm redundantiam quandam &t occidit Patrem , commirtit parricidium inalia peccata, & fecundüm hoc habet Íccundüm effe&um, fed non fecundüm g uandam generalitatem , in quantum affe&tum,quia hoc nonintendebat, Et s Ícil. ex fuperbia oriri offunt omnia Ti fecundüm hoc, transgredi praceptum peccata duplici rationc. Uno : modo hii Dei, dicitureffe contra Dcum fupei*bi- tsf períe, inquantum fcil. alia peccata or- re fecundüm cffectum quidem- fempet, nonautem fem d dinantur ad finem fuperbiz , qui eft piopria excellentia , ad quam poteft Ita S. D horaas, per fecundüm affe&um, f OOnt ordinari orane id, quod quis inordina- QU.ARO IV. Superbia )ef)me pe- : fj té appetit ? alio modo indire&2 & quafi catum mortale ?. & qua funt fpeda lat fup per accidens , fcil, removendo prohi- ejus ? ia bens, in quantum fcil.homo per fupar— IV. R, 1. Superbia .eft peccatum D fs biam contemnit divinam legem , per mortale ex genere fuo , id eff , intrali- uam prohibetur à peccando,fecundüm Wl um genus feu fpeciem » & absque aci- illud Jer. 2. Cenfregifli jugum , rupifti dente , five prxciíé ex objecto fuopo- lY 1 vincula;dixifti : Non íerviam. N Hac teft effe peccatum mortale, ia indiyiduo n S.D, 1f tamen non femper cft pecc. mort. ftd Senfus horum verborum non eft, D aliquando veniale : 1ta S, D. híca, j.in quód omnia peccata femper a&tu orian- COrp. 2(((? i h tur ex fuperbia, fed apritudine. Unde Ratio ejum eff.. 'kRatio fuperbiz confi It fubdit ; Sciendum tamen, quódad hanc ftitin boc, quód homonon velit [ubiici generalitatem füperbiz pertinct , quód 1on] Deo, &, ut explicat ad 2, quód inordi- omnia vitia interdum ex fuperbia oriri naté fe preferat Proximo , aut ab ejus o t boffint ; non autem ad cam pertinet, fubje&one fe fübtrahat, in quo etiam quód omnia vitia femper ex fuperbia Ilj ( derogatur divinz R'egule , ex qua Íunt (/dm; orintur. Quamvis enim omnia prz- hominum ordines initituti, prout Idl mffl /m cepta legis poffit quis transgredi quali- unus eorum fub alio effe debet. — ófi- cunque peccato ex contemptu , qui per- lo zo:Sed hoc ipfum , quod eft nonfubi- tinet adfuperbiam , nontamen fem per ci Deo, habet ex objecto rationem pec- Vr ex contemptu aliquis precepta. divina cati mortalis ; hoc enim eíl aveittà V' Dl[g hf transgreditur, fed quandoque ex igqo- Dco. E:go fuperbia fecungüm geni num bt $U Z « Devitiós Capitalibus, 187 * nf fuum eftpeccatum mortale, — Subdt S, - Mi exercitatione etiamaticte , qua fa ha- fnfüy " l, Dotler : Sicut tamenin aliis ,- qu& ex bere fentiunt animum nobilem & ing - pnerl genere fuo funt peccata mortalia, puta, nuut ad altiora tendentem , quamv s 1n fornicatione & adulterío, funtaliqui ignobiliter natifiát ; tamen fi dominia lcehs: Qw motus,qui funt peccata venialia propter appetant, & ad hoc pecunias permedia iquol a [ed non eorum imperfedionem , quia fcil. pra- licita accumulent , ut hujusmodi digni- i veniunt rationisjudicium , & funtpra- tates pretio zflimabiles emant,à rationis le qiie ter ejus confenfum , puta , plenum & nutti u recta tramite non recedunt. Ergo nec , fedimis perfedum. — Ita etiam aliqui motus fu- PCCC&D I^ perbie funtpeccata venialia , dum cis non inrend Et hoc experientia probat de quibus- Katio non confentit, puta, plené, agredi pu dam militibus in bello , qui etfi e vili onra Deumi /Ex his patet , fuperbiam completam & rufticà flirpe prognati , tamen tam neceffarià in confeffione explicandam fortes fe exhibuerunt, ur meritó fupra üm quiäfm/ä: effe, qua eftex affe&tu &intentione , ac fecutdun d reliquos pofiti fint , tanquam Domini ex contemptu , quóquis Legi Dei & le- ac Rectores eorum , imó & dignitates gitimi Superioris renuit fe fabmittere, Supcibi [ Sicut fuperbia imperfe&a eft , quando mggnas emerint, & quc l quisin affe&tu fuo quidem fe miagnificat, Gradut Superbia. non tamen ufque adeó , utnolit fe fub- apa df mittere Deo, & omnibus, qua funtde ho, lddh QU/ERO V. Qui & quot funt ? neceffitate falutis, m » W*?' - Vl.& Angelicus Doctor q. cit. a, 4, R. 2, $. Tho, q. cit..a,4.ex $. Gre- ad 4. ex $. Bernardo affignat duodecim H obiï**-ï gor, affignat quatuor. fpecies füperbiz. gradus fuperbic per oppofitionem ad worcls 1. ZEflimare, fe bonutm habere àfe i pfo. totidem :gradus humilitatis, — Przzzus cdipof 2. Defuper; fibi datum cr edere pro fuis gradus humilitatis ( ait) efl;' corde & ; ]u3D9 accepiflemeritis. s. Tactare fe habere, corpore femper humilitatem ofltendere, quod nomhabet. —4, Defpe&tis cateris defixis in terram afpectibus, cui oppo- tio r fingulariter videri à ppetere habere quod nitur cariofitas, per quam aliquis curio- nonhabet. íé ubique & inordinaté circumfpicit. cat ad À qu Qr tonodo. vefoluis buzc- cafui * * Po- teftn Secundss gradus humilitatis eft, ut roxily d e fine peccato fuperbiz , aut alte- rius fpeciei , pauca verba &. rationabilia loquatur " 01( ci homo pauper & infimz aliquis , non clamoíà voce , contra affis , itainhiare pecuniis ( modo ta- Ral * quem opponitur levitas mentis , pet jnliu men licito) lucrandis, ut & fua vili con- quam fcil. homo fuperbé fe habet in ol* ditione emergat ad fublimiorem , imó verbo, Tertius gradus humilitatis eft, ademendum etiam Comitatum 2 u ut non fit facilis & promptus in rifü, cui . V. Dico cum noftro Cajetano & Cor- of;jecto d i opponitur ineptalatitia, — Q»zrtws gra- |oC ei ) rado: fi quz Períonz inveniantur exi- dus humilitatis cft caciturnitas ufque ad [bia fccuuüï: interrogationem ; cuiopponitur ja&aq— .mii ingenii , velà naturá '.iotatæ , vdl a.2 tia 188 TRACT. V, Exam, 1. - tia, Ouiztus gradus humilitatis ef te- funt fupra vires &äerita noftra , feü-eü iv nere , quod communis Regula Mona- vitium ad hoc inclinans, &c, Aliquan- iT flerii habet, cuiopponitur fingularitas, do eft peccatum veniale , aliquando ]to per quam fcil. aliquis fan&tior vult ap- mortale , fi nim, Deo notabilem ttre- Quo parere, Sextus gradus humilitatis eft, verentiam , aut proximo grave dam- tori €redere & pronuntiare fe. omnibus vi- num inferat , v, g. fi homo prafümat glll* liorem , cui opponitur arrogantia, per exercere Jurisdictionem Ecclefiafticam, £t quaim fcil. homo fe aliis prafert, — Sepri- Decanalem , Prioralem , &c, vel pote- 1ü! z;us gradus humilitatis eft , ad omnia ftatem Ordinis facri , vel officium Con- fi inutilem & indignum fe confitei & filiarii , five in foro fori, five in foro ( credere,cui opponitur przfumptio , per poli, Confeffarii, Advocati, Medici, &c, hii quam fcil. aliquis reputat fe fufficientem fine debita peritia. De praíumptione, ditu ad majora. Octavus gradus humilita- ut eft peccatum in Spiritum S, , agit $ qeil tis eft confeffio peccatorum; cui opponi- Tho. z. 2, q. 21. Vide infrà in hocTrad, t tur defenfioeorundem, — Nonus gradus Exam, f.n, 169, Witlo humilitatiseft, in duris & afperis pa- VIHIL. zdpobirio, de qua S. D.agit2.2, Ti tientiam ample&i , cui opponitur fi- q. 13 1, per duesart. definitur, quódfit lt mulata confeflio , per quam fcil. aliquis inordinatus appetitus honoris , feu vi« p non vult fübire poenam pro peccatis, tium inclinans ad eum,&c, Eft pecc- Ui(io[un quz fimulaté confitetur,. Decimui gra- tum mortale,fi quis inre gravi appetit. i, dus bumilitatis eft obedientia , cui op- honorem de excellentia, quam non la- D ponitur rebellio. | "Uzdeciszzs gradus bet, veldere , qua eft peccatum mor- hw humilitatis cft , ut homonon delectetur tale $ vel fiin ea ponat ultimum finem o facere propriam voluntatem , cui oppe- Hinc mortaliter peccant , qui ratione U'flm : nitur libertas , per quam homo dcele- honoris Ecclefiafticas ambiunt dignite- thi Catur liberé facere quodvult. QU/rus tes vel beneficia , praertim curata Qu* gradus humilitatis cft timor Dei, cui op- quibus funt indigni defe&u fcientia;aut. ïrlqu ponitur peccandi confuetudo , quz im- alerius requifiti. — Dixi ratroze hottte qü ] T25. Nam S. D. loco mox citato a, 2 plicat l?ei contemptum, Hac ibi, h, z. altt $i quis inordinaté appeteret di- fittm Filia Superbia, gnitatem , uonvatione bonoras , fed prq- m ter. debitum . dignitatis u[um , [nam fa-. fs QUAERO VI, Quotfunt & que ? enltatem excedentens , uon effet amitir- Jut j VIIL R, Pracipsz , &ad quas aliz Jini, fed magts prafumpruofia, Q(llrcm' reducuntur, funttres, nim. Pratum- IX, Pana gloria, de qua S. D. agít thr j tio, ambitio,vana gloria. 2.2. q- 132. per f. art. definitur , quód POHI; ll Prefumptio , prout de ea hic agitur, fit inanis manifeflatio propriz exccllen- efinitur , quàd fitinordinatus appeti- tiz apud homines, cujus,ut anté dicturm, LC p t It T "s corum, feu aggrediendi ea , quz fuperbiaeftinordinatus appetitus, Veh € o A Dewiniz: Capitalibus, i. 189 t l, W b V',c& vit/ïumwjncïïnans ad, &c, Audiatur rem effe gloriatur ( fine tamen alterius OE $. Tho. q. cit. a. 1, inc, fic difcurrens; damno)& noneft, Sicut & qui gloria- tüle , d Vonotdin Proprié per nomen gloriz dcfignatnr, tur fe effe infignem luforem pilz , cüm quód bonum alicujus deveniat in mul- etiam talisfit ; quiaeft res omnino ca- xifto g torum notitiam & approbationem ; lar- uca, f homo g giüs ramen accepto nomine gloriz , Ex quo fcis , quando & em Ed etiam paucorum, velunius , autfui (o- catum fit vana gloria ? quantum pe-ïc: lem, li lius,dum fcil , aliquis proprium bonum X. ld[tioex Regulis quas flatuit An- , veliari fuum confiderat , ut dignum laude. gelicus Do&or q. cit, a. 2, in c, dicens: fori, itt Quód autem aliquisbonum füum cog- Éx hoc aliquod peccatum eft mortale , vocati i nofcat& approbet , non eft peccatum; quód charitati contrariatur , peccatum Depdas dicitur enim z, ad Cor. 2, ut fciamus, autem inanisgloriz , fecundüm fe con- Spirtun 3 queàDeodonatafuntnobis, Similiter fideratum, non videtur contrariari cha- deanfoit etiam non eft peccatum , quàd aliquis ritati quantim ad dilectionem proximi, velitbona opera faa ab aliis app:obari, Quantüm ad diledionem Dei poteft k qui SD-? Diciturenim Matth, ,. Luceat lux ve- contrariari charitati dupliciter, Uno- , defnitur t "ftra coram hominibus, &c. Etideo ap- modo ratione materix , de qua quis as homt: petitus gloriz de fe non nominataliquid gloriatur, puta, càm quisgloriatur de um;&c« ! vitiofum , fed appetitusinanis & vanz aliquo falfo , quod contrariatur divinz .inre gv gloris, vitiumimportat. Namquod- reverentig , fecundüm illud Ezech. 28, Ils quami libet vanum &ppetere , viuoíum clft, Elevatumeft cor tuum,& dixifti : Deus gt Poteft autem gloria dici vana tri pliciter, ego fum. Et 1, ad Cor. 4. Quid habes Uno modo ex onat li patte rei de qua quis glo- quod non accepifti ? fíautem accepi&ï, riam quzrit , puti, cüm quis quzrit «t , U quid gloriaris quafi non acceperis ? Vel cas mb gloriam de eo, quod noneít, vel deco ctiam cim quis bonum temporale , de ul - quod non eft gloija dignum , ficut de quo quis gloriatur, przfert Deo.. Quod aliqua refragili& caduca, — Alio modo xi(*.cfe&ukïai prohibetur Jerem. 9, Non glorietur px u €x parte ejus quo quis ploriam quazrit, fapiensin fapientiafua, &c, fedin hoc ; yo m W puta, hominis , cujus judicium non eft glorietur, quigloriatur , ícire & noffe yp;'dlfiü'ä "A["dl certum. — T'ertio ex parte ipfius , qui me, Aut etiam cüm quis praferc. te- gloriam appetit , qui fcil. appetitum fümonium hominum teftimonio Dcei, 727 2 gloriz fux non refe rtin debitum finem, ficut contra quosdam dicitur , Joan, 12, a bt puta , ad honorem Dei g , " tl 4 filutem. ; vel proximi Quidilexerunt ma Hzc $, D, Qui ergo glo- quàm Dei, gis glotiam hominum j tiatur, in Domi no glori Alio modo ex parte ipfiusgloriantis, k Apoftolus, e*yurf ut tnonet [ qui intentionem (uam refert ad gloriam at Hinc peccat graviter , qui de gravi ; J (nim, hominum) tanquam ad ultimum ,tio r j eviter , qui delevi peccato gloriarur, finem , in quem ícil, ordinat criam vir- 1 [ us,llf " Y, & l viter flcem peccat,qui fe Dodo- tüds opera ; & pro quo coaízqueado yjus ) nom Aa 3 - 190 TRACTI, V. Exdm.t. t t non prztermittit facere etiam ea , qua Ratiopatebit infrá Tract, 11, Exam, funtcontra Deum, I Et fic eft peccatum $.n. 76, ubioftendetur, qua& mors vel mortis caufa Martyrem faciat, ileq mort, Quod ibidem probat ex S. Au- dicn guft. Siautem amor humanz gloriz, Ex dictis fequitur , de fa&o nullum &i quamvis fit inanis, non repugnet chari- Maityrem fubiiffe mortem ex vana glo- " Pïitl tati, neque quantüm ad id de quo eft tia, ut ex caufa finali. Dixi , £ ex cánfa finali, quia vanz gloriz affc&us qua gleria, neque quantumad intentionem IU gloriam qu&rentis , non eft peccatum duobus modis poteft concurreread a- d mort, fed veniale, Hzc S. D. &um ex obje&to bonum , v. g. adclee- ( Ex his patet, venialiter peccare eos, mofynam, ad Baptifmi receptionem, ad tir quiad aucupandam vanam apud homi- martyrium , &c. I. ut vana gloria fit [//3 caufa finalis talisactüs , & tuncilleaQus nes gloriam dant elecmofynas , cantant, qui [f prædicafxt , orant , Miffam frequenter vitiatur , ut fupraà Tra&, 3. Exam, 3. lii i audiunt, actus juflitiz cxercenr, puta, fi 47.probatum eft,' 2. ut fe folüm habeat concomitantcr, ita ut nec fitcaufa fina- N præci[& maneant intra limites vanz glo- didid ric , & nonaccdat magna irreverentia lis, neccircumftantia aCtüs, ut fiex bo- Dei, autdamnum proximi, & non ha- no opere facto occsfionaliter infurgat dll?ll qm Wi beant eam pro fine ultimo, fed proximo affectusinanis glorie ; & tunc cx eo o- Ti ls , tantum. An fíatisfaciat precepto de pusnon pravatur, nec privatur Íuà bo- D audienda Miffa , qui eam auditex vana nitate & merito,quod NB. &l Qu gloria , vide 'Tra&, 3. Exam, 3, num, us 48. j Hilia inanis g!oriæ, tende Quid ff quis ex vana gloria pro Chri- fto (ubiret mortem , efferne verus Mar- Mdl QU.ERO VII. Quotfunt& qux ? tyr? XIL R.. cum S. Tho, 2. 2. q. 132. 3. $. (?ntm XL Dico, Vanam gl oriam de fe qui- funtfeptem;fcil. Iuobcdicntia,þ&antia, mu N i demeffe peccatum veniale,attamen fine Hypocrifis, Contentio, Pertinacia, Di- P*lü ullà neceffitate , ac honcfto motivoip- Ícordia, Novitatum prxfumpue. . Quz. It Íuo ordine declarantur. fam profundere viram , culpáà mortali na 0 non vacat 5 Proi il t [29: ali s non eífet ve- Iaobedientia cft vitium inclinans ad ls rus Martyr, Dein , dato & non con- non exequendum , deliberato animo; ceffo , quód etiam in hoc cafu felüm cf- praeceptum legivimi fuperioris jufta pra- P cipientis ; in quo etiam mortaliter pec- fet peccatum veniale, non tamen cflet niuy verum martyrium; hocenim debet pro- cari potcft , ut patetex S, Tho. 2.2.q 17 cedere non folüt ex motivo naturali 10j.a. 1. ubi docet , q uód non obedire li ; (quia aliàs homo ille pateretur ut Phi- divinis przceptis & Su periorum manda- lefophus, nonut Chriftianus fed etiam tis fit peccatum mort. quando conttà- ll:;'f,w ( €x morivo honefto fu riatur dile&ioni Dei, fi nim.homo prz- UX 1 pernaturali , quale ceptum contemnat. Eta.2, docet,quó Pmiïiæ -non eft vanaïglotia. u z De witi)ä C';zyz'm!;'äur. 191 , ln una inobedientia , etiam mortalis , fit homo fe extollit fupraid quod eft , vel J gravior alterá , quó enim fuperior eft fupra id, quod alii deeo opinantur: feu it, ile ql.li pracipit , eó gravior eftinobe- eft vitium ad hoc inclinans. Aliquando fidont dientia, Item có gravior , quó magis eft mortalis , aliquando venialis , pro de intentione przcipientis eft id quod gravitate vellevitate rei ,. de qua quisfe ! :). Wv , . D , pracipit iterum tantóo cít graviot, ja&at, v, g. demortali , ut adulterio à g Ól QU t quantó praceptum datur de mcliori, ) fe commiffo : vel denobilitate', feien- od U sde graviüs peccat. qui eft inobediens ts Go . pecies peccati de quo te ja- D:o, quàm qui homini: graviüs pec- Gafti , eft neceffarió explicanda in con- j V.g.iä:i; CEPUODEHW cat, qui eft inobediens precepto de dile- fcffione,fi fit peccatum mortale, Gione Dei, quàm qui przcepto de dile- v gïorlz XIV, Hiypecrifi, dequa agit $. Tho., xuncill &ione proximi, Et ad ». ibid. docer, 2. 2. q. 11 1. per 4. art. de eaque intelligi quód inobedientia ; eui adhibetur obfti- poffunt , quz dicta funt Tra&. 3. Exam. 1 bunj ol natio, fit peccatum in Spiritum $. 3. n, jo- & 51.illa, inquam, efl, quan- Not. ex S. D. ibid. Q 104, a, 2, ad r. ec(tcall do quis per falfa fa&a vel figna exterio- * Si obedientia proprié accipiatur , fecun- is, ul ra fimulat fe habere quod. non habet, uitt i düm quod perintentionem refpicit for- aut quod habet , fignificat fe habere ex- malem rationem pracepti , erit fpecialis cellentiàs quàm habeat: unde eft - k tuxat 1 Tiv viiius , & ixobedientia peccatum fpe- milis illi, qui facit falíiam monetam, ciale : fecandüm hoc enim ad obedi- Vel , eft vitium inclinans ad ita fimu- j enuam requiritur, quód impleat aliquis landum. 3ando (it peccatum mortas a&um juftitiz ' vel alcerius virtutis in- le vel veniale , explicat Ang, Do&or lo-- r tendens implere preceptum ; & ad ino- * * co mox cit, a. 4. dicens i aliquis non bedientiam rcqhiri;ur, quód actualiter curet fan&itatem habere , íed folàüm j u contemnat PL".CCCPUIU'). Si veró obe- D Q fanctus apparere, ficut confuevit accipi fi1. dientia Iargö acéipiatur pro executione infacrá Scripturá, eft peccatum morta- iemu [UL n eujufcunque , quod poteft cadere fub le ; nullus enim totaliter privatur fan- precepto, & inobedienaa pro omiffio- Si u^ Gitate , nifi per peccatum mortale, di ne ejaídem ex quacunque intentione; fic Obedientia erit autem dicatur hypocrita ille, qui inten- generalis virtus , & ino- dit fimulare fan&itatem à quá deficit per Uf j bedi. ntià generale peccatum ? peccatum mortale, non eft mortale , fed dl ^ AL fiamia, dequaS.D. agit quandoque veniale. Qnod difcernen- rP 2. 2 q. 112. per duosarr, de eáque Pii- dum eft ex fine , qui fi repugnet chari- 1noto nius l. It- c, 32. fcribit : Chaoeleoz titi Dei vel proximi, erit mortale, puta, $ Th smaximum babet pulmoneg ) € uibila- ciim fimulat fan&itatem , . ut fal(am do- g p liud igtus , :4 quidam preter. ofenta- pnfr Grinam diffeminet , vel ut adipifcatue etiort woneg C) ventofam jallantiam mibil ba- Ecclefiafticam dignitatem indignus , vel ugnüoï bent.". Dcfinitur quód. fit maniteftitio quacunque temporaiia bona, in quibus fitt h propriz cxcellentig per verba , quibus fnem conílituit, |.Si veró finis jncenrus m non TRAÁACT, V. Exam.r.i 192 non fepugnet charitati, erit peccatum nem provocantes , vel cedentes inrc;s.;x-' fetmt veniale, puta, cüm aliquisin ip(à fi&io- temptum Rcligionis , equé graviter EM nedelectatur. HzcS. D; peccant 1n utroque cafu talibus novita: tdo ^ .. Horrenda hypocrifis eftilla , dequa tibus utentes. u S. Ambrof, inquodam Serm.ait: Latet mott: v plerumque [ub trifti amitin lafcsvia , e& Filia Novitdtis, deformtis borror. vili vefle obtegitar , ut ^ Vbi feereta — petelantium pegantur æmir?za- QUARO VIII. Quot funt&que? YIHTES XVIL & Specialiter funt duz , fcil, , XV. Conte /ntio, dequa :vidc Tra&, 7. fuperfluus ornatus veftium & curiofiras g Exam, 7, n. I16. Explicantur, t Pertinacia, de quaagit S. D. 2, 2. q. Oraatus veflium. - De hec agit $. D. LT 139, a. 2, & docet ex Ifidoro, quod 2. 2, Q. 169. per 2. art, ubi art. 1. in€ al contra vanitatis veflium amatores & a- pernünax aliquis fit , qui imprudentcr ftli tenetac defendit fuam fententiam, quafi matrices ex S. Gregor. fic arguit : Sunt Ui adomniatenax, adoftentandum fuum nonnulli , qui cultum fubtilium pretio- hat farumque veftium non putant elfe pec« judicium capritiofus , nolens credere gt catum, | Quód fi culpa non effet , ne- d intelligentiori. Si quis fit pertinax in rebus fidei , vel fpectantibus ad bonos quaquam fermo Dei tam vigilanter e igtr n mores, contràcommunem DD, fenten- primeret , quód dives qui torqueture tiam vel Eeclefix authoritatem;aut fi ce- pudinferos , byffo & purpurá indutis V [ï fuiffer. p dat in notabile damnum proximi ; eít Qu Cajetanus nofter affignat feptem ce li peccatum mortale, incateris folüm ve- niale. pita íeu caufas , ex quibus poteft el tti) milfii - Diftordia, dequavide Tra&, & Ex- PCCC&tlllT»l in ornatu exteriori. am.cit.n.II8. 1. Ex fine ornantis fe, N am f quis lg Novitatum. prefumptio íeu inventio i ? ornet fe ob fuperbiam , inanem glori- ln am hr de qua$, D. agit 2, 2. q; 132. a. j.eft 5 aut ad provocandum ad malum &c. ornatus eft peccatum juxta mà iti- DT directa manifeflatio propriz excellentiz per novas ac infolitas res, v, g. epulas, am ipfiusfinis, itaut, fi linis fic . pecca- lo H ludos, veftes admirationem habentes: tum veniile, puta . fiornet feur appe nova enim & infolita homines mirari reat pulchrior, ditior, nobilior ; & itN folent. . Qui tales novitates invenit vel etiam ipfe ornatus fit vanitas ac pecci- C tum veniale. Si veró finis fit peccatum Q introducit, przvidens fuo exemplo alios inducendos , ut fumptus faciant fupra mortale, ut, fi intendat provocare^ 4, vires, ut pofteanon poffint alere fuos, malam concupifcentiam , ornatus € ltens ] aut non fatisfacere Creditoribus , pec- peccatum mortale, lllfp cant mort, Idemeft deiis, qui inve- 2, Ex immoderata follicitudine & il Q niunt & introducunt veü;s ad- libidi- -affe&tuad ornatum , qu& follicicudo It i De witiis Capitalibus, 19f dent fittanta , ut propterea negligat neceffa- lieris, mortaliter peccat : quia hec pec hQu n riaad falutem , proprerornatum omit- fe ad laxuriam provocant., vlb tendo v. g. Miffam indie feflo , tunc XVII, wid fentis de feeminis in ve- ernatus fit peccatum mortale, — Si nulla ftitu ordinario nuda pe&ora, feu media mortalis circamftantia adíit , culpam ubera oftentantibus? lj JDico. Sinon fiat ex ullo fine morta- venialem non excedit. 3. Exconfuetudine vellege vetante, lier malo , fed precifé ut appareant tl Ubi Cajetanus ait; duo effe confideran- pulchre velpulchriores , ubieft com- futdu, da, - 1. Qualitatemlegis, an nim. obli- munis modus fic incedendi , non pec- m k get fub mortali; :qnod. cognofci poteft cantíaltem mortaliter , nifi adeffet lex fub mortali vetans, ex gravitaté poertiz oppofitae,v, g. f1 effet Ratio, Quia pul- xhcg pena excommunicationis, », An fiat chritudinem oftendere non eft morta- [ ex vel fine contemptu legis , fienim lex le, quzlicétfumma effet, períe tamen m amaott fitlevis,, & defit contemptus , non in- & ex natura fua ad luxuriam non pre- i zsgui:: cutritur tnortale,.. Coníuectudo , nifi in vocat , licét fubinde alliciat ex malitis legem tranfierit ; . communiter inducit ib afpicientis, — Nihilominus fitlaus Deo, peccatum veniale ; quia non legale fed quód poft diuturna Verbi Dei Przco- ]Püüüiïï fnorale debitum habet, Si dutem in 3 n o num fulmina hic veflitus , certé minus legem tranfierit fine poena aliqua, trans- decens , Germaniz partibus exulàárit. n vigi y quitott greffio eft venialis, (i contempcus defit, Minüs feu leviüs peccare videtur devo- Huc fpectat ftulta prefumptio eorum, tus feemineus fexus in fuo moderno guï?nm;ï qui utuntut vefte fimili eorum , qui illis phantaftico eapitis ornamento ; quo ad -fublimiotes fant , utífiIdiota veftiatur fgnt W rifum magis, quàm ad peccatum movet, uti DoGor ; plebejus, utEques ; & fi- Sané, cüm in&mz fortis fceminz ho- upup miles à modeflia politica exotbitationes. die eo utantut , virtuofo & Nobili Gy- i, Ad cujus politiez obfervantiam , pru- nec&o indignum eft, j & N ly maï! denter docet nofler Sylve(ler ; quód ho- Quid cenfes defuco? Dequo , XVIIL $. Peccatum i ornatu ex- sdum mo nobilitate minor, imó genere infi- 1u$, Nobilitamen zqualis in divitiis, terno cognofci poteft ex fuco & fitis co- un p l loribus. lJb non pollit fe otnareuti Nobilis , nifi Audiatur Angelicus Do&or n faltem in mOribus & exercitiis fe habeat loco cit. a. 2. ad 1. dicens : Apoftolus fio A y 1 ut Nobilis ? fecüs, fi vilia exerceret of- non prohibetmulieribus conjugatis or- ) fica , pim. ruftitana , aut mechani- W l[ €4, i nari, ut placeantvirisfuis, nedetureis occáfio peccandi cumaliis. Unde Apoft. li 4, Ex qualirate ornatüsin fe, . Hinc 1. ad Timoth. 2. dicit : Mulieres in j urens veíte per adjeGa certa figna. ad habitu ornato cam verecundia & fobrie- l!m o turpiaincitante , vel tam brevi, utvi- tate ornantesfe , nonin tortiscrinibus, -deri poflint : aut tam tenui , uttrans- aut auro, aut margaritis , aut veíte pre- j] OHIV l pareant partes fecretiores viri vel mu- tiofà, Per quod datur intelligi , quód P Bb fobrius 124 TRACT. F. Exam. t. hoftibus , vel propter defe&um alterius fobrius & moderatus ornatus non pro- lg hibetur mulieribus, fed fuperfluus , im- veftimenti,vel propter aliu Ita S. T ho. dhujufmq À * mmtah' verecundus,& impudicusHacS, D. - dext Ad propofitum veró ibid, ad 2. ait: Quid de fiüs capillis 2 dier| Mulierum fucatio eft. quxdam fpecies XX, Difcurro de iis ficut de fücis, de fe enim noneft malum portare capillos preto fi&ionis , quzx non poteft effe fine pec- lteri cato, Unde Auguflinus dicit ; Fucari alienos, vel, utdicitur, mortuos. Et if pigmenris , quo vel rübicundior , vel fi fiat ad abícondendam accidentalem ls; "^candidior appareat j adulterina fallacia turpitudinem., non eft peccatum ; fi lu eft , quà non dubito etiam ipfosmari- veró fiat malo fine ,/:eft mortale vel ve- tih, niale, ficut eft ipfe finis. . Veniale v.g. tos nolle decipi : quibus folis , fcil, f snaritis, permittende funt faemipz or- fiquis eis uteretur , fingendo effe pro- [ narifecundüm veniam , non fecundüm prios : quia effet mendacium operis, ttin k imperium. Non Íemper tamen talis Illis utiad commodum ornatum,vel ob ii [ quiy fucatio eftcum peccato mortali , fed fo- commoditatem, ut, fi cui noceret affare velaffidere dete&o capite , nullumeft B lüm quandoffit propter lafciviam, velin d Deicontemptum. peccatums ficut non eft peccatum , uti &i Addit: Sciendum tamen, quód aliud aliená laná , vellino. Qua de caufa pit n eft fingere pulchritudinem non habi- etiam non peccant , qui tales ornatus . * ida] tam, &aliud, occultareturpitudinem conficiunt, du uid tenes de Seculari, qui utiturve- l ex aliqua cauíà proveaientem , puta, VN eegritudine, velaliquo hujusmodi : hoc fte Religiotà ? ln d XXI. Dico, .enimeft licitum, . Quia fecundüm A- Si eà utatur in oppto- Tort; -poftolum 1. ad Cor. 12, que putamus brium Religionis , vel ad turpiaaut lar- m ignobiliora membra effe corporis, his vatus, peccatgraviter ; fecus.fi folüm U ex aliquá levitate feu oblectatione , fine honorem abundantorem circumdamug. h T[I Hazcibi, malo fine , & absque notabili damno käï Quid judicas de faemina. utente v 9 : c&e Religionis, vel proximi, J virili;vel econtra * id de Religiofo vel Keligiofa non fs . XIX. Dicocum S,D, ibid.ad 3. Cul- deferente habicum ex vi Regula ibl -tus exterior debet competere conditioni competentem:2 [u perfona fecundüm communcm confue- XXIL Dicoc. Siinhabitu fuz Reli- Sudinem.g & idco de fe vidofum eft, !büu gionis, feuinforma ejus exeedar gro- chr t quód: mulicr utatur vefte virih , aucé viter, peccat mortaliter 5 venialiter veró, fi exceffus fit modicus. Patet Yenj cohverfo: &pracipué, quiahoc poteft Vl effe cau(alafcivim , & fpecialirer prohi- confideranti vocationem Religioli.ViQf-" käflp bétur in lcge , poteft quandoque hoc infràde Apoftafia Tra&t, 7. Exam. 3. ficri fine peccato propter aliquam ne- j1. quód Religiofus habitum íuz Re- Wa «effiratem, vcl caufà occultandi Íe ab ligionis temere dimittens , vel alterius - De vitits Cdpimlz'bm. 155 i Relïgionis habitum. deferens peccet - Ratioz. p. — Venialia non funt d ; ne- d ceffitate confeffionis, moztaliccr,& fit excommunicatus. Sexta canfa , quam Cajetanus ponit» Bl.. 2e Si Confeffarius non poffit cla- ) ré percipere vel judicare, an fit mortale eftex pretiofitate ornatüs, Quod enim ,'cutäeftä necne , perífu ^ pretiofum eft uni , non eft pretiofum ut abftineant, adendum eft pro viri'bus u alteri, quemex vi conditionis decet fa- Trontjs Ratie.. Neexponant fe periculo pec- 1 at cere magnos fumptus in veftibus, annu- lis ; monilibus , &c.ideo fiornatusre- cati mortalis , forté enim -efïct Imora Ts tale, latus ad perfonam , eft exceffivus in pre- tnord tio , non eft fine peccato : Communi- utd fi poenitens fit do&tior Confef- , Vdi fario , &teneat none(fe mortale, De ter tamen talis exceffusfuperbus , ftul- ;gendo: 1 tus & vanus, videtur effe venialis : non hoc vide in Tra&. de Conícientia num. Vidun t enim propterea Majoribus «quantur, 31. oratuy XXIV, Tandem Corioftas , de qua quia pretiofé ficut illi ornantur. x t S, T ho, agit 2. 2« q. 167, per duosart. . 3. Exícandalo, ideft, exoccafione i, i »peceandi , mulier enitm fuperflué otna- &infinuat, quód fit vidum movens ad |putt nimis vcl immoderaté. fciendum , feu ta facilé concupifcitur. Si tamen ex (314 parte mulieris non fit intentio ptove- appetitus inordinatus fciendi , five per u lt intelle&um five per fenfum, — Eft pec- - candi ad fui concupifcentiam , nec ci carum,q uia protrahit appetitum cogno'— placeat, quódaliquisad impurum ejus Ícendi plus,quàm re&a Ratio dictat, Et i qui ut amorem alliciatur, licérplaceat, quód faltem femper cft veniale , (ihomoap- laudetur , nonideo mortaliter peccat 5 r i mortaliter tamen peccant , qui eam im- petat fcirealiqua, non prafigendo de- bitumfinem, (nim. Dei gloriam , fuam " puré adamant , eft enim occafio acce- fsl ptà , non data. Vide infrà defeanda- aut proximi falutem ) uti fit in ludicris, jocis,facetiis, &c. Jefont lo Tra&.7. Exam. 7, num. 127. & nota feqq. Mortale effe poteft diverfis tmodis. r, Ex fine , fi nim, finis intentus fit uomodo in talibus cafibus fe debet mortalis , ut , fi quis appetat aliquid IN gerere Confeffarius ? iM - XX Si Confeffario claré videre, audire, ícire, legere, propter luxuriam , vel ingrave damnum proxi- conílet de mortali , & poenitens nolit mi, 2, Proptcr eos, quorum, v. g. j abfünere , neganda eft. abfolutio : fi demonum , magorum , &c. ope vult "T claré conflet non effe mortale, fed folüm talia cognoícere. 3. Propter ea qux jtel ? veniale, abí(olvendus nodi nolit, /e&, licéc abflinere vultcognofcere, ut , fi Virgo aliqua, Religiofus vel Rcligio(a. curiofé vellet MP Ratio 1, P* Quia fubje&um eft in- noffe , quanta fit delectatio copulz Qb 7' :: Capax carnalis, licét nollet experiri ; fi enim ii " abfolutionis propter continuum atfe'&'um peccati mortalis, & hoc vellet , effet adhuc fpeciale pec- ns,ïtïg D catum Bb? TRACT. F. Exam,.a. 196 brutorum & afpectu pudendorum eo. ad: L «arum luxurim, tem qui ex propofi- to vellet audire peccatum ejus, qui con- rum;ob rationem oppofitam, Sitamen nijo fitetur, Item qui (nififortead impu- & n hoc cafu quis advertezet periculum x gnandum ) appeteret audire incanta- laptüs in mortale , fub mortali tenetur mh abflinere. tiones , divinationes , & fimilta prohi- Si quis confiicaret pudenda tl a bita : fimilis enim eft culpa difcere & brutorum ad. videndum eorum femen, li(.m docere, — 4. Quaotumad ipfas res vifas mortale effec ob proximius perieulum, d vel cognitas, ut cominuniter accidit iis, f. Propterea , quz ob cuciofitatem o« I) n qui peuinr videre ( & hoc cum periculo mittuntur, ut, fiquis, v, g. Parochus «onfenfüs, pollution's, aut fine ratio- vel fimilis curiofe legendo Poet:s , co- di,ri nabili caufa ) faexsnasnudas, autge- meoedias , &c, negh'ggt Ícire ea , quz ex qui nitalia cujuscunque fcxüs: vel videre vi officii & .necefíarió fcire tenetur, f aut audiie mulieres in loco fibi pericu- 6,Ratione modi , ut íi ad curio(a (cien- nan:gn lofo , v. g. in proflibulo & lupanari. da adhibeat prohibita,v. g. füperítitiofa, thoral 11 VXidere , imà folüm velle videre homi- vel impudicos tactus. 7 Ratione Ícan- &t ncs coeuntes, femper eft peccotam mor- dali, quando nim, fimilia cognofcendo, i, & tale, quia eft notabilis caufa commo- videndo , proximo eft oecaíio ruina in fonz tionis fenfualitatis, Secus eft de coitu peccatum mortale, n At a ae du at eotifoo reei o ao ao [ W&g finy E-X, A UM E N-IM Yettu 177 pd De Avari;ia & Luxuría, s ll [2 $2 NG X Varits,ut loquita: $, Au-g)uff. -- XXV,.RBe. D. xAvan"ti'a deEnï'tuvr, quöæ 3-5 in Epift. fimilis eft inferno, fir appetitus inordinatus divitiarum. nv qui quantofcunque- devora- Seu, vitium inclinansad inordinatum gv s " 5 esverit, nunquamdicit : Satis appetitum pecunie Per pecuniam eff. usergo infernalis vitii natura & inteliigendo , quidquid pecuniá zftima- mlnw gravitaseft examinanda. De quo Áng.l. bilecft. Bona enim exteriora debet ho Do&tor tra&a Gto homoappetere ordinaté , id eft, fecun- art. Fi-ni 2.2, 0. 118. per octo düm meníuram conditienis fuz, v€ If j fuorum : ficut medicina quaritur fecun- Á "doavitia. düm fanitatem. li te & li q" QUAEROT. Quid eft, & (lümt;mn Bn2. Peccatoavaritiz potefi tripli- Q peceatum 2 * n2 P((Qlum citer peccari , niip. inordinaté appete 9 - E De vitiis Gapimlz bus. 137 t do, acquirendo, retinendo, — Pro cujus do ob matetie parvitatem ? aut excu- 1j T j majoti intelligenda fabile proprer ignorantiam,vim aut mes tpai tum? -Be i, Avaritia peteft dupliciter fu- Luxuria cum $. THO- m rul mi. 1. Proutopponitur juftitie , & fic XXVI &w. t. Itl eít appcticus accipiendi vel retinendi a- bene dcfinitür , quód (itinordinatus ap- m petitus vel ufus venereorum fcu vene- licnum, quod , ficftin re gravi, clarum lj Pä"" eft cffe mortale, & «encri ad reftitutio- rez voluptatis. Vel, eff vitiumincli- jl nem. In hoc fenfu ufurarios , foene- nans ad calem appetitum vcl ufum. Di- h citur, ézordinatus , id eft , contra rectam. ratores, fures, aliosque fraudulentos Y dicimus avaics : uti & omnes illos , rationcm , qualis fempereft , fifit ex- t qui habent voluntatem acquirendi di- tramatiimonium. . Eft peccatum mor- s n tale. vitias per fas & nefas , vel cum periculo j u transgrediendi przceptum obligans fub Ratio patebit ex. dicendis poftea de g.l'u'le:ä mortzli, v, g. eleemofynz in neceffitate fornicatione, Mat extrema, — 2. Prout opponitur liberali- x.2. Tutior & probabilior fenten- tati , & fic dicitur inordinatus appetitus tiatenet ,' quód in rebus venercis non. .a eali pecunig , & communiter eff peccatum detur.parvitas materiz, Ratte,. Omnisdelectatio venerea ex- venialeratione parvitatis, In hoc fenfu tra imatrim. femper graviter pugnat dicuntur avari , qui valdeaccuratéat- tendunt ad rem. domefticant , vivunt contra re&m rationem. Ü valde parcé , dolent de crebris expenfis, Exquofcquítur, quódac&us imper- minutiffima quzque refervant , omnia feái in genere luxuriz fint quidem in- vertunt ad aliquod emolumentum. Ni- terdum folum peccata venialia , non ob ] hilominus his & cun&isin divitias pro- parvitatem materie , fed ob defectum advertentie & confenfüs. Hinc omnis pendentibus cauteláà opus eftjob peiicu- lain hoc vidio latentia, deliberata voluptas venerea vifu, audi- tu, ta&u, ofculo, amplexu, vel etiam at Luxuria. fola cogitatione percepta eft peccatum yi mortale, Pro intelligentia videantur J Luxuria (l!t loquitur Euf&bius) ho- quz dicta funt de dele&atione morofa T li fpäl j minem quafibeflificat, &, ut ita dicam, 'Tradt, 4, n, 46. & feqq. & de Cusiofi- ( d pejorem beftiá facit. De nullo alio pec- tatein 1. Exam. n. 24. ätrïxn. gtl cato legicur dixiffe Deum , fe peeniccre &. 3. Copula carmalis extra m , i Íeciffc hominem, — De hoc befliali vitio non poteft à mortali excuíari propter i^ Angelicus Praceptor (cui caftitatis zo- ignorantiam , licét effes folàm foluti Lquzjiul«ï nà rencs cinxit manus Angelica) agit » cum fo'uta,feu fernicatio implex ; au; 2.2. q. 13$. per $. art. cum publica mer etrice, QUJERO II,Qnid eft luxuria ? eftne Ratio Quiacífetignorantia juris na- T turalis & diviniomnino mamifefü. — De peceatum mortale 2 vel ycniale aliquan- joif pb 3 qua 198 -TRACTï WK Exam,.ai. qua videin Tra&. 6, de legibus, Exam, cafupofitotolleretur, & quidem violen- psd 2,n.17, Etcontrarium afferere eft h- ter. 2.Quoad formale , & hoc eftfir- forurm refis, ut definivit Concil, Vienn. mum propofitum perpetuó abftinendi tíeact X&. 4. Metus , minz mortis , aut infa- ab omni voluntaria venerea deleda- & eti miz, pudor vociferandi, &c. non excu- tione & opere , nim. extra matrimo- j &cofit nium. du fantin prefentià morctali, Ratio. . Homo debet potiüs pati om- XXVIL, QUAERO III. Puella que- fcopi nia mundi mala ,, & malle millies mori dam Monacha ante inveflitionem aut m uàm confentire in malum omnium facram Profeffionem eft occulté five vo- giox malorum maximum , quale eft , unicum luntarié fiveinvoluntarié deflorata , de Yig flitt etiam , peccatum mortale ( prafertim . quo poft Deum nulli conftat , nifiipfi, x luxurig ) & fecutur » & complici , ac Confeffario , poteftne (l natio» aexeo :gterna dam- f illa fufcipere fine peccato nigrum fuz x $, Visabíoluta alicui perfonz pro Congregationis velum , ac confecrarid TT viribus, v,g. propriis membris, pedi- aut quod in co cafu remedium ? An fithin te R, . bus aut manibus , vel clamando (licét /i:/i/f 1 irtito conatu) refiftentiillata , excufat, Suppono tr, Nec vidüz nec.alte"riþ ltmpm j fi omnis interior confenfus-defit, Et | fominz corrupte prohibitum elfe Re- [ jl Virgo fic oppreffaac deflorata;attamen ligionis ingreffum , ejuíve profeffio- li (i t nem, i emper animo , etiam fub ipfo a&u ve- u Suppono 2, Prater velum Nox./ïtia- E nerez yoluptati ( quam forté fenfu feu carne percipit) contradicens , virgini- tüs feu probationis, quod communiter UM Yl tatem non perdit quoad fermale,& quo- eftalbum , daturque in fufceptione ha- ad Deum., bitüs, dari etiam velum nigrum, & hoc for Ratio, Peccatum debeteffe volunta- quintuplex , ut notat nofter Sylvefler. E Primum cít Profeffionis , quod datut rium : Sed illa copula , & dele&atio, QWl fi quecffet, forecomnino involuntaria, completo Novitiatu folis fororibus cho- )! *-&. li ut fupponitur. Ergo, Etita claré do- ralibus, dum profeffionem emittunt: cet S,'Tho, 2. 2, q. 64. a. f. in c, dicens: ,& non poteft dari nifi expleto decimo- ,taïüt Yit ANon efl crimen mulierzs per vtolestiam fextoztatis anno, Sécauudyum elt Con- violate , Ji confen[us non adfit : quia non Íecrationis,quod anno 25. ztatis datür : fitt inquinatar ,. uifi de confenfu mantis , ut & dari poteflàfolo Epifcopo, Tertm tijí edixit Lucia: Si me feceris invitam eft Ordinationis, quod non ampliüsclt ^i violari,caftiras mihi duplicabitur ad co- in ufu, ut feparatim detur $ dabatur fþifa ronam. antehac anno ztatis 40. ad hocui quai (nfs Not, quàdVirginitas poffit dupliciter Diaconiffz poffent in choro inchoate il confiderari. "artutt l ) 9uc I. Quoad materiale , & horas , & legere homilias. Cütn hoc eft integritas carnis feu clauftri v Pralationis quod Abbariffis dabatur an- lts ginalis non referai , & hoc ífolum , no xtatis 69, qua &tas nunc non am- d ' pln EE Dewitiss Capitalibus, 192 ioni Virginem, pliï;g eft neceffaria , fed fufficit 30. an- i quaz Vireonon efï, mortale & norum. . Quintum eft velum continen- eft. D tiz acobfervantie , quod eft viduarum, Necin hoc Epifcopus poteft difpenfa- quü & ctiam poteft dari Virginibus , licet re , licét ex valde rationabili caufá pof- i econtra velum virginale non poffit dari fit difpenfare , ut , fi qua taliseffet fic confecrata , vel poft confecrationem vidue , etiam ex difpþnfatiOne Epi- u [ l Ícopi, fornicaretur , fungeretur tamen talibus ; Non effe in omni R eli- [ Suppono 3. officiis, que Virginibus confecratis prz- t cifé juxta monaflerii confuetudinem fo- gione ac Monafterio confuetam dictam d ( Virginut confecrationem feu benedi- lent demandari , à quibus ante difpen- é&ionem. fationem debent abflinere, , Quod Ordinem noftrum concernit , ConftitutionesSorerum no- O 040, Fosrnina vi corrupta non ii p 4 u flrarum cap. 16, in fine fic dicunt : per it Virginitatem quoad Deum, Ergo «t ANolumus quod alique Sovores benedi- poteft confecrari, m cantur , cum $, Deminieus P. IN, bocor- Ad hoc N,conf, Càm enim difficile dinaffe dicatur. ciréa illas , qua fuerunt fit , voluntatein eo cafuitareniti , ut nullusomnino detur confenfus , & Ec- TT tezopore [uo.$ C buj[modi Leneditiio jiun: foleat effe aliquibus occafro , wt fuper 4- elefiz ( qua tantüm de exterioribus ju- jl lias fe extollagt. — His premiffis dicat) de pleno diffenfu non poffit con- x r,Cum tutiori & probabiliori fen- ftare, facri Canonesflàruerunt ,. ut talis «V tentia, Fcemina occulté , etiam per à Confecratione humiliter abftineat, Adtollen- jl vim , violata non poteft confecrari & XXVIII, x;. 2, ad Q. 3. velari inter Virgines absque peccato dum in eocafu fcandalum , & àd confue Vg mortali , quod committit tum ipía qua lendum famza illius puellz non licet ad- T nolti confecratur, tumille, quifcienter eam hibere illud remedium quod aliqui fug- confecrat, Ita cum Angelico Do&ore gerunt , nim, in Orationibus in. Czri- 5 o in 4.d. 38. q. 1. a. $. ad $. monia confecrationis dicifolitis, nomen Ratio. In Sacramentis& facramen- yend Virginitatis mutare in nomen caflitatis talibus fcienter, etiam occulté , &ad & continentie ; Vcl faltem ut Épifco- exp]fïüïï;, vitandum fcandalum, committere falfi- pusintra mentem ly Virginitasaccipiat T tarem& fi&ionem , leftEcclefizinju- pro eodem quod fignificat caftitas & j 7- " riofum , & gravis irreverentia , adcó- continentia, Necíubfiftitratio Do&o- p " que peccatum mortale, v, g. confecrare rum hoc medium íuggetentium , qu& lo Epifcopum , qui talis effe non poteft, efthac, quód communi fermone etiam dau h confecrationi falis & aqua fupponere ille , quz occulté fciuntur corruptz, r höf:'f id, quod (al & aquanon efl, effet enim * Vocentur Virgines fine mendacio in al- m d facrilegium * Sed confecratio Virgi- legato fenfu. l z num cenfetur inter Sacramentalia Ec- Ratio 3.cft quas data cft- pro R. 1, biy o €lefix. Ergo confecrationi fupponere applicanda, 1 pv ïi Ratio h, 200 TR A&?. F. Exam.2. Ton Ratio 1. eft Cajetani fic arguentis : tutem;bene tamen qquoajd ftstum, prout Mgee Remedium hoc vanum eft, quia fi offi- in prafenti fumirur , ad quod fufficit M F cium confecrationis Virginum perfpi- effe Virginem quoad carnis integrita- ciatur , apparebit , quàd auc oportet tem, quamqua rctinent, communi ufü vf D Virginem confecrare per illud, aut illud ab omnibus vocantur Virgines. t omittere , ficut peroflicium, quocon- Eadem refolutio patetex Pontificali 41 fecratur Epifcopus , oportet Epiícopum Romano dicente , Pontificem debereit- bio: confecrare, & fimilia. — Nec puto (ait quirere de vt €$ confc. fengia , C carni p Cajet.) Do&orem aliquem , qui offi- integvitate. cium hujusmodi viderit , hoc confu- Xolàinck teoi Qzid fj membrum virile Ti luiffe, egrediatur clauflra pudoris fine refolu- Ratío 3. Per hanc nominis mutatio- [ tione feminis ? Mil t nem famz talis mulieris non. videtur Dico cum Cotrado , non amitti Yir- vttls íatis confultum , cüm alique faltem fretnc ginitatem corporalem in fa&oeffe,. perfonz , idjomaLatinum intelligentes Ratío,' Quia dele&atio venerea com tn "foleantintereffe & id advertere , & fal- pletur in fola refolutione feminis , & Adome 4 tem idadverteret Epifcopus confecrans, cui hzc nominis mutatio fuggeritur. peream completé.referatur figilium vi- djrc&ä [ 1 atf R. 3. Si nullo remedio ( quod certé rili ingredie nte. lm non facilé occurrit ) famz talis puelle fuccurri poffit , patienter ferat , fitque Species Lusuria. Y W "uris cententa velo viduali, Confeffarius ante QUAEROIV, Quortfunc&quz? hr inveftitionem aut. profeffionem ab ea Juis; confultus, debetillam inflruere, quód ** XXIX. . cum S. Tho, 2. 2.q, 154. qu i a,1. . Sexpotiffimüm funtfpeciesluxu- à Confecratione humiliter ab&ingrc te- fncatuft, riz, fcil.Fornicatio fimplex. Adulte n Yus, Sed quid fi Epifcopus id folüm fciret rium, Inceftus. Scuprum. Raptus. Vi- St(m " ex coníeffione ? tiümcontranaturam, Quafuoordint Dico. Deberet eam corfecrare. Ratio. explicantur. " ïd&äï(g oitus foluti füsj Ne frangatfigillum, Sed mulier morta- .. orsicarío fmplex cft c cum foluta jam deflorata, ita ut uterque pit liter peccaret , ut probat Razze adducta Val tOR T. fit íolutus, id eft, liberab omnivinct- P « id fi folüm fuiffet voluntarié pol- lo, non folüm conjugü , fed & conis- s guinitatis , affinitats, Ordinis, Rdi- Quj luta,fignaculo non referato ? Dico, poffet ceníecrari poft peractam gionis, & voti, ac cuju(canque imptó- Toltg 'Und peenitentiam, menti, poffitque inter eos eífe matrimo- nium, Licét in largo (enfu interdum Wi Ratio, Licétilla mulier Virginitatem amiferit quoad Deum , & ut virtus eft, pro quovis illicito coitu accipiatur. Pt u MOdeU : uj feu licét non maneat Virgo quoad vir- autemeft fermo de ea proprie fumpte Ferar d De 'L-'i j 22 " 2or ts Capitalibus. U zi Fornicatio fimplex eft intrinfece mala , ftd oportet quod (it maris ad ceter- Iy minatamfeeminam , cum qua perma- & peccarum mortale, mala, inquam, qult neac , &on per modicum tempusfed diu, ii non præci(& quia prohibita lege politi- veletiam per totam vitam, và,(ed prohibita,quia mala, E inde eft, EOII!LMZ a. Declarat hoc & probat Angelicz pu- quód naturaliter eft maribus in fpecie zitatis /Emulator S,Thomas 2. 2. q.1 j4. humaná follicitudo de certitudine pro- ^ h a, 2. hoc difcurfu : Abíque omni du- lis , quia eis imminet cducatio prolis : Vsiad [ hzc autemcertitudo tolieretur , fi effet bio tenendum eft, quàd fornicatio fim- lii d vagus concubitus, Hac aucem deter- plex fit peccatum mortale, non obítan- te quàd Deut. 23. fuperillud, Non erit minatio certze fceminaz matrimonium d V j meretrix, &c. dicit Gloff. -Ad meretri- vocatur, & ideo dicitur effe dejure na- TU n turali, t paucis omiflis fubdit S. D, ces prohibet accedere , quarum eft ve- nalis turpitudo, Non enim debet dici Unde cüm fornicatio fit concubitus va- 01 at venialis, fed venalis, quod eft proprié gus , utpote prater matrimonium exi- meretricum. flens , eftcontrabonum prolis educan- N Ad hujusautem eviden- « tiam confiderandum eft , quód mortale dz , & ideo peaggtum mortale, Nec U Wi t tfLomne peccatum , quod committitur obftat , fialiquis fornicando aliquam dire&té contra vitam hominis ; fornica- itti ") cognofcens fufficienter provideat proli tie autem fimplex importat inordina- de edücatione : quiaid quod caditfub tionem , quz vergit in nocumentum les o is deterrninatione , judicatur fecun- I vitz cjus,qui eft ex tali concubitu nafci- düm id quod communiteraccidit,& non turás, "Videmus enim in omnibus a- fecundüm id quod in aliquo cafu poteft nimalibus , in quibus ad cducadonem accidere. Hzcibi. t furi prolis requiritur cura maris & foeminz, Oppono. Nullum peccatum cadit (ab ho ) quód in eis non c&qvagus concubitus, pracepto divino : Sed'Ofee 1. pracipi- lutt fed maris ad certàm feeminam, unam vel turà Domino: Vade, fume tibi uxo - t n plures , ficut patecin omnibus avibus. rem fornicationum, & fac tibi filios for- um nicationum. Secus autem eft 1 animalibus,in quibus Ergo, Qz fola foemina füfficicad educationem fce- "A4d bec K, quód.Deus dominium cor- tüs,in quibus eft vagus concubitus ; ut potis mulieris tranftulerit in Ofeam, fic d g patetin canibus & hujufmodi aliis ani- ut illa quz anté erat fornicaria , per mg AF malibus. Manifeftum eft autem quód confenfum Prophetz,& mandatum Dei, " M p ad educationem hominisnon folüm re- fuerit facta ejus legitima uxor. Vocatur 7il) Iu quiritur cura matris, à qua nutritur fed autem fornicaria , quia antea fuerat ta- multó magis cura patris , àquo eft in- hs, &filit ex cali matrimonio progeni— $j OW ( " flruendus, & defendendus, & in bonis ti vocantur filii fornicationis propter fü '[60"* " tam interioribus quàm exterioribus pro- matris opprobrium, Nec eft infolitum llell , movendus, Et ideo contra naturam ii . inS, Scriptura , quód res retineat no- j homunis eft, quód utatur vago concubi- men ab eo quod fuit; ficut. Eva poft ( c ermas ! Nésan Zo2x j TRACT, Y. Exam.2,, formatiogem faiatm vocatur ab Adamo;, Íolüm quoad homines & in foro fori, a s 1 lm hoc nunc os cx offibus meis, quia exoffe nen quoad. Dcum) non approbatur, fed facta cft , & ante formationem erar os. folàm toleratur & diffimulatur adca- JIRUWS , 1im, n Item. ferpens à Moyfe ex virga produ- vendamajora mala , nim,adulteria, & l con &us , appellatur adhuc virga Exod, 7. peccata contra naturam ,. ne calidiores cttali Devoravit Firga aaroti Virgas eorumm.. Nationes labanturinilla, - Quódautem filibus W Hoftia poft confecrationem adhuc ap- inter duo mal ( quorum utrumque ne- n pellatur panis, quia fuit talis, ita pariter quitvitari) diffimulanter poffit tolerari €ftdeilla muliere. qu id quod eft minus, nemonegat. Vide ACCODY Effae: fornicatio graviffimum: pecca- tum 2 : de Lupanaribus in hoc Exam, n, 43 Qym , Qua eff pena fornicationis fimplicis, Dzcocutn S, T ho. Iococit:.'a-. 3. Licét Vr cuinum. ftuprum uon annedtitur 2 fornicatio fit gravior illis peccatis, qux: gt Dico. "Dlam contra Clericos quàm dit j funt contra externa hominis bona , cft Laicos. eft. arbitraria feu. ad aibitrium u tamen minus homicidio & illispeccatis, Judicis,juxta loci confuetudinem, For- » TU qua dirg&ä commi ïmtus'contna. De- Dicator licér nom teneatur ad matrim, un;, cum . coui As li plice . debet tamenalere prf.- Declarat hoc S, D. GravitasalicujJus. lem, mrrggradu Va peccati poteffattendi dupliciter, . Uno Sed quid fineget f& effe patrem? modo fecundüm. fe ; » alio medo. fecun- JDico.. Si confeffus vel convi&tus f DT cXPyi 1tn df düm . accidens. Secundüm fe quidem / de copula, coi pío przfumitur effe ptr Ea attenditur gravitas. peccati ex: ratione (licét fe effe n eget ) nifi alium mon- fuz fpeciei,, quz confideraturíecundünx. flret. cundogn Pa bonum; cui peccatum opponitur : for- « Q»id/frplures cum eadem foemina ha- AORU Bicatio autem.eff contra bonum homi- bucrintcommercium E2 , m nis nafcituri. Ecr ideo fecundüm. fpe-- Dico,. '"Tunc eftrecurrendumad cir- ciem eft peccatum graviuspeceatis quac. cumflantias , nim. cui magis correfpon- Roj 8 b i funt contra bona exteriora , ficut eft: deat: vel tempus. partüs: .5) Velæ Phy 10« n*m; ! furtum & alia hujufmodi, minus autem: gnomia , &c. imó interdum ín favo- Tu peccatis.qua fünt dire&é- contta Deum, rem: prolis. ( ne. defe&u: alimentorum. E & peccato quod eff contravitam homi- intereat), creditur juramento. mulic- rtra; nis jam nati,ficut.eflhomicidium, He ris. ibi.. nemjn L XXXE. addelieriups eft violatio alit ïdlip, XXX. Q imquibufdam locis. ita: ni thori , ut quando vir congreditur Th)tp impuné graffacur fimplex fornicatio , fi: cum uxore alterius;, vel'econmtra. .Pec-t fit cantumepeccatum 2 fürclo, catur: proinde: per: illud. etiam. contf& Ill, 13[ Üj D,ica.- j Hoc non . facit: eatm effe lici- . juflitiam, & committitur, five hrerque Tij zàny, necab«a tollit rationem: peccati ; ; peccans , five unustantüm fit conjug* NT quia. per: illam, impunitater ( qua: eft tus : quod neceffario in confeffiane e n expli- P EDERIM » D ä&c Vilzs C'agitaïit?m*.- 203 u EQIE u x piicahdum; $i enim uterquefit con- de Virgine cxiflente fub «ura Paren- T. luv jugatus, committritur duplex injuílitia, tum: & in corp. contra aliquos DD. N aim, una contra proprium , alteracon- . (qui tenent , flnprum nonefle fpeciem tra complicis conjugem. De Sponfo Dd luxurix diflin&tam à fimplici fornica- carnaliter peccante vide infrà de (pon- tione)fic arguit;paucis mutatis; Ubi cir- Qu falibus, hu ca materiam alicujus vitii occurrit ali- Poena aducterii antehac fuit capitalis, yl: qua fpecialis deformitas;ibi debet poni quz dein in fominis fuit mitigata déterminata Ípecies illius vitii 51 4 Sed Ti ac converfa in intrufionem in monalfte- luxuriaeft peccatum circa venerea , & in u rium , nunc autem ufu ïscorum eft ar- Virgine , fub cuflodia Patris exiftente, ml bitraria , nim. vcl pecuniaria vel fufti- occurrit fpecialis deformitas fi corrum- eu) gationis, carcerís, relegationis, &c, Ju- patur, Ergo cfl determinata fpecies hr ial dices in puniendis adulteriis negligen- luxurig, Min. patettum ex parte puel- tes,graviter peccant, lz, quz exhoc quód violatur nullà pa- tud'm;r.:. -— XXXIL — Zncefiut eft coitus cum per- €&uone conjugali przcedente, impeditur tU t fona fanguine vel affinitate conjun&a, à competente matrimonio,& poniturin ATR intragradus, inquibusnon poteft con- via meretricandi; tum cx parte Datris, trahi matrim, .Qui gradus in confeffio- qui de ejus cuftodi. follicitudinem gerit, [pitt ne eft exprimendus , licét enim fpecie & potefl actione, injuriarum agere con- dan non diüinguantut , enormiter tamen traflupratorem. Ergo, miurá aggravant , J du prafertim in primo & fe- Oppono. nfetreinjuriam magis fpe- cundo gradu, €atadinjuftitiam , quàm ad luxuriam: Peena inceftüs moderno tempore, uf Sed qui committit ftuprum , alteri facit d locorum , etíam eft arbitraria , inter-. injuriam, nim. PatriPuelle, . Ergo ftu- dum tamem punitur morte, ut fi fit prum non eft ípecies luxurix. m commiffus cumiis , cum quibus jure di- "4 boc S. "Tho. a, 6. cit. a, 3, dicit ; n gis M vino & naturali nequit iniri matrimo- Nihil prohibet , unum peccatum ex ad- g, n nium, v.g, cum filia, matre, fratre, fo- jun&icne alterius deformius fieri,fit au- rore,&c, « tem deformius peccatum luxuriz ex -T ha XX Sroorum ef illicita; uticft peccato injuflitie , quia videtur concu- u extra matrim. v7797575 , ideft, anteaà nemine carnaliter co pifcentia effe inordinatior, quzà dele- gnitarum , deflo- &abili non abftinet , utinjuriam vitet ; vatte, Íeu, el"lvv'-æl*;*: eft coitus illicitus , quo pri-- habet autem duplicem injuriam anne- yc mó tollirur flos virginitatis , feu viola- tur clauftrum íive f; xam. lnam quidem ex parte Virgi- jlWCCCIïz l gnaculum virginale. nis,quam etfi non vi corrumpat , tamen In, largo. fentu. ftu j P prüm accipitur pro cam feducit , & fic tenetur ei fatisfacere; quovis illicito coitt 1.; Hicde eo agitur ZIJE ! h*:/ ut.patet Exod. 22; Aliam veró inju- t inp rima feu propria fignificatione. - Cui riam facit Patri puellz ; unde & ei fe- T wü'(lf $. Thomas loco cit, a,6. addit , ihtelligi cundüm:'legem 'tenetur .àd poinam. Cc2a . Deut, b TR ACT. F. Exam. 2. 204 l 1 us Deut. d- 45 Hzc S, D. Unde Major eft gravat juxta adductam rarj'onehi S. Do. &oris. ntlefo vera de injuria pracifé fumpta, íecus fi tl bidini mixta, udiinprafenti: uti Teneturze vit etiam de fe ,iþfo expli- iferam XX fatisindicat $. D. verbis adductis. $i- care , feillo a&u fuam nitatem violaffe 2 pklx'opriäm Virgi- mile eft in adulterio , per quod etiamfit quim Dico, nonteneri. Ratío, Quiapre- ij injuria conjugi innocenti , &tamen eft vera fpecics luxuriz, di&a mala-non in viris fed in folis fa. turqu« ; 1651 sid fi puella ejufque Pater facilé minis reperiuntur. Teneuturue etiam hanc circum(tau- tiptt conféntiant, & defir omnis vis, fraus, & dolus, càm fcienti& volenti non fiat tiam exprimere puellz qua folo a&uin- inlg terioriconfentiunt in fornicationem? lyo, injuria? -dffirmo cum tatiore & probabiliore [774; Dico. Ubi S, Tho. non diftinguit, fententia , fi adhuc veré fuerint Virgi- Ti meque ego diftinguere volo : Sed S. nes. (inr, t 'Eho. non diftinguit,an visadfit vel non Sitamen illius ja&turam femelfe- cerint, vel fint metetrices, adid non Yl adíit, fed fundatfe in hoc quód ftuprum odfb ampliüs tenentur. habeat fpecialem concupiícentiz inor- nj T dinationem, — Ergo fiveadfit, five non Ratioi.p. Quiain probabiliorif&n- tentia Thomiftarum actus extcrous nule Vi : adfit vis aut fraus , eft fpecies luxuriz, lam malitiam effentialiter addit interno, fl w exprimenda in confeffione. — Prater- dni quam quód infpicienda funt ea quz fe Etgo frexternuseftexprimendus, ecam incernus. Maximé càm tales puellt hi h habentper fe , non quz per accidens, N hoc facili negotio & abíque pudorepol- per feautem Patri fitinjuria; — Derefti- fintinfinuare , imó cum magna gloris, Yif tutione ex caufa ftupri vide Tract, 8, E- titulo nim.fervandz V irginitatis. Quia o xam.$5. n, 95. Ratio2, p.. Qu ia per hoc gonfc(ïïo' 'tp Ergone peenitens in confeffione te- redderetur odiofa, À TMig) netur cxprimere, fe illo actu primó per- " TTeneturaze Confeffarius etiam dehoe d didiffe vel abfluliffe lorem Virginita- um tis? interrogare , loquendo de a&u fivein- terno five externo ? p XXXIV. 4ffirmo cum tutiore & pro- "dffirmo. . Sed interroget cauté & val- TZP i babiliore fententia & prafata S, Thomz demodefté, ne videatur nimis curiofus, Afoty doctrina. Unde puella cum primo a- & curiofis interrogationibus confeffio- d Pt'dlme étu,quo Virginitatis florem perdidit , & nem reddar odioíam, R4rio, Quia vir quo eum puellzabttulit , tenetur Tij ] juxta dicta eft nova fpecies peccati. bhanc citcumflantiam exprimere. Pana ftupri eff vel excommunicatio l, p Rato, | Quia juxta S. 'Fho. Huþr'um velfufligatio , vel intrufio in Monafte« It ] rium 5 in Clerico carcer , fufpenfio j r eft diflin&a. fpecies luxuriz 5 & dato, quód fpecie non diflinguatur à fornica- depofitio , vel dcgradü;tio,pro»quälit&tc Vr &W tionc fimplici , notabiliter tamen ag- perfone, Stuprum vwiolentum longé- d EE ioj De vitiz Capimhbzx. ! feverius puniendum eft, cuicunque bo- communicati, & perpetuó infames : & nefiz fceminz, etiam viduz, violentia fi Clericifuerint, de proprio gradu de- inferatur, cidant , tencaturque Raptor raptam j lF.ü il l XXXV.Raptus, prout de eo híic lo- convenienter dotare , pro arbitrio Judi- il quimur, noneftraptusrerum, quz eft C1$, injufla ablatio rci alienz per vim , dici- Not. varias circumftantias Cir&a.pcc- din - turque rapina , & inde dicuntur rapto- catum carnis occurrere poffe, neceflarià res,nim. divitiarum, fed fermo hic eft de explicandas in Confeffione, ur ratione C raptu perfonarum , qui licét aliquando voti, cemplicis; cognationis, infidelitae tis, follicitationis in Confeffionali, &c., ss in largo fcnfü promifcué accipiatur pro ET ftupro , attamen in fua propria fignifi- quas vide fuprà Tract. 3, Exam. 2, n, il catione eft , cüm puella violenter con- 25. tra ejus vel parentum voluntatem abdu- XXXVI. * sztiz;m contPa maturam E&m'* 1j citur , uccorrupta habeaturin uxorem, juxta S, Tho.loc, cit,a, 1. efta&tus ve- 8 d velinconcubinam, Eftetiam raptus,[i abdu&táabutatur, earenitente, Unde nereus repugnans non Ííolüm rationi re&a , quod eft commune omni vitia cum $. Tho. loco cit, a. 7, fic poteft od luxurie , ímó cuicunque peccato , fed definiri ; Raptus cíl violentia facta gt etiam ipfi ordini naturali adüs vene- addi mulieri vel parentibus propter coitum rci, quiconvenit humanzfpeciel, qui affequendum , etiam marrimonialem, x eft, ut fitintes mafculum & faeminam Unde juxta S. Tho. cit. eft raptus, fi 3 ul ejufdempeciei, nim.humanz, in vafe violentiafiat mulieri, licét non patri : & fitu debito,quodin hoc vitio ( ex quo u velfifiat patri, licecnon mulieri, puta, j magü?: nulla fequi poteft generatio ) non fer- uia confentit : five inferatur Virgini, rgimn*d vatur, Cüm autem id pluribus modis five puellz corrupta,aut viduz ; vel ma- Lt ritate ? quz omniain confeffione funt contingere poffit , vitium hoc eft fpe- cies luxuris fubalterna, continens fub: explicanda, Item fi San&timoniali , jj &l fe plures fpecies imfimas. De quibus tuncautem fimul eftfacrilegium. — Ali- ii poítea n. 58, quando idem actus eft fimul fluprum & raptus , ut fi quis violentiam inferat XXXVIL Sacriegium à nonnullis ) tltïïæä Virgiai,eam abdu&am deflorando, recenfetur inter fpecies luxuriz , atta- o^ i De hocRaptu , in quantum eft im- men proprié fpecies ejus noneft , cüm n " pedimentum dirimens matrim, fiet fer- ctiam reperiri poffit in alio genere pece, IU mo in Tract. de matrim, Exam. cati,v, g. furti, homicidii, &c. In prae- j r n, 97. 6. Q.14. ( fenti per facrilegium intelligitur , illea- j W Pena hujus raptüs de Jure Canoni- Gusluxurix , quo violatur corpus per- J )l €6,& juxta Conc. Trid.eft , quod Rap- fonz Deo eoníecrate per votum vel U ul tor & omrnes ei confilium , auxilium, profcffionem Religionis, five fit vir, five mülier; quam circumflantiam üiterque j vd favo;gm'px &bentes fint ipfo jure ex- da €91n- $a x 206 TÀACT. V, Exam, 2. complex de 1e 'ïp'fo & de complice in nam feu genus , quoter - Confeffione exprimere debet. go &qugs habet Ajin fub fe fpeciesinfimas 2 i Áupt Declarat hocS..D, loco cít, a. 10, ad XXXVIII. g, cum $, Tho . cit. a, -u,) fnnguir 2, dicens : Saerzegize poteft. concur- Sunt quatuor, nim,.mollities, fodomia, vere ctm diverfis luxuria [heciebus, . .Si d (pg beftialitas , & vitium contra naturam, [ enim 4liquis abutatur. Pev[ond fibi con- Qu quarta fpecies retinet naturam fui Beturt juntla. fecundzzm / [piritualem ceraatio- geheris.. Explicantur fuo ordine : ditiot ziem ex Baptifmo & Confirmatione , ut "Mollities íeu pollutio , five immun-. 4 patét in Patrinis ; cozsitH/t facrilegium ditia, eft, quendo absqueomni concu- tume dd modum inceftus, Si abutatur Firgine bitu caufá dele&ationis veneresz procu. luens Deo [acrata , im quantum efW fpon[a ratureflufio feminis, Eftfemper (dum gt ttf Cbrifi , cum quo fecit fpirituale matri- voluntaria eft ) & in omni cafu pecca- i monium , ut aita. I, ad 3. eff facrilegi- tum mortale , etfi procuraretur gratià Átia um per. modum adulteris fpiritualis.: — n fanitatis , quia fruftratur finis à natura lia "quantum vero efl (ab. (piritualis Patris infemineintentus, fcil. alterius indivi- dded r eura con[Htuta , erit quoddam fpiritua- dui generatio » eflque cOntra natu- flosno; le fluprum. . Et, fiviolentiainferatur, ram ; quam.ob caufam ex genere fuo tüseia erit [piritnalisvaptus , qui etiam. [ecun- eftgravius , quàmrem haberecumfo- [ Umuir dém legescivilesgeavigspunitur , quam rore, matre, aut moniali, Et licethoc Miv alius raptus. Unde Jufl LIPIATHS: Im-. peccatum taim abominandum (it,tames, [ perator dn. Cod. l, 9. tit, 139 dicit i $i pró dolor , multi,, ei omnino affueti, Vimni qnis , non dicam rapere , fed- atteutare tam parvi illud faciunt, quám fpuere ia : Ti tantummodo — aatrimonii conjungendi terratn, | piüi caufa (acratiffimas Firgines aufus fue- Dixi dum e wlxmtkrü, puta, five l, HzcS. D. vit , capitali pena feriatur. dire&é, five indire&é , & in caufa , licet tf De Jure Canonico autem ille qui rapit eveniat in fomno. Vide Tra&,4. Exatm. uPüni[ h« vel violat Monialem , fi fit Laicusfeu 2, R. 62, ubi didum eft, quz fintcaufz Szcularis., " cxcommunicatur ; fi:fit g mollitiei , quas homo- vitare tenetur. D , W»i Clericus , deponitur & in monafterium Caterutn Regula generalis eft ; Sicaufa . b detruditur, ipía veró Monialisin carce- pollutionis fit mortalis, v. g. taGtus,ve i rem vel ar&iüs in Monaflerium inclu- delectatie de.ea, &c. Vel venialis, v.g. thalnd' ditur ad agendam poenitentiam. — Plura verbum otiofum inconfideraté di&um, &t 1Ia de Sacrilegio vide Tra&t, 10. Exam, 4. vel fine omni culpa , v.g.cura Medici, Ny .Q, 10. n, 64. &c, pollutio fecuta etiam eft talis. tie d. 5$ quts fub a&uali pollutioneimagi- Qütg p Spectet vitii contra naminmg naretur fibi quandam períonam , tene- dil 4 C2j returne in confeffione eam circum an- Jl( CLUAERO V. Dixift a-ntca—, vitium üuam expriq;qrc z "l!ta " contra naturam effe fpeciem iubaltc;g 2 l* Gdt[a[e l Affm LE De vitiz Capitaliä;;:, 205 "m «fjirmo, Exprimere ergo dcbet , an Probabilgs cb- tutims ;;'on licet. Ratios fit nupta, monialis, virgo, vidua, con. Pollütio quz ex andientia Confeffio- . fanguinea, &c. &aro. Quiiobjcctum num fequiturjideO excufatur, 'quia ejus st dat fpeciem actui, r cauía excufatur & caret culpà : Sed ex Qnid f duo fe mutuó polluerent , te- d hoc capite in caíu pofito non excufatur, Bneturne uterque exprimerc tales con- quia eft(imul directé volita. Ergo. dit: ditiones fi iis affecti fint, ] uid judicar-de illis ! qui etiam vi- Ws Affrmo.Katioefl eadem, | Et hoc v * Ont(t gilantes fine carnis commotione & im- rumeft, «ctuaui dato quód alezuui-pol- riutdá-evei vacione-patientu fazuin-d Nf luens nullam fentiret. dele&atio membro fecrete 2 X DCIQ » a juxta dicta paulo tüprà. B. cum Angelico Doctor g Opufc, i aly vid fantis de. diftillatione ex | fe.in 64, de fluxu libidinis fic difcurrente : fomnis eveniente ?2 n Quibu(ídam contingit confeientie du- ia Dic. Sihomoante fomnum ei nul- bictas & perturbatio magna , undeipfis RT lam dederit caufam culpabilem , & evi- vigilantibus , abfque ullà commetione £O gilansnon det complacentiam , fed po- carnis & cogitationeimmundá, huimor tiàis eliciat difplicentianz,deteftationem, ag quidam per membrum fecretuni egre- bt &c.omnicaretculpa: | Secüs, ficaufam ditur fine delectatione , & quafi infen- , Bii dederit vel imea complacuerit, fibiliter , ita ut multi de hoc non per- luml Ratio, « Quia fub hac diftin&ione cïï pendant, nifi cum pannos fenferint ma- miiá vel non eft voluntaria, defactos, .Cujus cauíam aliqui igno- -- Licetne gaudere de pollutione incul- rantes tutbantur & errant, putantes, pabiliinfomnohabitá ? fe pollutos effe; & ideo fciendum eft, Dico.. Probabiliüs non licet. Ratio ji, p quàd illius humoris effufio non eft pol- Y n ( patet; tum quia delectatio de pollutione lutio , quia ; ut dicunt Medici,,. fine li- Ts ' exponit hominem magno periculo con- bidinofa dele&atione & carnisconrmo- quæüi' fentiendi , tum etiam ex €05 quiaideo tione nullus. potef£pollui.vigilando.. Ad! pollutio in fomno habita excufatur , ipfius. tamen: lrumoris. effufionem: vide-- i. Jisdi quia non fuit voluntaria » fed perfecu- tur maturalis conditio: caufam exhibere: tam complacentiam fit voluntaria , ficut jv g' I; prinariam , fed'deiride id'aliud! . quod: etiam de acceffu Jacob ad Liam di&um. d ad: naturam difponit;, caüfa vitiofa & e—- eft Tra&. 4 Ex àm.2, n, 73.. vitabilis perficit& confummat. Qui- ( ]"1 Nota tamen non e T ffc peccatum gau- buídam: hoc: evenire'agnovi ob.folam. dere. de bono ex tali. pollutione fubfe- m cuto fecumdiüim fe fü praientanvr & allocutionem. alicujus. mpto., utcabftrahit: perfonz,in cujus: confpe&tu quis. labuit; vl ab illa caufa;v. £..de fanitate;, complacentiam: fenfualem: &: vanam,, )eilon'fmf Eflae peccatum gaudere de p*olïiïtibne: feu: ad. quani: inordinato:amore affici-- Cïm aIi"u fecuta ex audientia Conteffionum ,. veli tut', aut per ta&um.impudimm,levem,, ficfxderarc ut fequatur ex illa? " autimaginandoaliques actusimpudicos: QItl-- ^ 298 TRACT. F, Exam, z. fortiter & morofé : in his enim cafi- habitá & impotentia vitandi , quàmde i z bus , & aliis fimilibus multi inveniuntur Ruxu illius libidinis dolor eft fimpliciter . habere calefactiones & cemmotiones habendus D quia tamen dubitare deta- Mmi carnis libidinofas, didumque humorem libus , quz fpe&ant ad conícientig ptt- Si od Niscon emitcere , velint nolint ; fed eas caufas ritatem , quandoque valde proficuum eft, poteris hoc confiteri, ob quietudi- guini & fimiles, qux funt evitabiles , debet fclho quilibetfugere & evitare pro poffe, ma- nem mentis & pacem; quamvis expediie non credam, HzxcS.D, ximé qui fentit de hoc fe paflionatum, tiig fÍzuad hoe naturaliver i& clinavutn] j five 1Nota, quoad hactenus dicta & dicen- t da,effe nonnullas (ententias à Sede Apo- ticnr .ex vitio mentis , five ex debilitate natu- ftolica damnatas, ^ Nam inter propoli- rz : & qui hujufmodi caufas non evi- ad J taverit pro pofle vel juxta poffe , relin- tiones ab. Alexandro VII, damnaras ef D At quendo amicitiam & familiaritatem hacn, 24. Mollities, fodomia, & befli- litas, funt peccata ejufdem Ípeeiei infe p perfonarum , ad quas inordinaté affici- tur , fugiendo etiam allocutiones & a- mz , ideoque fufficit dicerein Confd- prid, lr fpe&um perfonarum, licet non credant, fione,fe procuraffe pollutionem. - Etn, 25, ui habuit copulam cum [olutafa- nv ipfum.per dicam effüfionem peccare mortaliter, nifi forté aliter concupifce- tisfacit Confeffionis pracepro dicens: Ys Commifi. cum. foluta grave peccatum hii ret ; aur impudicé tangeret perfonam, quz eft caufa iftius effe&tus : tamencre- contra caftitatem ; non explicando c Vi&'lum(( do, eum graviter peccare , & magno pulam. E inter propofitioncs ab In- vt nocentio XL damnatas eft hec n. 49 In eccati mortalis periculo : & ideo con- filium do tibi., quód abfque dilatione Tam clarum videtur , fornicationem lii (ecundüm fe nullam involvere maliti- morofá ipfe fibi violentiam faciat in hac Cl Á am, & folum effe malam , qua interdr parte , fugiendo perfonas hujufmedi, nino rationi dil- fur atque cum eis omnem opportunitatem é(ta , utconttarium om IT fonum videatur, Et n. 49. - Mollitits loci & temporisevitet, Hicitaque prz- Aittn jure naturz prohibita n onc , Undt Vi dictus fluxus , qui àquibuídam vocatur libidojfi pot&H evirariipfiusoccafio , &, fi Deus eam nen interdixi (fec, fzpe effet n fi tudiofé non evitetur , eft omnino bona,& aliquando obligatoria fub mot- A eonfitendus cum fuis occafionibus. & tali, ^ Etn. $0. Copula cum conjugate O negligentiá habità circa ipfas, — Si veró confentiente marito,non eft adulcerium Ui dot conüngit excaufa , qua vitari non po- adeóque fufficit in confeffione dicere, * " tefl,. ficutquando audiuntur verba im- effe fornicatum. mr, l fodu- pudica ex cafu ,. velloquitur cum ipía, ts .XXXIX. — Sodomia fcu vitium dlgmd miticum, maximéabominandum, no- vcl fedet juxta eam , de cujus prafentiá x Mi 4 habet complacentiam vanam,& ab ea fe- men habens a Sodoma civitate , QU* um j * 5 jones parari non valet ? in his & fimilibus propter illud cum tota ila Re m matà: ml €redofufficere ; quód tam dg oecaüqgc igne calitüs delapío , eft concre * juxtö R. DBe vitiss Caþii;z/iäw. 05 Yi ! UXLe — Befialitas juha S, Tho. cita- fa'xta S. Tho, eftcoitus inter mafzulum ( & maículum , vel feeminam & feemi- tum , cfl cencubirus fcu coitus cum re, li nam * : itaut non fervetur debitus fexus, Ícil. animata , a/terius [peciei , nim.cum, OU Si Sodomitz effent affedti anté nomíina- beftia feu bruto. Et hoc eft nefandiffi- jl xis conditionibus, conjugii, voti,cenfan- mumac morraliffimum fcelus , in cujus j ! guinitatis , affinitatis ,. &c, id ín con- confeifione fpecies animalis, am nimi- D m an fue- rum fueritvacca , canis , &c, non eft fcíkone explicandum eft , neceflarió exprimenda : licét enim phy- Y rit agens velpatiens , quia agens com- $d mittit fimul pollutionem , non veró pa- ficé differantfpecie , moraliter tamen, ( $X tiens quà tals. Sitamen & huncineo quoad prafens , funt- eju(dem fpeciei, WU Sub hoc peccato ( ut ex definitione $, a&u polluicontingeret , id pariter ex- [| du primere deberet. Si quis fimile quid Tho, patet) continetur infandus coitus [omi) attentaverit cum feemina , pariter ex- magorum ac fagarum cum damone in- cubo vel fuccubo , qui przter peccatum [dcmlþ«f pumere debet, quia eftalia , faltem im- d perfecta , fpecies fodomiz : licét enim contra naturam , eft adhuc fpeciale pec- od fervetur debitus fexus, non tamen debi- catum contra Keligionem , nim. pecca- m tum vas, fodomia enim femper fit extra tum focictatis & commercii cum dia- vas naturale, Aliicoitum viri cum bolo infenfiflimo Dei & humani generis PzzcePw fcemina extra vas naturale reducunt ad hofte. Quod fine omni dubio in con- gtavevïi h CX? Id vitium contra naturam, De quo poftea feffione cft exprimendum , uti & , an ex S, Thoma.. dzmon f& fliterit in forma viri vel fo- ylti Poena hujashorrendi crimsinis dejure minz, confanguinez , conjugatz, mO- y du ( W civili & in foro fculari eratgladius, Ex nialis , &c, tunc namque prater diabo- licam beftialitatem, per affe&tum ad ta- myülïii Conftitutionibus peenalibus Caroli V. eft ignis feu comburium, De Jure lem vel talem peifonam additur fpe- um um Canonico autem Laici Sodomitz ex- cialis malitia , v. g, inceftüs , adulterii, communicantur, Ecclefiaftici beneficiis &e, n privantur, & dcponuntur, | Hodie ex Poena de Jute civili huic fceleri debi- j 000* i / Conflitutione Pii V, de anno 1568. ta,eflvivum comburium, Et Levit, 20, i ls « Kcclefiaftii hoe dirüm nefas exercentes deejus poenaficlegituri — Qu cuzz j«- oini privilegio Clericali , Beneficio, u mentovel pecore coserit , smorte mortiatur, p Dignitate, & Officio Ecclefiaflico, cjul- pecus quoque occiditur 5 mulier qua [uc- nol d ( dem Conflitutionis authoritate privan- enbnerit cutlib , et jumento , /fmhl suterfi- )h tur, ficut per Judicem Ecclefiaflicum ciatur cum eo. degradati mox tradantur poteflati (zcu- XLL. um ceutra uaturam ef , " "A lv lari , qua de iis idem capiat judicium, quando quis coit cum fexu fcemineo & | omlül quod in Laicos huic vitiointricatos, le- ejufdem fpecici , fed utloquitur S, "T ho. Oma [ gitimis reperitur fanctionibus conflitu- 2. 1I. Cit, oz fervatur naturalis modus " Ium, y vl £oncumbendi ant quantüm ad inffrumen- um N 216 TRACT. F; Exam.2. tuuoson debium , autalos monfiruofos fpecics peccatorum, v, g. adulterii, in- 1 deon Q befliales: conctmbendi . smodos, Ubi ceftüs, facrilegii , &c, neceffarió expli- vics de. candein Confeffione. Á tialibid S. Tho, videtur velle, quód, ubifexus eft debitus, licét vasfeulocus fit indebi- 1. Ra(;"gf patet ex ,di&is de fornicatio- À tus , nonfit Sodomia (puta, perfecta) ne. Legi&!m fed peccatum contra naturam, quod eft, R.3. Mortal iter pcccant;illi Caupo- permilte; ubicunque non poteft fequi generatio, nes, qui in fuis domibus, vel annexis hiU nifi (ut Sylvefler nofter intelligit) raró, tuguriolis permittunt meretrices, uteü 4 te&pau' lden f at fi mulier prabeat terga , vel fuper- pluresibi divertant hofpites. rediatur ,'yiro. fuccumbente. Dixi, ^ Ratio.Quia (ünt participes alieni pec- b quód di&us coitus non fit fodozia per- càti, Sicut ergo non licet alicui ven- lh tl o fcla , poteft tamen admitti quód fit dere gladium vel venenuin , quocredii fpecies ejusimperfecta & redu&tiva,pro- eum ufurum ad alium occidendum , ita g. utanté infinuatum eft. fimiliter. n Ti Faftidiofa hzc funtz qui de iis plura 5&:.4. Mortale peceatum eft, quarere &efiderat, infpiciatalios AA, fufius de tributum, portorium, ac lucrufm ex u LP his lubricis tractantes, Qux peccata pilucro & operá meretricum , umó &l Mqoisal D poffinc committi in ufu conjugii , vide execrandum piaculum,etiam barbaris fortiori Chriftianis indignum, Gunidus infrà Trac&t, 16. Exam. 7. l, 102, 0. feqq. Ratio cít cadem quz anté. tmmm R& f.. Poteftati publicz licitumeli &'(!x Xl Meretricium etr Lupanariz. in aliqua civitatis parte permittere Lv Bitt ( panaria 2 feu ut in ea habitent metetti- ts ces. N QUJERO VI. Quidfunt? Suntne Wt Í licita vel faltem toleranda? Eftne pecca- Hzc eff probabilior &ntentiafunäz- li, | rs. tum meretticibus » quàtalibus , locare ta in S. Auguftino mox citando, & in $ ET domos? 'Tho, qui z. 2, q, 10: a, 1 1, in c. ficdi- M w XLII. Meretricium eff türpïs quaftus fcurrit : Hümanum regimen derivatur "P*Wl)ä venalis corporis fosminz. Cüm enim à divino regimine , & ipfum debet imi- ineretrix dicatur à merendo , di&us Mäþ: tari , Deusautem quamvisfit omnipo- i -quzftus eft illud lucrum quod mulier tens & fummé bonus , permittit tamen Qu ex turpi ufu corporis meretur, Lupana- aliqua mala fieri in Univerfo , qua pro" bigin tia funt edes talium meretricum, fe hibere poffet, ne eis fublatis majorabo" püli. proftituentium, na tollerenrur , vel etiam pejora moà Ee2. Merctricium femper, in omni fequerentur. Sic ergo & in regimine ln aüæm eafa & actu, eflpeccatum morrale : nec humano illi , qui prafunt , redté aliqua Ti U ulla meretrix in meretricandi propofito mala tolerant,ne aliqua bona impedian- perfiftens eft capax abfolutionis, Poffunt tur, veletiam ne aliqua mala pejora i?' €tiam mererricio admifceri plures aliae M currantur, Sicut Auguflinus dicit 1n 4 L LR "w IDe vitiz Caep.itæ/zäm. ; E : ?-EVI Aufer mere- Dd L 2. de ordinec, 4. to, I. ea civitatis partcr , übi Poteftas publica lo trices de rebushumanis,turbaveris om- eostoleret) domos noa elocare, nialibidinibus,- Hec$.D. Quietiam Ranoi. Quiaclarum eft, tunenul- " vf l t. 2. Q. IoI.2, 3. ad 2, ait * Saprentis Tam fieri participationem alieni peccati, : effrones neccooperationem ad illud, - Legislateris efb ; mimores trenser at Aato . Finis in permiffionemere- . permittere ut majores caveantnr, Etita il vt fit in Urbe, feu Romz, ubi, Papá fcien- tricli prztenfus , nim. refrenatio libidi- nis, & nefollicirentur honeflz, non vi- erttt te & pàátiente , permittuntur Lupanaria. Ite detur obtineri, Namlibidonon extin- ldem fit im aliis quibufdam civitati- bus, guitur, fed accenditur ejus ufu juxra p jct Dixi, Permittuntur , äon approban— Magiftrum in 4, fent, dift, 24. addito malz fenfualitatis inclinationi nabitu: Q tur fed tolerantur ad majora mala ca- du venda, v, g. adulteria, fodomiam, & ne quia duo vincuta forziora funt uno, feminz. honeflz [of.liccntur.. Hinc Confir. 1. Viri prudentes ajupt , quód illi qui funt apti ad follicirandas hone- n d meretricium nec eft nec effe poteft ibi velalibilicitum , fed manet (emper. & ftas, non adeant meretrices ; vcl quód, clicute &t ig quovis a&u eft peccatum mortale, Si- quó magis nieretricibus fünt affueti , eà étitm cut Deus olim Judzis permittebat exer- magis follicitent honeflas , ob majorem €itium üfurarum ad alienos , &tamen viuiimpetum , utícribic Navarrus in Hgmïm. erat peccatum mortale, Manuali, nte bl E. 6, Meretricibus in ea civi:atis Confir.2,' Sicut, juxta proverbiuim, W occafio facitfures, ita G fornicarios, & QPEI i patte ( inqua Pete(tas publicanon per- n Adelefcentes hac occafione citiüs di- hi l mittiteas habitare ) domos locare, cft fcunt peccare, quàm difcerent , filu J " . peccatum mortale, naria non permitterentur. fent j Katío. . Quia locansa o [:4 it in re gravi &, tamen 8, Pra&icé probabilius eft, - j u n., : contra juftam legem & confuetudinem lod, &eftcaufa amortaliter non peccare eos , qui in ea 4 V ; quód tantum vixgä ferpat ulteriüs,. civitatis parte, ubimeretrices toleran- at tur,eis domos locant , nonco fine prin- nl Majot difficuitasefl, an efiarh' illi fint cipali vel minüs principali , ut meretri- ij in confcientia tuti, & à culpa immunes, centur , utex meretricio lucrum repor- leu qui exftruunt vellocant domos metetri- tent, fed preciíé ad vivendum , cum ve- ii i «eibusin eacivitatis parte , ubi poteftate '*a acfincera coramDeo difplicentia me- yliug - publicà eis permittitur habitare2 Vcl an, retricdi, Ita Navarrus , qui Romz miat ficut . metretricium . folüm permittitur, D! nen aütem &tlicitum , ita & locatio do- Ícripfit, & Joan. Major ab eo cita- 70& x tus, j Jl orum facta guerctrigibqg.f --Pxo deci- Ratsoues Navarri quoad praxin con- j ione viücentes funt tres, : Przza2. Ex con- j !3 B7 Tu:ius effct Amercïfi;ibh'slq(in fuetudine totius .£eré. Chriftiani orbis gufhüw j Dda 2,Quia, 312 TRACT.F. Exam, 3. : [4 2. uia przfatum didtum 3 Auguflini ant, & dift. fimilitercon(. Solutio patet DN ab omxzibus receptum vix poteft exequi -ex ipfamet R, 8. norale fine domorum locatione. 3« In Urbe, Zid 2. difl. maj. Dare occafionem at Ícente & pauente Papá , locantur. & preximam & juvate proximé , uti fitin tioe , femper confueveruntlocari domus me- exemplis ibi allatis., C. maj, remoté fundan xetricibus, Et Confeffarii abfolvunt & felàüm , utifitin przfenti, IN. maj. & fic nemfi femper abfolverunt locatores earum fine dift, min. N. cont. Pauló aliter dici o videl propoüto abftinendi à tali.locatione. teít , quàd cooperatio ad peccatum ia Y Ereo. "t prafenti folàm (it materialis , nonfor- totor Ratio 4, hisaddi poteftà p ari —: Inlo- malis,. Proquo vide Tra&, 7, Examj7, p a cis,ubi Catholici , Haretici, & Judai n. 142. vivuntpermixtifciente Magiftratu , li- Ad 3. . ficutad primum. - finda citum eft Judaiselocare domos, etiam XLIV, .. Porcflze merctrix licité reti- u pro Synagogis , & Synagogas xdificare nere,quod accepit pro ufu corporis ? p acreparare, uti & Hareticis templa; & Affrmo probabilius cum |.$, Tho lr tamen peccant in illis, . Ergo fimili- 2.530 3 P garrdeit) a. 2. dicente : Qu Mj ter, quis dat. 1meretrici prapter fornicatinm, Wt g XLIIT . Oppozo 1. contra R. 8. Non mhulter yote/f febi vetiuere. , qmd ei datsim of licet elocare Gomum ufurario, quia ab- efh : fed fi fugerfiteà aliquid per feamdm ET uteretur illà, Ergo nec meretrici, vel dolum extorfiffet , teuetur vejiume. Titedy - 2. Darealicui occafionem peccandi, De quo plura vide Tract. $. Exam. 4 3. Pmus & juvare ad peccandum , eft peccatum, Vl ut patetin vendente gladium aut yene- Sfb Y j num ei, quem credit eo ufurumad ho- Concubinatus, 777 smicidium;Sed hocfit elocando demum W//f (/4 r meretrici. Ergo, ^ KU l QUJERO VIL -Quid & quinuh ), ] "gA j. Ediliceat domum elöcare pecca- peccarum cft? quz ejus poena ?. X ; * Q odf tori , v. g. aleatori, ad exercendamar- —— LV: z. 1. Concubinatus propti mzni ( tem , cujus exercitium rfon haberinfe- fornicatio affidua , feu frequens& con- f Aj parabiliter annexum peccatum , non ta- Íueta: cum eadem perfona , five foluti M men idlicet , fi habeat peccatumita an- five ligata , five habitando fimul füb Atl ncxum . ; Sed exercitium artis meretri- eodem tecto,& convivendo , acfi ellent Qd candi habet infepárabiliter annexum conjügari : five feparatim quidem h M peccatum mortale; Ergo, Min. Pat. bitando; attamen fefe frequentando, & ut u[llm,Fu ex fuprà diétis de fornicatione. publicé converíando modo uxorio ; Tug, Ad 1, dift. ant, Ufurario uttali, & loquitut Sylvefter , feu cum iiídem l Y pro ln ex finefive principali five minüs prin- miliaritatis fignis , quz intet copjuges Vttonf cipali, ufurasexercendi, C, ant. , pra- effe folent, Ex quo facilé eruitur,qu 1 (ed fit Concubinus & Concubina, tf " cifé ad vivendum & iphabi;gndup N N y ^ L 3 Devitiss Capitalibur, 213 J * [5 AL ». 2, Concubiüatus efl peccatum 1 R. $. Siterquaterve confeffus , mortale. ejicienda (ut promiferar Concabiná AC QU Ratio patet tum ex data ejus defini- defecit, rariüs tamen lapfus fuit , poe- X E tione , tum ex verbisS. Thomz ejuíque nitens abfolvi poteft , Concubinà non- C mj fundamento, quibus probat fornicatio- düm eje&á, (ed proximé (ut denuó pro- Y N m i 1 nem fimp icem effe peccatum morr,qua mittit) ejicienda. iodit vide fupra in hoc Exam. n. 29, Ratío, Quia tunc adeft emendat od *.3. Concubinarius, non tantüm n io fal- tem inchoata. t U notorius& publicus ( de quo id fimul Tuàjs & 6. . Si Concubinarius pluries mo- probat ratio fcandali ) fed & occultus, abfolvi non debet nec poteft, fi concubi- nitus de ejiciendà Concubiná , non pa- ïi:nunï. nam dimittere nolit, licét fors hac ejus ruit, nec perrariorem lapfum , emen- W r oble&amento & rei domeítice valde dationis fpecimina dedit , licét dicat fe proficua fit, Ita tenetcommunis , tu- habere firmum propoütum"ejiciendf, o ius Qu tior & probabilior fententia. non eft abfolvendus antequam re ipía - Natie. Manere in continuo affe&tu cam ejecerit, D. peccati mortalis & proximá voluntariá o fri Ratio, Quis propofitum & promif- " 14;5 Occafione peccandi mortaliter eft pec- fum , quod tam longo tempore caret Áigniy catum continuum mortale , faciens ho- executione , quz tamen facilé fieri po- Teteli' minem abíolutionis incapacem, teft& debet , conjungiturque cum pe- 05 -Praterea Anno 1666. ab Alexandro riculo proximo ; feu proximá volunta- VII, damnata fuit hec propofitio n, 41. riá occafione peccandi mortaliter , non De p ANon efb oblisandus. Concubinarams d eft fincerum nec ferium. Ergo, ejiciendam. Concubinam , fi bac nimis TTUM his plura yide de recidivis Tract. 13. stilzs efl ad oble&lamentum Concubinarii, Exaim. $. n, 97, & 98. ? git' vulgo vegalo , dum deficrente illd mimis E&.7, $i Concubinarius graviter de- ] l'us Püïf «gre Ageret. Vitapm , €$ alia epulæ t&dio cumbat, & rzter Concubinam non magno Concabinarium afficerent, calia ipinatf habeat nec 3 acilé habere poffit homi- af Jamula nimis diffcil invenivetur, .. 4.$i Concubinariusuno, duobus, nem ei neceffaria fubminiftrantem, nul- eríot aut tribus annis non fuerit confeífüs, & lum autem erga Concubinam ampliüs ib afic&tum gerat , promittat ue fe eam confiteatur, Concubiná adhuc domi re- ^ UM proximé. eje&urum ; vel ipfa effet. U tentá , promittatque fe cam ftatim 6je- s " A"'j' " &urum,poteft abfolvi, facta notabiliter deformior, aut labora- [cir M ! M TA Ratí. Cümillepanitens hactenus ret aliquo turpi morbo horrorem cau- oO non promiferit emendationem , adeo- fante, poteftabfolvi, fiin utroque ca- r f" que non «,Fregcrit ememdgtionis PI'OPOH- fu defit ícandalum, . yit tum , credi poteft primum hoc propofi- "Ratio : |Occafio ; faciläffï pgoxima tunccenfe. um effc finccrum;& non fiditium, *tur füblata. r d " Dà ; ilv 8' d 214 TRACIT. F. Ex-azu. 2« & 8. 'Concubina que non deíinit Ratio, Quia eft in n SaceT invifere fuum Concubinum in infirmi- peccato mort, ejuf- qué continuo affe&u. (iri o tate , fed vult ipfi in agone porrigere BR.2, Notorius Concubinarius & va- dycitur candelam,non eft abfolvenda, gus fornicarius facerdos eft ipfo jure (u- PIRS p . Ratio..— Quiagraviter & quafi conti- peníus , & ideo Miffam legendo fitir- €ommu nuo fcandalizat. regularis : fuper quo difpenfari nequit Xb iNota, Quz dicunturhic de Concu- nifi à Papa. Dixi , zotorius , id. efl, d pb bino , proportionabiliter intelligenda publicus, cujus crimen eftevidens, & tentia] effe de Concubina , quia ficut in di&is nullá poteft tergiverfatione celari, Idem Dit cafibus Concubinus tenetur ejicere eftl de Diaconis , Subdiaconis , imó & deta Concubinam , fic ipfa tenetur diícede- Minoriflis , fiactum proprium fui Qr- Qrdi re,feu domum vitare , licét Concubinus dinisexerceant , ait Navar, & Sylvefter, At eam nonejiciat, Qui pofterior addit : Multi Do&ores fttitdot $&.9. Concubinirii in quibufdam volunt, quód requiratur monitio, aliter Diacefibus (quarum praxis eftobfer- Bf gx non fit ipfo facto excommunicatus, nec Mutüsha vanda) per Confiitütiones Synodales funt excommunicati. Et defa&o nbi- incurrat irrcgularitatem ; fed primum eft verius. P f vdecon 4fn, que terrarum , fiterab Epifcopo legiti- Be, 3. SiSacerdos Concubinatius, de Vg me moniti fe non emendent, faltem quo eft fermo , agat quidem poenitene funt excommunicandi : & Concubirz Titim tiam , acceffct à vitio, fungaturautem wn, (invocato, fiopuseft, brachio , fzcula- füo officio ante difp enfationem , peaut j r) in exilium relegandz , feu extra mortaliter toties quoties, &t Qu Dicecefin proícribendz , ut patet ex Katio, Quiainregravi eft ino bcdi&hg " i Concil. T'rid, Seff. 2 4,cap. 8.dereform, 'E£cclefiz, matrim, Quomodo per privationem 4f Not, tamen , quód non incurrätäoæï l!itcrcxim, fru&uum , officiorum , beneficiorum, vam irregulazitatem, fed indigeat abfo- lutione à fufi mitr?ræ Á per fufpenfionem , &c. puniendi fiat penfione, quam darc- pots L Clerici , etiam Epifcopi , Concubinas Epifcopus. Y ldeme aut alias mulieres (de quibus poffit ha- B.4. Qui funt caufa , ut Saccräoi» D beri fufpicio) in domo vel extra deti- Y qui eft notorius Coacubinarius , dic& Vi nentes , patet ex Trid, Seff. 25, cap. Miffam, & eam fine juffa caufa audiunt d Ym 323 peccantmort, Ita S, Tho. quodl. 11, p ( UJERO VIII. Sace—rdos.Concubi. a. 80 - du ym'z narius , legendo Miffam, fitne irregula- Ratio, Quaiafunt cau fa inddcens $x p iis2 & peccantne qui eam audiunt? | cerdotetn ad peccandum mort, nim, & BI "XLVI Certumefl, quàd talisSacer- indigne facrificandum. dos Concubinarius , five notorius, five l dlj [j - .Hoc tamen folüm intelligitr de iis occultus , quoad Deum & quoad fe fit j lOftis qui fciunt & fcire peífunt ac debent ic- t fufp enfust adcóque mortater peccet il €elebrando. gemillam , qug prohibet ; a.udirchrï m AUs s5 7ub E De vitiis Capimlzäw. 2I$ At o fam Sacerdotis Concubinarii & forni- nomine, quia in matrim, erant ductz carii notoii, Secus eftfi ab iis non in- fine folemnitate , nec poticbantur ullo Vi ducatur Sacerdos , fedipfe cx fe prom- familiz gubernio, ad differentiain alia- ijte ptus ac paratus fic, nec fit publicé ex- rum uxorum principalium , quibus au- t lgl communicatus,de quo cis conftet, thoritas fuper familiam competebat.Vi- lnl XLVIL, Dic sibi , ubi fcpeliendus de de Polygamia. A eft publicus Concubinarius fine paeni- Sed quid diczs ad illum textum Con- nelei tentia in tali peccato mortuus ? cilii Toletani, relatum in c. 4, & $. dift, ione at Dico, Extra locum facrum ut optimé 34- Chrifliants aut uxorem aut pro uxa- dicot ! docet nofler Card, Turrecrem. — Rarzo : ve Concubinam babere licere, pmpriumï; Cüm obierit impeenitens in peccató Dico. CümScortatio (ut fuprà pro- i mortali notorio , non eft dignus fepul- batum) jure natutz fir prohibita, ibi per Malt turáinloco facro, Concubinam non intelligitur Scortum, yrmon Effetue g*rave.peccatum ; fiConcubi- fed Uxor per verba quidem de prafenti u narius haberet imaginem fue Concubi- defponfata , fed fine inftrumentis dota- m i n£ veleconza? — — libusaliifque folemnitatibus , olim fal- "ffrmo. — Quia effet continuum fo- tem in foro externo , & de jure civili lt mentum & incentivum libidinis. ad matrimonium requifitis : defe&tu ' qui&em y Teneturae quis domo expellere foc- quarum in eodem foro & jure vocaba- , fugtt minam , quam ( propter aliquam im- tur Concübina , quz tamen in foro futionia prudentem ejus a&ionem ) plebs credit poli.feu coram Deo revera eratlegitima * h effe concubinam , cüm tamen no t UXOor. fit 2 * ,[W.ïüüw ! "ff mo teneri , i plebi füfpicionem Cboret , Ofcula , JAmplexus , Tatius, dnoi'mcu! aliter eximere non poffit, eamque poffit Litera amatoria , Munera. (ditg dimittere fine fuo gravi detrimento, Ratio, Quantümad fcandalum pro- Q.T/ERO IX. Quid de his fen- | )quam í ximiidem eft , realiter concubinarium: tis 2 XLIX. Choreafive faltus exgenere AU[M "Esg effe , aut ob di&am a&ionem reputari talem. fuo , feu per fe , ex fe & ex natura (ua bt il XLVIII. Oomodo intellïgitür S. Scri- noneft peccatum , nec indicium libidi- tura dum refert , quód antiqui Patres LTl ; nis , fed fignum latitiz. Si ergo fiat abuerint Cogcubinas 2 debitotempore &loco , honefto fine & : callfai"þ; Dico habuiffe eastunc , qtländo ad modo, non debet culpari, licétfrequen- Generis humani multiplicationem ex 'ter fiat. Dum vero à SS. Patribus cul- m Dei difpenfatione licita erat Polygamia patur , eft propter abufum , qui eft vi- ] feu uxorum pluralitas, Unde ille Con- n tiofus & periculofus ; ratione cujus pe- cubinz cragt legitimz Veterum Patrum iiculi quiliber feipfum menfuret , & funt ! 57 H nten- . Conjuges ,' compellabantur autem co confideret : 1. Quo angno, quài T d tione à TRACT, F. Éxam.2, a16 tione Choreas ducat, an ex libidine, an quam nccemtatäm; äut«rmïon*abileïm Mp decentis lztitiz ac honeflz recreationis caufam. Alio modo dicitur aliquideífe imatoii peccatum mortale ex fua caufa , ficusil- - (dem« gratià? 2, an fibi noceat afpe&tus mu- lieris, cum qua converfatur? 3,quos le qui dat eleemofynam , ut aliquemin- tlbusca ducat ad herefim , mortaliter peccat ) t t£a&tus, & quoanimo faciat, aut manum * intorqueat ? 4. qui, & an venerei di- propter intentionem corruptam H di- Ü mortl Mi fcurfus interveniant ? $, quaslevitates &um eft autem fuprà , quód confenfus in dele&tationem peccati mortalis cft j üt dia (in quibusmille, ÉJtem venialia , pec- .cata latent) exerceat $. Et fimilia , ex peccatum mortale, & non folum con- moj fenfusin actum, Jquibusid , quodex fe malum non eft, ^ Et ideo cüm fornict- LT vitiari potefl ; uti & vitiantur Chorex tiofit peccatum mortale, & multó ma- lpras zatione loci prohibiti, ut, fifiant in Ec- gis aliz luxuriz fpecies , confequenseít, damup il i clefia , effet enim magna irreverentia quód confenfus in delectationem talis Dei : & rationc temporis, ut fi fiant fub peccati,fit peccatum mortale, & nonfo- M | ]üm confeníus in actum. officio divino aut cum impedimento e- Ec ideocum Tatylidin jusin die fefto. — Si autem fiant officio ofcula & amplexus hujufmodi propit Quf divino totaliter pera&o , & nonex con- dele&ationem hujufmodi fiunt , conft- firtgin Íuetudine, nec pro majori parte diei , quenseít , quód fint peccata moralia, Ctign non vitiantur faltem morraliter, Item & (icíolàm dicuntur libidinofa. Hzc t d yitiantur ratione perfonarum faltanti- ibi. Quibus adde, quód i ofcula , n* CM um, utfifint Clerici, Religiofi, Mo- plexus , &ta&tus, careant omni libid W&W niales ; &c, ex quo cafu mille fcandala 2e, pravà intentione & circumflantiá, enth[w&q pullulare poffunt, — Proinde magna o- ut, fi przcifé fiant amicitiz honcítz ii us eft cautela, Tandemratione pravz gratià , &c. careant culpà etiam ve- quuc [6 niali. v, g. lafcive intentionis; & ratione P MU modi,puta,impudici, Not. 1. quód non folàm fit mortale j !rasinrm,tl &.2. Ofcula, amplexus, &tactus, tactus ex genere fue- impudicos factre um licét fecundüm tuam fpeciem non fint fed etiam efl mortale eos pati. 08 N peccata mortalia , ut tamen libidinofa & verum eft deeo , qui patitur tadtus um'mü? ]ta h Íunt , inter mortalia numerantur. non impudicos, credit tamen vel dubi- l S. D.2.2, q. 1 54- a. 4. tas cos fieri malo animo , fi fine (candae Ál At Declarat boc i c. Aliquid dicicur lo eos poffit vitare. Ommmu e(Íc peccatum mortale dupliciter. Uno Not. 2. Inter 45, propofitiones ab (äiHMal modo fecundüm fpeciem fuam , & hoc Alexandro VII, damnatas effe hancn Vdflep modoofculum, amplexus, velta&us, 40. Efl probabilisopinio, quaditit &t Íecundüm íuam rationem non nomi- b Conci Bautüs) veniale o[culum, habitum 08, nant peccatum mortale; poffunt enim deletlationems carnalem i feufibilemy Pfr;'f,,/h hac abfque libidine fieri , vel propter qua ex ofculo oritur , feclufo pm'mb cetr eonfuetudinem Patriz, vel propter ali- Jenfnis alterioris (j- gcllationi:. '3 b» APE — De virizs Capitalibus. 219 It n R efp. 3. Qui recipitvel rittit literas L. Ante R. Nor. Periculufn five oc- citunhg. amatorias ac. munufcula fcu donaria a cafionem peccandi effe duplicem. Una (idem eft de comnponentibus vel canen- cftproxima, alteraremota, Proxima mi Z]iflx tibus cantilenas , ac pingeritibus imagi- norte eft , qua femper vel frequenter homines 3es) turpis amoris ac libidinis gratiá , fim lis cond.tionis ad tale peccatum in- Dlïllplll'l : ducit, mortaliter peccat, Vcl, quá pofitá homo morali- jqui Ratío, | Quiazntentio judicat ommes, Qu Iu ter quafi infallibiliter ftatim aut qua(& ut dici folet : Sed illa in prefenti eft ftatim labitur, Occafio remotaeít , ii MT mortalis. Ergo. iddsi qua homo non tam frequenter, & noa &.4« Cenfeffatio incumbittales ob- tam infallibiliter labitur in peccatum, ]b t ligareante abfolutionem , ut dona illa Supponitur autem híc, quód, qui vería- $, Ut dent pauperibus , & literas combu- tur in occafione folüm remotá, poffit & k rant, debeat abfolvi ? quia cum eá flat fic- morah l - Kai Qu riam libidinis. ia talia renovant m;mo- mum propofitum abflinendi à peccatis, a, B Hoc notato - Quid fentis de fervis & ancillis 1l'uH:i- wfu(nwi R& 1 Qui verfatur in periculo feu oc- d molitt corum,qui non memores quód die prz- cafione proxima-peccandi mortaliter , petcnt cedenti portárint,vel fequente portatue non eft abífolvendus , ni(i firmiter fta- fibidini ri fint pondus diei & aílüs , adeóque tuat occafionem illam defer V ere, fi pof- ii quieteindigerent , tamen. medias (zpe fit. um noctes ducendo infomnesfefe vifitant ad Ratio, "Tumquia, qui amat pericu- lat fenefiras ( quod germanice ipfi in qui- lum, peribitin illo ; tüm etiam quia, butdam locis vocant fenfterlen / accu- ao nifi id ftatuat , judicandus eft non ha- fantque fe hoc modo : Pater , ích bab bere fincerum de peccatis dolorem, nec t culpi : grfenfierlet ) fübinde ec iam per fene-. ferium emendationis propofitum, fltrasintrant, torá vel n 1edià nocte con- BA 2 Talis tenetur in Confeffione folüni imps dormiuntamicitiz cau(i, &tamenin- exprimere fpeciem peccati mortalis, cu- terdum vix de ta&ibus fe accufant,etiam «5 examinati? : jus occifieni feu periculo proximo fe expofuit. qi Dico , Confeffarium híc debere con- yut, Ratio. lnmoralibusidem eft , expo- fiderare d uo, r.illud; Intentio judicat mo W omnes;ut anté dixi, nere fe periculo proximo peccati mor- 2,illud Ecclef, 5.. talis, & a&u illud committere, funtque Quiamat periculum, peribitinillo, Si p u ramen appro ejuídem fpeciei, J 2 & 3. Tutius & probabilius efl.quód n n marm concipit, d pietur igni » facilé flam- jl [ qui funt juris fui , ita ut expellere pof- li jl h íint perlonam , cum qua verfantur ia | Periculum cf Occafo peccandi, proximo periculo feu occafione pec- /:Z/ï!;,, candi, tefte experientiá videntes fe con- CEI-!EROX Quid de i-&is cenfes? tinere non poffe , teneantur eam ex- m EC pellere 118 CTRACT. F. Exam, 2. pulere. 2. Si cxpellere cam nequeant, v. 22, & 23, dicentis : "Asguflia fun 5 j P]Rl ipfi abi:e de enc, licéc ex hoc infamia mibi uudique , i enima boc. egero , murs (at fui aut aliorum fequatur : Et hoc Con- amibi efl j fi autem nom egero , non efu- * E feffarius ta t libus poenitentibus tenetur giam manum,s velras * fed melim unhi Eu $d int con ere , nec aliter eos poteft abí(ol- eft abíque opere incidere n manus ve- vVere, Ita decet Angelice puritatts Do- p ffras , quam peccare in coz[peélu Domi- [ &or Aquinas quodl. 1 1, a, 12. & exeo Z5, Corradus acalit. Ex his à ls par?tate diverfi refolyuntur cafus, 3 Ratio-1, p patct cx dictis fuprà de I Concubitíario, 1. Siqui in facie Ecclefiz fint con- Ratio 2, p. Quia praflat , famam, jugati, matrimonium autem ratione ali- D honorem , opes , & vitam ipíam mil- cujus impedimenti dirimentis depre- lies perdere , quàn Suminum Bonum hendatur effe nullum ,' & cohabitatiofit offendere, I cauía , feu occafio -& periculum proxi- &:, 4.cum Corrado, Probabilius eft, mum peccati mort, ita ut continere nc« quód , qui fui juris non funt , v. g. fili & queant, feparandi fi un?ä»g&icä[ fequatur filiz fanilias , uxor , mancipia , &c, non Ícandalum,quod eft acceptum : necali teneantur domum relinquerc. 2. Ie- ter funt abíolvendi, r llj mentur tamen pro virili refiftere ,. quaf- 2.Quibus Chorez ( de quibus ante) vis occafiones , nim. converíationetm, L funt periculum — proximum peccandi qu alloquia, &c. tollere, clamoribus (f mortaliter , tenentur füb mortali easvi- t opus fuerit ) fe defendere, nec ullo me- tare$ fecus, non poffunt abfolvi. Tij 3.Idem dicendum eft de yifur (de quo ru ( exemplo Sufannz,) confentire, 3.Quod nifi fe fa(turos promittant, non Propheta Thren, 3. Oculus meus dt- " t« abfolvantur. — 4. Qux omnia fi non ju- predatus efh. animam ;mam) ofculis , N vent, feparationem ( que omninoim- amplexibus,&c, D poffibilis non eft) quereretenentur. 4. Idem efl de afpicientibus coitus N Katío1, p».. Quiaid.nimis durum & beftiarum, vel genitaliaaliorum homi« li difficile eft. num;: uti& deiis, qui curant fceminas Tti Katio ».p. Neament periculum & in pattibus fecretioribus , autiisinlun- dali 4 pereant inillo. dunt clifleria, Sienim experientiä - Tir - Ratío 3. p. Quia propter affe&um dicetint , in hoc effe fibi periculum pro- peccati mort, funt incapaces abfolutio- ximum confenfüs feu peccati mortals, Ug ( " ^ nis, Ergo. tenentur füb, mortali occafionem tuge- BI þro 2, p- re, Nam bona fortunz ( quibus u Ratio 4. p. eft eadem. quz A R Curatores-ízpe intendunt ) debemus Hüncm .C.cwnfïdäranda & pra&icanda hoc in cum Apoftolo arbitrari ut flercora ut m negotio funt verba & opera Sufannz à Chriftum & falutem anima lucri acia- ) Senecionibuslafcivistentate , Dan,13. mus, kWoE m - a N De vz;ti:'æ Capitalzbur. 219 |d l ln [j h 4. demeftde Sponfo & Sponfa , qui multos fpirituales fub fpecie amiciti hi qni parentibus diffimulantibus, & ob id fpiritualis à flatu orationis impedir & ( càm alieni peccati fe participes faci- impedivit, Hzc eftinquietudo mentis quriys ant)gravi reprehenfione dignis , liberé peítifera, orationem mentis & oris infi- LL interfe, folus&fola, converfantur, & TM Ml ciens & difpergens, & affe&us contra- plurimas turpitudines ante Matrimonii rios orationi in mente gencrat & exer- j coz[ïehi contra&um committunt, 2dem eft de cet. Nam ficut oratio pura mentetn ial t iisdem , quando Sponfo (antequam purificat, & illuminat , lzüificat, forti- Sponíam introducat in domum fuam) ficat; &impinguat: fic carnalis affzctio non permittitur aliquo tempore matri- & immunda mentem inficit & obfcu- Bul moniiufuüs. Vide propofitioncs dam- 5 rat, contriflat, debilitat, & ficcat, & al natas adducendas poflea n. j 2, corpus ejufdem maledictionibus impli- diximïntïz l cat, Maon Persculum familiaritatis. femsnarum , Et queniam fpiritualibus loquor, etiam [piritualium. propter quos ifta fcribuntur, noverint u t ki].*.'.;.i: ipfi, quód licét carnalis affe&tio fit em-. tl -(LU!VEROAXI; Quodnam tuum de nibus pcriculofa & damnofa , eis tamen icpu hocjudicium? perniciofaeft magis: maximé, quando - LLg. Judicium de hoc non eft me- converfantur cum perfona, qu& fpiri* ) (&e qiï'. um, fedilius , quifeeminam iimnpudi- tualís videtur. Nam quamvis eorum oximit cam , àquaad Venerem follicitabatur, principium videatur effe purum , fre- füb- titione fugavit, nim. Ángelici Doctoris quens tamen familiaritas. domefticum gtbl mei Opufc, 64, fic (cribentis ; Quoniam eft periculum,delectabile detrimentum, didevi multi videntur negligere , ut agnofcant & malum occultum , bono colore de- pictum. | Omflf affectus fuos viriofos , & per confequens Qua. quidem — familiaritas . g ub noncurant confiteri , cüm tamen dili- quantó plüscrefcit, tantó plüs infirma- genter funt perfcrutandi , & cum fuis turprincipale motivum , Sutriufque Non tamehn de hoc ifpict vitiis, orientibus ex ipfis, exprimendi. puritas maculatur, al Ideo pratermittere non intendo , quód ftatim perpendunt , quia fagittarius à "a multi nimis afficiuntur ad fe ipfos , qui- principte non mittit fagittas venenatas, ribis ^ dam ad aliquas períonas,quidam ad ho- fed folüm aliqualiter vulnerantes , & nores , quidam ad divitias cemporales, cnimbTïï: amorem augmentantes, Et quia hac funt ficut murus. inter De- Ad tantüm vetró in brevi deveniunt, ii u p um & animam , ideo nullus homo, ha. ut non jam velut Angelus , ficut cacpe- bens aliquid de predi&is , poteft in via i rant, feinvicem alloquantur & videant, Dei proficere , nec habere puram ora- fed tanquam carne veftiti fe mutuo in» o r tendif tionem , & maximé, quando eftcarna- tueantur. Exinde unus incipit appe- lis affectio adperfonam : & de hoc in- )irïlfi j » tere alterius prafentiam cerporalem , :mdorloqui-modo, Nam talis affc&io quia forma vel fpecies corporis , in m " Ee 2 utriul | 420 TRACT. F. ExAm. . Proinde modos ínfolitos & cautelas utriufque niente concepta , incitat eos p tny ad volendum przíentiam corporalem, mirabiles adinvenerumt , quibus procu- qua infit eis prafentia mentalis : fic- rant fibi frequenter colloqui, allegantes hn que fpiritualisdevotio paulatim conver- unusaltericaufas , utilitate ac necefli- h tate depi&tas , cüm tamen in veritate ni- Wi titur ia corporalem & catnalem ; & fic ipforum mentes,quz folebant in oratio- hilaliud fit , nifi onus, cui Ratio jam qüä na necum Deoabíque intermedio loqui, fuccumbit, Sic itaque carnali concu- nunc inter fe & Deum alter ponit alte- pifcentia feu complacentia ;excacati , ]ib rius corporalem effigiem. Etnon mi- tempus , quod olim confueverunt in bu f nüs horrendum eft , cüm hi proprium oratione expendere, ac fpiritualiter oc- errorem percipere & emendare debe- cupare , nunc in hujufmodi familiarita- [ rent, ipfipotiüs , nutrimento erroris, tibus& colloquiis perdunt: & fic, quod L [ totum illud judicant ex maxima chari- dolendum eft, allocutiones divinas pro tate procedere , &fibi invicem amenti- carnalibus commutantes, amodoó, nili ]i entesreferunt , quód in oratione unus mora ferotina cogente , aut alía inevita- ff alteri przfentatur , acfi profe invicem bili caufa , non poffunt ab invicemdil- BQ erare coganturgratia & virtute divina: cedere ; & tunc invité & triftes dilce- n ac per hoc coníolationem fimpliciter dunt, Hzcautem triflitia eft certillte [ Pu )j fenfuslem , quam habent in illarum mum indicium , quód carnis vinculo. mhllpï prafentatione de fe invicem facta in Íunt alligati : & per hoc vifitationesk lsj oratione, zflimant, affirmant, ac affe- confolationes divinz à carnalibus & r diabolicis dilcernuntur. qui runt effe gratiam fpiritualem & divi- : nam. Denique quamvis4e multis exponant D 145 uales autem illufiones tecipiant à periculis , & multa mala incurrant, dum obténebratis confcientiis judicant, il A Sagittario fupradicto, fpecialiter mulie- res, quz citiüs fidem adhibent illufioni tanquam fpiritualibus quadam effelici- j A ericulo W mentali;effet horribile & quafi impoffi- ta, quz fieri nequeunt abíque. Putavi tamen m elius elie j li bile declarare, Sentiunt namque in & peccato. oratione. przfata & reprafentatione non multa de hoc calamó exarare ; àc li Q mentali calorem. quendam ignitum à tamen tacere non valeo, quin ahqualifcl: Sagittario illo illatum, quem credunt & referam maxima ; quia non longe 3 Bul il dicunt effe ignem charitatis, à Spiritu temporibus iftis fimilia contigerunt. lio Sancto transmiffum , volente conjunge- Tandem fpiritaales praedicti quando re fpiricum uniusfpiritui alterius vincu- quc fe deduci permittunt , ut fe invicem «t locharitatis , cüm inde fit ignis libidi- familiariter tangant fub fpecie charita- tofe tis, referantes fibi invicem immeniuft Afl nofiamoris, prout fequentia manife-. ftant,& ramcn deliberant , fe tanquam cordis amorem,quem imprudenter chó*. Umne; Ípirituales unitos poffe fecuriüs ac proli- ritatem appcellent, - Sed in hac refer- PA xiüs fibiloqui: atquein hoc tempus non tiene amoriscft fuaum periculum:quä lnco;.gl peréere d lucrar;. EE 221 De vitiis Capir&hb:m exhoc f:;bricantur fagittz , qua& mentes fciat unulquifque , quàd hz venenofa eorum vulnerant mortaliter , ac vene- T. affectio fub colore fpiritüs acquifita, loqiià nant. Et quod fuper omnia videtur fummé impedit puritatem confellionis, It u mihihorrendum , Deo, Angelis, ho- & cordis munditiam , ut fic hanc fugiat, enityt minibus, ac demonibus, fuerunr ali- tanquam vitiofam rübiginem, quz vix s a uz, fpirituales nomine, fpiritu luxu- poteftaboleri de mente , fialieui fuerit 2 um rizimbutz , qua in excufationem fuz applicata, Pra:cipué, uiatales perfo- at nz , quz diufunt hac à agitta percuffz, libidinis prefumpferunt dicere, fe ha- cotlim buiffe in illis a&ibus impudicis magna quafi;nunquam puré & integré confi- fentimenta de Deo, f Quod nihil aliud tentur : eó quód ipfum. morbum , de- judico effe , nifi quoddam incitamen- Ípe&tibilem in perlonafpirituali , veree imoiis dunt; tum, indu&tivum ad fimilia fecuriüsin- cundantur toties detegere plené & inte- tionsut trandum,& pejora perpetrandum, gré Confeffori , quia verentur exprime- [65, i ..... Dic mihi , qui talibus credis & adhz- re aliquas circumflantias , tali affe&ioni - atl res , f ifli funt veréfpirituales , ut affe- annexas, quas vel tacent, velexprimunt imperfecté , utentes verbis operientibus qu as ris , quid aliudloqui aut facere debe- us rent , nifi quodà Spiritu Sancto proce- di&tum morbum ; occupationem mentis vilitit dere potefl,vel procedit ? abillo autem quafi continuam circa perfonam dile» nihil procedit noxium , fcd folum quod étam in oratione & in cunctis actibus od ertt utile & honeftum : uid enim ad Spi- fuis : & imaginationes turpes de ipía, hoc ib T ritum $, de tactibus & ofculis ? a vana complacentia cordis in memoria qualem honorem inde confequit » & alpe&u mentaliip(us , negligentiam Ut Deus? & qua utilitas aut que neceí- in evirando ejus przfentiam, &c. vemubt fitas tibi ad falutem velalteri, ut hos ii Propterca fzpe mutant Confefforem, ta&us facias vel patiaris $quz conventio aut vellent murare fipoffent, fic quia atiij fpiritüs ad libidinem carnis ? quz igi- trifles funt & acediofi frequenter tam ij qufdïmï tur tua prefumptio , ut hanc contume- ratione affectionis flu&uantis in mente ; "E liam inferasSpiritui Sancto , fcil. attri- quàm ratione-confeffionis impetfectz, j um buendo ei tüz impudicitie fotorem, contriftantur, Sedquod pejuseft,cüm um M x quem vix demones patiuntur 2 quz ipfi deberent querere medicos fpiritua- aleo;W iniqua temeritastua , mulier hypocrita, les cautos, peritos, ac expertos, qui Vl j àfacie Dei proje&a , ut dicas ; deledta- P d ) fcirent illam agritudinem, & caufas iliad tionem carnis libidinofam effe gratiam ejus agnofcerent , & congruum reme- Jaspr & coníoletionem divinam ? Recede er- dium adhiberent , non folüm non fa- ul go fera peffima de finibus meis , quia ciunt, fed potiüs, fiferncl ad aliquem [ (llb (PW demones ne talem pervenerint , ipfum ex tunc fue t fuftinere. queunt. tuam praíentiam anlf giunt,nec revertuntur ad ipfum, Qua- mj ( T Hacitaque, Frattes chaiifiïmi, non runt ergo Confeffores idjotas & fimpli» gi incongrué huic operi funt inferta , ut ces , qui nec morbum intelligunt , nec d Ee 3 u eaufas T'RACT, P. Exam.2, 222 caufasejus agnofcunt , nec ideo fciunt rigidus cum äuïicribus eft habendus,, ) INcc tamen , quia fan&iores , ideomi- congruam adhibere medicinam. [om "Tantum de hac materia dixiffe fuffi- nüscavendz , quó enim fan&iioresfue- T ciat, ut pet hocanimentur per vim-n pu- rint, eó magis alliciunt, & fub pratex- M tu blandi fermonis immifcet fe vifcus ram & immaculatam incedere, & fugere D impiffimz libidinis. Crede mihi, periculofam peftem , familiaritatem la mulierum fpiritualium , qux non me- Epiícopus fum , Epifcopoloquor, nos d liüs , quàm fugiendo , viratur ; fatis mentior : Cedros Libani, id eft, con- enim poffet quis hac fagittà percuffus fe - templationis altiffime homines, & gre- gum arietes , id eft , magnos Pralatos je juniis , vigiliis a difciplints aflligere, l & orare, qui (i non fugiat perfonam, & Ecclefie , fub hac fpecie corruiffe repe« ^ pmnem occafionem defpicianunquam ri , de quofum caíu non magis pratu- Á H ff ! | curabitur ab illo morbo , fed magis mebam , quàm Hieronymi & Ambro- lt augebitur illud vulnus; Propter quod fii. . Sicutctiam ait Bernardus : Quo- qi fequamur confilium B. Hieronymi di- tidie conver(ariscum muliere , &con- tinens vis putari ? Efto, quód fs , ma- m centis ; Foeminam., quam vides bene f converfantem , mente dilige, non cor- culamtamen fufpicionisportas, Scat- Vl l DA porali frequentiá: quia initium libidi- dalum mihi es , tolle tnateriam & cau- i nisin vifitatione mulierum eft, & mun- fam ícandali : quia vz homini illi, per dus cum mulieribus non meliüs quàm qucm Ícandalum venit, Hac Angdli- W y t fugiendo vincitur: quia cüm czteris æs DoGor. ) vitiis & morbis quis poffit refiflere, A [? n huic tamen non poteft nifi per fugam, Con[uetudo päcmndi. Etalibi: Si mulier potuitvincere cum, h «qui jam erar in Paradifo, non eft mi- /l'QU/ER O. XII. ; tis? . Quid dev;ii*la fe- " [ L rum , fieosimpediat, qui nondum ad » Paradifum pervenerunt. Etidem: So- in LIL R.r. Confuetudinarius feu qui luscum fola non fedeas in fecreto abl- u Et iterum : Ne habet confuetudinem in certo gence que arbitro & tefle. fub eodem tecto cum muliere manferis, eccandi, v. g. mentiendi , jurandi, b lafphemandi , aut vifà quacunquetor- necin praterita caflitate confidas , quia moÍía muliere fe dele&andi, fi fit pec- nectu Samfone fortior , nec Salomone catum ex obje&to & genere ftio mortale, fapientior, Sifortédicas, jam corpus. tenetur fub mortali conari, ut talem mortuum efl, dicotibi , quoniam dia- pràvam confuetudinem retradet & cx- bolus vivit ; cujus flatus prunas extin- €tas ardere facit. Item idem dicir. ; flirpet, ÜOmnes Virgines Chrifti & puellas auc Ratio eft eadem, qua (qprä de Pericu» zqualiter dilige , aut «qualiter ignora, loproximo eft data, * Zrem D, Aug. dicit : $ermo brevis & E [ Devitiis Capitalibus, 24 n &.2. Talisconfuetudinarius , v. g. notabiliter aggravantem , fed ut Con- OKCs homo affuetus jurare , fiper hoc expo- feffarius ( qui debet fungi officio Do- &oris, Judicis, & Medici) bene cogno- matur proximo periculo pejerandi ( pro- utfieri communiter poteft ) mortaliter fcat flatum peenitentis, prafertim fi de ä l €ointerroget. ; peccat , quamdiu ferió non proponit ( banc confuetudinem extirpare. Ratto Ratio patet ex officio Confeffarii, J n " 1 eft quz anté, Not, inter Propofitiones ab Innoc. A XL. damnatas effe has, Inprimis n.$8. inil ! L &. 2, Hemo affuetus , v, g. blafphe- homys mare , & contra hanc confuetudinem Non tenemur Confteffario interroganti mügüüi :*;; ferió jam conatus , fiindeliberaté & fu- fateri peccati alicujus confuetudinem, Je E Etn. 60, Poenitenti habenti confuetu- bico motublafphemet ,non peccat mot- 9t taliter. dinem peccandi contralegem Dei , na- at turz, aut Ecclefiz, etfi emendationis -Katio.' Quianon blafphemat volun- fpes nulla appareat , fiec cft neganda, hu ;» - sarié,(ive in fc five in fuà caufa, nec differenda abíolutio ; dummodo mit,! W.4. — Sitalisadvertatfe blafphema- ore proferat fe dolere & proponcre e- N re ex Inadvertentia, & tamen à blaf- mendationem, Et n. 61. Poteft ali- Qs phemia non defiflat , peccat mort. to- mzæ[i;.nj quando abfolvi, qui in proxima occafio- tiesquoties, Idemeft deomni eo, qui ne peccandi verfatur , quam poteft & - lont. non proponit removere talem malam ) n i non vult omittere ; quinimó directé & inclinaiionem. ex propofito quzrit , aut ci fe ingerit. Ratio, - 'Tunc Bla(phemia (idem eft Et n, 62, Proxima occafio eccandi nom : de alio peccato) cfi volita in fua cau- eftfugienda, quandocau aaliqua utilts pcrrdüï*' a. aut honefta non fugiendi occurrit, Et * &.f. Poteff interdum effe cafus , n.63, Licitum eft quzrere dire&é oc- Qud ( quód pernitens teneatur exprimere con- cafionem proximam peccandi pro bono luetudinem peccandi, non quidem ut fpirituali , vel temporali , nofiro. vel « 1 —Aoyum peccatum , aut circumftantiam Pr OXHInDl. n it j ER GN E at AA m il N d EATY ^ z d 7A K 23 V z. 2 à P d (2 l 'eht M I2 US— , [ Laos » ( u) m lss AA gtl* au; s u NT NSSU 7 N*:.. [ N Méy Jl j ( S AE 7 3A - D "— . I luP ( AU EX- T'R ACT. F. Exam. 3. dipedbrdbg peoio Desditeedicadfeadfedto WT [ q EXAMEN Il f D invidia & Qula, a . Nvidia fortunz comes eft, Declarat hoc preclaré S, D. ibidem 3 A j » $. & Vipera eft, quz dum utero ad 2,dicens : Quia invidia eft de glori E exire incipit,propriz matris alterius , in quantum diminuitgloriam, Zs dilacerat vifcera, Papilio eft, quam quisappetit, confequenseft, ut fib i qui comburitalas, dum vult extin- adillos tantum invidia habeatur,quibus guerelucem. Invidia, ait quidam , £» homo vult fe zquare vel praferre in PE(x gloria [ * clauflro na[citur, in aula nutritur,in bo[- hoc autem non eft refpedu | 'tali moritur, 'Tra&at de ea $, Tho, multüm à fe diftantium , nullus enim, li 2« 2, q- 26. per 4. att, D nifiinfanus, ftudet fe equare vel pra- W ferre in gloria his , qui fung multó eo i Irzgidida ; majares, puta, plebejushomo Regi, vd l) etiam Rex plebejo , quem multüm ex- uh W QUAEROI, Quid eft ? an & quan- cedit. Ecideo his qui multüm diflant; W tum peccatum 2 velloco, veltempore, velftatu, homo LMl, Aefpondeo 1. Invidia pfopriä eft ) noninvidet ; fed. his qui fünt propin- irifiitia de bouo alterius , $a quantum ab qui , quibus fe nititur zquare vel pre- T emvido &flimatur diminutivum propria ferre, Nam cüm illi excedunt in glo- l gloría vel excellentia , u definit S, D, a. ria , accidit hoccontra noftram volun- Y I.1n C, Unde, íi quistrifletur de bono tatem ; &inde caufaturtriflia. — Hac alterius , in quantum fibi imminet ex S.D. Exquo patet , hicnon elie iet- Yi hoc periculum alicujus nocumenti , ut li monem de invidia fraternaz gratiz , qui. *fi trifletur de exaltatione fui inimici , ti- quis triftatur de divinz gratiz diffufio- lo mens ne eum ledat , non eft invidia, [ ne feu participationein fratre ; quiailla fed cffectus timoris, Invidia ergo pro- eft peccatum in Spiritum $, & gravilli- lts prié eft de illis bonis, in quibus eftglo- mum, Dequainfra in hoc Tra'&, Exam.» fl tia, &inquibus homines amant hono- $.n, 109, / Rffi[n rari , & in opinione eíTe; ut $, d LD. expli- cat ex Philofopho. Kefp. 5.Juxta S, Tho, a, ;.Invidia ex kll/lg E, 2, Invidia proprié non cft ad in- genere íeu objedo fuo efl peccatum li feriores ,. fcd ad xquales, vel majo- mortale; inindividuo (aþpe efl veniate, IJ3Hllïum r Cf. : Ra P EEE De vitirs Capitalibus. 212j A "Declarantsg ex S. Tho, a, 6.. Gula Ratio X.p..- fnvidfa fécundüm tatio- .I nem obje&i contrariatur charitati, cüm proprié con Gft:tcirca immoderatam de- tendat contra bonum proximi, quem & iectationem, quz eftin cibis& potibus. Ergo filie gulz funt illa vitia, quz ex | quod tencmur diligere. hac iinmoderata cibi & petüs delecta- Secumda pars patet in motibus imper- fe&tis tum hüjus peccati, tum aliorqm. tione confequuntur. Hacautem potfunt accipi velex parteanimz , velex parte GAla, corporis. Exparte animae quid:emr qua- ii drupliciter. Primo quantum ad ra- ilc De qua agit . Thomasa. 2. q. 149. tionem, cujus acies hebetatur ex immo- init deratione cibi & potüs, ideoque. filia e pv 6. art, u gulx cfthebetudo mentis circa intelli- um QUARO IL Quidef,& qiantum gentiam, propter fumofitates ciborum, pcrturbzntes caput i ficut € contrario ( peccatum 2 . LIV.Refp.1.GulajuxtaS, Tho.att.1. abftinentia confert ad. fapientiz perce- nn ü,' j 26 m eft inordinatus appetitus cibi & potüs, prionem. dantüm ad appetitum, T Vel , eft vitium inclinans ad edendum qui, fopito per cibi & potüs immode- m & bibendum inordinaté. Et eft pecca- rantiam gubernaculo rationis,multipli- usl tum, Cujus Razíe efl, Quia recedit citer deordinatur: & quantüm ad hoc quemlï ab ordimerationis, & meníura per eam ponitur inepta latitia. 3.Quantüm ad conflitutà, inordinatum verbum , & fic ponitur lu'xmt*-ï'- Refp. 2.Licet gula fit vidium capitale. multiloquium, Unde Gregor. dicitin ( Vtäijli UL 2. habeatque quinque filias. 3. non ta- Paftor : Nifigule deditos immoderata men eft peccatum ex genere (uo morta- loquacitasraperet, divesille , qui epu- j le, 4 p latus quotidie fplendidé dicitur, i n- Jie? modis. oteft tgmbn mortale effe variis ! ua i u m guagraviüsnonarderet. 4. -ntranGïF Ratio t.p.ex ZSCT ad inordinatum actüm, & fic ponitur ilO- Quia ex [unti vitio gulz (quod eftcirca dele&ationes ícurrilitas , ideft , jocularitasquedam AE hxff:: u taCtüs , qu& fünt pracipuze inter alias) proveniens ex defe&u rationis , que atl 2l ! homo multipliciter provocatur ad pec- P ficut non poteft cohibere verba, ita nec j E,*;T candum . . €x eoque alia vitia oriuntür exteriores geftus. Ex quo rifus movetur, du 1 T fecundüm rationem caufz finalis , in 'Tandem ex parte corporis ponitur im- i quantum ícil. habet finem multàm ap- munditia, quz poteft attendi five fe- ; inhæï;ïl petibilem. cundüm inordinatam emiffionem qua- 3 Uti patebit ex mox dicen- dis, rumcunquefuperfluitatum , vel fpecia- Ratio 2, p.. Filiz ille funt t Inepta liter feminis, T W letitia, fcurrilitas, immunditia , multi- Tertia £ 4. pnirs declatantur ex C, L loquium , & hebetudo mentiscirca in- a4,2, Vitiumgulz proprie confiftit in duof;yiä" concupifcentia inordinata cibi & potüs, ;elligeptiam. ije Ff, orde 116 TRACT. P, Exam, 3. Oordo autem rationis concupiícentiam tatigraviter nocivum, uti fitin iis, qui PU ordinantis dupliciter tolli poteft: Uno bibunt, ut vomant & revomant, ad ca- t modo, quantümadea, qua funt ad £- vendam ebrictatem , ne ab aliis in po- j nem, prout fcil, non funt ita commen- tando videantut vidti, Quod eftfaper- furata,ut fint proportionata fini,^ Alio beftiale, De quo infrà in hoc Exam, l [ modo quantüm ad ipfum finem , prout n,70, 4.Ratione finis, v. g. ad luxu- Ícil, concupifcentia hominem avertit à riandum, vel ad pollutionem in fom- fne debito. Si ergo inordinatio con- nis, etiam fanitatis gratià , procuran- dam, cupi(centi accipiatur in gula fecundüm j. Dum quis ícienter in altero averfionem d fine ultimo , fic gula erit eft horum cauía, peccatum mortale. Quod quidem con- Not. inter Propofitïoneä ab Innoc tingit , quando delectationi gulz inha- XI. damnatas eífe hanc n. $, cujus jam rethomo tanquam fini, propter quem fuprà (de actu indifferenti ) fuit fada Deumcontemnit , paratus ícil, contra mentio, nim, Comedere & bibere ad ( przcepta Dei agere,ut dele&tationes hu- tU fatietatem ob folam v»oluptatem, non eft juímodi affequatur. Si veró in vitio peccatum, modoó non obfit valetudini, Iu iT gula intelligatur inordinatio concupi- quia licité poteft appetitus naturalis fuis actibus frui. Ícentie tancum fecundüm ca quaz funt qu ad finem ; utpote quia nimis concupi- 4 funt fpecies gule? r!-m ü 4 fcit dele&ationes ciborum, non tamen AA Dico.S, D, a, 4, eas aflignathoc ita, quód propter hoc faceret aliquid verfu ; WW contra legem Dci ,. eft peccatum venia- Prapropere , lauté , nimis ardenttr , l le. Hzc ibi, findiofc. Ex quibus patet quando gula fit pec- Declarat boc dicens ; Sicat diduD li catum mortale, I, Ex dictis, fi ejus cft, gulaimportatinordinatam cona de ationi homo inhareat ut ultimo li piícentiam edendi, in efu autem due fini, & propter eam paratus fit agere Y confiderantur,, fcil.ipfecibus, quico- & contra Deiaut Ecclefiz praceptum, v.g, meditur, & ejuscomeflio. — Poteltergo li frangendo jejunium, votum, obedien- inordinatio concupiícentiz attendi du. tiam,&c, uti faciunt, gzorum, Deus ven- pliciter: Uno quidem modo, quantüm Tij ((?) ter efl, . 2. Siquis excedat advertenter ad ipfum cibum, quifümitur , & fk [ cum notabili feu gravi fanitatis nocu- quantüm ad fubflantiam vel fpeciem mento, nonvceró ficredatur eífe modi- LU cum * * cibi quarit aliquis cibos /agtos , idefi ficut febricitans fubinde vult pretiofos. Quantüm ad gualitatem W, [ g, potiüs pati augmentum febris, quàm quarit cibos nimis accuraté preparatos moleflamfitim, 3. Siin potu (dequo m ad quanti- lj ideft, fPudios, — Quantü poftea) excedat ufque ad completam tatem excedit zzz cedendo. Alio Nf tbrietatem , autincibo voluntarié uf- veró modo attenditur inordinatio con* Mi W quead vomittim Ícandalofum, velíani- m um* r cupifcent.iæ , quantüm adr ipfa . ptio- EM x De vitits Capitalibus, /212 fl ptionem cibi, vel quia pravenit debi- cis dicitur prodeffe ) aut effufo hominis le fanguine quem folent haurire,qui labo- o tum tempus comedendi , quod eft pra- & dd tantmorbo caduco ? propere , vcl quia non fervat modum " debitum in edendo, quod'eft arZezter, "ffrmo. | Ratio : Quia eft rationa- bilis caufa, [ lfidorus comprehendit primum & fe- cundum fub uno,dicens , quód gulofus LVIll,| Excufanturne Li&ores hauflu M IOR excedit in cibofecundüm quid , quan- fanguinis fe animantes, ut bene admini- firent fuum officium ? UM tum;quomodo,& quando. lraS. D. uid teges de fame & fiti , fpe&tantne Dico, quódnon, nifiignorantia in- T ad hisgula fpecies? culpabili laborent, Ratto : uianon s d. Dico , quód non. Ratio, Tum quiafapit magnam cru- delitatem , tum quia non eft caufa ra- T pertinent ad appetitum feníitivum feu animalem, fed ad naturalem, Eft ergo tionabilis, quia ad ita animandum dan- at p (utait $, D. a. 1. ad 3. ) duplex appeti- tur alia media, ut, hauftus gengx'ofi vi- ni,vel cremati,&c, hat tus, Unus quidem naturalis,qui perti- net ad vires animz vegetabilis , in qui- LIX. Tesetarnehomo in cujuscun- T bus non poteft effe virtus & vitium , eó que alcerius cibi defe&tu in extrema ne- j quód non poflint fubjici rationi : & ad ceffitate, v, g. in obfidione, comedere talem appetirum pertinet efuries & fitis, carnes humanas;,ut vitam fervet 2 j Eítautem & alius appetitus fenfitivus,in Dico , nonteneri. Ratío: Quiaeft T cujus concupifcentiá vitium gula confi- medium nimis difficile , utpote contra ftit. naturam, tini LVl. Licetne vcíci catnibus humanis ? LX. wid ageres cum Gentilibus aut humano fanguine? Anthropophagis ( qui funt certi populi u M inScythia , humanis vefcentes carnibus, Dico. Peccat mortaliter , quicarnes yordini humanas (idem cft de fanguine ) extra germanice $fmenfdbenfreffer ) fi apud hdu maximam neceffitarem ( qualis effe po- eos fungercris officio Miffionarii , & 1pfi pl di teft in obfidione, vcl fialicui pracipere- peterent à.te baptizari,abfque propofito elio. ^ tut fub peena mortis)comedit, velalteri abítinendi perpetuó ab efu humanarum d comedendas dat , licét eà decaufa ne- carnium , etiam hominum in bello ju- minem occidat,vel occidi faciat, ftointerfe&torum ? zij mllï', 1 us Ratio. Quia eftinhumanum, & con- Dice, Nifiillum morem & propofi- nup v trainftinctum naturz fimilia abhorren- tum mutarent,Ron baptizarem, tis, re Rdtian cibo& W ? uia non effent contriti, nec n 'l,« bitz, Pugmtqu? pictati dfftln&is de- fatisattriti , manerentqucin contínuo zccwaïe?ü? LVII. Licetäe extra cafum extremae affe&u peccati mortalis ; qua ponerent u neceffitatis, depellendi morbi cauíá uti obicem gratiz facramentali. m medicamentis ex humana carne confe- j U 1 QU.AERO lll. . Ufus feu hauftus vint T eftne licitus? €is? autladtc forminto (quod phrhi&- M Ffa Ww, aiïig. 22$ TRACT. , Exam, $. LXI g. aSirm, fi moderatus eft. Ita ufu ait Propertius:Pgo forima perit, vi- - ;ïq ! 5 Ang icus Doctor a, 2. q. 149. a. 3. 49 corrntapttur atas. hii probat ex Apoftolo 1, ad Timoth. $. aj dicente : INé/i adbuc aquam bibere , [ed Eb ietas gulæ fpecies. (XU anodrco vino ntere propter [lomachum tu- ?h ums ( frequentes tuas infirmitates. EÉt p De qua agit $. Tho, 2, 2 q. lfo.'p?r Eccl, 51. legitur p ( Exultatio anima ( qznmor ATt. D cardis vinum moderate [umptum. — Dici- tur zzoderaté , quia ojinzs exce[[us vstio- Quantó melior afinus ebriofo elt! fu: eft. In quo fenfu idem Apoftolus quantó canis przftanrior | omnes certi Rom. 14. ait : Jozzm eff-non mandu- animantes, quz rationis expertes funt, &are carnem , €à non bibere viuum. non bibunt & comedunt ultrà, quim hi Ratio S, Tho, Nulluscibusaut pbtus fatis eft , eiamfi mille homines coge- Ó üq fecundüm fe eft illicitus , quia ut.Do- rent, nunquam biberent. Pejoresergo irrationalibus vos eftis qui inebriamini, d minus dicirMatth, 15.. Non, quod in- tratin os, coinquinat hominem, Ergo Ità in hoc vitium invehitur $. Chrylofl Ls hom. $0. in Matth. [j bibete vinum fecundüm fe non eft illi- citum, — QIULERO IV. Quid eft ebrietas? ln Poteft tamen reddi illicitum quantum peccatum ? Ebriuse(tne idem ] per accidens , nim. vel ex conditione acebriofus 2 1 t bibentis , qui vinofacilé leditur , vel EXH, R4r. : Ebkrietas eft peccatim W quia ex fpecialivoto obligatur ad vinum & dcfinitur , quàd fit voluntarius exct- ) non bibendum : velex modo bibendi, quia nim, excedit menfüram t vel ex fus in potu inebriante ufque ad ami- fionem ufüs rationis. Cui definitioni parte aliorum , qui ex hoc fcandalizan- l fruftráà quibufdam DD. additur ly v [j tur, ait $. D, Inptatis erati4. — Unde fine eaelt ebrie E Hinc optimé ex-ïfb'mabgït lPïa[tO 2.de [ tas theologica. Leg. Lege fànciendum effe,ut pueri ufqs h Dixi, 4s porn zuebriante , quifcune ad 18. ztatisannum , viniufum prorfus que ille potus fit, 'Nam in omnibus )U l ncícirent , cüm é renon fitignemigni potibus inebriare valentibus eft una & [ addere,ufque dum virili accin&ti robo- ïm cadem ratio impediendi ufum rationis; re; vinoper duros labores evaporando & illa potuum diverfitas peraccidens te hy finridoneis Poftmodum vino modera- habét, ut DI ad 3. patet ex $. Tho, q.142:2.2.. D [ té ucantür ufque ad annüm atatis 26, Poftea liberiàüs conviviis intereffe lice- Declaratu r 1. p. & definitio CX,VS. ( 4 bit. Bonum vinum profe&oSenescon- The, q. 1$0. a, 1. dicente $ Ebrietas 1 [ Ícrvat , cflque prafentiffimum contra "dupliciter poteff accipi, Uno modo L Mi fenectutis duritiem remediüm, - Unde prout fignificat ipfüm defe&um homi- 0s M LacASenum dicitur,De imxnogeräro ejus nis, qui gccidit ex multo vino potat ex e Rs A E N ! De vitiszs Capitalibus. 229 fimi ex qud fit , ut non 'fït,compos ratioriis, fumjillo moderaté utendo,. Ergb ebrice & fccundüm hoc ebrietas non nominat tasformaliter ver(atur circa delect culpam, fed dcfe&um peenalem confe- feníüs,illo immodeiraré utendo. fu. quentem ex culpa. . Alio modo ebrietas "d boc dift. min, pro z.p, Verf;ztlir peteft nominare adum , quo quis ia circa delectabile femper actu dele&ans, m huncdefectum incidit, qui poteft cau- N., faltem dcle&are potens , C, min, fare ebrietatem duplicitez. Uino modo fimiliter dift. conf, Undeefl paritas,fi- ex nimta vini fortitudine prater opinio- cut eiim poteft quis comedere veré ac formaliter temperaté , licétactu nullam nem bibentis, & fic etiam ebrietas po- rl t tefL accidere fine peccato , pracipué fi fentiat deledationem , ut pater in viris non cx negligentia hominis contingat. San&is, cibustamen , quantüm eft de oniscxï;r 10 Et fic creditur Noe inebriatus fuiffe, ut fe , dele&are poteft comedentem : íta d h;) D5 legitur Gen. 9. Alio modo ex inordina- poteft quis bibere intemperaté , ac fe tà concupifcentia & ufu vini ; Et fic inebriare formaliter & rheolögicö inca- $ QuX qlx ] ebrietas ponitu*f effe peccatum, & conti- fibus pofitis,fine a&tuali voluptate. hx netur fubgula , ficut fpecies füb gene- B 2.ad Q. 4.— Ebrictas directé vel re : dividitur enim gula in comefía- indirecté voluntaria & perfecta ex fe, tionem & ebrictatem. Hscibi, lud ( feu ex genere fuo ac feclufis aliis extrin- Ratio 2, D. Ebrui S.Thomas culpam & ra- fecis , v. g. fcandalo , damno fanita- tionem ebrietatis con(tituit in hoc,quód tis,&c, eft peccatum mortale. Ita S. Tho. jurtd i homoimmoderaté concupifcat & fumat a, 2« VOl potuminebriantem , ut patet ex verbis Ratio,. Quia fcienter fe inebrians prí- mox adductis : Sed hocfubfiflit , licét vatfe nobiliffimo naturz rationalis bo- du quis in potu excedat fine voluptate feu no , fcil, ufurationis, &ob ejus caren- i Cui w Dps delectatione , imà cui potus eft ingra-- tiam befliis fe fimilem facit , COfADAY d- tus, vel fi excedar fanitatis gratiá, velex ln Iu5 jumentis fufpientibus , ( fimilis complacentia A mici, velad evadendam fatlus ef illis. Pial.48. di&us commu- mortem intentatam, nifife incbriet ; de ni nomine porcus. . Imó , utita dicam, at quopoftean,71, Ergo. Deindenec Nund^ eft fuper-beftialis, juxta fenfum verbo- peenitentes feaccufant, quód voluptatis rum $. Chryíoft, addu&orum anté cnüb"ujï :v' ii gratiá fe inebriárint , nec Confeffarii de Q. 4. j hoc interrogant, Verum tamerm elt, À Dixi, vel iudzretie, ut.fi quis 5 virtu-'- quód exceffusin potu , qui cftebrietas, Tlo P tem potüs cognoífcens pergat bibere; ordinarie fiat voluptatis cau(á. & exceffum advertat, non curans ,anm Oppora contra 2, p. Juxta Arift, coz- T ebrictasfequatur velnon, licétcam di- Irayurum eadem . ejt dijszz[ina: z Sed recté nonintendat, j U ebrietas. Theologicé fumpta contraria- Oppone. Somnus etiam hominem pri- tur formaliter temperantiz , & hzc ver- vat ufu rationis , & tamen propter hoc i u fatur circa. delectabile fecundüm fen- jo i nonefl peccatum, Ergo nec ebrietas. Etz Dif. " TK:ACT; F. Exam.s, 2;70 Ratio 3. Cüm homo non fit dominus Difl. ant.pro 1, p.. Privatprivatione fiü j It naturali , C. quia fomnus à natura eft fuzrationis, aqué parüm ipfi licet, fe Vi anflitutus ad quietem & virium reftau- proximá ad eum potentià privare per ir- fationem, rationabiliter Q Piivat privatione violentá, fufceptum — fomnum, Eu uti ebrieras, N, ant, & conf, Violentum quàm per ebrietatem, lw hic non fumitur in eo rigore , quo in Bet 3' Ebrius & ebriofus in hoc difle- lf Phyfica , fed dicitur ebrietas privatio runt, quód ebriofus fit, qui licet defa- & rationis violenta, velquia natura eam &o fit compos rationis, habet tamen non inftieuit, uti fomnum; vel quia non confuetudinem fe inebriandi ufque ad 9 90 habet in fe facultatem pro libitu ufum rationis amiffionem ; ebrius veró efl, rationisrecuperandi, caretque potentià qui defa&o ob nimium potum ufu rz- A roximá ad eum : fuppofito enim quód tionis caret , licét huic exceffui non fit [ ficebrius, nolens volens debcet in hoc aífuetus. Áti vinculo manere , ufque dum evaporet: Ratie, Quia communi intelligendi imodo ly ebrziss nominat adum , ly foniug & licét vigilet , tamen ratione uti non potefb econtra dormiens ab alio homi- ebriofus autem habitum, ls ] a ne velhorologio poteft excitari, & fta- Not. ex $, Tho. q. 149, a. , i & timratione uti,cütmn camen ebrius nec.à t quàd ficut nomen fobrietatis fumitur à fe , nec ab alie juvari poffit. Et ideo meníura , dicitur enim aliquisfobrius, (quod ND.) in£clicifimus, fiin ebrieta- quafi fezvans &rzam , id eft, menfuram: m&qv Q te luctam mortis patiatur , quia nec ita ebrius dicitur quafi e /rzz , feu atrà contritionem elicere , nec falutaria mo- briam (five menfuram;excedensllam, - W Tior nita percipere , nec facramentaliter ab- QUAERO V, Requiriturne ad mor- : Ti folvi poteft.- talem malitiam ebrietatis, -ut fit affiduo, LXIII, uid fentis de eo 7, qui vel & amiflio ufüs rationis pro notabili, aut. ineptá voluptate, vel ex alia emnino ir- fufficitne pro brevi tempore? m rationabili caufá fibi conciliaret lethar- LXIV. &, Tutior & praäic& proba- Ó: D gum feu talem fomnum , qui non poffet bilior efl fententiatenens , quàd ebrie- tas five notabili five brevi tcmpqr(?,u(ü citiüs depelli quàm ebrietas, peccaretne sortaliter ? rationis ptivet, fit peccatum moit. nec qi "Affrmo. Sequitur enim ex. di&is, requiritur , ut fit a[üdug,fcd fafficit - K Ratlü T. nica, Ideo juxta di&ta ebrietas eft Á peccatum mort. & non fomnus , quia Ratio : ln motalibus attendendutt lD) ebrius non poteft rationis ufum recupe- eftadid,quod ordinarié, frequenter & Tu;r. rare, quandovult , bene tamen dor- Íepiusfit, non autemad id quod. rato- mm ( miens : Ergo econtra fi fomnus , irra- aut nunquam fit,ut communi ter docent . ! J]Fre tionabiliter conciliatus,non poffit citiüs Canóniftz & Jurifie, & ipfe Angclicus Sedcottt* d jon difpelliquàm ebrictas,erit paritas in ra- '"DoG&or citandus pro .leq. ié hi B tione peccati, Iuniter & trequenter , qui voluntar ( N Devitin C'dpimliöm. A3rI i fe inebriat, pro notabili tempore pri- li rationis , excujus privatione fit befiiz j vaturufurationis , & proxima ad eum fimilis, n u potenda : & nonconftardari pulverem . QUZERO VI, Scifne affignare ali- aut medicinam tam efficacem fimul & quos cafus, in quibusebrieras à mortas " UO levem , queebrium, fine gravi fanitatis li exeufatur defectu voluntarii ? Vl lafione poffit mox fibi reftituere.. Unde LXV, R.affirm.ex S. Tho, a, 2. fic & nunquam vel certé raró fic , ut ebrius , li loquente : Culpa ebrietatis confifhcin poftbrevem moram ad fe redear, Er- immoderato uíu & concupifcentia vini (s go. briu $ (ubi nomine vini S, D.intelligit quem- | ?ozua' Oppomo 1. Potefl homo per continu- vis potuminebriare potentem) hoc au- tem contingit efle tripliciter ; Uno mo- vt am capitisgyrationem,aut fubitam iram brevi mora fietiimpos rationis, ldem do fic , quód nefciat potum effeimmo- munii Íícribunt Medici de delectatione aétüs deratum, & inebriare potentem ; & fic conjugalis rationem abforbente ; & ta- t d ebrietas poteft effe fine peccato, — Alio men propter hoc nemo tales damnat modo fic, quód aliquis percipiat porum It peccat mortalis, Er effe immoderatum , non ramen xítimet ! mxu ebrius damnandus eft. go nec brevi mora effe inebriare potentem ; & ficebrietas ;b[!'fü.'lliï« poteft effe cum peccato veniali. Tertio in diqu 2. Sialicui furarer magnam pecu- niz quantiatem,poft horz quadrantem modo poteft contingere , quód aliquis W &1 f certillim? reftituendam , & nullo dam- beneadvertàt potum effe immoderatum dub mlügkm no illi iüterea obveniente, non pecco & inebriantem , & tamen magis vult IT ] mort, Erggnec , fi mthi furer ufum ebrietatemincurrere , MUA -c!uim à potu ab- g rationis pro quadrante horz. fünere ; & talis proprié dicitur ebriuss iV "d 1, N, cont, uiain illis cafibus quia moralia recipiunt fpeciem non ab €is ; qua per accidens eveniunt prater frequenter, imó communiter poft bre- 4 vem moram fit reflitutio ufüs ratio- intentionem , fed ab eo quod eft per fe r &?nï n1$, intentum : & ficeftmortale, quiaho- enets " mo fciens& volensfe privat ufu ratio- a bïiïï 44 5. N, conf. Difparifas efl, Tum nis , quo fecundüm virtutem operatur., ecut quiais ( cui fum furatus ) eft deminus HacS. D, if ( pect inie, & pro tam brevi mora poí- fum LXVl, Peccatze mortaliter , qui rationabiliter prafuümere coníen- evacuat meníuram vini , fciens peream " fum ejus : homo autem non eft domi- jli " fibiauferendum effe ufum rationis , fs iifia JW nusrationisfüz , ut dictum efl, Tum exeatforasinliberamauram , vel ven- ((2 etiam quia ufüs rationis eft in fupremo tum,norm veró fi maneat domi? genere bonorum , & ejus carentia ma- [ cümmL * JDaco, Qui bene difüinguit;bene do- v Iua long& gravius * quivis enim vir ( ^ cet. Velis,de quo quaritur, priusquam -roQ-ü prudens mallet carer e ufu:plurium au- ebibit, firmiter conclufit domri manere, (iha v—cl non? Si fic? non peccat mort. reorum , quàm per—breve tempus ufu RAtieo. : TRACT. F. Exan. $. [ pia loquendo, vel querendo, autblat Ratio, Quia ex vi hujus propofiti deeft rcl.i« omne proximum periculum fecuturz phemando, domum türbando, uxorem N baculando, &c. carentie ufüs rationis, Si non? pec- 1 QULERO VII, Peccatne mortaliter, carmort. Aatio, Quiatunc adefthoc ) periculum. / Ob quam eandem ratio- qui ventri, etiam reluctanti , tantum nem mortaliter peccat, fi propofitum potüs infundit, quantum fcit ad ebrie- p Rïkltef,& vino eyacuato cxeat domo., tatem fufficere, fed eru&at , feu evomit, antequam in flomacho calefiat, & cili- LXVIL — Quia fentis de eo, qui poft potum largiorem in recreatione fum- dos vapores in caput evibret,quo medio ebrietatem feu ufüs tationig carentiam prum; licét adhuc poffic difcernere inter bonum & malum, attamen phantafla impedit ? LXX, . AnteR. duo fuppono, *:.'l;a- aliqualiter ei eft turbata , fequitur vo- D. lem, nemine dubitante , faltem pecce Ior mitus , lingua titubat , oculis objecta duplicantur, domusei gyrari videntur, re venialiter, 2. Inco cafu pofle rató »i in inceffu ad fcamna , fedes, vel parietes pro certó fciri quód carentia ufüs ratio- Á fe tenere debet , nelapfugraviore ru- nis non fitfecutura : quia communiter [' at? tantum íngeritur , ut vini efficacia pt D Probabilius videtur, noneffe vomitum non poflit impediri, Hisfup- Dico. D mortale, pofitis ll À Ratio, uia non eft plena & com- Re. I. Si taliscertus fit , privationtm W Efttamen veniale, & ufüs rationis minimé effe fccuturam pleta ebrietas. ) non peccat mortaliter proprie peccate ü quidem unum ex gravioribus , fi delibe- ebrietatis, raté fiat. An alio Pchato, dicetur 1n R.2 «5 LXVIIL — Quid fentis de ftrepitu reli- ti Ratio. (Qlja non adeft a&tualis totalis (Imlu giofo , uti à nonnullis irreligiofé folet vocari ? privatio ufüs rationis, nec morale pe- * riculum ejus : imó potiüä contrariuim. Dico, Si limites religiofitatis nota- biliter non excedas, fed tantüm in cere- Ql ia fupponitur vinum effe regeren- ) ionem ledere pol bro nonnihil incalefcas , exhilarefcas, dum , antequam rati h illumineris , retineasrationis ufum, etfi fit. bfm fecundüm quid lzfum , non excedit cul- Confir, Siquis bibat venenum ; ex fe lir, fed certó ab iplo am venialem. quidem morüferum , M per medicinam ejiciendum, vel debit- Ratio cftqua ante, Q^ LXIX. Suatne aliquafigna, ex qui- tandum antequam corpori gravitern I- Otl ceat,eum nemo damnat homici i. bus completa ebrietas poteft notari ?. A o nec ebrietatis in noflro calu. fs Sunt, v. g. (i non recordetur, quz di- m xerit, velfecerit, aut quomodo domum Oppoze. Moralia accipiuht peci js Ra!n redierit : fitaliafecerit, qualia facere ab iis ; quz funt per fe , &non ? D ! non confucvit , v, g, preter morem tur» qua per accidens adjunguntur : ^ ] VRURN De vitiz Capim hbas, 2235 t tanra vinicopia perfe , &exle, feu fibi QUAERO VIII, Licetne fe vcl a- relicta ,poffet illos bibones ufu rationis tbonir lium inebrigre fanitatis recuperanda: privare 5 peraccidens autem eft , quód velíervandz gratiá ex confilio Medico- AC QU ille effectus impediatur, Érgo adhuc rum, aliud remedium non reflare affe- eccant mort, udunn, rentium; vel ad evadendam mortem, um (c Difl. zaj. Si illaequa funt per fejnon quam quis ftri&o gladio minitatur , aut yhtylen poffint à libero arbitrio impediri, C, ad przcavendum aliud grave malum, v, maj. fi poffint ( utiin prafenti) & hoc - civitatis proditionem ? ) gk&u,l certó preíciatur, N, maj, — Licét ergo di&to iínoderato potui infit vis inebrian- LXXl 5$ uidquid aliqui fpecula- qtOD tivé affirmando defendant , tutius & di,potefl ramen impediri & defa&to im- practicé probabilius eft , in nullo cafu li peditur ab hoc effe&u, qui aliàs ad eum nlupy fequitur per fe , quz non eft perfeitas cere, Etfruflrà diftinguunt Adverfarii y, i in prafenti inter ebrietatem materialem in omní rigore philofopbico feu meta- adij & formalem , dicendo , effe tantüm phyfico , fed idem ac quod ordinarié materialem , eó quód non fierct caufá j eri folet, voluptatís, fed fanitatis, velvitz con- quia u 8 2.adQ. 7. Tales helluones,qui d fervandz gratid ; effet enim ebrietas iugerunt, utegerant; bibunt, utvo- formaliter talis, idem teneo de cafu 'mcdiü, mant; evomunt, utiterum immodicé quo quis fe inebriaret ad procurandum bibant, nevi&i, fed vi&ores videantur, asl vix videntur poffe excufari à mortali vomitum , quem judicat fibi falubrem, lra colligitur ex $, Tho. poftea citando c* e(fg j peccato, tum fcandali, tum contra dile- in Oppon. 1. quem Ádverfarii putant erp &ionem fuiipfius. Ratí, "Tum quia per illum vomi- favere fibi,fed magis favet nobis, Pcwlün i Ratzo 1. Ad ebrietatem. formalem tum , utpote violentiffinum, ftoma- fufficit voluntarié fe ingurgitare ufque at chum & íanitatem graviter lzdunt: tum [j, 1 quia alios hoc (u ad completam privationem ufus ratio- per-beftiali exemplo tl ad fimilem turpi tudsnem , & parem nis , etiam fine voluptate , ut patet ex grandem violentiam fibi inferendam di&is pro R, 2, ad Q. 4, in Ratione 2.p. 1 t b Íeducunt, Et aliunde illa intentio bi- qu« hic eft applicanda, bendi,ut evomatur; vomendi , ut biba- Ratie2. Ebrietaseftintrinfecé mala p tur, ne vidus videatur , eft (ecundüm fe b at A non minüs ac luxuria, Ergo in nullo üfl jr petfima, eafu licet , nec ullà circumftantià poteft Es cohoneftari, Sicut etfi mollirdes ex p 3. Sitalescerti non fint, vini fen potüs confilio Medicorum effet neceffaria ad a dam poteetiam vomitu effe impedien- y »peccant etiam mort,peccato ebrie- fanitatem vel vitamfervandam,non ideo i tatis. excufatur à mortali. g" þ, Ratío defumitur ex f FIL periculo pfoximo Ratio 3. Juxta Apoflolum zez fust juxta dida in hoc Tta &, Exam. 2,n, fo, fasienda mala , ut evemiant bona, Nec u [7L licet M]plll Gg 234 TRACT. V, Exem,3. licet alíum inducere ad. facienduim ma- 3. Regula, fecundüm quam fumen- lum;ureveniatbonum. Ergo, dus efl cibus & potus, cít neceffitas vitz du Audiatur S, Auguftinus Ser, 232, de prafentis , accorporisvaletudo, Ergo f1in aliquo cafu vita prafens non polli det Temp. dicens : Swlent ebrtoft tta fe ex- cu[are , ut dicant : Per[oma poteus eue aliter confervari , aut fanitas non aliter t coegit, Wt amplius bibam , & inconvi- recuperari , nifife inebriando , idlid- foi d Yà vio Regz mon potui aliud facere. tum eft; eritque ebrietas folüm mate- excu[andas excu[ationes a. peccatis ifla rialis, [v Prætend;'mu: , G qued implere nolumus, 4-. Qui ex rationabili caufa narrat [ zion potui[fe nos dicsmnus, — Nolle , in cul- peccatum alienum , committit folüm materialem detractionem. — Ergo (i- p p^ «f woffra , 9 non poffe pretenditur. Etiamfi ad boc veniretur , ut tibi dicere- militer. i | [/77 0H zdut bibas aut smorieris , melius ^4d 5 , R. quàd S. D. magis faveat no- Mu erat , mt caro tua fobria occideretur, bis per ultima verba illa : Ez zeo p 1] | pter. banc cau[am nmom excujaretur ali- guam pe e!?rz'emtcm ARUmaA moreretur. quio LXXII. quis ab ebiietate, Solàm ergo docet$, Oppono 1. S. T ho. hic a, 2. Thomas (ut explicat Sylvius) quód « a, 2d 3. ait : Cibus & potuseft moderan- confilio Medici liceat comedere & bi- dus, fecundüm quod competit corporis i qu bere ufque ad vomitum,fi ita petatratio valecudini , & ideo , ficut quandoque ü,q fanitatis 2 quia id quod tunc fumitur N contingit , ut cibus vel potus , qui eft abundantiüs , licétíorté fit fuperfluum « modceratus fano , fit fuperfluus infirmo : fano , non tamen eft fuperfluum huic ü 3ta etiam poteüä converío conringere, v&groto. Scd nori dicit $. Tho, quó ut ille qui eft fuperfluus fano; fit mode- randus infirmo, Et hoc modo cüm propter vomitum liceat fe inebriare, l aliquis multum comedit vel bibit fecun- imó oppofitum exprimit dicens : N Utl tamen ad| vosmitum. procurandum reguto düm confilium medicinz ad vomitum ; tl rihr, Xc, ut fuprà, provocandum , non eft reputandus fu- tl ! Nec tamen «4d 2, dift, maj. Sinon impediätbo- N perfluus cibus vel potus. num rationis, C., fecüs, N. Cüm cnim ad vomitum provocandum requiritur, | omnes virtutes morales ordinentur a quód fit potus inebrians, quia etiam po- n confervandum bonum rationis,officiuft tus aquz tepidz vomitum caufat;& ideo äf qU( ropter hanc caufam non excufaretur temptrantiz circa cibi potusque iüm- Tj ptionem verfantis efl, eam ita modet- - aliquisab ebrietate, Hac ibi. Ubi S, D, ri,ut bonorationis non prajudicet. docet , licere fe inebriare propter vomi- «t 3, dift.ant. tum fanitati neccffarium, Conformiter tamen / ad confervandum. & non turbandum 2 Pbtus fanitati neceffarius non eft bonum rationis, de quo $, Tho, q. 141* immoderatus:Sed ille potus effet fanita.. a.6.ait: Bongam bominis eft fecundum Ta- MT tineceffarius, Ergo, cofi, . iionem iq[/?,C. ant.,fecusN, ant. & Ad 4 & M De vitiis Capitalibus, 235 m u n Ad 4.N.conf, Ideo c—nim ille noneft fÍcandalo, quod efttunc, quando in ta- vt detra&or formalis , quia ad formalem bernis publicé potatur , clamando, can- i tando,íaltando, nugando, &c. Poteft- detractionem requiritur detrahendi in- at tentio , nim. vel dire&a vel indirecta, que notabiliter aggravari ex circum- b formalis, vel virtualis aut. interpretati- flantia valde magnz folemnitatis, i t " QUERO X, Quid cenfes de prova- va , quarum intentionum nulla eft in cafupolito, .In præfcnri autem eft in- catione ad hauftus equales ? LXXV, R. Probabilius , & tutius di c;»ä tentio virtualis vel interpretativa fal- COU ...... tem , fe inebriandi , feu ufu rationis eft, effe peccatum mortale, fi przvidea- p rivandi, tur completa ebrietas provocati, Ratie. Quia ícienter inducere . ad -QUAERO IX Peccantne Caupones morrale,eft mortale, Dani dando potum ulteriorem — hofpitibus, TE quos przvident inébriandos ? ldem uid f fiat ex urbagitatc& caufá a« micitiz 2 u i uzro de famulo refpe&tu Domini ? Dico, Siinvitatus ex propinatione 03['1 iJ t lIgP'. LEXxIll, &, Probabilius non pec- Ui cant, fi dentex rationabilicauía, v.g. hujus urbani poculi przvideatur veré inebriandus , eft peccatum mort, Ita qt adevitanda gravia damna, injurias, mi- S. Tho, a, 1. ad 3, dicens : Sicut ille, 'mm,iiizag«ï: nas, querelas,. &c. non intendendo eo- " rum ebrietatem , fed horum 1nalorum qui inebriatur , excufatur à peccato , ft g l M ignoret fortitudinem vini; ita etiam ille, Jonti M evitationem. Praferiüm [i ipfis non dantibus,darent alii, quiinvitat aliquem ad bibendum, excu- 5& h. nez?i p Ratio, Dare ad bibendum eft res in- fatur à peccato , fi ignoret talem effe d conditionem bibentis , utex hoc potu differens. Ergo fi quis dato potu abu- la V inebrietur, Sed fi ignorantia defit , tatur, cjus malitiz tribuendum eft, & P[im i [ neuter à peccato excufatur, Hacibi. prafuïw'*'*' evitatio proprii gravis damni eft jufta Ratio 1. Quia nonlicet aliquem in- cauía przbendi, vitare ad peccatum, . Sïmu li Notatamen , totum effe relinquen- Ratio 2, Amicusinvi tans vel pütaf, (s dum libertati bibentis , ut bibat quan- invitatum fuz invitationi acquieturum; )121 tum voluerir,neclicere inftigare, Unde vel non ? $i fic2 eft caufa peccati alte- ]i i IU fit quód prebens potum , nonnifi mate- rius: Si non ? invitando potius agit (b rialiter cooperetur intemperantia: ejus: fimulatorem quàm amicum. Pro quo vide infrà de fcandalo, j Quid teuesde iis qui gloriantur quod yofl 1] LXXIV. Efise movtale , in cauponis alios inebriárint ? " ff ('ontot fcu tabernis potare fub officio divino ? Dice, Si glorientur de ipfa formali ) L Dice. Secundüm fe non eft nifi ve- inebriatione quá talí , &in ea compla- niale, Sifiat ex heceffitate, nullum eft centiam habeant, peccant mort, toties, quo* W)l'l ! Peccatum, — Mortale eft , fi fiat cum quoties, )cu);ïyc : - Gg2 | &tïe a36G TRACT. V. Exam, 3. Ratie, Ta&arefe de peccato mortali, etiam , quía alteri vovere feu precari tttyi ctmortale. — Videde jactantia fupráin fanitatem , vel boni amici memoriam ( hoc Traét. Exam, 1. n, 13. excitare non eft malum , fed lauda- Au-iant helluones illi S, Ausufti- bile, d& nu, ubi fuprà : Quicunque ad biben- &.3. Dictoritui bibendi-poteü ad- inh dum praouus fuerit , vel in comvivio fuo miíceri & (zpe admifcetur peccatum, u «l;os adjwvare vuel eogere voluerit , pro f& Katio: SY enim fiat cum periculo &j pro illis u judicio reus erit. — Deebrie- crapule, cbrietatis, invaletudinis, &c, zate per ambitionem conteudunt , cujus qua fit gravis lefio,& mortalis, vel ve- Gt [ Adutlorem: Legts diabolum babent » vi- nialis culpa, tunc ille ritus eandem ma- &orie veró premiumpeccatum, liiam contrahit. — Quod omnibus bene f Eftne licitum bibere [ QU.ERO XI. ! notandum eft, in fanitatem aliorum ? etiam Dei , aut [/i Be4.. Graviffimé peccant qui potant San&orum Augelorum aut hominum ? in honorem vel fanitatem Dei Aff ii » Sandto- BCS,a . LXXVl, &. 1. Certum eft , quód rumvein Colis, propinare vel bibere in alterius fanita- lU5 tem eà intentione ;uüt hoc bibendi modo Ratio : Quiaeft maxima injuria Dei o & Sancdorum. lta $. Auguft, cit. ftt Deus honoretur, & inducatur ad fer- !t 232. dicens: Illud porró quale pecaa- vandam vef dandam fanitatem, fit pec- tumeft, quód jam tranfacto convivio, fl R i «atum mort. & a&us fuperftitionis. expletá fii , cüm jam ampliüs biber Rano : Quia negari nequit , quód mm non poffunt, tum quafi novelli , quaf b quando quisaliquid facit propterDeum ipía horá fupervenerint, diver(is nomi- quod non fpectat ad Dei gloriam, & eft m nibusincipiunt bibere , non folüm vi- h0fl prater Dei ac Ecclefiz inflitutionem , & vorum hominum , fed etiam Angelo- communem ejus confuetudinem , fit rum , &inreliquoram San&orum ho- actus fuperftitionis juxta S, Tho, 2, 2, q. X norem , .zflimantes , quód maximum 93.a.2.Inc, Sedritus bibendi hic de- illis honorem impendant , fife in illo- 1 fcriptus eflralis, Ergo. D) rum nOminibus nimià ebrietate. fepe- €£2. Probabilius eft , quód propi- liant ; ignorantes , uód nüllus tam li nare vel bibere in fanitatem alterius I gravem injuriam Sanctis Angelis & «um mentali vel vocali voto feu preca- pl Sanctis hominibus agnofícitur irrogate, tione, fanitatem ipfi optando , velejus quàmilli, quiin eorum nominibus bi- li memoriam excitando, fecundüm fe non bendo, perebrietatem fuas animas pto- , q fit péccacum,fed laudabile, bantur occidere. | Hac ille; ^O flul- s Ratio.. Tumquia fiCfert communis titiam hominum ! qui ebrietatem facti- li ( acufitaciffima confuetudo , non folüm ficium putant , exclamat $, Ambro 1U$ M) ( in convivils timoratorum fzcularium, Íerm, de Elia & jejunio. ly fed & Clericorum acRegularium, quos . QUAEROXII. . Cenfefne Germanes Uif j L muodeftia plurimüm commendat. "T'um : laude vel vituperio dignos, dum lu Inpn j L - con- - De vitiis Capitalibus. 237 tte n OC m convivia claudunt eum poculo fcu benc- LXXVIil, R. Excufat fi fit involun? dictione S, Joannis? "N taria & inculpabilis , & quà minüs eft LXXVII, &. Confcquentez ad anté voluntaria, có magis à peccato excufat: di&a, quód probabiliusfit, Germanos aggravat autem, fi fic fimpliciter volun- xibendi;ü taria. ï€lllïïü(ï. in hoc laudandos potiüs effc,quám vitu- perandos, Declaratur ex . S. Tho. a. 4. inSed u n 1 cont, dicente : Loth excufatur ab im- Ivisils Declaratur. — Dixiper fe , id eft , fi ceflu propter ebrietatem ,. ut Aug. dicít Lnd Germani obfervent illud ; $s zedws 32 rebus , fiat certi deuique fines , feu a contra Faufl. lib, 22. c, 44. to,6, Erin ts €, ait $, T ho. In ebrietate duo atten- fervent modum, non excedant in quan- ä()d qti duntur , fcil, defe&us confequens & a- titate, attendant ad debitum finem , utantur hoc POCUIO tanquam fincerz Guspracedens, Ex parte autem defe- p ( uU amicitiz fymbolo ,oprando,ut S, Joan- &üs confequentis, in quo ligatur ufus nes , affiduus mutuz charitatis Przco, rationis, ebrietas habet excufare à pec- fuis meritis eam firmet: & qui venenum cato, inquantum caufat involunrarium a innoxius haufit , benedictionem impe- per ignorantiam, |Sed ex parte actüs M pr&cedentis videtur effe diftinguendum, tret , ut cibus & potus corpori & ani- |pom mzconducat. $i autem bibones pro- quia fi ex a&u illo przcedente fubfecuta Ti pter exceffum pro benedictione male- eft ebrietas fine peccato , tunc peccatum jmanp fequens toaliter excufatur àculpa, ficut dictionem reportent, eft per accidens & qulité ex malitia bibentium , ipfis hoc unicé forté accidit Loth.. Si autem aétus prz- erit, t imputandum. Cape ribi boc, quicunque cedens fuit culpabilis , ficnon totaliter ibere, !^ hoc bibendi ritu ufus fueris, aliquis excufatur à peccato fequenti, NI Notum fatis eft, quód. non. femel quod fcil. redditur voluntarium ex vo- luntaté precedentis a&us , in quantum rim 53?&' haretici, etiam Przdicutii, poft plurima i, qu Ícil, aliquis dans operám rei illicitz in- in aliorum fanitatem evacuata pocula, at oblatum à Catholicis $, Joannis pocu- cidit in fequens peccatum. Diminuitue nimi tamen peccatum fequens , ficut & dimi- j lum feubenedi&ionem bibere recufan- $ quöä tes , repentina iniitinere fubierint fu nuitur ratio voluntarit. Uinde-&u g. dicit P- T : plicia,ex equo decidendo, contra Fauftum , quód Loth«ulpandus gulam vel ;i- eft, non quantum ille inceftus, fed " biam frangendo, &c, | enruft X quantüm ebrietas meruit, Hac S. Tho. j .. QUZERO XIIl, ' Ebrietas excufatne ul qui, utpatet, Lothum excufat fub du- àpeccato , feu , a&iones & omiffiones bio , & Auguftinus eum culpat ex par- n2 ) (qua,ti fierent ab homine rationis com- T 4 te, pote , effent vera peccata ) fifiant ab e- Senfus verborum S, Thomz efl: Si qditi" briis,v. g. blafphe mia, homicidium, o- ebrietascft omninoinvoluntaria, mala, c'unio. ó miffio Miffz in die fe Íflo, &c, funtne d anté nullatenus volita, quain ea fiunt, , r rropriä' peccata? —^ - "T guüi! y noníuntformaliter peccata, necimpu- e83 tantyus ; .2;8 TR ACI. F. Exam. 3. imqti tanturad culpam : cüm enim fint fata- Ratio dubitandi circa hoc Quafium PCCCCI : Vi ab impotente rationis, non funtvolun- eft, quia nec poenitentes de hoc (e ac taria. Si ebrietas fuit quidem volun- cufant, nec Confeffarii eos de hocexe- idet taria & culpabilis , mala autem illa non minant, faltem apud Germanos , quz y, u fuerint przvifa , necpotuerit prudenter proinde faltem Natio videturin hocer cogitari , quód effent fecutura , nec fint cufabilis , cüm non tam fzpeex prac- a folitaab ebriis exerceri , etiam non funt denti crapula dolores capitis lentir, p« formaliter peccata, necad culpam im- Nec Germanis cedunt Ungari, im jur- bus putantur $ qum necinfíe nec in caufa. ta plurium fencentiam plurimüm fupc- funt voluntaria, Secusfi fuerint pra- rant, Hoc pramiffo h! vifa, vel facilé potuerint przvideri , vel &,1I. Quiezperiuntur ex crapuls & Q li cogitari , quód effentfecutura, velper ebrierate , fe in graves morbos fapiu fe foleant fequi ad ebrietatem , autipfe incidere quàm non incidere , vix àmor- Qr eain illo flatu patrare foleat , & fepius tali excufari poffunt, five fint Germani, At N D] fe patraffe fciat, — Quia tuné illa opera fiveU. ngari, five Itali. habent virtualem influxum voluntatis, ( Jv Ratio : Quia ícienter ( experienti adeóque funt voluntaria, "Vide fuprà do&i) fe conjiciunt in proximum ptti- D 'Trad, 8. Exam. T. n. 21, & 23. quo- culum talium malorum , nechabent jus M modo excufet paffio& ignorantia. ltem j Íeeis fubjiciendi , càüm non fint domini "Tra&t, 4, Exam. 2, n, 37. de gravitate valetudinis fuz, fin peccati ex damno, $ &.2. Qui (cujufeunque & quáti« d [ tümcunoue fitibunde Nationis fit)pre- QUJERO XIV, Ebtietas præteþr [ s peccatum contra fobrietatem contrahit- videt, ex fuo intemperante potu fibi e- venturam fnagnam ftomachi nautear hi ne fpecialem malitiam , in confeffione à aut magnum capitis dolorem, pet odo exprimendam , feu. mortalem , ex eo q quód fit cau(a multorum morborum velfex dies duraturum , is juxta prob?- biliorem fententiam tmortaliter peccat: cqrporaliunu? teneturque id Í pgcialiter exprimereit . [ N LXXIX, AnteR.Supponitur ut cer- confeffione, l tum ex lamentabili experientia , quód Ratio.Quia fibiipfi graviter nocet. ebrietas multorum malorum fit foecun- 0 [No. — Si poenitens id non expritttt, K da parens. Nàm memoriam aufert, Confeffarium id fcientem vel advertere [7 feníum diffipat, corrumpit fanguinem, tem , fub gravi onere teneri eam mont infirmat nervos, cerebrum onerat, vi- I re,& conícientiam peccati facete.. Ícera refolvit, balbutire facitlinguam, B-L' 3- Sitalema lum nonnifi unodit Tij li confundit intelle&um , oculos caligan- . durare foleat, non aufim talem catt Q tes,& lippos facit , caufat vertiginem, nare peccati mortalis, j capitis dolorem , membrorum tremo- Ratio: . Deus & naturan on vixdentllï D tam rigide imperare coníctv ationcm göm,podagfaïn?chit?graln,&c, / A: RR a De vitzzs Capz'mlz'bu:. 239 direa integra valetudinis,ut omnis ille mort. — & e dezuozzebria, ratus, omnestante ? ; peccetex eo , quód rei inutili & illicitz tetts obrui dolore , eumque fat gravem effe * vacet, przvidens valetudinem füam ex- poenitentiam , hr ) pro tancilla vini Àllece- * indeturbandam per unicum dieim. bra ? 1G OC B& 4. Probabiliusac tutius eft, con- ol Dico. Dato' quód. non fit fabula vel "! tra charitatem propriam morraliter pec- jocus , quirefertur , Confeffarium il- "U* care eum , qui nimio potu fibi caufat lum in Theologia morali , quz fuffici- ;5 1* podagram vel chiragram, octo vel pluri- E enter tra&at de intemperantía, gulàá, U bus diebus duraturam, ebrietate , &c. non fuiffe fat exercita- m ^ Rat: Tumquia homo non eft do- ) minus membrorum fuorum.T um etiam tum , ut officii ratio exigit , adeóque nonnifi ex craífa ignorantia eum latuif- ii quia in omnium fententia mort, pecca- Íe, quód ifnodcratus potus fit peccatum ïax'gsnzcrï ret, qui hoc grave malum ( quo tot faltem veniale. Hinc peccavit 1, fe corporis & anima functiones impedi- voluntarié inebriando ; peccavit 2, Sa- ) IX 5 untur ) peraliquam medicatam potio- cramento gravem irrogando injuriam, l, nem alteri caufaret, Ergo à fortiori fi per tam inful(am poenitentiam , qua u ! fibi caufet. . Et hac in parte Confefla- aliàs eft pars integralis Sacramenti. Pec- gppsrü monmendo & increpando tenentur cavit 3, poenitentes denuó ad immode- i, officio (uo fungi,ut di&um proR, 2, rantiam potüs adftringendo. j LXXX. Qmwid[entzs de Mo Confef- ario Hifi QULERO XV. . Poteftneebrio mo- pano , qui, quid crapula vel ebrietas ribundo dati Euchariflia, cique fic mor-« fent: hit, nunquam expertus, perfzpe tuo facra Sepultura ? s ,y;; &utem Germanos poenitentes de immo- LXXXI. &. 1. Si ebrietas fit com- ;Pcm;ej' ico potu fe inConfeffionali accufantes & pleta & voluntaria,non potefl ei licité ln Iagz audierat, abífolveratQue, aftcan- dolt dem quid recicationis hiclateat, difcere dari Euchariftia , benetamen , fifit in- ) cupiens, curavit fibigenerofum afferri completa, relinquens ei potentiam dif- cernendi inter bonum & malum: licét mo[ï.«') i vinum, cum bellariis fitim exafperanti- bus, evacuavit non modicam quantita- forté pedibus ftare nequeat, J tem ; fcd füperato hoc liquido labore, Ratio t p. Quia tuncnon eftdifpofi- , incipiebat ex fumigante vino intelle&us tus, cüm firin peccato mortali ebrieta- " obtundi " PT re, , fenfus confundi , oculi caliga- tis, effetque Communio facrilega , & ] caput vertiginegravari, &des ipfi vi- mitteretur canibus. i " , debantur gyrart,vellabefcere : & altero Rato 2, p, uia tunc non conflat snfuf!ï , dietantum ,'rf 1 expertus eft capitis dolorem, quódfíitinmortali, Prafertim hoc ve« J^ triduo fzv ientem , ut vix effet tolerabi- . dis. ruf eft fi priüs fuerit confeffus (tunc Malo fuo edo&ns , redeuntibus enim ftandum effet judicio Sacerdotis) 5* cum fimili materia Germanis,non aliam & defit omne perieulum irreverene in junxit penitentiam quàm hanc;Pade, tie. j R 2« y N 40 TRACI. E. Exam. 3. mö zo Anei, quiin plena, volunta- LXXXlL. s. aerm.cumiprobabi- nt riaadeóque culpabili ebrietate mortuus liore fententia, — Azzo, Quia volun. TT eft , debeat denegari fepultura inloco tarié fubtrahunt aliis,fiveComtnunitati, « facro , fervanda efl praxis cujuslibet aut Ecclefiz id , quod velut ex jufliti lie Dicecefis quiaalicubi denegatur , ali- debitum tenentur preflare, ldem dl cubi conceditur ob graves caufas , v.g. W de iis qui fcienter comedunt aliquid no- X ad cavendäm offenfam magnorum ag- ciyum , quo fciunt fe im natorum., pedicndo'&aþ officio ex juftitia debito, Notanda híic breviter illa hi&öria de - Sed quid i Profeffor , Concionator, Ludima helluone jam morituriente , ad quem accurrit facerdos & clamavit: Divisa, gifler , &c, PT)HE: fupplere Pc: D a»lium 2 divina , refpondit Echo exebrio : 7z4; d 444 , & mortuus eft. ualis vitaymors Dico, Siprzíciat ,. vices fuasabalio lu promptiffimé, & cum Auditorum « efl ita, Fuit&alius, qui in Balznam, DN Superiorum fatisfa&tione, nontantüm belluam marinam capaciffimam conver- qüow ti optabat ,modó Mare Creticum in me- fuppleri poffe , 1ed & fapplendas efft; probabiliàs excufantur à mort, peccuo rum Creticum aut in Euripum vini con- N (u verteretur, fcil; id unum in votis ha- injuflitiz, Q bens, uttale mare vinofum no&es dies- Katio patet ex Regula 62 Juris TA l Qui facit per alium ( nim.in fenfumor Que influeret inos ejus. E explicato QUAERO XVl, Quipro ftipendio ] perinde ?H,ac fi faciat perft- ipfum, adeóque cum induflria tenentur. agere fuum officium, v.g. BclliDux, Confi- Teneuturne ergo ad re&ïtution&m illi, de quibus mox fuit fermo ? liarius Principis,Senator,Profeffor Aca- Dico, Simorbusex nimio potu cat demicus , Ludimagifler , Parochus , Concionator fiipendio condu&us[idem fatus non fit diuturnus vel creber , vd eft de Medico alicujus Monaflerii, raró videnturnon teneri , velcerte videtur infirmos vifitante , falariato tamen ) fi ab Ecclefiá, Communitate, vel Princpe Si veró fit diuturnus, aut ex vini intemperantià, & exinde orta condonari. corporis infirmitate, jam uno, jam duo- valde frequens , probabilius videtut, bus, jam pluribus diebus atque feprima- quód fpectatá rei naturà teneantur à nisfint inhabiles ad peragenda fua offi- reftitutionem Reip. , Principi , Ecddli cia, cofnittuntne prater peccatum con- damnum paffz faciendam. [ t;a fobrietatem etiam peccatum contra Ratio $ Ex contractu , do st fAtnt, juftitiam, fpecialiter in Confeffione ex - 1 lex juffitiz illos veré ac rigide obligatà ) plicandam , f1 previderint hanc infir- munus fuum cum morali diligentia ob mitatem , & inde oriturum functioni eundum. Ergo fihzc moralis diligen- impedimentum, & aliorum damnum? tia defit, tenentur ad reftitutionem 5:5 d De vitzu Cäpimlibu.r. 24I itran i, ( ratà temporis negïe&i, - Disi , fpettata & fimiles BeneEciätos ( quorum totus vel feré cotus labor confiílit in recitatio- dm(y f aaturd , ideít, perfeloquendo, fi enim Íciant, vcl fundaté aut racionabi- ne Horarum Canonicarum ) per fe íeu !d v liter przfumant , eam noa fuiffe men- fpectatárei naturá , teneriad reftitutio- vl nem fructuum , dum Breviarium omit- J tem eorum , qui fpendia fundárunt j tuntratione morbi ex ebrietate contra- tleimi vel condonari à Prinlcipe,Rep. ,Ecdeüä, &c.non tenentur, &i , cujus certum periculum przvide- jtt, runt,& ramen feinebriárunt, Oppono : Flzc reflitutio cft inaudita, f Q & nullatenus in praxi. Ratio ; Juxta Canoniflas & Turiftas i PO l M ll.5 f il ".'. &. Tranfeat, Hoc namque effe poteft datum ob cauíam , caufánon fecutá re- ideo , vcl quia non omnino liquidum ftitui debet : Sed, uthabet cemmune i, at efl, illos diuturnosaut frequentes mor- Axioma Canoniflarum. & Theologo- - bosoriri ex potuimmoderato, Vcl quia m A rum, Beneficinm datur propter Officiume, extraordinarià diligentià compenfant, Íeu propterrecitationemOfficii fcu penfa Jj d uod neglexerunt. canonici, Ergo recitatione horarum h QUAER O XVII, Bencficiatus, v.g. non fecutá, fru&us Beneficii debent re- r f Canonicus, ratione morbi ex ebrietate fundi, ldem clariüs patet ex defcri- 'contraéi impotens ad perfolutiohem puone.Sententie tutioris data fupra z Ó penfi canonici feu horarum , teneturne " '[ra&, 2. Exam. 3. n, 6, Vetüm confi Tifi ad reftitutionem ? Í lL " deretur fequens 4. R, t LXXXIll. zx. r, Eprobabiliis eft; Refp. 4. Practicé probabilius eft,Ca- quód, qui prater horasíeu penfum ca- nonicum habet ratione beneficii fui la- nonicos inR. 3, depictos non obligari ad 1& r f proventuum diei vel diebus , quibus in em bores tantos , ut cenfeantur facilé eífe cafu pofito horas omittunt, correfpon- er n digni univerfis beneficii frudtibus , non dentium reflitutionem, teneatur quidquam de fru&ibus refti- [ tuere , modó , ut fieri folet, tempore Ratio 1, Bulla Pii V. edita fuper ob- r L N morbi ex ebrietate contracti labores il- ligatione reflitutionis in caí(u negle&i n los peralium fupplear. penfi canonici, illos folüm ad reftitu-. ! &atio : Dignus eftoperarius merce- tionem obligat, qui Officium divinum [U)) n de fuá , & qui altari feu Ecclefiz non dixerint, ceffante legitimo impe- 4 fervit,de altari vivat. - h dimento ; Sed gravis infirmitas eft le- Ph i & 2, Quiinfraudem penfi canonici gitimum impedimentum , in fententiá 1d;mv Íc inebriaret, utinde concraheret infir- omnium;qui agunt de caufis Beneficia- Ü )l mitatem , nec à peccato nec ab oncre tos Officium non recitantes à reflitutio- wcl ( i reflicutionis excufaretur, Raro: Fraus .ne excufantibus, Nec facilé invenietur l Ul ls & dolus nemini patrocinantur, aliquis Do&or , qui difiínguat inter &0 .36 'Tutius eft, Canenicos Eccle- n eum, quiíuáculpá, & eum, qui culpa- " !À bilitet infirmitatem gravem contr axit, ; äa:uäþ Cathedralium & Cgllägia;grgm uU dees H . F-fg?; 242 TRACT. F, Exam, 3. Ergo. Quidfit decafu , quo fieret in chorum non frequentent , nullas *ræ.. fraudem,patet ex R, 2. E entias lucrentur , dum funt infirmi, fi- Ratío 2. | Licétindubitatum fit, Pa- ve culpabiliter five inculpabiliter, 2,$i am dictis Canonicis reftitutionem im- veró aliàs chorum feduló frequentent, perare poffe , Germaniz tamen praxis & ifle przíentiz conflituant magnam eítendit , reipfa impetatam non effe, proventuum partem , practicé probabi- Vel certéEccleíia eis hanc reftitutionem lius videtur,quód eas lucrentur in mor- condonat , ficut & condonar illi , qui bo , etiam culpabiliter (ine fraude u- primis fex menfibus omittitBreviarium, men) contracto, ut patet in Extrav. Dii V. quz incipit ; Ratiorp. Quiarunccaufa abfentiz Ex proximo Lateranenfi. potiüs efl prava voluntas , quàm infir- Quid erze Kefpondes ad fundamen- mitas, tum Refponf. tertiz ? Ratto 2, p. Defumitur tum ex Eccle. Diffinguo z2aj. . Debet reftitui perfe fiz benignitate, tum ex eo , quia licét loquendo , & fi alter reflitutionem non tales Canonici recté poffint dici effe condonet, C. maj. Si ceftitutió remitta- "caufa impedimenti, recüiffimé temen tur , utiin noflrocafu Ecclefia remit- j poteft & debetDeus dici effe caufa cjus, tit, ut di&um efl,N, maj. Simile cft de Nam veré Dominus non tantum vivifi- cafu quo Tabellarius 20. aurcos acce- 1 cat/íed & mortificat, . 1. Reg, 2, Ad- , pit, cum oblieatione literas portandi uT de, rarum videri effe quód tales Bene Romam, quostenetur reddere, finon ficiati , vitio crapula dediti (nolentes portet , licécperlethalem infirmitatem intelligere, utbeneagant ) agnofcant, L"a inculpabiliter fuerit im peditus, fe ipfos fibienm morbum caufaffe , aut Ti Sed. qpid judicas de quotidianis di- eum pravidiffe ftudentes calicibus epo- flributionibus , feu ( ut vOcant) Prz- tandis, ( Hzc de Beneficiatis occafione fentiis, qua dantur Beneficiatis & Ca- N hujas materiz : plura de iis videtum. [ nonicis, Choro prafentibus, & juxta de dominio Clericorum in Tract, 8 Y ufum Ecclefiarum, etiam propter infir- Exam, 2, n 32. & feqq. tum de obli- imitatem abfentibus ; lucranturne- cas H ? gatione eorum ad horas in 7Tra&. 10 Canonici in R. 3. deferipti Exam. j, n, 71, & feqq. & n. f .85',«26*' LXXXIV. Dico. Certum efl,quód, «qq. K fi tales Bencficiati, etiam dum func (ani, l ftn L i K 1 10( W l EX- ts z A. D: 47cjun;,'0. t " r diedbdpegkn BeBedbegbetibegbed ;;.; 1 iil ul frrg; A Pnäkägi. EXAMEN IV Q? Ti De Tejunio, JMC l j , il L25 , Q D? que $, Do&tor agit . 2, q. 147. perg, art, T contraria juxtafe pofita ma- ab Ecclefiä 1 iturt i)ræfcrivptarh. /Obh'gat fuüb CUT giselucefcant;poftquam a&um mortali, fitt eftde gula & ebrietate , placet Prima pars & R&gula Ecclefiz pate- quoque huc ex 2, 2, reducere relite: bit ex affignandis ad hoc jejunium re- licdes dodrinam $. Thomz de jejunio. De quifitis, uo Katro 2. p, Ecclefia potefl & intendic on um QILER O 1. uid ? cujus virtutis j ng,? graviter obligare, iquit adus? & quantzobligationiseft? An- te R. & 2. Jejunium eft a&us virtutis, nim, Abftinentiz, lta S. D. a. . & 2, dl — LXXXV.. Not.exS. : Tho. jejunium g effe quadruplex, nim, r. Ratioi.p. Ex hoc aliquis actus eft pm du Naturtz. 2, Spi- virtuofus (ait S. D, a. 1.) quod per ra- , ritüs. 2, Virtutis. 4. Ecclefiz. ^ Prip;z tionem ordinatur ad aliquod bonum "m (quod fuo.loco dicetur requiri ad fum- ii puonem Euchariftiz ) eftabftinentia ab honeftum : Sed jejunium ordinaturad finem honeftum. Ergo. Min. prob. j L omni cibo& potu , ita ut nihilà media Jejunium ordinatur 1. ad reprimendas u^ noGe fumptum fit. — Seczzdusz eft ab- concupifcentias carnis, Unde S, Hie- D jj ftinentia d peccatis, . De quo I^ ig $8. ron, lib. 2. cont. Jovin. ait: 5Szze Ce- »rasäï"ä Hoc eft jejunium quod elegi,diffolu e colli - rere & Baccho fviget Fenus , id eft , per qu - fatténes impiemti:, Quod cít jejunium folüm] metaphoricé. Tertium eítabfti- abflinentiam cibi & potüs tepeícir Lu- nentia à cibo & xuria, 2. Ad hocut mens elevetur ad ] potu juxta regulam contemplanda cxleflia. . Unde dicitur temperantiz, quz, utpote virtus mora- lis, confifliti Dan, 10. quód poft trium hebdomada- n mediocritatejuxta dicta rum jejunium accepit à,Deo revelatio- fuprá, Qu udrgzm Is f, de quo hic praci- « nem. 3. Ad fatisfaciehdum pro pec- Íé loqui mur,. Pro cujus explicatione catis,Joel. 2. — Zn Refpondeo 1, 277 cum eít abftinentia Jejunium Ecclcfiafti- rgo, JeJ nnio, fleru, 8 plam- äcibq juxgalïegulam Hhz Notan- J TRAÁCT. F. Exam, 4. 244 temnar , vel hoc modo transgre&idtar,. Dd - 4Notanda hic funt verba S, Tho. a, t. ut impediatur finis, quem intendit, pec- P!C! ad 3. dicentis : Jejunium naturz, quo reli quis dicitur jejunus antequam comedat, cat mort, Siautem ex aliqua rationabili caufa quis ftatutum on fervet, pracipue fun €onfiftit in pura negatione , unde non incafu, inquoétiam , fi Legislatorad- p poteft poni actus virtutis , fed folüm il- lud jejunium , quo quis ex rationabili effet, non. decerneret effe fervandum, nili hi propofito à cibis aliqualiter abftinet. talis transgreffio non conftituit peca- tum mortale, Etindeeft , quód non [ Unde primum dicitur jejunium jejuni, Íccundum veró jejunium jejunants , omnes , quinon fervant jejunia Ecde- quafi ex propofito aliquid agenus, Hac fiz,peccant mortaliter, Hacibi, - m. 2. Ad'jejunia Ecclefiz omne ibi L Omnis actus vit- communiter obligantur nifi in eisfuerit J Ratzo 2, p. €x à, 2. taofüs , qui eftcirca aliquam materiam, aliquod fpeciale impedimemun?.a./;.'m [E fine c. z tj pertinet ad illam virtutem , quz in illa Declarat boc S. D.ibid. — Legislaror j matetia conftituit medium : Sed jejuni- um verfatur circa cibos , & in hisabfti- in fuis flacutis attendit id quod cofiun- z W nentiaconflituit medium. Ergo. - ter & in pluribus accidit , fi quid autem Nota tamen ex R, ad 2, quéd nihi ex fpeciali caufa in. aliquo inveniatar, [ quod obfervantiz ftatui repugnet, not ht Prohibet a&um unius virtutis pertinere adaliam virtutem , fecandüm quod ad intendit legisiator talem ad flatuti ob- Qj ) X ejus finem ordinatur, vel imperatur , ut fervantiam obligare : in quo tament difcretio adhibenda. Nam fi caufalit patet ex di&is fuprà de virtutibus. Unde evidensper fe ipfum licité poteft homo jejunium potceft imperative fpectare ad Kcligionem, Caflitatem, Poenitentiam, flatuti obfervantiam praterire, praíer- aliamve virtutem. tim confuetudine interveniente , velit E de facili non poffet recurfus ad Superio- li QUAERO II, Tenenturne omnes je- junare, vcl quibus de caufisaliqui excu- rem haberi, Si veró caufa fit dubia,de- fantur, v.g.pueri, itinerantes , labo- bet aliquisad Supcriorem recurrere,qut habet poteflatem in talibus difpenfandi, N rantes,pauperes,fenes ? LXXXVl. Nonomnes, quijejunia Et hoc eft ebfervandum in jejunus à Y Ecclefia ftatutis. Hac ibi. Ecclefiz non fervant, peccant mortali- t r.S.D,a.3.ad z. B.3, Ducrinontenentur adjf-:j,unïï1 Declarat boc .S, D. ibidem dicens: Ecclefiz. E Pracepta qua per modum cofnunis fta- LXXXVII. Declarat bocibid. adi D tuti proponuntur , non eodem: modo dicens: In puetis maximé eft. evidens CUII cauía non jejunindi, tum propter de- obligant omnes ,. fed fecundàm quod 0 xequiritur ad finem , quem Legislator bilitatem naturz , ex qua rovenit, T 3ntendit, Cujus au&oritatem . f ali- quód indigent frequenti cibo , & no? multo fimul.affumpto : tum etiam» gms : Fransgrcdiendo&gtggqm , €on- qun u n De fejunio. 24j ) ts Poffent eis. dari carnes feclufo fþan- quia indigent multo nutrimento pro- tmift pter neccffitatem augmenti, qaod fit de dalo. .Rato; Quia chibuercclcfiæ re(iduo: alimenti. Et ideo quamdiu non tenentur, liqua i2 ; Deitine- nlen funt in ftatu augmenti, quod eít (ut in LXXXIX, & 4.ad- rantibus & laborantibus $, D. a. 4, ad il pluribus] ufque ad finem tertii fepten- TT 3. fic ait : Circa peregrinos & opera- nii , nontenentur ad Eccleftaítica jeju- | coilis nia obfervanda. Coónvyeniens tamen rios diftinguendum videtur , quia fi pe« T eft, utetiam in hoctempore fe ad jeju- rcgrinatio & Operis labor conimode dif- ferri poffit , aut diminui abfque detri- D nandum exerceant plüs vel minus , fe- mento corporalis falutis & exterioris aM cundiüim modum fuz «tatis, Quandoq; tamen magná uribulatione imminente, flatüs, qui requiritur ad confervatio- a L tl infignum peenitentiz ar&ioris , ctiam nem corporalis vel fpiritualis vitz , non Sicut etiam edinei pueris jejunia indicuntur. funt propter hoc Ecclefix jcjunia prz- termittenda $. fi autem immineat necef- de jumentis legitur Jonz 3. Homines & fitas flatim peregrinandi,& magnas die- ib j jumenta non guftent quicquam , nec a- quambibant, Hzcibi. - tasfaciendi , vel etiam multum labo- iti t il Ex quo-Colligitur ,' quod pueris uí- randi , vel propter confervationem vit |dit , ! corporalis, vel propteraliquid neceífa- il ue ad feptennium completum poffint i rium àd vitam fpiritualem,& fimul cum Til Ine peccato daricarnes, quiaantenon hoc non poffint. Ecclefiz jejunia obfer- m i obligantur legibus Ecclefiz : eo expleto Il ulque ad finem tertii feprennii feu ut- vari , non obligatur homo ad jejunan- J r dum: quia non videtur fuiffe intentio ue ad annum 2r, inclufivé. tenentur l N Ecclefiz flatuentis jejunia , ut per hoc ! ficit l abftinere à carnibus ( nifi alia caufa cx- If cufet) poffunt tamen bis comedere ci- . Ampediret alias pias, & magis neceflarias ? ii caufas, Videtur tamen in talibus re- iPlf bos efuriales, Completo anno 2 1, te- yter currendum effe ad Superioris difpcnfa- nentur etiam ad unicam tantüm refe- &L &ionem, tionem , nifi forté ubi eft ita confue- bcaulïf»* LEXXXVIIL tum , quia ex hoc ipfo , quód Pralati |orc Quid teues de juvene Hec diffimulant ; videntur annuere. [ o Religiofo qui annur n 21. non comple- ibi. vit ? De quibus plura poftea dum age- T [ tur de caufis à jejunio excufantibus. Dico./ Sicft Novitius , clarum eft , C XC.x.5. Depaupceribus $. D.ibi- non teneri ad uhicam refc&tionem , vel " dem ad 4, itaait ; Pauperes qui poffunt ad jcejunium Ordinisfub peccato, Sieft fufficienter habere, quod eis fufficiat ad piofcffus, tcnetur vel fub poena, vel fub unam comeílionem , non excufantur culpa;, prout ditat & obligat Regula propter paupertatem à jejuniis Ecclefia: j Ordinis , cui pcr Profcffionem fponte à quibus tamen excu^ari videntur illi, fe lubjecit, & privilegio tatis ceffic, at qui fruftatim eleemofynam mendicant, 104 eis " Qua de amentibus ? quinon Poffgnr fimulhabere; quod j )! z id d 246 T R.ACT, F. f-Exam.4. ad vi&um fufficiar.lta S.D,De quoplura qui excufantur ob quatuor caufas mor loco mox dicto. affignandas, L XCl. .. 6. In Senibus (aitvaldebe- — QU/ERO Ill. Quz & quot pri— Wi nenofter Sylvefter) nullum tempus ab cipué funt caufz ex cufantes à jejunio ? IQ aliquo determinatumeft, in quo ab ob- XCII. R, Sunt quatuor,nim, Impo- W ligatione abfolvantur : unde excufari tentia, Paupertas, Labor : Picta;. 1? k folàm poffunt eo modo quo infirmi & fuo ordine explicantur, debiles ,. de quibus eft eadem retio fe- p - Jmipotentia eximit juvenes & fenes in cundüm lnnocent, & Aflenf; Et hzc fenfu explicato. Huc referendi funt Sententia. Antonini, Sylveftri, Navarri, debiles, & qui incoenati non poffunt &c. eft tutior & p*'robfabilior& fmeritó ullatenus dormire , vel fentiunt gravem practicanda, capitis dolorem aut vertiginem, — Item | Ratio: Quia fene&us non habet ita definitum tempus ztatis ficut adole- mulieresgravidz , ac la&antes, quz ta- men non eo ipío poffunt carnes come- hh Ícentia. Nam differentia eft: uia om- dere, fed folàm bis refici, nifi petant di- nes homines per pueritiam & adole- fpenfationem, Sine quatameR, fimu- " Ícentiam crefcunt & augentur. Ergo pro lier gravida , ob vehemens defiderium Y omnibus debuit definiri tempus , tan- carnium, proli timens, carnes comedat, à quam adolefcentiz finis, quo per fe lo- excufatur, l quendo incipiant obligari. Verüm Panperta: eximiteos. (utinR. f.ex- obligationejejunii femel contra&tá non [ i S. Tho, di&um eft qui oftiatim frufla- i poteft quis dici deobligatus, nifiob ali- tim eleemof ynam colligunt, vel aliunde ] quam mautationem , v, g. infirmitatem, habent prandium valde imperfectum, li impotentiam , fene&utem, quzctiam Hi enim non ü infirmitas virium eft : Sub[umo : Sed do, peccant fzpius comedc'n:- » lj non omncshomines (ficutequé, nim, Labor, nim, talis , qui cöji'püsncrä— lt ad' annum 21, adolefcunt) ita eodem biliter macerat, uti eft, in Fábriferrariis,. anno, v.g. 6o.fenefcunt , fed alii ci- ln Lignariis, fofforibus, mefforibus, arato- j tiüs , V, g. annojo. , q uofiunt impo- ribus,feminatoribus, Sutoribus, Lapici- ll tentes, aliferiüs, v.g.anno 70; - Bre go non dcbuit determinari certus &tatis dis, Curforibus, pedibus iter agentibus, ( &c.quorum labor cum jejunto flare non fi annus , quo fenex àlege jejunii exima- tur, Y poteft, juxta fenfum R. 4. — Idem eftde ( ilis qui per integram Quadragefimam Ilf Nota tamen, quàd fi quis ratione fe- ! quotidie concionantur faltem per hO' nii fit exemptus à jejunio , per hoc ta- ram;quia labor eft magriüs. men (nifialig cauf accedant) noneo * Hinc non excufantur Sartores,Barbi- "l ipfo liceat ei comedere carnes , fed fo- tonfores,Sculptores,Pi&ores, Le&ores, lummodo fecundam refectionem fume- d Confilarii, Scriptores, Senatores, Belli N re, Quod idem dicendnm efl de iis, d- - N Duces , &c. idcm eft c-ic)ilhs/.am'ü us, l N ERN ER De fejunio, 247 [ bus, quoram operz potiàs funt ingenii enim eft deterioris conditionis quám Confeffa- fubditus, : quäm viium corporalium. Nomine Superioris etiam 10s, ctiam valdegravatos, & eos, qui m poteft intelligi propriis Curatus feu in Quadragefima femcel aut bis in heb- Parochus , fiEpifcopus adiri non poffit, istid ait Corradus. domada concionantur , abfoluté exem- $i neceffitas fit evidens, pros nonjudico, fed ad arbitriam boni $ difpenfatione o viri & prudenris, * S. Tho, a. 4. pus non eft , uD u1d de equitantibus 9 INot. inter Propofitionesab Alexan- 1 li TU XCIl. — Dico: Alexander VIl, n. 2 1. * dro Vll. damnatas effe hanc n. 2.5. Fran- damnavit hanc propofitionem * Excu- n gens jejunium Ecclefiz , ad quod tene- Jantur. ab[oluté À. pracepto jejunis omnes tür, non peccat mortaliter , nifi ex con- Nis) [ dUl, quiiter agunt equitando , utcunque temptu vel inobedientia hoc faciat,puta. r agant , etiamf iter ueceffarium. non quia non vult fefubjicere przcepto, Et t Jit , & ettamft iter umins. diei conficiant, hanc D. 30, Omnes Officiales , quiin szm; i Si ergo equitatio fit ad plures dies, & ex Kepubl, corporalirerlaborant, funt ex- vitio equi valde molefla , relinquitur m cufati ab obligatione jejunii,nec debent aibitrio viri prudentis, fe certificare , an labor fit compatibilis Pietas , que complectitur officia fpi- cum Jejunio, (L ritualia & opera mifericordiz non com- QU/EROIV. | Quot & quz fünt re- jl | patiblliacum jejunio, v,g. perlongum quifita ad jejunium ? n?;,:iï iter pedeftre loca facra vifitare, concio- XCIV. x. Ttia funt, nim, dele&tus " nari, de quo anté didum. Religiofi ciborum, unicatefectio, & certum re-. Chorum , etiam frequenter , imó diu fe&ionis tem pus, Quzfuo ordine ex- no&uque frcquentantes ; Don excufan— plicantur, tur, uti nec Mufici, nifi forté effet Mu- T Delettus ciborum eft de effentia jeju- 1 ! ; -ficus ex hacarte fe fuosque füftentans, nii, & fignificat abflinentiam à carni- H f & vocem aliter confervare non valens, nifi bus, & ab iis, quaà carne originem tra- per binam'perfe&am tefe&ionem. hunt, Qui tamen cafas eft rariffimus, quia vox Katio datur ab Angelico Do&ore a, facilius confervatur moderaté bibendo, Socs Jejunium ab Ecclefia eft infti- " faciendo tamen diff-entiam in potu. tutum ad reprimendas concupiícentias j Und/g eftillud : Cantores apoapi bupo- Y6O, carnis , & ideoillos cibos jejunantibus lu interdixit, quz in comedendo maximé $ 4Pt4 his addi poteft canfa, ním. habent delectationem, & maximé pro- ; difpefatio Superioris,, v. t g. Epifcopi vocant ad venerea : Sed hujuímodi ; quoad fuos fubditos , alteriusve Pzzla- funt carnes. animalium in terra quic- | u : que maximé de bet petiin dubio de Ícentium , & vefpirantium, & quz ex , potentia jejunandi. Potefletiam Pra- eis procedunmt ficut lacticinia ex greffi- ;Jatus difpenfare cum femetipío , non libus, &ovaexavibus Ergo. Min, prob. TR ACT. F. Exam. 4. 248 Jprob. Quia talia magis conformantur maximeé cooperatur vinunt , & alia cale- humano ccrpori. Ergo plus deiectant. facientta corpus,fed ad humorem maxi- Y mé cooperatur eíus carnium , ex quibus ltem magis conferunt ad humani cor- multum de alimentogeneratur ; altera- poris nutrimentam , & ideo ex eorum comeftione plus fuperPuit , ut vertatur tio autem caloris, & multiplicatio fpiri- tuum citó tranfit, fed fubflantia humo- infnateriam feminis, cujus multipiica- tio eft maximum incitamentum luxu- ris diu manet. E« ideo magis interdi- Iiæ. Ergo. citur jejunantibus efus carnium , quàm — Nota tamen ex .Refþ. S. Tho, ad 2. vinivelleguminum , qua funrinflari va. Hacibi. a, cit. quód Ecclefia inflituens jejunium attendit ad id, quóüd communiis acci- . "d 2. K. . Dato hoc , tamen carnes dit, efus autem carnium communiter magis incitant. ad Venerem. Unde Ecclefia adhuc bene fecit prohibendo eft magis delectabilis , quàm piícium, quamvis aliter fe habeat in aliquibus z- incentivum principale. qué dclectabiliter comedentibus piíces XCV. Quid cenfes de butyrojlardo | " quàm carnes. Etcarnes Ecclefia prin- adipe feu fagimune? Dico , licere bucyrum & cafeum, ubi cipaliüs iptcrdixit , quàmova & la&ici- nia , quia efus carnium interdicitur im eft confuetudo, fed prä&icö probabilius ( quolibet jejunio, in jejunio autem qua- (uti & tutius) eft, non ita licere uum dragefimali univerfaliter interdicuntur lardi & fagiminis. etiam ova & lacticinia, ut explicat $, D. Primapars patet ex vi con fuetüd'iniS. Si tanta in communi ad 3. circa quorum abftinentiam in aliis Ratio 2, p, eft. jeiuniis apud diverfas Nationes diverfe detur licentia à Theologis , periculum exiftunt confuétudines , quas quisque eít, neilla cumgravi fcandalo, &je- Obfervare debet fecundàüm morem co- junii Ecclefiaftici przjudicio facilé ox- rum;quibufcüm vivit, tendatur ad farcimina , & jufculumex carnibus,&c, & Olvpono l. Si ratio $. T'ho, aliquid probet,debuiffet etiam vinum prohiberi Fateor tamen, quód paupe ribus ufüs injejanio;quia de illo dicitur Prov.20, lardi & adipis facilé permitti pollit (l,"i Luxuriofa res eft viuum, Et ad Ephef. f & famulis & famulabus, quibus in die* Nolite inebriari vino , in quo eftluxu- bus jejuniorum fimilia à quibufdam he* 11a; ris folent apponi loco butyri ) ut come- 2, Etiam pifces excirant adVenerem, dant,& cum iis coquant. maximé conchylia, Unde dicitur; Ve- Nota inter Propofitiones ab Alexat- [ dro Vll, damnatas effe hanc n. 32. No? U!z nus é mari naícitur , luxugia aP'dct in undis. eft evidens, quód confuctudo non co li "d1,S.D.a, 8.ad z, ait : Adactum medendi ova & laGiciniain Quadrage enerationis tria concurrunt, fcil. calor, fima obliger, j pirirus,& humor, Ad calorem Cluidïæ Exttr z " g - De fejuure, 149 XCVl, Exce[atne à mottali parvitas gis fumitur ad alterationem corpox-iä,& TU materix in comcítione carnis , v. g. par- digeftionem ciborum afflumptorum , h vus bolus ? quàm ad nutritionem , licét aliquo mo- It "Affirme. "Undenon peccant coqui in do nutriat. Et ideo licet jejunantibus AUL die jejunii guítantes ea quz coquunt ex pluries bibere. $i quis tamen immo- d carnibus, Nec videtur difparitas , cur deraté potu utatur, poteft peccare & du in aliis Ecclefie praceptis ,. ut de horis meritum jejunii perdere : ficut. etiam Qp canonicis , de audienda Miffa , &c, par- fi cibum immoderaté in una comeflione (mu vitas materiz excufet, & non in jejunio affumat. Hzcibi, H quoad comeflionem carnis, Quid [entzs de hifpanica potione cho- Unica refellio eft ciam de effentia colate ? , ub je)unii. Namut arguitS. Tho.a, 6.in XCVIL. . Dico. Si componatur (uti ncfef €. Jejunium ab Ecclcfia iüftituituc ad Auctores eam defcribunt) ex (accharo i o concupifcendam refrenandam , ita ta- & aliis ingredientibus fubftanzialibus amen ut natura falvetur * * Sed ad hoc cibis, amygdalis, nucibus, anifo, &c, lchur fufficit unicarefe&io , per quam homo & fumatur in magna quantitate,frangit peteft naturzfatisfacere, & tamen con- jejunium, — Ratie; Quiatunc per fe or- ntt cupifcentiz aliquid detrahit,diminuen- dinatur ad nutritionem , habetqQue ra- gt docomeftionum vices. Ergo. tionem cibi, Unde non folet fumiin- j i Oppozoi. Ecclefia jcjunantibus non terdiu , fed mané &íferó , dum corpus i taxat quantitatem cibi, Ergo nec de- refe&tione indiget. Si autem poflct ita i J buit taxare numerum comeftionis, 'u.uv temperari, ut retinerct rationem potüs, u 2, Non taxat numerum potüs feu non frangeret. Ex quo colligi poteft, Ü PT bibitionis. Ergo nec comeflionis, quid dicendum deLymoenade &Hippo- j Electuaria feu confecturg ex Sac- cras. f charo, melle,: &c, Sunt quidam cibi, "d 3. dicit , quód ele&uaria etiamfi E)U " ;;: & tamen Ecclefi non prohibet ea fumi aliquo nodo nutriant, non tamen prin- poftcomeftionem, Ergo, cipaliter affumuntur ad nutrimentum, u Hac.(uo ordine folvit S. D, a, cit. »dPï l fed ad digcftionem ciborum, Undenon j 4 1. ait : Quantitas cibi non potuit folvunt jejunium , ficut nec aliarum " qU eadem omnibus taxari propter diverfas medicinarum affumptio , nififorré ali- "l l qllll'« . corporum complexiones , ex quibus quis.in fraudem electuaria in magna contingit , quód unus majori, alter quantitate affumat per modum cibi. lta jurti ll minori cibo indiget, ur patet fuprà S.D. Tract, 4. Exam. 1. n, 10. in Not. - Sed qone Exchfatae parvitas materiz fine care ut plurimum omnes poffunt natura fa- i nibus fumpta extra menfam ? ( tisfacere per unicam comeflionem, XCVIII. A 5 hirmo. Et ideo famuli 1('[? Ü n -4d1, inquit t Ecclefia non intendit nv,l li in menía miniftrantes , & Lectores pracipere abflinentiam potüs , qui ma- t menía excufantur , fianjye, yelífubmi- N li hifterio TR ACI. F. Exam. 4- 250 nifterio fuo. modicum fumant. — Et per Dico. X Olim fuit mortale notabfliter' " [ hoc jejunium Ecclefiz differt à jejunio anticipare horam rcfectionis , verüm(i li Euchariftico, Ípe&etur moderna Ecclefig confuctudo, X quzcoenam mutavicin prahäium ». Uefe Sed plures materiælparvæ conftituunt- : K neunam notabilem 2 tium illud requifitam , nim. tempus, Affirmoin co fere fenfu, quo infrà di- non videtur effe de fubftantia jejunii, eetur de furtis minutis, eó quód, dum j fed vel eft accidentarium, vel requifitum i advertenter fit , habeant moralem con- fecundarium , fic , ut hoc tempusfine tinuationem. Unde ab Alexandto VIl, jutta caufa pravenire, fit leve ; ex caufa, in damnata eft hec Propofitio n... 29. nullum peceatum. — Sed NB,. quód talis preveniens (nifi exalio capite excufe- diejejunii, qui fepius modicum quid comedit , etfi notabilem quantitatem tvr) teneatur de cztero illo die jejuna- in fine comederit,non frangitjeiunium, re, qué ac fi debito tem pore prandium ! fumpfiffet, Prandium debetne effe continuum ? h QU.JERO V, . Si de effentia jojunii zffr!o de continuatione morali, Y eft unicarefe&io, quomodo poteftcffe, Hincfi quis ( non in fraudem jejunii) n à medio prandio furgat , cum animo il- licita ferotina collatio feu collariun- cula ? lud refumendi intra modicum tempus, T XCIX, sB.r, Poftquam,ut di&um, non peccat. i horarefc&ionisin die jcjunii fuit mut- N Tempus vefetliouts olim erat vefperti- ta, & coena in maturiorem refe&tionem, num , nim, hora nona (ut patet ex S, [ nim.in praadium verfa, per confuet- Tho.a, 7.) que nunc eft Tertia pome- 1idiana. dinem fuit introducta ferotina refedi- W Verüm quia pofterioribus fz- uncula , ceenula , ac collatiuncula tma- culis homines ob animi & corporis de- gis dicenda , quàm c«na vel refedtio, [ bilitatem in jejunio illo non perícvera- 2. Quz cenula tam quoad qualitatem, bant, cehà mutata eft in prandium, quàm quoad quantitatem per íolum ejufque tempus cft undecima , velcir- piorum & timoratorum coafuctudinem citer. í eft metienda.^ 2 Quandoincipit dies jejuhii ? Rarioi.p. Quia aliàs difficile cfftt . Dice. Compumtnrämedian.o&ein noctu [O mnum capere. ; mediam. noctem ; terminatur autem Ratioz.p. Quiadiverfz funthomi- tfnedia nox & incipit ad primum horo- num complexiones, ita ut, quod unie i logii, etiam quadrantis prmiffi, ictum, parüm , alterifit multum , & econtra, f De co qui die Jovis vel Sabbathi dubi- Ergo non poteft in praíenti una cert W tatantranfirerit media nox,vide Trad, ftatui Regula, p 2.Exam, 1, n. 15. 4 &6 z. uoad qualitatem confue- W Hora vefe eclionrs efine de cffentia je- tudotimoratorum eít, ut füumatur mo- l junü? dicum de pane, fructibus, herbis, aliisve M h1 cibis ,A—æ t t 2j De fejumo. mortalen: exceffum no&uraz refccti- : N cibis levioribus, nt fant fcus; uva paffa, It nuces, pyra, poma, confe&turz , &c. unculz , qui notabiliter excedit quar- tam parteim illius quaniitatis, qua fuffi- ecc:;'i.a veletiam modicum de piíce per fumum cit ad integram ceenam, ficcato , autper acetum macerato , de la&uca aceto & oleo mixta , loco fru- Ratío : Quia. moraliter talisexceffus cenfetur effe gravis. &uum, Nec refert quód " herbz ad tollendam cruditatem fint priüs elixa- Refp. 6.Probabilius eft;peccatum fal- V IEW»E[ tem veniale effe , in meridie fine jufta ltyat tx, ;ün;;.' tamen afihibitione condimen- caufa fumere collatiunculam,prandio in t1 N e vefpcrum refervato : fi autem fiat ex i .'Re(p. 3 Cibis proprié coctis & condi- [ dis, prefertim calidis , ctiam fine excef- rationabilicaufa, v, g. obiter, obdebi- ilo fü, abíque jufta amen caufa , in colla- liratem,&c, nullum eft peccatum. RatíoY. p.. Quia efl contra confue- APOIE tiuncula vefci , eft peccatum , fed non plüs quam veniale, $i caufajufta adft, tudinem Ecclefiz, cujusmorem oportet ia efíe uniformem. v. g. flomachiinfirmiras , nullum eft nqdo " PCCC&tllm. 2. Pars patett (&ia—ju&a caufa ex- at 'ia conco&io ignis cum cuíat. Ratio 1, p. Qu condimentis , &calor, materiam fub- QUJAERO Vl. Qui eft difpen(atus ad efum carnium , eftne totaliter à jejunio at je&am plurimum mutant , & ex ea fa- ciunt cibum nutritioni magis fervien- liber, itaut poffit eodem die pluries co- tmitid tem, medere carnes ? ltem qui ex malitia ,E Ratío 3. 9 3. p. — Quia vel exceffus comeditcarnes , peccatne mort. toties, ie quoties eas comedit, yelfolàüm in prima non eft gravis,vel jufta caufa excufat. . Refp. 4. Quoad quantitatem certum comeftione, u efi,quód debcateffe modica. De catero C. Refp. r. Dum in detagefïmä ab t L una proomnibus Regula flatui non po- Epiícopo datur generalis difpenfatio in A teft , fed cft habenda ratio tum R egio- efu carnium , tutius & probabilius eft « ;( num, quarum alie funt frigidiores, cum Medina & Corrado contra Caje- aliz calidiores:tum perfonarum , qua- tan. dicere , difpenfatos ( fi falvà fani- rum aliz funt magisabftemiz , aliz ma- tate cum unà carnium comeftione poí- 5 (i gis edaces ; alie robuftiores , aliz tene- fint contentari ) ex vi difpenfationis gt riores ; aliz otio(e, vel faltem gravi tantüm femel poífe comedere carnes, & qu labori nondeditz , aliz diurnis aut no- teneri fumere collatiunculam in cibo [un &urnisOccupationibus gravata: ut pro- efuriali, ldemeftde co, qui in parti- IIl y r D inde neceffe fit , pro quovis in indivi- culariad carnes difpenfatus eft ad. pra- duo quantita fervandum fe ab infirmitate , cüm de Fexxx decerni p;*udenti judi- cio. prafentifanusfit , ut fit. in Principi- j x Ti li Refp. 5 .Probabilius efï,ciuöcfïlle (11iü bus, [ J o Jj Ratie ex a—li-a jufta caufa excufetur ) faciat D It2 2j2 TRACT: V, Exam,4. Ratío 1.. Inprefenti ftandum eftin- nitur ex duabus partibus effentialibus, tentioni difpenfantis , difpenfatio e- fcil, ex abftinentia à carnibus, & unic? f nim tantüm fit , ubieft jufla caufa , & refectione. l Ergo unàá v, g, folà abfti- non ultra - Sedaà quovis timoratz con- nentià à carnibus fublata aufertur to- fcientiz viro hec meritó cenfetur effe tum jcjunium , confcquenter dictus di- rationabilis intentio difpenfantis , ut fpenfatus non tenctur vefpere. jeju- vefperi fiat. collatiuncula, Ergo. Min. nare. Pïl prob. tum ex ratione fccunda ftitim po- d boc R. maj,-efïerv,cram'inphylï- nenda, tum etiam , quia mertem di- Cs , exquibus eft exemplum de homi- fpenfantis oportet fic intelligere ad ca- ne: fecus in moralibus , in quibus eft vendos nimios abufüs, adícandalum jejunium , votum , hore canonicz, &c. tollendum , ad xdificandos & confir- de quibusin proprio loco dicetur infrd, [ mandos eos, qui carnibus abftinent. D quód,qui non poteft totum,tencaturad Ergo, partem fibi poffibilem. D! Ratzo 2. Qui prezceptum non poteft Cl. g. 2, ad Q6 Probabiliu'scfï; fervare in totum , tenctur in quantum toties mortaliter pcccare aliquem, quo- li poteft , ut infrà dicetur de recitatione ties in die jejunii comedit-carnes fine i borarum, quamobrem etiam Ruflici, juífta caufa, ltacommuniter DD. ) licétob labores non teneantur abflinere Ratio : Quia fündató & rationabili- " Aíecundá rcfectione perfe&tá , tenentur ter hzc cenífetur effe mens Ecclefiz cr- N M zamen abfítinere d carnibus : Sed tales nes prohibentis, ut prohibitionis fenfus j difpenfati poffunt ( utfuppono ) fe con- fit: Ne comedamur carnes , id eft, II tentare cum unica carnium refedtione, nunquam comedantur in ulla diei parte, li fine fanitatis przjudicio, Ergo. Dixi; ica ut fit przceptum ncgativum obligans Qui eff difpez[atus ad fe pra- ineo fenfa femper & ad femper, Eigo X fervandn m ab infiymitate , ut quia ciba- licét quis mané carnes comederit , pra- ) ria quadragefimalia nocent : nam fiquis | ccptum. adhuc obligat , & obíervatu fit difpenfatus ob infirmitatem przíen- poffibile eft pro »liis diei paribus, Nam J tem , vel ad fanitatem recuperandam, qui preceptum non poteft implere in ] poteft pluriesin die carnibus refici Con- totum , tenetur in fllio Medici, ut docet Corduba , &vi- anté dictum,. quantum potcü;' ut. detur colligi ex verbis S. Thomz rcl ati; R, 3. Probabilius etiam videtur,eum, h proR. 2, ad Q. 2. qui poftquam in uno die jejunium per ij Opporo cum Cajet, Quando res com- Jf fecundam plcnam refectionem fine car- ponitur ex duabus pàrtibus effentiali- nibus jam fregit, adcóque mortaliter l bus,earum uná deftru&à. deflruitur to- peccavt, intertiarefectione (idemcft LT tum, utpatet in homine compofito ex anima & cor de quarta) etiam fine carnibus de novo lg u pote, quorum uno pereun- mortaliter peccat, Eft contra diverfos. tj mo . L te perit ho DD. precedens affertum admittentes. y [ ' $ed 'jejukni.um compo- - Karto Em — De fejunio. 2j2 Ratio eft eadem , que pro R. z. veniat, etiam folüm ut itinerans , po- !h) modó bene applicetur. Cui adde,quàód tefl frui eodem privilegio , juxta illud ; * 1 J Ecclefia fecundam refe&ionem non Si fueris Roma , Romano vivito more H " Ts n prohibueric folüm limitaté, feu pracise quod fi fis alibi, vivito ficut ibi, Unde li lWs quatenus per eam violatur illa pars con- S. Auguft. in epiít. 118, c, 2, adducit ! d [" pf flitutiva jejunii , nim. unica refectio, Ambrofium fibi refpondentem his ver- quà violatà impoffibile fit ainpliüs je- bis: Cüm Romam vtnio , Sabbatho imy junare;adeóque non obliget ( quod eft jejuno, càm Mediolani fum , nonjeju- | s fundamentum — Adverfariorum ) fed no, Sic &tu, ad quamcunque Eccle- Ya pfphibuir Éccleíia fecundam rcfectio- fiam veneris, ejusmorem ferva, fi cui- A0 J nemabíoluté, feuabtolute praecepic u- quam non vis effe fcandalo , nec quem- ii nicam tefectionem. Ergo quoties fit quam tibi, m nova plena refectioin unodie , coties E&.2. Sidies Natalis Domini cadatin violatur preceptum, teriam 6, ob fefli exccllentiam licitus: QUAERO VII, Proiti Quid tenes de jeju- eftefuscarnis , ut patet inc. explicars, ao nio Feriz 6, & Sabbathi , & de cafu, de ob[erv. jejun. Et à fortiori fi cadit in dl tal " uo feftam Natalis Domini incidit in Sabbathum,;ob eandem ratzezezz. ulaà ; yuer 1UCE eriam 6. praíertiim an Religiofi tunc ubi efteadem ratio, eft eadem Juris dit- polfint comedere carnes, ficut Szcula- n pofitio, N EG U res ? & quid de aliis temporibus , v.g. &.3, lnillo cafu Religiofis , qui- Bitons Rogationum, Adventüs, Quadragefi- bus ex fua Regula cfus carnium eft mz, de Cena Domini, Vigilia Paícha- i prohibitus , non licec. comedere car- tis,quatuor Temporibus? nes, j uïïi&f CIl, R. r. In feria fexta & Sabbatho 1tix'u»"«:*' ^ tenemur fub mortali ad abftinentiam à Rato : Quia ibi excipiuntur, quibus fit carnibus. Bis autem rcfici cibis efuria- ex voto vcl Regula Pl'(.'hibitus eft efus carnium. Pro quo M libus, peccatum non eít, nifi votum j^ vel Regulaobftet, . Nota., quód aliquorum Religiofo- l! Y ln quibufdam Gal- liz partibus confuetudo permittit efum rum Kegula ac Statuta non obligent fub J[cü carnium 1n die Sabbathi à Natali Do- culpa, fed fuüb pena trantüm , u eft A Pü*o mini ufquead Purificationem B, V. 1n in Ordine noftro. Quàá de refi Domi- Hifpania conceffuüm c&- comedere in nicanus illo die privatim extra Com- muütï Sabbacho inteflina & extremitates peco- munitatem , feclufo fcandalo & con- rum, temptu, comedercet carnes , incurre- ones m ret ponam, fed non culpam coram Not. quód Galli&Hifpani extra illa Deoc. TA leca (in quibus ea. confuctudo viget) tio It non poffint co die carnes & inteflina R. 4 Abflinentia à carnibusin die- j 14 comedere 4 econtra fi Germanus vel bus Rogationum in pluribus locis non quut? quis alterius Nationis. ad illa loca per- efl de precepto , fed folüm de confilio. gd.'m'[' ! X l3 in — 254 TRACT. F. Exam, 4 [ vefpertina fit pauló largior'quäm alüs Y In quibüfdam veró , utin Belgio , vi . confuecudinis ibi introdu&z eft de prz- diebus. Hoc nonnulh extendunt ad De Ad- ) cepto, obligante füb mortali. Vigiliam Paíchatis & Pentecofles , có ) ventu patet ex confuetudine cujuslibet quód (ut ipfi ajunt) fint. jejunia latitiz loci, Religiofi fuam in fimilibus ob- ob Feftivitarem , quz in Vigilia inci- ligationem debent fcireex propriis fta- pit. rium. Sed. confuetudo flat iþ. contra- D tutis, A. f. Quadragefima ab Apoüolis Refp. 8. Tempore Pafchali, & per to- primó eftinflituta ad imitationemChri- tum annumin die Dominico non cft je- füi, qui jejunavit 40. diebus & 40. no- junium. &ibus. De hocjejunio Angel, Doctor 17 Ratio datur à S. Tho, a, £, ad 3. di- a, f, inc. dicit : Jejunium ad duo or- [ dinatur , fcil. ad deletionem culpz, cente;Tejunia quz przcepto Ecclefiz i- ftituuntur, funt magis jejunia afflidtio- Mi & ad elevationem mentis ad fuperna, & nis , quz non conveniunt in diebuslz- ideo illis temporibus fuerunt fpeciali- n ( titiz, . Propter quod non cft jejunium ter jejunia indicenda , in quibusopor- ab Ecclefia inflitutum in toto Pafchali u tebat homines à peccato purgari, & tempore , necetiam in diebus Domini- L mentem fidelium elevari in Deum per li devotionem, cis , in quibus fi quis jejunaret conua Et paucis omiflis : In W fefto autem Pafchz oportet. maximé confuetudinem popult Chriftiani , quz ut Auguflinus dicit, efl pro lege haber: 1 mentem hominis per devotionem ele- da,non effet à peccatoimmunis , quam- Í vati ad «ternitatis gloriam » quam 1* Chriftus refureendo o inchoavit. Et vis ipfum jejunium fecundüm fe.con F deratum omni temporc fit laudabile, X ideo immediaté ante Solemnitatem Da- fecundüm quod Hieron. dicit ad Lucis. Íchalem Ecclefia ftatuit 'effe jejunan- IV nium : Utinàm omni tempore jejunare dum. Eteadem rationein Vigiliis prz- E cipuarum Feftivitatum, in quibus prz- poffemus, Hac$. D. parari nos oportetadFefta futura devoté Refp.9. De jejunio 4, Temporum 5 celebranda, 'Thomas ibid. in c. ait : Similiter eti- am confuetudo Ecclefiaftica habet,utin ( B& 6, — Jejunium Quadragef. obligat Iub mortali. In Doiminicis diebus li- fingulis Quartis anni facri Ordines con- f Tij cita eft fecunda refectio perteéta. ferantur , ad quorum fufceptionem o* portet per jejunium praparari &. co5 Wt J Patet cx confenfü omnium Catho- qui ordinant, & cos , qui ordinandl Iicorum, [ Á R. 8. Vide dicenda ex S. Thg in funt; & etiam totum populum, p r ü]u; / cujus utilitate ordinantur. : Unde (] B. 7. ln quibufdam locis eft con- legitur Luc, 6. quód Dominu sante Di- mon- lOsz füetudo , utin Vigilia Nativitatis Do- fopulorum electionem exivit in roü'us. « mini; &ih die Conz Domigi collatio temorare. Quodex pqþens Amb I1eit ? &. De jejunio, 255 2, Caupo inloco Catholico poteflne QU dicit : Quid te fatere convehit , cüm vis aliquod Officium pietatis adoriri, in die jejunii peregrino haretico appo- (is T quando Chiiflus miffurus. Apo nere carnes vel coenam ?. Vel poteftne CO &olos priüsoravit ? Hacibi, carnes apponere Opifex fuis famulis T hzreticis ? Vel famulus Catholicus Vif ! QUAZRO VIII, | Siquisfit defeffus ex labore ob recreationem - affumpto, carnes praparare Domino íuo hareti- du co ? v. g. exludo pilz , venatione , piíca- tione;&c. excufaturne à jejunio ? 3. Exiflens inter hzreticos potefine 'Jh ii i [4 licité edere carnes? . w CIII, &, Probabiliusdiftinguendum if ii 4. Poteflne modicum cibi fumi pro- eft ex S.'Tho, 2. 2. q. 51.2, I in c. Talis vel pravidit aut. previdere debuit , fe pter amicum togantem ? vel Cana prz- beri alicui debicori Summam pecuniz à f [ fatigandum , &ad jejunium impoten- " 4 ferenti ? (j]i tem fore cex impedimento voluntarié , idefl, üne pia ntilitate aut neceffitate à f. Exienséloco jejunit ad alium lo- Vm cum , nbinon eft jejunium , poteftne j fe pefito , vel non pravidit ? Si pra- mané Jentare , vel etiam carnes come- J & vidit ,. peccavit mortaliter in fuá cauíá, non jejunando, & à fortiori, fi formali- dere ? )U idu ter intenderit fe fatie o are , ut non jeju- 6. Conjugesexcufanturne aliquando à jejunio ? naret. — Raro: Quia effet in fraudem ]llü t Mb jejunii, — Sinon pravidit, nec przvide- 7. Excufanturne fac,iliüs fceminz, ( re moraliter potuit, five in fe five in quàm viri ? prol fuácaufà , mortaliter non peccavit non 8, Qui non habet vinum , vel non muni& ] alium cibum efurialem , quàm olera, jejunando, —Raríe fumitur ex defectu pin voluntarii, vel folum panem, excufaturne à jcjunio, It '(lf fic ut poffit edere carnes ? Oppono contra. 1. p, le utitur jure 9. uialium, aliunde certó coena- fuo, non peccat : Sed talis utitur jure :cinf*-*) turumijnvitat ad Coenam, peccatne in- fuo , quod habet ad Saudendum hone- vitando? f Ü flà recreatione, Ergo nec peccat, IO. " Sub initium'(äadrag&(ïmæ eft Difl. maj, Qu utitur fine lzfione al- quis difpeníatusà jejunio ob morbum, terius, C. , cum ea, N. In prafenti au- poft quindenam veró totaliter fana- (f tem calis utitur jure fuo cum lafione ju- tum, potefine talis frui illà difpenta- ? ris Ecclefiz quod illa habecin fubditum, tione proreliqua parte Quadragcfima 2 Af ut jejunct, It n U QUAERO IX 4íd 1. patet R, fup;ä Tra&. 4, E- Ccafus ? .CQ;)mod/o reiolyis hos xam, 2. ante D, 23. 4 zíd 1. R. quód ille Caupo peccet n jb CIv, "8 (ïräi'ter peccat; qui habet mort, peccato fcandali , attamen (fe- voluntatem violandi T jejunium p . x Cl" to- clufo aliorum fcandalo ) excufari po- tàm Quadragefimam ? a tefl, f exinde timeat grave malum, vel j adfint N Aj6 7 RACT, F. Exam.4. adíünt graves ming , vel peccatum ta- * fpondendum eft : Habe me excu faþuäx, 3 A men fieret. abfque cooperatione e jus; quia eft dies jejunii. "i aft ad malitiam deberet fe habere meré d alterum K, affrm, de &il'lät'id,- [ permi(fivé. ldem eft de Opifice re- ne,fed negativé de perfecta coena , nili h fpe&u famulorum hareticorum , qui is, quiSummam pecunizferr, impor- ( pàriter peccat , fed excuíari poteft, fi tuné peteret , & fimul cimeretur dam- n alios famulos habere non poffit , & hi n €uüi deferere volunt, nifi eis detcar- num, v.g. ne impofterum tuam Offidi- nam declinet , aut — fequentibus annis d nes , exquorum difceffu patietur grave cenfus difficulter folvat. damnum, :ldem eft de coquo Catholi- co Domini Lutherani , in eodem fenfu, d. Inprimis ef certum, effe pec- Quz omnia fufiüs parent infrà de fcaa- catum, fifiat cum fcandalo, vel exeat l]tem certum dalo Tract. 7, Exam, 7, num, 142. & quisin fraudem jejunii, [ feqq. - cft, quód, antequam exeat , non pofli comedere carnes, Sed ex cauía mané à 444 ;. R, negativé, fi nim, cibi efu- d jentare incibocíuriali , & inalio loco, riales haberi poffint , & nullum grave Q malum timeatur, Eft tamen licitum ubi non eft jejunium , vefperi came comedere , peccatum noneíL , utpro- aT (feclufo fcandalo) ad grave malum e- babitur infrà Tra&. 6, Exam, $. n. 84 vitandum, uia Ecclefi1 non intendit ag Vide etiam de celebratione feüorum fuos fubditos obligare cum tanto in- d commodo, Tract, 10, Exam. $, n, 107. X Caterum fi Princeps hz- reticus in fignum harefcos praciperet "d6, Siconjunxex jcjunid fiat non efüm carnium , nonliceret , ctiam ad folàm aliquantulum (quod NB.) fed notabiliter impotrens ad redditionem evadendam mortem : quia effet impli- ä dcbiti conjugalis , excufatur à Jejunio, citaabnegatio fidei, ldemeít, fiquis appoftis carnibus diceret : Qu fe La- fic , ut faltem poffit bis refici, abftinen- do tamen à carnibus. Ratio ; Quia theranum : profitetur ,. comedat ex . bis cargibus, praceptum juftiie , divinum & natu- Quia effet negatio fidei fal- tem externa ; Difl exterius proteftare- rale , preponderat præceptö - humano tur. de jejunio. Dixi, fed sotabiliter , Quia uterque conjunx habet jus ad exercen- -Ad 4. pro 1. p. R. poffe fumi modi- dum fe in operibus fpiritualibus, lict cum,non folüm uná, fed & altera vi- €e, non ita ex intentione comedendi aliquantulüm debilitetur. potentia red- dendi debitum. L (nifi forté, ut non noccat potus) quàm in oïafequium amici, & urbanitats Quidfivir Uxotipr: gat jcjunium 2 - "c'ii)viat,utþfraljïx- caufa , modó quantitas nón excedatur, Dico ; Obedire non Mlicct.* Ratío ! cujus exceffus fi fit periculum , invitan- £i urbaro ami—co amicé & urbane re- Quia obediendum magis cfl Eccefiz hg quafn lfN.Ps ;—-"4& d / De ?ejtinio. i fllc Q Si tamen exínde time- quàm marito, plurimum efficiet & juvabit generofa ret gravia mala, v,g. difcordias, &c. refolutio, Hinc etíam non admitto, d excufaretur à jejunio. — Ratíe :^ Quia quód , qui-folàm uno die nullum ha- dacoa lex Ecclefiz^non obligat cum tanto in- beret cibum nifi panem , eo tpfo poffit zi commodo, Siautem vir id preciperet comedere carnes ,. fi fit robuflus , & ( MM U [ in contemptum Fidei vel jejunii, parere comfunibus cibis affuetus, Éxcipi u non poffet abíque mortali, — &azo anté potefteafus , quo alicui timeretur no- QOU i eft data in R. ad 3, ca(um de ne cumentum fanitatis, v. g. qui affue- Fidei. gatif)ne tus eft epulari quotidie fplendide. gtj -4d7. Nelo fceminarum patrocini- "d 9. Talis non peccat , fifolüm um velfavorem fufcipere,fed zquá lan- (ih, urbané inviter , & non importuné ur- la ce & meníurá eas pondero & judico geat. Si veró neíciat , eum aliunde ( " quoad jejunium cum viris , quos inR. abfoluté refolutum effe ad Coenam,pec- 6. cjufque ratione ad Q. 2. dix1 judican- la catmort, Aato: Quia,quantum eft de & dos, non quoad ztatem naturalem, fed fe, dat eioccafionem peccandi morta-. quoad vircs. liter. N:(PC 444d8. Nonpotefl comedere carnes, "44 10, Tutiis & probibiliüs R. ne- D Nf, E * Ext fiex cerevifia ( quz effet loco vini) & gativé, Ra uia difpenfatio ra- oleribus non timeat grave nocumentum tionabiliter debet intelligi fic , utíub- ator fanitatis , fed fine vino & carnibus na- intelligatur conditio: Si , & quamdiu 10 j tgram fuftentare poffic. Qua in re indigjes. : ( ALE li [ ææææä*æäææææ«ææ&ææäææ»æa«»æäwäæ»w idi K J LY À MENNéYM jj quP ! De lra& A;edia ac peccato in Spiritum'S. T x Vl * jl E Ra eflbrevis ftultitia, furor Ird. if ?016[' l currens,& ebrietasin anima ts G inquiunt Ethici, Periràm 2 ex, QUAERO I, Quid efl? Eftne pecca- gratia vit focialis amittitur tum ? & quanrum? quia qui fe ex humana ratio- CV. lra dicit duo, ne hon tem Refpoudeo 1, l w[öf» perat,necetfe eft,ut beftialiter unum de materiali, quod eft accenfio vivat, T ra&at deca S. Tho,2. 2, qe fanguinis circa cor, ut explicatum eft w; "Tra&. 4. Exam, 1,n, $. Alterum de 1j98.pet octo artq. forma- - E 21!'8 T'RACI, F. Exam.f. formali , & hoc efl appetitus vindi&z, -Ira eft peccatum mortale; quía contra- Et eft paffio appetitüs fenfitivi, à qua vis riatur Charitati & Juftitiz:poreft amcaa irafcibilis (de qua loco mox citato a- tik contingere ,quód talis aEPetitus fit pec- étum eft) denominatur, utait S. Tho. catum veniale propter imperf:&ionem art, 1. biaddit, quód Ira poffit fc be- actüs. Quz quidem imperfcétio atten- ne vel malé habere 5 fienim vindi&ta eft ditut velex parteappetentis, puta , cüm jufla , feu appetitus ejus ordinatus , id motus Irz prevenic judicium rationis; eft , fi firfecundüm re&am rationem, vel etiam ex partc appetibilis,puta, cüm E: nim. pro confervatione Juflitiz & boni aliquis appetit in aliquo modico fe vin- comfmunis, vindicando, feu puniendo digare,quod quafi nihil eft reputandum, delidta, tunc irafcieft laudabile , meri- itaquód etiamíi actu inferatur , non torium , & actus jufï'itiæ vindicativa. effet peccatum mortale, pita, fi aliquis j h Unde Pfal, 4..— Iraftinzini ci» nolite pec- parüm trahat aliquem puerum per ca« $4re. Siautem ordinem rationis exce- [ pillos , vel aliquid hujuímodi. Alio Yi dit,eft peccatum , definiturque quàd fit modo poteft effe motus lrz inordinatus ln eppetitus inordinatus viaditla , íeu j. vi- quantüm ad modum irafcendi , utpote tium inclinans ad eam , & fic conve- fi nimis ardenter irafcitur interiüs : ve ye " ? niunt ei przdicata anté cx Ethicis ad- fi nimis exteriüs manif W eflet figna Ír2 ; ducta, Hacvocatur Ira per vitium, & Et ficIra fecundüm fe non habet ex füo o mala ; prima veróIra perzelum & bo- t genere rationem peccati mortalis , po- na appellatur àS. 'Tho, a, 1, ad 2, ubi de D. tefitamen contingere, quód fit peca- lra per zelum eleganter fic lequitur ex tum mortale , puta , fi ex vehementia 3. Gregorio $. moral.c, 33. Curandum Irz aliquis excidat à dilectione Dei & fummopere eft, nelIra , qua ut inftru- &j proximi. Hzc S. D. Vide infrà Tràd, mentum virtutis affümitur , menti do- [ 7. Exam, 7. n. 11 . & 116, de difcordia minetur, ne quafi domina przeat , fed contentione,&c, ( PU vclut ancilla ad obfequium parata à rà- u720do differuntIra & Iräcglndia, tionis tergo nunquam recédat. Addit itatus & itacundus? i D " ex eodem : Ira per zelum rationis ocu- Dice. Inhocdifferunt, quód Ira & N Qu D lum turbat , fed Ira per vitium excz- Iratus dicanta&um , iracundia veró & Cat, Be. 2, iracundus habitum ; qui eft viiium lz inortale. Vitium Irz e/x genere fuo eft antea definitum 5 quando nim. quisia Ira cft habituatus pcr freque ntatos actus B Declaratur ex S. Tho,a. . Motus UndeS. Tho, r. p. q« 63. a. 4 ad 3- de« : Irz poteft effe inordinatus, & peccatum cet, aliquos effe naturaliter iracundos, dupliciter, 'Uno modo ex parte appe- ideft , per confuetudi lm ïem » qu£ eftal- tibilis, utpote càm aliquis appetit inju- tera natura. x Ti l £am vindi&am ; &'üc ex genere füo A : QUARO EE - De vitüis C:t]:imlz'hm. 259 TU Acedia, Qti UJERO Illï, Ira velut vitium capi- Si juxta S, Auguflinum peccator no& tale h ibetne filios? xl CVI, &, cum S, Tho, a. 7. Habet eft dignus pane , quo vefcitur, id ma- hpei ximé de acediofo homine verum eft. fex filias, qux funt: Indignatio & tu- pf di ^ mor mentis, quix perficiuntur in cotde ; Etenim Acedia ( ut S. Gregor.loquitur ) ls eft de virtutum laudabili exercitio u- |Cnti Clamor , Blasphemia, Contumcelia, que | perficiuntur ore;. Rixa, quz commit- triusque hominis lan o guida deje&io. b ld NU titur opere externo. Velut ait Daiaícenus, triftitia aggta- Junmtis vans mentem , ut nihil boni ei agere Indignatio cft. , cüm quis non vult lat alium videte , nec cum eo converfari, libeat. : De hoc vitio agit S.D. 2. 2,q.35. nfemm.'( reputans eum fuá converfatione indi- per 4. art. puidi nutn. Communiter eft peccatum ve- QU.ER O HI.Quid eft, & quan- PLC[L"' l tum peccatum? niale,nifi velfiat cum magno fícandalo, vel cedat in notabilem contemptum aut l CVIL. Refp.t. In vulgari a&ceptionc grave damnum vel odium talis perfonz. acedia fumitur pro pigritia , quatenus ' t / Poteft etiam. fine omni culpa fieri , fi hóminem facit pigrum , igüavum , ac Ur ltl nim, fiat ex rationabili caufa , v. g. pre- tardum ad profequendum bonum divi- pter corredtionem , & ne indignans ex num. Solet etiam in communi fumt alterius mala converíatione & exemplo pro trifitia de bonofpirituali. Sed utra-. L u labatur in peccatum, que fignificatio cft nimis generalis , quia T'umor wmentis eft, ut ait S, T ho. —Vdu nr juxta utramque eít generale peccatum, | [10/54 quis diverfas excogitat vias vindictz, omne enim peccatum refugit bonum ii'kä'wï'; eflque mortalis vel venialis, juxta quan- (pirituale virtutis ei oppofitz, v.g. fu- li ütarem vindi&z intentz, perbia refugit bonum fpirituale humili- Go Clamor eft, dum homo in modo lo- tatis, luxuria bonum caflitatis, &c. Ia quendi ( per quem intelli o eitut inordi- quantum ergo eft vitium fpeciale, u- LE&" nata & confufa locutio ) itam fuam de- num ex 7, Capitalibus ( uti de eo agitur hic) definitur à $, Tho. a, :. quód fit monflrat, Quod fi fist fine gravi fcan- j qu dalo, eft peccatum veniale, trifticia feu tedium, vel, vitizm zacli« A j Blasphemia cft , quà quis prorumpit nans ad triflandum. de bono [psritmalz M ) in verba Dei injuriofa, De quaagitur divino ,. quatenus eft divinum m eo qui | j infà Trad, 7. Exam. j. num, $9. & triflatur, (il xqï j deqq. Explicatur definitío, Dicitur T. 4e | EL Contumelia cffatit verba injuriofa pro- bono [pirttuali, ux ab hac definitione ex- thg[lm ximo, De qua agirur infrà Tradt. $, lu cludatur triftitia de bonotetnporali, Di- - xmt Exam. 5.n. 100. citur 2.4e boue diviue, utexcludatur - De Rixa agitu i & Trad. », Exam. 7, triftitia de bonis fpiritualibus virtutum n, 1 34" ' moralium, nam fi quis triflctur de hoc, Qi K L quod 260 TRACT. F. Eyam. $. uód debeat alteri reddere jus fuum , Ratio eff ex S. "Tho. a. 3. Peccarum quod eft bonum juftitie; vel moderaté mortale eft,quod fpiritualem vitam tol- K edere ac bibere, quod eft bonum tem- lit, que eft per charitatem ,. fecnndüm a perandz, non peccat peccato acediz, quam Deus nos inhabitat, Ego illud la fed illius vitii,quod contrariatur virtuti, peccatum eft mortale , quod fecandim ( de cujus bono triftatur, Dicitur 3. fe, feu fecandàüm propriam rationem f quatenus divinum eff.. Nam triftari de contrariatur charitati:/ Sed acedia eft bono opere przcisé ratione annexi la- talis. Ergo, Prob. Min, Proprius effe- boris, vel difficultatis, uti eft in jeju- c&us charitatis eft gaudium de DEO; nio, propter efuriem; & in auditione Acedia autem eft triflitia de bono .fpi- Miffez, fi adeam valde tempeflivé de- rituali, in quantum eft bonum divinum Y ï beat furgere ,. non peccat peccato ace- Ergo, [ diz, juxta S. Tho.a. 2. — Dicitur 4. Zz Ex his patet, quód . etiam imortaliffi- ! eo qui triflatur , Íeu quatenus bonum mé peccen: illi,qui toti inamorati huic ) divinum participativé efl in homine , mundo,deliberaté elicinnt huac actum, «oníiftens in charieate & amicitia , col- Modó Deus me perpetuó relinqueret " loquio vel converfatione cum . Deo. interra, ejusque delitiis, Caelum Dco il Nam triflari de bono divino, quatenus lubens relinquerem, [1 eít in ipfo Deo, fr non ad acediam. peGat ad odium Dei, Refp. 3. cum S. Tho, codem a.3, $i |r motus acediz fit in fola fenfualitarepro- t Sed dic , quafó , mibi, unde hoc vi- pter repugnantiam carnis ad fpiritum, li tium vocatur acedia ? unde eft hzc Ety- non excedit peccatum veniale. li mologia? . Ratio : uia deeft coníenfus ratió- Efb ex boc: . Sicutacidum frigefacit lj nis faltem plenus, eflque acedia folüm L ; & tepefacit calorem, ita hoc vitium te- inchoata. pefacit in homine boni fui divini fpiri- QU .££RO IV, Ancredia, qlias-,habet tualis amorem, ut patet ex S. Tho. a, x, filias? * & ingenerat tedium operandi, CVIII, Habet fex juxta S, Tho,art.4- [ Refp.2.adQ.3. Acedia ex genere fuo Et funt. N eít peccatum mortale, & eft femper ta- I, 7dalitia, qua eft, quando extri- le , fi fit deliberata & perfecta, v. 1 g.f flitia vel tzdio rerum fpiritualium tam quis trifletur , quód fit creatus velvo- malus quis efficitur , ut eas impugnct, €atus ad gratiam , inerita, gloriam , &c. aut nihil vel parüm curet, doleat f effe velfi ex ea triítitia optet fibi,non effe, aut mori , vel eífe beftiam. Chriftianum, fe noffe Deum, vel res fi- Vel fi dei, Et hoc ex genere fuo eft mortale, propter eam omittat aliquid , quod eft 1 & femper eft tale, f fiat ferió & delibe- EF'.EIE | neceffarium ad falutem anima vel cor- poris, P raté, Unde malitia non accipitur hic i ! prout eft genus vitiorum , ait $. T ho, 2, Rancor ii ERN —à 26t De P;!'r.- 7 sz'rt;t. s. l;v ] n 2, Rancor mentis, euinonaccipitur definit, effe peccatums coutra bonitatem il'."m'llï-' hic pro odio , fed in quantum eft Spirituz — fantlo attribumm. commi[- m, li amaritudocontraeos , qui ad fpiritua- /hmo i, EX lia inducunt , ut fünt Confeffarii , Declaratur. verbis S. Do&öris fic di- df Concionatores,&c.. . Eft veniale, fide- centis : Spiritui S, appropriatur boni- n ii tl lf fit Ícandalum, &illis non optetur grave N r tas, ficut Patri potentia, & Filio fapien- malum. tia. lt JUthj Unde peccatum in Patrem dicitur 3. Pufllanimitar eft parvitasanimi, effe , quando. peccatur ex infirmitate ; qua homo fugit opera fpiritualia ardua, & d peccatum in Filium , quando peccatur Íuam tamen potentiam non excedentia. YOf Efl veniale , nifihomo ex ea omittat ali- ex ignorantía , peccatum in Spiritum S, , quando peccatur ex certa malitiajid quid,ad quod tenctur fub mortali. tiam w eft, (cienter;ex illa ele&ione mali. 4. Defperatio, De qua infrà TraGt, dumot 7. Exam. 4.n. 6 3. Pergit S. D. Quod quidem contingit u Y- Torpercirca practpta , tepidé ca dupliciter : Uno modo ex inclinatio- t r ne habitüs vitiofi , qui malitia dicitur ; obfervando, id efl, non cum eo fervore, is, u uti homo poteít & debet. Huc referun- & ficnoneft idem , peccare ex malitia, tur, otium, pigritia, fomnolentia, &c. quod peccare in Spiritum S. nec eft ípe- ciale peccatum, fed,ut ait ad 3., eft que- j deCï?« Torpor cofnuniter eft peccatum veniale, (cnfiu Unde Do&ores dicenres eum effe pecca- dam generalis conditio peccati, Alio us db tum mort. , videntur loquide co valde modo contingit ex eo , qigöd per con- ftricté, fi nim, fit tantus, utex eo homo temptum abjicitur & removetur id, setil ol feipfum ne o quod cle&tionem peccati peterat impe- gligat,vel omittat id;ad quqd dire. " i lub gravi przcepto tenetur, Sicut fpes abjicitur per defpera- tionem , & timorper przfumptionem, 6, Ewagatio mentis citca illicita,cir- « .«aquz verfatur , eftque tunc , quando &c. hzc autem omnia quz peccati. ele- homocx tzdio à fpiritualibus fe trans- &ionem impediunt , funt effc &us Spiri- fert ad dclectabil la exteriora, tüsS. Ecideo fic ex malitia peccare , "L De ejus gtavitate vel levitate judicandum eft ex eft peccare in Spiritum $. lta S, D. T iplismet objc&is illicitis , uti fuprà di- Ex quibus patet R, ad 7.p. Quacfiti. &um eft de cogitationibus moroíis, f Vr i B&2. PeccatainSpiritum S. funt fex? TU nim, Deíperatio , Przfumptio , Agni- t Qkh Pecmtum D7 Spiritum S, tz veritatis impugnatio , Fraternz gra- n QU.ERO V. Quid & quotuplex ? tiz invidia, Impeenitentia , Obftina- ? [ t tio. Md Eftne idem ac pec - catum ex certà mali- tia? — À n4i " Deelarat boc S, D. a. 2. in c. Spe-cies CIK. , ex s Tho. 2. 2. q. 14.ubi peccati in Spiritum S. diftinguuntur fe- T i^ MP € lioc peccato agitper 4, art, & a, N Kk 5 : ;undüm ag 262 TRACT. F, Exap, : H c;mdüm temotionem vel contemptum cere folet in homine pænitenti:;m de eorum,per qua potefthomo ab electio- ]s peccato commiffo : & contra hoc po- ne peccati impediri, uz quidem funt nitur impaenitentia ,' non quidem co :liq (Hü velex patte divini judicii, vel ex parte modo, quo dicit permanentiam in pec- donorum ipfius, vel ex parte ipfius pec- t cato ufque ad mortem , fic enimnon cati: avertitur enim homo ab electio- eft fpeciale peccatum , fed peccati cit- n ne péccati per confiderationem divini cumftantia : fed accipitur híc , fecun- li judicii, quod habet juflitiam cüm mi- dàm quod importat propofitum non peenirendi. ï fericordia , uti & per fpem , qu con- Aliud. eft parvitas & bre furgit ex confideratione mifericordiz, vitas boni, quod quis in peccato qua- remittentis peccata ,. & premiantis bo- rit , cujus confidcratio inducere folet k ä 'na: & hzc tollitur per defperatio- [; hominem ad hoc, quód ejus voluntas nem, De qua , uti & de prefumptio- in peccato non confirmetur. — Et hoc lel; ne agetur infrà Tract. 7.Exam, 4.n, 65. tollitur per obflinationem, quando fcil, & 71. homo firmat fuum propofitum in hoc, quód peccato inhareat. Item avertitur homo à peccato per ^ - Érgo [uqt lex,&c, timorem , qui confurgit ex confidera- QUJERO VI. Peccatum i ^ tione divinz juftitiz punientis peccata, n Spiriyum & hic tollitur per pretumptionem, dum S.eftne remiffibile? fcil.aliquis prefumit, fe gloriam pofle CX. x.cum $, Thoma lococit.24. in c, Eft remiffibile, 3 adipifci finc meritis , vel veniam fine posnitentia. Dona DEI , quibus re- Ratio patebit in Tra&, 13. de Panit. trahimur à peccató , funt duo , quo- Exam. 2. n. 16, ubi probabitur , nul- rum unum eft agnitio veritàtis, contra lum effe peccatum tam grave, quod per quod ponitur impügnatio veritatis ag- veraf poenitentiam remitti non por nitz , dum fcil. aliquis véritatem ag- fit, Tutam fidei impugnat , ut licentiüs Matth. 12, dicitur : Qat Oppono. peccet, Aliud eft auxllium . intetioris dixerit verbum contza Spiritum $, non $ gratiz , contra quod ponitur inviden- remittetur ei neque in hoc fzculo, ne- tia fraternz. gratiz, dum ícil. aliquis que in futuro, Et S, Aug. lib. 1. de non folüm invidet perfonz fratris, fed $cr. Dom,in monte, c, 44« ait : Tan- evam invidet gratiz Dei crefcenti in ta eft labes hujus peccati , quöd hu- 1undo, militatem deprecandi fubire non po- teft. Ex parte peccati fünt duo ,. quz hö- minem áà peccato retrahere.pommr, i VE velliis S " Thecacp h Ouorum unum eft inordinatio & tur- Hoc peccatum dicitur irremiffibile, non pirudo actus, cujus confideratio i,ndg.- ægirgnti, NU S. x quàd non remittatur. ferió p 2 ) " RR *s — e De pec. zn RSpirz't. S.g. 263 t N M redxq.uia , in quangum eftdefe, habet tur via remirtehdi & (anandi omnipo- fit Sicut meritum , ut non remittatur. tentiz & mifericordie Dei , per quam nq1 aliquis morbus dicitur incurabilis íe- aliquando rales miraculosé fpiritualiter * iil cundüm naturam morbi , per quam fanantur, Hxc S. D, li tollitur id, per quod morbus poteft cu- Paulóaliter & breviter dicitur , non rari,puta, cüm morbus collit virtutem ( effe remiffibile, nifi egré admodum, [ hu nature , vel inducit fiflidium cibi & feu difficulter , quia tales peccatores 0 , J mediciiz, licét talem morbum Deus rató agunt finceram poenitentiaur , ut poffit curare, Ita etiam. peccatum in docetS. D. 3. p, q. 86., 1. ad 3. Sub- Spiritum $, dicitur irremiffibile fecun- dens, dici etiam irremilfibile, quia pro AOCR düm íuam naturam , in quantum ex- talt peccato. punitur aliquis & in hoc fzculo & in futuro. i eludit ea, per qua fit remiffio pecca- Vide loco anté TU 1 torum, Per ho? tamen non. przcludi- Citato ex Trlaöt. 13. m pofu;lï i l ï O A N W ml ESS :ä 33 ( l D j il ) Q ä 7Z ZA à D -- MAT q 2 p y/ n N W bd N N V W —T n -* 19 7 N M - f ^. N od (4 f [ * QUi ï 1 Nl d W. " 7 L d ! fw' | þ) B , aR ^ i"äï T 07 [ [j 'Xx 7 s , ^ as er 229 - AE - ) (i llk " | l ] -:4-» fooi bUd TRAÀ- "u — « ( 264 ) $9 d "m N1 ov *s à 'j. i : M 2213 1 t E SS o '/'l " l- » U'Pl P /. Qu ) N / Td M j ( P N N -- w lb p m mET — E ——] E a " [ d x . T : 2 li k-/ f "s ^ N u ä « aE À j W V ///, L 2)h Z N M BA v Ó A&—/A i d: sege fJ D gl TRACTATUS V : Ti De chibqs, [ i Ex Prima Secundz à Quzft, oo, ufque ad 109« — t incluflvä, l ü f On fine caufa T'tactatui de peccatis fübne&itur Tra&atus de Legibus cim tefte Apoftolo ad Rom, 6. peccati cognitio habeatur per le- IN gem. Quia juxta S. Auguftinum peccatum eft di&um , fadtum , Í vel concupitum contra Legem, Dc quo fuprà a&um eft.. Sit er*gä-» l n [ dlb rabo if Badegpedio Vij "U K (qup De Lege in comumuni, lt f Vg W iL 6 £. '!- CC - Dc qua Angcl. Do&or agit C&æ&, 9o. pet 4. grt. llïlUm A *N& UJERO I TeneturneCon- l&re T ? £s feffatius habere notitiam 1 Refþandeä affrm. Ratio. ija, "W ^ ut füprà dictum eft , Confcllarius h N f Z ex- s Legum ? fungitur officio Doctoris , ejuíque elb De iegilm!. l 26j ad exemplum Chrifti, facere & docere, Explico fingulas dcfinitionisparticu- las, ä( ut poenitentes ab eo difcant declinare à Dicitur r, Ordizatio. Cujus par- malo & facere bonum, quafi à facie co- ticulz fenfus liquet ex immediaté diátis, lubri fugere peccatum & currere in o quia dirigere , regulare , & ordinare in prafenti idem funt. Dicitur 2, Ratio- dorem unguencorum yirtutis. Idem eft finis Legum , puta, prout à Theologo n£s , id eft , intelle&üs pra&ici, non au- D confiderantur , non veró prout à Juris- tem przcisé fpeculantis , néc purà fua- dentis, confulentis, rogantis, &c, fed prudente , qui politicam gubernatio- nem, & communem Reip. pacem re- imperantis, Unde eft ordinatio obli- ï fpicit. Leges hominem à vitits avocant, gatoria, Nam ut S. D, a, 1, inc.aitt avocat & Confeffarius, Lcges in foro Lex à ligando dicitur. Dicitur 3. 44 conícientiz ad internam fanctitatem in- Lbonum commune , quia Regmum mon eff formant,informat & Confelfarius, Le- pïaþter Regem , fed Rex propter Regnums, ges hominem ad ultmi finis fupernatu- ait Arift, 3. Polit.id efl, propter commu- ralis ( qui Deus efl) confecutionem du- nem Kegni utilitatem, non propter fü- cunt,ducit & Confeffarius, Ergo, am privatam , lcges condir, Et S. Ba- QU.AERO IL QuideftLex , & fil, hom. zz. in Prov. penit hanc diffe- ] D quotuplex ? ia rentiam inter Regem & tyrannum,quód IL & 1. Lex proprié fumpta bene prior communi , alter propriz utili- .definitur àS, T homa híc q. 90: a, 4« in tati ftudeat, bt $ tho,.3, 2, in $ed. fine corp. quód fit Ordinati rationts Ad Cont. citat Ifidorum dicentem Lex à "d bonum commune , ab eo, qui curau com- nullo privato commodo, fed pro com- anunitatis babetpromulgata. muni utilitate civium confcripta, Et ia i Dixi , Lex proprié feu ftri&tà fuzopta, e,ait t Ultimus finis eft bumana vita fels- & fienim fumatur in ampla & impropria citas vel beatitudo , uude oportet , quód jt d fignificatione , per eam fübinde intelli- Lex maximé ve[piciat ordinem, qui eff in gitur naturalis impulfus , vel inclinatio beatitudime, Wurí(ust: C2 omuis pars | alicujus rei, | Si dicitur Lex fomitis, id ordinetur ad totum , ficut imperfetlum j 4 - efl inclinatio ejus & concupifcentia ad- ad perfeééum » unus autem bomo eff pars versiis fpiritum feurationem, Sic dici commnnitatis perfetle , nece[fe eft , quod poteft, gravia Legem habere, ut tendant Lex proprie re[piciat ordinem ad . felici- deorfam , levia furfum; uti & aquas, tatem communem. . Hzc S. D. loquens - ne tranfeant fines fuos. Idem eft de de fine intrinfeco feu operis, five Leyis inclinatione brutorum. In prafenti fecundüm fe , per accidens enim eft, f autem Lex fumitur proprió , id eft, in Legislator legem (etiam juftam) à fe T quantum eft humanornm a&uum men- pofitam , ad proprium intereffe detor- ura & regula , dirigens eos ii bonum queat, Dicitur 4, 4b eo 4ui curam lil IRz €ommune & fincm ultimum » qui eft Communttatis babet. Ubi per Commu- eterma felicitas, U nitatem intelligitur, v. g. Regnum, Ci- 0[[5, [2 viras, )b — 266 TRACT. VI. Exam. 1. vitas, OrdoReligiofus , &c. qua funt Eflne Lex idem quod præccptum; yel' ; Coinunitates completz & perfe&tz. Per inquo differunt? [ eum veró, qui curam habet, intelligicur IV. D:o, Etfiin laiä,largä,ïcu:;m-. perfona publica, habens poteftatem ju- plà ac vulgari acceptione vel figaificatio- risdi&ionis & politicam. Unde S. D. ne interdum pro eodem fumantur, pro- | a, 3. alt ?. /Von. cujuslibet vatio eft fathi- prié camen idem non funt,(ed differunt, va Legís, . Rationem dat : Quia Lex 1.Lex perfe primó & immediate refpicit principaliter re(picit bonum commune: bonum cofnune & ponitur Comunitati, I; Ordinareautem in bonum communevel ut patet cx ejus definitione t praceptum efl totius multitudinis , vel alicujus ejus veró non foli Communitati,fed & fingu- vices gerentis. Ergo. Et ad 2.. ait : laribus péríonis poni poteft. — 2, Lex Lex ut efficaciter ducat ad virtuzem, de- tantüm ponitur ab habente curamCom- bet habere vim coactivam : Sed hanc munitatis, prout etiam ex definitione. [ habet multitudo , vcl perfona publica, patet;przceptum veró, vel ut actus po- ll ad eam enim pertinet poenas infligere. teflatisgubernativz poteft poniàquovis i Ergo. Dicitur j. promulgata , id eft, Superiore, Domino, Patrefamiliás, &o. li publicé , feu per poteftatem publicam Hinc regulariter apud. Religiofos o« inimata, De quoQ.;. lum Capitulum generale poxeft ferte . ]l.5&.2. Lex varié dividitur. 1, A- Leges, quilibet autem Przlatus , etiam | liaeft zterna;alia naturalis, Dequibus inferior, poteft przcipere , ut reflatur [ Examine fcq. 2, Alia pofitiva , íeuab praxis in Ordine noftro Pradicatorio, aliquoliberé pofita; nim, àDeo velho- 3. Lexex natura fus eft perpetua, prg- mine , à cujus placito hzc Lex pendet, ceptum véró per fe eft temporale, & ex Unde dividitur in.divinam & huma- fpirat exfpirante przcipiente, feucum nam. Lex divina alia eft vetus , alia morte ejus, five naturali, five civili, feu nova, ideft, Veteris & Novi Teftamen- dum exfpirat ejus officium feu guber- ti," Lex humana dividitur in Ecclefia- nium. . Unde pracepta noflri P, Pio-. flicam & civilem. Primaeft lataà Ma- vincialisexfpirant exípirante ejus Offr- giftratu Ecclefiaflico ; Unde funt Leges cio , nifi per Capitulum vel forem confirmentur, Pef chccff 1 Canonicz , feu facri Canones, five Jus Pontüficium, | Lex civilis eft lata à Ma- - Quomodo intelligitur corunis illa di- l giflratu Szcularis Vocatur civilis, quia vifio przcepti in affirmativum. & nega- eft probonociviumpofita. Talesíunt tivum 2 D Leges lmperatoriz feu Jus Cafareum — V.. Dica1. Xocatur preceptum at- fivelmperiale, Datur etiam Jus Gen- firmativum , quia affirmat, adtum elie ts tium, Dequoinfrà Tra&, 8. Exam.z. * faciendum, eumque pracipit , explica- n.3, 'Tandem Leges aliz funt meré turque per ly Faczes , velfac boc , V« B« P*ïglo poenales, aliz meré praceptive , aliz Honora Patrem & Matrem. — Vocatüt l mixtz, De quibus infrà Exam. j »inhec a- SL(( negativum quia negatícu yfohibct m JXrad, n. 65, iq Not, 2« - : d 269 à Ige Le;giäm. cm d " G&um iieti ,& explica;ut. perly As fa- habeat annexum przceptum negativum feu virtute includat illud, v.g. przce- cies v.g. Non moechaberis. p Dico 2. S. Yho, 1. 2. q.71, a. $.ad ?. ptum dile&ionis Dei, (cil. dz/iges Do- lum miuum Deum tuum,includitilud: Ae &q. 100. a. IO, in c. & ad 2, docet dif- VN ferentiam inter hec pracepta Quàd oderzs Deum tuum. Unde 1. 2. q. 100, [ ii nim. przcepta affirmativa obligent fem- a. 4. ad 2, ait * Precepta. affirmativa K [o) per , fed non ad femper , negativa veró diflinguuntur à ne o ativisquando unum Cos non comprehenditur in alio,ficutin ho- obligent utroque modo, Et 2.2, q.3.2.2. in c, docet, quód pracepta affirm. ; etfi noratione parentum non incladitur , femper obligent , nontamen ad femper, quód nullus homo occidatur, nec é con- ii obligent autem pro loco & tempore fe- verfo: & propter hoc dantur divería tcun cundüm circumftantias debitas , fecun- pracepta fuper hoc, Sed quando affir- ( f mativum comprehenditur füb negativo, al düm quas oportet actum humanum li- du mitari ad hoc, quód íit a&us virtutis. velé converfo , non dantur fuper hoc : Quod ibi exemplificat in a&u confeffio- diverfa precepta. Sicut non daturaliud lii praceptum de hoc, quod eft, non fur- reti nisfidei, Dequo infra in Tra&t, de fi- de. * tum facies , & dehoc, quodeft, con- Mi l pozï Rationem dat ibid.q. 33. a. 2, in c. fervare rem alienam , vel reflituere eam, Et eádem ratione non funt di- u Quia prcepta negativaLegis prohibent actus peccatorum , qui funt fecundüm vería przcepta de credendo in Deum, & [ m"ï D fc mali, nec utiquam ullo modo, aliquo de hoc , quód non credgtur in alienos tempore , vel loco poffunt bene fieri, Deos, Hzcibi. Pcfpc;t"i quia (ecundum fe funt conjuncti malo . Quipam [unt a&tüs Legis? :mpüfffj[ fini. -Ergo pizcepta negativa obligant Vl. JD:co exS, Tho.híc q. 92. a. 2. PlEll lemper & ad femper. . Affirmativa ve- Secundüm tres humanorum acuum Y ró funt dea&ibus virtutum, ad quos in- ( quos Lex dirigit ) differentias, tres ii àn ducunt , qui non quolibet modó fieri etiam nominantur Legis a&us. lmperat debent, fed obfervatis debitis circum- fiquidem Lex a&us virtuofos, prohibet Jfah flantiis, quzrequirunturad hoc, ut fit vitiofos: permittit indifferentes, & pa- d Fn a&us virtuofus, ut nim, fiat, ubi debet, rüm bonos vel parüm malos. wartus & quando debet, & fecundüm quod de- autem Legisactus , qui eftpunire , fe- quib » et.. Ergo hacprecepta non obligant cundüm hocfumitur , per quod.Lex ad jl 'pro femper , ideft, proomni tempore, obediendum inducit , quod eft timor Ííced pro tempore debito & congtuo, ponz. rl Quodibi exemplificatin precepto cor- Ex quo patet, quód fint quatuor a- j |i ,y,f rectionis fraternz, Dequo vide in pro- &us Legis, fcil. pracipete , prohibere, prio loco, permittere, punire: non quód omnes ] ht i*ü ili actus fimul & femper conveniant V Nota ex $. D, 2. 2,q. 44; a. 3. ad 3. jefh n quód omne przceptum afürmativum uni & eidem Legi, íed toti Legum COEIG collc- M** * 268 TR ACT. VL Exam. 1: colle&ioni, Et ab his adibus Leges Legis? eflne de effentia ejüää aut datne l l denominantur , ut aliz fint preceptivas, Legi virtutem obligandi? Ka aliz prohibitivz, alie permuffivz , aliz VII. &. t, Promulgatio eft authori- i ponales, Leges permiffive ( quibus At tativa intimatio feu publica & folemnis permictuntur minora mala ad evitanda propofitio Legis ab habente authorita- ]s majora) potiffimàüm habent locum in tem, facta per vocem preconis,vel pub. U humanis & eivilibus, Nam nec Lex [ licam. & authenticam fcripturam valvís sterna permittit ulla mala , ut docet S. affixam,vel Communitati przlectam, K Aug. lib. r, de lib arbitr, c. $. & 6,nec Differt à divulgationeLcgis,hac enim Lex naturz , utpote quz ea punit per fit per alterius vel aliorum relationem,. remorfum conícientiz, ficut Lex divina aut per fimplicem feu privatam notitiz punit mala vel in hac vel in altera vita. communicationem. Hinc fi Lex aliqua [ 27 Deus ergo dicitur permittere mala,quia jam effet concepta, fcripta, à Legislatore * non punit ea in hoc munde, refervans ] fubícripta , nondum tamen folemnitet [ eorum poenam pro altero, Vide Tract, promulgata, attamen tibi privatà noti« d 3. Exam. 2, n, 40. quód aliqua fit & tià conflaret, cras effe publicandam, lig quid íit permiffio pofitiva, - imó etfi ipfe inrerfuiffes confilio , non- m Solent Opponi plures a&us Legis. br i dum te obligat,ut dicetur, Porró quan- Verüm illi omnes reducuntur ad illos ta debeat effe promulgatio , diceturin- D quatuor. Ut z. Taxare pretia rerum, fràin hoc Tra&. 6. Exam. j. n. 57. dj reducitür enim ad prohibere , prohibe- Y Secunda þars (Qæfiti movetur pro« tur enim, ne cariüs merces vendantur. pter duo Juris Axiomata , fpecietenus P l 2.. Irritare contractus, nifi fiant fub cer- (altem fibi contradicentia, Unum cft: D tis conditionibus , qui actus reducitur Leges prims conduntur, quam promul- Rn partim adLegem* pracipientem;in quan- Alterum , à S. Tho. a. 4. in pr li ganmr. rum prazfcribie formam in contra&tibus Sed Cont. citatum , eft : Zeges infli- i -fervandam; partim ad prohibentem, IHntur, um promulgantu s firmantum, *mr. quatenus prohibet aliter validé contra- cüm moribus ulentuues 60 [ mprab(nmr. hi. 3, Actus praícriptionis & ufucapio- Pro decifione. K nisquibus per leges transferuntur rerum R. 2,ex S,Tho. hícq. 90, a, 4.. Pro- lil dominia , illi enim reducuntur ad Le- mulgatio, faltem aliqualis, eftneceffa- PW " gem pracipientem , in Qquantum przci- ria, utLex quecunque, naturalis, &- A 4 pitur, quéd hic & nonille fit dominus terra, divina, humana, habcat virtu- fidi ! rei, Tandemrevocatio Legis; verüm temin actu (ecundo obligandi: attamen Aj [f('( ante eam eft effentialiter Lex. hac proprié non fpc&atad Legem , quia Ti de ratione Legis propriéeft inducere ob- RatioS. Tho,ibid. Lex imponitut & ligationem , hzc autem per revocatio- fubditisper modum Regule & menft- " nem tollitur, Erg o O. j N fe : Sed Regula & menfura a&u non — QUAERO III, Quid eft prom ulgatio' acur feu ! - regulat aut mcnftxrat,niü impon W*ä appli- ;;-F'*x» i De Legibus, 265 j applieetur regulandis five menfurandis ; naDei , quià nulla creatura fuit ab z-. & ante aGum fecandum menfurationis terno,cui pottliffet-proxnujgari. od in feeftveré menfura, — Ergo licét Lex i 0]7'00710 2, contra R. 2. Qiiod poni- ante applicationem fit veré Lex & obli- (t 4 turin definitioge rei, eít deeffentia e- getin a&u primo, uttamen habeat vir- Q jus: Sed in definitione Legis anté ex tutem obligandi in a&u fecundo , opor- S. Tho. data exprefl? ponitur proinul- u tet quàd applicetür hominibus per eam gatio per ly promulgata, Ergo. putz regulandis ; Sed hac applicatio fit per -dd1, KefpondetS, D, cis. a, 4, ad st hoc, quódin fübditorum notitiam de- m u . ducitur per promulgationem, Ergo, I. dicens : Promnulgation Legis. natura eftex hocipfo, quod Densean mentibus j &. 3, Ad prafata Juris Axiomata xl concilianda, & rationem $, Thoma ex- boninum in[erutt naturaliter. cogno[cen- al dam , feuimpretfittabulz humanicor- plicandam , bene dicitur , Legem ante nent promulgationem condi & habere fuam dis. . Unde Pf 4. fizzarusa. eff fiper mos [nagen ünltis tui , id cft, legis tuz, i p effentiam, acrationem Regulzac men- fure aptitudinalis , cum virtute obli- Domine. Supernos, inquit, id efl, fu- '; Pubi;: eonti gandi in a&u primo : fic ut verba de- per omnes homines , etiam fuper illos Anthropophagos, in Sylvis habitantes, ij N finitionis non dicant acum fed poten- nudéincedentes, humanis carnibus ve- i, o dam ; ficut Regula & menfura ante a&ualem regulattonem- & menfuratio- fcentes- (ut fuprà di&um) more peco- m Ri mf nem veré habet effentiam , quz confi(lit rum cum quibufcunque obviis feeminis j (& econtra) coeuntes, Hi enim lumini "um ! i*" in poffe menfurare, Dum autem Leges promulgantur, inflituuntur, & ufu &ir- fuper fe fignato oculos claudunt , pro- i v mntur-in hoc fenfü , quód nim. acci- mulgationi Legis naturz non parent. ,a 714 Ubi l N piant rationem Regule ac menfurz a- Notanda funt verba S, The. q. 14. de 2j Gualis cum virtute obligandi in actu Íecundo, & perfe&ionem feu firmita- Verit. a. 11, ad. 1. dicentis: fi quis in u j ii n tem accidentalem ex ufu, quifacit, eam fylvis nutritus du&um rationis natura- per non ufum aut contrariam confue- lhis fequeretur in appetitu boni & fugà tudinem non poffe enervari, Vel dici mali,. certiffiné tenendum eft, quód ci ) " poteft, "n quód actualis promulgatio non vcl Deus per internam infpirationem jl it quide m de effentia Le pai» gis , fit tamen revelaret que ad credendum funt ne- conditio neceffarió r ceffatia , vel aliquem fidei predicato- lh þ]ï» j equifita, ut Lex in a&u fecundo obli get, rem ad eum mitteret, ficut mifit Petrum Ile lii VIIL. Oppons 1. cohtra R. 3. Non ad Cornelium Centurionem — AG. 19. — [ L(S- ( apparet ]a quomodo fit promulgata Lex Hzc S, D. Videinfrá Tra&t. 7,Exam. z. naturali $ an verbo, an (cripto, maxi- n.29. W lt méillis hominibus, qui vivuntin locis Adillud deLe d j ge ætfama patebit R. n, juf) e cr:,is. Idem Oppono de Lege eter- 9. (equente. 4dd 5 " Llig g^ E 270 TRACT. FI. Exam. 3. [ tatis elfe bonum apprebenfum , appte- Ad 2., difl. maj. Quod ponitur ut henfio non eft de effentia boni velut ob- qi pradicatum conftitutivum,C . maj., fo- f lüm ut conditio neceffarió requifita, N. ject , fed eft conditiointrinfecé necef- Et fic dift. min. N, conf,. Exem- farió requifica, lta etiam eft de promul- lr maj. Q plum eft : Si definiam, obje&um volun- gatiene Legis. k " adbesiteditedbegpdipeggpeuggdit z EXAMEN J ï; ff De Lege xterna & naturali, p Ui De prima agit S. Tho, hic q..9:. perfex art. tti ( l De fecunrda d 94,Palritcr per fexart, i Vi UJERO !, Dubitafne deaz quzrentibus, quz funt juftiti x operg? [ €z Mulü dicunt, quis oftendit L 3 efl , feu de exiftentia Legis Subjungit : m cternz & naturalis ? nobis bona ? Cu quæüiom relpott- P. o IX, &. Non dubitofed dens , ait ; Signatum eft fu per nos iU* lt 2 . men vultüs cui , Domine. Qal ll« ftr indubitaté füppoqo ex S. difcerni T. hicq. 91,a,1, & 2, men rationis naturalis , quo P [tty Ratio S. D. de exiftentia Legis eternz mus, quidfit bonum , & qu! d malumf q m natura ]em,nihi W eft : Lex nilulaliudeft, quam dicta- quod pertinet ad lege men rationis practicz in Principe , qui aliud fit,quàm impre ffio di'vinijlumin—ls h: in nobis. ü gubernat aliquam Communitatem per- tur fubditis, & fip*,n fectam : Sed Deus eft Princeps, guber- Oppono : Lex impotii Sed ab atefno nanstotam Communitatem hujus Uni- debet effe promulgata : r veifi; Ergoin eo eftaliqua Lex , quà nemo fuit przter Deum. Efgo nemi Eï;a ni ab aterno potuit Lex Pon ivel pro 3 [/ P eam gubernat, Sed divina Ratio nihil datur Lex * tet- concipit in tempore ; fed habet azter- mulgari. Ergo--þon $ Nüh [ num conccptum;Próv.8. Eigo ille Lex na, "t eft zterna, Solutio patet ex S. D.q. 9:0 g, L ad D Nl.f le ipü ; non De exiftentia Legis naturalis fic ait : fic dicente: Ea quz in in qüa'fmm "te Cüm Pfal. 4. dixillet: Sacrificate fa- funt,apud Deum :xiftunt, i crificium jufütim , quafi quibuídam d;nata )! * h futft ab ipfo cogn;ta& praer eun jl 1 EE a"7l - De Leg. ater, C 1. eundüm illud Rom.4. Qui vocat ca tone dicit vim obligandi , non verà n- que non fun: , tanquam ea qua (unt, providentia, Idez divine reípiciunt res uc creabiles, feu earum entitates, Il Sic igitur aternus divinz Legis conce- ptus habet rationem Legis aterna fe- Lex veró ut o euberna ndas, eorumque l cundüm quod à Deo ordinatur id gu- motus & actiones, ac ordinem illarum in finem. : . bernium rerum ab ipfo precognitarum, . Hzc ibi Et ad 2. ait: Promulgacio B. 2. Lex aterna cít omni creaturz j fit & verbo & fcripto, & utroque modo rationali nota, Ita S, Thomas q.95.2.2, Lex atcrna habet promulgationem ex Declaratur ex codem : Dupliciter ali- [2 antis, parte Dei promul fo) Quia & Ver- quid cognofci poreft : UIno modo in (e l bum divinum eft «ternum , & fcriptura ipfo;alio modo in fuo effe&u, 1n quo Libri vitz eft zterna, Sed ex parte alíqua fimilitudo ejus invenitur, Sicut creature audientis aut infpicientis non aliquis non videns Solem in fua fubflan- poteft effe promulgatio aterna. Ita S.D. tia, cognofcit ipfum in fua irradiatione, QU Unde dift.min, Nemo fuit ut phyficé Sic Legem zternam, fecundàüm quod in exiftens in proprià durationis menfürá, fe ipía eft (qualitereft idem cum effen- L C, , utà Dco cognitus & pr&ordinatus, tia divina ) nullus cognofcere poteft;nifi vcl etiam ut exiflens in menfura zter- folus Deus, & Beau Deum per effen- nitatis, N. tiam videntes: tamen omnis creatura l j ]U - Addo , quàd,ut anté didum , pro- rationalis ( pro fua quzvis capacitate ) quy Ó mulgatio folüm fit conditio, ut Lex in ipfam cognofcit in effe&tu , feu fecun- u) J actu fecundo obliget , & ejus defe&tus düm aliquam ejus irradiationem , vel mfl j non tollat, quin Lex in fe fit effentiali- majorem, vel minorem , invifibilia Det Om],m Ó ter Lex, cam virtute obligandi in actu rimo. J per ea, qua facta funt, intellectu con- ! , Ípiciendo : omnis cnim cognitio veri- )* - QUAERO l. uid eft Lex xterna ? tatis efl quzdam irradiatio & participa- eftne omni creaturz rationali nota? & em tio Legis zterna,quz eft veritas income 4l l^ omnium altarum Legum caufa? mutabilis. Sub[umo: Sed omnes ho- j OAX I Lex aterna eft ratio divinz mines ( etiam dum primó veniunt ad j fapientiz fecundüm quod eft dire&iva ufüm rationis) de quo infrà Trad. 7, y' ( - omnium actionum & motuum, Ita de- iU v"üü Exam. 2. n, 30. aliqualiter faltem co- finit etiam $, Tho, hic gnofcunt veritatem,ad minüs quancüm P " Corp, q-93.2. 1. ig fine ad communia principia Legis naturalis, J a g j Not. quàd Lex aterna per rattonem v, g. benum eft faciendum , malam eft fi-rat à Providentiá & Ideis divinis, fugiendum. — Ergo omnes Legem ater- ? .Nam Lex zterna per fe primó refpicit nam pro modulo fuo agnofcuut , faltem r [ uäm ITI ! bonum communce totius Univer(i, Pro- in a&tu exercito, fi non in actu fignato. " ] , Videntia Dei veró bonum fingulare cu- Idem patet ex anté dictisad Oppon. z, ,^ :d n.8, ( jusvis creatura. Item: ch 1n. fua ra- V »e3, d 271 TRÁ CT. FI. Exem. 2 li E. 5. Otnnes aliz Leges derivantur - je&a funt foli actas humani feuinoraies tionalis. )ml áLege zterna. ia S. D. a. 3. Cujus. creatare ra T Ratiot Y um quia fola cteatura ra- eft hec a Ratio 1. Lex zterna eft Ratiodivinz .tionalis eft c apax Legis in rigore fum- Q Sapientiz,&c. ut fuprà. Subfumo : Sed p uti & obedientiz , rationeindiffe- q rentiz libertatis; tum etiam, quia, ut divina fapientia Prov. 8. dicit : Per me Regesregnant , & Legum Conditores fupràdictum eft , omnesac&tus humani fuam bonitatem velmalitiam habent p jufta decernunt, Ergo. Ratio 2., ordinem confortmitatis vel difformitatis Lex importat rationem quandam directivam actuum ad Binem : ad Legem Dei zternam & alias ab & defcendentes : fic ut illa fit. Regula Sed in omnibus moventibus ordinatis faltem remota noftrorum a&uum, Er- oportet quod vircus fecundi moventis deriveturá virtute moventis primi, quia. z o. i [0) onoY, ^ Quod Legc regitur, non movens fecundum non movet , nifi in t eftfortuitum, vel cafuale, necinordina- quantsum tnovetur àprimo, ut patet in n Regentibus fubordinatis: Lex autem tum : Sed dantur cafualia , fortuitas dj inordinata, ut monfítra, & peccata. Er zterna eft Ratio gubernationis in fu- ü go nonomnia fubduntur Legi Dei, — Ts premo gubernante. Ergo Omnes ratio- nes gubernationis (qua funt Leges) 2« Videntur dari hominzs exlegas ln [5 uz funtin inferioribus gubernamtibqs, quia Apoftolus r. Timoth z. & ad Gil. . àLege sterna derivantur, $. ait * Si piritu ducinpimi , nmn g Y QULERO IIl Subdunturme Legi f& lege. Etgo. l zternz omnes creaturze totius Univerfi : Norï eft cafdaile : l ^ 4d 1, diít, maj, naturales, infenfatz , irrationales, ra- fpectu cjus , cuju slegeregitur ; C, maj, n N. Etfcdifl. min. N tionales,&c. ? refpectu alterius, Wl,q XI, . affirm, cüm S, D, a. 4. & 5. alia, folum conf. Que ergo funt cafü li, & 6, Senfuseft: Quód,fi Lex fumatur Íunt talia per ordinem ad caufas lecun- Ms laté & ample ( ut cft folüm movens& das & particulares, refpectu Dei ante Mf nihil eft cafuale, Unde monftra & de erdinans) oemnes creaturz fubjiciantur li Legi zxternz., Unde;$, D; a, 4,aXt: fe&us natutales , ficut funt ex Del pro* i Quacunque divine gübérnationi fubdun- videntia , ita & fubfunt Legi &terne nOR M - Peccata funt à Deo ut permittente, lil Iu , f[abjiciuntur etiam Legi &terna : Sed ommnes res , etiam infenfatze fub- . utcaufante vel approba nte.. dim d 1. N.ant. Vér bum illud APO' duntur divinz gubernationi , ut patet: ]y unde Prov, 8. dicitur : Legewz ponebat floli ( ait S, D. a.'6, ad 1. incelligitur, y j qll! aquis , netraufirent fines (uos, — Exgo & ut effe fub. Lege intelligatur ille ; te nolens obl tut Lcgi zternz in dictofenífu. Si veró Lex o eationem Legis Íubdi AT &terna fumatur proprié & ftridté , ut eft quafi cuidam ponderi, Unde Gioià pracipiens & obligans , materiaelfub- i bidem dicit : Sub lcge þ&, gui timore SEEEEN De Leg. atev. & nat, 27j habet enim fe ts Íupplicit, quod lex minatur, non amore permedum impetii; Pa« dooc. jultiiz à malo opere abítinet; & hoc mado (pirituales viri non funt fub lege. Oppone 1. Definitio quz convenit at altcri à definito, non cft bona : Sed. hxe Quia per charitatem , quam Spiritus $, u cordibus corum infundit, voluncarié id, definitio convenit alteri, nim . Con- ER quod Legis eft , implent, - 1ta S. Tho. Ícientiz, Ergo. m De quo plura vide infrà in hoc Tra&. st 2. Lex naturalis fzpe appellatur ip- EÉxam. s. n. 82, R. 1, fum lumen naturale, Ergo non con- um fiflitin a&u. düle QU £RO IV, Quid eft Lex natu- ralis? eflne murabilis mutatione pro- w ii 3. Si Lex naturalis efl a&us , ergo prié dictá,aut difpenfabilis ? non manct poflquam a&us traníit, (ed d XIL Premittendum, quód Lex vel extinguitur cum illo, nl jus naturz aliud fir meré permitfivum, Z4d 1. N. min, Differentia eft , -qu'ïa id cítjnec przceptivum , nec prohibiti- Lex maturalis eft dicdtamen & Regula qui vum, Aliud eft pofitivum , fcu pofitivé generalis , Conícientia veró e(t dicta- ] 6 lis pracipiens vel prohibens. Hujus fecun- men pradicum in particulari. dtem ul 1 di generis funt przcepta Decalogi, Et Conícientia eft applicatio Legis natura- ] & de his eft queítio. — Primi generis ve- lis ac divinz .humanæ(lue ad particula- r lt 10 mutabilia funt, qualia (ant v. g. eíle rem operationem, ipía veró eft princi- lom H liberum, feu noa effe mancipium , bona pium applicabile, ) W temporalia effe divifa vel communia. "d 2, difl,ant, Lex naturalis caufa- ii Itj H Hzcenim natura non pr&cipit nec pro- liter fumpta, C, formaliter, N. ant. & hibet, fed permittit, Unde bonorum conf.Quando ergo Lex nature vocatur j d divifio & ícrvitus introdu&a eft jure habitus , fumitur caufa pro effz&u fea cert gentium, & eodem jure hac funt. mu- pro a&u , quia caufa cliciensállud di- Y tabilia,quà tamen mutatiene non fa&tá k &amen practicum feu imperium , eft fit Lex naturz. dictat,..nullum in legitima Íynterefis , quz eft habitus primorum müd* poffeffione effe turbandum, Hoc prz- principiorum moralium íeu practico- miffo rum , uti funt: Omne bonum eft fa- d j Refp. 1, Lex. naturalis eft didtamen ciendum. Omne malum eft fugien- quoddam rationis naturalis, à Natura dum, Quod tibi non vis fieri , alter& Ícu ab Authore naturz inditum.dictans, ne feceris. Ratione cujus cauíz feu quid bonum fit vel malum ,quid aBR habitüs dictamen illud manct virtuali- dum, quidve omittendum, ter, licet non formaliter, Ex his gt Declaratur. bremiter; — Dicitur zndi- 4dd 3, patet diftin&io.Pro quo vide tun ab dutbore 44t8r4,quia omnis Lex u de conícientia Tra&. 2. Exam. x.n.j. debet effe lata ab alio ut fuperiore. Di- XIIL ; 2, ad Q. 4 Probabilior fen-- citur Zi/fazzen, pura; non mere often- " ef] ^^ tentia cum S,'Tho,hic a, 5.docet, quód fivum boni & mali;ed & praceptivum, fet Lex naturalis non poffit ullà poteftates M m £ iapt lgü*f* l Val v* 274 TRACT. F d Exaggz. 2. etiam diviná, mutari mutatione vel di- tis fubiacerc oBIigatïoiii. Eegï&'. Que.- Ml matatio maximé locum habet in iis,que fpen(atione proprié dictà, bene tamen lk j improprié,feuex parte matetieg. — Ante àlibero humanz voluntatis ( quz mu- Id prob. tabilis eff) plaeito dependent, utfunt D Not. I. ex S, Tho. cit, a. $. Lex na- vora,juramenta;&c. His notatis ! turalis poteft intelligi mutari duplici- Ratío 1. p. eff : Quod eft perfe & K ter.. Unomodo perhoc , quéd eiali- intrinfecé bonum, non poteft per ul. quid addatur, & fic nibil prohibet, Le- lam poteftatem fieri malum , & econtia, gemvnasumlem mutari, multtenim illi uod cflintrinfecé malum , non poteft ullatenus ficri bonum ; Sed quod Za funt fuperaddita ad humanam vitam utilia , nim, tam per legem divinam, naturg jubet aut vetat , eft per fe &in- quàm per humanam, Alio modo potcft trinfecé bonum vel malum, — Ergo per nullam formalem murationem vel di- intelligi mutatio Legis naturalis per modum fübtractionis , ut fcil, aliquid ífpenfationem poteft fe aliter habere, li definat effe delege naturali, quod anté Min, prob. . Quz Lege naturz prohi- Y) erat de illa. Et de hoc fecundo modo bentu: vclitoperantur ,. non idcofunt 5 D eft difficultas, Pro quo mala , quia prohibentur , nec idco be- Ti Not. 2. mutationem (idem eft de na,quia imperantur $ fed prohibentar D. vel impcerantur, quia per fe & ex natura difpenfatione ) Legis dupliciter poffe [" fieri, 1. Formaliter & proprié, utíi ob- fuo funt mala vel bona, ita ut bonitas r je&um Legis maneat in iifdem circum- vel malitia actus non pendeat ab exttio- W flantiis , in quibus terminabat inten- feca voluntate Dei, fed ex naturaipfius b tionem Legislatoris , & tamentollatur obje&i fuis circumftantiis velliti, ut pa- ?. Materialiter & im- n obligatio ejus. tet in praceptis de henorando paren- L proprié,ffimim, Legis objectnm , mate- tes, de non mentien . do , non fornigan-f ria, & circumflantia iea varientur , ut do,&c, Leg Confirm. o islatoris inrentio , confequenter & Lex naturz mon eftad u Lcgis obligatio ad illud non ampliüs fe tempus lata, nec potcft fieriinjua , nec | extendat. abrogari feu aboleri per contrariam le- Alii cum Gonet paaló aliter hocezz gem , confuetudinem veldefuetudinem, | plicant , dicentes , mutationem Legis & hocob rationem mox datam. Efgot ( proprié didam effe, (iipfa mutetur 1n Vide intrà de difpenfatione in hQC ? fe,ut fiexfpiretfinito tempore, y.g. uno * 'Tra&t. Exam. $. n. 90. ) anno; pro quo przcifé eftlata [2 velfi de AKatio. 2, p. Miateria Legïs natu;ræ If jufta fiat injufta ; vel fi àaSuperiore ab- non femper eodem modo fe babet, ied Á ob occurrentes interdum alias circum- rogetür , aut per difpenfationem ab eo bur re Pcrin'g'atur.' Mutatonem Legis im- ftantias variatur. Ergo et iam tuncic- * proprié vellargé fumptam dicunt effe, quitur ; ütid, quódanteaerat de Lege. : h fiat mutatio cx patte materiz defihen-- natura, non ampll'üsifït'., | Ant, déclata- d T A7$ De Lg. ater. & tat ij $ hic ventilati fo- capionis, quá non accipitur alienum , n j tur ab exemplis, qu "ent, Primum elt de Ifraclitis . aufe- fed pro tranquillitate Reip. & ne do- us Exod. 12. minia rerum fint incerta, fupremusg d & rentibus bona /Egyptiorum, Secundam de diípenfatione Dei cum Magiftratus dominium rei de uno trans- of fert in alium, Dequo infrà, Abrahamo, ut interficeret & immola- dd ret filium fuum Ifaac, Gen,. 22, Ubi XIV., Nonne Lex natura patitur in- | yo:cll ! Deus fuà poreflate mutavit materiam terpretationem vel Epiickiam $ m j 1j Ante R, Nota, quód licét interpreta- Legis, id eft, bona ZEgyptiorum dona- 1, W vit Ifraelitis, transferendo corum do- tio & Epiikia in largo & vulgari fenfu l [ minium in illos, Item erat Dominus accipiantur pro codem , proprié tamen dy idem non fint : quia interpretatio e& vitzinnocentis Ifaaci, Ergo alteri po- Wl terat dare facultatem occidendi, Ter- fimplex declaratie regis, ac verborum 3uontt! um eff: Deus & authoritate Dci Papa quibus lata eft, quorum fenfus non eft lii omnino clarus, Epiikia veró juxta , goteft mutare materiam juramenti, ac C mu:rf Philofophum f. Ethic.c, 10. proprié eft- " voti (faltem fimplicis) quz eft funda- n mentum obligationis : hac enini mate- emendatio Legzs ubá deficit propter umi- n verfale, Nam cüm rex fit univerfalis, ria eft a&us humanus ac liber voluntatis " noftrz, fuper quam Papa habet. pote- Lcgislator autem non peffit omncs cafus " fltem, Ergo poteft eam mutare , ac pravidere, fit utin aliquo erret, & tunc ,in contra verba Legis ex prafumpta vo- Legis obligationi fubtrahere, obligatie nl quoque tollitur fublato fundamento, luntare regislatoris utimur Epiikia, eó Sed hzc eft materialis mutatio ac ime^ uód ille cenfeatur nolle ia hoc caíu [35 propria difpenfatio Legis, Ergo, Quar- obligare : &itafe explicaret, fi adeffet. j Viäl Hoc notato ;nomncf'ï ium. Lexnaturz di&at, depofitum vel Díice. Lex naturalis patitur quidem. ,U arma effe reddenda, fi autem petantur indamnum tertii, per hanc circumflan- fimplicem interpretationem feu decla- ii üam mutatur materia Legis, & depofi- rationem, non tamen proprié didtam p tarius non tenetur reddere, Solet hic Epiikiam, f o (fb v etiam adduci exemplum de Ofea, cui Ratíe. Epiikia eft emendatio legis; j Deus juffit ut acciperet uxorem forni- ubi deficit, &c. & interpretatur men- p cariam, & de libello repudii, fed. de tem regislatoris,quando ab ipfomet non ;daï m[lünï 1 primo vide fuprà de fornic, Tra&. $. poteft haberi, | Sed xex naturz nequit émendari, necdeficere, ob rationem Exam. 2. n.29. De fecundo vide Traa. g 16, Exam, 4, n.47. n, 13. R, 2, pro r, p, datam. Et ratio i l] Í An hzc materialis mutatio cadat in naturalis, quz eft regislatrix, etiam eana ) omnia Legis naturz pzecepta, patebit explicat, íiquá declaratione indigeat, negative ex dicendis poflea ad Q. f. ) qu r Eadem materialis mutatio eft in ma- ut patebir inexemplis mox dandis. Er- mm t g9. L 4 y g;imogig ?lan(ieüino, Item inzege ufu- Mm 2 anürnh 276 T R.4CT. VI, Exam, 3. Confim, Non omnia Legisnaturz 2. Largé improprié feu fubje&tivé,id eft [j pracepta font zqué facilia intelle&u & ab omnibus gentibus velut fubjetis ob. nota, fed aliqua funt declaranda , v.g. fervatum. $i Juriftz loquantur de Jure zligu Lex natutz dictat , fuum cuique relin- p gentium in fecunda acce ptione (quia fie ti uendum, non effe occidendum , fecre- idem eft » quod jus naturz ,. juxta illud Và tum effe fervandum , alienum efle refti- Tullii : Inomnire, omnium gentium V tuendum , &c. & tameni pfa ratio natu- confenfus Lex naturz putanda eft) li- ralis, qua haslegestulit, eas declarat, benter teneo cum illis , hon i veró in pri- nim, in extrema neceffitate licere ab ma fignificatione. alio accipere neceffaria vitz , licere oc- &R,2. Omnia Decalo gi præcepta' fünt cidere aggrefforem cum moderamine fimpliciter indifpenfabi lia , nullocxce- inculpatz tutelz , fecretum non effe Paï pte. Ita $. D.q.100 a. 8, E fervandum,fi vergat in perniciem Reip. Declarat& probat hoc dicens: Sic';lt D alicnum non effe reftituendum , firefti- di&um eft, tuncin pracceptis debet ficri n tutio cedat in damnum tertii. Ergo. difpeníatio, quando occürrit aliquis [j QUAERO V. Speéctantne omnia De- particularis cafus, in quo, fi verbumLe- fl «alogi przcepta ad: Legem naturz , ut gis obfesvaretur, .centrariaretur inten- . E LT. fint immutabilia & difpenfabilia 2 - tioni Legislatoris ÉC intentio autem cu- XV. & 1. affirm. ad 1, partem Que- juslibet Legislatoris ordinatur primó Efïllll fiu, €xcepto tertio pracepto de fanciifi- quidem & principaliter ad bonum con- ngl catione Sabbathi , pracifé quantüm ad muüne, fecundó autem ad ordinem j li determinationem tem poris. ftitiz & virtutis, fecundüm quem bo- jut Rati? ; Omnia quz in Decalogo prz- cipiuntur , vel prohibentur , funt. in- num commune confervatur,& ad iplum [l pervenitur, Siquaergo praxepta den- L/ trinfecé bona vel mala, ut patet in cul- tur, que contineant ipfam conferyatio- üþï tu Dei, honore parentum, furto, adul- nem boni communis , vel ipfum ordi- u terio, &c. funtqdue prohibita, quia ma- nem juftitiz & virtutis, hujufmodi pra- [ la,vel przcepta,quia bona. Ergo. cepta continent intentionem Legislato- l De íanctificatione Sabbathi vide ris, ideoindifpen[abi)ia funt, puta, fi [ Tra&, 10, Exam, $. n. 97. Hzc dodtri- poneretur hoc praceptum in aliqua hxt ( na eftcontra aliquos Juriflas,fentientes, Communitate, quód nullus deftcueret W prima principia pratica per fe nota effe Remp. neque proderet civitatem hofti« i tantüm de jure naturz, conclufiones ve-. f bus,five quód nullus faceret aliquid in- pa ró ex iis deductas , nim. pracepta Deca- jufté vel malé, hujufmodi pracepta el- D logi, effe de'jure gentium. Qu fenten- fentindifpenfabilia. Sed fi aliqua alia tia poteft cum noflra conciharidicendo, pracepta traderentur , ordinata adifla ls jus gentium dupliciter. aceipi poffe, przcepta, quibus determinantur aliqut 1.Proprié,flriclé, aceffective, id cft, à b l fpeciales modi, in talibus praceptis di- ly ?Gcmibus effe&um fcu inflitutum, Ípenfatio poflet fieri , in qmntunï pet A em R F De Leg. eter. €8 nat. A77 lcdw li otniffionem hujufmodi przcepterum in Timoth.z, Deus fidelis permanet.negare aliquibus cafibus non fieret przjudicium fe ipfum non potefl , negaret autem (e Fintd] primis praceptis, quz continent inten- ipfum , fi ordinem fuz juftitiz aufer- ity| tionem Legislatoris: puta, ftad confer- ret,cüm ipfe fit ipfa fua juflitia : & ideo 2 vationem Reip. flatueretur in aliqua ci- in hoc Deus difpenfare non poteft , ut niumg: vitate , quód de fingulis vicis aliqui vi- homini liceat non ordinaté fe habere ad d i gilarent ad cuftodiam civitatis obíeffz, Deum,velnon fubdi ordini juflitiz ejus; poffet cum aliquibus difpenfari propter etiam in hís, fecundàüm qua homines aliquam majorem utilitatem. Pracepta ad invicem ordinantur, n autem Decalogi continent ipfam inten- . XVI. Opponoi. lInter precepta De- ii tionem Legislatoris , fcil. Dei- 3 Hafnr calogi eft obfervatio Sabbathi; Sed in eo , pracepta prime tabule , qu& ordinant fuit difpenfatum, dicitur enim z. Mach, x dit ad Deum, continent ipfum ordinem ad 2, Etcogitaverunt in die illa dicentes : (c?[isd' bonum commune & finale , quod Deus Omnis homo qüicunque venerit ad nos QUi eft, Pracepta autem fecunda tabule in bello in dieSabbathorum, pugnemus o lm continent ordinem juftitiz inter homi- adverfüseum. Ergo. ü NU nesobíervandz , ícil. ut nulli fiat inde- 2 Pracepta Decalogi non magis fuï?'t- Xeyiut bitum , & cuilibet reddatur debitum, de jure naturz , quàm (it monogamia oriut ecundüm hanc enim rationem funt in- feu unitas uxoris : Sed in hac di(penfa- la telligenda przcepta Decalogi. . 'Etideo vit Deus concedendo antiquis Patribus lo funt omnino indifpenfabilia, HacS, D. polygamiam íey uxorum plurali»atem.ï nf juxta fenfum in R, 2, ad Q. 4. an Ergo & in illis poteft. XtüHm. 'tea tra- um -Ad 1. S. D. citato a, 8. ad 4.ait : Illa . &. 3. Aliqua Dgcafogi acLcgisnatu- u excogitatio magis fuit interpretatio pra fsf F* przcepta néc materialiter. poffunt cepti quàm difpenfatio. Non enim ; vtïif' murari , nöcimpro*priedi(penfari ; fed intelligitur violare Sabbathum,qui facit materia corum abíolute eft invariabi- d a lis, opus , quod eft neceffarium ad falutem yiorit humanam,ficut Domínus probatMatth: Katio: li [unt', ! Qia quorundam materiä Ba— 12. Ita ibid, « bet effen tialem convenientiam vel eí- d a. entialem re Refpondet S.D. in Supplem. T pugnantiam cum Legez- q. 6f. a. 2, ad 1, dicens : Jus naturx ternaDei & ratione, X j Talia funt prece- femper & ubique , quantüm eft de fe, Pta de colendo uno v ero Deo , denon | fm eh habeteandem potentiam , fed per acci- pf (f mentiendo,non blafp hemando,&c. dens propter aliquod impedimentum B&4. Pracepta non folü giii & fecunda tabulz for m primz fed quandoque & alicubi poteft variari, Si- d cut Philofophus in 2. Ethic.exemplum 1L funt indifpenfabilia,. maliter & proprie t yt ponit dealiisrebus naturalibus. Semper Ratio cft, quam dat $. D. citato a. 8. i hbugPlï " enim & ubique dextra eft melior, quàm gd 2, dicens: Sicut Apoflolus dicit 2, ad fi niftra fecundüm naturam: fed propcer ) j Mm 3 aliquoé TRACT, F. Exam. 2, 278 Ex his R, 2 ETE öppo£ dif'ü. min, Y aliquodaccidens contingit aliquem e(fe. 4 ambidextrüm, quia natura noftra varia- difpenfavit proprié, N. , improprié, C. H biliseft. Et fimiliter etiam eft de na- Quare autem in quibuídam Decalogi rgceptis nec improprié poffit difpen- qi turalijufto , ut ibid. Philotophus dicit, [ Hacibi, Mutavit ergo Deus in difpen- fari, patetex didis pro R. 3. Quosd I fatione Polygamiz materiam pracepti, prafens (ervit bene explicatio Pauis Cornejo : Licét enim prazcepta Juris dominium corporis ad unfum matrimo- nii dividendo ab una in plures : quod naturz fint per (cimmatabilia , hocelt, talia , at obje&o , fine, & circumflantis j poterattanquam abíolutus humani cor- debitis manentibus mutari nequeantjl- oris dominus. Not.ex Corneie,quàd licét ea, que lis tamen aliquo modo mutatis pofïunt Et quia modó- ä Wpertineint ad primatia]uris naturz pra- ipfa przcepta mutari, poft Adventum Chrifti ccílar urgens [ cepta, fint prorfus invariabilia , adeó ut nullo prorfus tempore , nulloque rei neccffiras. primarii finis matiimonii(qui CXP eft multiplicatio fidelium ad cultumDci) f eyentu variari pofïintve'l mutari , uti il ug neceífitas vigebat tempore Legis funt illa principia: Bonum eft facien- dum, malum eft fugiendum : attamen mofaicz,& ante ipfam ;emporibusAb - rahz : ideo nanc eft contra Legemnt- * interilla , quz pertinent ad fecundaria M turz habere plures uxores , tunc verà Legis natura pracepta (qualia funt prz- Q ceptaDecalogi , hzcenimcx prioribus minimé; eratque folum mutatio m« terie Legis mutatis circumftantiis, De N tanquam principiis ut conclufiones per immediatam coníequentiam facillimé, Polygamia vide plura infrà Tra&t. 16, Exam.r.n. $. Iter quomodo Deus D etiam íine Preceptore , deducuntur) poffit difpenfare in Matrimonio fàtO) quazdam funt omnino immutabilia , ut H nonconfummato, illudque per. proie* pracepta prima Tabulz , prafertim de fionem folemnem diffolvere,cum tamen ] colendo uno vero Dco , & per ipfum jure nature indiffol;bile fit, Vide n eo- Vg nonvanéjurando, . Quadam vcró pof- Q funt variari, ut funt aliqua, quz cadunt dem Tra&, Exam. 4. n. 48. dari invinci- Íoy fub praceptis fecunde Tabulz , ad pro- QUAERO VI, Porcfine din bilis igaorantia Legis natut z & Dece ximum pertinentia , quorum matcria [ variaripoteft variatis circumftantiis.Cu- logi in homine habente ufum rati- nis ? D] jus rei exempla patent ex antca di&tis, r tum de reddendo depofito , tum de ab- XVII. Quid fit ignorantia invind* 140.23./05 um latione rei alterius in extrema neceffi- bilis,vide Tra&, 3. Exam. s natirz ad tres d ( tate, & patet etiam in przcepto honora- Nor. Pracepta Legi tionis Parentum , quibus , fi fint pro- claffes peffe redu ci,ficu tin prima claile Wm ' liffina nom tam pl* ' hra ditores Patriz,opera pietatis jufté dene- fint illa univerfa ptorum omnium E gantur, Erde Polygamiaidipfum im- cepta , quàm prace giediaté ante hocNot, oftenfum eft, principia; Bummm f faeiesdums 47 &. u De lg; eter E anat, x279 ) Itm: eft fngi endum. od tibi non vis poffuntignorari ab intelle&u fj þccnhti- In fecunda claffe funt quz vo 5 ita mec illa inculpæbiliter à pra- fieri ; &c, j .Q.;a ex iftis folo rationis naturalis lumine &ico, y k per facilem difcurfum deducuntur. uti Ratio 2.p. Prætepm fecundz claffis gelïug 12 Decalogo funt, v. g. precepta Deum licét fint conclufiones ex primis dedu- 71 colendi, Parentes honorandi, non fu- ctz, deducuntur tamen ex iis cum fum- ]t4n! iandi, non fornicandi, non menuendi, ma facilitate , nemine exteriüs docente, &c, Et horum transgreffio potcft inter- nzct?tf fed vi folius rationis naturalis. Ergo dum vefliri aliquá circumflantià prz- ia non poffunt invincibiliter ignorari , ni» ( tenfi honefti finis, v. g. mentiri ad fal- fi pro brevi illa mora feu tempore, quo vandam vitam, furari ad dandam elee- r ila dedu&io íeu difcurfus formatur mofynam , occidere agonizantem ne m ut aliqui diftinguunt) que difündtie be diu patiatur ; fe polluere fanitatis gra- tià,&c, Intertia claffe funt alia, que parüm vel nihil facit ad praxin. i Declaratur ulteriüs hxc 2. p. rimo mb ex primis nonhifi longo & difficili di- ex S, Tho,a.4. & 6, Admiífo quód den- mä[&' fcurfu. deducuntur & ab iis plurimüm diftant, uti fuat precepta , que prohi- tut barbarz & incultz Gentes, quzdam , n bent certos contra&tus , qui revera ufu- pracepta fecundz claffis & Decalogt en rarii vel (gmoniaci funt;fed tales eviden- ignorantcs , fibi perfuadentes , quód li- od ter non apparent , fed inter ipfos DD. ceat occiderc ( uti apud Germanos olim r latrocinium non reputabatur iniquum, m contreverlia eft , an tales fint,Hoc no- tato ut refert S,Tho.a. 4, Item quód liceat j & Probabilius eft , quód inhomine furari, fornicari, fe pelluere, &e, hec ii tamen ignerantia cft vincibilis & culpa- l Ts adulto ufum rationis habente non poffit dari ignorantia invincibilis feu incul- bilis. — Ergo. Prob, ant. pro 2.p. llla j fut [j pabilis preceprorum prima aut fecun- ignorantia eft culpabilis & vincibilis ; W W li I dz claffis, bene tamen tertiz, Ita vide- quz oritur e hominis culpa,non folüm ol tur colliei ex S,Tho,a.4. & 6. Prima & originali fed & perfonalit Sed dicta jl "u fecunda Pars intel'lïgitur, etfi transgref- ignorantia oritur ex prOpria culpa per- T^ fio veftiatur circumítantià finis (ecun- fonali;nim, ex pravis habitibus,confue- s. Mnngdu düm fe hon«fti, 1üdine , pravis affe&ibus, cencupiícen- Rato x. P Quia ifta [us incäpia funt tiis & paffionibus, quas aliqui volunta- yut P per fe nota, non tantum fecundüm fe, rié non repritmunt, & fic illuminationi fed etiam quoad nos, feu funt conjun- divinz, & Legis naturz radiis culpabi- gl " i &iffina lumini naturali intelle&üs pra- lem obicem ponunt , ex quo hec igno- Xamu il &icificut illa principia fpeculativa, v. g. rantia , licét non diredé & infe, bene pb j Á Tonm . efh smojus [ua parte ; uodlibes tamen indire&é & in fua cauía (.qux uculmP h j eff. vel soz efl , funt conjundtiflira in- Fgmt didi pravi affe&us ). eft volunta- Wt Fi23. ttgllefïïui fpeculative.Ergo ficut ha« üon Decla- fP!OI d ld — 59 2$6 TRACT. VT Exam 2, Declaratur 1. & Oftenditurquód non cibilem hujus præccþtï : Quód Deus fit folum non poflit dari ignorantia invin- - colendus, Et quidem ex anté di&is,& cibilis actuum Legi naturz repug- exillo Pfal.4, — Stgnatum eff. fuper ms, nantium,fecundüm fe & abfoluté fum- &c, patet, Legem naturalem effeomni- piorum , fed etiam ut aliqua honefti - bus hominibus ingenitam , fed primum nis circumflantiá veflitorum,ut explica- & univeríale fundamentum Legis natu- tum eftanté in Nor. ante R oftenditir, rzeft hec veritas: Extat Deus , &eft hanc ignorantiam effe vincibilem, quia colendus ut fupremus & unicus Judex, malorum vindex , bonorum retriburor: facilé poteft vinci per illud commune principium , quod cuivis homini natura nemini enim non dicttnatura , mala inferuit: ZVom funt facienda mala , i efle punienda, bona pramianda ab ali-. evesniaut, boua. Deinde loquendo de quo fuperiore , & cüm non detur pro- ipecicbus luxuriz, v. g. mollitie , forni- ceffusin infinitum, Natura candem de- catione , &c,ipfe pudoränatura indi- venitad unum fupremum, Et hocapud tus di&at , à fimilibus effe abftinendum, gentes etiam incultas & agrefles, prafertim inter Chriflianos, & in locis, Hinc Atheiflz, quia divino Soli cla- ubi pueri timoraté educantur 5 dictat, ré fplendenti oculos malitiofé claudunt, inquam, etiaminiflislocis, ubiforni- eum etiam in meridie non vident, nos catio &lupanaria impuné permittuntur, quia non poffunt, fed quia nolunt : qui De quo fuprà, verberibus potiüs , quám verbis , igne uid ergo faceres ,. fiadtuum Con- 2 magis, quàm ratione funt convixifee't.t-. feflionale veniret unus fimpliciota,rudis l. rufticus , faltem fub veniali fe accufans de mille pollutionibus , uti & de forni- Ratios.p. llli excufantur ab obfer- vantia Legis , quibus Lex non eftfultt cationibus , quas non cen(uit effe mor- cienter intimata feu promulgata: $t tales, ex co, quia vidit meretricium im- puné graffari ? precepta tertiz claffis(cüm 4 primis u- l niveríaliffimis principiis plurimüm di- B& Quoad praxincurarem , ut repe- flent, & exiisnonnifi magno laboreac ( teret omnes przcedentes confeffionesin o flatu factas , difficile enim eft judi- difcurfu, cujus homines rudes , fimpli- ces,& ignari funt incapac €eS » deducane care , anintalibus ignorantia fit invin h cibilis, Hincobferventanimarum Pa tur: & etiam inter ipí os DD. de ii N ftores & Confeffarii, Concionatores, jurgia fint) non fünt omnibus fufficien- Á ter intimata, Ergo in aliquibus ho [ Catechifte , &c. quid & quantum ex vi officii fui incumbat circa inftructionem minibus poteft dari invincibilis igtio- rantia eorum, etiam ad longum tempus, i ovium fuarum , prafertim intalibus & a & forté per totam vitam. Mu fimilibus ignorantiz cafibus, i Declaratur 3, & fpecialiter effendi- Hujustertiz partisOppofiium tenic- d« KW tur, non pofle dari ignorantiam invin- runt aliqui antiqui cutmn noiiro » - erto fä- Peccata. contra Decalogum, 28x k " berto M.quorum tamen fententiapoteft. quibusdam hominibus- dari ignoran- il cum noftra conciliati , diftinguendo in- tiam invincibilem alicujus Legis divinz ter lcges feu pracepta Juris naturz jux- pefitive , v.g. de receptione Sacra- ta prafatas tres claffes. mentorum quorundam in tali vel tali ? » Ex di&is infertur, poffe à fortiori in cafu, ; ] K - aMeedhedbedbedpedapedbegbedpedp. EX A M E N III- dU -Et Speculum peccatorum Supcr' Dccalogum, teil. De 'quo tradat Angelicus D'o&tor infrà q. icO, j . pet a, art, Ws Ti . Oc Examen ferviet Confef- t E [aclend v Primk;m Dem/agi Praceptum. nm X 4*A lod fori, ut Íciat, paenitentem, r M w ubi neceffe fuerit , exami- Ego fum Dominus Deus tuus, Non u habebis Deos alienos coram me; nec 8 n nare: fetviet poenitenti , ut fciat pro parandá Con- facies tibi fculptile,ut adores illud. XIX. Hoc precepto jubemur Deum ub .f&ïïïonc five particulari , five generali, D) conícientiam fuam difícutere. diligere, & colere , qui cultus rnaximé fit per a&us virtuctum Theologicarum, ( QU AER O. Quis Legislator pofuit NF/ quz funt Fides,Spes, Charitas; & per ] Leges vel przcepta Decalogi? Quot & a&us R-eligionis,qua efl virtus moralis, n quz funt? fcisne affignare mo dos pec- f j y candi contra illa? imó moralium praflantiffima, " XVIIL, Re/þmdea. Legislatrix Deca- T«y) logi eft ipfa rationalis natura feu Ratio Peccatur. contra boc praceptum, l f naturalis , & Dcus ut Author naturz, PrimDeum fupet omnía, & ex to- 10 bh Kario eft eadem quz data ef pro R. 1. ? cordé non amando,& res creatas in- j ad Q. $. Exam,2, n. 15. Pracepta De- ordinato amore profequendo, calogi funt decem , ideo enim Decalo- wue" 1, Nen fperando in Deum , uti fas n i $us vocatur, Quanam illa fint , & eft, diffidentiam admittendo círca ejus quomodo contra a peccetur J €x dicendis, P patebit. bonitatem, defperando, vel de ejus mi- j fericordiá prafumendo. ! j i Nn 3.Dco — 282 "T'RAÁACT. Fl Exam.5. dei fcrutando , aut d ?. Deo debitas grares pro beneficiis f. iis difputan- non perfolvendo , mandata Dei violan- do. 12. Deumtentrando,à Deo vel Sape do,vel fervando ac peecata vitando prz- &is miracula expetendo , aut volendo €ifé ex metu gehennz , feu timore fer- vili. uc miraculofé fuccurrant , cüma tamen 4.In Dei fervitio ac SS, Patronorum fitaliajuvandivia. Item fuperflitione aliqua utendo, K x veneratione, tepidum , inconflantem, & acediofum fe exhibendo, vel per ex- 15. Seipfum v e j aliam circambo dende, aut alia ceremonia judaica vel cefum Sanctos velthiparam ütiDeum adorande, mahometica Fidei noftre contraria u- tendo,licét interiüs eam deteftetur, $« Sacramenta indigné, vel fine de- bita praparatione fufcipiendo, negli- 14. Utendo ope damonis,velut Spi- gendo,illudendo,fpernendo, ritus familiaris,qui admoneat, vel pan- datautrenuntict, quid ab aliis, vel ali- 6, Bencficia Ecclefiaflica prore tem- l porali vendendo , emendo, procuran- bi,v, g. incaítris hoflium, agatur, Vel do, confidentialiter tenendo : aut quo- fimilia permittendo , non puniendo, &c,&c. M vis alio modoSimoniam exercendo, 1j. Inloco( ubi veflis vel aliud fi- 7. Preces cum culpabili diftradione [ ac irreverentia perazendo , res divinas gnum eft Nota, cujus Religionisaliquis autfacras irreverenter tractando: . in lo- fic) deferendo veftem , qua eft fignum j co facro indevoté fe habendo, obambu- Judai vel Saraceni,&c, lando, confabulando, ridendo, nugas 16. Falfasreliquias pro veris col en- tractando,&c, das proponendo, vel fictas votivas ima- 8. Adverfa animo parienti non tole- ginesofferendo , ut alios ad idem alli- 1 fando, In adverfis contra Deum mur- ciat, licét devotionem [/ l per hoc augcrc murando, qua(i non fit juftus, cleinens, intendat, q &c, blafphemando. 17. Dazmones velMagos confilii vel 1 9. Dedonoaliquo naturali, vel fu- auxilii caufá corde,ore, opere, velpa- hün pernaturali fuperbiendo , vel illud fuis Goinvocando,autadjurando, Necro« 1f viribus attribuendo, de propriis meritis mantiam , velaliquam artem m ngicam fg Libros przfumendo. difcendo, vel difcere volendo. X w de hoc tra&antes non comburendo. Wt 10.Idololatriam committendo, v. g. dzmonem, Solem; Lunam, aliamve 18. Opedzmonis vel maleficiorum creaturam ut Deum cqlendo , etiam fo- thefaurum invefligando , vel proximo [ làm exsteriüs, l damnum inferendo per aliquas invoca- j 1I. In rcbus fidei hafitando , dubi- tiones tacitas aut expreffas, vclineabta" hi j tando, velarticulum Fidei omnino ne- tiones. Íncantationem incantatione, mü.ltur malcficio malcficium diffolvendo , Vc gando, ctiam ex metu , autfolo opere KT externo, Prafumptuofó myftera in- D alium, etiam ad id paratum,inducendo A. 19. Dr ad illud, : ,,zæ 4 Peccata contra Decal, 283 E 19. Divinatoresinterrogando ratio- do cum quadam vana obfervantia , v.g. in vafculo , quod fentit neceffarió debc- ne alicujus fecreti , v.g.furti, vel ten- N tando id cognofcere fortibus , aleis, reeffe trigonum vel rotundum, $ chartis, libro, cribro, afltrolabio, &c. 26, "enendo;grave malum fibi im- Qu minere ex eo quód audiatur garritus a- Ad confervanda, curanda, invenienda x i j animalia uti incantationibus, vanà ob- vium, ululatusluporum , &c. vel quód fervatione , verbis facris, aut profanis, obviaverit fibi aliqua vetula, vel mulier n ( gravida, Confulendo Zgyptios, feu, ut vocant, ; 29 Credendo , hominem fub tali Cingaros de fua fortuna. N 20, Resfacras,v. g. Oleum facrum, vel tali fidere natum cogi ad bene vel J Obfervando , diem aquam baptifmalem , verba confecra- malé agendum. 1) tionis, aram, vel hoftiam confecracam, Launz v. g. melierem effe pro exitu & 2 &c, ad maleficia adhibendo, vel ex ma- domo , quàm diem Veneris. Pedem ) lI lo fine, aut fine rationabili cauía ge- finifltum neceffarió priüs caleeandum TAUR ftando, .* effe quàm dextrum,veleo poft fomnum Id 21. Ad fanitatis reftitutionem adhi- priüsterram effe cortingendam , vele- J bendo alicui media omnino difparata, contt4, T. Íeu nulla ad id virtute pollentia, nal- 28.. Sumendo prunasignitas , can- n lam cum effe&tu connexionem habentia, dens ferrum , aquam ferventem vel ig- v.g.cingulo metiendo , vimen finden- nem intrando, ad probandam innocen- qül!w tiam, o , atborem aperiendo, fuper certam herbam urinando,&c. 29, Nonconando fícire ea que fcire t9 ( /^22. Servando aut pingendo fictas vel explicité credere eft de neceffitate !) Wfl' lj Kä W imagines SanGtorum, vel Deiparz , aut falutis, Vel filios aut fubditos fuos ad " talesque San&is, Pape, Ecclefiz, vel ea difcenda non compellendo, fuperfti- ! ejus Pralatis funt injuriofz. tiofa eos docendo, &c, P 23. Ex fomniis firmiter tenendo, . Hec funt potiffima peccata contra "d hoc velilludeventurum, Thefaurum fe primum Decalogi przceptum , qua ta- p inventurum , talem uxorem ducturum, Qu men oninia non femper funt mortalia ; íe nunquam fore interficiendum , vel de quantitate culpz judicare poterit ab Ü propter hoc omittendo folita pietatis of- Conteffor,& plures peccandi modosin- cia, ; mb;fi* i veniet , fi confuluerit proprium locum ) 24. Deferendo certa figna , chara- in hoc Tribunali feu Opere morali , in Jf VW Geres , Brevia , vi quorutm credit , fe quo de hac vel illare agitur , querendo j nunquam in pugna vulnerandum , aut inIndice, v.g,de charitate, amore; fi- r non fuccubiturum , fubità morte non de, fpe, odio, infidelitate, harefi, de- js" moriturum, ig fperatione , fuperftitione , facrilegio, li gt turum. &c.&c, ne vel aqua fe/ non peri- tentatione Dei, fimonià, maleficio, &c. ii 2j, R«eliquias, etiam veras, geftan- Idém monco circa ea qua dicentur circa a in n A alia L] TRACT. V. - Exam.3, 284. " alia Decalogi Pracepta ; uti & in Exa- Terninm Decalogi Pneæptium. * K mine-fequenti de peccatis vel peccandi AMemento st diem Sabbathi fan- modis plurium ftatuum in particulari. ifices. k Secunduan Decalogi Praceptum. Fefta (an&ificantur ceffando ab oper& fervili, audiendo Miffam, Deum oran- ANon. a[fumes nomen Domipi Dei $H5 UL UMRHTI. do, jejunando, aliaque Ecclefiz prace- pta, ad hoc tertium rcdufta, obfervan- HocPracepto prohibetur vané jura- Oo, re;blafphemare, malé vovere, &c, Peccatur contra boc Peccatur contra boc XXI. Prizo. Faciendo vel fieri than- i HPNEIUE, XX,. Primo.Malé jurando,nim, fine dando in die Fefto opera fervilia per judicio , neceffitatc , &c, vel joco ; aut duas vel treshoras, velultra, fubditos | bené jurarum male adimplendo, Vel femcel aut fzpius ad ea adigendo. Fe- jurando,fe rhnalum facturum, aut bonum fterum Vigilias feu Jejunia violando, opus omiffurum. 2. Mitlam vel notabilem ejus partem 2. Pejerando, feujurando id, quod negligendo, fub ea dormiendo;aut cul- I n revera fcitur effe falfum ,. vel faltem du- pabiliter fe diflrahendo , etiam foláco- u biratur de veritate. Vel jurando ex gitatione, garriendo, literas vel noyd- confuetudine,ex levitate,&c, las legendo , oculis circumyagando, 3. Alium ad malé jurandum vcl pe- Concionem ex merá negligentiá omit- l jerandum inducendo , vel jurando per tendo. C Deos falfos , aut per membra Dei, talia 2. Diesfeftos ihPopïnis confumendo, eiattribuendo , Deo vel Sanctis malé 11)) in iis nugando, cum fcandalo vociferan- precando. do prafertim fub divino Officio. 4.. Blafphemando,feu injuriofa ver- 4 Horas Canonicas (fuppofitá obli- sT 'bain Deum , vel Sanctos eflutiendo; Y gàtione) quotidienon rec«ando, 1e i perfe&iones Dei Creaturz attribuendo. L cotaliter vel norabilem partem omitten- $. Nomine Dei & San&orum in pro- do,autindevoté , fine in-velattentione ftn fanis difcurfibusabutendo, easorando, lI 6. Malévovendo,. vel votum malé $. 'Fempore al E«clefia vetito nuf Mg. implendo , velimpletionem fine ratio- ptias celebrando, ? jl nabili cau(à diffcrendo 5 vel omninoo- 6. Annuam Confeffionem & Pa t;cha? Q] lf mittendo,vc] vovendo, aut jurando fine lem Communionem omittendo, . Vd ln animo implendi aut fe obligandi. faciendo eam facrilegé , nim, cum pec- 6! 7. Vovendofub conditione, & fa- cato morrali five affectu ejus.- i[tnon I ciendo ne conditio impleatur. uw.r .8, InReligione vota folemnia 7.Locum facrum, v,g. Templum vd Camiterium violando aut polluendo, h $ vþl nao unüm ex illis violando. * vetita ibi exercendo, furando, F**Pig y»e A M&m . a Peccata contra Decal, i, .vedl þrï-vata al-ut indebita authoritate ex- 8. Parentum defunctorum debita vel trahendo eum , qui ad Ecclefiz afylum — legata , cüm f poffis & tenearis, notj'fol- feu immunitatem confugit. vendo, d 9. Idem proportionabilifer cft de Pa- Quartum. Decalogi lþ)mceptum.v Q rentibus erga filios, & de Dominis erga famulos , quoad curam , exemplum, s Honora Patrem c Matrem , ut fs longavus fuper terra m. correcionem, provifionem , falarium. Q ; Vel fi eos ad Statum Religiofum vel Nomine Patris. & Matris intelligun- matrimonialem cogant.. Similiteridem ( tur , nontantüm li,qui nos genuerunt, eft de conjugibus inter fe & erga fein- vicem, v E ! fed & illi, qui funtloco Parentum , ut L Curatores, Tutores, Magiflri, Domini 1] ] refpectu famulorum,Superiores, &c. Qj ntum Deca lagi Praceptum, ANon Occzdes. ' at Z Yil Peccatur contra boc ; Prohibetur hoc przcepto occifio pro- XXII. Primo. Parentibus vel iis qui mg)ä'ï ximi,tum fpiritualis , quxfit , eum ad CHdO) vice eorum funt , ac Superioribus debi.. mortem animz feu ad peccatum indu- eiun tam reverentiath , & amorem non ex- d . cendo per fcandalum ; tum corporalis, hibendo. us diredta vel indire&ta, per homicidium. .. Jufla Superiorum mandata trans- cum Et fimilia, quz hucreducuntur, uticft gredieudo , prafertim ex contemptu, lxfio in fama,honore,&c, gxgcmi Contra eorum Ordinationes murmu- Peccatur contraboc rando ; Eos fpernendo ; Eorum vitia T d injufle propalando, XXIII. Primo. Super proximum Ofíco j. Parentes vel Confanguineos pau- cum nimia deíe prefumptione, ambi- peres defpiciendo, non agnofcendo, eis tione,vel vaná gloriá fe cfferendo. P i non fübveniendo. P Ejus prefperitati fivein corpore It 4 4« Parentibus vel Superioribus mor- fiveinbenis, honore, famà, &c.invi- in,i'f!zv";": tem optando, — Duris, afperis, injurio- dendo, eum à morte, aut periculo, cüm fis, irriforiisver bis €os excipiendo , vel poffis , nonliberando, in neceffitate ei indignis geftib us afpernando. non fuccurrendo. Odio , vindi&tà, fu- J $. Eosoccidendo , mutilando 3 per- ípicione , vel temerario judicio infe- cutiendo ex vel fine ira, Eorum eco- quendo. f W nomicam directionem turbando. 3. Proximum Ixdendo verbisjinho- g (id 6. In neceffitate () » etiam fpirituali, ncítis agnominibus , maledi&ionibus, | u eis non fuccurrendo 3 prafertim defun- imprecationibus , convitiis, irrifione, Ü qli'. Gis per faffr. agia & oratíones, fubíannatione,&c.' D JIff "i 9 h 7. Parentibus rationabiliter contra- 4. Eundem offendendo detractione, j T [ Icentibus cum hac in individuo matri- murmuratione , afperis a€ mordacibus naüd o Nn 3 monium cqptrahendq. X verbisf "u 286 TRAC'T: W. Exdmo 3- li Verbis. Vel conülio,jumbnc,laudatio- Peccatur contra boc Wi Be , &c, incitando adverfarios contra - XXIV. Primo. Cogitationesobfco- nas volunxarié accerfendo. Cum moto- ipfum,vel difcordias feminando. $, Proximum Ícandalizando,feu in sá delectationeiis inherendo , compli- dando occafionem ruinz fpiritualis ali- centiam vel confenfum prabendo, Illis lk ac motibus carnis anfam & occafionem Yi yuo verbo vel fa&o ; Vel fraternam cor- rectionem omittendo, prebendo, eorum caufas non impe- Á diegdo. 6, Plàs xquo iraícendo , corrigendo, L] « percutiendo, vulnetando , mutilando, 2. Turpia vel pudenda in fe Qe! alia) occidendo , perfe vel peralios. . Dam- afpiciendo. num bonis fortunz inferendo, inhono- 3. Verba lafciva (idem eft decanti- tando,&c, j lenis) proferendo cum delectationeaut 7,Domeflicos fuos eorumque corre- voluntate peccandi , aut aliumad pec- Gionem negligendo, eis fuftentationem catum inducendi. i debitam denegando. 4. Opere ipfo contra caflitatem pec- ! 8. Immoderato cibo vel potu fibiipfi cando, in quacunque ex fpeciebusuprà x autalteri damnum in. fanitate inferen- addu&is, Jj U do , feu feipfum vel alios incbriando, s. Fidem conjugii frangendo. adebrietatem incitando , provocando; 6. Literis amatoriis, ofculis, ample- l d &c. xibus , impudicis afpectibus, ta&tibus, D 9. Occifionis fpiritualis vel corpora- copula, mollitie feu pollutione, aut alio lis periculo fe autalium temeré expo- vitio contra naturam, f iculoft nendo, illud optando, fe vel alium mu- 7. Similium Pcccatorum per tilando, caftrando, velad hoccoope- LR [ exponendo, rando, $. Meretrices pro fe vel aliis deti- i du 10, Militandoin bello injuflo, nendo, iis domum locando, juxta fer- 11. Noxia comedendo vel bibendo, l(mm fum fuperiüs explicatum. vel alteri ad fumendum dando, 9. Alios velaliasad ft milia re)cen[ïtay d 12, Adabortum vel flerilitatem co- lafciva invitando vel feducendo veibo D D operando phyficé aur. moraliter. opere,exemplo,ornatu, &c. 13. Cum periculo fuffocationis five 10. In fubditis fimilia tolerandonot lj L: oppreffionis juxta fe ponendo in ledo corrigendo. In fimilibus iemge? " E At tenellam prolem, plicanda eft fpecies Luxuriz. Itj Sextum Dem!agi Preceptum. d ? Qj Septimum Decalogi Praceptum, ANon mechaberzs. Iz. 0 h »li ANon furtum facis- N Hoc przcepto vetantur omnes Lu- 00 xurigÍpecies. Item Ofcula,tactus,am- Interdicitur hóc praceptó omnis in- : 2'0' plexus,& fimilia illicita amatoria, jufta ablatio vel detentio fci alien mino P 4 Peccata conira Demlf 207 mino juftà invito,damnificatio,fraus in 13. Jufla tributa , vectigalia , deci- . mas, cambia, &c. defraudando, Q quibufcunque con/traötibus,&(:. 14, Indignum vel minàüs: dignum ( Peccaiur contra boc ( ubi dignier in confcientia erat eligen- bt XXV. Primw. Volendo injufté ab dus) eligendo. — Vel aliquem à confe- ) alio aliquid accipere, retinere, vel quo- cutione Bcneficii, Officii, aut Dignitatis | [ vis modo eum in bonis fortunz damni- injufté impediendo, yyl ficare, res ejus deflruendo, v. g. fegetes 15. Ecclefiam , Officium, Profeffu- conculcando, &c, ram, Ádvocatiam, vel Cathedram ,. cui h D 2.A&u injufté auferendo, retinendo, quis przcft,fuá culpá fervirio fuo pri- & quantum; licét fiat inter parentes vando , vel negligenter adminiftran- n & filios, virum & uxorem , famulum & do, dominum. i T ;. Reflitutionem fub mortali debi- Octavum Decalogi Praceptutmi. tam negligendo, JNon loqueris eontra proximum 1uutn ii 4. In emptione vel venditione frau- d. dem committendo. falfum teflimonium. d . $. Injuftos contractus faciendo, ufu- Hoc przcepto vetantur maximé pec- ] ram vel fimoniam exercendo, Idem eft cata linguz, prfertim quz fiunt in ja- ola de immoderato ac injufto lufu, fpon- dicioà Judice , reo, tefte , Advocato, fione,&c. ) Reduci etiam huc poffunt fufpiciones J Ile) 6. Adfurtum, rapinam,aut quamvis & temeraria judicia,quibus homo intra fraudem cooperando, femetipfum proximo dat falfum tefti- yitf 7. Alium in dominio , aut legitimá monium, ltem calumnia, maledictio, poffetlione injufté tutbando, derifio, &c, jyr L 8. Promiffum vel donatum non tra- Peccatir coutra boc (its dendo, vel donando qued non eft füum, Fidem in contra&u datam non fervan- J o. XXVI.-Primo, Temerarié fufpican- "l do vel judicando. Item calumniando, k u 9. Teflamentum , uti fas eft , non deridendo , maledicendo , fufurrando; n exequendo, prfertim pia legata, J Io, Rem turtivam fcienter emendo, fimulando,detra2hendo, &c. jj t 2, Alteri falío corde adulando; fe $- aüt deea participando, o* 1I, Donaincerta & inventa non red- jactando, jut dendo cui & ubi oporter. 3. Mendacium jocofum , officiofum, 12, Operariorum mercedem , mo- vel perniciofum dicendo, j yl Retam 4. Secretum . revclando, ! hh J J , menfüram , poudera, &c, fal- n fificando, Idem cft de quibusvis mer- $. Falfum teftimonium dande, five / ( Á €ibus, , ! falfum dicendo, five veriratem cclando. q 6.In d ); Sisuos 288 JR ATC"I: FI. Exz;m. * XXVIL -Hi funt pótiffimi modi 6. Injiifïe judicando , teflificando , accufando, veriratem contra Juris or- contra Decalegum peccandi ; fi qui dinem negando , fallaciter advocan- defint , eos docebit praxis, uti &revi- * fio cujusvis materiz vel cafus ( quem d. in hoc Examine obiter tetigi ) in pro- " dNonum Preceptum. prio leco hujus Tribunalis , ut faprà jàm monui, His Confeffor vel poui- ]Von conmpifcg. uxorem proximi tui, tens addere poteft. Examen ex quinque Circa hoc nihil fingulare occurrit, przceptis Ecclefie ; ex feptem peca- tis Capitalibus , & peccatís in Spiti. cum rcducatur ad fextum, tum S. de quibus fuprà; ex peccatis Decimum. » in Colum clamantibus , ex peccatis ANon concupi[ces rem proximi tni, non alienis , de quibus in Catechifmo, domum , non agrumy non [ervum , non Item plura incident , fi difcutiatur ipfius peenitentis ftatus , conditio, of- ancillam , mon bovem , uon afimum,non ] ficium , juxta ea quz fuggeruntur [ gmnia qua illius funt. in fequenti Exa- W Reducitur ad feptimum, mine, j l Cs 24 ] ub m zf &j N 124 W aW £ó du N Z | As p N T N ] f N Z s . ,il 7 i 24 E / ^ N j N t Jj N ku (V TA r j J W UA DO Y Y il :— e» "ï ANNS u ) j2 M s , ETE m /, ; $ TOE ZTRY —— ER S N ) S ä EC N t , ?xnh fs NÀ E U " Qp ium ] ti D Ü li xm AI EX —f*x*æ J : Peccata mjn/?/:ä ffatis, - '2389 —— — Ó IÀ jj 1 SESXSA M E-N IV )i jt Vi P e peccatis vel peccandi modis plurium Statuum iU in Particulari. g UJEROx Sciíne affignare communis , utilitatem novas legespa- talia peccata , vel peccandi nales vel mulctas flatuendo. r : ) modos ? - $. Creditoribus non fatisfaciendo. ? && Scio,& affigno, prout Metu vel precibus cogendo fubditos ad (; ] u fequuntur. Non quód om- dandas pecunias , velad fe obligandos nes e&cänd 1 modos affignare intendam, Creditoribus pro debitis probono com«. m muni non contrac&tis. j Íed communiores. Siergo poenitenti fe recolligenti occurrant.peccata hic non 6. Exvindi&a fubditosad militiams fpecificata,de illis fe tenetur accufare. evocando,vel per milites opprimendo. "d 7 Subdicis jüftitiam non admini- Peccata. Regum. — Principum . terra ftrando, eorum , prefertim miferabili- Alorumque Dominorum. um perfonarum, pauperum, viduarum, tempomlmmt pupillorum caufas negligendo. 8. Inauditum , vel malé auditum XXViII. Peccant Primöi KRegiam condemnande, Juribus Ecclefiz pra- aliamque temporalem poteftatem, Do- judicando. minationem , jurifdictionem ufurpan- 9. Peccata publica & abufus cognitos 'do, idefl,injuftétenendo, — Provinciz ac impedibiles in fuis terris non impe- dominium, totum vel ex parte, aut jus diendo, tollendo, prohibendo, & pre- Primogenituræ injufté poffidendo, fcrtim in fua Aula acPalatio, & maximé 2. Injufté bellando,aliena territoria vetitos ludos , morum turpitudinem, invadendo , injufle acquifita non refli- fuperbiam, luxuriam, duella, ufuras, tuendo, Vide peccata militis & belli fimonias;iniquos contractus,&c. Ducis. 3. Interfubditosfeditiones excitan- 10. Contra voluntatem Izfi 1ædenti , condenando poeenam. 0 , cos noyis exactionibus , centribu- 11, Noncongregando vel refervan- tionibus , ve&tigalibus , períonarum do pecunias pro neceflitatibus publicis, 4ut jumentorum fervitiis onerando. ut pro bello jufto, reparandis viis, pon- tibus,&c, 4 In propriam privatam, non boni e 123. .—llx-*- b 290 TKLAC"IZ VL Exam, , d 12, ozrendo magis Intereffe pri- finis re&us, . Vel obtinendo per üm*ä'-', n yatum , prefertim ex bonisin fequeflro niam;,aut favorem humanum, du z. Sine legitima caufa in godum depofitis, vel oppignoratis, vel ex bonis juntum qio Ecclefiz,dcfunctorum,&c, Pralaturam recufando, H 12. Faciende prodigas & profufas j. Subditos novis impofitionibu & DN largitiones , quibus bonum commune litibus infeftando ? " pauperum eafs tibu graviter lzditur , communiaonera no- non fat invigilando, tabiliter augentur ; Rex & Regnuüm 4 Ultimas fidelium voluntates f a T in gravem indigentiam redigitur, legata illegitimé comrnutando,. jl I4. - Idemeft de ruina Regni ex ni- i. Gregem perfonaliter deferendo, mio Principisludo & lutu, quo magnam ediam metu periculi , cüm fua prafentia pecuniz Summam perdit, fit ei neceífaria, nec D poflit per äli.—uqm æ- 1« 1;$, Cumnotabili fubditorum peri- qué bene fuPpleri, 6. l, €ulo vel damno fylvas venatorias ha- Non inquiren do fabditobae [ bendo,venationes cxercendo,&c, fecus, utcorrigantur , dum vel perfa- lm 16. Arcescontra hoftes & invafores mami , vel peralium legitimum modum non muniendo, [r Griaffatorum, Latro- ei innotefcunt. Oves negligenter pe num &aliorum, viasinfecurasredden- ij Ícendo , Magiftros ad docendum non C ? [ tium,cxterminationetm negligendo. inflituendo. 17. Otlciaindebité vendendo ,in- 7. A&us Epifcopales , v.g. Ordine- W tionem, Chrifmationem, &c. commit- dignis conferendo. 'Indignorls pro Be- neficiis przfentando. tendoalteri non Epifcopo. — Vel fhitis iil 18. Subditos ad matrimonium co- temporibus fine legitima caufa eos o« h gendo, mittendo, vcl in mortali cxercendo 1 d i Hzc funt communiora peccata Re- fimoniacé, Q gum & Principum. Si Princeps fit fi- 8, Scienter confecrando non kVirg";þ- t mulEpifcopus vel Przlatus Ecclefiafti- nes ut Virgines. 4 H cus, cxaminet etiam fe ex peccatis Epi- 9. Non refidendo abíque ca à Ícoporum & Clericorum. tionabili, ula fï/' Peceata Epifcoporum. 10. Non intereffendo divino Offic ;o; qi XXIX. Peeccat Pzzggó Epifcopus Eþi- Dominicis faltem diebus. & fcopatum defiderando ob folos reditus 11. Nonvifitando Diocefin, velin 9 Ecclefiaíticos,ut ob finem principalem ; vifitatione de Ecclefiarum ftatu debité lt eádemque ex caufá pinguiorem appe- non inquirendo aut providendo. In ea- l: tendo, Vel ex mera ambitione , & dem vifitatione Ecclcfiis vl ,—('ubditis ni- W principaliter ob propriam excellentiam mios fumptus faciendo, Is &honorem. Velprincipaliter ob Con- 12, Noninflituendo in Eccle fia Cæ— li fanguineorum utilitatem , & non pro- thedrali Concionatoresopere & fermo- ne potentes. ; prer fomBJunc bonum Ecclcfiz, .qui cft 15, Non Peccata cujnfuis j?a)ä:. ubtinenda; 29l tim Sy- tumam,' 33. Non ceigbrando annua cando injufté fcu contta jus five huma- igj; nodum , in caque Clericos non corri- num, five divinum, non fervando or- & — geudo,ubi corre&io eft neceffaria. digem juris , diladiones non neceffarias 14. Non providendo de idoneis Mi- ii . concedendo,vel fuperfluas dando, - "i AUMT - " ftris , Vicario, Confil 2. Judicando temerarià, feu ex ta- * ribus, Notario,&c. jariis, AEch- » libus probationibus 15. Negligenter exequendo tefta- non fufficiunt, ;quz ad judi/candumj um i ! Qf menta & pia legata , quorum executio 3. Exercendo judicium ufurpatum,. ondier . , ad Epifcopum eft devoluta,. feu judicando perfonam aut a&um fibi 16, .Nepoti(nïum fovendo, Confan- , Qümug non fubditum ; .vel qui eft alterius fori, l j guineos dirando ex reditibus Ecclefiz, 4- Poenam reo injuíté remittendo vel ! DeC €0$ pro debito di(penfando Eccle- comimnutando, n , pauperibus, fabrice, In vi&u & idof Md 1 veflitu. excedendo. Ex um ]uf"titiam,præ(c-frïm petitam ne- proventibus gando, negligendo , ve] injuflé diffe- Ecclefix ad fui memoriam coníervan- rendo. L i Non reftitüendo E expenfas & dam fumptuofa palatia zdificondo, damna ex tali dilatione vc] (j 1 . dencgatione; Éxemptorum privilcgiis przju- partibus illata, iil d eando e 6. Judicando ex odío - 5 amb-irionc, * 18. Infamiam fibi impofitam non metu,mundano timore,&c, /5, ? remonflrando effe falfam. - 7. Ácceptando munera. d &'ufi 19, Claufuram monialium violande, L 8. Judicandoin favorem confangui- þopm l aut violari permittendo * .per feipfum nitatis, affinitatis, amicitiz, vcl intuitu l 14 ingrediendo,dum.non poteft ; vcl aliis damni aut commodi proprii, d ingrediendi licentiam dando, 9. Interrogandoea, ad quzreusre- 20. Negligenter exequendo ea que pondere non tenetur, aj F. pifcopis incumbunt ex vi Concilii 10, Subornando accufatorem & te- Trid. Dequibus Vid. Tra&, 1 $. Exam. fles. Judicande nonaccufatos, Reos jj 8« n. 105, & feqq. torquendo fine fufficienribus indiciis, Hac fant poriffima peccata Epitcopi II. Exercendo ftrepitus forentes in- iU ! qui fit fimul Princepsterrez, Examinet " die feflo, aut loco facro abfque ulla ne- etiam fe ex anté. adductis peccatis Prin- ceffirate, . Non fervando interdicta Ec- J ^ |cipum , uti & peccatis Clericorum 3 clefiz. j Item ( f Religiofus fit) Religioforum. j 'De quibus poflea, ltem examinet fe 12. Judicando, prefertim in re gra- vi, fine fufficiente fcientia : vel fufci- ili/ €x peccatis contra Decalogum quod ob- - fervandum eft om piendo hoc oficium , cüm fit ei im- x nibus,quorum pecca- ar, j ta adhuc recenfebr intut, 13. Appell ation&m,quam concedere ; Wa Peccata Tudicum, debet, non concedendo ; veladmitten- ( do,dum eam admittere non deber, / XXX, Pc ccant rig;? fudices;ju oA2 14. Exe- 292 TRACT, VI. Exam, 4. i4. Exequendo fcienter. fententiam gendo majoresin proceffu caufzadhibi- tos effe labores, Acceptando munera, - [ udicis fuperioris nullam , invalidam, vel continentem errorem intol;r,abi- $. Inprajudicium Clientis fecreta j lem. gravis momenti rcvelaiid'o parti adver- Perfonis miferabilibiis aliifque Íz. & ( 15. indigentibus de. Advocato non provi- 9. Nonreflituendo Clienti damna, dendo , nec incarceratis de ne;e(ï'ariis five per negligentiam , five per non ne- vit&. : ceffarias expenías vel aliter illata. 16. ConraLegem, Superioris jut- 10, Seryiendo utrique vic in eadem caufa, 1fïim pitti fum , aut juftam Partis requifitionem in fuojudicio admittendo excommunica- 1I. Recufando patrocinari caufis tum, etiam Á&torem , Advocatum, ve miferabilium perfonarum alium Patro- num non habentium,& ob hoc decaufa | 'Teflem, 4 [ Peecata ddvocatorum s ci Pro- periclitantium. : 12., 'Teftes fubornando a ]udicþm ! CAYALOY MR corrum do. pendo, nimias dilatif)ni:s facien- li R XXXï. Peccant Primo,lhoc munus fufcipiendo & agendo fine fufficiente 13. Cognita caufz injuftitia Clíenti [ /fcientià. —Caufas fufceptas, vel neceffa- fuadendo , ut faciat foedus feu compo- fitionem cum Adverfario , & noncom- | tium pro eàrum dcfenfione [ïudium ne- sligendo, eníando damna per hoc cenfilium par [ e ti adveríz illata; - i l] 2.. 2561 enter defendendo caufam in- 14, Pacifcendo de ialiquotaj partt Il juftam. . Vel fufcipiendo tot caufas, ut D non poffit omnibus farisfacere, cauz fireporteturvitoria, Pluravió de Notariis, ^ lltm 3. Sufcipiendoindifferenter quam- «unque caufam, cjus merita , feu jufti- j Peccata Notariorum, /2;) Tabelii- X tiam aut injuflitiom non examinando. num;Ac Seribartin. Ru 4. Profcquendo defenfionem caufz in ipfo proceffu reperta: tanquam inju- XXXII, Peccant 2r/ó » "Igpörändo flz. Violando praftitum juramen- officii (ai partes & obligationem. tum, 2 Pejerando, vel juramentum p Falfa infirument j. Clientetrn non monendo de dubie- flitim violando, tate. vel periculo caufz, fi deprehendat conficiendo , vera lacerando : aut && eam effe cilem, Veleundem, victoriz conficiendo pro contractibus illiciriä, Yi reportande caufa , inflruendo ad men- g. ufurario,fimoniaco,&c. tiendum,fsllendum,&c. 3. Inexamine teftium p Jus vel mi- l 6. Supra conflitutam mercedem ali- nus fcribende, quám ipfi edixerunt , Y h quid.à Clicnte cxigendo, qlü eosinfligando , fiveper fe , five pet ** 7. Ad:xtorquendss pecunias fin- lium;ut dicant,qua non funt dicenó? u 4. r:m)m R 74 d 293 Peccata cujufvis flatss, A'uf" i Idüdclitcfjudici referendo , que $. Calumniosé fe defendendo,frau- dons in Examine dicta vel gefta funt;ea celan- de interrogationem eludendo. Ad fe NY defendendum Accufatori vel Judici fal- li? do,obícurando,palliando,&c. $. Tribunalia non frequentando fum erimen imponendo, p cum alterius damno, 4. Miniftris fufliriz poft juflam con- demnationem refiflendo , cos mutilan- Cj 6. Negligenter fe habendo in affer- ? vaudis fcripturis.& ex hoc caufam dan- do,occidendo, t » «t do multiplicationi litium. $. Cuftodes carceris impugnando, donis corrumpendo , decipiendo , aut ii 7. Scripturasoccultando , combu- : rendo, lacerando , in alicujus favorem inducendo , ut conniveant fibi quoad fugam., moci' j ineis aliquid immutando ; vel ctiam lucri caufá. 6,Nullá violentiá illatà fumendo po- mdit 8. In litibus morofum & difficilem tionem mortiferam , ctiam poft latam T mortis lententiam, fe exhibendo , impeditum fingendo ; ut 7. Metutormentorum, etiaäm gra- Qu pecuniasa Partibus emungat. .9. Pacifcendo cum apparitoribus ad. viffimorum , fatendo crimen non com- d faciendas informationes aut danda miffum ob quod mutilatione vel morte unietur, d mandata fine mandato Judicis , aut Par- tium requifitione, 8, Injufté velex vindicta citando Ju- 0 10. Subornando delatorem críminis dicem vel accufatorem ad tribunal Dei, jio, caufa lucri ex mul&ta, velalios docendo gc a : 9- Injufté appellando ad Judicem fu- fimiles lucrandi modos, periorem , nim, in caufa juftz damna- tionis, ;il II, Permittendo , ut Amanuenfes qï mercedem exigant ab una Á " partey ; quam Peccata. Adccufatoris . Denun- altera pars jam folvit. HALorzs, Ii. Scribendo tcflamentum ejüs, n/ llv .XXXIV. Peccat Przmó accufando,. qui nOn erat potens ad condendum. j Committendo crimen falíi. quinon habetjusaccufandi , fed ab ac- 13, Recufando opem ferre pauperi- cuíando eft prohibitus, LO us. Pluravide de Advocatis & Pro- A. Accu[ando per calumniam, pre- euratoribus. / » j varicationem, vel tergiveríationem, id J Prccxatof Ret féu accu[ati , 63 ap- | eft, fal(um crimen ex malitia imponen- E"ll ) do, vcl etiam verum , fed occultum, pellam(g. jat? nec probabile in judicio; vel probatum j l'ih" XXXIIL — Peccat reus Prjz;) negan- perfalfostefles, Inchoatá accufatione 0^ , do veritatem;quando à legitimo Judice colludendocum reo , traudulenter cri- d ervato juris ordineinterr ogatur ,.teties men occultando , legitimas probationes j lpfifaly Qquoties, non adducendo , falfas exceptiones ac- [j Alr n 2. A fortiori peceat «n egando verita- ceptando, Velàcoepta lite prater juris )P erdi- ) tem juridicé probatam, 053 p OTRÁCT VL Eeems 254 l ordinem defiftendo , cüm tamen eam 2. Specom penfätïänïs prämenendo profequi poffit. eum (ut fibi caveat) de quo capiende 3. Denuntiando vcl accufando, non habet mandatum, Non prodendo dam- nificantes, z ; ( ex zelo juflitiz , fcd ex pa(ïï;änc, odio, inimicitià. jl 2. Qlærendö vel capiendo aliquem: [ 4. Non accufando vel denuntiando non ex zelo juftitiz, fed vel caufa lucti, A dum ad unum ex his tenetur. vel ex paflione,odio,&c. - 4. Pratextu füi oficii vexando vd - Peccata Téflinm., [ moleftando innocentes, In iuftratione XXXV. Peccant Przmo tecufando domorum afperiüs agendo ad extor- dare teftimonium , dum ad id authori- quendas pecunias vel munufcula, [ tate Superioris fecundüm ordinem juris j. Intuitu munufculorum conaiyen- fe requiruntur. Veljurando fe nolletunc do peccatisTabcrnariorum,aut aliorum. teflari, Expenfas iu hofpitiis factas integré non l 2, Teflando non-ex zelo juftitiz, folvendo, Exigendo vel accipiendo l; l fed pravoyaffe&u,odio,&c. aliquid fuper taxatam. diurnam merce- E 3. Teftimonium falfum dicendo, vel em, V 1 m verum tacendo , vel fimpliciter teftan- 6, Plura negotia eodem die cxp&di- do , dum de veritate dubitat ; vel non endo , &ex hac caufa pro fingulis tan- revocando,dum reperit falfitatem. tundem exigendo , quantum debeur a:, h: 4. Teflando de re, quam folüm fcit pro expeditionibus plurium dierum. Iï; ex confeílione, vcl per injuriam, vel fub 7. Permittendo importari & expor- fecreto naturali ; dumresilla nec pro- tari vctitas merces, praíertim in confi- j 4 Vel p ximo nec bono communi nocet, nibus Regnorum , Provinciarum, Civi- detegendo;quod detegere non debet. tatum,&c, » s 4l $- Teftando contraeos, contra quos um Hzc proportionabiliter applicari pof-ï Md non poteft , vel dum cít jure prohibitus fuut Cuftodibus, T'elonariis, &c, "Mgt zeflari, Peccata Militum, 6. Senon offerendo, vel fe occultan- XXXVII. Peccant Przm faciendo do, abíentando, vel fingendo impedi- turn, aut jure prohibitum, dum cjus te- fe adfcribi militiz ; ut accipiant pecuni- i flimonium ad juftitie 1nantxtenent;a1n am & poftea aufugiant. Tempore ne- Ftm eft neceffarium, ceffitacis à militia fe ablentando /.nd L ? inüï-» mitatem fingendo, Id Peccata Apparitari: ; Cuflodis V;heä- 2. Fraudibus utendo in accipiende | D) rum aut Confintum, Telonearat, ftipendio. P ?Uffm XXXVI Peccat Prémo violando ju- 3. Hofpitem fuum vexando ad pecu y l ramentum , quod praftitit de fidelitare nias extorquendas. Contra Hofpitis infuo munere fervandá. L*iffö tuactamentum injuflé conquerendo.Ho- i fPitiufn — Peccata eujsfvis fLatss, 225 N *?* fpitiüm affignatum intuitu pecuniz ac- 3. Injuflas pradas faciendo,vel mili- ceptz deferendomucando,&c, tibusfacere permittendo, — Sine lïe;:elïi- alit 4 Injuftas przdas faciendo, vel tate bellando in die fefto, Commilitoni auferendo, Damna in- 4. Obiatá juflá fatisfa&ione à bello jufte illata non reftitaendo. Innocen- coepto non defiflendo, Infideles in au- LOIS hc l tes infeflando , vel dizcété occidendo, xilium vocando contra Chriftianos, mutilando,&c. k j. Damnaab hofle Ecclefiis vel fub- ! d j. Conc diítis fuis illata fine eorum confenfuabf- do. 2 uþina; pro Íe aut aliis tenen- que neceffitate remittendo. 6. Se inebriando , illicito lufa lu- Qu 6. Fidem publicam, etiam hofti da- T " dendo.in lufu fraudibus utendo, tamnon fervando, Juramentum vio- x A um 7. Superflitionibus utendo , per eas lando, n)gm'z:. fe invulnerabiles faciendo, Blafpheman- 7. Repreffaliasin jtlfias faciendo vel Mu iij do , jurando,, Deum vel Sanctos abne- concedendo, ï ) gando. E 8. Diffimulando in militibus crimi- 8. Duelland 03 ad dilellum alios ex- Q [ na, quz facilé poffet emendare , & fic fe citando , vel etiam folàm provocando, aciendo participem alienorum pecca- , d -fecundando,[pe& indo,&c, torum, 9. Bellando non ex zclo juflitiz.íed 2. Duella, terneamenta, &c, per- vig exinjufla vindidiá & odio, utendo illi- mittendo, iil d citis infidiis ve] ftratagematibus. 2: 10, Militibusflipendium fubtrahen- J d'ïcl'ä- IO. Refolvendo fe ad bellandum do, &c. Ultra hzc Belli Dux fe exa- yii à quocunque bello five jufto five injufto. minetex peccatismilitum, Ex utrifque Joiim . Velbellando cum dubio prac&tico de ju- examinare fe poffunt alii Officiales i - ftitia belli, « Belli, " ) I1. Exercendotorneamenta, fera- a * ;,L' Peceata. Gubernatorzs , Præfeäi ; Cón- ] Tum agitationes , periculofa haftiludia, WE : &c, Jnlis., Confiliarii , Senatorzs , vel Sca- ^ bini majeris ,. ei6, rejq;czfïiwä. H Peccata Belli Duezs, XXXIX. . Peccat Przz hunc Magi- p?- XXXVHL Peccat Prnz) in juftum uU bellum inchoan flratum ambiendo, emendo, vel obti- Tem do , vel contínuando, nendo fine fufficiente fcientia & peri- ) ** Bellando abíqu € re&ta intentione, & tia ; vel perfavores & dona ; noncom- qu' modis velinfidi is illicitis & in juftis. ?. Damnanon ne munis,fed privatz utilitatisgratià.. ceffariaipferendo, 2. Violando juramentum praftitum jin r d &ïnjtlüä illa tà , five Propriis five alienis de fidelis muneris fui adminiftratione , übditis , n on compenfando. . Inno- eyu Centes directé. vex Kegni vel Provinciz Legum , privile- C E ando ,. eccidendo, giorum , velconfuctudinum conferva- [ ] ^ [ tione, )9 d 3. Bona E TRAC"I'-ï FLo Exam.4. 296 1I. P;rnsittendelatrones,graiato- l 5. Bona Reip. fibi vel fuis amicis ap- [ ropriando , vellevioti pretio emendo, res,maleficos , velalios infames ac fa- Officia gratis conferenda vendendo, vel gitiofos homines ; Vl alia crimina in tabernis, Permittendo publica peccata, i indignis dando. Cenfilia vel judicia a ne ligendo. . v.g. Concubinariorum , Circulatorum, r 4. Noni nvigilandö Officialibus fibi praftigiatorum ; laíciva fpeéctacula ac À comeedias., " fubditis,ut jufliuam fervent, fed eorum leüi aut ,t« injuftitias diffimulando, I2. Ufurpando bona Ecc $. Negotia publica negligendo, pri- prajudicando ejus immgnitati ac liber- 2 tatt, vatis potius commodis inhiando.Fadtio- nes excitando , alios injuflé turbando, 13, Ácceptando munera in favorem offerentium vel propinquorum injuft Pepulum novis oneribus feu exactiomi- judicando, votando, fuffragando, d- lg busgravando, Ex depofito vcl pigno- re lucrum quazrendo. gendo. Secretum Reip. non feryan- f. do. f 6, Creditoribus debita, Operariis mercedem non folvendo , pauperum 14. Se vcl fuos prop —iiiquos'ä fribqti?,- L caufas negligendo , viduas & pupillos ve&igalibus, vel militum hofpitioiinjt- flé eximendo : veleis revelando dimi- il opprimendo. Non deando pauperibus, nutionem monetz vel tax& frumenti j quz eis relicta funt. aut vini in Confilio conclufam , utpet 7. Chirographa Creditorum Reip. [1) hanc notitiam damnum evitent, Eidem vili pretio emendo , & fibi plenam vel l notitià utendo peccant etiam ipfiConfi V, longé meliorem folutionem ex bonis liarii, vendendo flatim currente adhuc Reip. faciendo, D T $. Nonprovidendo deannona, nec majore pretio plus frumentiquàm iliäs 4 attendendo ad ejus pretium, quo vendi- erant vendituri, l tur, nec ad ejus qualitatem Íeu bonita- . Plura vide fuprà de pcccatisPrinciPü, t tem,vel vitium ac defe&tum. Belli Ducis,militis, .. h .. 9. Non vifitando vel fideliter vifita- T ri faciendo loca publica pro tali provi- Peccata . Magiflrorum fvc Dotlorim €8 Profefforum. ! fione deputata , anadfit fufficiens pro- vifioincarnibus, vino , frumenyo, pa- Idem eft de neceffariisbellicis, XL.Peccant Prizz». Profeffi uram 4ff- ne,&c, bitiosé vel fine fufficiente dodtrinà que- H & Hofpiralibus five militum five civi- M um, Idem eft etiam de vifitatione car- . rendo & obtinendo per fraudes » pect* N ET cerum , utincarceratis dentur peccffa- nias,favores : vcl dignioribus eam 1ja, ripiendo. ïlqüfuu 10, Incarcerando inju(ic*,vcl nimis -2, "Tenendo vellegen do libros p hibitos. fine licentia, Oflentationis Íeveré acinhumané. Noninvigilando 7 ioía velpro* D Vigili,i.svr& Excubiis, an ubiq; rg&ö fiant, gratià vel arroganter cur hr U 7 Peccata EHjHSUIS j?ati:. 2197 u hiï»ita tradendo , aut utilia omitten- Schola diffenfiones excitando, fovendos do. " * &c, Statuta Academiz violando, 3. Ad fuam fcho lam admittendo no'fx . 3. Promotiones dignioribus preri- i admittendos, v. g. Sacerdotes vel Re- piendo , prafertim fraude , dolo, &c, Iqir aüt gradum non obtentum fibi arro- ligiofos ad medicinam , aut jus civile fine debita licentia. gando. geQA&-; 4. Docendo vel defendendo fenten- 4. Pecunias fludiorum causá datas at malé dilapidando , per compotationes, «tias faifas , periculofas , Ícandalofas, te- TTR . merarias,&c. lufus, meretrices,&c. $ Lcüiones fine rationabili caufa f. Profeffori non obediendo , eum " non honorando, inhonorando , irri- omittendo. Difcipulorum profe&um negligendo,fuo malo exemplo eos fcan- dendo, debitum falarium ei non íof- illcüh"«. Se vendo, [ dalizando, ad malum inducendo, 6, Contra veritatem contendendo, T folum laudando , cateros Profeffores contemnendo , eis detrahendo: modis ne vié&tus videatur, ;qumä; illicitis eorum Difcipulos ad fe trahen- 7. P'ravorum familiaritaze utendo. do. n hül? rati 6. Indignos ad gradum admittendo, Peccata Téflatoris, m alicujus promotionem ad gradum male- XLII, Peccat ille Prizzó teftamentum dul -volé impediendo, fcienter nullum faciendo. Solemnita- (enit 7.In Academia diffenfiones excitan- tes fraudulenter omittendo. Vcl illud do , tovendo , &c. ejus lcges, ftatuta, condendo , càm non poffit, fed jure fit etiami m aut privilegia , vel fuum juramentum prohibitus, pf violando, 1. Legitimos haredes , prefertimm ! . &. Exigendo pecuniam ac flipendi- neceffarios & egentes , excludendo; vel um ab Auditoribus, dum jam habent lcgitimam dencgando , aut minuendo, benefieium vel ftipendium publicum ob aut exuraneum in haredem inflituen- do. J id muneris' collatum. 7 n 3. Sine juffa caufa uni proli plus Peccata. Scholafficorum frue m quàm alteri relinquendo, szczþularzm. 4. Exharedando , vel hxreditatem f ( fiis five neporibus minuendo ideo, XLf. Peccant Pr:z;ó ftudendo ob fi- M iV quia ample&untur flatum Religiofum. d jl nem ( przfertim mortaliter )malum. Ex $. Teflamentum. vel legatum . rnu- causá rnjufta eligendo Magiflrum minüs m(][lb*l) idoneum., tando , aut in. alium transferendo ex vindi&a , odio , aliove pravo affc&us ( 2, Studendo neg!igentþer, vel do&ri- five ob alterius blanditias. í nis prohibitis, Condifcipulos ad id fe- " b Oln 6.Non jubendo in teftamento ut fol- " ucendo(. Vel €os vilipendendo, In yantur debita ; & reftituantur aliena, j 2 Pp Non — x 298 T'R.ACT. Ff Exam, 4. Non in:endcndo per teftamentum Dei minorenhis, Sine neceffitate illa 'aiic-. honorem, & animz fuz falutem. nando , ea. deteriorando , A&ioneni ) vel jus ejus culpabiliter perdendo. - Peccata. Téflamentarii fen Executores J 2. Res mobiles ( qua fi afferventur, zeffamenti , Haredis , Legatariis, nullam utilitatem. pariunt) non ven- K XLIIL Peccat Prim executionem dendo , & pretium in re nOn convertendo, m fru&iferam commitrendo alteri contra voluntatem : Teflatoris. Exequendo illud contra 3. Non reflituendo damna per hait tenorem teftamenti, negligentiam illata. Negligendo in- 2, Executionem , prafertim quoad fiructionem Pupilli in bonis moribus. 4. Cüm venderentur fub auáione eauíos pias longo tempore diffcrendo, aliqua Pupillorum bona, ante aliorum [; & finejufta caufas & per hoc Legatariis &t faciendo expenfas, ac inferendo . emptorum adventum faciendo accele- damna,' V eaque non refarciendo. rari ipfam au&ionem, ut res fibi mino- 3. Priüs exequendo donationes gra- re pretio maneret, quàm alioquin yen- tuitas defuncti quàm folvendo debita, deretur, 1 €um Creditorum damno vel perículo. f. Pupillis aut viduis non prqvid'en-,— do de neceffariis, 4. Hares peccat quarendo vel acci- gw'c.l Hzc proportio j piendo ex hareditate id,quod fibi non j naté pomxlït aþpliþa- Vn debetur , quocunque modo haredibus ri Hofpitalario, [s) prejudicando, non implendo vota rea- Peccata Mercatorum, um lia defun&i ; non folvendo ejus debita, XLV, Peccant Przà faciendoinju- vel damna ab eo aliis illata, "t ftacambia, Utendo ufura $. Legatatius peccat , legata pia de- palliatà, auï ; * variis hujus pallii modis. * bito tempore & modo non folvendo, " 2. Sine licentia Papz ferrum vel *ti Non impleto pa&o vel conditione, ma portando ad infideles, quam Legator pofuit,legatum retinen- Y 3,lllicité tenendo monopolia. Con- x do , & non tradendo alteri, quem Le- veniendo cum aliis ne aliqua vendant, T gator nominavit , fuppofite quód fit nifi pretio tanto , vel aliàs pretium ini- llj conditio à Jure non rcjecta, quum exigendo, l Haredi applicari poflunt , quz funt 4.Mutuando propter utilitatem pre- ln dicta de Teflamentario , Legatario au- tio zítimabilem , ex vi mutui accipien- tem, qu& de— utroque, dam. A ?. Vectigalia & gabellas juffäs frau- - ii Peccata Tütoris , Curatoris , i dende, Falfam vel diminutam mone- Hofpitalaris. wjfng'o XLIV. Peccat Przzzó non confervan- tam fcienter dando pro bonà, U 6. In focietate cum aliis fideliter non do ncc defendendo bona fui pupilli vel r agendo,(ed ecculta lucra retinendo.. N 7, Utedo W N l —— l " " Peccata cujufuts jrfzti'i:. 293 N .7. Utendo dolo(is menfuris,ponde- 3. Mentiendo, jurando, pejerando, LEF.ES ribus, &c. Iu mercantia utendo perju- aliquid ad certum diem promittendo,& üch riis, m:ndaciis; &c. ex culpa promiffis non flando, Sf:icnter emendo res furtivas. 4.Opificium fuum injufto pretio ven- u —feftis ne- dende. A $. Sine neceflitate diebus gotiando feu mercando, przfertim no- $. Profuo opere plus materis rc- tabili cempore, quirendo,ut reliquum fibiretineat , vel I X 9. Agendo medivatorcm malorum retinendo quod. aliunde ex datamateria r contractuum, B ls us fuperfluum cft, 1o. Vendendotalia, quibus homi- p 6, Novosmodos vel formas ad ma- at nes communiter malé utuntur , quibus lumfinem excogitando , velirrationa- n l M j etiam przfumunt ementem -male: ufu- bilem propterhoc mercedem exigendo. l .1.- rum,v. g. venenum,larvas,&c, r 7. dyrones, qui profua inftrudtio- lI, Vendendo mercesvitiatas, non ne dant pecuniam , :non bene inflruen- i Dd declarato vitio. do; velinaliis prater arrtem occ upane .12, Merces cariüs vendendo illis, do, wip qui earum valorem non nofcunt. Cauparmm Peccn;dw .13. Merces alicui venditas ftatim ab offun eodem iterum. emendo longé viliori XLVII, Peccant Prim) .-de;tinc.näo in pretio, Vel venditas merces , antequam fuavel vicina domo meretrices in grà- LA €domocfferantur , deteriorando, ma- tiam hofpitum adventantium , ob quod ? Eai*.epi : teriam corruptam admifcendo,&c, funt incontinuo peccaro mortali, 14. Tritcum ponende ín loco hu- pl 2. Vinum vendendo ei, quem fciunr ]i mido , utfic turgefcens plures imple- certó inebriandum, j [E ( at modios, 3. In die prohibito apponendo cibos [ 15, Ordinario pretio alteri vendendo ili , quemícit peccare comedendo il- y Capitile , cujus debitorem occulté fcit OS, » Yal t non effe folvendo, ut ei mutuent pecu- 4. Vendendo yinum ( idem eft de nias,ut ipfe accipiat folutionem. p frumento) propter difpofitionem,quam. 16. Nonreftituendo damna in his & hàbet ad corruptionem , non diuin fua v fimilibus cafibus illata, bonitate permanfurum ; fi vendens fciat g h jj ii Peccata OP Sicnm erificum. vel dubitet illud diu affervari non poffe, XLVI. Peccant Przz;? infideliter a- & non manifeftet hoc vitium, endo in executione fui operis , alios j C& nj $. Vendendovinum aqua mixtum u » fallendo , gravando, unam rem pro alia pretio puri vini, vel mixtum vino longé iA bgfu Uadendo , decipiendo in (ubílantia, viliori, vel per artem dedu&umad ge- P*O quantitate,qualitate rei traditz, l4 2. Aliis artis fi nerofitatem vini hifpanici. '"Vcl fi fit u Magiftris inviden- muftum ex pyrisexpreffum , velfimiles umifï*'l C dQO,dc—ttahendo ,& fraudes adhibendo, Pp 2 | é,Non -— —— ? EfeTo) TRACT. TL E?Mm. 4- . 6. Nonreftituéndo damna per hoc morbo periculofo, utfibi provideäräeï ! ( illata. medicinis fpiritualibus feuanims, nim,. [ J 7. Sevelalios inebriando;ad hauftus faciamentis : prafettim non aperté di- equales prevocando, cendo mortem efle vicinam , cüm fit; & i efls fciat, [ Peccata Mediei , Chirurgi , Pbar- K / 9. Aliorum Medicorum, Chirurgo- macapolæ. rum,Pharmacopolarum fama detrahben- Y XLVIIL Peccant Medicus & Chirur- do , corum curas aut. medicinas con- gus Primó , prefumendo mederi peri- temnendo. «€ulofo morbo íine fuffictente . ftudio, Io. Cum malé habentibus fine fuffi- ]i Ícientiá, peritià, approbatione, vel non ciente caufá in Jejunio Ecclefiaftico di- t cognità qualitate morbi $ veleà cogni- fpenfando , vel potiis eos difpenfatos. l declarando. i 1à negligenter fe habendo in curá , non fludendo, necaliorum confilia capien- 1I. Pauperi alium Medicum izeIChiQ do , infirmum raró vel nunquam vifi- rurgum non habenti , J fuccurrere mïuæ E. f zando:prafertim ex pravo affectu, odio, fando, &c, : h4 f Hac proportionabiliterapplicari po 2e Medicinas periculofas , dubias, funt Pharmacopolz, qui ultra hac pec- u -&c, applicando. Ratione majoris lucri cat: In medicinarum confectione o- ( morbos protrahendo. mittendo aliquid corum , qua Medicus At P( 3. Medicinas fupra confuetum pre- A lls prafcripfit, Item non dicendo quódtà- . tium taxando, &in hoccum Pharma- les vel tales fpecies non habeat. Po- M 1 copolis colludendo, Injuftum ftipen- nendo unum pro alio, v.g. mel prolac- ln charo, Pharmaca vitiata , corrupto : dium exigendo. 4. Infavorem Pharmacopolarum fu- &c. Vel alienis mixta vendendo ptopl-— l I perfluas medicinas praícribendo, ris & incorruptis, Venenofa dando v€ Ws M $. Infirmi mortem per quaídam me- vendendo cis , quos fcit vel prafamit, dicinas accelerando, Cum notabili vi- aut dubitateismaléufuros, Invendi- ln tz ejus periculo. periculofam experien- tione aromatum utendo injuftis menft- Jj iiam faciendo , imne ris, vel ponderibus, vel alias malé mene &c. &c. flicilïaS' probando, Pllml furando, Vendendo pretio irrationz- 6, Confíulendo aliquid infirmo in bili, Suübornando Medicos , ut -- prajudicium falutis &tcrna , v.g, pollu- ciant taxam majorem,;quàm par CH | tionem., - Llpd n Peccata Parentum erga filis. 7. Wendendo, prafciibendo, vel "ts dando pharmacum ad faciendum abo:r- XLIX. PeccantPrzso , notabilitet lh l b tum , velad impediendam conceptio- minuendo legitimam filiorum pet ibe- bus »t nem fatüs, : D] rales donationes , velpiolcs fine :legïü- M ma caufa exharedando, $, : Non maturé monendo &grum in x ;—,Noh' p - ** 5o0tI Peccata cu]usuis fhaths, 2. Voranon implendo, mendaeiter, i 2. Non confulendo falud fpirituali irrationabiliter , aut cum dubio de veri- eorum per media vitz fpirituali neceí- HP« faria, eos non ïpüruen&o , necinftrui tateJurando, maledicendo, imprecan- do, aliosinjuriis afficiendo, nomen dia- qiti faciendo in rudimentisfidei , in modo orandi, crucem formandi, facramenta boli frequenter proferendo. [ recipiendi, Non adfkingendo €os ad 3. Furando, gule ferviendo & ludo, (f Miffam, Coacionem, Catechefin, Scho- pecunias inutiliterimpendendo , dila- pidando lufibus aut meretricio,vel com- u lam,&c, 3. Non removen do filios ab occafi&- potationibus. QUi nibus peccandi, connivendo eorum vi- . Turpia cantando , loquendo, &c, tiis , amareriis illecebris, impuris amo- rixando , duellando , alios irridendo, i Al l ribus , lufibus , compotationibus , rixis, Tempus otiosé tranfigendo. Miffam, ! [ Le&ionesfeu (cholas ,- ac confeffionem duellis,&c, : omittendo. Pluta vide de peccatis fcho- jcum 4« Permittendo filiam fponfam vaca- lafticorum, qum. re impudicis tactibus cum fponfo , vel €conttra. Hac proportionatéapplicari poffunt. f. Proles abíque neceffitate expo- 1. Paeris, quitamen (przfertim puel- v nendo, i 1z) non facilé, nifiàlongé , de carnali- iulto) 6. Proles tenellas fecum no&e ad le- bus fünt examinandi., neadhuc incor- gt &um ponende , & fic periculo oppref- ruptidifcant. — 2. Servis, qui ultra hec ) xxuz eccant infideliter (erviendo, bena Do- ((5 fionis exponendo in fomno. 7. Filium velfiliam ad matrimonium mini deftruendo, dilapidando , non me- M D vel ftarum religiofum cogendo, Illis liorando vel augendo , übi poffunt & W,f.i dando malum exemplum per ebrieta- tenentur , ea perire vel deteriorari per- J y tem, luxuriam, blafphemias, menda- mittendo , fecreta domeflica externis yeo Clayrixas & contentiones;&c, propalando, pigritando, inurimurando, u QU $. Prolibus (etiam fpuriis) alimen- Dominis obloquendo,&c, Qu Econtra Domini peccant negligendo ta ac vite neceffaria non fuppeditando. Q procurare ea qux fpe&ant ad . falutem j li Nimis crudeliter caftigando. Ípiritualem fervorum, veletiam corpo- 4 j n Pecckm filiorum , puerorum , fervorum ralem, prefertim in gravi infirmitàte, & viciffim Domizorum, Sine jufta caufa eos impediendo ab au- iU je, dienda Miffa, Cozcione, &c, cogendo eos laborarein die fefto. qJWF L. Peccant Prig fe præbendo in&be- Non punien- endoeorum vitia, praier- ln I dientes auc moleftos, Patri, Matri,/Ma- do vel corrig Non giflro, Precepcoribus, animarum Cura- tim in re lubrica cum ancillis; N Pr(Wl of toribus, eos percutiendo , inhonoran- dando neceffarium victum.. Defraudan- do mercedem, — Eos afperé cractando, do, velnonhonorando, Aliis detra- h- | PU. hendo, pereutiendo , &c. contumeliis aficie do 0 Pp3 — Ia 30 ATRMECT. l//I. Exam. 4, m do , prafertim vocando nominibusin- conjugis diffipando , alienando , male tf dignis, à quibus auresbonorum abhor- infumendo, externis largiendo, &c, &c. du rent, uti funt, canis, diabole , &c. 2. Uxor peccat , fupra maritumfe : extollendo. * -Eos immodicislaboribus gravando, &c, Maritus peccat uxoris in- Á folentiam & pgccantis licentiam non : ER Peccata Conjugum, Fiduarum, coercendo. 19, d Spon[orum., Peccant conjuges non cohabi- - hn tando , fed fe pro pria authoritate [egäf » LI, Peccant Conjuges Pr/z matri- rando. monium Ícienter contrahendo cum im- II. 1 s Vidua peccat fenfualitec & car pedimento dirimente , vel impediente: naliter fe delectando de copula carnali j ( Item, fic confammando. - Vcl etiam habita ut praferte, [ cum dubioimpedimento, 12, Sponíi peccant , fié fibi pro- Ti 2 Contrahendo cum hzretico vel - mittendo matrimonium , vel nuptias. m)',] hxretica, Vel in peccato mortalt aut fraudulenter. protrahendo, — Item car- j excommunicatione , aut tempore inter- naliter fe erga fe invicem deledando dicto. .dfm tactus impudicos faciendo, : Opere ipfo interfe , vel cum alio, aut alia 3. Copula carnali utendo precifé vo- peecue Icum luptatis gratia, vcl modoaut fitu ad gc- do. d) Berationem non congruo , veltempore Sacerdotum , menftrui,aut dum nxor eft gravida, cum Peccata . Glevicorum . , ïh periculoabortus vel gravis damni. Ex- Beneficiatorum , — Canouicorum ,. Pae lt cedendo limites verecundie in blandi- rochorum ,. ConfefJarierum ,. t tiis carnalibus. bl i Concionatorum, 4« Injufté & fine rationabili caufa li li negando debitum, . LII. Peccant Pzizo Beneficiüm; Cä; * $. Ad&umconjugalem exercendo in nonicatüm , Parochiam , Cathedram, - locofacro , vcltali, ubi ab aliis videri 1 obtinendo fimoniacé, potefl. Item ante benedi&tionem fpon- 2. Simoniacé, vel ab Epifcopo fimo- N Íx. niaco recipiendo Ordinem , vel antt Alit [ 6. Petendo dum petens non habet jus legitimam atatem , aut in peccato mOr- f r etendi debitum , ut fi habeat votum tali, in excommunicatione, ifregulari- lii fimplex caftitatis, velfiillud exigat dum tate,fufpenfione, fine dimifforiis, Exer- lt zatione adulterii eft co jure privatus, .cendo Ordinem in cenfura , vel peccato 7 Confortem verbis vel fa&is exa- (ä, PU mortali, Simoniam, commirrendo in j cerbando , percutiendo , cum-ea con- facramentis, ? ! '*71 tendendo,jin zelotypia vivendo. 3. Non frequentando Ch orum fc'u l 8. Domüsícurei domeftice curam N | divina,dum urget obligatio, Non de- iv€ cconomiam ncgligendo. Bona ferendo tonfuram & habitum clerica- W) l j em d Peccata äzjwz;z': Jlatis, 303 lem. Sine facris veflibus a&us Ordi- 8. Sinelegitima caufa & difpenfadio- nurm exercendo , »velgSacramenta mini- netenendo plura Bcnetïcia vel Canoni- ftrando, Catius. 3 V 4. Exercendo officia fzcularia , ut 9. Pro pluribus &ipendiiä dicendo Advocati in foro civili, Procuratoris, folàm unicam Miffam. d Medic , Mercatoris , Hyftrionis, &c. 1O. Paramenta & vafa Eccle(iz vel W G ludos, choreas , venationes faciendo, altaris, facrarium, baptifterium,&c, &c, Vont larvas portando , arma fine neceffitate inimmunditia fcu fordibusrelinquen- portahdo , caufz fan do, guri'nis íe immi- Ícendo, 1I, Sufpe&am perfonam domi te- I nendo., j. Horas Canonicas omittendo ; pro Vivendoin concubinatu pre- ;opuh; iis, dum tenetur, non reflituendo; fub fertim notorio ," meretricio, ebrietate, " eis voluntarié fe diflrahendo , aut opera feditionibus - ? aliarumve foeminarum manualia exercendo (fub eisdem: eas üiï.'. familiaritatibus ; Prafertim cum fcan- K nonintegré pronuntíando, Debitam dalo, j in- & attentionem non fervando. Or- I2. Reditus Ecclefiafticos non bené n dinem horarum (ine jufta caufa immu- difpenfando pauperibus aut fabricz Ec- Q, 0 tando. Eas plus zquo differendo. Ma- clefiz, aut aliis piiscaufis, fed potius jb tutinum ( dum commodeé po:cft) Mit- fuis confanguineis , eos ditando ; vel Íe non premittendo. proventus illos luxui veftium aut convi- 6, In Sacramentis ( maximé in Bap- viorum,&c. infumendo. ftt tifmo pucrorum)debitam intentionem , 13, Parochi peccant curam anima- n materiam , formam , & ritum non fer- rum obtinendo, dum funtincapaces & fyimt vando, vel non intelligendo. indigni , vel eam negligenter admini- [ 7. Sine difpenfatione celebrando bis ftrando, ita ut Parochianus aliquis mo- in die , vel non jejuné, vel in mortali riatur fine facramentis, Pa Item peccant ho i Ícienter , non pramittendo confeffio- infirmos non vifitando , non confolan- ] JUW; nem , dum fuit copia Confeffarii , vel de, non hortando ad recipienda facra- celebrando tempore & loco inconve- menta , ad condendum teflamentum, ,Wf nienti , five in altari fradto , corporali &c. aut calice immundo, vino acetofo, pa- 14, Recufando Parochíanorum,le- ne coriu pto, nimis feftinanter, fine de- bitis cx gitimé petentium Confeffiones audire; ia n I remoniis , intentione attcntio- Conciones fine jufta caufa , vel Cate- Imïüv fl ne, reverentiá , devotione , potiüs lucri chefinac Chriftianz do&trinz explica- caufa, [ " poft pollutionem mortalem. Vel tionemfomittendo, De modo rité con- ytle ad fup erftitiones, maleficia ad. alterius q mortem, fitendi, communicandi, Miffam áttenté Non celebrando faltem in lu audiendi;ac cbligatione ad ifta, non in- jv majoribus f-flis per annum, — Effun- flruendo. Pro Parochianis Miflam non dtw' [ endo aliquid ex calice, &c.w applicando. p f" j 15. Nc;.— E 394 T4Ad4Ci —lfl. Exam. 4« 1$; Negligcndo crebram fenovatio- emendando o» dum. emen;daii—þpö-x J nem Eucharifliz feu Monftranie , Ci- tcfl. 2 Es borii; uti & fuo tempore facri Olei ac 23. Abíolvend to eos,'qui funt in oc- i Chrifimatis. Idem eft de huninc ante cafiene proxima peccati mortalis , vel T SS. Venerabile, quos fcit certó fibi mentiri. vel non mo- di, 1€6. Nonrcefidendoin fua Parochia nendo de nullitate confcffionis ;iiiper velloco Canonicatus fiveBeneficii.Oves fá&dze , dum advertit eam fuiffe in h, deferendo, ctiam tempore contagienis V , dam, licét fit alregi facta, li feu peflis , five perfonaliter, five quoad 24. Non monendo pænirentemrd/c fervitía, reftitutione, abfolvendo nolentem re- lii 17.-Confeffarius peccat , cum incapa- flituere, dum tenetur & poteft. Abfol- Qtl citate hoc munus fuícipiendo , vel con- vendo conditionaliter , v, g. fub con- CHP fefliones audiendo tantüm lucri tempo- ditione rcftitutionis, vel non relapsüs. ralis gratià , aut fine legitima-facui- 2$. Concionator peccot pradicando vj tate, fine facultate & licentià fivc Epifcopi, .18. Sigillumfrangendo, P &nircn- ln Concionibus tem intra velextra confeffionale ad ma- five Superioris fui. Y mentiendo; aliis , maximé Praltis, i Í j: lum follicitando. .Non examinando detrahendo; curiofa ; vaniloquia, ridi- n velinftruendo, ubi eft neceffe, Velin- cula mifcendo; magis intendendo fu- u difcretis interrogationibus eum docen- b am vanam gloriam & oftenrationemnt: do mala quznon fcivit, lucrum temporale, quàm Dei honorem . "t 19. Confefliones audiendo perfun- & animarum falutem ; Item pradican- ii étorió, nimis properanter, nonatten- do falfa miracula, aut falías , aut indi- [ dendo ad fingula peccata ; eorum gra- M Ícretas indulgentias , vel fimoniacä,' vitatem non difcutiendo, nec poenitenti &c. A exaggerando. T 20. Panitentam, velindifcretam, Peccata Re.l;;gia[ämm: 763' k/la'om'dl-' b If feunimisgravem , vel nimis modicam lium , ac eorundem . Prala- MT ü Non curando , ut debitas & injungendo, IY HTEA,. A medicinas praícribat , prafertimreci- MWW divis. LIII, Peccant 2rsj R eligiofi & MO [ A. Indifferenter quofcunque & à niales ingrediendo Religionem fimo- lj quibufcunque peccatis abfolvendo, nun niacé; non habendo re&am intentio* It d con(iderando, an poffit necne , anfint nem, fed folàüm ad fugiendos laboress "f ts reíervatay&c, Vel abfolvendo,quos o- ad acquirendum vi&um &amidtum, äus,A,fäa 4 portebat fine abífolutione dimittere, z. Examinatoribus ante ingreflum» g 22. In dubiis non coníulendo do- E vel inftante Profcffione, veritatem nol "V €Hores feu libros, Errorem vel defe- dicendo, tacendo impedimenta, ut I* W ll äum in abfolutione commiffum nona firmitates, debita; liga»t'næï*-"nllugiïi " . altte i L. d at Peccatacujufuis jlat)ä:. 204 alicrius Profeffionis , votum Ordinis i. Faciend& fe ceníecrari im, Vjr- ; , ax&ioris,fervitutem,&c. ginem càm non fit, : 3. Alios per mendacia , aut aufte- Przlati & Przlatz Regularinm pee- di ritates tacendo, ad ing*rcffum inducen- cant Prim) Religiofz difciplinz ebfer- vantiam non Íolüm in fe fed & in (ub- IU do, vel à meliore R«ligione averten- do, diti-s.negli'geado, eis quoad Cheri fre- il 4. In v ifitatione f'ræla.to non reve- quenrationem , jejuniorum , Regulas lando lue revelanda funt. ftatutorum obíeryationem & in fimili- !) j j. Principaliores Ordinis cerimo- bus bono exemplo non prziucendo, eis nias ignorando vel omittendo, Tempus nimiüm indulgendo in potu , cibo, & j otiosé vel inutilibus aut mundanis ec- fomno, otio, vagationibus , recreatio- P cupationibus tranfigendo. nibus , externis ( prefertim cum altero .6. Habitum temeré dimittendo, aut Íexu) converfationibus , familiaritati- ,ai veftem fibi convenientem cum tonfurá bus, &c. non tollendo abufus & vani- SE (j s0n porrando. tates in vellibus, confurá,&c, (6 7.Claufuram violando five pet egref- ]. - ;. Nimias quibusdam concedendo fum five per ingreffum aut aliorum vel exemptiones à Chori & communis men- aliarum introductionem. pl ífzíequelà, Contra paupertatem quo- 8. Caflitatem , Paupertatem , Obe- ii ad pecunias, five recipiendas five ex- Cf dientiam , Officium , Regulam , Sta- endendas nimsüm indulgendo, Qua D tuta, &c, non obfervando , transgre- in re eriam ipfi fubditi fe examinent, diendo , cx confuetudine , contemptu, Item non curando , ut Chorus perfol- jj &c, " j vatur devoté cum debitis paufis & ca- n 9. Malé cligendo , nimirum magis rimoniis , ac confuctà oratione men- ex páffione & ob privatum commodum, tali, quàm ex zelo juftitiz ac boni commu- 3. Subditis de victu & amié&tu nen MU /HV« nis, Votum fine jufta caufa denegan- providendo, Bona Monaflerii dilapi- do in reccptionead Ordinem. dando per lufus, convivia, muncra, do- li /?T* X0, Sacramenta,Confeffiones, Com- nationes, &c, &c. Ea fine Superiorum munhionem , preces,vel horas omitten- licentia & Capituli confenfu alienando, j do, Quod& Moniales concernit, Pre diruendo , perinutando in re gravi, k | ' /"Benefactoribus non orando. 4. Abfolvendo à cafibus Papalibus, 2 «l II. Inordinatum affe&tum gerendo à quibus non poteft, erga res temporales, erga Confangui- $. Nen attendendo, ut juniores Re- U«lzü neos, Affines aut quofcunque alios, Pa- ligiofi, in iis quz Ordinis funt , debité n €em turbando , impatientiam , diffolu- probentur & inflruantur. Capitula noa sw;l»- tionem, murmura exercendo, celebrando. Malos non puniendo, bo- ; «t 12. Sine licentia a b uno Ordiae ad nos non prztiando , indignos officiis »:Jimf?', aiiagm"* tran leundo, præficiefido, dignos amovendo, 60 In' inïf"':'i z —— 306 2 TRACT. FT. Exam. j. li . €. InEmerum curam non gerendo pere, ut eligentium , divinantium , au- ]j in medicinis five corporalibus ftve fpi- gurum , planetariorum ; Locantium u ritualibus, Sufftagia mortuorum,Men- domos vel pecunias, Condu&orum, ftrantiz ac Ciborit crebriorem renova- Captivorum , nutrientium columbas, fl Venatorum , Piícatorum , Cedentium tionem , Lampadem ante Venerabile m negligendo. D ligna , pafcentium pecora, — Depofit- fl "mcIn- BIODH onibus fa&iones- feu di- riorum, foeminarum, hareticorum, &c, d fcordiam fovendo. : Hzc facilé invenies in Indice Operis Plura plurium varix conditionis ho- quarendo quemlibet terminum juxa ü minum peccata deprchendes in hec QO- Alphabetum, M Q T ] disdtedbedqbeibb«pateqpdidp l ^ j Ü 5 l De chc humz:na. : Vi l i De qüa Angelicus Do&or agit I« 2, q*'95,—)*., | [ & 96, & 97« Imm ts VQZL&Z' e guotup!ex ft Lex bmmaua, premam Jarisdidionem &pofg&äc&m jtf N il vide Exam. 1, 1 3. gubernativam,que nequit effe fineLe us gislativa, f SrLERO I. Cujus eft con- R. 2. Epifcopi, aliique Prælqti hà- dere leges humanas five i Epifcopt- fti » bentes Jurisdictionem qua dendi leges t 26 Ecclefiafticas five civiles ? lem,habent potcílatem con A LTV. Rejþona'eo I.Pa- pro fuis Dicecefibus ac fubäitis datam p mb.ec otefta à Chrifto folüm mediate. &i tem chishtivam pro 2 tota Ecclefia , immediaté à Chriflo col- — Katio, Quia funt Redbores [olüm d [ l latam Petro, Matth. 16, 7 es Petrus, cujus Ecclefiz particularis ; ial e fuper banc Petram adificabo .Eccle- univerfalis. MU, Otcg;æm n rflc Jfam meam. Quibus verbis Petrus(idem &. 3. Papa habet quidem p eft de Succefforibus ) jure divino,utpo- condeudileges civiles pro ftac ufeu: 0* n tcimmediaté à Chrifto fuit fa&usChri- minio Ecclefiaftico,id eft, pro- terris & JPO Íti Vicarius in terris, Ergo accepit fu- Regnis quz funt ParrimoniQm $, pf;trl, us - 307 De Lege bumana, Ad 1. dift, conf, In ftatu naturz in- & à Principibus Ecclefiz donata: extra i tegrajid eft, fi peifeveraffec ftacas in- veró illa circa alias provincias directé ci- li nocentie , inquocrat Ádam ante lap- Ondtt viliter difponere nequit Ratio. Papain fuis terrís non folüm fum, & in quo nulla erat rebelliocarnis n a contra fpiritam ,. aut fpiritüs feu ratio- erit fe ut Princeps Ecclefiafticus , fed ut Vi fimul Secularis & Pohticus : extra veró nis contra Deum, C.conf. , In flatuna- Non data vel i b folum ut -Egcleüa&icus utitur poteftate turz corrupte, fubdift, GT clavium. translata adhuc ex communi confenfu "i Ti u - Dixi direllé, Quia poteftas indirecta populi in alterum poteftate, C. , fecus, Iu civiliter difponendi circa alia imperia & N, confeq. d 2. N.ast, Quia Lex naturalis & Reges , non debet Papz denegari , in quantum fubordinantur fini falutis ani- pofitiva divina multa in moribus huma- Ergo pro marum, quem Papa dire&té refpicit : in nis relinquit indeterminata, ulteriori morum difciplina neceffe erat , ib quibufdam autem cafibus ei aliter con- fulere nequit, Hinc Sedes Apoftolica ea determinari perLeges humanas:velut Ízpe regna de unoin alterum tranftulit, per radios & rivulosà Lege Dei aterna pro bono communi Ecclefiz & ipfius & naturali derivatos. l UJERO 1. Feemina eflne capax Regni. Item Leges illas civiles, quz illegitimis prolibus alimenta denegant , Juritdi&ionis fpiritualis feu. Ecclefia- & przícriptionem cum rhala fide per- flicx ? LV. R. Probabilior eft (ententia ne- miferunt,corréxit & abrogavit, &l 4'0 ans , decifa in c, zova, 10. de pauit. & Imperator habet poteflatem 1 condendi Leges civiles pro olo & toto remiff. ubific legitur ; Nova quzdam noftris funt auribus intimata, quód Ab- Imperio Romano, — Quilibet Princeps aut Refpublica fupremam habens Jurif- batiffe moniales proprias benedicant, di&tionem ,. ut Veneta, &c, habeteam ipfatum(lue quoque confeffiones in cri- net H minalibus audiunt , & legentes Evan- J proíolo & toto fuo Kegno , Principatu n feu terris : fic utextra non ligent , nifi gelium przfumunt publicé pradicare. etiam alibi acceprentur : & fpeciali al- Cüm igitur id abíonum fit pariter & ab« [ furdum , mandamus, quatenus, neid |i terius Provinciz Conftitutione robo- 4l j yentur. de cztero fiat , curetis firmiter inhibe- qu - Ratio patet ex ipfo fupremi Principis re : quia licét Beatiffima Virgo Maria j P n ac Jurifdictionis chira&ere. dignior & excellentior fuerit Apoftolis j Oppono 1. Quivis homo ex natura univerfis, non tamen illi fed iftis Domi- N fuá nafcitur liber,' & non ut alteri fub- nus claves Regni Coelprum commifit, je&us. Hxzc ibi. lcme Ergo unus homo alteri nequit H ponere leges. Et $. Tho, in4. d. 19 q. 1. q. 5. ad j 2. Videtur fufficer 3 dàm Apoflolum qw e Lex naturalis & . .ait ; Mulier fecun H fk j eftin ftatu fubjectionis; & 1 deo quia ipfa A divina poütiv?. Ergo. non j E; Q.4 2 j w a T TRACT. F Exam.$. lis. non poteft habere aliquam Juriídi&io- Ita nofter Donatus , Cum qUo ex ü nem ípirituàlem, quia etiam fecundüm his fi Philofophum in $, Ethic, corruptio ur- - Jsfero, Abbatiffam in fuas fubditas banitatis cfl, quando ad mulierem per- [ habere folüm poteftatem. quandam ma- venit dominium, Unde müulier non p ternam , domeflicam & civilem ,. üd- MW habet, neque clavcm Ordinis, neque lem habet matérin filios , Magiftratus elavem Jurifdictionis, fed mulieri com- e * in cives, ae proinde poteft fuis monia- L W mïtti'tur"a'liqüis ufus clavium ficut , libus przcipere * cjufque pracepta ob- habere correétiouem in fubditas mu- ln lieres. Hxcibi, Etdift.2 ligant fub mortali,. fi fint circa mateti- Sq 2.q. 1. am gravetn, 1 ad 1.ait; De Abbariffis ta Rn dicztur, l LVI, Sed uonne poteft aliquid prac 1 l quàd mn babezt pralationem ordinariam Jéd quaft ex commiffoze, — Dein fubdit: pere in virtute fanctz obedienuz , & fub przcepto formali ? Ratio dubitan- Debora prafuit in temporalibus , uon in di eft , qu ia moniales vovent obedire XF J'acerdotalibus : ficut. ei mune mulieres Abbati(fz, polfunt temporalitzr dominari, YtaS.D. Dico : Intigore non pötef!; Rab : Sienim fit, utieft, capax Regiz fuccei- f fionis & gubernationis, curnon & po- Moniales vovent obedire Abbatiffz jux- Yi ta poteflatem cujus ipía eft capax , ait teflarislegislaüvz ? dum enim in l. x Donatus, quzeft ficut poteftas matris- fmine fl, de R, 1. dicitur , feeminas familias, cujus eft imponere pracqt l ab omnibus officiis civilibus vel publicis temporalia , fpeétantiá ad politiam & J remotas cffe, & idco nec Judices effe pacificam domüsgubernationem, juxia l poffe, nec magiflratus gerere , fermo Kegulam & Statuta fua, quorum obfer- non cfide foeminis przcellentibus , ut vantiam debet promovere; obli hi funt Reginz , fed de iis qua funt fortis fnenin conícientia, *ganï t- inferioris, Vide Tra&, 14, Exam. r. /M!h( ANosue Abbatiffa poteft fuos Clericos r n,rR,2, fufþ endere ab officio & bcqcficie ?yd du,m Katro féntentie mofhre eff : Clavis beneficia conferre ? Juritdictionis fpiritualis ne quit effe in l * Dico : Non potef fic , ut fufpenfi W €o , nifiqui habet feu habere poteft cla- minifleria obeundo irregularitatem in« l verm Ordinis ; cüm ex illa dimanet : Sed D currant , nec füfpenfio illa eft cenfura muh hancfoemina habere non poteft , cüm proprie dida,cüm eam mulier ferrenon nec Ordinis nec MU primae Tonfurz capax peflit. Poteft tamen fuos Clericos fu- fit , ut probabi tur infrà in Traét, 1 $. Ípendere improprie in quantum fufpen- L Exam. z. n 12, ubi & dicetur de Toan- fio eft quzdam prohibitio, nequisfun- naPapiffa, Porró poteftas Elifibethz W gatur füo munere, Hinc etíam Abba- Anglicz fuit quoad. guberni um fpiri- w"l dq tuale ufurpata & injufta, tiffa non potefl jure ordinario , fed fe- P ] Ergo fcemi- làmex Apoftolícz Sedis privilegio,cum h *ïllsf Bà nen cft capa x']urifdi-iiöiügnis fpiritua- Capituli fvi confentu conferre beucfi- / €ia "ERE l. Ed * DeLegebumana. $092 UEEQL' cia , infliruere Clericos in Ecclefiis ad R.2. LexPontificia i Romz fit pro- fisl fuum mona flerium fpectantibus, dando tnulgata , licétnon publicetur in parti- eis pofleffionem ac titulum, non veró quia bus, habet vim obligandipro tota Ec- jutifdi&ionem ligandi & folvendi. Quia clefia, nifi aliud cxprimatur , aut obftet II zemo dat,quod uon babet, E fil confuetudo vel privilegium , ut. aliqui Poteflae Abbatiffa irritare vota fu- fÍcribunt habere Reges Hifpaniz & Gal- li Vs pererogationis fuarum monialium ,facta rnï liz, utnim. Diplomata pontificiain quin fine vel cum confenfu ejus ? t du eorum provinciisnon obligent , nifi in Dico, Excauíarationabili poteft vi lis fint publicata, imó publicari neque- poteflatis anté explicata, ant fine confenfu Regis. L Poteflie lubditas benedicere ? Itacelligitur ex praxi Cutig Roma- at Dico. Poteft privaté, ficut mater fi- nz, nam caufz ex toto Orbe ad eum de- Ratiaja lias, non veró folemniter , quafi publi- volutz judicantur fecundàm BullasR o- N c&, &ex officio: uti nec poteft publice mz tantüm publicatas, & non in parti- predicare, velin Miffa Evangelium le- 1 p bus,feu inaliislocis , nec Corpori furis gere , quamvis illud legere poffit ipfa infertas. ii velaliain Matutinis: à quo Diaconiffa Czr ergo Bullz Pontificis po&eþa pub- fida vocatut, D iedis rin partibus ? hocenim videtur dine, e quoig&äin Tra&, 4e Or- ugpotcf[; effe fupervacaneum , fi publicatio Ro- ypontt Not, tamen , quód Papa, Generalis, vcl Provinciali 'mz facta fufficit ad obligandum. iaadpoïï s Ordinis, vel Epifcopus, Dico , fieri ad melius effe , non ut AUE ub cujus obedienii a moniales vivunt, . poflicAbb. fimpliciter neceffarium. — Fit ergo ideo, u que atifTz feu Prioriffz committe- Wt in partibus ultramontanis tollatur j o realiquem ufum juriídictionis , faltem ignorantia Legis , & virtus intenfiva indircüe , ut fi Provincialis cum mo- niali difpen obligandi;acquifita Romz , fe ad extra adit fet in lege jejunii fub con- - diffundat & extendat. ro quo [:4 itione rel atàin Arbitrium Abbatiffz, quoties ill Not, quód promulpatio Legis fit du-- a Judicaverit adeffe caufim non jejunandi : vel fi monialibus impo- plex, Una effentialis & fufficiens, quae Al u fit, quando Princeps at Perfona pub- »incguhr.g matur prxceptum óbediendi Abbatiffz lica fuis fubditis in Curia exiftentibus in tali vel tàli caufa finem f :n[[o l"ä (" ; piritualem legem per modum imperii proponit & concernente aliquid przcipienti, ammUW QU.ERO Il intimat, & hec promulgatio fufficit , ut "m (r uanta debet eífe Lex obliget, quantum eft de fe, etfi non promulgatio Legishum i ll. &, 1. Utobli anz;ut obliget 2 ufficiat ad tollendam ab omnibus füb- get Lex impera- jpits i toria, debet elabibim ditis ignorantiam legis, qui proinde, Hil]ffwæ; eftre, & quidem dumeam in vincibiliter ignorant;ab cjus poft publicationem in fingulis Imperii :ofdinäiq ;,l Provinciis factam, transgreflione cxeufantur ; &tamea Lex i r L Ita hgbcrur in Nov. obligat, quod ex eo conftat, quiaaliás r j a ignorantia Legis impreprié diceretur excu- m 310 TRACT:; FI, Exam.j. . excufare * : excufacïo» enim . fupponit lüm in credendis,fed & in agend;s, qug Altera eft promulgatio proponit ; tenentur, inquam, quomo- obligatienem. folemnis, vel folemnior & accidentalis, docunque illa declaratio cisinnotefcar, Subfumo ; Sed ditz Bullz non funt fo- [ / ad tollendam igBorantiam fubditorum ordinata , quz fit , quando Lex juffu lüm przceptivz , fed & veritatis decla- ratoriz , exponentes, quidfit Jurisdi- Principis per Preconesin omnibus Pre- vinciis, aut præcipuis earum civitatibus vini & naturalis , non ügtuentes jus publicatur 5 quz non eft de effentia le- novum. Ergo, ^ 15; Sic Lex Evangelica,feu Lex Chri- UJERO IV. Valor & efficacia le- [e) fti de Baptifmo hoc fecundo modo pro- e is dependetne ab acceptatione populi E LVHI, &. Probabilius cfl,quód per I muleata eftin & à die Pentecoftes ab A- oftolis velut Chrifti Preconibus ,. & fe loquendo non dependeat, licét fit Lox : civilis, Lex Mofaica àMoyfe toti populo propo- fia quinquagefimo die à Pafchate Ju- Ratio inpiimi: de Lege E cclefaþï;; Primo aurem modo Lex ef! ; Quia poteflas Legislativa Papalis D daorum. Chrifti de Baptifmo ab ipfo Chriftlo in (ut ante di&um) data eft impediaté d- htj die Refurre&tionis fuit prolmulgata vet- Chriflo ; & quz eft in Epifcopo ,,Ci:i t bisillis ad Difcipulos : Ezztes ; quidem immediaté à Papa ,. eft camen d 1 müi; dum univer[um docete , . baptzz.any- Chrifto mediaté: qua veró eft in qui- 14 bufdam Pralatis inferioribus , datae E ze$ , &c, ut dicetur infrà de Bapt. Lex mofaica veró ab ipfo Deo tanquam ab Epi(copo , adeoque nullibi eft àgo- h pulo. Ergo necin exercitio ejus obi- Principe & ZLegislatore , quando cam : dedit Moyfiin monte Sina, gatioà populo dependet. M Ratío de Lege cvvilz eft i Q"m v Quid fentis de Lege Epifcopali? hh troque foro , nim,tam po " li quàm foti; Dice, Sufficit eíle Promulgatam in z obedire, in ejus placitoieu r Ecclefia Matrice. tenetut Legi T facultate none ft, eamacceptare velree Sed quid. de illis Bullis Pontificiis, r quz aliquas Authorum fententias dam- jicere , imó tenetur eam recipete ; »* "mant ut fcandalofas,ternerarias, &c. Legi juftz & rationabiliSu perioris tene k&h edire, ut h , Dico. Przxter publicattonem Roma tur populusin utroque foro ob de foro poli probabiur poftea, Ergo.. K' factam non :equiritur publicatio in aliis lus in Princt- rj Dicecefibus , (ed fufficit, quomodocun- Ratio : Quando popu orcflatem gu- : hgj que damnatio illa vel fententia inno- pem transfert abfolutam p facultatem teícat, Ethoc magis indubitatum cít bernandi , nonrefervat fibi l cgemt li quàm de legibus. acceprandi vel non acceptrandi uam: Ratto * * Omnes fideles renentur fe Sed per fe loquendo populus ita Ring laäne;nda., 1 fubmittere declarationi definitivaSum- fert, Ergo. Dixiper fe id elIe füh m É mi Pontificis, ex Cathedrá loquentis, enim populus eà condi tíone , T m di vel nonat fervata facultate acceptan Lf Hbel qualiter cft Regula infalllibilis, , nonfo- ceptan m eggn De 'Lege bumaua. j1r y M cep'tandi leges, gubernium transferret non poteft cogere ad. actus puré inter- m in Principem;eft locus contradictioni. ROS,'nec pro iis pocnam infligere, Ergo a uomodo ergo excufas illos, qui nom nec poteft eos directé precipere, Min. Q accepfärunt illam Legem Concilii Trid, prob: Pcna Legis non infligitur nifi Wt de abfünentia à lacticiniis & ovis in pro iis; de quibus Legislator habet ju- Ái) Quadragcfima,& fimilibus Legibus, dicare, quia cx judicio Lex punit: Sed qtt Excufo (ic : Lex fpe conunet nota- Legislator humanus non habet judicare, W ln bile gravamen , & quidem , quod majus nifi de a&tibus exterioribus, quia bozzi- (s eít pro una,quam pro altera Provincià, ues vident ea qua parent,x, Keg, 16, So« & prudenter potefl prefumi , Legislato- lius autem Dei eft judicare de interio- j cü,q rem non voluiffe populo imponere tam ribus, quia eft fcrutans corda & 1enes. * jj o [24 rave onus, quiaut $, Tho. q. 95,a. $. Pfal. 7. Ergo. ex lfidoro docet, Lex debet effe. boneffa, Declaratur ülteriüs fub diftindione: ] li jufta. , poffibslis. [ecundum . naturam, [e- Alii fuat actus puré mentales fcu meré BO euadum,. con[uetudinem patrie , loco, interni & per fe occulti, confiflentes in us Jmporij, comveniens, &c, Hinc con- fola interiori cogitatione, nec funt ullo El ungit, tales leges non fuiffein Dicece- íigno externo manifeftati, Et de his 40 fibus publicatas , earumque obligatio- procedit data refolutio & probatio, Un- ve. nem ex tacito Legislatoris confenfu & de ctiam fimoniaci, hzietici & ufurarii Jri b conniventia fufpenfam; tandem pra- puré imentales non incurrunt poenas ju- guli criptam, Nen ergo excufantur per ris, Alii funt a&us per accidens occul- J a ü, attamen externi , fed fecreté , feu hoc;quafi valor Legis à confenfu populi i peudbat, nemine vidente fa&i,qui proinde nullo eï'Q Oppono, Gratianus dicit: Leges infli- tefte vel documento poffunt probari, Et I W 1?01 tuüntur, cüm promulgantur; firman- licét defe&tu probationis judicium hu- ini manum per accidens effugianz, tubfunt tuf , cüm moribus utentium compro- n g antur, tamen Jurisdi&ioni Ecclefiz. Hinc fi Y 4nf. Ad hoc patetï R. fuprà in hoc Tra&, ferretur cenfura in eum, qui fecerit fur- tum facrilegum , eam . incurric furans ) Xam. I. n, 7. i j facrilegé, etiam occultiffimé, feu nemi- - QUJERO V. Poreft ne poieüas fal- f OR" ne vidente, - Idem eft Je e» , qui fine tem Ecclefiaflica dire&te præcipcre a&us ulus Y meré internos? licentia occulté legit libros hareticos. / Tandem alii fünt alzs. gazxté, id eft,par- " w n zLIX. 5. Probabilii À L qu. s negativó eum tim externi, partim interni,in quibus S. Tho, q. 100, D. 9.in e, acch[P ad moralem operis externi perfectionem ARatio $, D. ef, illud. dire&e cadit neceffaria eft quaedam interna animi l) dlm A Á fub pracepto lcgis , ad quod lex cogit, prapa:atio, v. g. attentio vel intentio: [ f,( nim, metu penz, mgn»l quia przceptim Le- & bos a&us internos potcft Ecclefia gis habet vim coi Gvam: Sed Ecclefia pracipere indire&té, dum tale opus ex- gPIJndJ ternum Ra * 315 TRACT. VL "O N ternum precipit dire&é : ut patet in. unt actum intereuta Orationis men 4 faiis lfi exemplis mox dandis, Et hujus Ícu Meditationis ? 3 i uia , ut loquuntur Ca- Dico t, Ratio efh : Ad evitandum periculum noniflz, de comnexes : dem e[l judicinm, peccati mortalis Przlati bene facerent, ii dicere volo : Quando duo funt conne- talem a&um , ut puré internum , non. üt x3 , fic , nt.unum fitde morali perfe- przcipiendo fub rigore precepti , fed. k &ione ac integricate alterius, quiunum fohïm exreriorem vacationem, d P oteft precipere dire&té , poteft & alte- * Ratio ; Ne laqueus injiciatur confa- Y rum 1 ndite&té ; Sed Ecclefia dire&té ; entiís, przcipit opusexternum , v, g. cclebra- tionem Miffz , adminiftrationem ac ree Dico 2. Si quibufdam Religiofis Sta- p tuta ftricté precipiant Orationem puré f ceptionem Sacramentorum , horarum mentalem,valet prceptum, l: Canonicarum recitationem , &c, quz ) Ratío: Quia tales Keligiofi per yo-. validé aut re&é non perficiuntur fine interiori devotione , attentione , inten- tum obedientiz , etiam quoad aQusin- i tione,aut ( utin Sacramento Peniten- ternos voluntarié fe fubdiderunt wa) Y Mi /i) tiz ) contritione. Superioribus & ftatutis. ii Ergo hos actus in- i ternos Ecclefia precipitindirecte, QUAERO VI, Finis Legis caditne H LX, Oppono 1. contra 1, p. Ecclefia fub lege , aut modus Praceptiac Virtue- M 3R Sacramento Peenitentiz remittit pec- tis fub przcepto? P catg mere interna. 2. Subinde ea re- LXI. Ante R. Not, quód fínis lj * Íervat. 3.Difpenfatin votis puré men- eft fac.ere bomines virtuofos , utpatetex — « talibus, Ergo, S. Tho. q. 92, a. 1./& finis pracepti € b d x. c 2. K. id fieri authoritate Charitas r, Timoth. z, v, g. Hincque- : Chiiftifeu Dci , quam pro foroPoeni- flio cft , an fiquis legem impleat que tentiz datam elfe conftat ex S. Scriptu- ( R dem, fed non virtuofé, imó potiüs cum 4 A ra,non autem conftat , Ecclefiz defacto intentione malá,ac in ftatu peccati mot- hi l effe datam ( an abfoluté potuerit dari talis,tamen fatisfaciat, velfit reus tl'flfls; í A non difputo ) poteflatem przcipiendi, Wtl gtefïioni,s?' Hoc notato W aut puniendiactus puré internos : imó - &, I, Modusoperandi ex habitu vit- T "Q ex Ecclefiz praxi colligitur , datam non tutis non cadit (ub pracepto Legis five W M effe. 244 3. K. difpenfationem illam divinefivehumanz, lt2 S D.q. xroo;ï non poffe fieri, nifi vovens per exterio- art, 9. in fine corp. * xem manifeftationem voluntarié fe fub- P lial Q Rationem dat dicens; Neque cnïim ab lI,Tl mittat Ecclefie: qua tunc haber jurif- h homine neque à Deo p unitur tanquamt i ln di&ionem fuper a&tum internum ex- j terné manifeftatum, pracepti transgreffor , qui debitum pe- - rentibus honorem impendit , q-u;lm'"f'i. x'f*m ' Quid ergo fentis de illis Religiofis , Xfub lr quibus R.egula füa velStatuta pracipi- :ïuon haþeaghabituna ïietatis. B u P De Lege bumana. 5 315 u MTC Modhs operandi ícienter, vo- cepto, Honora Patrem, non includitur, lenter; deliberaté & ex intentione cadit quód honorctur Pater ex Charitate, Un- fub lege,faltem divinà. Ita S,D.ibid, de qui honorat Patrem, licét non habeat p ( RaHonem, dat, dicens ;. Quod enim Charitatem , non efficitur transgreffor . aliquisfacirignerans , peraccidens fa- li hujus przcepi, fed illius , quodeftde cit, Deinde: Homo;dum operatur ut actu Charitatis, Hzc S. D. m homo, debet operari modo humano, id Ratio daturibidem in Sed Cont. Ex eft, deliberaté, & ex intentione , ac ad- ( oppofita fententia fequitur , quàód qui- vertenter, Á cunque non habet Charitatem , peccac X 3. Plura funt precepta qtiæ homo mort, inomni opere quod facit, quan- f potelt implere,licét non fit in Charitate; gJ tumcunque fit de genere bonorum , o feu , modus Charitatis non cadit uni- quod eftinconveniens. Ergo, vetfaliterfub lege vel prxcepto. ItaS. Not. ex S. T'ho, ibid, ad 2. cüm illa jl D,cit,q.100.2, 10. ubi fic difcurrit : duo przcepta ( nim. de Dei & Proximi w - Quidam dixerunt abíoluté, modum dileétione, & de Parentum honoratio- ia Charitatis effe (ub przcepto , alii veró ne) fintaffirmativa , non obligantia ad dixerunt noneffe; utrique autem, quan- femper , poffunt pro diverfis tempori- y tüm ad aliquid, verum dixerunt , actus busobligare ; & ita poteft contingere ; lg enim Charitatis dupliciter confiderari (3)) quód aliquis implens praceptum de ho- poref./ Uno medo,fecundüm quod eft noratione Parentum , tunc non trans- quidam a&us perífe, & hoc modo cadit grediatur przce U [ Tub preceprolegis, q:iod de hoc Ípecia- di Charitatis, prum d? emiífione mo« m [ liter datur , (cil, Diliges Dominum De- LXII. m5 J " R. 4. Finis & intentio Legis- umtuum, & diliges proximum tuum 5 lateris (qui eflfacere homines bonos & il & quantum ad hoc primi verum dixe- p virtuofos) non cadit fub przcepto uni- u J runt.. INon enim eít impoffibile hoc im? preceptum obfervare, verfaliter , fed funt diverfa precepta , quia homo poteft quz poffunt impleri , licét operans ha- A e difpotere ad Chari tatem habendam, W » beat malum finem;aut vitiofatn circum«. « & quando habueriteam., poteft cánti, flantiam, ut dareeleemo(ynam, dicere Alio modo poteft confiderari a&usCha- horas , audite Miffam,&c. in ftatu pec- -Titatis, fecundüm quod eft modus actu- E ndmh , um aliarum virtatar cati mort, vel exvana gloria, um n,hoc eft,fecundüm Declaratur ex Gonet. Tomuli o&avi j qued a&us aliaru m virtutum erdinan- Y tur ad Charitaten m parte 1, Difput, 4,a, 1. in R, ad Object. » quz eft finis przccc- pt, r, Tim. 2.Leges funt in duplici diffzrentia , 'ali- y Nfüx' I. intentio autem finis eít quz dantur de actibus humanis pracisé i quidam modusactüs ordinati in finem. yn thoc modo verum e quoad fubítantiam & entitatem phyfi- - wdlbï( ft , quodíecundi /| ixerunt , quod modus Charitatis non cam, vel (quodidemeft) quoad boni-. M tatem objectivam materialem, utilunt, - " cadit fub pr ,WHS- &cepto, idcft, inhoc prz- qua pracipiunt füccurrere. indigenti , r ; audi?& L ia TR ACT. VI. Exam. f. 314 neceffarió requiratur,voluntarié feu ad- audire Sacrum , & fimiles; & hz imple- J qui nullam habet vertenter ponere opus , quod prace- li zi poffunt per a&um , bonitatein formalem ; feu ex parte fub- prum cft, licét non adfit expreffa volun- I) tas feu. mentalis fignata ac reflexa in- je&ti, dummodo circa materiam bonam, ii ífcu objectum materialiter bonum ver- tentio fatisfaciendi pracepto ut tali. Ratío 3 Lex non plus pracipit , nifi Q fcturlicét operans fit& maneat in pec- hus cato mortali, Alie fantleges qux dan- voluntariam operis executionem.. Ergo ldl tur de fine & modo predictorum actu- fatisfit per intentionem ponendi opus, T. quod praceptum eft, licetnon adfit re- um , & confequenter de corum hone- t ilate & bonitate formali , uti funt illz, flexa intentio ponendi formaliter ut ( qua difponunt de interiori rc&itudine preceptum eft. Quod exemplificati Y »oteft in recitatione horarum , jejunio, hominis, acdehis, quz pertinent ad n directionem cordis , & ad ipfam jufti- auditione Miffz , &c. v, g. voluntarié N audio Miffam in die, qui eít feftus, fed ficationem & munditiem interiorem, ignoro effefeítum , quod tame n p-o'&ea u wutifunt dile&io Dei, posnitentia, con- ire Mif- : tritio,&c, refcio, non eft opus de novo aud D Ratio 1. Pattis hujus declarationis eft fam : fecus, fiinvoluntarié. Videde à intentione infrà Tra&, r1. Exam, 4. , eadem quz pro Refp. 3. ] Ratio 2, p. Quiainterna cordis mun- 32. & feqq. m cen[is de o quiin diefefto av H'P dities per illos nequit obtineri, nififint LQI ditMiflam, velorathoras, cumabio boni bonitate formali, feu ex parte fub- n je&i;ac Charitate formari, quales etiam lutà intentione przceptum illo aQu non Q funt a&us fidei ac fpei formatz. implendi, fedaliam Miffam audiendi, i & horam repetendi ? Ex hisfequitur & cum di&is flat,nul- nifi de novo A lius przcepti impletionem eíle merito- E. Talis non fatisfacit, Miífam audiat,& horam repetat, Aafin fitg| ziam apud Dcum, fitiat fine Charitate; D w Quia primam Miffam & horam Dto j ntprobat S. D.infrà q. 114.a.4. Sicut ego. * d & $. Utfatisfiat alicui precepto; v. uafi liberaliter donavit. Tf ntum impcriales, fidet g. non occidendi , non meechandi, non qui mihi debet ce hum comedendi carnes , &c, non requiritur mihi centum, non ani mo folvendi, i€ it debitum ; t^ k j aliqua intentio , fed íolà oriffione 1m- gratis donandi,non folv . fimiliter. "m.,»; pletur , licét nulla fuper illud fiat refle- hi xio , etiam ab homine ufus rationis QULERO VII. P;)teflnc Lex humana, nia & - | fj compote, etiai civilis, obligare in confcie li o ericulo Ratio : Quia pro obje&o non habet quidem fub mortali , ac cum p l [ Ál actum moralem & humanum,fed folam vite ? Ante R, LXIILI. Nota 1. Sermonem effe de M, PI omiffionem. afït',,ex- & 6, Probabiliuseft, quód , ut farit- Leg: juftá, quando autem juft icensa «L;SH tc fiat praceptoafürmativo , füfficiat ; & plicatS.Tho, q. 94 à 4.in Dicur- N sïw m - De Legebumana. 31f TA Dicuatut leges juftz , & ex fine , quando mixta , prohibens actum , & fimul ta- d Ícil. ordinantur ad bonum commune, xans peenam, . Et hzc iterum eft du- )ïfrïh non veró ad Authoris propriam cupidi- plex, una mixta copulativé, qua nim, a Qu u tatem & gloriam; Et ex Authore, actüs prohibitioni adjicit poenam , non addendo particulam diminutivam 7e/ Qu PL quando fcil, Lex lata non excedit pote- ftatem ferentis; Et ex forma , quando v.g. nemo frumentum evehat fub poena | ontmi ltera mixta dis- Ícil, fecundàm zqualitatem proportio- decem Imperialium, pWU jun&tivé per ly /, v, g. nemo frumenta Qu nis imponuntur fübditis oneta , in or- dine ad bonum commune, | Injuftz di- evchat, vel pro muléta feu poena folvat tl)ul'u od cuntur exoppofito, Subdit S.D.r.Le- decem Imperíales, id eft, nifi velit fub- ges injufte non obligant in foro con- ire hanc poenam. AU. «VT Íciente , nifi forté propter vitandum Not. 2, ex S, Tho. 1. 2.q.87. a. 7. "» Y.0 & 2. 2, q, 108. a, 4, Poenam poffe du- Ícandalum vel turbationem , propter 1111&&&6:: quod etiam homo juri fuo debet cede- pliciter. confiderari. t. Simpliciter , g re,fecundüm illud Matth, ;; Qui anga- Ílridé & rigorosé, & fic dicit intcinfe- cum ordinem ad culpam propriam, eti- n novqgüï ij riaverit te mille paffus,vade cum eo alia l. ul - duo: & qui abflulerit tibi tunicam, da am theologicam , feu fupponiteam vel u ei & pallium, Subdit 2, Alio modo actualem vel originalem, 2: Magis laté , in quantum folüm dicit aliquam. leges poffunt effe injuftz per contrarie- u nt tatem ad bonum divinum , ficut leges poenalitatem. vel moleftiam pro bono W [45) L communi infli&am, & fic non neceffa- "Tyrannorum irducentes ad idolola- stl rió prefupponit culpam theologicam triam , vel ad quodcunque aliüd, quod l i Mi fitcontra legem divinam, & tales leges (quz eft talis coram Deo) fed tolàm nullo modo licet obfervare : quia;ficut. politicam feu civilem , qua eft talis co- UM dicitur A&, 4, — Obedire oportet Deo ram homine. His pranotatis fcitu ne- nl magis quàm hominibus, ceffariis — il "- Not, 2, Leges effe in triplici diffe- 5;. Probabilius eft, quód Lex humana tentía. 1. EtLex meré penalis, qu& jufta, non folàm Ecclefiaflica, fed & ci- n verbis expreflis nihil prohibet, vel pra- vilis,poffit habere, & de fa&o fzpe ha- mvmola cipit, fed pracisé ftatuit peenam contra beat vim obligandi in confcientia, feu Pt transgreffores , hoc v, g. tenore: ui fub culpa Theologica , etiam mortali; J hoc & hoc fecerit , v. g. frumentum € licét fimul conftituat peenam , imó & LA Patrià evexerit , vel in eam non invexe- eum difpendio fcu periculo vite. (V «* rit, foclvat pro peena decem Imperiales. Eft contra hareticos , concedentes i ( l^ 2 Alia eft meré praceptiva,vel prohibi- quidem Przlatis Ecclefiaflicis uti &Po- liticis , facultatem ferendi leges pro tiva, przcipiens vel prohibens aliquem stb a&um , non flatuendo poenam contra confervatione pacis & difciplinz inter j transgredientes , uti eft illa v,g, de au- cives , negantes tamen , eas obligare in p diendo Sacro dicbus Zfe-üigg j ER Lex conícientià quam dicunt foli Deo fub.ji.- €i l Rra usl 316 TR ACT. VI, Exam, j ci,& ab eo folo pofle ligari, 1tem contra Dixit in R. Jicer ffroul flatuat penam, oan. Gerfon, qui legibus humanis, nia- nim,copulativé, Nam quód Lex hu- ximé Ecclefiaflicis quidem non denegat mana ftatuat poenam temporalem, non [ vim obligandi inconfcientia, vult ta- eft incomparabile cum obligatione ad [ 1 ien , hancvimeashabere à folo Deo culpam feu in confcientia, liceteam non hi Íeu Chrifto, Legislatores veró humanos exprimat ; imó appofitio peenz ad hoc " lg obligationem à Deo impofitam folüm & tcndit,ut Lex eó accuratiüs fervetur , !d declarare, leges condendo, Sicutinfir- a&usprzceptusfiat, prohibitus omitta- lat xuus (aitipfe) tenetur obedire Medico, tur. Et hinc in Concil, Lateran, extat i nonutimpcranti , fed folümut decla- Lex, quiflatuitur , ut Beneficiati, qui ranti id, ad quod egrotus Lege naturali poft fex menfes ab obtento beneficio & diviná tenetur, AU nonrecitant horas, fru&us non faciant li Favet menti noftreS, fcripturaMatth. fuos ; quz Lex licét fit ponalis , cüm W 18. SiquaEcclefram nom audierit. , fft p privec fructibus , tamen obligat incon- tibifrcut , C£e, Luc. 10. Qui vos fpernit, Ícientia, Ergo Lexhumana,etiam po- D mefpermt. : Et 1. Cor. 1. dicit Apofto- nalis,obligare poteft fub culpa, nifiLe- " lus : Práctpio ego, uom Domiüuws, Et mg» ) gislator contrarium exprimat, lrapros N &iPct, 2, Subditi effote omni humana babilius docent Soto, Sylvefler, Gonet, 4 ereatura , frve Regi quafi pracelleuti , f- &c, Videin Not, 2. quomodo Lex m IN ve Ducibus ab eo miffis , cic.. bac eff eaim nalis mixta defcribatur, D li N voluztas Dei. N LXIV. Oppozo 1. contra rationtm L Rattoef , quam infinuat S, T ho, hic I datam : Si Leges noftrz deriventur à- q. 24.a. 4.. Quidquidab alio derivatur, (llul in quantum hujufmodi . participat illius Lege zterna Dei, Seguitur L, effe Leges. lts divinas & non humanas. Vel faltem Mi virtutem & efficaciam, ficut, quod deri- Sequitur 2, quód non obligent virtute 1 vatur ab igne, participatcalorem : Sed acceptá ab homine fed à olo Deo, &fo- F omnes leges juflz , tam civiles quàm lüm declarent oblie Wlt OY Ecclefiaftice, etiam poenales , derivan- o ationem Legis divi- dh turàLegezterna , ut probatum eft fu- nz,ut vulr Gerfon , exemplificans hoc QUs prà Exam. 2. n, 1Q. Lexautem aterna in Medico,utdi&umeft. Ergo. fC [e( habet vim obligandi, & obligat in con- 2. Contraz.p. R. Poteflas Princi- df Ícientia, aliquando fub venili, ut patet pis politici cft meré cemporalis,, ejuíque hr in prohibitione mendacii officio l-a finis non eft falus animarum , fed tan- l f)? quando füb mortali , utconflat in pro- tum falus Reip. & r;an'quillitas civium, L Qpf hibitione mendacii giaviter perniciofi : Ergo non poteft ligare in conícientia, N TIfn aliquando cum difpendio vitz , ut dum Prob. conf. Inferior non po:efl ligare - ts h cives & milites pro bono R eip, tenentur in foro fuperiori : Sedforum confcien- tenere. ftationem periculofam, Ergo tiz ( forum l, m;trm poli di&um ) ceft ft;periqs hfl idem poffüntLe civili, Ergo. €z & civiles, ges huxna)tqæ,Ecelefza&i— t 4d Ii p Z z ' De Lege bumaza. 37 i -dr, . R. negando utramque feque- maj. fi accepefir , uti res fe habet in- lam. Primam quidem , quia ad hoc prafenticüm omouis Lex jufta à Lege z- effet neceffe , ut Leges noftra à Lege e- . terna Dei derivetur , ut probatum eft ternà derivarentur immediaté, ficut Lex fuprà, N. maj, & conceffà min, . difl, u tf divina & naturalis ab ea originantur : conf, Id Leges autem humanz ab ea folüm de- QU.ERO VIII. Obligantne omzi.es if rivantur mediaté, nim, mediante di- i Leges humanz in conícientia, feu fub Ícurfu humano , dedu&o cx Legibus & culpa, finon merrali, faltem veniali 2 principiis naturalibus ac divinis, quo- dubium enim eft de (l quibufídam Lfegibus rum íunt conclufiones : Cozclufío au- poenalibus, b tem fegniruy partem debiliorega , ut ait at LXV. &, Probabiliüs negativé. Ra« Dialecticus. Ex quofit , quód omnis, £/e : Quia Conflitutiones Ordinis FF, suli qui peccat contra Legem humanam im- Predicatorum funt verz Leges,ut patet, lt mediaté, contra Le mediaté. gem aternam peccet fi eis applicetur definitio legis : Sedilla- mpl Secunda Sequela megatur ideo ut tales non obligant ad culpam. Ergo. :ulgz;j- »quia licét vis obligandi Legum hu- Min. patet cum ex Conflitutionum no- ng, 4 manarum fit à Deo feu Lege zternarc- firarum Prologo , tum ex $. T ho. 2, 2. velte moté , radicaliter , & mediaté, & utà q- 186. a. 9, ad t. dicente : In Religione ol Principio univerfali, eft tamen fimulà poteflate humana, ur à Fratrum Predicatorum transgreffio vel principio proxi- omiffio ex fuo genére non obligat ad mo & patticulari : ) p cüm enim Princeps, culpam, neque mortalem, neque venia- tve fzcularis five E cclefiafhcus,refpectu ; d lem, fedfolum ad poenam taxatam fu- j uorum fabditorum fungatur authori- Rinendam,q uia per hunc modum ad ta- tate publica (in quo differt à Medico)eft m ln €0 vera lia obfervanda obligantur , qui tamen poteftas Legislativa Deo füb- )bllä ] Or iaata. poffunt venialiter vel tortaliter peccare yi Exemplum eft in effectu 2 ex negligentia vel libidine,vel contemp- jo^ qui eft à ca uía prima & íecunda. tu. K ni (j Hac S. D, fubdens ad . Non "d. Oppof. dift. ant, Ex parte ejus mïïif* quod refpicit omnia;quz continentur ih lege,tradun- per fe primó , C,ant, per " BA. Íe fecundó & ex confe tur per modum przcepti , fed quadam quenti, N.ant. & proponuntur per modum ordinationis u tj h dift, fimiliter conf Principibus etiam Quiaad pacemReip, cujufdam , vel ftatuti oblizantis ad cer ll( fzcularibus neceffa-. tam peenam. » ria eft potcflas ferend w l legcs .obligantes Oppore : Ergo nonomnis Lex jufla, in conícientia : quia multi timOratz x e conícientiz ad T. faltem pcenalis , obligat füb culpa theo- cgis obfervantiam ma- Y C,' gis urgentur , fo xlogica,nim. in Ordine Przdic, pf rmidine Culpe quàim -4d boc R, verum effe 1n eo caífu quo / peenz temporalis * Ad prob, conf, dift, for! Legislator exprimit & expreífé decla- m*-(iï, L Inferior non poteft, &c. fià fupe- 9)* zierea rat, fe pracifé obligare velle ad peenam, did non acceperit poteflatem, C * uti fitin noftris Conftitutionibus, j Sex:- Kr 3 vit Ws - 318 TRACT. FT, Exam,f: f Opponi potefi : Lex na&uræ didiat , lt vit híc illa Regula Juris : Ui on eff nift [(nbfit caufa. Ex quàd nemo dcbeat condemaati inaudi- n cnlpa, non eft puitats tus, N ] qua Regula patet ; poffe ftatui poenam Sed hoc verum eft de condemnatione (adeàque & legem penalem) non pro- per fententiam Judicis, cujus eft exami- T pter culpam theologicam , fed ob aliam narereum & teftes , non veró de con- caufam, Siccaptivo ad mortemjufte [n damnato , é carcere fugienti gravis fta- demnatione per Legem ; quz relinqui- [ tuta eft & infligitur peena. , & tamen tur conícientic ipüus rel feu condem- j Dati, cujus eft difcutere coramDeo non peccavit fugiendo 8 car- 'a—.n poenam m h currerit necne. [ cere, Item fiquis teneret , irregulari- tatetm , quam incurrit bigamus, & Ju- &, 2,Loquendo de poenis adtivis, feu [ ad (ui executionem requirentibus ali- dex, jufté etiam damnans reum ad mor I quamactionem , ut funt (poliatio bo- rem, eíle peenam, deberet fentiie , eam V infligi fine culpa , & tamen non fine norum, exilium, poena mortis, &c, pto- 1 babiliuseft, quód transgreífor non.te- «auía. Nam caufa eft, quia in matri- D/ neatur eas fübire ante fenrentiam Jud- monio bigami non fignificatur perfe&té 4ly) unio Chrifli cum Sponía Ecclefia, que cis. ItaS. Tho. 2, 2. q. 62.a. j Wi Ratio ; Effe executorem poena, pre- z eft univs ad unum : & in actu p—ræfati ) fertim gravis & acerbz , in fe iploni- Vl Judicis receditur à fignificatione man- fuetudinis Chrifti. — Alia Refponfio pa- mis durum & rigidum eft, ac naturz I€- | tet fuprà n, 65, in Not. pugnat, & bono communi fufficit , pe- D QUAERO IX, Dum agimus de Lege nam pati po£ fententiam Judicis : Lex poenali, dic mihi, quando , & quomo- autem humana, ut fuprà didum eft, de- bet effe accomodata humanz conditio- äfm do transgreffor tenetur fubire poernam Namit ln taxatam ? teneturne ante vel poft fen- ni. Dixi, gravis G* acerba. tentiam Judicis , & per propriam coo- quibafdam Or dinibusR eligiofi pro pa My nitentia tenentur tecitare aliquas pl& Perationem. miflæ,ew LXVI. ch IOK quuendo de poenis ces , vel moderaté fe cafligare , & hoo n N licét Przlatus id non declaret. meró privativislatz fententia , ut funt RU &. 2, In probabiliori fentenuia trab ftig excommunicatio, irregularitas, fufpen- fio,privatio vocis a&ivz & paffiveidem greffor Legis poenalis poft fententiam li udicistenetur in conícientia , 1eU eft de läge Ecclefiz , qua flatuit impe- Iti]j peccato, fubire poenam, etiam adtivaftb utd dimentum criminis refpectu matrimo- lt nii, &c. transgreffor iis ligatur ante fen- & in feipfo exercere a&ionem ; fifit u VTl n jur,w- tentiam Judicis, non veró fi fint fenten- lis,qua non fit nimis crudelis &1 ut lunt 11 at tiz ferendz, fa, & commodiis fiat ab ipfo reo; ,collum Tirfg ( Ratio hujus patet ex ipfo textu Legis, ícalam. patibuli confcendere ; be egr€ L finim. addat , vel non addat has particu- gladio prebere, é Regno ve* ur n yero 1 lasipfo fatto,sp[2juree di, pecuniam iolycrc i &c.- nq m Z ?19 De Leg& bumanua, fit crndelis & meliüsexerceaturdmini- Zwmmas ejus vemmit fubici ordinations I ftro juftiriz,fed fufficit effe paratum eam Legis vel Regula , €8ex boc procedit d u pati, v. g. ftrangulationem , fufpenfio- faciendum. coutra Legem vel Regulam : nem,veneni in feinfufionem,&c. l Mi quando autem à conver[o propter aliquam Ratiecft que anté.. Et ita docet S. u particularem. cau[fam , puta ,| contupi- Tho. 2, 2-q.69,2,4- ad2, dicens; Nullus Y fientiam veliram , inducitur ad aliquid Q R ita condemnatur,quód fibi inferat mor- faciendum . contra jlamm Legis uel. Re- LL U tem, fed quód ipfe mortem patiatur , & ideo non tenetur facere id , unde mors gnla , non peccat ex contemptu. , fcd-ex M fequatur,quod eft manere in loco, unde aliqua alia can[a , etiamfi frequenter ex ducatur ad mortem; tenetur camen non eadem cau[a vel alia fimile peccatum m refiftere agenti, quin patiarur, quod ju- iteret $ frequentia tamen peccati di[pofits- luire:;:- flum efteum pati. Sicutetiam , f1ali- ve inducit ad peccatum, Hac ibi. , u quis fit condemnatus , ut fame moria- FDï'l)n tur, non peccat, ficibum fibi occulte mi- Ratio 1. Contemptus Legislatoris p niflratum fumat , quia non fumere effet ut talis,ac poteftatis Legislativa,eft pec- qu " " catum mortale, etiam in minimis, juxta fe ipfum occidere. . HzcS. D, puta, in- T 41 S. Tho. 2. 2. q. 147. a. 3, ad 2. dicen- direde , ad quod homo non tenetur iü rep quoviscafu. Vide Tra&t. 9, Exam. 2, tem : $: quis. authoritatem Legislato- & 72 n.zx. vis , transgredicudo flatutum , contemnit, dii pecmt 720rt. Ethocideo; Quia con- . QUAERO X, Dic mihi aliqua docu- yun l temptus Legislatoris creati , uti talis, menta & Regulas ,ex quibus cogno(ci J ejufque poteflatis legislative cft con- poflit , transgrcffionem Legis humanz temptus ipfiusDei, qui ei poteflatem de- r efle peccatum mortale ? & quid quo- um dit,ut teftatur ipfe Chriftus Luc. 10. di- ad hoc valeat intentio Legislatoris ? m,üm cens ; Qui vos audit , me audir s qui vos 7* LXVII, B. 1. Transgreffio Legis hu- 5?& j fpermit , me [pernit ; contemptus veró manz, etià in minimis,fi fiat ex contem- Dei , etiamin minimis, eft peccatum Qufie (2 j ptu.femper eft peccatum mortale; & hic mortale, Subfumo : Sed qui ex con- m contemptus femper fp ii ( ecialiter in an— temptu, etiam in minimis, transgredi- J I fcffione eft explicandus,. turlegem , contemnit Legislatorem ut W Hzc efttutior & probabilior opinio, talem, ejufque ppte&atem, Ergo peccat mortaliter. J ii intelligitur autem non de contemptu fe- o eundüm quid,fed fimpliciter tali, quem Ratio 2, Conftitutiones noflrz funt $, Thomas explicat & hanc fententiam Ü quid minimum in genere legum , cüm probat 2. 2. q. 186. a. 9, ad 3. dicens : sU fub nulla culpa,five mortali, five veniali I !d Tuuc committit Aliquis , vel tragg- ex fe obligent,ut patet ex dictis antean, ex con- mr*»d of grediur. ex contemptu , quando ve- 6j. Scd quicas transgreditur temptu, ") EUP p T * E 310 TR ACT.' F . Exam.$. temptu,peccat tmortaliter, ut legere eft ao Prima defumitur ex magda utilitate, in Declarationibus fuper Prologum quz inCommunitatem redundatex ob- F [ Conftitutionum noftrarumLit, N. idque fervantia Legis, licét ejus materia fecun- patetex S. Bernardo dicente : INeglectus düm fe videatur etfe levis : fit enim gra- Pu eft f:mper»czlpabilz'x » COleTIpIHS veró vis ratione hujus circumftantie feu damnabilis. Exgo, commodi, Hinc non cft dubitandum, l] [i Dixinotanter, Coztemptus Legisla- valereleges , queapud quofdam Reli- zoris ut talis, — Quia aliud. eft contem- l giofos pro certo. tempore füb mortali nere rem preceptam , fecundüm fe. & precipiunt filentium , aut prohibental- IU ! materialiter fumptam , & Legislatorem terius camerz ingreffum. — Item efus ut privatum homjnem, hoc enim poteft Jl unüus pomi Adamo prohibitus fecun- effe veniale & contemptus levis:& aliud düm fe eft reslevis, erattamen resgra- |^ efl, contemnere rem formaliter ut prz- vis fub ea formalitate, quà fubftabat legi Ój ceptam , quiafic involvit Legislatorem, divinz, qu& eum prohibebar in fpecia- ejufque poteflatem,ut talem; & eft con- li lefignum fubje&tionis , & recognitionis temptus fimpliciter ac mortalis, Et hzc fupremi dominii ac beneficiorum. 4 transgreffio habet duplicem malitiam, Secunda Regula. fumitur ex appofi- quarum una eft contra virtutem, contra jl tione gravis poenz , utiin fpiritualibus quam eft ransgreffio , v. g, contra vera- eft excommunicatio major , privatio fe- citatem , fi quis ex contemptu Legis pulturz Ecclefiaftice , poena fufpenfio- nj mentciretur officiofé: altera contra vir- EY nis, interdicti, irregularitatis, &c. — In tutem obedientiz,& remoté contra vir- temporalibus pcena mortis , mutilato- Xx,& tutem humilitatis : quia omnis con- nis, infamiz, cxilii, acerbi cruciatus; & remptus nafciturex fuperbia, Hinc tale confifcatio bonorum,&c, . mendaciumnon folüm effet officiofum, Bu Tértia eft prudentum virorum exifli- Ííed & perniciofum , utpote cedens in matio. hlbm gravem injuriam proximi , nim. Supe- Quarta fumiturex tenore verborum, dy ls rioris,imó & Dei,quiin Superiore con- quibus Lex ponitur , y, g. Pracipimusin temnitur, h virtute Spiritüs S. & fancte ebedieni, E. 2., Ut Lci humana obliget fub & fub formali przcepto, qui eft mos no- p ^. din mortali,requiritur materiagravis , nec flri Ordinis, velíüb interminatione di- EI'O( poteft materiam levem pracipere fub vini judieii,fub indignatione Dei &San- iortali, Corum,&c, nam materiz levi non cen- 4 Ratio $ Quia oppofïtuth videtur effe feturapponigravispoena, Hinc folus *l inordinatum & irrationabile. Vide R. lfj g ufus verbi imperativi non indicat ma- ad 7. Oppof. n. 68. "'LUH st teriam gravem fub mortali obligantem: R. 3. uatuer folent affignari Re- quia tale verbum eft commune omni Vr gulz cognofcendi gravitatem vel levita- materiz, Nam $, Augult, in Reguia ! Rïhv n ob- n tem materie refpectu Legis human, Vi ait : Hac [unt.que pracipinms , ferve- 'J] [ m De Lege humana. 221 * fervetis: im monaflerio. conflituti ? & femperobligant 'fub mortali, fed fzpe tamen non omnia illius Regulz prace- folàm fub veniali , lieét fint de re ad mortale fufficiente , fiftrictius przcipe- pta obligant (ub mortali. "4 &.4. Adobligationem (nb mortali retür, v.ge de jejunio certis diebus , de in lege humaná prater materiz gravita- audiendo Sacro , &c. Ergo. Prob. 2. tem requiritur intentio I.egislatoris,qui, Hz Religioforum Leges verfantur circa lDf licéc materia in fe o egr avisfit , fi tàmen eandem materiam , circaquam efl Lex non intendat obligarefub mortali , fed Ecclefie , nim.circa audittonem Sacri folàüm fub venialiadque declaret, & fit & Jejunium : Sed Lex aliquorum Reli- in materia pracisé dependente à fuo gioforum quoad fimilia folàüm obligat placito, Lex fub mortali non obligat. fub veniali, ut patet ex $. T'ho. 2, 2. q. Hac fententia eft contra aliquos intra & 186.a. 9-ad 1. Ergo & Lex Ecclefie exttafcholamD, Thoma,;videtur tamen oteft, - j (f mihicam G . Confirm.hzc fecunda probatioMiho- X uU Oneto & aliis pþa&icö pro- bobilier, ris t Lex Ecclefiz & Keligioforam ver- fantur circa eandem materiam & eodem IQrà Ratior, Acus agentium moralium hon operantur ultra intentionem ipfo- modo, Ergo fi,&c, Prob. ant, Si non, m Wi rum : Sed Legislator humanus , legem &c, id eífet ideo , quia prout in Reli- o n [04 (islt condens , a o itutagens morale : Ergo gione precipitur,non efl res gravis, ficut: N lex nen obligat ultra ipfius intentio- eft, quatenus przcipitur ab Ecclefia ; hem, Sed, quatenus przcipiturin Religione, [LIS, Ratio2. Qui poteft majus , poteft etiam reseftgravis. Ergo. Min, prob. a« etiam minusin eodem genere : SedLe- Sub mortali nihil poteft obligare nifi fit T] "m ; gislator ad rem gravem poteít obligare grave :. Sed dicta materia, v, g. jejunii, n V ( ( fub mortali, ' Ergo & fab veniali,quod etiam prout in Religionibus pracipitur, eft peccatum minus. . Item Ecclefia rem obligat quandoque fub mortali,ut patet m &pe proponit folüm fub confilio ; item injejunio Francifcanorum à Fefto Om- UE poteft eam prohibere fub fola pcena (ut nium SS. ufque ad NativitatemDomini, nae Ergo. patetin noftris Statutis) licct res fecun- o W düm fe aliquande ad mottale fufficiat. ' LXVIII Oppozo 1. contra R, 4, Jux- jl Ergo & fub folo veniali, ta dicta obligatio legis humanz deriva- 77 ii &atio 3, Lex Ecclefiz de jeJunio & turà Lege zterna & naturali , ad certam d Á auditione Miffz certis diebus eftin ma- ( materiamapplicata : Sed Lex eterna & ( teria eravi: Sed in poteftate Ecclefix efl,ut illa Lex . fol naturalis in materia gravi femper gra- Eon il/ üm obliget fub venia- viter oblipant. Ergo Legislator crea- jb ) jf li, Ergo. Min.prob. 1, Conftitutio- tus non poreft ejusobligationem reftrine Tf nesReligioforum funt verz Leges , ut gere, Aun]', uprà probatum , & quidem apud quof- 2, Legislator humanus folüm fe ha- j j am non meré poinales ; & tamen non bet per modum conditionis, obligatio- St nem Nüspass? 522 TRACT, VI. Exam. $. nen: Legis natutalis ad certam materiam N.maj Adomnem ergo legem,eräam' applicantis ; Sed conditio applicans non meré peenalem , fcquitar aliqua obli- * f poteft minuere virtutem agentis, ut pa- gatio ; quód autem fit tanta vel talis, li tet in applicatione ligni ad ignem, ignis poteft impediri , & defa&to impeditur enim agit naturaliter , non liberé, Er- in noftris & aliorum Religioforum Sta- li 3 00. tutis ; licét enim proprietas phyfica abfoluta non [ 3. Quodadlegemíequitur natura- liter, feu ut neceffaria proprietas , non men moralis, poffit im Pedir? , benete- Ht poteíta b ea feparari : Sed obligatio fic n d 4. R. ficut ad r. (s fequituradLegem. Ergo. d $. N.ant. Si enim idafferatur dt [ « Quia aliás radix peccati venialis aut mortalís poffet effe voluntas homi- homine, à fortiori. afferendum eft de W nis , nim, Legislatoris, cüm tamen fit Dco, fi fermo fit de iis qua pracile à ipía natura oDbjecti, Ob quam ratio- placito Dei dependent, non veró decis ! nem quz ex natuta rci prohibentur , utpote | ) f. Deus non potefl rem gravem pra- quia habent intrinfecam & effentialem ( cipere füb obligatione levi. Ergo multó gravem malitiam, v. g. fornicatio ,& tminüs homo, & quz Deus non potcft prohibere fub ye- 6, In voto non poteft materia , /fe- niali. V lg cundüm fe obligans fub mortali, ex vo- -dd 6.. conceffo ant. de quo infià l ventis intentione obligare fub vqhiaii, Tract. 10, Exam, 3. n, 32. R. 4 dátut N ce, difparitas. u Ergo nec inLe [o] !: Quia votum fit Deo,utSu- Q 7. Juxta dicta res levis ex intantio- periori, perillud acquirenti novum Jus lum ne Legislatoris nequit obligare graviter, in voventem juxta naturam promiflio- s t Ergo necres gravis leviter, nis, Ergo fine placito Dci non potf W voti obligatio relaxari, nec à Pralatis il -a , patet. R. fupràn. 64. ad 1, Op RL»« Ol. rclaxatur , nifi in poteflate Dei : Lex o - o NU -4d 21, Tranfeat maj. & dift, min. veró refpicit fubditum , quem proinde t Non poteft à priori, C, min, à pofte- Legislator poteft ftripgere moderatius a vel arctius, Preterea Obligatio 'v.o'ti riori, N, min, & conl. Nam & ap- Tety plicatio ligni ad ignem prout eft major quoad confcientiam , licét voluntatem tby vel minor , facit lignum magis vel mi- hominis fupponat , eff tamen magis H?ï: üUSJ nüs,feucitiüsaut tardiüscomburi, Di- turalis & divina, eftque immediaté à VU xi, Zranfeat , propter ea quz dixiloco jure divino ,quia homo non habct jurit- lo mox citato de differentia Medici àLegis- dicionem in feipfum: econtra obliga- u latore. tio Legis humanz folàüm remod lt Jtoj "44 3. dift. maj. Quod fequitur in- Jure divino & naturali , & L«gislatot "Ut m)&[ impedibiliter , C. maj. impedibiliter , pro libitu habet poteflazem in fubd- tum, H à ulh,.d u in prafenti ob rationcs. affignatas, LU ^ [ . — De Lege bumana. 2?j 44d 7. N.conf. Difparitaseft : Quia R. 1. Potiffima Regula cognofcendi, N R r&i levi imponere obligationem fub &n Lex humana obliget cum periculo mortali, eft imponere gravamen ultra vitz, eft : Si Legisobfervantia pruden- Q fuam poteftatem , quod eft irrationabi - ter judicetur effe majus bonum , quàm us le, ac fubditis onerofum ac odiofum, propriz vitz confervatio , tuncobligat odiofa autem funt reflringenda ; aft rei D. cum difpendio vitz: fi veró ptopriz grayi imponere obligationem levem, eft vitz confetvatio ( uti contingere poteft gravamen , quod poffet imponi totum, in Principe, Belli Duce ,&c.) cenfeatur alleviare , quod ex caufis poteft cffe ra- effe bonum majus, non obligat, — Rar/o l tionabile; eftquefavorabile & accomo- €f : Quia ex duobus malis minus eli- [ quidd dum humanz fragilitati; favores veró gendum , & bonum majus minori prz-- & ferendum eft. u fünt ampliandi, -QUAERO XI. . Scifne aliquam Re- Altera Regula effe poteft , fi trans- n ulam ad dignofcendum , quando Lex greífio Legis humanz cum metu mortis t s j umana obliget cum periculo vite ? & alicui incutiatur in contem ptum Legis- i quid in hoc paffu fentis de lege abftinen- A TC latoris, v, g. Ecclefiz in flatuto jejunit, tiz Carthufianorum à carnibus, ac Lege velauditionis Miffe , tuncenim opor- T0U claufure Monialium in cafu pericalotz tetmagis moril, quàm legem violare. infirmitatis. L dei Exemplum eft in Eleazaro, quilaudabi- LXIX. Ante R. Suppono utcertum, liter maluit mori quàm carnes porcinas nl 'quód Lex humana non femper obliget comedere. Ratio ejf : uia majoris ii cum difpendio vitz, Rario: Quialex momenti eft defenfio Fidei, & Ecclefia- uei i humana non tam firi&e obligat ac di- flice poteftatis , J quàm conferv..ltio, pro- WU vina : Sed hzc non femper ligat cum priz vitz. p periculo vite , & quidem ex benignita- LXX. . Probabilior eft fententia no- j h te Legislatoris. Ergo necilla , & hoc 1t[ flri Aravio, Goneti &aliorum , quód j fimul ex defectu poteftatis. Min. PFO- Lex abfüinentie Carthufianorum à car- n q bo ex facto Davidis , qui 1. Reg. 21. nibus refpe&u periculofé infirmi obli- n u comedit panes propofitionis, ne more- get cum difpendio vitz, 14 V^ retur fame , quos nonnifi folis Sacerdo- Ratio ex diélzs m eff : Quia vita unius j tibus licebat edere,Et Matth. 12.. Chri- Carthufiani debet cedere confervationi ftüsapud PharifzosexcuGvit fuos Di- ftri&tioris obfervantiz ac difciplinz in fcipuloes , quód propter neceffitatem in toto Ordine illo.Unde & legitur, quód mb Sabbatho vellerent fpicas, quod erat le- fan&a illa Carthufianorum Lex ertum jt W*u ge prohibitum. Item integritas Con- habeat ex miraculo quo carnes pro n fcflionis facramentalis eft de jure divi- [0]0 [ quodam ejufdem Ordinis infirmo prz- no, & tamen non femper obligat cum paratz;in pifces funt converíz. [J]ï j (5 Jf i notabilidetrimento. Idem patetin ob- ANonne idem fentis de aliis Re ligatione voti & reftitutionis, lig(i,ofis' x quoad fua Scatuta 2 : Poüto Hoc fup- ' Ajïrml Sfxz.- ES ii T'R.ACT, 1. Exam. $. 3214 Affirmo , fiex eorum violatione no- caufam,omnes Moniales ex unoix& aliad - ! Á tabiliter labefa&aretur religioía difci- monafterium migrare oporteat, lina.. Razzo eft quz anté, An etiam in hiscafibus neceffaria fit Ti LXXI. &.3. Quod concernit Claufu- licentia Epifcopi, attendaturloci con- f ram Monialium in caufa vel cafu egref- fuetudo. Quia diverfi DD, plané ipfius ] Ti füs, Concil, Trid. Seff. 25. cap. f, de Papz licentiam requirunt, Regular. folüm ftatuit , ut Moniales & Numquid Conflitutio Pii V. poteft monafterio nonegrediantur , etiam ad extendi ad omnem lethalem morbum, breve tempus, nifiex legitima caufa ab intra monafterium medicorum judicio Epifcopoapprobanda. Verüm Pius V, incurabilem ? - poflea huic devoto fcemineo fexui om- Affirmant adliqui DD. Monialem pof- q fe cgredi de licentia fui Pralati & Epi- nem praclufit viam , ftatuens tantüm tres egreffüs cauías. — Przzza eft incen- Ícopi. Rationem dant ; Quia Lexhu-- l dium , cui æquiparaturinge.nsinunda- mana non obligat cum difpendiovitz. [/ tio, & incurfus hoflium infidelium. Aliinegant, exco, quia Pius V. folüm " expreffit caufas, quz inferunt monáftt- il Secundaeft , fi Monialislepra fit infecta, utextracuretur, nealiasinficiat. Zer- tiis nocumentum commune , non veró b "n ia ob eandem rationem cft , fiquain- privatum unius pcrf()næ : Nec referre Vi 4 cipiatlaborare epidemià , vel pefte, d'icunr, quód unius ac alterius Moni?lü? M, Ti d egref/um cx his caufis fufficitne vita exponatur periculo, pro bonocom- muni inviolatz claufurz ; & neperex N licentia proprii Pralati ? AAd boc dico , attendendam effe loci emplum aliisSororibus incipiat domina- leg confuetudinem ; fentiunt enim aliqui, ri Mercurius,feu fpiritus vagandi. IQHJ requiri approbationem Epifcopi, quod Verüm ego in hoc paffu cenfeo;diyet- D negant alii , tenentes effe confuetudine farum Religionum ac monafleriorum ij contrarià abrogatum. approbatas confuetudines effe attendet L. il 4f Be, 4 Prater caufasa Pio V. ftatutas das, quia in aliis ftrictior, in aliis laxiot g Erin noflra Get- dantur adhuc aliz ad egreffum Monia- claufura fervatur. f hld( lium fufficientes per confuctudinem re- mania excmpla quotidiana docent, Mo- ji cepta, Prima cff * Si Monialis defe- nialescum fuorum Super iorum licentló tl Yi ratur ad aliud monafterium , ut illi non folüm ob vitz pericu lum , fedaalii 4j praficiatur : vel alio officio penitüs ne- ctiam de caufis, ? quibufdam monae NT ceffario fungatur. 2, Correctionis rta- Hh o riis egredi, tia , finim, in hoc monafterio fcandali üliim. nolli xfæ Tf De monafleriis Mon caufa fit, &ibi corrigi nequeat. Sed Ordinisin noftris Confliturionibus l- üfo& hzc translatio nonveme:é & facilé , fed 2. Ccap. 18, in fine ficlegitur : $i qui m rÉ- graviffimo judicio & urgente neceffita- Sacularis vcl Regularis in aliquod p ? Mi d j te eft facienda, 3. 91 Vel ob loci . in- di&orum monafleriorum intrate; NU 10 commoditatem, autaliam rationabilem ccntl.a Sororcs aliqua inde exire fine li d ; ag N 7N De Lege bumana, 345 t Magïfh*i Ordinis aufï fuerint, iP(o facto confuetudo loci: non enim videntur te - fenrentiam excommunicationis incur- comprcehendidi&is Decretis.. Idem eft D. de ancillis. eas ex more affociantibus, l runt, àquánonnifi per Papam vcl.Ma- AU iftrum Ordinis vel ab aliquo Fratre,cui Hoc tamen extendi non debet adDucif- l ] h pradiétus Magifler facultatem conceffc- (as, Marchioniffas, Comitiffas , &c. nifi & $AH ] rit, abfolvi poffint. Hxcibi, Plura (quod Gregor, XIII in Extrav. hYa ] QMT patebunt ex mox dicendis, Gimonialium quietem , &c. conceilhit pro j R.egnis Hifpaniz ) fint ipforum mona- Sed quid. fentis de ingreffu claufurz CURU Monialium ? fteriorum Fundatrices,vel dotatrices. LXXII. Dzco * 4 * Omhibus tam viris Similiter audiendi non funt , qui di- M quàm mulieribus prohibitum cft,mona- cunt prohibitionem Pii V. folüm efe la- fteria Monialium, & mulieribus mona- tam contraeas, quz pratextu privilcgii fteria virorum ingredi, vel in ea admitti, & licentie monafteria intrant, Nam Ml Et intrantes ultra cafus neceffarios ( qui Pius V. vive vocisoraculo Anno 1 *68. j*?.ï,'v cafusfunt de opera Confeffarii, Medici, die 27, Jan. contrarium declaravit Car- Chirurgi, Archite&i, Opificum, &c.) dinali Alexandro Cribello, vitut i m ]s ey J | & fine licentia , peccant mort, & incur- Quid intelligts per Monaflerium feu runt excommunicationem Papalem , Clauíuram ? at ipfi, & Superiores utriufque fexus , ad- Dico , intelligi clauflrum , dormito- ) mittentes ,. vel ingredi permittentes, rium , & ofhicinas interiores , ut patec eüám fub pretextu Facultatis vel Privi- ex Innoc. IV, & Gre o g or, IX, quiin cau- legii Papalis, Religiofi autem eos, cti- fa ingreffus ita explicant Regulam Mi- u i am abíque tali pr&textu.: admittenres, norum, Hincdidtas Ponuficum Leges incurrunt ipfo facto fufpenfionem 4 di- non violant mulieres ,. quz Sacriftiam pzüh vinis, privationem Officiorum , inhabi- & hortos monafleriis contiguos intrant, c D7 litatem ad alia impofterum obtinenda, dummodointrent non per portamCon- Ts ex variis Motibus plurium Pontificum, ventüs,f2d per aliam propriam Linde 10f prefertim Gregorii XIII. & Pii V. Quid dum Gregor, XlII. in fuo Motu proprio i Tridentinum flatuerit , patebit ex di- cendis. vetat intrare zzoz4flerza & loca, h ec pto De cenfura hac redibit fermo eodem fumit. Hinc& in noftro Capi- infrà inter cafus refervatos Trad. 14, tulo Generali, celebrato 1686. Confir, - Exam, 2.n.68, $. fic. legitur : Cozfirmamus quod in Hincnon fant audiendi illi DD, qui poflremo Capitulo ordinatum. eft. Ordi- fceminas monafteria virorum fine fcan- nat. j. de flritla im moflris Convenuitbus j j w ; ^ dalo& pravo fine ingredientes à mortali clan[ura , ab ingreffu feminarum [ub ex- il excufant : có quód, utajunt, hoc nul- Ccommntiuicatione z';aterdifl'a:comprehendeiz- i lo jure flatu. tur. Nam Bulla Pii V, dofub claufuraomnues cameras C offcinas, Bullaiio infeita claré loquitur, Nihilo- qua , licét extra commune dorsitorttma !jïinus circa Keginas attendenda cft exiflant , nibilomunus à Religiofiy inhali- g tADtur 313 l / 26 TRACT. VL Exam, f. t4ptur.. Vide ibid, peenam Superiorum nus in mundi vanitatibus , ve&ium- lu- admittentium fesminas ad claufuram. Xu , capitis orhatu , &c. fed in ornatu Et ut adducit nofler dela Cruz in Glof- fpiritus feu animz fint inflruendz. Nec fa & declarat. fupec noftras Con(tit, dift, permittendz ad libitum in- & egredi, 2.c, I, ubi ponitur peenagravioris cul- .Dio2, Devidua, etíam honefta,in pziatreducentibus multeres in hortos, habitu fzculari Monialibus, etiam per- [ in dormitorium , in cameras vel alias petüó, convivere volente bene refolyit Officinas intetiotts, Ex quo patet ; negativé l'amburinus de Jure Abbariff, quód etiam introductie ad horcos clau- difput, 24. q. r4. n. 2. fentiens , nec Lf flro contiguos feveré fit prohibira,Prz- Epiftopum ad hoc pofle dare licentiam, i terquam quód mggni fcandali occafio Ratio ; Quia per viduem (à fortiori, (i effe poffit. per nuptam ) faciliis divulgantur mo- N Daturne parvitas materiz in fractio- res fzculiresin clauftro , quam perdi- l necliufure? - &as puellas, A:tendenda' eft rationa- [ "Affirmo probabilius contra aliquos, fi bilis Con(uetudoloci, & qua*ligas claq— ( furz ac monafterii, fiat fine contemptu, fcandalo, ac malo li fine, ut, (iquis ingrediatut medio cor- Q'id. de. Confeffario ? Vifitatoic ? Wtj pore, manens inlimine, feu partim in- Medico,&c. ? N t£fa p;rtiin extra , vel fi per valde brevem LXXIIL . Dico r, Confeffarius (idem r moram ingrediatur ad duos pedes,& fta- eft deMedico & fimilibus) fi (nim,cum 5 tim regrediatür. Quod etiam de egreffü Socio , ubi is haberi poteft) necellitaus l intelligendum. caufà intret, ceffante caufa , ultra unum P:fn Katio eft à jleerumve Parer zoffer , &c. moram ua- humanis. pai de aliis legibus purä ,A'[Lï here non debet , fed ad fummuminfra A4id tenmes de in cer u D effu parvalarum horx quadrantem egredi, ni mortaliter BN puellarum victüs & inftructionis gratiá? velit peccare ; attamen modicum ultta: fittqo aut vidue cohabitare volentis? manendo non videtur incurrere cenfu- Dico 1. ttim Puella ab anno 7. ufque ad ram,cüm enim hec fit latain eos, qui fi- WW ! 2,j. educationisgratià , cum Superioris ne licentia iagrediuntur, tanquam odio- & Superioriffz confenfi in monafterio ía non eft extendenda ad eos , qui fuat ] * Monialium commorari pofïïmt, modó, ingreffi cum licentia, quà modicum ab- ( wm quod NB. habitentinloco à dormitorio utuntur, Sciantetiam Confcffarius & 0'0 ah & laboratorio Montalium feparato , & Socius quod intra claufüram propter in- a, famulatum fecum non introducant, * firmam pernoctare non audeant , (uifi Vg Ratto D Quia fub hac diflin&ione fortéin ca(u valde raro & urgente, & L D turbant vel non turbgnt'regularem ob- tunc fe non feparenr) neciu locis mo- fervantiam, : - n ^ nafterio contiguis,in quib: 1s (uti in pat- l ] Notandum tamen feri i,;qu,öd puellz j| latorio) fit occafio converíaudi autlo- & admiffe per Sorores Religiofas nullate- quendi cum Momialibus Sed cüm *«Egs ( J clauíu- a De Lege DMIABAS 215 claufüra in omnibus monafteriis non fit/ extra domum, — Nulla loquaturl cum equaliter in flore & rigore , fervetur aliquo ingzediendium feorfim ab aliis, praxis, quz viget fcientibus Superiori- nifi forfan occafionaliter cum aliquo us. & predictorum, quipoffunt & debent in- Dico 2, In Conftitutionibus Sororum Dj trare , & hoc delicentia , exceptis Prio- Ordinis noftri fic dicitur cap. 30,. Lici- riffa & tribus fororibus ad hoc deputa- «t tis, tum eft Magiftro Ordinis , vcl Priori Prioriffa & przdicta tres Sorores lu :l A ! Provinciali fub tempus vifitationis in- fimul ftent , & fimul vadantbinz & bi- gredi monafleria fororum , uná dunta- na. Loquantur autem cum illis, quos xatvicein anno : Itatamen, ut fiunus exaliqua caufa contigerit ingredi , de fí ex illis monaflerium vifitando ingre- expedientibus , breviter & fuccin&e. m diatur , alter eodem anno ingredinon Item , fioporteat intra terminos Soro- j poffit , juxta cenorem Bullz.ab Alexan- ii rum aliqua opera fieri neceffaria , pote- j dro VII, editz, quz incipit. Fidei fa- runt intfare operarii aliqui de licentia ld * erarum Firginum , &c. ubi hoc etiam Prioris Provincialis , vel Vicarii * & t j u cavetut , ut Magifter Ordinis cum duo- tunc Priorila & Supprioriffa & Procu- busíociis , jam veró Prior Provincialis ratrix , vel aliz tres de fororibus anti- f E ?Y nonnifi cum uno focio monafleria in- quioribus & maturis, 2d hoc deputatz, grediantur, Vide Q. 12. quód poffit Operatiis loqui. poterunt , ita tamen etiam cum duobus, q Et Grcgor. ZSLIT. d uód una ab aliis duabus audiatur , aliz ) in quadam Confli.quz incipit : Dabizs veró nullo modo loquantur- eis., nec. j quaemergunt , &c. datà Romzapud S. euamad eosaccedant. Hize ibi, ' jj i LU Petrum die 23, Decemb, 1581. Supe- : Quomodo 1e habebit. Confeffarius fi k rioribus Regularibus faculzatem conce- intta claufuram infirmz Moniali debeat d j tminiflrare Sacramenta ? dit ingrediendi monaflcria Monialium, m LXXIV. Dico : Hic ibidem noftris in cafu (cil. neceífitatis: fi veró aliquis n i extra omnem neceflitatem ingrediatur, prafcxibitur modus: Si aliquam ita in- poenam excommunicationis , ac priva- hirmari contigcrit , quód adlocum con- r tionem officií fupra eundem dcecernit. fuexum Conteffionis ac Communionis o zc ibi. venire non poffit , fi defiderct confiteri, MUS)L Dic 3. Di&ze Sororum noflrarum tenebitur Confeffarius ad cameram in- o ( Conttititienesibidem fic h abent:Quan- firmz venire , affociatus à Prioriffa & do aliquisprzdi&orum ing reditur,Prio- duabius aliis Seroribus antiquioribus, & riffa cum tribus antiquioribus eum (em- interea dum ipfirma confitebitur, focius per comitetur , aliz veró non difcur- Confeflarii , cum eo monaflerium in- ! rant , fed fint in Capitulo, vel inEccle- greffus , manebit pencs Prioriffam , & f fia; vel inal:o loco honefto omnes, prz-- illas duas Sorores fupradictas in locore- motiori, dummodo tamen Confcífa- wrilhs, quzneccífarió Occupantur in é vi- aliquibus officiis,donec regreflus fu,eri; numinfirmne gmüentem commod dere Nssaa) * CRACT. VL Exam, . $42 tid, omnique alio aþþafatu ac folemn'i; dere poffit juxta Bullam Alexandri VIT, care (-)POP* tate fiant omnia co modo, quo meliàs - Ti Si veró etiam eim communi tuerit , Sacerdos in fuperpelliceo cum perfïci poteruat, LXXV, Eftze Monialium Confeffario ftola Corpus Chrifti deferens revereg- vel Superiori licitum intra claufuram ter, pra:cedemibus eum duabus forori- bus cum ceteis , & unà cum aqua bene- in infirmaria vl cellula vicina apertain di&a , & alia campanulam deferente , altari portatili decenter praparato lege- W allociantibus nihilominus aliquibus d re Miffam pro folat ] io inürmæ Moni- 8 maturioribus fororibus ad intirmariam lis? Ti Dico 1. Non lícet (altem ordinarié, vadat, & infirmam communicet , prout necin ordinariis , etiam gravibus infit- in Ordinario continetur, Si autem ali- mitatibus, quamvis fint magna fefla. A qua fotor infirmetur in tantum , quód cam injungi oporteat , tunc faccrdos Ita patet ex T rident, Seff. z j. cap. d* indutus, ut fuprà dc Communione di- fic flatuente: . Zagredi intra. fepta m- i naflerià nemimi liceat cujuscungue gt &tum eft, Oleum facre Uuctionis defe- rat , & unà forore crucem portante, ueris AHut. conditionis , fexss uel ais - f pracedentibus duabus eum cereis ad in- fnerit, fine Epi[copi vel Superiaris licen- [ Á firmariam vadat , & totus Conventus ta in [criptis obtenta. , [ub excomtii- lh cationis pena ip[o fatfo ducurrenda, Dare A.L[ cum proceffionaliter antecedat , intrans autem facerdos infirmariam dicat; Pzx autem tautum Epifcopus vel Superir l- i bsic domui: & catera fiant, ficut. no- centiam debet in cafibus neceffarns , nt- tatum eft in Ordinatio, ita tamen quód que Alius. nllo modo pofftt , etiam vigir " 5 abfterfiones cum ftupis fiant vcl à Prio- cujuscunque facultatis vel indulti hntit 1 riffa , vel ab aliqua forore cui injunxe- nus concefft , vel impajiemm' concedeudh, (; rit, Cavendum eflautem, ne de facili In prefenti autem non eft cafus urgehs - L'Pq vel neceffarius pro ingreffu , quia Mo- lt multiplicenmr ingreffus , modó caufa Gommunionis, modó cauía Unctionis, niales tam graviter infirma,ut ad Cho- li i X fine magna neceffitate : fed. fimul fat rum vel Crates accedere nequeant ; 88 ; Wl Miffam audiendam non tenentur. Un- d utrumque, Cüm autem fimul commu- nicari & inungi aliquam oportuerit;fo- de & íacra Congregauo Rituum anao Vb "7 ror aliqua crucem portet,& Pater focius 160j die 22. Augufti declaravit, 7 4 /]4 Qj facram deferat Unctionem , & primó Monialium infirmaria [acrifiium fiat Communio, deinde Undio: & in celebrari permittatur. Ex quibus patee fnal ifto cafu remaneat Conventus in infir- quód per Trid, fir revocacum privilc£r Pfa l) um in hoc cafu à Leone X. conceuP maria ufque ad completionem Officii, R Monialibus S, Clara. Porró ubi copia Miniftrorum fupradi- [q(mq[] &orum non habetur in promptu , vel Dice 2. In cafu raro & ext raordita- ï(nnld uran- propter aliquam neceffitatem feftinare rio infirmitatis per plures annes [3 me eporteat , omiffa Miniflrorum affiften- [a- tis & vix cutabilis ; ita. ut infirma z De Lege hbumanua, j Ciates accedere vel. deferri nullatenus pter addu&a verba lConciliik '(Trid. lo- pollit,probabilius eft cum debito Supe- o quentis disjunctivé , ffze Epifcopi vel $n- riorum confenfíu id licere, faltem ali- periortzs licentia , ita ut alteruzriuslicen- agnis feflivitati- quoties in anno in m o tia videatur füfficere, Unde (e Ü bus, in quibus infirma fpecialiter perit B. , Probabilior fententia eft;- quöd ! « facram Communionem, Ita à fortiori ju licentia ingrediendi Monialium mona- debent docere illi qui.tenent id licere fteria non exempta fed pleno jure Epi- toties,quoties Moniales juxta (uam R.e- Ícopis fubje&ta , ab ipfis ex caufa necef- gulam tenentur communicare, nim, Mi- faria dari poffit : fecus eft de monafte- randa quicitat Rodriquez & Pobabil- riis exemptis Regularium : quz ingre- lam. Item Pellizarius, )g H * diendi licentia dari poteft, & debet à Ratto Tum quia hoc nullibi repe- Superioribus eorundem, H : ritur jure prohibitum , nec di&um pri- n vilegium Leonts X. quoad hunc rarum Ratio ; Quia hoc aperté innuit mo- dus loquendi Concilii füb disjun&ione, cafum videtur revocatum per Trid. aut ! I:u;l N Idem claré legitur in Bulla Pii V, incip, per illam Cardinalium declarationem, - quia ad hunc cafum non cenfentur fe ex- Ut AMendicantium Ordines, $. 7. Quz ij l,/ tendere , qui videtur effe fat urgensac etfi per Gregor, XIII. fit revocata quo- adilla, qua funt contra, &on veró quo- ; neceffarius , neinfirma tot annis careat ad eaquz funt juxta Concil. Trid,Unde ii folatio faerz Miffe , durum enim certé & Conflitutiones noftrz Authoritate j .effet co tamdiucarere. Tum etiam,quía j tl Apoftolica approbata dift,2,cap.1.Lit. T. non violatur claufura; fu pponitur enim, poft relata Concilii Trid, verba, fubdit : quód Confeffarius vel Pralatus aliunde s teneatur & debeat ingredi ad. facram Cui decreto inharens Sacra Congregatio [ ( 1N Communionem infirma dandam ; imó Cardinalium , Concilii Trid, interpre- ont dd per Celebrationem fieret cum majori um , cen[jat , licentias ingredieudi intra. reverentiá acdecentia , & fine difcurfi- naxöah* fépta Monialium ex vera tantm neceffr- xüm'!;lt bus, qui debent fieri in afportatione Sa- tate concedendas , quoad mona[leria Re- cramenti, Tum tandem quia Cellz ,dcm:f, clauftzales regulariter funt loca deceniia &ularibus [abjetla, pertinere tauttm ad 7) Cffxï & honefta, nec fünt private domus, fed spfos Supertores Regulare:. Anno 1597. 5 axjw ad Ecclefiam pertinentes , unde non die 19, Jul. Quatnobrem poft decre- ii cotnprehenduntur in decreto Trid, quo tum Concilii Trid. Bononie r$62. prohibct celebrari in privatis domibus. ,j iflud habetur: Admonemus, Reveren- Pro majori dictorum intclli gentia A OMW dos Provinciales, ut circa ingreffam ad r QU/ERO XII. Qu ifnam poteft dare monafteria Monialium magnam cufto- - ld icentiam non fetvand diam adhibeant , & quando gravis ne- b ac ingrediendi ? iLegem claqfuræ, " Jf d ceffitas pro fui executione officii intrare j )1n LXXVI.; Hac qlxæüio movetur pro- compulerit ; unum tagtüm, aut duos ut n Tt plu- rb —— 330 T Abfï: FL Exam, $. plurimum focios , eofque graves fecum Ratío fl : Quia confaetudo legitime adducant.Inferioribus autemMoenialium — przfcripta veterem Legem abrogat , & Prafeétis ipfiProvinciales Leges prafcri- novum privilcgium iafert.: bant, quandoeis , & cum quibus fociis Debetne licentia ifta neceffario haberi Il ingredi liceat : fuper quo eorum con- in íctiptis? fcientias oneramus, Hac ibi, -Affrmo juxta clara verba . Conallii ( Verüm eadem Sacra Congregatio 3. Trid. Hoctamen probabilius pradice Nov. 1610. aliter fic flatuit; 4oszaligzs intelligendum eft de cafibus extraordi- sonafteriorum exemptorum c£i Regulari- nariis,& quidem etiam in foro confcien- (Ciï £us fubjetlorum fepta semini ingredi [j-. t* , non veró de repentinis & ordim- cet , nifi. licentia im cafibus zeceffariis. xiis,utieft, ingreffus Medicorum, Chi- concedenda, uedum à Superz'orz'lms Regu- rurgorum ;Operariorum,&c, laribus [cd etiam & . locorum Ordinarus Karioi.p. "Tumut evitetur pericu- i obtenta. fuerint. . Noa. obflantibus qui- lum incurrendi excommunicationem, bufiunque contrariis Legibus , Statutis, tumetiam , utlicentia detur ranüs & a turiüs. confuetudinibus etmm immemorabili- me bus, Ratio»,p, T um qüia effet valde one- VM n Tandem ut telleretur omnis diffi- rofum toties petere & dare licentiamin ! A enltas quz ex hoc decreto fortépofler. fcriptis 5 tum etiam quia non femper oriri , negotio iterum in eadem facra efttacilisacceffusad Superiorem, Ei 90 5 ! Congregatione propofito & Sandiiffimo |fufficit confenfus naturalis requilitus, l] Papzrelato die 21. Maii1630, Sancti- orctenus datus, vel pracfnmptus ex ta- l [ tasfua declaravit, hujufmodilicentiasà tionabili legiumé pgæ[criptæconfuctu- Superioribus Regularibus non effe pe-. di nec H tendas in illis locis, in quibus adeffet QU.ERO XIII,' Cujus cft claufuram d [ confuetudo, ut iftz ab Epicopistantüàm Monialium promovere,confervare; v dt.'lt concedantur ; hocenim cafu ftatuit & fitare ? Item poffuntne Epifcopi pro - decrevit, talem confuetudinem effe ob-. bitu, aut vifitationis vel ele&tionis caula fmas fervandam , & ipforum W . Epifcoporum intrare, ut clauiuram infpician ":., anrité L tantummodo licent 1as. fufficere, ctiam fervetur? [ LXXVII. &, 1. Concil, Trid, $9f privativé quoad ipfos Regulares , &c, x T Standum ergo eft his declarationibus, 2$.deRegul. cap, $. decernit , Bonifa- De quibusait nofler Donatus Tom, 4.). ciiOctavi Conftitutionem (qua incipit: " d cgo nullatcnus dubito ; tum quia fue- Periculofo) renovans fancia Synoqu pani 4 runt fub diverfis Pontificibus multoues univerfis Epifcopis fub obteftatione d tf il üuniformiter repetite : tüm etiam quia . vinijudicii , &imegminatione maledl us videntur renovatz per decretum cjuf- Cionisaterne, prazcipit ; ut in omnib A lQ " dem facrz Copgreg. juffu Urbani VIII | monafleriis fibi fubjectis ordinaria ; 1 N oritató €ditum 15, Nov, 1623, Et aliis veró Sedis Apoftolicz, auct i EM ciau ü- li 1 m 331 l De Lege bumgma. r claufaram Ssnäimoniæïium,rj;bi violata Ratiox.p, Tum quia id nullo jure D ] facrit , diligenter reflitur $& ubiiuüvio- expreffo videtur prohibitum,rum etiam al lita eft , confervari maxtimé procurent : quia, utdiceturinfrá n. 9o. qui in fimi- inobedientes atque contradictores per libus poteft difpenfare cum aliis, potöfï ï'(ïbu [ cenfuras Ecclefiafticas aliasque poenas, & fecum,ex jufta camen caufa. quacunque . appellatione poflpofita , compeícentes, invocato etiam ad hoc, Ratio2.p. Juxta Legem, fllud ff ad L. Aquiliam, cum multis fanlibus , ubi n fi opusfuerit , auxilio brachii fecularis, eft eadem ratio , idem eff juscenfen- Quod auxilium ut prabeatur , omnes ea . Chriflianos Principes hortatur San&a dumefl, Erjuxtal, zez poffunt , ff. de i Synodus , & fub excommunicationis Legibus, valet argumentum à fimili. P ..... Subfumo * Sed quoad hoc eadem aut u cena , ipfo fa&o incurrenda , omnibus faltem fimilis ratio dictat,quód Epifcopi mX Magiltratibus fcularibus injungit,Hzc & Monialium Przlati non debeant fine 1 ibi. j Et Subjungit in fine ejufdem Cap. legitima cauía ac neceffitate. ingredi claufuram ; ut .mimirum Monialium d quia monafteria Sanctimonialium extra quieti confulatur, Ergo. Auclit monia utbis vel oppidi conftituta, ma- lorum hominum przda, & aliisfacino- qnïz [j Confir. ex Bulla extrav.GregoriiXIIT, ribus (ine ulla fzpe cuflodia fant expo- [IPCIICï' incip. Dubis qua emergunt, edita158Te ycals fita , cutent Epifcopi & alii Superiores, TA VI': die 23. Dccemb. in qua, facta hac Epi- Qu fi itavidebitur expedire,utSanctimonia- les ex iis ad nova ,velantiqua monafte- fcopis & Przlatis prohibitione,fubditur; [ ( ria intra urbes , vel oppida frequentia Quod f contra fecerint, eadem antloritate uv iv reducantur, invocatoctiam auxilio, fi "dpoflolic flarmimns atque deceruimus ifó opus fuerit , brachii (cularis. — Impe- qui Pontificialis dignitatzs fuerint, eos prao dientes veró vel non obedientes per cen- pria vice,qua contra fecerint. zngre[fm Íuras Ecclefiafticas parere compell v Ita Concil. N -antg Ecclefa interditlos : pro fecunda, à mune- p re pontificali €$ à dyvinis fufpenfos, ac de W.2. Epifcopi & alii Monialium fu- ( ] ll periores Prelati poffunt quidem in ca(u inceps sp[ofaclo , ab[rue alia declaratione neceffirio , v. g. vifitationis vcl fimilis t " AL excommnicatos exiffere, Regulares veró rei gratia cum fe ipfis(uti cum aliis) dif- nv omni efficio ac mimlerio privatos excom- peníare ad ingreflum claufurz fibifub- I je& : attamen intutiori & probabilio- municationi [militer [abjacere, — Non ob- l ti fententia prolibitu, fine jufia & legi- flantibus quibufcunque GSc. tima cauía ac urgente neceffitate 1d non g. 3, De fa&bjtlxta probabiliorem poffunt.. Ita aperté colligitur ex antead- u (( du&tis verbis Tridentini: Ingvedi nemini fententiam — procurare obíervantiam " Ant claufurz Monialium , ctiam exen,pta- Ueeatcuju cumque condationisf. werit. Ttz tum LY " 352 TRACT. VE Exam. f. » 2 w yum non fpe&atad folos Epifcopos, eti- poffunt rantüm v , riüs. - idere vel vifitare c;:tc-y am ut Sedis Apoftolice Delegatos, fed ]i fumul, conjundim , &cumulativé ad Ratio ; Qu I uia ConciI. Trid. expfeää LE ipfos & ad prop í prohibet ingredi nifi in cafu urgente & fUf rios Monialigm exem- ptorum Prezlatos, neceffario,qui in prafenti non eft, j Ita patet claré ex Conflitutione Dii 3. $. Nec poflunt Epifcopi intrare ad ütt V. incip, Cera pafloralzs, edita. 1566. confecrandas vel benedicendas Sorores. Ttor Kal, Junii, ubi Ordinariis lecorum Necad faciendam ele&ionem vel Con- mandat , s; ze monaflerits Monialium 1 firmationem Abbatiffz , nec ad facien- Tror Jibi ordinarto jure [ubjetlis , [ua : ia bis dam exhortationem , vel ad indicen- L veró qua ad. Nomanam mediate vel im- dam, aut faciendam vifitationem Soro- M h rum. snediate [petkant. Ecclofsm , Sedis 4dpo- N [lolica autloritate , unà NB. cum Supe- Ratrio t uia hzc omnia poffunt fic- v vioribus eoruudem clau[uramy ut premtt- riad crates, Ergo non cft cafus nece(- li Utur, quamprimum poterizt ,. fervari [ [j tus, farius & urgens à Tridentino requiäf P'/ocnrem. Hinc etfi Epifcopus pote- y! flatem vifitandi claufüram exemptam B& 6, Tutius & probabilius ad men- W Monialium non habeat dependenter à tem Tridentini efl, quód nec ordinariis D] Prazlatis Regularibus , eam tamen licité Pralatis Monialium ingreffus claufurz D ) exercere non potett fine illis ; uifi moni- N fit licitus pracifé ad faciendam cledtio- W W ti , ut , quz ad claufuram pertinent, nem , exhortationem aut vifitationem ] procurent , recufent , vel tardent pre- Sorerum,velad eam indicendam, (OIU' curare : quia in hoccafu poffet Epifco- Ratio eft quz anté, — Dixi, pracife. ii us ZMontales. Regularibus [ubjetlas 22 Si enim concurreret fimul alia caufa, ut 4 zis qua claufAtram coucernunt tties vift- ad claufuram interiorem perluftran- T baYe» Qquoties vere cognoverit expedz're * dam , ad vifitandasinfiumas, ad viden-. " ut Sacra Congregatio Concilii cenfuit dum an zdificia , dermitoria , officinz, I f 17. Juliüi 1597. feu auoties ci quando &c. fint religiofó ac convenienter apta- * ii ,[Xam opus fueritut dicitur in Bulla * Jafert- ta: vel f quid tale fit , quod ad crates L Ísl tabili: nonautem fi nulla appareat ne- commodéfieri non PQFC&) licituscft in- f R ) ceffitas, vel fuadeat utilitas ; hoc enim greffus. Pm[ J effet (ine caufa inquietare Moniales , & QUAZERO XIV. Quomodo rcfolvis M H "Ll abuti fuá potcflite. hos cafus ? Al 1[] ll B 4« Epifcopi, pretextu videndian LXXVIII. L. Epifcopus vel Pralatus . l0 claufura fit violsta ,. non poffunt licité poteftne dare Matri licentiam ingle- M intrare monafterium Monialium fibi *mfl( diendi claufuram, ut invifat fuam f » "4d non fubjectarum, nififit publicum quód liam graviter decumbentem ; vel ut i* .A Ífit violata, & femel iterumque mo- terfit cjus Prafelïioni aut Inveüf'tïPPï " l qu; bj Büerit ozdinatiosearum Przlatos,Unde U ; TR ; ;,PO!?IIL m & De Legebumana. 323 ftn 2. Poteftne dCHciEntc medico mulier rationis carentes, Secusefl de amenti- medica intrare monafterium virorum, bus adultis. nie ut cutet. Religiofum periculofé infir- Ratio 1, p. Quia infantes 'non' poffunt u - mum,exirenon valentem ? od Moniales inquietare nec cis effe occafig j Monialis itinerans vel fugitiva peccati, Hincilla fuprà adducta verba poteftne recipi ad. claufuram alterius Tridentini , czjafeungme «ratis, intel- monafterii fut Ordinis 2 f liguntur deillis, qui habent ufum ra- fKf 4. Poffuntne recipi infantes aut a- tionRis, M mentes ? Katio 2,p, Licétamentesadulti re- pR 241, negat—ivä, juxta quandam ex- vera fintincapaces obligaïi()nis Legis, ac V n i preffam Declarationem Cardinalium. peccaü , prohibentur tamen admitti Katio ; Quia non eft cafus neceffarius, intra fepta monaflerii Monialium ideo, uyk — prafentia enim Matris non curabit in- quia poffunt illis effe occafio peccati & d& firmam, & filia loco folatii ob amoris tumultüs, interillas excitando turbas, « teneritudinem magis affligetur. jocando , turpiter loquendo vel agendo. : 4d 1. probabilius affirmo cum noftro Ergo Moniales morcaliter peccant imó dela Cruz , f1 fiat faltem cum licentia excommiunicationem incurrunt eos ad- i — Prioris de confilio difcretorum , affo- mistendo, j; Clantibus quibufdam fzecularibus , ut LXXIX, Oppono 1. contra hoc de grel ( 1c vitetur fcandalum. amentibus, Etiam infantes mafculi Ratio ; Quia obfervantía claufurz Monialibus,&infauntes femelle —— Mo- li folüm eft de I« ge humana, confervatio nachis poffünt effe occafio peccandi per ; &utem vitz efl de jure naturz, ta&us, ofícula : Sed hoc non obflante d 3. R. nc o j o ativd pro utraque par- poffunt illi admitti . Ergo & amentes V " te. Ratto ; Quia non eft cafus necef- à Monialibus, .rcm ^ m fariusd Trid entino requifitus , poffunt 2. Admittere aliquem ad claufuram n enim tales Sorores ad interim extra cui ingreffus non eft prohibitus , non eft Claufuram accomodari. U nde ;. non pof- peccatum : Sed ingreffus claufure a- funt ad claufuram admitti fine ipeciali mentibusnon ef prohibitus , quianon confenfu Sedis Apoftolicz ; & itahabet praxis Romana. fant capaces Legis.Ergo. Forté tamen ad id 3. Hominem ufu rationis carentem ; licentiam daz- peteft Nuntius Apofto- admittere ad claufuram, idem eft ac ad- 19 licus iflius Pro vinciz., Coníuli etiam mitterebrutum : Sed Monialibuslicet , Poteft Ordinarius loci » fiforté Ípecialz oPu;.» quadam facultate admittere brutum, Ergo. polleat quoad hoc, 4« Amentibusin die jejunii nontan- K d 4. de infantibus R. quód poffint tüm femel fed fzpiüs licet dare carnes;.. » 2 ad claufu ramadmitti, & Moniales non & hoc ideo , quia non tenentur Lege: fm'fr:xl peceent eos admi tterido,, puta, qui funt n d Ecclefiaftica jejunii autabflinentiz. Er-. feu diícretione ac ufu go fimiliter. doli expfrtes à j - ,Adh x — JRAÁACI ER Exam.$. E f 4 dift 1 d t Giii . maj, Poffunt «ffe occafio QUAERO XV . Quid fentis deþ'Legc— ttibute:um & vect;galium? pro xima & perfe, IN. maj. Quia com- LXXX, Ante R. Suppono r, hec & muniter & per (e loquendo ad infantes j 120n habetur affectus libidino(us.Poffunt fimilia nomina , vectigal , tributum, * [o) l efle occafio valde remota , & folüm per o abella, colle&a, pra'ftantia, accifa, fli- gia, &c, licét pro h dens , nim, przecifé ex malitia hujus pendia, talia, peda r SC;CX locorum & occafionum , velrerumdi- - velillius Monialts infante per tactus aut veifitate vatientur, quoad prafens ta- afpectus in partibus fecrecioribus abu- tentis,C. maj, & conceff1 min, N. conf. men à DD, pro codem fumuntur, cüm 4 taà eadem fit ratio tra&tandi de uno acde Fateor tamen opti iil e& prudcntifïïmö alio, Significant autem cenfum vel facturos Monialium Superiores, fifeve- peníum aliquod. ex fubditorum bonis, ïä ré prohiberent maículorum ad eas in-, ) ere(Tum. Et eadem ratione in aliqui«- agris , domibus , pecoribus, mercibus, &c, vel etiam ratione tranficüs præüaü- bus locis fan& eis prohibentur catuli, | & alia quedam bruta Monialium ufui dum Principiterrz pro fua ac Keip. ne Áin ceffitate. non neceffaria, 1 Suppono 2. Ut tributa Gn(ju[ïïa,:tc— A. 2, dift, maj. Si ex illa admiffio- uiri i 1. Ut fint impofita ab habente ne non poffinc fequi mala , abfurda, & ; ] 1 udit * auctoritazem , v. g. à Capite Reip. ptt- M: inconvenientia , uti oftení 1eft magis fe&tz,aut à confuetudine immemoriall,. W erdinarié poffe fequi ex admiffione a- 2. Utnon imponantur ad dirandos Re- : mentium quàm infantium ad clauíu- ges, aut in luxum eorum , vel res vanas, h ram, C. maj. fecus, N. maj. Beneenim ^Ul Ícd ad congruam Principis fuftentatio- - ftat, quód is,qui amentem ad aliquosa- ? nem, & communem utilirateim V. g 4 AT l'l[am &us inducitgraviter peccet, licét amens juftum . bellum, a d viarum reparauo- — D! fànte ceffettti- [o j Legis & peccati incapax fit. nem , &c,qua cauía cef s Ad 3. dift. maj. Si Præci(& confide- butum:cui confuetudo ctiam immemoe 3. Uc infolve - !näunï retur carentia usus rationis , C, maj. Si rialis obflare nequit. li fimul confideretur occafio malorum & dis tributis fervecur propotti oinordim & ad fub* I'thuy inconvenientium, N. maj. ad neceífitatem communem ; wa i necelli- Shl Af Ad4. N. conf, Difparitas eft : ditos , itaut pro parva & brev n a & dur-. d exuno non fequuntur mala, quacx al- tate non petantur tributa mag N Ti turna : nectantum à paupere, qu antum tero. Item imgrefï'us monafterii Mo- i £0f àdivire. 4. Ut non imponanty i Pcf'- | nialium in amenteadulto non potePc ali- s fine u- Ifdï,ilu fonis privil egiatis feu exenipti qua ratione cohoneflari, ficut miniftra- iofis ucciulque k"w /,i' [ tio cibi aliàs prehibiti , nimirum velra- cendaPapz , v.g. Relig fexüs , aut Clericis major am Ordinuti» fa:ig : tione morbi, vel ne humor melancholi- veletiam minorum , fi b encficium Bà- Faj cusamentiam augeat, aut vite pericu- &ad 1um caufet, . / beant. Nam ab üs exigentes; coníi E a De Leg? bumana, 55 confiliantes, auxiliantes,faventes, exe- qu?a pars juxta virium fuarum propor- tuonemrenetur in fubfidium communis quentcs, &c. excommunicantur, Ad- dunt aliqui infignes Dodtores , ut Caje- neccffitatis : tum in commutatiya, quà proptr onera & curam boni pubDlici; NI tanus,Navarrus,&c, hanc conditionem, ut fcil. non imponantur illis , quz ve- fuo Principi vel Magifh*atgiihbditi de- huntur ad proprium uíum. Scd praxis bent faftentationem & cóngruos redi- Á " huic falutari do&ring obftat ;ut patet in tus. *Ergo. RA2 Si communi famá ac populi j tributo, di&o 4cc;/a, quod inquibu(- perfuafione tributum aut veé&tigal cen- VN dam locis imponitur vino , olco, carni- bus ad proprium ufum deftinatis ; uti & fcatur effe iniquum , autfüb pratextu: pecoribus domi privatim faginatis ac congruz fuftentationis, vel alterius ne- mactatis. Resfané dura, &, nifine- ceffitatis impofitum , cedarin ufus non ceffitas cxcufet , periculo 4 [5 H " Utinam neceflarios , v, g. ad nutriendam pom- faperent , & hac practice intelligerent pam fuperfluam ,vel ad avaritiam , &c, nonoblte at in conícientia : five ad fol- quorundam Príncipum Con filiari1in ga- o vendum, five ad non (olutum rcfütuen- bellis. excogitandis & Principili fuo dum.. Ita Sylvefter & alii. fuggerendis dexterrimi. — His fuppofi- t15 N Ratio: Quia Lex injuffa fecundüm but .T. Leges juftz tributorum & ve- fe non ligat in conícientia. o DiXi ? —[&" &igalium non funt puré peenales, fcd cttudgm [e, quiabene monerdictus Au- obligantinforo confcientiz, nontan- ( thor, quód in hoc cafu poffit peccari ra- tim ad folvendum,fed etiam ad non fo- tione mendacii, perjurii, vel (candalt, t lutum & defraudatum reftitucndum. & hujufmodi : adeoque ratione fcandali r Hac eft. (ententia tutior & probabilior vitandi , & publice tranquillitatis caufa rf — apud Thomiflas & multos extrancos, quilibet indiftinéte tenetur, )y | quitamen non ncgant , poffeinaliquo E. 3. Si quisinjufte effet à Principe j u cafu àPrincipe cuidam loco in ponam damnificatus, vel Princeps effet cjus de- alicujus delicti imponi legem cujufdam bitor , & non poflet ullà aliá vià à Prin- i tributi puré peenalcm. cipe , hujus dcbiti conftio , rchabere j ? — Ratio1, . Quia obediendum eþcjuüis íuum , poteft fibi , feclufofcandalo & « Legil)uS. Unde Apoftolusad Rom. 15. alie quovis peccato. fatisfacere nonfol- at Jvecefptate fubditi eflote , etiam vendo gabellas,licét quidam tertius eas pka(;ter cov[cientiam , ideo enim. (ubi emerit ; nifijudicct , hunc emptorem Y g notetur cobn.xio cum eo, quod dxit graviter damnificandum. Ita Sylvefter, dc conícientia) ( rribura praffatis, & alii, j P Q n Reddite ergo omnibus debita , cuitribu- Rato eju[dem eff 1 "Tum quia illi n dumsyribatum $ cui veäzjgæl,wäigal. commun t:r' gabellas. emunt minori Katto2, Lcges tributorum & ve&ti- , pietio , propter fimiles fraudes , quas D Íciunt communiter fieri 5 tum etiam; $ ä gg*ium fundantur tumin juftitia legali, quia V í Xh,su»v' CUR AGELEA ExXAWN $. 336 quia Tr inceps non p;)te& altäri vendere nem, Aatio : Quia effet caifo lr mcum , fed meum eft jus retinepdi mi- injuftitiz, Siautem minor pars,(ciens, fe ron confentiente , tributum tamen hiillid , quod aliàs Principi deberem, fiille mihi non deberet. Ergo. effe imponendum, confentirer, peccaret ï 8&.4.- Sinon aperté conftet de jufti- mortaliter,fed folüm contra charitatem, noncontrajufütiam, — Kare; quianon tia, nec de injuítitia gabellz aut vecti- alium, feddubitetur, tutius& proba- eft caufa eflicax injuflitiz , utpete que Simile eft in eli- bilius eft, fubditos in confcientia teneri nihilominus fieret, D folvetre, gente indignum , qui aliunde cligere- tur, Vide-Tradt 2. Exam. 2, n, 55 Ratio patet ex illo generali principio : Ia dubis prefumendum eft pro Principe quam fententiam teneatur fequi Prin- feu Superiore ; àquo fi femel rccedatur, cepsin impofitione tributorum, Nec QU/ERO XVL Tenenturne omnes ruet tota boni Regiminis ratio, lege humaná , etíam ipfe Legislator, . valet, quod alii dicunt;hoc principium - folüm verificari , quando non agitur de Princeps, Monarcha ? Clerici & Keli- intereffe R egis, Non , inquam, valet, giofi lege civili vel dicecefaná? & quo- [/ modo peregrini, vagl, pue;i,amentes? yuia interefle Regis quàtalis, cftinter- p effe ipfius Regni, Nam Rex propter vcl danturne homines exleges? W Regnum , non econtra ; ut Íuprà dixi, LXXXIL. z.1, Nullidanturinhac N vita homines, etiamjufti, exleges, lta Undein favorem fubditorum etiam híc [ non valetillud : 4Melier eff. conditio pof- S. D. q.96. a, $. in Sed Cont. ficargu- h fideutis ; dequo in Tra&. 2. de coníci- ens : Apoft, Rom. 15. dicit: Ob am- W entia,Exam, 1. D. 12, & 13. ma poteflatibus fublimtoribus [ubdia J Sed non videtur effe fübditus poteftati LXXXL. Quomodaetefolvis hunc ca- l fum ? In cujüídam Principis confilio qui non fubjicitur legi, quam fert po h tractatur de impofitiene alicujus tributi ftas.. Ergoomnes homines debente Y - u injuftiymajor pars Confiliariorum con- legi fubje&i ? confequenter non daüt;lg; : lu homines exleges. - fentit ; Quid faciet pars minor, votis D hi inferior ? nonne falvà confcientià eti- Declarat hoc ulteri 355 D.in n ül fl am peteft confentire, quia plurima vota de fuirationelduo habet:Primó q;1idcn1,-3$ M Q valent, quod eft regula humanorum aduum;: If/!f de Dico : Non pcte&ünemortalï. Ka4- fecundó quod habet vim coactivam,Du t : In nullo cafu licet approbarc ma- pliciter ergo aliquis homo poteli € e JP[fm do,ficut regglaï' lum,vcl pofitivé ad illud concurrere. Si Legi fubjeétus; uno mo ( tum regule , & hoc modo omnes ! minor pars , fciensfe non confentiente qua majcrem partem íua vota retractaturam qui fubduntur poreftati, fubdunturDeg ! W Alio modo dicitur tamen confentiret , peccaret non tan- quam fert poteftas. J!U[Ma tüm contra Charitatem,fed & contra ju- aliquis fubjectus Legi , 'ficnt coactum A[[Um flitiam , adcóque tenetur ad reflitatio- cogenti; & hoc fecundo mo do hofp'in*fs' virtuo- W x "n d De Lege humana. 337 virtuofi & jufli non fubduntur Legi , fed debet voluntarius d nc;n coactus Legem Fl (b foli mali; quod enim eft coactum & implere. . Eftetiam Princeps fupra Le- violentum , cft contrarium voluntati j gem , inquantum , fiexpediensfuerit, voluntasautem bonorum confonat legi, poteft Legem mutare , & in ea difpenía- áàqua malorum voluntas difcordat, Et re proloco& tempore, Hac ibj. ';4: ( in hoc fenfíu in R. ad r, explicat S, D. Ex his patet, quód & quomodo Papa | WU n illud r.ad Tim,r. Jufto non eft pofita tencatür ad jejunium, confeffionem an- nuam , &c, & Rex ad certa mercium Lex. Vide fupràin hoc Traé&t. Exam. 24 1. AT. ad Oppof. P pretia à fe flatuta. Fateor tamen , fi B.2. Princeps& Monarbha tenetur Lex effet circa materiam , cujus obfer- V fuislegibus quoad vim directivam, eft vantia conditionemPrincipis dedeceret, autem folutus ab iis quoad vim coacti- ; v.g. de non portando gladio, &c. eum vam, non ligatet , etiam quoad vim directi- i Vam, Declarat & ptobat hoc S. D. ibid. ad Hinc data refolutio tantüm in- ( MM 3. dicens : Princeps dicitur effe folutus telligitur de materia , qua fubditis & ( dLege,quantüm ad vim coacuvam Le- Principi eft communis , non qua fub-- Q&X gis: nullus enim proprié cqgitur à fe ditis eHPropria. ip(o ; Lex autem non habet vim coacti- Dixiin R.2. Pfincep: e& AMonarcha, jli vam , nifi ex Principis poteflate. Sic five fit Ecclefiaflicus five(ecularis. Eft g l, igitur Princeps dicitur efle folutus à Le- autem Monarcha Principatus unius, fcu (i ge» quianullusinipfum poteft judici- quando unus praeft abtolutus & inde- I j um condemnatioriis ferre , fi contra- pendens ab aliis, Et hic tenetur. fuis i Legemagat. Unde(uper illud Pal. fo. Legibus quoad folam vim directivam, ii Tibi foli peccavi , &c. dicit Gloff. quod Nam fi loquamur de Regimine Arifto- Rex non habet hominem , qui fua facta cratico, ubi Optimares dominantur, e- m dijudicet. Sed quantum ad vim dire- julque Leges vocantur. Sezatusconfulta ; g Cvam Legis Princeps, fübditur Legi velfiloquamur de Regimine Democra- propria voluntate fecundüm quod dici- tico , ubi fumma poteílas eft penes cc- "( J tüt, extra de confüit. C. cum omnes: tum 115) populi , ejufque Leges vocanrut o* Quod quiíque juris in alterum ftatuit, Plebifcita ; on eft dubium, quemlibet I n ipfe eodem jure uti debet. EtSapien- tum ex Optimatibus , tum ex populo tis dicit authoricas: Patere Legem,quam teneri Legibus,ctiam vi coactiva ; quia ipfe tuleris, Improperatur etiam hisá quilibet illorum refpe&u totíus coctüs qu Domino:. Qui dicunt & non faciunt , eft verus fubditus, & qui aliis onera gravia imponunt , & LXXXII. & 3 * Clerici acRel'gioft àpfi nec digito volunt ea movere, ut di- J Legibus civilibus pro communi Keip, lj citur Matth, 23. Unde quantum ad Dei gubernio latis, fuo flatui ac immuni- judicium Princeps noneft folutus à Le- um tati non prajudicantibus tenentur in- dire&é , ac fola vi dire&ivá diredté ortà ( gequantüm ad vim djrc&ivgm ejus, fcd Uaü ex sss E 1 38 TRACT. F. Exam. $. Llæ 1 ex Eege naturali & Ecclefiafücà , q præcedeätia in Proceffionibus vel Se. [ vult, ut qui fentit commodum ( Kcip.) pulturis & fimilibus, cffe componendas fentiat etiam onus;faltem quod fuo fta- ab Epifícopo , amotáà omni appcllati- V Oonee í tuinon prejudicat: non veró tenentur ii dire&é ac vi coa&ivà. Ratio 1. p. de obligatione indireda li Ratio 1.p. eft hic inferta per ly, Ov eft, Quia Ratio & zquitas naturalis u fentzt. commodum &c. di&at , quàd pars debeat habere con- formitatem cum toto, J Ratio 2, p. Quia Clerici ac Religiofi K non funt fubditi foro civili, Ratio 2. D uia Religiofi exempti f &,4, Tutius & probabilius videtur, non fant fubditi- Epifcopo fed habent Superiores , jurisdictionem quafi Epi- quód Religiofi exempti, quoad ea, qux iuo ítatui & privilegüis non prajüdi- fcopalem habentes, immediaté fübje- [ l cant,& ad communem obfervantiam, |cos Papz. ïn tet- 3. ac totius populi devotionem fpe&tant, .. LXXXIV. Refp. j.Qui funt [j ut funt,fefla;publice Proceffiones, jeju- ritorio alieno, five tranfeuado, ftve ii U nia,&e. fub peccato mortali inre gravi morando, non tenentur Leges particu- lates fui territorii fetvare. 2. Nifi fint tj teneantur Legibus Epifcoporum faltem Ut indirecté, & ex naturali zquitate ratio- tales, qui ex officio tenentur effe pra- 2, Licét f ne conformitaus cum aliis, fentes , aut quibus abfentia feu omix o non directé & €éx vi earum. moraliter imputatut, D[q;n EY Ita de feftis & cenfuris ac Proceffio- Ratío t. p. Nullum agens agitexra nibus Seff. 25.cap. 12, flauitur à Tri- fuamípharam: — Sed fphara a tivitatis 'dentino decernente : Ceníura & in- Legislatoris cft proprium territorium. ,l [ terdicta, nedum à Sede Apofltolicà ema- Unde eft illud ex Jure: Extra terri- fitge nata, led etiam ab Ordinariis promul- torium. jus dicents mon paretur impunt. Ergo extra illud non habet jurisdictie- 'Mng gata, mandante Epifcopo à Regularibus in eorum Ecclefius publicentur atque nem faltem a&ualem in fubditum pere- d ferventur. Dies ctiam fefti , quos in grinantem,fed folüm habitualem, diccefi fua fervandos idem Epifcopus Secunda pars patet ex €o, quia Paro- f [ praceperit,ab exemptis omnibus, euafr chus extra Dioccefia vagans peccat com x ts Regularibus , ferventur. Et cap, 13. tra Leges Dicecefanas, non faciendo [2 Exempti agtem omnes, tam Clerici fa- qua funt Officii Pafloralis. Idem € Vl Pflü P&W culares , quàm regulares quicunque, Clerico non comparente ad $yno um, & tutius cfb;perte" Mfd!ü/a etiam Monachi , ad publicas Proceffio- .. Refp.6. Probabilius nes vocati, accedere compellanturz iis grinos & advenas tener i fervare Leg& P"'lüis l Wt d tantüm exceptis , qui in flrictiori clau- territoril , pet quod,cmnfeunf, pgh celebratione fefli audiendo Sacrum, ? KT fura pcrpctuö vivunt, Hzc Concilium. Quod ibi przmittit , omnes Religiofo- ftinendo ab opere fe ry ili,vel à cibis pro* :,*4.:(.0'.( fi fn]u— ibi toto m:—c " [ , um & Ci;:icgrugg conuovcrfas de bibitisin dic jejunij, & i ii : De.Lege bumanuds 339 communi exorbitans, hu ne t;efpxe—ö'*cu'fefti ; vd toto die refpe&u Ergo debet re- [ di&z abftinentiz , nifi ex alio capite ex- ftringi ad terminos loci. Ill cufentur. Idem à fortiori dicendum LXXXV. R. 7. Pueridum pcrvrene- eflde vagis, id eft; nullibi domiciltum runtad ufum rationis ( quod cenfetur habentibus vel diu morantibus, communiter fieri circa feptennium ) fa- ':pneiu itas d Natio datur à Gonet ; $i brevis abfen- tim incipiunt fübiiciLegibus, non folüm A tia fafficit ad Viatores eximendos à fub- Divinis,fed & Ecclefiaflicis,excepta Le- di- ge jcjunii & Communionis.Eft commu- je&ionechis proprii territorii a quo á Ícedunt, debet quoque fufficere ad illos nis fententia, 5Iigx[ j fübjiciendos Legibus alieni territorii, Ratio ; Quiaante ufum rationis Le u g per quod tranfeunt : par enim eft , ut non cenfetur promulgata, Exceptio à Lege jejunii & Communionis patet in melia. fentiat onus , qui fentit commodum , ut habet Regula Juris, propriis locis, Qu . Sequitur ex dictis , , eum qui mané iNot, tamen, quod illud ly flatiz; non debeat fumi phylicé , fed moraliter , us difcedit ex territorio, ubi ligat Lex jeju- nii,& vefpere venit ad locum , ubi non preíertim quoad. Leges Ecclefiafticas. cLeg eft jejunium , poffe in caena comedere '"Ecclefia enim veluti pia mater non vide- ye ! tur velle pueros ad auditionem Miffz carnes: Quia non tenetur ad Legem ena particularem íui territorii 5 Neccenfe- v. g. obligare , mox ut funt capaces Ra- fenti/ turquisex dolo agere , qui utitur jure tonis, nift ad fammum (ub veniali : & fuo , nifi ex preH?:. dolum feu fraudem hoc ideo, quia adhuc imperfecte appre- intendat, hendunt, tum myíleria, tum przce- |puni , Sequitura.Eos à fortiori ftatim fubji- prum ipfum. Ex quofit , quód facilé N i I^ ci Legibus particularibus loci , qui ad negligantea , quz ad pracepti imple- i " tionem requiruntur, Hinc & DD, in eum veniunt animo ibi perpetuó, vcl ad J longum tempus, vel ad aliquot menfes diverías abeunt fententias , dum aliqui j aut feptimanas manendi, alicujus nego- fentiunt, pueros poft feptennium ftatim pin tii tradandi caufa, v.g.Legatos, Studio- obligariEcclefiz legibus,tempus obliga- j | h,([]u , fos,Mercatores,&c. tionis expreffé non determinantibus, ut " D U i j Sequitur 3, à fortiori advenas & pe- funtLeges auditionis Miffz,annueCon- regrinos teneri Lcgibus communibus feffionis, &c, de jejunio enim determi- loci ad quem veniunt, licétillzin pro- J nant, De Confefüqne vide Tra&. 13, !d k pria Patria non vigeant , v.g. quidam Exam. 4.n, 57. Mediolanenfis veniens in. Germaniam T QW n Hac ut plurimüm determinanda funt j st primis quatuor diebus Quadragefime judicio prudentum, Confeffariorum ac (( i ( tenetur ad jcjunium Parentum; qui Ícient, uti tenentur , at- e(fet immunis, ; àquo Mediqlani j tendere, an pueri difcernant bonum áà ]i j Ratio : Quiailla immunitas eft con- malo , an erubefcant de mendacio , aut fuetudo vel privilegium locale à jure .«ommiífa impudicitia , &c, aliis enim &l ] m(w Uu a citiüs, 340 TRACT. VT. Exam, $. citiüs,aliis tardiusjudicium maturefeit. agnofcant fe lubditos Papz & Ecclefiz, D) 1llis firmiter affentior, qui tenent , pue- hoc fitviáfacti , non juris, Item licét Wt r ros poft vel etiam ante feptennium obli- in ponam fuz rebellionis ab Ecclefia l f Al gari precepto divino Cenfeffionis in ar- fint ejecti & excommunicati , poffunt ticule mortis, pofito quód aliquid com- tamen ab eacogiad redeundum: &ipfi af miferint , cui peccatum mortale fubeffe continuó redire tenentur. - Hinc toties j n poffit , ,ne exponantur periculo aeterna peccant , quoties Leges Ecclefiz trans- damnationis, grediuntur, nifialiqui , nim. haretidi 4 LXXXVI m.8. Amentes & lunati- materiales, excufentur ratione invincde b KK ci habentes lucida intervalla obligantur bilisignorantiz, omnibus Legibus pro cotempore, quo Hzc doctrina fcitu neceffaria eftCon- [ utuntur ratione. Idem efl de cbriis, fefforiin cafu quo aliquem hareticum k dormientibus ,. ignorantibus culpabili- vultreducere ad Ovile Ecclefiz Roma- DT lt ter,pro tempore ebrietatis, dormitatio- nz, utcum erudiat pro facienda Primaj nis, &c, Confeffione facramentali, á Ratio: Quia non efl rationabilis QUAERO XVII, | Poteftne fübditus j fl caufa deobligationis , cumebrii, dor- interdum uti Epiikia , feu agere contia Mil ) mientes , ignorantes, culpabiliter tales, k D ? verba Legis ? fuà culpà fe conjecerint in eum flatum, LXXXVIIL &. affirm, cum S. Tho, Ef in quo Legis obligatio eis eft impoffibi- q. 194- 3. 6. Declaratur & Rarío datür ; lis, ex eodem ibid, Omnis Lex ordinaut 9- W TW Sicut etiam nón apparet ratio, cur amentes, lucida intervalla habentes pro communem hominum falutem,utfuptà illo tempore lucidi non teneantur : ad- dicum eft, & in tantum obtinet vin & l BU funt enim omnia ad obligationem re- rationem Legis : fccundüm quod vcró ämm quifira. ab hoc deficit, virtutem obligandi non Ü B 9. Qui permanenrer carent ufu habet : Sed contingit tnultoties, (IUö tj ) rationis,nullis tenentur Legibus, &ze: aliquid obfervari communi faluti € A il Quia juxta S, Tho. q. 17. de verit, a, 3. utile utin pluribus, quodtamenin ali- Cf Lex eft quoddam vinculum rationale, quibus cafibus eft maximé nocvut & Ix'ü ( Tenuenturne infideles & hzretici Legi- cim enim Legislaror humanus non po i&lh* bus Ecclefiz Catholice? fitomnes fing o ulares cafusintueri, pro- ET LXXXVIL4ffr mo de hereticis,nego ponit Legem fecundüm ca,qua in pl f?'fs & ] de infidelibus. Katio : Quiainfideles, busaccidunt. Ergo ficmerganr e2u5 lg | cüm non fintbaptizati , Ecclefiam non- in quo obfervatiota lisLegis fit damnola ^U.14 * ? & Ecclefia nullam dum funt'ingre[ïi communi faluti,non eft obfervanda, Q adhuc habet in eosjurifdidionem. Ha- Explicat hoc exemplo : Siin civiti- N Do retici veró per Baprifmum veluti janu- te obfeffa flatuatur Lex, quód pott& d- N f li vitatis maneant claufz , hoc eft utile A am, Ecclefiam funcingreffi & ejus ju- [ V i amen v rifdictioni fubjedti. Licét kcnim non communi faluti ucin pluribus: fit con- R De. Legebumana. ' 341 V contingat cafus , quód hoftes infequan- minum vnfitutum ,' quod )»10 I;ege fufei- [ tur aliquos cives , per quos civitas con- püur. cum deficui Lex. Linde confue- 2 ft;g ! fetvatur, damnofiffimum effet civitati, tudo proprié non eft ipfe frequensho- TT Rificis portz aperirentur. Ergo in hoe minum ufus, fed jusex co ortum ; unde ï:. cafu effent portz aperienda contra ver- diflert à corruptela feu abufu , in quo 2 H ba Legis, ut fervaretur utiliras commu- non eftjus, Dixb, czzz defieit Lex, qua nat Subdit tripliciter potefl dcficere. . Cüm nis,quam Legislator intendit, i - deinde S, T ho, Si periculum non fit fu- plané non eft Lex. 2, Cüm fit inuülis. Qdl bitum , fed patiatur moram , non perti- 3.Dum efl dubia vel obfcura. R, 2. net ad quetlibet, utinterpretetur, quid Confuetudo efttriplex, r.Se- dl civitati fit utile vel inutile , fed folüm ad cundüm Legem, & hzc Legem vel con- al [ Principes, quiin hujufmoedi cafibus ha- firmat, velíaltem interprecatur, ac de- clarat, fifit dubia, velobfcura. Unde, E.cd'fii )l bent authoritatem in Legibus difpen- fandi, - ut anté dictum,eft illud ; Coz(metzdo ef I ss * l Not, quàd fit triplex interpretatioLe- optima Legftm z'nterpres * & fic. valet Altera eft !) d gis. i, Authentica, qua fit authoritate contra tertium defectum, Mlius , qui Legemtulit ; & habet vim RU prater Legem , feu inducitur moribus Legis. 2, Ulualis, qua fit ufu & con- utentium, ubi Lex non eft, quaz praci- rm o fuetudine, quz inde dicitur optima Le- piat; aut prohibear ; & fic valet contra u&l &um interpres, — 3. Doctiinalis, qua fit primum defe&um. — Teitia confaetudo per doctrinam feu interpretationem s cftcontra Legem , feu qua aliquid ob- Do&orum, & non habet quidem pro- tinct, quod repugnat przcepto vcl pro- Veo . prié vim Legis ; nontamen ei deefl pon- hibitioni Legis P & Ífic valet contta fe- mxc-ba dus authoriatis. cundum defectum. Ti Et de hac potiffi- Cujus virtutis aCtus eft interpretatio müm eft difficultas, $ m Legis ? R, 2. Confuctudo habet triplicem t n Dico; Efta&tus virtutis , quz efl fpe- vim , nim. interprctandi, abrogandi, cies jt)üitiæ , juxta S. T ho, 2, 2. q. 120. ac inftituendi Legem, Ita fequitur ex 3. 2. 11 C, cul virtuti nofnen , Epzzki'a, di&tis, & doccturà S. Tho, q. 97, a. ?. in c. di&a latiné 225/;745 , quz eft virtus diri- lhijlmllïïï' gensactionesin cafibus , in quibusLe- Ratio S. D.eft: Lex proficifcitur à es & Regule operandi deficiunt. Plura rationeac voluntate Legislatoris : Scd quuz de hoc vide fuprà in hoc Tract, Exam, »- hecnon tantüm manifeftatur verbo;íed 2. n. I4. & fa&to. Ergo ficut Lex poteft declara- QU/ERO XVIII, Quid eft confue- ri, abrogari, introduci verbo, ira & fa- Üv fo tudo 2 potcfine abrog;zrc, autinducere &o, feu a&ibus multiplicatis. Etad 2. Legem,feu habere vim Legis? oflendit, quód is, quiincipit primóa- LXXXIX. R. r. Confuetudo bene * * gere contra legem,non agit male,dicens: "T : efinitur fus quoddam | moribus bo- Legcshumanzin aliquibus cafibus defi- TA ciunt " Uu 3 A 342 TRACT. VL Exdm, £. Y ciunt , utfüprà dictum , unde pombiïe à duabus partibus populi,fi eum dividas eft, quandoque prater legem age:e , in in tres , loquendo de folis, qui Lege te- caíu fcil,in quo deficit Lex , & tamen nentur , ficque non compurantur infan- ac&us non erit malus; & cum tales ca- tes,amentes,extranel,&c. fus muïtiplicancur propter aliquam mu- Sexta: conditio efl,ut confuetudo non tationem hominum, tuncmanifeflatur inducatur ex fola devotione, fed cum - animo fealiosque obligandi: quia aliis OT. eUNUE EC APRUMDRSMECHPUE M 22 RNEGE per confuetudiunem, .quód Lex ulterius noneftutilis. Haxc ib nunquam erit Lex, ad hancenim inLe« R. 4. Utconfuetudo Legem abroget, gislatore requiritur intentio obligandi, Exemplum confauetudinis ex devotione : & ipfa vim Legis obtineat , diveríz re- eft in receptione cinerum in feria 4, ante 1 quiruncur conditiones, Primaefl , utíit jufta ac rationabilis, Dom. 1. Quadr. Itemin more quoti- | $ ita ut non ficcontra aliquam Legem na- die ter pulfandi propter Salutationem turalem vel divinam , ut patet claré ex Angelicam , & audienditres Milfas in ï cit, S. Tho, ad 1. Unde (i quid fiat con- Natali Domini, In dubio, àn fit mera l tra has Leges;eft corruptela , ut patet in devotio , an veró Lex fub peccato ebli- gans, quid fit faciendum, videin Tradt, D! toleratione Lupanarium, de qua fupra : 2. de confcientia;Exam. r, n, 1. 7.Ut ngl item ut non ptæjudicet communi utili- uj tati,ut conftat ex definitione Legis, non fit precife inchoata , nec percon- - Actus confuctudinem non uia alis de [* Secunda. trarium actum interriipra (q introducunt , nifi fint externi, à populo novo effet reincipiendum ) fed w fit- ac Principe cogniti. Jértia, Debent frequentia actuum continuata , &tan- ? eífe a&us. voluntarii, Unde fi alicubi dem completa;ac perfe&a. l e(fct confuetudo celebrandi feftum ali- lii Oclavo requiritur certum tempus ; cujus San&i, quia corpus ejus ibi cre- hinc fi confuetudo inducatur à popuo D lg ditur effe fcpultum , fi poílea reícia- cum confenfu Principis folüm tacito fett X tur , noneffeibi fepultum , confuetudo prxfumpro (nam fi(t expreffus , cot 4. Si Princeps, fuetudo illico obtinet vim Legis) fet- 1j non amplius obligat. vel qui przeft Communitati , reclamat vandum efl tempus à Jute requifitum ; :i'füfüdj contra confüetudinem , uon obtinet Princeps enim prafumitur velle fervate. ] &j [o4 at ; adeo- ea,qua jure communi ftatata funt, Cz- N vim Legis, nec Legem abro [e] terüm , cüm nec injure civili , nec 1n lg que requiritur ejus confenfus faltem ta- H citus feu przfuuiptus , confiftens in hoc Canonico ullum certum tempus lega- uód non contradicar, cüm tamen faci- tur determinatum pro inducenda cof- (Pfou: fuetudine ( uc difcurrit Gonet) hine!ib — Jui ; lé poffit. Quamobrem Leges Ecclefiz in iis locis , ubi Catholici & haretici quàd tempus à Jure req uifitum ad pte f.ü Wa funt mixti, non abrogautur percontra- Íctipiionem (de.qua infrà Tra&. $. E- g riam confuetudinem hazreticorum, j xam., 4.n, f2. ) requiri cenfeatur à A Ut ferveturà majori parte populi, nim, confüetudinem, — Unde juxta hanf1 I:C- LT &4 74 h. De Lege —F)zmam. 343 ! obligatione refþeö*alï ceterorum, Differt Tl gulam confuetudo contra Legem civi- ab irritatione,ut patcbit infrà Tract, 10. lem requirit decem annos ; cobtra Es Differt 2ó hd cléfiafticam , quadraginta. Sed hoc eít de Relig. Exam. 3. n. 39.- abrogatioge, quia per eam tota Lex;5 & pro foro fori ; nam pro foro poli fufhi- À derogatione, quia per eam aliquid Le- . '.'uau;; citfivideamus , prudentes & timoratz Yi confcientiz viros plerosque talem. vel gis tollitur refpe&u omnium, 24b Epii- N talem morem fervare. hia feu Legis interpretatione,quia hac, ut anté di&um, poteft etiam fieri à füb- Pore(lge per actus illicitos Lex huma- na abrogari 2 Dixi abrogarz, quód enim ditis, falem ufualis: difpenfitio veró j2 per eos non poffit inflitui , patet ex pri- eft a&us jurisdictionis , adcóque Supe-. mà condiuone? rioris. Differt à frssplict licentia,qualis t "Affirmo cam Cajetano & Soto. Et in eft v. g.in monaíterio , ut nemo exeat n nifi cum licentia, hec enim nihil ahud 1 ,,,,, eo caíu licét primi , qui contra Legem 1 eft, nifi pofitio conditionis , quam Lex t d - juflam egerunt , peccárint ( nifi ex alio requirit,quz conditio eft pofitio & con- jo,! capite excufcntur) attamen confüetudi- ne jam completá non ampliüs erit pec- cellio exitüs ; difpenfatio autem eft dire- ubpm Differt a abfo- catum, Et ita efl de illis locis , ut in &a exemptio à Lege. ud MOS Iutiane,jquia'difpenfatio eft con:ra Le- 235 Belgio, in quibus à fefto Nativitatis Do- o mini ufque ad feftum Purific. B, V. ve- Fo] em communem , ut patet ex ejus de- g,l Licét Y Ícuntur carnibus in Sabbatho. Bnitione: abíolutio veró ( fi abfolven- lr (*1 dus fit eà dignus) non «ft contra , fed . ergo medium, quo con(uetudo fuit in- lim) ducta, non fuerit rationabile , ipfa ta- fecundümillam, "Tandem Z przvilegzo pdhmü: : méen poflea eft rationabilis , fi habcat differt, quód hocaliquando fit prater & : $ jà ,l non contra jus; fiautem fit contra jus, . prafatasconditiones, — Etin hoc difert gl ' preícriptione; ad hujus enim etiam tunc eft idem, quod difpenfatio, Qus at inchoationem requiritur bona fides; & quia debet effe ex caufa, non veró pri- jl " hoc ideo , ne daretur occafio rapiendi vilegium neceffirió,ex hoc patet altera i j aU. differentia. Hoc prarnotato rem alienam , eamque flatuto tempore n retinendi , & ia praícribendi; quod Re. I, Le o gislator humanus. potefl 77 j ]ufï ïf'*ï: effet abfardum, proprié difpenfare in fua Lege,feu quz — , fuz authoritati innititur, licéc fit à Su- QU.ERO XIX. Poteftnein Legibus ( b humanis difpenfari ? & à quo? periore confirmata, Ka S, T ho. q. 97. [ ( XC., Ante R; Nor. quód difpenfatio 2, 4 )v vt ( prout de ea hic agitur ) dcfiüiatur ; Eft Ratio:. Quia ejusdem poteftatis eft, j ( juris, communis velaxatio fatla ab eo, Legem condere ac tollere, ex toto vel ex jii Gü 1 qui babet poteflatem relaxandi , fcu au- parte. Ergo. Dixi: Lzer fi confir- m d ] [cn ] thoritatem publicam fuper jus: ita ut mata, Qu illa confirmatio habet fe jl Lcx communis refpe&u unius vel alte- per modum nudz approbationis. , fine j qu Lius relaxetur, manente ejus vigore feu animo inducendi novam obligationem, " l j nifi M ! p x & 344 TRACH V] Exam. $. nifi confirmans fibi refervaret-faculta- Sequitur 2, quód Papa.icunt poreft l tem difpeníandi., frui Indulgeuiiis, quas aliis co nceffit, ita d Re2, Legislator poteft fecum difpen- & difp enfatione Legis jejunii Qxadäg; fare infua Lege , uti & in Legibus pra- geíimalis,voti,juramenti,&c. ü decefforum fuorum , cum quibus pa- Oppono , Papa non potef (eiþ(um h rem habet poteftatem : àfortioriin le- abfolvere à peccatis nec excommunica- re, gi'bus (uorum inferiorum, v.g. ]udi«— Ergo nec fecum difpenfare, a,Ne- O cum. mo fibitpfi potcft conferre beneficium q Ratio efl tum eadem qua eft data feu prebendam, Ergo fimiliter, [ pro R. 1. tum quia par i parem non ba- d 1. N, conf; Quia illi a&us pet j bet impärinw , bene tamen in fubordi- nales vel ex jure divino , velex natun Q matum, rei requirunt períonarum diftinio- d Declaratur ulterigs , quód & quomo- nem, YO do Lcgislator poffit ctiam fecum difpen- d 2.ctiam N.conf, Quiía in iilrc Y fare : Principis prudentiz conceditur Ípecialiter prohibetur , ne quis fxbiipü l gubernatio totius Rcipublicz, qua eft conferat beneficium : ad evitandamla- I majoris momenti, quàm difpenfatio fe- bem avaritiz, TIe ( curm. Ergo etiam poteft illi permitti EK. 3, Przlatus inferior per'fe lo- EAU l judicium de zquitate caufz , ut fecum quendo cum fuis fubditis non potefl di- li difpenfet. Anautem hac fit difpenfa- fpenfare in Lege fuperioris Prelati , be- [ tio px:opnä dicta ( de quo poteft dubita- ne tamen per accidens, & in certis caft- [ ri, càm Legislator folüm indirc&é ob- bus, v, g. Epifcopus in Lege papali, aon i ligetur fuá Lege , & nemo proprié pof- tamen Papa in Lege divina. fij fit exercere jurifdi&ionem n fe ipfum) Ratío 1. 9 3, p. eff : Tum quia po- Mj parumfacitad praxin, — Saltem hoc eer- tentia inferior per fe non potcft impe- fl tum eft,quód difpenfatione aliisà fe da- dire fuperiorem in agendo, tuin quia » ET tà ipfe gaudere poffit ( ceffat enim tunc D. docet, Legislatoxem poffe difpenfare H Lex naturze , vicujustenebatur (e con- inLege , quz innititur fuz auctoritati, ïumprac formare totiJadeoque fecum faltem in- qualis non eft Lex Supetioris. Similitet fs directe difpenfet, Non enim in fimi- nec Lex divina innititur audtoritau Pa ï!üdaü) libus debet eff& detetioris conditionis, pe, licetenim fit Vicarius Chrifli , non W T AT quàm fabditi. Ex his tamen Succeffor, nec zqualis in Poæ', j P ftate. " lg AR Sequitur i. Papam poffe difpenfare ex plenitudine fuz poteftatisiin omni- Secunda pars. declaratur a z (Egna-?n'do ' Mp bus Legibus (fi nihil Legis divinz in- cafus & mentem Tridentini, Hocenim - Pt volvant)ac Statutis priorum Pontificum Sell, 24, cap, 6, expreffé concedit Epi- — En] dl&t (utpote quibus eft par) ac Concilio- fcopis poteftatem difpenfandi in omBl- E UR rum generalium;Cüm fit fuper illa, tan- bus irregularitatibus occultis,& fuípen- - m quam Caput, &onibus ex delicto occulto provenienti- & lt E u T EE - - De Legebumana. 24f* bius (exceptá eá quz oritur ex homici- QUJERO XX, Poteftne quisfacul- dio voluntario,& exceptis aliisad forum tate difpeníandi przditus , validé aut li- T contentiofum dedudtis ) & in quibuf- cité in fua vel Superioris Lege Á difpen- cunque cafibus occultis,etiam SediApo- fare fine jufta cauía ? (l M ftolice refervatis. Excipitur etiam ir- XCI, w. r. Probabiliuseft , quód o ii "m Legislator in propria E.ege, vel alias ei regularitas ex bigamia, & judicio fan- uinis , ac illegitimis naralibus. De zqualis poflit fine juffa cau(a difpenfare il quibus 1nfrà de cen[qris in proprio lo- validé , fed non licité : fic ut difpenfans co, peccet;difpenfatus vero licitó poffit frui Deinde interpretativé perlegitimam data difpenfatione, nifi forté per acci- " )) u 1 confuetudinem Epifcopis commiffum dens [equatur fcandalum , veldamnum Ti if eft , ut difpenfent : Przó in omnibus tertii, cujus caufam vitaretenetur ; vel votis fimplicibus, fi quinque excipias fuiffet ad eam cooperatus pofitivé, cam y, Papz refervata,de quibus infrà inTra&. petendo,confulendo,&c.1ta S. Tho, cit. Secundo in caufis n 10. Exam. 3, n. 4t. a, 4, dicens: Siabíque ratione pro folz d levioribus, 3. Incafibus frequentifli- voluntate licentiam tribuat, non erit fi- mé occurrentibus, ut in Lege jejunii, delis in difpenfatione , aut erit impru- UT abftinentiz , in celebratione feftorum. dens ; infidelis quidem , fi non habec intentionem ad bonum commune ; im- (s 4. In impedimentis matrimonio fuper- otis venientibus (nam in iis que antecedunt prudensautem,(irationem difpenfandt m 4l folus Papa difpenfat ( feu poft. matri- ignoret. Hzc ibi. monium cum boná fide, faltem alterius i (erel Ratio ; Quia Lex in effe , fieri & con- conjugis, contradum, deprehenfis, fi jrin fervari dependet à voluntate fui Autho- m non fit facilis recurfus ad Papam , aut ris,cüm libere cam pofuerit. Ergo ficut : nm f ejus Delegatum , nec conjuges poffint eam validé fine jufla caufa potett tollere Tl fine gravi fcandalo aut infamiá feparari. totaliter,ut fubditi ad eam non amplius $. Ex bengna interpretatione & pra- teneantur , ita & reflringere per difpen-- [f Íumpto confenfu Pontificis in cafü mà- Íationem, | Peccaret tamen difpenfans, t 1Us [l hJ gnz neceflitatis , & periculi infamiz, quia effet infidelis & imprudens, utait Ícandali, &c, & íi facilé nequeat effe ii jLuf & S. D. Exceptionesin R, r, factz patent di&as recurfus , poteft Epifcopus di- ex fe ipfis, namin talibus cafibus etiam (unb fpenfare etiam in impedimento diri- difpenfatus non effet in conícientia tu- à xqm menre, aliàs difpenfabili, ante matrimo- tus, v, g. f quis fine legitima caufa effet nium;ut fi hoc Cenfeffario à fponfa de- difpeufatus in pluralitate beneficiorum, ( .tegeretur immediaté ante nuptias, & nam hzc potefl przjudicare Ecclefiz, & T2 non effct alius modus evadendi. 6.Huc omnia Ecclefiarum bona funt Dei, vel f1 1[6[ reducitur cafus maximz utilitatis, in Religiofus fine legitima caufadifpenfe- Pkl quoctiam ille recurfus fieri nequit, Plu- tur ad ingröflum laxieris R.cligionis ;vel (TUÀ res cafus adducuntur ab A arn u&ocibus, in fi Ecclefiz curatz Prafectus ex difgenfa— )c(uh Vq'uibus videamcur. .Xx tion-c; A TRACT: VI Exam, $- 346 : gn dione ftatuatur talis, qui habilis non eft. Quid ( difþenfatio fit ob .terxxta ex /cauf ui poteft praeffe, fed non prodeffe, fa falía , valetne ? li Nota proinde, quód fine jufta caufa INoz valet. Katso : Conceffio Fa&a ü difpenfans peccet ex genere fuo morta- Íub conditione non eft valida, nifi po- n liter, nim, contra juftitiam: potefl ta- natur condito: $ed di[peniätio fa&ta 1 men in aliquo cafu effe veniale,fi mate- proptrer aliquam caufam,uaicé vel prin- P k iia fit levis, cipaliter motivam, eft quafi conditione- &. 2.Probabilius & tutius eft , quó ta. Ergo non valet, nifi verificeturil- f fi inferior in Lege fuperioris fine Jufta la cónditio feu caufa, It cauía diípenfct (uti in certis cafibus pof- Sed. quid, li caufa à principio fit vers, Íeanté di&um eft) difpenfatio invalida led poftea ex toto vel ex parte ceffet , re [ fit & nulla, nec di ti (penfatus pofïiþ eà frui adhuc integrá, id eft, difpenfatione ex- tutá confcientià ? ecutioni nondum data? Sir duplex c- LU Ratío; Quia inferior Pralatus circa fus: Primaus eft : Epifcopus habeta Papa L] Legem fuperioris nihil poteft , "nifi ex D delegatam poteüatem ( ad preces alicu- ejusdem expreffa vel prafumpta volun- jus Comitis ) difpenfandi in imped cT:y,z tate: Sed nemo prudens prefumet ,fu- mento dirimente, ut filius Comitiscon- p periorem inferiori dare facultatem in if trahat cum aliqua Comitiffa ad fedandas ipfiusmet Superioris Lege difpenfandi lites , qua ceflant ante difpenfationem; L fine jufta caufa, Ergo. an nihilominus potlit difpenfare ) $4 i IT Ex quo fit,quód fi Papa absque legiti- eundus ca[us ef! : — Cum Petro eit di- ma caufa cum aliquo difpenfaret in vo- Ípenfatum, ut ratione infirmitatis polit fj !j * to, juramento, aut aliis, que funt de jure comedere carnes i n Qadrageüma, fä i divino, aut naturali , difpenfatio effet is circa medium Quadragefima recpit U hn nulla , nec difpenfatus eà poteft licité perfectam fanitatem,an difpenfatio'du- mu]); uti; Et hoc eb rationem datam. Iet pro tota Quadragefima? D Tl Oppoene contra hanc rationem? Qui ega- d utrumque pmbablliüs R.n i T Tl in propría Lege difpenfat, etiam habet uü tivé. Ratio: Quia ceffante caufa ada- li, poteftatem à populo , de quo fimiliter quata vel prineipali difpenfationis, c€ j non poteft przfumi , quód det poteíta- Rülluc fat & ipía. tem diípenfandi fine jufta caufa. Ergo. d"müh Dift. ant. habet poteflacem totam & Quanam (unrt juftz caufz difpenfan- di? 10 dfq! pro omni cafu,C.ant: pro uno vel altero glo: , Dico effe varias. x. Eft circumftantia ' folüm cafu, uti alter, N, Bene ergo ftat; anu(a quód,qui habet poteftatem difpenfandi temporis, quia cum tempo re mutantur T " ] (Q ! in omni cafu, ei in aliquo cafu abutatur, & homines & hominum conditiones. : 3)(0((! l: & tamen difpeníatia fit valida : aft qui Magna utilitas Ecclcfiz, vel boni pà 2 Dl ceníetur eam alteri dare pro aliquo fo- ci,ut fcil, alii revertantur ad bonum; 'Whtf li làm fpeciali cafü, non przfumitur eam quo funt averfi..- - j Quilitas perfont» dare nifiin cafu & caufa rationabili. meriti, ícientiz, &c. cüm alius 2 que d- p ERN ag De Legebumana. 342 gnusnonfit. — 4. Neceffitas, $. Pietas, hus ret morte 6once dentis,readhuc integrá, 6.Eventus rei, 7. Scandalum multitu- ut patet c, gratum,& c. licét undique,de AE A z dinis, Ita Sylvefter,qui addit : Sed quia officio deleg. non tamen]Jurifdi&io fori cafus funt innumerabiles,nec in hoc dari Q interni, poteft certa Regula, flandum in hoc eft in &t Ratío : De prima fic flatuunt Leges, arbitrio boni viri, Íe rationabilem, judicggti; caufam cf- de fecunda praxis & intentio conferen- tis. IN Efane difpenfatio explicanda rigorofe, uv M Be2. Generaliseft Regula ex jure, feu per modum Legis odiofz, aut favo- rabiliter 2 quód gratia facta non exfpirc; per mor- temSuperioris concedentis,vel per amo- i Dico , eífe reftringendam . inflar rei tionem ejus ab officio, re adhuc integrá; z pat d odiofz , nec trahendam in confequen- QUptt bene tamen gratia facienda, h uam. Kano; Tum quia , qu« 4 jure Declaratur : Gratia facta eft, fifacul- 1 Sx'G eommuni exorbitant , mon (unt trabenda tas v, g. abfolvendi, difpenfandi, com.. j ïk in con[equentiazs , ut habec Regula Ja- i mutandi, beneficia conferendi, &c, fit. A ris: Sedfic eft de difpen atione,ut pacet And i conceffa in gratiam ipfius Delegati , feu- l ex ejusdefinitione, Ergo, Tum cetiam Commiffarii , v, g. Confeffarii, & non * j Ji li M àpari; Quia vulnus naturale efl res odiofa, corporis ponnitentis : quod cognoícitur ex co,. Qu Ergo etiam vulneratio moralis, uti fl dií quando datur pro perfonis incertis , & u peníatio , que , Can, in facultatis conceffione nulla períona ia Jp[apietas , caufa 23, vocatur vulnus, abfolvenda vel difpenfanda, &c, in par- Am ^ eu vulneratio Legis communis. Et om- ticulari nominatur , fed Delegato abfo- T nis rcceffus à jure communi eft odiofus, luté, in ejufquefavorem , abíoluté & in Ww. Le Qui babet potcftatem difpenfíandi in communi pro certiscafibus datur facul- i (), 86 u onus ? poteüne cam commutare in—aliud tas: quiatunc eftgratia actu fa&a Con- )an älf j YU "dffirmo,à fortiori, Rario dabitur feffario, — Et hác poteft uti poft mortem y infrà Papz vel Epifcopi concedentis. Gratia de voto, T ract, 10. Exam, j« n.43. roblb'w acienda veró efttunc, quando facultas - QUERO XXI. P oteflas difpenfan- du texfpiratae cum mo datur, non in favorem Commiffani, (ed rte concedentis re r d adhuc intcgrä , feu Gdifpenfatio non- alterius certz perfonz, v. g. poenitentis, & cít tunc , quandoin facultatis conceí- dum fit executionim an data.Et hoc qua- ro de quacunque alia fione nominatur in particulari períona i :mïï j Bratia feu privile- * abíolvenda, difpeníand , feuin ordine gio, v, g. à retervaris abfolvend 1, vota L ad quam facultas eft exércenda ? tunc j ) ] commurandi,Confcffa rium'eligendi,be- Pä(i neficia conferendi, le enim non eftgtatia Confeffario facta, ut 1 ( gitimandi illegiti- mos,(ufcipicn di Ordi ncs,&c, ? conftat , necactu facta peenitenti, quia pl ipfi adhuc per Confeffarium eft facien- r DXCIL ».r. Licét jurifdi&io dele- das Et hac exfpirat, fi concedens ex- gt contentioía, feu fori externi, exí pi- fpiret , antequam Delcgatus facultatem X2 difpen- i i TRACU-VI, Exam. $. 348 ferat à difpenfatione, patet fuprà n. 99, difpenfandi ; commutandi, abfolvendi, [ :ecutio- ante R. 1. bgneücia conferendi, &c,dete L W P ^. 2. Privilegium eft multiplex, Aliud eftreale , quod nim. immediaté [ .Kaz;ia & difparitas utriufque gratiz lii daturrei, muneri, dignitati, caufz piz, ufuseft. Quiain primo caíu gratia eft alicui Ecclefiz, Statui v, g. Clericali, vel W omnino perfedta, &nullius exccutione m con- Rcgulari,conditioni pupillorum, Scho- fi eget refpe&tu ejus,in cujus favorer u difpenfaturi, ab- laflicorum, &c, & hoc perpetuatur cum ceífa eft, v. g. refpectu re,loco;officio,vel ftatu;cujus efl, Aliud Ífoluturi , beneficia collaturi,&c, & ha- [: eft perfonalc , quod imtmediaté datur bet rationem donationis,qua non exfpi- K perlonæ , ut fi quis eximatur à Lege ve- rat permortem donantis; at in fecundo detur alicuifa- W «afü eget executione commiffarii , ut &igalis aut ttibuti : velfi Í cultas abfolvendi 3 refervatis, &c. Etde gratia alteri Mdf quia mandatur fieri ) ei , incujus favorem conceditur : &fic hoc eft Regula Jurisin 6. Privilegium tur , & cum habet vim commiílionis & mandati, pcrfonale perfonam Ícqui ! perfona extinguitur, |2, Aliud eft ge- quod perit miorte manqda»ntis- - Fe adhuc li nerale , quoin quocugque loco; aliud antcgra, locale, quo in certo folum loco uticon- ii uid dicis àd hunc cafum? Epifcopus d ceflum eft, 3. Aliud affirmativumque. concedit peenitenti facultatem, vi cujus Atl lr fe faciat ab aliquo. Confeffario,quifcun- datur facultasaliquid agendi ; a'iud rie- quo datur facultas aliquid o tüg ue ille fit , in Lege v. g. ejunii aut di- gauvum , qmaittendi, 4. Aliud eft gratiofum,ieu fpenfari,velillud commutari,antequam veró difpenfetar,exfpirat Epifcopus ? ratis , ac fine privilegiati rneritis con- 1j ceffam ; aliud remunerativum, quod € - Dico ; Non ex(pirat morte conce- ('XP l pr zmium meritorutn. Aliud conventio- dentis. Ratio: Quia efl gratia ipfi poe- nale, datum cum intervent u pa&ti al i nitenti jamimmediaté facta,non facieri- conditionjs. j Aliud eft favorabilo lu da,fed folüim per alium exequenda. Em UJERO XXIL. €? ultimo. OQufd ex quo alteri nullum feq uitur damnufrs d efum lacid- Ti & quotuplex eft privi ut ft quis privilegictura . legium '?— cgüäme niorum in (luadragefima ; Al iud odio- li Lex per illud ? utficum Qj XCIIL. Ed Privïlcgium dicitur, fum,oppofito modo fe habens, ctit- W quafi privans Lege , feu ab ea eximens, aliorum onere quis eximatur àLeg buti;accifz,&c. utp five , in alicujus autaliquorum favorem dil Ex his patet , quomo do per privilti- data quafi privata Lex [pectale aliquid um Lex ceffet fe exten dere ad aliquo$ lo sndnlgens, ut patet ex S. T ho. hic q. 96. lir Ilg nim, privilegiatos , ad quo sante eex a. 1.ad I. Proprié tamen non eft Lex. "i ARato : Quia Lex ligat , privilegium tendebat. . r n IcgiiJUt ]u P[æ veró non1 taligat, ut non potfimus licité Nonne requiritur notitia privi * diq illo non uti, QLomodoPrivilcgium di£- illud habeat fuos eHe&uä ? Dico; - * De Lege bumana. 349 [ V:. ( i aliis eflet non ufus meré negativus , qui Dico, non requini in eo , contra quem obtinetur,bene tamen in privilegiato, fi Rrivilegio nonobeít, nam ad ejus ceífa- ul tamen fubfit periculum peccati, — Sicut tionem requiritur non ufus privativus, m confanguinei , qui petierunt difpenfa- ficut càm quis eo poteft uti,& non vult, i t tionem contrahendi in gradu prohibito, 3. Ceffat per abufum in exceffu privi- M non poffunt contrahcre., fi ignorent , legii, vel per ufum contrarium , qui eft ] difpenfationem feffe datam, licétfit pe- quzdam tacita renuntiatio,ut fi privile- ORUA tita. giatus fine proteftatione fe voluntarié Not, tamen ex Sylveflro , poffe effe fubiiciat Legi,àquaerat exemptus, 4s d n cafüm, ut quis gaudeat privilegio, cujus Per renuntiationem liberé fa&am ab nondum habet fcientiam ; ífi conftet aliquo, quieft adequatum fubje&um vtral U eam efle voluntatem concedentis, Imó pïivilegii, Dixi, ed«equatum,.quia u- r fi quis per fe vel peralium obtineat ali- nius' alteriufve renuntiatio non fufficit, [2 quod privilegium Papale , v, g. neàfuo ut ceffet privilegium toti cuidam Ordi- Epifcopo poffit exzemmunicari, mox ut ni velStatui conceffum. Hsc renuntia- jccluivzg- LUl hoc privilegium fuerit bullatum, incipit tio alia efLexpreffualia ( qua ex dictis habere íuos effc&us , licét privilegiato patet) tacita. $.Per revocationem (pu- li nendum innotucrit, Quia przter vo- ta , fifit privilegium meré o o ratuitum) J luntatem concedentis adeft ctiam vo- ejus, qui concefftt, vel alterius illi equa- alie luntas privile lis, fa&sm vel exprcffé, nim. perillam ial alium. giati accegtanti; laltem per claufulam, facuk&iï INon obflantibus privilegits, Quomodoceffat privilegium ? &c. vel tacité , ideft, per Legem feu d . XCIV, Dzco: Ceffat variis modis, fententiam, privilegio contrariam. d ,g;ng*ï 1, Morte concedentis, atkamen in fenfu Per exípirationem ;. Quia ceffante prin- explicato fuprà in hoc Exam, num. $2. cipali motivo (idem eft de temporc)fub " 2. Prafcriptione acnon ufü. — Praícri- quó privilegium eft concelfum , ceflat d ptio privilegii contra Ecclefiam Roma- & ipfum., Sicut & perfonale extingui- namyrequirit non ufum 100. annorum: tur cum perfona,ut anté diétum. Y D j contra alias Ecclefias 40, annorum:con- XCV, uid cezfzs de communica- i j tra monafleria, loca, perfonas, velalia tione privilegiorum inter R eligiofos? - & um bona Religioforam, 60, annorum: con- 29/50:3; n Communicatio privilegio- J tra perfonam privatam , 10. annorum, rum inter Religiofos confiftit in hoc , hd uU^ ut probat nofter de la Cruz l. 2. c, 3. quód privilegium uni Religioni , v. g. dub. 2, ubi bene notat , ut hzc prafcri- Dominicana,concc(füm,cenfeatu. etiama 100j ptio currat, duo requiri, nim. ut habea- datum aliisReligionibus, & econtta. « j ( tur noticia talis privilegii , & voluntas Dico2, Omnes Religiones, five £nt, 4l )d nen utendiillo, Deinde, utinfra hu- five non fint mendicantes , communi- jus prfcriptionis tempus occurrat ca- cantin privilegiis , nifiexpreffe 1n Bul- J ( la fiat reftrictio, Ita conceflerunt diverfi ,s us, dequo Privilegium loquitur ; qqia Sünmum i UXX — TR ACIT. PL Exam. f. j 350 De Lege hbumana, * Summi Dontifices , inteïligituf autem tionem omnium Privilegriorumxomhium Ordinum. Imó 1dem Gregorius Ordini : fic,ut privilegia conceffa Generali unius Ordinis , cenfeantur. etiam conceífa Cruciferorum fpecialiter conceffit , ut | Generali alterius; quz Provincialt, vel fruantur privilegiis Societatis. Ergo& Prioribus unius, etiam fint conceffa alie Religiones gaudent ifto privilégio, Pralatis aliarum Religionum. Idem eft, Prob, conf, Quia communicant in pri« i fiunitoti Religioni detur. vilcgüis Ciücrcienüum &Cruciferorum, Necobftat, quàd aliquz Religiones uid veró , fiante Gregorium XIV, L fint juniores alis, v. g. Jefuitz, Mini- Socictati Jefu fuiffet conceffum aliquod mi , &alii , quibus poflea diverfa privi- ä puvilegium , exprimendo , non eff: legia funt conceffa;in quibus tamen Re- communicabile aliis Religionibus? ligiofi feniores communicant. Quia plu- res Pontifices ànoftro de la Cruz lib. Dico 1 Id nihil obcft , quin de fado cit, c. 4. citati de novo conceflerunt alii Religiofi n eo commuanicent pet privilegia aliorum Religioforum, — Et extenfionem dicti Gregorii X1V. utpote poftea Gregor, XIV. Bulla . determi- qui abfoluté & (ine reftrictione concef- navit, Ciflercienfes frui poffe privilegiis fit & communicavit omn 1 la Btivilegiz Societatis, concedendo cis communica- Societatis Jefu. N N a N iL J d ), SN u -- t W .ï x* x ii dv»] N A Qj ) /;'" P d 1 i ) d .lhl z ft U v l M '//'QQ///, W w M 7 ) X M M - Dy eá 7 *x!u M f UA Óyi '. pofm; IRA m It «0o ( 3f1.) .90- & eM?. E X A REANN Afaony ]ïïhägi, gg(:a 3 ; M 2 SS N '40,1' K ZA i ial aE ) MA N V hp u j ES N Z W DA 2 g be r ES- 7 ; ) o T / TR Q / j M N d Hä Z l N M d [U/ À 7 )1 EM À W N ZA at CO ; ï'/ V. ^ À — —ll A E d .ifïgl p & aeiade , igiouik.? ; qni:; T RACTATUS VI [ Qu TU r De Virtatibus Theologicis Fide, Spe, & Charitatc, m f & vitlis oppoütis. Ex Secunda Secunde Angelici D'o&oris ä Quzft, j ufquc ad 45 Y Erió monet. nos S, Ambrof. lib. 6, Hexam. c. 7. —Attmde qualem ani- mam ac mentem babeas ; cus dixit Deus: — Egos ego, 7€ruj?:zleïn 3 pi"xf murostuos. — la anima À Deo pingitur, qua. babet iz [2 viriutum gratiam enitentemi — pi&a autem eft elegantiffime , fi refulgeat Virtutibus Theo- E logicis omnium praftantiffimis, eó quód , ut ipfa nominis Diceologia pr fe fert , immediaté fe Occu pent circa ipfum Primum & Summum omnis Creaturc Opificem Deum » Credendo , fperando, amando. De quibus, earumque 9P^7 pofitis vitiis, agendïxm eft, * j EX- Tvatlatus FII, Examen Y, 3;2 2 aE pede Mp ss li 2 E X"ÀAMEN D * ;. y De Fidc* & Fidci REgula S, Tho, à W (æïæ&: (v-— - i ufquc ad 1o, Ii/ Ndur 'Teneturne tur fides humana ;Vïfi4Deus , eftfides di- D b UJRO I x Confeffarius habere noti- LE mo, Hoc notato vina& Theologica; Dequa hïc—"c& [er- N tiam virtutum Theologi- 1 carum. BL' Io Fides eft [perandarum [ubfian- N ) aE - C I &R. Hocextraemne tia rerum , AYEWMentum mom dppartim- ) tium ,. ut definit Apoftolus Hebr. ir. & L dubiumeft, Rato: Quia fpurius certé e(let ille Vicarius Chrifti , nimirum adducit S. Thom. hic q. 4. a. 1. dicens: E A &l Confeffarius , qui humanarum virtu- Licéc quidam dicant, przdidta Apoftoli | verbanon effe fidei definitionem , quia hi tum apparatu contentus humi reperet, & divina animo non verfaret, nec poeni- definitio indicat rei quiddiratcm ,& W effentiam. — Tamen , íiquis re&é cot lyi j tentium animis imprimeret , quorum T. DoGctorem fe profitetar, & Medicum : fideret , omnia , ex quibus fides pott l ic) hoc autem maximé fit in Theologica- definiri , in prdi&ta defcriptione tat- untur , ut ibidem fufé explict. Dict- Vg rum virtutum Scholà , ut patet cx no- minis Etymologia, in Proloquio infi- tur autem /fzffantia , non quàd fit de Md iuata, cüm fides lit llmv pradicamento fubflantiz QU.ERO II, Fides Theologics quid accidens, fed prout fabftan tia fignificat QWQ -bgüs ,« [ ac quotüplex eft, & quod obje&tum idem, quod prima inchoatio, fundamentum CLIj ll(CLlanC reie fLenim Hllü/f[ ejus ? hi IL . Ante&, Nota, quódly fide: di- fides prima inch oatio totius vitz fuptt- B onis, primà Y verfas habeat fignificationes, nam figni- naturalis & ordine gencratt natura/es, ficat fubinde 1dem quod confcientia, inter omnes virtutes (upcr . £t fi priüs i ( d. quod fiducia, fidelivzs, veritas feu vera- quia nihil eftin volunmtate , Ri «itas; Íed hz fignificationes non funt apprehenfum abintelle&u , in quoziae ad propdütum, fed fumitur hic pro ha- refidet ; licét ch aritas cam praces Cs,n j ly bitu intellectüs, quo affentimus alicui erdine digniratis & imperli , tanquam veritati pracifé propter authoritaten aliarum viitutum forma, earum 467 & ad ulimu dicentis ; quidicens, fifithomo, dici- perfciens, informans, RC ;': M,(wm d ) *be Eide. 355 hi : finem dirigens , velut ad füum . obje- Suntue ergo duo velidem habitus ? Gum. Dicitur argumentum non appa- Eftunus habitus quoad entitatem,quí ventium , id cít , facit certó, feu üàne mutatur folüm quoad flatumn & modum formidine affentiri veritatibus claré non perfe&ionis. UndeS, Thom. Q.442. $. | apparentibus , fed obfcuré revelatis. ad 5, ait ? Fide; formata q 1"for mis x quibus patet differentia ab opinione, mon differumt. [pecie ( puta. effentiali ) quz eft cum formidine 5 & à ícientia , differunt autem . ficut. perfeilun €8 im- hi quz habet evidentiam feu claritatem, perfetlum im eadem [ecie. — 'Unde frdes &i quisergo. ( fubdit S,"Thom. ibidem ) seformts uon pertingit ad perfeciam ra- m forma defimitionis bujn[modi verba tionem dirtutis, veducere velst , poteft. dicere : Fides eff Sed qua ratio , quód fides formata & d5 babitus meutzs , quó inchoatur vita eter- informis differant folüm fpecie acci- k sa n vobis , faciens zutelletlum affentire dentali & non effentiili 2 mon apparentibus, — Vcl ; Fides eft viy- Rationen; dat S. Thom, a, 4, in c, ,Mä,imü s dwuinius gofufn , qua myflerüs à Habitus diverfificantur fecundüm illud, . yn Deo revelatis. quantumlibet ob[cures quod per fe ad habitum pertinet * Sed La ntelleton bumanus. firmiter. affentitur, fides eft perfe&tio intelle&üs. Ergo non H Addipoteft, five (cri pta 1113 int, five Don fint, peteft fpecie diverfificari nifi per ali- pflh quid pertinens adintellectum, Sed di- fiiti X.2, Fidesalia eflformata, alia in- flindio fidei formate & informis eít u Kddk ormis, Utraqueiterum vel eff Theo- fecundiim id,quod pertinet, non ad in- logica ,vel Catholica,feu univerfalis; ii telle&um , fedad voluntatem,nimirum Declaratar prima divifio : Si fides ha- qül ecundum charitatem, Ergo, T beat adjunctam gratiam & charitatem, Da rationem , cur fides informis uti eft in homine jufto, dicitur formata, ib & fic efl virtus (idem eft de fpe) mancat veravirtus , li- perfecta, idefl, nonfo- cét imperfecta ? E làm quoad fub flantiam led etiam quo- Ratío patet ex $, T hom, a, $. in c. W adflatum & perfc Gionem, ex vichari- tatisqui eft om Quia fides ctiam informis adhuc infalli- ! [»a)k nium virtutum forma, nimirum extrinf eca. biliter tenditin fuum obje&um quod eft Unade Apoft ait: verumfupernaturale. ^ Cur veró fit vir- Eides qua per diletlion [27/1 0]76—'/'4!"7'. Si l tus imperfe&a, patetex dictis, "ula t veró fides fit in peccat ore, adeoque fine gratia & charitate n dicitur informis ut virtus fit perfe&a , debet ejus actus us efficaciter tendere & à charitate dirigi (idem eft de fpe s .nam ficut hec non n tollitur nifi per de inultimum finem : Sed hoc deeft actui fperationem , 'ita nec: J j des , nifi per infi delitatem , quod hts fidei,& fpeiinformis. Ergo, mnm Secunda divifio in E.2, data, ex- uabus virtutibus fpeciale eft ) & chari- yifi tàte adveniente fit form ata,fin plicabitur infrà in hoc Exam. n. . equa vir- T. 'BLO 50 Obje&um adzquatum f ;[J' fus,ceu'informis,cüimpetfeä E formale 24od fideicft Deus, in quantum j ' Yy eft 4 TRACTATOS — FIL Examen , eft prima veritas in effendo ; feu eft ipfa paffio entis, - Pcr hanc Deus eft verüs li Deitas feu effentia Dei, quatenus exce- Deus, à Diis fictis diflin&us, Secunda ditnaturalem eognitionem, Objeétum eft veritas in cognofcendo,& hac cftipfa ] u formale quó,feuratio formalis /ub qua, infinita Dei Sapientia, quà tam certéco- ; p [i feu medium affentiendi eft . infallibile gnoícit omnía , etiam ipfa cordiumar- zeflimonium Dei,feu eft authoritas Dei, Tertia cít fm cana, ut falli non poffit. ti five prima veritas in dicendo feu reve- veritasin dicendo, feu iafinita Dei vera- lando, nonprzcifé, fed prout comple- citas acinfallibilitas in. dicendo , ex qua d €titur veritatem in cognofcendo, Tan- habet, quod neminem fallere pollit, dem obje&um matcriale fidei eft omne His premiflis D illud quod divina revelatione nobis in- Ratio prima partis eft : Obje&um adzquatum formale eft, quod perfe ac EU noteícit j uti funt, quz continentur in du Symbolo Apoftolico, vel reducuntur ad raiiene fui refpicitur, & in ordine ad 3llud. Eïgu quod refpiciuntur omnia objecta par« tialia ; Sed omnia alia qua fidesattin- A Supponit 1. hec && quód humana j ratio non ingrediatur rationem obje&ti git, ut , ez , qua pertinent ad.Huma- H formalisfidei , de quá hic agitur, quia nitatem Chrifli , €8 ad Sacramenta E aliàs non effet virtus puré theologica, clefi& , vel ad quafcunque creaturas , eu Ü quia lujas objectum formale debet effe dunt füb fide, feu refpiciunturabea, n thfrz,q oll quid puré divinum. quantum per hzc.ordinanturad Deunm, Supponit 2, Objectum alicujus babi- & cis affentimus propter divinam ver* [ Ài d tüs vel potentie aliud efle. materiale , tatem ; ait $. Thom. q, 1.2 I ad Is [j quod non attingitur ratione fui , fed ra- etiam ipfa peccata, nonuttalia , feuin Ij Aliud ob- quantum committuntur , fed in quan- tione alterius,eique fubflat. vmfh je&tum formale , quod per fe & ratione tum puniuntur, vel prout funt objedtum. fug æf, [ fui atüngitur , alia veró nimirum mate- o € ac deteftationis, Erge. rialia ratione illius , aut per ordinem ad m Oppono S. "T ho.a, t.cit,inc. Deum 4 illuds & hoceft duplex: fcilicet obje- numerat inter objecta materialia fidei, hi étum formale Quodnunc exp.fitum, & Ergo non eft obje&tum formale. . 4 ( boc dico , quód Deus poffit confiderari objectum formale qut ; Íeu ratio forma- IIIW is/ab q44» mediante quo, aut fub cu- vel comparativé ad alia objecta revelata, Sic re- ad Deum relata, & fic eft obje&umfor" [U]. | jus lumineattingitur primum, Üvtte E fpe&u vifus obje&tum formale 4«o eít male qsod , vel comparativé ad iplar Wi lux ; Formale 4464 cft color ; Mate- revelationem u trationem formalem [ü m p ziale eft corpus,in quo eft color. qua , íeu motivum formaleaffentiendy falmf Supponit 3, Quód,ut notat Gonet, & refpe&tu hujus habet fe materia;itcf* 3 uoc intelle&us nofler tripligem in. Deo di- Ethoc vulr S, Thomas, Jilod cf NUf ftinguat veritatem, - Prz;zz4 eft veritas Ratio fecundie partis eft : i UU obje&uin fermale /zb uofidei ,quod cft j in cíendo feu tranfcendentalis ; que eft: i me l;lm æ'—"& Aap De Fide. 355 medium , motivum, & cauía affensüss QILERO III, Objedum formale fidei eftne divina revelatio activa vel nl quia omhis fides innititur teflimonio & authoritati dicentis , non quia juftus patliva ? m LR d aut fapiens efl, fed quia verax efl. Sub- IV. g, Eft revelatio a&iva ( prout T fémo : Sed medium & motivum affen- indiftin&ta à prima veritate revelante ) tiendi rebus fidei noflrz efl veritas pri- quatenus eft actus Dci formaliter imma- l A 1na ut revelans & teftificans, Ergo illa Bens & virtualiter tranfiens & directus N mkl eft obje&um formale fub quo fidei. ad nobis loquendum: non veró eft reve- Confirm. Fides fummé certa & in- latio paffiva , fi percam intelligatur fi- fallibilis debet habere motivum fummé gnum aliquod creatum, per quod reye- ( certum & infallibile: Sed fides noftra latio nobis innotefcat,vel authoritas ac u n efttaliss quod nemo Catholicus negat, dcfinitio Ecclefiz, credendorum propo- " - Ergo. Sub[umo : Sed non haberet mo- fitio, fpecies intelligibiles, lumen intei- n tivum fummé certum & fumme infalli- lectus, apprehenfio objecti feu appazen- g i T - bile, nifi comple&eretur veritatem in ia fuafiva myflerii; attamen revelatio cognofcendo , & dicendo (imul, quia N paffiva eft conditio extrinfeca applicans: ab una habet quód non poffit falli; ab fi veró ip alio fenfu accipiatur pro for- d altera, quód non velitfallere. Ergo, maextrinfecé denominante rem paffive j (anu Oppozo : Vetritas prima in dicendo revclatam, eft etiam objectum formale refolvitur ultimaté in. primam veritatem fidei. u in effendo. Ergo. non eft motivum Ratio; Virtus adzquaté theologíz W.M forrnale faltem ultimatum noftrz fidei. ca, & fides fummé infallibilis debet ha- " ionue Prob.ant. Quarenti, cur Deus fit prima bere objectum formale formaliter adz- Yif veritas'in dicendo, datur ulterior ratio quaté divinum & motivum affentiendi WM ^i fummé infallibile : hzc, quia ef prima veritas in effendo, Sed talis virtus eft I , €rgo. fides, quà de causá dicitur divina, Er- o l dÀ boc dift, ant, Refolvitur in effe o o debet habere tale obje&um & moti- réi feu ut in caufam virtualem in effen- vutn, i Sed fola revelatio activa eft ta- J MU 9 conc.ant, in eff? objedti, feu ut in "ii lis , non veró paffiva in primo fenfu, U It u'terius motivum affentiendi , neg, ant, quia eft quid creatum , bene tamen in £. " & confeq. Deus enim non poteft nos :cundo , quia fic in recto eft ipía reve- i M movere adaffenfum fidei , in quantum latio activa extrinfecé terminata ad ob ) i m in fe, & q icad fe verax eft, fcd in quan- t jectum revelatum : in primo tamen fen- Oqcp D tum nobts loquitur, fu myfteria credenda nobis applicat fcu Erco. j Ratiot. p. eít: Obje&um materiale preponit, ttf* eft , quod fubílat formali: Sed omne, Aïb* Oppono: Licét authoritas Ecclefiz , j quod a&u à Deo revelatum eft, fubftat quam habetà do&trina & fanctitate Fi- fevelationi Dei feu primz veritati in delium , non fit divina , bene tamen ; icendo, Ergo. P ä quatenus eft organum Spiritüs S, per Yya eam / 315 TRÁACTATOS FIL Exammxl, camloquentis, ejufque affiftentiam in- manifeflandi , uti erant Pro phez & — ii fallibilem habet, Ergo faltem fub hac Apoftoli , & nunceft Papa. — &ario eff; EUn ratione potefl fpe&are ad obje&um for- Quia tota Communitas vel Ecclefianon male fidei. pi obligatur credere fide divina id quod hieí d bec Neg. Confeq,. Quia, ut dixi, proponitur à privata períona, formale motivum fidei debet effe divi- IOP! Dixi, Suppono effe veritatem qua or« Ircü dinetur ad Deum, &c, num formaliter; idem debet reperiri $i enim veritas fhs] in omni ejusactu ; Sed authoritas Ec- privatz perfonz reyelata non ordinate- D2 clefiz , in quantum regitura Spiritu S. tur ad Deum , nec cerneret communem dig non eft formaliter fed folàüm directivé Ecclefiz utilitatem(qua revelatio voca- [ divina, neceftin omni a&ufidei 5 quia tur privataex parte rei feu materiz , fi- ij authoritas Ecclefiz non erat refpectu fi- cut prier vocatur talis ex parte perlonz mf.ä | dei Angelorum, Prophetarum, Apotto- quz eft privata) ut i Deus alicui reve- i i L lorum,&c, Ergo, laret , quot fint arenz in littoremaris, H)[ QUZERO IV. Adf£dem infufam quot arbores flent in fylva , quot capilli ltjy [// feu divinamfufficitne rcvelatio Dei pri- " fintin capitibus hominum totius mur- vata ? di; hzc revelatio non fufficeret ad fi- l :&Vl h V.g. Diflinguendo cum Thomiflis dem theologicam, etiam privatam, ob (M J fidem : Sic ut alia fit Theologica feu rationem infinuatam, At divina , quz nilaliud dicit,quàm affen- Dic mibi, Ífirevelatio privata in fl Ííumreiobícurz , innixum Authoritati 'fenfu explicato füfficit ad fidem divi- Vi feu teftimonio Dei, licét obje&um reve- nam, fi quis tali revelationi difcrede- i it latum credatur folüm ab uno , illo ni- ret;effetne hareticus ? [ mirum cui revelatio eft. fa&ta ; adeóque Dico , Non eflet : wa hareticus &Wllfm eft fides privata & particularis, Alia ve- folüm eft, qui pertinaciter ncgat veri- UJIMO tó (it Fides Catholica, id eft, univerfalis, tatem ab univerfali Ecclefia creditatm iil lr i cum fit de obje&o , quod tota Ecclefia peccaret tamen mortaliter , & effetinfi- (mk N credit. Ad primam fidem fufficit re- delis Deo , ut Ti (( pote cujus tgüimonio , velatio privata, unietiam perfonz pri- dem negaret, fj vatz, v. g, S. Birgittaá Deo fa&a. Ratio QUAERO V, Dicta revelatioadf- u eff : Quia habet obje&um formale fi- dem rcquifia debetne neceffarió- efle Rij dei , anté explicatum : fuppono enim formalis,vel fufficit virtualis? f lts veritatem revelatam effe talem, que or- VL Ante R. Nota, revelationemite* dinetur ad Deum & concernat commu- rum dividi in formalem & virtualem. Y f nem Ecclefim utilitatem, Ad Fidem Ca- Formalis fit duobus modis. — Primóex- a tholicam feu univerfalem neceffarió re- plicité feu expreflis verbis ; exemplum Ilffl [e quiritur revelatio publica, ideft, fa&ta eft in iis Scriprurz locis , ubi legitur. I U. toti Ecclefiz , vel períoais in ea haben- quód Dezs fit Trinus , quód Ferbum ft Secunudà confuüfé, quan- 1 C!m[f übus. authoritatem ; fidei dp&rinam Caro fatt um [ "t E. .Df Pïduf. 2 " Wi do nïmi;'um in aliquo explicité revela- etiam creat;z,&c. Tum etiam quia ta- t0, ut in toto, continetur aliud ut les veritatesfubflant ratiozi formali füb pars, five fübftantialis five accidentalis, quafidei, nimirum authoritati acreve- five fubje&iva, v, g. anima in homine, latioti Dei ut motivo formali , cujus propofitio particulatis inuntverfali.Hoc lumen fc diffundit ad veritatem eviden- zmg; fecundo modo revelatum eft,quód Chri ter connexam, Ergo, n Re- ftus habeat animam, pedes, caput. Not, tamen , quód hacannexio ne- ii velatio virtualis confiftirin hoc , quód ceffarió debeteffe evidens,quiaaliàs non aliquid radicaliter & virtute continea- excludit omnem fermidinem,quá debet Cümfif tur in alio formaliter revelato,habeatqu.c carere fides : non tameu eft neceffe, infallibilem connexionem, naturali evi- quod fit evidentia phyfica, fed fufficit marc:',ï | N dente difcur(u ex eo deducibilem, v. g. moralis, Unde fuppofita revelatione, t in hac veritate formaliter explicité reve- quód Deus totum mundum puniverit ] j lata, Chrifluseff bomo , virtualiter con-. diluvio, tenemur ctiam credere , .quàód v j [ a Ul tinetur hze , Corzflus babet voluntatem etiam puniverit Armeniam,licét de ejus bl st m*.ft;f &reat4m,& ex ea deducitur hoc difcurfu: exiftentia folüm habeamus evidentiam - Omais bomo babet creatam voluntatem : & certitudinem raoralem, ...... Sed Chriflus eff bomo, — Erga Chriflus Ad rationem dubitandi dift, Maj, ] P['m- habet voluntatem creatam, Ubi Maj. Conclufiofcientifica , s fcientifica re- eft naturalis;Min, eft de fide.! Qo g duplicativé feu fub hacformalitate, C. p Quaritur er maj — Qw« Ícientifica , materialiter ac . defide. go. an hzc Con;lufïo fit at u» fpecificativé fumpta, at fub alia torma- Ratío dubitand: eff ; Quia Conclufio litate, N. Maj. & fic dift, min, N. Conf. Mi Ícientifica non eft de fide : Sed ifta (ä Eadem ergo propofitio feu veritas fub ia . Conclufio eft fcientifica , nimirum diverfa ratione eft Conclufio Theolo fo] eI- Scien- du , lheologica, Ergo non cft de fide; vcl ca, feu fcientifica, & eft de fide, , certé fequitur quód omnis Conclufio 1itfy tifBicaeft, in quantum metivum affen- . Theologica íit de fide , quia nulla eft, tiendi eft diícurfiva Connexio ex prz- ullls H m qua non fit virtnaliter revelaca , cümin miffis artificiofe difpofitis ) fic entm , omni difcurfu Theolo " T gico faltem una noninnititur przcifé authoritati divinz [ [ Premiffa fit de fide, Ccnclufie. veró adeóque fpectat ad fcientiam Theolo- [iid eontinetur virtualiter in Pramiffis. Hoc gix. Defide efl,in quantum przciíé in- notato ( u nititur divinz revelationi : difcurfus ve- E. Sufficit virtualis. Ratio: 'Tum ró fyllogifticus folàm eft conditio veri- m p quia dantur plures veritates fidei folüm tatem illam applicans & manifeftans. g , irtualiter revelatz , uti fünt illa ab Ec- Ex quo patet, quomodo revelatio vir- Vübäs ,: n * defia contra hareticos dcfinitz ; V. g. tualis ub divería ratiene fpectet adra- loiii: Uil quód in Chriflo fit unitas perfonz,quód tionem formalem fs2 qua fideijac T heo- a m 1 r / À eo prater voluntatem divinam fit logiz, 7 [ j 901 SS ?yi » QU£RO — X Y JTRACTATUS VIL. Examen t. 558 : UäRO VI Inquidft ultitnáa re- rit priorem baíin & fundamentum cui f folutio affenfüsFidei noftr e 2 infiflat, Et quamvis Ecclefia poffet ia ( VII, eo fenfu etiam dici fundamentum veri- Senfus quafiti eft, an homo W poflit veritatibus à Deo revelatis tuper- tatis, non tamen eft fundamentum pri- K naturali affenfu fideiaffentiri , pro ulti- mum ( quod infallibilitatem habetàfe, [ mato formalimotivo , ad affenfum de- cum hac fit fola authoritas Dei revelan- tio terminante, fumendo authoritatem Ec- tis) fed folüm fecundum ; quod non ltg cle(iz , non quidem ut preciíé eft con- fufficit, [ regatio hominum ( fic enim non eft re- Secunda pars cít S. Auguíl. in lib, qu contra Epift. fundamenti,C,4, dicentis gula infallibilis ) fed quatenus eft co- Ly lümna & firmamentum veritatis,habens Evangelio non crederem , mf me Ecclofa [ autboritas commnouveret. in proponendo res fidei infallibilem af- Es Ratio eft k fiflentiam Spiritüs S. & Authoritatem uia certum efl;quód ad affenfumfidei A non humanam,fed divinam. neceffarió prerequiratur credendorum Supponitur autem , quàd fides ex fua propofitio; Ergo prarequiritur regula D þfpecie feu effentia non neceffarió petat proponens, & quidem infillibilis ; $d t refolviin Authoritatem Ecclefiz, etiam talis folüm eft Ecclefia , que Timoth. 3, n ut regule proponentis, ut patet in fide vocatur Columna & firmamentum ve- i Angelorum , Prophetarum , Apoftolo- ritatis : multum enim phan:afizanthz- rum, : retici , dum pro ifta regüla flatuunt fu- E ! RL. I, Motivum formale , in quod um privatum fpiritum,feu privatam (ut l alTenfus fidci ultimaté refolvitur,eft fola putant) revelationem ; tum quia moti- [us i vum fidei debet effe uniforme & uni- authoritas Dei , feu prima veritas reve- Ji lans, Hinc quarenti, cur credis Deum verfale, ut per illud omnesin unitatem N e(fe Trinum, refpondendumeft, Quia fidei conveniant : Sed ille privatus fp DT Deus ipfc hoc teffatus eft. ritus non efl uniformis , quia ipfofitt N Ratio patet cx probationibus datisn. herceticos ícindit in plures fectas & L l 3.pro 1, p. & n. 4. N i fchifmata, ac loquitur co—nrradi&otia( B&. 2. Motivuin formale ultimatum E:rgo. ii affenfus fidei non poteft effe authoritas Tum etiam , quiamotivum deei non Ottm Eccle(ix etiam in fenfu pauló anié ex- "d poteft. effe faltum : Sed revelado illa plicato ; adinitto tamen , quod affenfus ff privata potefteffe falfa, quia folim po- N fidei ultimaté rcfolvaturin eam velut in tativé efl revelatio, Ergo, » of —fidei regulam & conditonem motivi Pdmm formalis aþplicativam. * Oppono . : Videris committere cit* eliofive Deo Py Prima pars patet ex di étis 00'4. in R. culum ; Quia credis Evang KML'S ( quia Eccleíia teflatur effe Verbu m Det ad Oppon,Fateor quidem,quódEcck fia Tj in prefato fcnífu fit columna & firma- Credis Ecclefiz authoritatem , quia ^ MMWH vangelium fcu Degs teftacur. menturm veritatis Scd Columna rcqui- Df ;-.æ ^ a ! De Fzde. 359 [ Diþ:nglla H Committi circulum ir- velatuni abkilla. Sed (u*B; ea nullum lie regularem & vitiofum , N.regularem, potcft flare , nec ab ea rcvelari falfum C. Nam circuire ex uno in alterum, u- (quia mentiretur, mentiri autem eft in- numex altero inferre , aut in alterum trinfecé malum , & fic non effet prima *.miü'.; refolvere fub diverfaratione, autindi- veritas) deinde prima vcritas ucpote di- W verfo genere cauíz , non eft circulus vi- vina eft certier omni medio & objecto tiofus : Sedhocfitinpraefenti. Ergo. formali cujufcunque fcientiz creata. l UA Prob, min. Quia Authoritatem Eccle- Ergo, fiz refolve in teflimonium Dei tan- Hsxceadem ratio probat, quód Deus uam in tBotivum formale: teflimoni- non poffit falfum dícere per alium, quia um Dei refolvo in Ecclefie authorita- quod quis facit per alinmm , per fe ipfum n,ö& tem , utin regulam & conditionem ap- feeiffe cenfetur , ut habet Regula Turis. | d plicantem. Érgo. Hinc ficut Chii- Item probat , id non poffe ctiam per ftus commendavit Joannem, & Joanncs abfolutam fuam petentiam. i AUL Vi Chriflum ; Et in naturalibus materia Oppono 1. Aliqua Scripturz loca in- caufat formam , & forma materiam , finuant, quód Deusaliquos inducatin tl HH cüm caufz fint fibi invicem cauf,& va- errorem & deceptionem. J poreftcaufa pluviz , & pluvia eft caufa 2, Deusin natura affümpta po Ituit m vaporis : [tem vefítes calefaciunt cor- pàt & mori,cur non mentiri ? 'np d pus,& corpus calcfacit veftes. Ita fimi- 3. Deusperfuos Prophetas Ezechis SUUA eoull mortem & Ninivitispradixit fubverfio- "QUAERO VII. ol Fidei Theologicz nem,quitamen noníequebantur, Er- m poteftne fubeffe falfum? [9) * j W " VIII. &.cum S.'Thom. hic gT. 4. Lac. ult. de Chrifto dicitur, £iz- negative, Unde fides noflra eftcertif- j orm xit fe longius ire.. Exgo. fima & certior quovis affenfu fcientifi- co, d 1, K. intelligi permiffivé , ficut docetur de peccatis , & de induratione, n Ratío eff ex S, Tho. híc q, 1. a. 3. excacatione. Nihil poteft tubeffe alicui potenriz, ha- [ulxü ( "d 2. efl difparitas, quia pati & mo- itul , vel a&ui nifi mediante ratrione rifunt defeGus naturales , & ad Deum formaliobje&i : TOA ficut color aon poteít ordinabiles 5 at mentiri & peccare eft a videri nifi perluc em , & Concluíio co- defectus moralis & à Deo deordinans. gnofci non poteft nifi per medium de- 21 «4d 3. difl, ant, pradixit abíoluté, l monfirationis , & quó certius eft hoc N. Comminatorié & conditionaté , nifi Y 00 medium,eó certior eft hab " itus vcl actus, Ninivitz cgcrint poenitentiam , nifi E- ( Sub[umo : Sed , ut ex di&tis patet, ratio Cïls [ zechias rogaverit Deum , C, ant, & N, ormalis objc&i fidei efl veritas prima, Confeq. - il jl 7go nihil poteft cadere fub fide , nifiin Aliter dici poteirï:x , haspradictiones quaptum flat fub veritate prima, utre- intelligi & veras eífe fecundüm orci- Ti nesi z TRACT.AT'US FIH, Examen x. 360 nem caufarum fecandarum;ut S, D. 2.2, tatem quodammodo cclincbaiet ec 1 -eh' £32. Hzcibi. Plura de hocinfrà Trad- li qé17f1. 2 6. ad 2, explicat , diccns; Senfus Prophetia cflquod inferiorum cau- 10, Exatm. 4, B. f7. & 60, ubi agetur de mendacio & reftrictione mentali & a- E firnm aiffefttio , frve naturalsum [frve bu- quivocatione, manorum at uum. hoc habet , ut talis effe- qu QUAERO VIII. Myft Eria no&rz;efFL [ &nus evenias : €9. fecundum boc intelligi- dei (untne evidenter credibilia ? n :ur verbum Jfaia dicentis $. Morieris €9 D IX. AnteR, Nort. multum differte, n0u vrves , d efl » difpofitiocorporis tui ad ob efle cvidenter credibile ; & cffe eviden- D saortem ordinatur. Et quod dwitur Iona ter verum , autevidenter eff« poffibile (f 3. INinive [ubvertetur , id eff , hoc me- Utebjecum fit evideuter verum , nc- L vita ejus exigunt, nt [pbuertatur, Subdit : ceffe eftut obje&tum in fe ipfo, five ejus quiddicas ac connexio pradicatorum el- Diciur Demus ponitere memp/ooricä n l Íentialium claré & manife(lé appareat, quautum . ad modum. ponitentis fe baber, [ feu videatur; & dum in hoc nulla appe pront [culicet mutat [ententiam,puta, con- ret implicantia feu contradictio, effcti- mr T. ditionatam 'yel comminatoriam. amevidenter poffibile. Hac evidentia & feu claritas non ftat cum fide, hacenim ff A444. S. Thom, infrà q. 11 1. a. 1. cüminnitatur motivo extrinfecojlcilicet ad 1. aitex S, Augufl. Non omne,quod M teftimonio dicentis, neceffario petit (fi fiagimus, mendacium eft; fed quando W non ut przdicatum effentiale, faltem ut id hingimus , quod nihil fignificat , cunc conditionem) obícuritatem ex parteiti H eft mendacium. Cum autem . fi&io L revelate, — Sed utaliquid fit evidentet Infr noflra refertur ad aliquam fignificatio- credibile, fufficit, quód ejus credibilitas lj nem, noneft mendacium , fed aliqua manifeflé videatur per argumenta & figura veritatis. Et fubjungit exem- "n motiva,quz per("uadenc acconvincuht, D plum de figuratis locutionibus , in quí- rationi & prudentiz omnino elle con- (j bus fingitur quzdam res , non ut affera- forme, ut credatur, & in hoc confiftit turitaeffe , fed eam proponimusut fi- ]i evidentia credibilitatis, qua diffeit a d guram alterius, qUOd affererc volumus. evidentia in atteítante, de qua poftet. Sic ergo Dominus in Evangclio finxitfe Sicut ergoaliquid propter rationes(que- longius ire ,. quia compofuit motum dlhlm rum probabilitss eft manifefta) dicitüt. li !j fuum , quali volentis longiüs ire, ad ni [04 nificandum , fcilicet evidenter probabile ; licét per hoc i Ia d aliud figuraté. i o feu ex parte obje&inon fitevidens, quód ipíe ab cocum fidelongéerat, ut Wügny fimiliter; Hoc notato * "ltro Gregor, dicit, Vel, ut AugutL. dicit ; at- Quia, cüm longiüs reccflurus effet, x. Myfleria fidei Chrifliane funt '*";m denter credibilia fide diviná , nomtal- , "nf y aicendendo in Cælqm , per haiþitalki- tüm comparativé ad alias $e&tas "0518m etiam 1 N - . De Fide, 261 »"eftiam,.abfoïutö & fecundüm le. Tta pro- Ergo fides noftra. potilis eft evidenter incredibilis, - babiliàs Thomifte. il / d 1. R. Evidentiam credibilitatis Ratio: Juxta dicta, evidentia credi- j non in omnibus cffe zqualem , fed ma- bilitatis fl judicium queddam evidens, quo intelle&us judicat, & clare videtac jorem vel minorem juxta credentium N convincitur , fidem prudenter adhiberi capacitatem. Hinc in pueris & rudibus plerumque fufflicit,quod audiant , fidei jb poffe alicui propofitioni, licét non con- vincatur ad evidentiam veritatis,urpote myfterid à parentibus, paftoribus, Epi- i obícurz. Subfumo: Sed tale judicium fcopis,àtota Communitate doccri, cre- di, pra&icari,perpetue credita & practi- habemus de myfleriis noftre fidei, judi- u cium, inquam , prudentiz humanz, ut cata ene, xer w "d. 2, dift, Ánt, Si confiderentur ea credamus fide diviná, Ergo. Prob, lii indcbité & fine modo ac circumftantiis, min. affignando motiva talis judicii : mll Intelle&us nofler illud clare judicat effe cum quibus fa&a funt, Tran(eat; cum at credendum fide diviná,quod communai- üis, neg. Nam fidei noflrz myfteria fa- in d ter à viris doctis & timoratis afferitur ut &a funt cum circumftantiis, in quibüs x di&um à Deo. 2.Pro cujus defenfione divina Majeftas & Omnipotentia ma- , li multa Chriflianorum millia & milliones ximé relucent,ut explicat Gonet: Con- iil Ilï-ï) conftantifimé graviffimum fubierunt ceptus eft Chriftus , fed de Spiritu S, 'entni Natus , fed ex Virgine: In prafepio martyriuim, 3. In cujus confirmatio- m&dï ! nem plurima íunt patrata miracula, reclinatus, fed à Regibus adoratus: In :g(ü.»'llk; Ó 4. ued concordat cum Prophetarum cunis vagiit fed tunc Herodem Regem unufi:?:ïf Vaticiniis: Sed fic fe habent myftería totamque Jerofolymam perterruit: Vi- noflre Fidei , queetiam roborantur ex xit inter homines, fed infinita inter eos i^ li flabilitate Ecclefie Catholicz; nulla patravit miracula: Crucifixus eft, fe4 P enim Monarchia tam diu perftitit fub confitenda ejus Maje[lLatis fenfzm ( ut ver- V ) u iisdem Legibus ac doctrina Chrifti per bis magni Leonis utar) $o obfcmratis 4 J J continuam Ífucceffionem Summorum luminibus , Q terra graviter concu[fa 14]20.;4' a p Pontificum à tempore S. Petri ufque acceperust,. Denique mortuus eft, (ed huc. Ergo, virtute proprià pauló póft refurrexit. j AUZ] X. Oppozo 1. Quam evi aentiam Cre- Quod concernit manducationem EÉu- dibilitatis falvas in pueris & rudibus chariítia , nullus ingeritur horror, quia jj ruflicis ? j g Chriftus non manducatur fub propria 2. Fides noflra continet multa Dco Specie,fed fub Speciebus talium rerum, b indigniffima, horrore plena, ut, Deum quibus communiter vcícimur ; nec ipfe m()mi[' inutero mulieris portatum , ex ea na- dentibus teritur , nec lzditur, nec cor- u tum , in cunis jacuiffe, &c, vaciiffe, rumpitur, cum fit in Euchariftia modo "s j t^ triguiffe, efuriiffo,&c. « In Euchariflia a "indivifibili , ut explicatur in Tradt. de fi i Euchatiftia , & omaes ille aciones j nobis mandu;ari , dentibus rodi, &c, 1 dnJ u Z CXCI'-T — 362 TRACTATUS V, Examen . exerceantur circa fj pecies (acramenvta- jecti flare poffe negant Thomifte ) Coni les, iní flat tamen ita effe , quia evidenter co- XL Explica : Siveritates -Hdei no- 1j gnofcimus , quàd ille teflificetur, quem Tf ftrz íint claté & evidenter credibiles, evidenter fcimus non poffe mentiri, uti unde eft, quód non omnes eas credant, »» T Ícimus de Deo. Hoc notato - fol v.g. Turcz,hzretici ? quod enim eft evidenter credibile , ab omnibus debet B& Probabiliüs affirm. cum $. Tho, [c: q. $. a, r, in c, Ratro eff $. Affenfus deh &redi,- quem do alicui veritati, quzin fe, (eu tiij Item non capio , cur Thomifiz re- quirant piam motionem voluntatis, qua ex parte Objecti manet obícura,nec clart u apparet cOnrmexio pradicati cum fubjc,- Wi l[ intellectus captivatur in obfequium fi- c&o, quem, inqaam, do unicé propter f dei. Nam ad quid ea , fi myfteria fidei Dei loquentis authoritatem , eft adus LA i i fint claré credibilia? Dico: SiSol in meridie fit claré vifi- fidei Theologice : Sed fic eft,licétadfit F evidentia in atteftante, bilis, cur non videtur ab iis qui oculos Efgo. Majo 4 eft S, 'Fho. loco mox citato dicertis; «laudunt , autligatos habent, vel funt ln llla fola sanifeflatio excludst. fidei vi- fl Jr in tenebricoío carcere , in quemlumen ingredi nequit ? Myfleria ergo Fidei Honem , per quam redditur apparens d i vifumid , de qua principaluer ei fdä nofirz non credunturab omnibus , vcl Ad;,; Min,ercamconítat ; nam quamdiumo- t quia oculos & aures claudunt Apofteli- tivum affentiendi eft meré extrinfecurm. €& pr&dicationi ; vel quia eis omnino Y i ) nondum funt , vel non fat fuüfficienter tam diu veritas maner obfcura in fe ip DN Sed licét revelatio fit evidens, motivum explicata , ut contingitetiam hzreticis fl tamen eft mere extrinfecum, fcilicetat- vel formalibus vel materialibus. Iu thoritas Dei, Ergo, L. Rl . Adalterum R, effe idco,quia per evi- dentiam credibilitatis intellectus folüm Oppozot, Fidesjcüm effentialiter ft Qj : obícura , non com convincitur ad fententiandum , quód pgtitu; cvidcg:iam, lj [ myfleria Fideifint fide digna, imó di- Ergo, b: P gniffima : quia veró cum hoc flat ine- 2. Ex quo fequitur ex;identer veritàs h videntia feu obícuritas ex parte objecti, relatteftatz, ex eo ctiam fequitur evi« Ts reirabensintellectum, ne expedité judi- dentia ejufdem rei , adeóque fidemto* pigi i cet ea efle in feTpfis vera , ideo requiri- lit : Sed ex evidentia teftimonii díviti Chhä(l tur dicta pia motio. evidenter fequitur veritas rei attciatz. le f QU/EROIX, Cumfide infusá ftat- Ergo & cvidentiá rei, - X neevidentiain atteflante ? d Gdf [ AHf XILAnte R, Nor. illud dici evidens 3. Effectus creati funt aliquid &* trinfecum Dco , & tamen per eos Deus 'Jlgld, | inatteffante, quod licétin feclaré non cognofcatur;uti fit per claram fcientiam Ícientificé demonflratur à POüefïori' L fïmzao; L Ergo fimiliter, 4l (guam cum fide refpectu ejufdem ob- Ad1. De Fide, 263 E -!.ciiü. Ant, Evidentiam obje i & peperiffe., Habebat eam fupremus infe ipfo , & quoad rationes intrinfe- Angelus , ut Viator, in revelatione my- cas, C. Ant. 5 inteftificante & quoadra- fteriorum fupematuraiium , utpote qui lCäH.; tiones extrinfecas , N, Ant, & Conf. claré cogno(bebat fe iniis à (oloDeo i1- j Unde ínb hac diverfa ratione veritas fi- luminaripoffe, Habuerunt eam Ápo- Q Vel dico dei eft evidens & inevidens. ftoli, innumerorum prodigiorum Cht:- ,a fic $ Obje&um;quod credo , eft incvi- fti oculati tePccs.— L dens: àt teftimonium , cuicredo , eft UJEROX. Creveruntne Árticuli qui evidenseffe divinum : & hoc propter fz- at gna , quz nemo poteft facere nifi Deus, Fidei fecundüm fucceffionem rempo- ao utfiin conteftationem alicujus veritatis rum ? d mortuus , maximé quatriduanus , refu- t fcitetur ; fi czco nato vifus reddatur, XIII, $4 Sub diftin&ione cum S, Thom. híc q, 1. a. 7. in c, dicente: d mid Chriftus fecit, t B [ "4d 2.dift. Maj, Ex quo fequitur per Quantim ad. [ubflantiem - articulorum. locum intrinfecum, C. maj., per locum Fidei, noneft fatium eorum augmentum f tiaa:?ä f X folüm extrinfecum , nti eft in prafenti per temporum [ucceffonem , quia quacun- jj authoritas Dei, N. maj. Ti que pofleriores crediderunt , contineban- 444 3. dift, ant. Suntquid cxtrinf&- Hur in Fide precedentium Patrum, licet n xlb "eum ineffendo , C.ant. , in cognofcen- smplicite « Sed quantim ad explicationem f ls do , N, Ant. Effe&us ergo propter in- trinfecam habitudinem & annexionem, crevit numerus avticulorum , quia qua- o n quam habet cum fua canfa (in cujus dams explicite cognita [unt a poflerieribus, rinfiwïuii" virtute continctur ) eft in cognofcendo qua 4 prioribus non cogno[cebantur expli- ! fnedium intrinfeeum ad cognitionem cité UndeDominus Mayfidicit Exod, G.E, ge Cauíz, - *S,Cüm Cüï:'l fum Dens Abrabam , Deus lfaac , Deus - Dic sibi : Quinam habent illam e- n?':mï L Tacob, cj nomen meum dAdonai non indi- videntiam in atteítante ? Dico, cavi eis, . Et David dicit: Super fenes d Habent eam omnes Fideles, QV jntellexi, — Et Ipoflolus dicit ad Ephef. 3. majorem vel minorem pro fubje&i ca- qu ia pacitate , qui cognofcunt , figna qu& Ja aliis generatiouzbus nou g/l AgHitum ny- [ , i* i Chriftus in confirmationem fuz doctri- flerium Chrifli , ficut nimc veuelatum ff f FEI '5&» nz fecit,non poífeeffe nifià Deo, Ha- fanttzs Apoflolis i Prophetis, u [l " bebat eam Deipara in conceptiene Ver- m bi divini, tum propter multa grandia Coïligitur ex di&is, in Conciliís velg t prodigia, quz Deusin hujus veritatis Summo Pontifice nihil decerni fpe&ans' crcaïlr ((l ui confirmationem edidit, tum quia fcie- adFidem, quod non habeatur in facra g ylti at, Íc folius Dci operatióne concepifle Scriptura explicité vel implicité, autex^ Lz2 Apofto k ssts 364 TkAC'TJTUS VILI. Examen 1, Apoftolorum Traditione quia Ecclefie nens,per quod infallibiliter nobis inno- 1 non fiunt novz revelationes. , fed rcve- teícit & proponitur divina revelatio, ut Y lationes onté occultas Ecclefia manife- conveniamus in flabilem Fidei unita- flat, tem, Dari Regulam Fidei non negant [ ILERO XI. hzretici , fed inea affi d uid & quolt—uplex gnanda à ü(äþis eft SymbolumFidei , & cujus eftillud diffeatiunt, l [ ordinare ? Reíp. 2. RegulaFidei funt quipque, XIV. g,1. Symbolum juxta Sl;erho, Primà Ecclefiain fenfu expl Int hicq. 1. a. 9. in c. eft colletlio fenteztia- n.7. ;cato fuprà lu um nofhra Fidei , íeufumma veritatum 2, Concilium generale fum ] noftra Fideifiveregula ejus,^ Et eft rri- ptum cum v Papa,ut explicabitur n.20, iil plex.1. Symbolum Apoftolorum ab ipfis 3.Papa ut loquens ex Cathedra etíam Apoftolisconditum & traditum. 2, Ni- Wi cenum, nimirum in Concilio Niczno iolus , fcu fine Concilio, ut patebjt * W n,19. «ontra Arrianoscompofitum , poftea in Concilio Conftantinopolitano editum 4.. S. Scriptura,de quan.»5. i D «ontra Macedonium , & explicatum in f. Tf'aditiones ; de quibus inftä-ïi & ; Ephefino contra Neflorium, ?, Eft S, 27. D M otefine admitti hac l Athanafii, quod , licét à privata perfona do in Ecclefiam ? f-Ji'opöfixti(:): Cräe*"f 1 iv per medum cujuídam doctrinz, & non Hn per modum Symboli fit editum, fuit ta- XVI. Dicocum S. Tbo. q. 1, 4 7; 3, dicente; Si dicatur , in fanctam Ec- inen authoritate Sumimi Pontificis pro L regula Fidei approbatum & receptum clefiam Cathólicam , hoceft intelligen- Y l, juxta S. T ho.a, 16. ad 7. dum , fecundüm quod Fides noftrare ; Re, 2. Nova editio Symboli fpectatad fertur ad Spiritum S$,, qui fandificat VW folam authoritatem Summi Pontificis, Ecclefiam » * ut fit fenfus Credo in in'. Ita $. Fho,q. 1,a. 1o, Cujus Rapo eff : Spiritum S. fan&ificantem Ecclefiam, Ug dj Editio Symboli ordinatur contra infur- Sed melius eft , & fecundüm commu- MW gentes errores in materiaFidei, Ergo ad niorem ufum , ut non ponatur z !e Ql Id illius authoritatem pertiner editio Sym- , fimpliciter dicatur fanétam Ecclefiam a]/l?fm Catholicam, Hzc $.D, Hoc autem an boli, ad cujus auctoritatem pertinet fi- aþc naliter determinare ea qua funt Fidei, noneftideo , quafi Ecclefia non fit co« g ne fint in nobis fchifimata : Sed hoc per- umna & firmamentum verisatis , i Q li ij f/, tinetadauctoritatem Summi Pontificis, quia ifta propofitio , Credo s Ecclefiati, 4 utpote qui przefttoti Ecclefiz. Ergo, ixit , motivum formale credendi re* li N ; JERO XII, Quid& quotuplex fpectu noflra Fideieffe Ecclefiam, quod E i eft rcgula Fidei ? eftfalfam. UInde & S. Auguft. Tracs NU - XV.,1, KegulaFideieftfignum |27.in Joannem ait $ Credipns P anlum l 4 Md mfm,,m «uoddam íenfibile commune perma- /edzonss Paulnm ; qu;a motivu pl É De Lids. W:?G)'* male credendi non eüþP"aulu's ,fedprima fierrarepoffet, Nam illeertorrefun- i veritas revelans, deretur in Chriftum, qui Matth. ult, di- xit: Ecce ego vobifcum [um- n[que . ad r - QUERO XIII. (Eid eft Ecclefia, à ipi- L eftne vifibilis, infillibilis, & quot funt confummationem . feculs. Et in ï " characteres(eu notz verz Ecclefiz , ex- tum $, cujus. perpetua affiftentia Eccle- fiz promiffa eft, Joannis 14. Aogabo tra quam non cft falus ? XVII. Sermo eft de Ecclefia militante Patrem €$ aAlium Paraclitum dabit vo- i lq[ us interris , non de triumphante in Ce- bis , ut maneat vobi[cum in. eternum, Spiritum Veritatis, Et Luc. 22. dixit lis,nec de patiente in Purgatorio. &,I, Ecclefia eft Societas feu Con- Chriflus ad Peum: Kogavsprote, Pe- *(umgw gregatio Fidelium fcu baptizatorum fub treyut non defictat fides wua,&c., 0, ! Dixi 1 Uaziver[alis Ecclefia, quia non 'uno Capite Chriflo in Coelis, & Vicario Q ] ejusinterris, Pontifice Romano , inter nego aliquam particularem Ecclefiama lii l0 fecodem cultu communicantium. errare pofle. Dixi a, .Hoc etiam verwm effe de * 2, Ecclefia eft. viiïbilis; Eft de " " de, "Cenctlio. Oecumenico , quia non nego qülbü' Katto eff : Quiä in facra Scriptura vo- poffe errare Concilium Epifcopale vel catur /zcerga , won [ub sodio [ed [uper dicecefanum , quod conflituitur ex Pa- candelabrum ,. C civitas fupra montem rechis unius Dicecefis ab Epifcopo con- ( P[OWx gregatis ; uti & Provinciale, in quo Epi- pifita s Tabernaculum in Sole po[frtum, &c. Ícopis(Suffraganeis fuis)prafidet Archi- fii y Ttem Paftores Ecclefiz funt vifibiles, Epiícopus: uti & Natienale, inquo füb [ vifibiliter vifibilia Sacramenta mini- uno Primate aut Patriarcha multarum ho P lN flrant, oves vifibiles vifibiliter docent. Provinciarum Epifcopi conveniunt.Ka- od tio mox dabitur, Ergo & Ovile eft vifibile, So j 'l(ll , &. 3« Univerifalis Ecclefia Chrifti eft |. Dixi 3.Sumpto unà cum Papa, Quia ii infallibilis regula Fidei , feu nequit er- affiflentia Spiritus S. non eft promiffa a nifiteti Ecclefie : Sed Cencilium ace- rare,nec erravit unquam in rebus Fidei, ob quod etiam verum eft de Concilie Oe- phalum, feu fine Summo Pontifice ut ol y Fgüï*, cumenico feu generali fumpto unà cum Capite,nen efl tota Ecclefia,ut necCon- þqm PapautCapite. EftdeFide,& patetex cilium Previncialejaut Nationale. — Er- 97 facra Scriptura ; quia Matth, 16. dixit "tei? H : [ J Chiiftus: Super bazc petram. edificabo kd:ic; eff : SiEcclefia iam femel defe- Vil [ i Ecclefiam meam , ey porta inferi , per ciffec , ex ChriftiSponía meretrix facta, (ph? quas intelligitur Dzmonispotentia , & & deprehenfa nt adultera ( quz funt ca- o aftutia in diffeminandis erroribus & hz- lumniz hzreticorum) Sequizpr 1. falfa j d Ifbus , xon prevalebunt adverfus cam, effeomnia , quzde fempiterna conjun- u Et 1.ad Tim, 3. dicitur colgsena &5 fir- étione Chrifli cum Ecclefia à Prophetis ) Ó qmmamenum veritatis, — Quod non cffct, - & Apoftolis (unt pradictacum locisan- té *]mm* 23 266 TRÁACTATUS FIL Exwamen , té cítatis , tum Olee 2, Sponfabo te wihi quzeft Rome , fed toto 6rbe diffufe Dj zn [empitermum, — Sequitur a. Chriftum juxta definitionem in Refp, 1. datam, I aliquot fzculisnon habuiffe Sponfam, Declavatir : Ynprimis Ecclefia Ro- I) fed adulteram. . Seguitur 3. Ex hacad- mana;id eft , Romano Pontifici pet to- L0 ultera natos effe Lutherum &Calvinum, tum orbemadharens, eftuna, Tum adeóque eos non effe legitimos fed fpu- DN Unitate Capitis,ad quod omne dubium, il rios Ecclefiefilios , & Ecclefiam refor- fi quod in materia Fidei ac morum Oti2- matam effe eorum novercam ac fpuriam tur,decidendum refertur, Tum Unita- q. matrem, — Sequitur 4. Iplosctiam Re- teSacramentorum, feptenario numero I'OP formatos non effe de fua fide fecuros, comprchenforum. Tandem Unitate quod enim fenfim & occulté deficiendo [ credendorum, — Licét enim Theologi (f (ut ipfi menciuntur ) contingit Ecclefiz circa multain Theologia,qua ab Eccle- fia nondum funt. definita , in diverfas l A Pontificiz, ctiam inorum Ecclefie con- tingere poteft, abeant fententias, non tamen circa atti- üd ln n XVIIL x. 4. — Chara&teres feu note culos Fidei, fed circa eos per totum or- verz Ecclefie funt 4,, nimirum effe (ut bem eft omnimoda concordia, nififort? n L Concilium. Nicenum agnovit ) s4, quis ex invincibili ignorantia aliquid Mil SantlamyCatbolieam ct Apojlalimm, non teneretut articulum Fidei, Verüm Wiy Prima ver& Ecclefia 'nota cft unitas, Lutheranis.& Calviniflis deeft nnitas. n "j utpatet Joannis &. Fiet unum ovtle, c& & tum Copitis vifibilis, rum & credendo-. unus Paflor. Ex Ephef. 4. Unum corpus, rum ac Sacramenrorum,cüm aliqui j Qunus [pivitus , ma fides, unum Bapuif- tberani duo,alii tria admittant; & ali i Á ma,unus Deus.(oc. Calviniftz, ut Geneventes, vcrumCh : [* Secunda uota cftSan&titas s non quód fli defcenfum ad inferos ncgent, alii ve- i 1 nl omhia Ecclefiz membra fint fan&ta,quia ró , Anglici nimirnm, credant : ifüRe- in domo Dei dantur vafa aurea & ficti- gem, imó & Reginam militantisEcdee- lia,Virgines prudentes & fatna;fed quia 1 fiz caput effe contendant , 1111 perne 3 ia ejus do&rina eft puriffima, & omnes gent,' qui eam profitentur funt fan&i.; & Sa- Secundó Romanz Ecclefiz convenit n y cramenta ejus ac cxremoniz nihil redo- Sanciitas, prout infinuatum eftin x ïlxïrtg Jlent nifi San&itatem, plicatione fecundz nota. Nam nihi A Wj Tertia Notaeft: Effe Catholicam feu dlocet , quod non tendatad fandtitatem, D BIN univerfalem , diffufam àSolis Ortu uf- utpatet; tumin doctrina, quam pron- ü Of tetur,tüm in Sacramentis, Confeflione. i que ad Occafum. mügr b uartaeft ; Effe Apoftolicam,id eft, Sactificio Miffz, Votis , Profeffienc Re- A fundatam fuper Apoftolos, utpote pri- ligionis, Confiliis Eyangclicis, jejunits, mos Fidei Chrifti Prezcones. cultu $an&orum , miraculis , &c« qu£ tm] PO Hz notz conveniunt foli Ec- &!sl omnia recenfere noneft hujus inftituti, b fm nt Lu- A Pma clefie Romanz , non illi particulari, 4 Ícd quàm fan&te, fcilicet, vixeri therus. »ülmntr De Eaft 367 h tlierus & Calvinus, quomodo, dum ni- errate, imó de fato aliqui errarunt, ! Sectndo ut gerit publicam Perfonam fu- l raculis doGtrinam fuam confirmare, dz- premi Pafloris & Vicarii Chrifti, & vice n mones expellere, mortuos fufcirare ten- tabant, fuerint delufi, in fpecie Calvi- Ííeu nomine Chrifti agit, loquens ex Ca- ]ux thedra , quibus verbis non intelligitur t nus, dum évivo mortuum fecit, cx au- thenticis hiftoriis fat conflat, materialis Cathedra , fed dicitur Papa N Tertio Ecclefia Romana eft Catholi- loqui ex Cathedra , quando fecundo tTt ca feu univerfalis , cüm etiam extra Eu- modo fe gerit;ac publica negotía, nimi- FCIRDL ropam & antiquum Orbem in omnibus rum in materia fidei aut morum,tractat, ( quatuor pattibus novi Orbis , nimirum inque fuis Decretis utitur terminisApo- m : ad Orientem in Indiis , ad Occidentem flolicam authoritatem Iïgnifïcantibus. i in America, ad Septentrionem in Japo- Hoc notato j - nia, ad Meridiem in Brafilia , Ecclefiz B& I. Papafubfecunda formalitate Is fumptus feu ut ex Cathedra loquens, . Romanz fides fit plantata, & indies ma- 503133.[ D gis per Miffioparios plantetur,& glorio- etiam fine Concilio , non poteft errare Ya Econtra fis. martyriis confirmetur. in iis qu jurís funt, quotics aliquid de- igna(ml finit , five ad fidem five ad mores fpe- lum ] M Secta Lutherana hzret in aliquo angulo ctans. - Germanig, vel Regnorum feptentrio- Eft de fide. jiis & - Balium $ Calviniftica in quodam angu- Ratio eff — 1. In omnirepublica bene mm&« ordinata preter leges fcriptas eft aliquis (l lo Galliz, Angliz, Belgii ; Zwingliana 4 inangulo Helvetiz,&c, animatus Judex, cujus fit leges inter- d n l z uartocft Apoftolica , quia probat pretari , & juxta earum interpretatio- vt &tenet fucceffionem fuorum Epifcopo- nem fententiam ferre. Unde Deut. 17. 'gmsmwgf-'wï rum & Paftorum(adeoque & doctrinz) divinalegeítatuitur, ut, quodcunque f (r€QiL:L, ab ipfifmet Apoftolis ufque huc fine ulla ambiguum & difficile acciderit,. defera- jm müï:?l interruptíone, De quo nullaSe&a A- tut adSacerdotes Levitici Generis ; ab cndänïvï; eatholica eloriati poreft. üifqueexquiratur fententia, — Subfimot Sed nemo Chriftianorum dubitat:R em- -QUJERO XIV. Papa eftne infalli- ïæ ) : bilis regula Fidei & morum , etiam fine publicam Chriftianam à Chrifto effe op- J iti pi Concilio , dum loquitur ex Cathedra, ümé & fapientiffimé ordinatam, Ergo ) ] non folüm circa ea quz funt Juris,. fed prater librum Legis, qui eft S. Scriptu- p l etiam quz funtfadi, Item eftne fupra r4, tanq1am norma & rcgula , dedit ei Orrf p Concilium , & hocabeo , non ab alio aliquem animatum Judicem , cum au- thoritate conttoverfias circa fidem exor- d congregandum 2 Ante Refp. D : XIX, Nota, Popam dupliciter con- tasdirimendi, Sub[umo : Sed hic non p fideraripoffe. — Prigbux eftprivata per- eft alius quàm Pontifex Romanus, legi- timus PerriSucceffor,& hic cft infallibi- fona , feu ut fcribit aut docet tanquam Do&tor privatus & particularis , & fub lis $ quia enim Chriftus volebat fuam t M iit] Ecclefiam perpetuó duraturam , eam j ' .(!lggf;xatione npn eft dubium, quin poffit dicendo, ia 268 TRACT- ATU$ PIL Examen x. dicendo , Ts es Petrus , &c. non fun- Ita S. T'ho, quodl. e; a, r&.» in edi- f davit fuper folam perfonam Perri, fed cens: Jm feutentus qu& ad. particularia ]th & fuper Succeffores ejus; & dicendo, fatla pertinent,ut cum. agitur de po[es- qui Rogavi pro te, Petre,ut. non deficiat fides Jionibus, vel de créminibus vel de buju- F!OZU tua , Q u aliquando comverfus confirma amodi , poffibile eft , judicinm Ecclefeer- — 1 Fratres tuos , perpetuam | affiftentiam 101 rare propter falfos teftes. — Dixi ad par- non promifit feli Petro, fed & legitimis ticHlaria fatla, Quia circa quaftione Quas Succefforibus ejus,& quidem indepen- Tm fadti, que concernunt publicam Ecde- denter à Concilios tnandatur enim Pe- fie inflructienem & utilitarem , ati in« ,. IiS,fE 107 tro, ut ipfeé Fratres fuos , id eft, Conci- volvitur in Canonizatione San&orum, lium confirmet. Ergo Papa ex Cathe- Papa nequit errare , quia in his affiften- il dra loquens non poteft errare. tia perpetua. Spiritüs S. à Chriflo pro- A Dixiin R. t Sive ad mores fpellans, li u miffa facit, neteflimonium hugnanüm cujus fenfus eft, quód Papa non folüm alias fallibile fallatur. x qu &u a:i [ ii non poffiterrare proponendo credenda, Ratio etiam cff 1. — Quiaaba pro vero & revelato approebando id, potentiam eft bona confequentia; Std y)lv quod efi falfum , fed nec in proponendo de facto quidam Pontifices & Concili zam ob malas informationes errarunt. Msf agenda, turpia pro honeftis, honefla pro turpibus approbando, adeóque nec pof- quaftionibus fadi cujusdam partici ii L: fit errare in approbatione alicujus Statüs ris , & , quod unus Pontifex fi Religiofi , necin Canonizatione San- alter revocavit, quorum alterutrum &orum , quia Religioforum Ordinum raffe neceffe eft. — Ergo. Min, pateti li Áti approbatio, quà perfectionis via deter- fpicienti Authores plura afferentes ex i minatur , & Sanctorum inyocatio ad empla, inter cxtera hec: Ad inftantiam ! univcríz Ecclefiz mores fpe&at, — INec Monachorum Ratisbonenfium Lco IX. "at erge in his Papa errare poteft, qui etiam pronuntiavir Corpus $, Dionyfii & Gi- d DX ro illis habet affiftenuam Spiritus S. lia translatum effe Ratisbonam , quo CTA h Jiha ]oan.16. llle docebit vos omnem, NB. ly Gallia negat, — Zacharias Papa periu- omnem, verztaten. Et aliàs certé Chri- fione quorundam Cosmographorum z ftus Ecclefie fuz non fufficienter pro- circumventus excommunicavit $, Vigi- "n VidiH&t- lf lium, eó quód docuerit, dori Antipo- &. 2. Pontifex etiam ut talis, cum das,propter quo d tamen Antipodz non b defierunt effe, Et Cardinalis de Turre l?l?/!ü [ ceetu fuorum Confiliariorum , & cum Cencilio Generali poteft errare in quz- Cremata docet,Patres fexte Synodige- f&orcü ftionibus feu conrroverfiis ac decifioni- neralis erraffe ex falfis rumoribus , &y- * bus particularis cujusdam fa&i ( in Scri- non bene intelle&is Honorii Epifto 15 i ptura aon revelati ) ad fidem non perti- Honorium damnáffe & aonumenw* — Qu nentis., & pendentis ex teftimoniis ac Hereticis Monothclitis, D informatione hominum, li jl n6 m - 4 De Fide. ) : 369 Mi fatia 5,eft. Suprà ptobatum eft 36' fti , qui eft faptaC oncilia, Vicärius, ab d Pïä - dei non potfe fabetfe falfum , uti necid, eoque habet authotitatem confirmandi Concilia , ut patet ex citatis vetbis ii ! quod non innote(cit ex verbo Dei fcri-. ll ptoaut Traditione, ab Apoftolis & PP, Chüfti ad Petrum : .Er £ aliquando m u(que ad nos derivatá , quia Ecclefia conver[us coufirma Fratrestuos, — Exgo D non habet novas revelationes fed anti- eft (upra Concilium. 6 040 1. Conciliut Conftantienfe "Td m quasfolim proponit&explanat, .545- ul fumo : Sed quoad quaftiones, non ju- Sell. 4- definit , Concilium Generale habere à Chrifto immediatam authori- « tiss fed facti particularis , in Scriptura Qne t non tevelati , decifionibus Summorum taterm , cui omnes obedire tenentut, etiar nf 02293 yutdst " Pontificum & Conciliorum propter ma- Papalis dignitatis exiftant. Quod las informationes poteft (ubelfe falfum ; & defa&o Joann. XXIIL , Gregorium u um hinc fieri goflet , fententiam damnari , XIL , & Benedictum XIIL depofuit , & clegit Martinum V. que non deberet aliquem excommu- nicati, quiapud Deum eft innocens,&c. 2. Ratio dickat, quód totum eft ma- Qx n quamborem etiam de fa&to diplomati- jus fuà parte , & potentia agendi cft /. bus pontificiis infecitur clau(ula hzc : Si Íempet pfincipaliter in toto quàm in dics d partibus : Sed Ecclefia (eu Concilium Q P preces veritatenitantur. Ftfupponitur, d fata, de quibus eft fetmo , non eítquoddamtotum , & Papafolüm eft ulu (io r ig D ent ex verbo Dei fcripto , nec ex gars, Ergo Concilium eft fupra &c. Ttaditione. — Érgo. 4Ad 1. dico , Definitionem Concilii um dgæ t Y ( - DDixis fattiin Striptura non vevelati. Conftantienfis intelligi non abfíolute, 2 J )ï 'Si eniminea expte(fum.& revelatum fit , fed folàm in certo cafu, nimirum tem- u ) ad Fidem pettinet , ut patet 2, Timoth. porefchismatis ; quando nefcitur quis- hg i 2, dehetefiHymenzi & Phileti. Ergo, d nam fit veras Papa , quia dubius Papa XX, , 3. Summus Pontifex , ut ta- habetur pro non Papa. Ergo exinde non ,5 Dif lis, fimpliciter & abfoluté eft fupta to- probatur quód Concilium habet pote- od tam Eccdlefiam , & füper Concilium ftatem fupra Papam. ht Generale , fecundàm fe & fine Papa 144 2. dift. maj. Eft majus quantitate g. fumptam : fi autem fumatur Coaci- molis,& fi fermo fit de corporenatura- g , liumGenetale fimul.cumfapa , eft paris li ,C, maj.; f (ermo fit decorporé mora- aljxlt ) authoritatis cum ipfo. li vel politico ac de quantitate virtutis , " A Ratio eft : Paftor eft fupra grcgen&, fubdift. (i virtus à toto . detivetur in ( Re&or e& fupta (ubdisos, Caput eft fu- partes , C. maj,; fie contraab una patte *(*S k([z pra membra , & Chrifti Vicarius eft (a- ptincipali llaat intotum ,uti in praefenti jís tU praeos,fuper quos eft Chtiftus , & quos j derivatur à Papa, cui Chriftus eam de- j ' aut quorum Statuta , potcftateà Chrifto dit, N. maj.; & applicatá dift.ad min.,IN. j! b fibidata , confirmat : Sed Papa eft D4. i Conícq. j "Ror , Redtor,& Caput Ecclefiz, & Chri- Áaa INot. x Püigaasi 379 TkAC'I'ATUS F1L Examenm . Not. has duas propofitiones ab Ale- periorem in terris,cui obedientim .ræ,. xandro VIIL 169o. eífe damnata: , ri- ftet. Ergo tota ejus caufa refetvatur [ mitum n.29.Futilis & toties convul(a eft judicio Dei; Nec poteft à Papaad Con- l affertio de Pentificis Romani fu praCon- cilium aprellari , t patet n. 20 dfi | cilium Oecumenicum auctotitate, atque liT Secunda pars patet ex diverforum in Fidei quaftionibus decernendis in- Pontificum fa&is , Sixti 1I. LeonisllI , 1 li fallibilirate. Et num. 30o. Ubi quis lür & IV., Symmachi, &c. qui ,cümaccr. invenerit doctrinam in Auguftino clacé farentur, caufas fuas in Concilio Ept- ! E« fundatam , illam abfolut& poteft tenere fcoporam difeuti & examinari volue- p & docere ,. non refpiciendo ad ullam runt. Imoó legitat , quó Leo Papa, íi i Pont ficis Bullam. i querelis contta fe propofiuis fe fübjecerit XXI. 3. 4. Nullum €oncilium Ge- judicio difcreiivo Impetatoris Ludovici- — s ferale legitimé congregatur nifiautho- & Legatorum ejus, non ex neceffitate ritateSummi Pontificis , qui extra Ur- ]utis, fed virtute humilitatis , ad cotm- l r bem non folet ei intereífe ,vel pra(idere probandum fuam innocentiam, An& perfonaliter , fed per Legatos. Á quando Papa in foro Posniteatiali , quod -Hazc K. fequitur ex ratione prace- eftfavorabile & veceffarium poft Baptis t dentis R. Hinc dum legitur, quód Im- N mum , fe alteri poffic fubjicere ,videin- ^ peratores Concilia congregaverint , id frà in Tra&. r2, dePcenit, E velattentatum fuit viá fa&i , non Juriss t QUJERO XVI. Quidage Vel ad Papz inftantiam, utbrachio (z- Do. cafu , qui poffibilis eít ,quo'lïapa ) culari ac potentià Imperatoris Concilii dendo vel docendo ut Do&or patt libertas & authoritas defenderetur. Si- h laris fietet hzereticus, ut contigitHon militer quód primistrecentisannis non fuerint celebrata Concilia , non fuit I & Marcellino, qui thus adhibuit 1 E lis; Et Petrus Chriftum negavit? E * N ideo , quia Impetatores non erant Chri- !flq n ftiani , eu defe&u poteftatis;(eu defe&a XXIII. y;. Non elfet eo ipfo depofi Ws | i privatus , fed J opportunitatis ; tunc enim ob affiduas tus feu auchoritatePapaïx Ru poft duas monitiones , niíi refipifceret ; i Rhm 1 períecutiones Chriftianis non licebat ex diverfis Provinciisin unum locum con- deponendus per Concilium Generale; COH(Ilw venire. non quidem per poteftatem authoritati- uv QUAERO XV. Poteftne Papa alteri vam, utpote quam nonhabeuutdidum 1 . eft, [ed per poteftarem miniflerialem. pie f in foro fori committere judicium fu- ta fe? . Ratio 1. part, eft : Quia dignitis — ht XXII. x. Nego de Judiciocoactivo, Papalis eft de juredivino &poftDeum — "t affitmo de judicio difcretivo, feu difcuf- nemo in terriseftfupra Papam. Ergo , ä*"&e fivo. folus Deus poteft eam tollereab homi- ne : Sed nullibi conftat, quód incal Ratio i.p. eff : Quia ptima Sedesá Ergo : m,fk&cï nemine judicatur, cbm non habeatíu- — harefis eo ipfo Deus h tollat. . eifte ,4*—"&& » D? Fide. 371 Dico: Dum Ecccha habet ver ümac Declaritur ulteriis bac pars : Papa cadens in hztefin , cüm vitd fpirituali certum Pontificem , & hunc Fidei Ro- (qua eft per gratiam ) ac vitali motu fi- menz ptofefforem, ab eo folo Conci- lium generale convocati poteft , & quid- dei cateat , definit quidem elfe mem- « d brum vivum Ecclefie quoad fe,ut priva- quid fine eo in Conciliofieret effet nul- J l tus homo eft , & fit meobrum putti- lum: Dum veró Pontifex eft dubius & incertus, uti efttempore (chifmatis, dum ejus, non tamen definit effe Caput : j Ecclefiz, in ratione cujus. conftituitue velà Fide caderet inharefin, tunc fine " per authoritatem jurisd:&ionis , donec . ejus cenfenfu poteft Conicilium convo- a inofficio Capitis in or- cati, non quidem authoritativé perali- n us deponatur , qui iil dinead Eccleliam non erravit, nec quo- quem Pralatum patticularem , fed com- muni confen(u Przlatorum Ecclefiz , g&mmïa, a2d hoc aiiï&exxtiatn divinam amifit, E:go. faltem partis eorum. , qui habent jus t Ratio 2.. part. EO ts ipfe: . Gle- comparendi in Concilio , promoventi- mlzi.lïm:* mens tefert , à $. Petro fibi. di&um, yuet bus hoc negotium facto Cardinalium Summum Pontificem ob nullum aliud Collegio, & (xcularibus etiam Ecclefize r crimen effe deponendum quàm ob ha- Principibus. ( i iif refin, & hoc poft duasmonitiones , ut Colligitur ex his, quód licet Colle- habeturex Apoftolo ad T'itum 3, dicen- Dat gium Cardinalium Papam eligat , non 4e: Havéticum. bominem poft. unam €$ tamen poteft fefolo, Papam hareticum , Q teundam. corretlioneza devita indubié fa&um , etiam minifterialiter deponere , eM ob periculum; hoc autem fotet majus . h. fed hoc fpedtat ad totam Ecclefiam in T reípe&u Papg, quám alterius, — Ergo Concilio congregatam. s,lll u flet deponendus petr Eccletiam Ííeu QUARO XVII. Q.id agendum in jl Concilium. Generale; Non authorita- his tribus cafibus. 1.Si non conftet de tive , quïa Concilium nonhabet autho - 2. Si Ponti- fe r ritatem fupra Papams fed inftrumenta- legitima ele&ione Papa. fex detineretur captivus fine fpe libera- dU liter feu minifterialiter , hoc eft , cüum ad altius tribupal in terranon fit recurfus , tionis, 5, $i incideret in amentiam pet- Oüüywhiï Concilium poteft declarare eum eífe petuam ? ( wb maximé nocivum Eccleüæ,& eífe talem, XXIV. x. In ptimo cafu effetagen- quem omnes debent vitare, nec pro Ca. 10 dum (icut quando cft Papa dubius & ín- pite habere, quia in omnium fententia, certus; de quo conftat ex diüis, eflet- " Jare naturz licitum eft (übditis Supe- que procedendum ad novam ele&io- d tiorem toti Communitati nocivum re- nem. In fecundo cafuilla detentionon j fugere & excludete. Etgo. füfficitad creandum novum Pontificems p hp J x[, Std quisin eo cafü congregabit Con- ficut nec . fufficiebat detentio Petri per u |/ cilium, cujus congregatio juxta anté Hetodem. In tettio cafu effet proce- g J l dendum (icut Sede vacante . quia defi- li Sicta. fpe&tat ad [f)lum Papam? nente X -Käg p Nünassó 372 TRACTATUS FIL. Examtn , nente víta tationali ( licét naturalis ma- clara & perfpicua & ad omnes cofitro- i neat) Pontifex moaliter eft mortuus, verfias dirimendas fufficiens , nec ullí - i 'UARO XVIII. S. Scriptata feu falfitati fübeffe poffit) à tot annisintr lt Verbum Dei fcriptum Bibliis noftris fe litigant de va:iis controverfiis, v,g.de Jl vulgatis contentum e(tneregalaFidei & reali prefentia Chriftiin Euchariflia & - m fola controverfiarum F;dei jadex ? tamen Scriptura hanc litem . hadenus . b XXV.x. 1. ad 1. queíii partem af- non potuit dirimere , nec ulla pars uf g firmative. Eft de fide juxta Trid, Self. quehuc falfacft, nec fatebitur, fente« — | p 4. ubi afïïgnantur otrines libri Canoni« tiam contta fe eTe latam. Ergo. li €i; Etomnia in iis contenta Spiritus S. Prob, 2. eadem min. S. Petrus Epif, — lat locutus eft. [ 2, C- ult. loquens de Epiftolis D.Pauli, m. 2 Lic&t facra Scriptura ( prater dicit: Zz quibus [unt quadam dificiliá r exteras Kegulas füprà n. 15. affignatas ) fntelleitu , quaindotli & inffabilerdepras. — ( fit norma & Regula , fecundàm quam v45t. Etad quidaliàstot Commentaria L D) lr i eft judicandum , ipfa tamen íola non eft füper Scripturas? quis credet eas omni Al controverftatum fidei Judex. Eftcontra D [ p!gbej-o & cerdonibus effe perfpicuas? Lutheranos & Calviniftas, Et quód privatus Spiritus, qui (utpte iij Ratio eff 1. Multa creduntur ut de tant heretici ) cuivis in aurem loquitut, i Fide, qua tamen in S. Bibliis nom fünt fit phantafticus , jam oftendi faprán.7» lii Fateor , aitPíalm. 118,. Lzre ^ fcripta, v, g. de remedio peccati Origi- LT nalisante vel pot Abrahamum pro fa- dibus sneis vevbuza tuunz,. EAP Wi [^ mellis, veliis qui non attingebant octa- Praceptuns Dosuni lucidum iluminum vum diem ; Uti & de perpetua Virgi- eculos. . N etüm hoc intelligiturde Ver-- li nitate Deipare ; Item igfimct hatetici bo Dei explicato , perfpecto,& cogpito ^. m «redunt , certos folim libros etffe Cano- antequam vetó explicetur , à ts manct d nicos, tamen ir Scriptura S. non eft fcutum. 3 L expreffum à Spiritu S. quinam illi fint QUERO XIX. Habentne Ácath fl I & non alii. Uti; necquód baptizatinon ci legitimam S.Scripturam ? li i Ratío : $l fint rebaptizandi. Ergo. XXV. x. ncgative, li Ratis 2, fudex inter litigamtes ita Lutherani & Calviniftz haberentlegiti T ] s debet pronuntiare (eatertiam, ut uter- mam facramScripturam, ejusque libro« que litigantium clare intelligat, qua fit futt Canonem , deberent eam labere. [N decifio Judicis, utunus fateatur effe pro per Traditionem , quia immediatéd Deo.— df(i jum fe, alter contra fe , aliàs non erit finis eam non acceperunt : Sed non admit- fujr, litium : Sed Scriptura lícét in multis tuntTraditiones, Ergo nec habentlee Ti fit clata & perfpicua; non tamen in om- Velcerténo« gitimam $, Scriptutam, " nibus. Ergo. Mitr prob. 1. Ipfi Lu- lentes volentes debentadmittere Tradi- Fänt; Q therani & Calviniftz (qui tamen in tiones de Fide , quia fide cenent hanc hg, hoc conveniunt , quód Scriptura fit non aliam effe legitimam $. Scripturam, 'äæiinfmw vclurt z De Fide. 375 It Decl:im uirerifis : Dicunf Acatholici , rum hac dicat , ac in diverfis locisipía- met teftetur , feelfe vetbum Dei, Contra M qcód legitimam Scripturam accepetint Luthero. & Calvitto , feddicant; à quo eft : Quo pa&o probabunt las ipfas fen- illi acceperint / Diceat : ab illis qui eo tentias , quz id a(tceunt effe verbum Dei?» Etiam Alcoranus Mahometicus Ti tempote vixerunt. Sed quinam illià j Étant Catholici Pontificii. Ergoacce- & Talmud Hiebraicus hoc fibi davt teíti- W "HL erunt ab illis. Ergo Catholici tern- toniunt , an propter hoc eis credimus ? $i cum aliis Refpondeant , S. Scriptue pore Lutheri & Caivini, &c, liabebant l, h legitimam S, Scripturam : Sed nonhabe- tam faà velut ex fonte & diviná, quam bant illam quam nunc babentLuthera- fpirat, indole, agnofci poffe , non fccus ac Solem ex lumine, itautilla fit, qua ni, cum à Lutheto fit reformata ; ut ipfi affecunt, Ergo. fimul & cernitur, & quá oculi intelle- [ qw &üs noftri irtadiantut, Vi J( Ls h Confitnatut : Si Acatholici [egiti- Contraefl: Baptizato adulto ac pri- .smtbz mam$Scripturam acceperunt ab Eccle(ia Y t Romanpa , cut eam arguunt harefeos & imis Fidei rudimentis imbuendohinc li- bros Talmudicos , inde facra nóftta u Apoftafiz? Cur ei quosdam elfe libros Biblia propone , putasne nativà hzcab ?i[ilïh 33 apocryphos obtrudunt ? — Si Refpondeant, fe veritatem Sctíptu- illis luce diftincturus eft » Si ex hoc n at st .t£ liaurire ex. gracis hebrzi«que fon- Sole tanta lux effulgeat;cur ad eam Geni- "tibus , manetargumentum , quia admit- tes non fe(tinant ? aut f folis pateat re- T tuntTraditionem , per quam folam eos natis ; cut eam in his libris nou eque £t obíetvat Luifierus & Calvinus, quita- ij t ] fontes accepetupt , & quidem à Cstho- licis Pontificiis: Item , cur fontes gra- men fibi in multis contradicunt ? Cut y cí achebrei non potuerunt ante Luthe- ex his nonnullos , quos alii repudiant , admittunt alii ? T X ) tum ita depravari , uti depravatos aífe« runt Latinos , cüm pluribus fuerintob- QUAERO XX. Traditiones füntne m je&i & expofiti loftibus , ac totarino- admittende , & quidem ut infallibilis H tum lapfu zque potuerintcorrurmpi ? Regula Fidei? fi Item ínftamus: Vel fentiunt. ftami XXVI. g 1. Ttadítio eft docttina t textüs greci & hebraici explicationem riori fcripto fed verbo , feu viva vocis effcinfallibilis veritatisvel non? Si non , oraculo tradita, five deaute in auretrs éf ergo totam credentium malütudinem propagata. ! t V decipiunt in negotio falutis & in primo &t, 2. Traditío eft tríplex, Prima di- ii fundamento incertos faciunt, Si fic , vina , quz eft immediate à Chrio , & i ergo admittunt dari aliqgos $, Scriptura cenfewur effe tunc. , quandoaliquid in x interpretes infallibiles , & qui errarenon S. Scriptuta uon expreffum , à tota Ec-« j (f ! poffint; quod aliás negant, cleíia renetur tanquam de Fide , vcl in m p f0 Sí cum aliis Refpondeant recurren- praxi fervatur , fuperatque omnem m NA $ do adipíam S. Scripturam , quód nimi- manam poteftatem , uti funtaliqua circa 4 Aaa 3 infd« 374 TRACT'AT.US FII. Emmt;z f infitotionem & confectionem Sacra. Canone Miffz Self. 2 2. c. 4. Et de$3. fi mentorum;quz Chiitus vivá voceA po- cramento Matrimonii Seff;2 4.in Proc. Ws ftolis tradidit, de quibus patebit poftea mio, Circa numerum librorum Cano. ri ex Trident, 2. Alia traditio eft Apo- nicorum Self 4. in decreto, Quodenim Tif ftolica ottum habens ab Apoftolis cum hi & non alii fint Canonici, habemus Its, affittentia Spiritàs S. , & cenfetur elfe, pracisé ex Traditione , necin Scripu- K tunc, quando aliquid Conciliorum & ra eft expreffum. — Nam inprimis lo. Pontificum Decretisantiquiusà tota Ec- h quendo de Ve:eri T eftamento multi ejus clefia creditur , vel in praxi tenetur, libri perierunt, Quia r. Paralip. ult, & quod Apoftolicam potcftatem non ex- dicitur: Geffla 4 . David & noviffma Eu cedit, utmixtioaque cum vino infacri- féripta fuut im. libro Samuel Fidentit [ ficio Miffz, obfervatio Quadragefimz , Er in libro Natban propheta, atque in : cultus diei Dominicz & nonSabbathi, Folumine Carad F'idzntis, E 4. Reg.4, u quamvis & prior poffic dici Apoftolica dicitur: Locurus eff Salomon triamillia r n hoc fenfu, quód à Chrifto per Apo Parabolarum , c fuerunt carminaeju ii ftolos ad nos fit derivata. 3. Eft Ec- quimque milla, qua omnianon extant, clefiaftica , quz poft tempora Apofto- Deinde f1i loquamur de novo Tdia- l lorum invaluitlongo &antiquo Eccle- mento, certum eft perjilfe EpiftolamD. fix ufu , ab Ecclefiz Pralatisintroducta. [ Pauli ad Laodicenfes , cujus ipfememi- lh .. 3. De Fidecft, admittendas eífe in nit Colo(f. ult.. Et unde co:ftat; quod Ecclefia Traditiones divinas & Apofto- in Nova Lege non funt plura Evangdlia vhm licas, tanquaminfallibilem regulam Fi- Petri , Andrez , Bartholomazi, Thome? ^ dei , oftendentem credenda Fide divina. Undeconftas;Evangelium , quod modo üj Katio eff : Nam ApoftolusPaulus z. ['1 legitur,non effe fuppofititium,ütdicunt " "'Theífal. 2, clar& ait: Zézete Zraditio- Mahumetani ? veldepravatum , utolim LU dicebant Manichzi, & nünc Anabapti- mes, quas accepiftas ffve per fermonem , ».iff[w ) five per Epiflolam noffram. Etgofaltem ftz ? Certé in facra Scriptura bac non !mnï,e N aliquas Traditiones hzretici neceffarió funt expreffa. — Ergo admittenda: fünt m tenentut admittere, & credere aliquid "Traditiones. Ri quod in facra Scriptura non eft expref- Confitm. 1. Plura funt dogmataFi- k Íum. Et indubitatum eft, plura eífe dei,quz hzretici nobifcum credunt; & talia. Unde ante mortem dixit Chri- i tamen non funt expreffa in Scripturis ftus Joan:14.. 24ulta babeo vobis dice- facris, fed habenturex fola Traditione: ve , fed non poteffis portare modo , qua nimirum 1. Symbolum Fidei e(fe vete Apoftolus docuit poft Refurrectionem, Canonicum & Apoftolicum.a.Spiritm E AQt. 1. Per dies qpatraginta apparens eis, S. procedere etiam à Filio , habetur ex €8 loquens de Reguo Dei. Unde & Trid. Symbolo Athanafii ; quia Scriprura !o- ad T'raditiones recurrit Seff. r 4. c. 1. de lüm dicit Joan. 15. Qw2 Patreprett- Sacramento exttemae Unctionis, Etde dit. 3. Infantes eíle þapclzaxzdos;& non 9108 i * De Fide. $ Jj M tem , nec hzc fine illis eft (affic iens Re d [ folosadultos. 4 Baptizatos ab hare- ticis non effe rebaptizandos, f.In Da- gulaF.dei. Traditiones pur& Ecclefia- pifmo pronuntiari debete hanc for- flicz , licét rion fint paris- authoritatis cum Apoftolicis , meritó tamen à Chrie. mam : Ego te baptizo in nomine Pa. tris, &c. 6. Deiparam manfille fem- ftianis funt fecvándz , nec (ine temetita- Wi pet Virginem, etiam poft partum. Er- te poffunt negati, vel ín dubium revos Diy O. cati. l Confirm. 2. Rítus Écclefiz nonnifi . Ratio prima partis ef : Neibum Del n ex Traditione habentut , v. g. quód vivà voce prolatum & fcripto non ex- Exotcifmus & aliz cztemoniz adhibe- preffum eft zqué infallibile acfi effzt lit- antur in Baptifmo; & quó4in eo fiat teris exatatum , quia fuam infallibilita- trina immerfio. tem abatramento aut characteribusnon Quoód Chrifma fia- gulis annis renovetur. Quód in Calice fortitur, Ergo poteft aqué effe infal- Euchatiftico aquavino mifceatur. Quód libilis Regula Fidei ac Veibum Dei fcri- ï à : Euchariftica fumatur à jejunis, — Quod pium. OU. in Sacrificio Mitfe otetur pro defun&tis, 2, l'ats patetex probation e -R, 2.8 Quód fignum Crucis formetut in fron- ;an« 27; te, Quódaquab:nedicatur. |.De qui- 3. Pars patet exanté dictis, t ; büs& fimilibus Tertull. in lib, de Co- Oppouunt hzretici aliqua. Scriptutae jo! fona militis c. 4. ait: Harwm c alia- loca, quibus dicitut , Verbo Dei nihil guu Y9m ejusmodi difciplinarum , f legem addendum effe, mandatum Dei pet T'ra- mïlm' Hf[w]iule; Seripiurarum , uullam iave- ditiones irritum fieti , & juxta SS. PP. in j 7 Traditio tibi pretendiur autirix, Scrptura S. inveniti omnia qua ad Fi- Vcrüm in iis Scripturz ii Confuetudo confirmatrix , €9 Fides ob- dem fpsant. n 4 Jérvatrie, — Ét licét multorum titaum lecis fgrmo'eü de Ttaditionibus Scri- 1 D » Obfétvatio non &i fit fimpliciter ad falutem pturz contrariis, SS. DD. veró ficlo- nece(faria,eft.tamen ad cam neceffarium st €a non contemriete quentes , Scriptutam non accipiunt ftci- » &. ctedere , ea eífe &é pro folislibris canonicis, fed ampl& ] d bcne infituta. pro verbo Dei , ptout complc&itur ome Y VA. 4. Traditiones Apo&oii.:æ habent nem vetritatem à Deorevelatam. Plura n porem Cllm facta Sctiptura authorita- hzc.dc re vide in Controverfiftis. GLT" j jn " l J 2 NS ';ïäääv( ^ d f l EXA. M T[(-/AC TATUS VII. Exammz,,.— 376 [ [; æææææäw&æm&æzeaæaææzmæææmæ , Ti " EXAMEN I. EIg« ht ^ De atfu interuo $. exterzo Fidei , ac de credendis. Qu fint De quibus S. Thom. bícq. a. e83. — Ti & Uplex eft a&us fidei , nimirum tia , ut patet de Communione Pafchal, ]ul internus, qui fola mente ; Ex- fine Salatis difpendio ; fecus eft deiis, D ia ternus quiore yel opere tanquam qua (unt neceffaría neceffitate meii , üt x l patet in Baptifmo , fine cujusreali füs- turl fidei interna pro feu copfeiïïo petfici- M ceptione patvulus falvari nequit. Hoc Z UJERO I, Fides cítne necelfatia notato. E Tut & Íola fufficiensad falutem. &. r. Omnibus adultis ufum. ritiä&i i XXVIIIL Ante R. Not. dupliciter nis habentibus, aliquis a&tus intetnus. 1 ) aliquid poífé ad falutem eife nece(fa- fidel divinz: Theologicz cft neceflarius bl tium, etiam fimpliciter; & non folüm neceífitate medii in re ;; Adultsamene N ad melius efTe, Primo neceílitate me- tibus , uti & parvulis neceffaría in fenea / dii, & eftillud, fine quo finis. v. g.fa- ceffitate medii cft fideshabitualis, lu r lus, fimpliciter obtineri nequit: & hzc Apoftolus Hebr. 13. dicens : se fidt M neceífitas velex natura rei , — preptet impoffibile efl placere Leo , nimitumwve M inttinfecam «connexionem talis medii habituali vel actuali juxta fenfum hujus cumtalifine: velexinftitutione , juxta 1. R, Unde Ttid, Seff. &. c. $. definitz IIWFL Mi quam debetadhiberi vclin re , ut Baptif- Fides efl bumana. [alumis duitium fu W&u mus fefpectu patvulorum ; velin voto ; damentum $ vadix omms jufuificativ uT 745 & ut Baptifmus refpe&u illorum adulto- lu rum , quibus impoffibiliseft in re. Se- Ratio 1. Quia Adultus usils ratioris lt pe cundà neceffitate pracepti , & cft illud , capax juxta curfum ordinarium) non Tuf, j fine quo quidem finis abfolui& haberi juftificatur , nec falvatur , nifi per pto- [ , poteft, fed quia de eo extat praceptum , prios a&us rendat in Deum ut finem ^ur eft obíervatu neceífarium, ut Commu- fupernaturalem : Sed hoc nequit , nil *Wsuue nio in Paíchate. Ulterior utriusque habeata&tum internum fidei, quiaz d 77 neceffitas differentia eft , quód ab his; volitum quin præcagnimm, finis autem em P H qua fant neceífaria neceffitate precepti, fupernaturalis cognofcitur pef V elt n€- dj ff poffit cxc-ufa'fe ignorantia vel impoten- Ergo adultis a&us internus fidei Ceilá» "n P 2 d De acdu Fiäei. 37 Quomedoetgo ex plfcas loca Sctipt utaz- ceffarius neceffitate medii, Et quiä. j ! a&us fidel eft primus, ac initium totius & SS, PDP., in quibus fides dicitur effe forma vitz füpernatutalis, non poteft in alio juftificans, & falvificans,& o pera a&u ptiore , ejusve virtute contineri, excluduntut ? Ergonon potcft haberi in voto , fed de- Explico 1. Intelligi in fenfu anté pto bet haberi in te ad differentiam Baptis- R. r.infinuato ex Concilio Tridentino. - & fimilium refpe&u adultorum. Secundo intelligi de fideviváà , &quz Jl Cümautem amentes & parvuli ejus non per dile&tionem operatur , feu opeta ha- X fintcapaces,eis non eft neceílarius. Quia betadjuncta. Dum opera excluduntut, tamen & hi nonpoffünt faivati (ine gra- fetmo eftdeoperibus nonex gratia fed tia (anctificante , & huic habitus fidei folis viribusnaturz factis. iU "Theologice inítar ptoprietatis necelfa- XXIX. Qxauomodo cum R. z.. falvas tio fit annexus, non falvantur fine ha- doctrinam S. T hom. de Vetit.q. 14, a. bitu fideiin te. 1. ad 1. de pueto ab infantia in fylvis w.2. Contra hareticos: Sola fides nuttito docentís , quod fi fequeretur h'lm adultos nonjufti , necfalvat , fed re- du&um rationis naturalis in profecutio- Enl?l quiruntur etiam motus voluntatis. ne boni & fugamali, certiffime tenen- ;duhis.i JtaD, facobus in (va Epiftola c. 2. claré dum effe , quod Deus illum juftíficatet : dicens :' Qwid prodeft, Fratres mei f Sed ille puet. nullam haberet fidem, quis D) ,g,iczïsff fidem quis dicat [e habere , opera autegm quia non haberet ullam notitiam my- fteriorum Fidei. Ergo adultisad falu- [ non babeat * nunquid fides poterit falva- :* ^ f re etmn. — Ex fubdit : Pidetis quoniam tem non cft neceffariusactus fidei. »dd bóc N. min. nam S, D. ibidem " ex operibus juftificatur bomo , c non ex fide. tanthm. Et tandem concludit : docet , certiffim? tenendum effe, quód T J* Sicut enim corpus fine [firitu mortuum Deus talem puerum de myftetiis ad fa- lutem neceffarió credendis effet illumi« l u efl , ita fides. fine operibus mortua eff. i o Quod teftimoniam tam parfpicuum eft , naturus vel per internam infpiratio- Qu ut haretici coa&i (intnegare Epiftolam nem, vel per minifterium alicujus Prze- illam effe canonicam. dicatotis, Angceli vel hominis 5 prout d-, j u ii Ratio congruentizeft:: Quia homo, Deus de fa&o fecit Eunucho. Reginz dum peccat,à Deo pet voluptatem avei- | Aidlillus , Candacis A&, 8. mittendo ei Philip- m g[al?" titür. Ergout peccatum & remitiatur, pum: & Cernclio, ad eum mittendo ; debet per a&tum voluntatis ad Deum D. Petrum, A&. 10. EtSS. Dionyf.c, g. ! Whïu tevetti, Etgo non fufficit actus intel- de ccelefti Hieratch.refert , multis Gen- nb le&üs uti eftfidei.Unde Luc. r7.dicitur: tilibus beneficio Angelorum myfteria y Nifi penitentiam egeritis, omnes fimul « Fidei fuiffe revelata , eosque falvatos, "1 perititis, | Ec Apoftolus r. Cor. 12. .5j Prout etiam patet ex Angelico Do&tore dhabuero omnem fidem €9c..— charitatena hic q.2.3.7.ad 3. ubi addit: Invenitue antem non babuero nibil mibi prodeft, etíam in hiftoriis Romanorum , quód m Bbb n pore b — i 37$ TR /ECTA TUS FII. fx;zmm $. tempore ConÉantini Augufti & Helen "4 boc ncgo talem.non peccate , & Mattis ejus inventum fuit quoddam fe- qïït falvari; quia omnis homo ufa rationis t pulchrum,in quo jacebat homo, auream ebtento ftatim fub mottali teneturíe& fi laminam habens in pe&ore , in qua fcti- omnia fua in Deum convertere , at pe N N prum erat ; Chriftus naícetur ex Vit- tcbit cx ftatim dicendis ad Q. 3. rquod [ gine, &ego credo in eum, ó Sol ! fü non fit fineactu Fidei. Helenz & Conftantini tem QU.EROII. Tenctutneomnis ho- — Y f poribus itc- hr rum me videbis, mo in primo inftanti usüs rationis füb ! ] 1 ll Qamoda cum hac folutione faivarc mortali per actum fidei & charitatisfe. fifi potes comtnunem do&trinam ,quaz dicit, converterein Deum , habetc'luc ad hoc à Áiig omníi homini debere patete aditum ad Deo auxila fufficientia ? Aote Refj. ; u falutem absque miraculo, quia pra'fatus XXX.Nota, 1. Pervenite ali uemad — - ufuta rationis n ] g modus infttuctionis videtur effe tnira- il aliud effe , quàm per- [l culofus 2 tingete ad illum ftatum, in quo expedi - ï.t;m tam habet facultatem ad difcernendum p M , I " Diconon effe ptoptis miraculofum, inter bonum & ma licét fit ratus & exttaordinatius. Rarto morale feu pec- - i catum, quz facul ueris cunc inelle ejt : quia ad generalem Dei providen- li cenfetur , quando tfialé a. 3. tiam inordine gratiz fpe&at, nonpet« fcondunt, vel erübeícunt, gendo fe l;b- mittere, ut boni percant , adeóque & äezam Not. 2. Per primum inftans gatiobis hominem in ca(utalis neceffitatis fic il- m non intclligi unicum momentum tem- Vs luminari , quamvis fit de rató. contin- geotibus; ficut ad generalem ptoviden- poris feu inftans indivifibile phybicum n feu mathematicunt, fed inftans moraley u j i tiam Authorisnaturz fpectat, citta mi- feu morulam illam temþorisk;uæmor-a- taculum providere etiamin cafibus rató litec. feu pradentum judicio fufficit , ut » contingentibus. Imó ordo gtatiz con- äh!ts,« (pto diverátate tamen ingenii in uno naturaliter exigit , ut non ponentibus RTT citiüs quàm in altero matarefcentis ) lt Ü obicem dentur auxilia faltem füfficien- puet in co deliberet, ac. fe determintt, Ws tia , quando obligatio alicujus prcepti an ampleéti velit bonum honeftum , ve fupernaturalis urget: quia aliàs homo Ptl ee relidto bonum feufibile fcu deleda- - dlfc hi obligareturà Deo ad aliquid impoffibi- bile?- ; At ol le, quod non ftat cum infinitá ejus bo: Not. 7. Duplicem poHE dati convet- nitate. anbush fionem in Deum , unam explicitamleu TUte(r, Quid fentzs de boc : Homo ba ptizatus formalem , que confiftit in a&u. dile« - ub obtento ufu tationis : aliquamdiu vivere &ionis Dei cogoiti ut talis feu per fidem, potcft non eliciendo actum fidei , & non t [j dC & fic eft fapernaturalis: vel-per lumet Em peccando morialiter, & fic mori in in- naturale rationis , & líc eft converfionmae - D ( aocentia baptifmali , adeóque filvari, turalis ; alteram folüm implicitam & tamenb ellet aduitus? virtualem , qua fit per propofitam l& — b dy qugn rä * -Deathu Fz:æ'ei. : 373 Wl homines auxiliis inttinfecis ; feu auxi- quendi in omnibus bondm hofietum; inquo Deus, ut boni hujus Auctor & liotum fufficientium receptione ptiven- lt fiais vittuiliter & implicité continetur , tur, non quód peccatum fit ratio necef- [ i Nota 4. Cettum elfe faltem in ali- Ífians, fed quód ex eo fumatut ratio T fufficiens hujus denegationis,Nam mul- Qquo , rimirum in fecundo feníü affi- gnande, quód Deusomnibus homini- ti Chriftiani grändiora patrant fcelera WE bus viatoribus, etiam reprobis, five ad- quàm infideles , & tamen Chriftianis i plura auxilia dantur : quàm infidelibus. ultis five patvulis det media feu auxilia fufficientia ad Salutem , quia aliàs non Ratio ergo efficax eft divina voluntas 4X Q falvaretur illud' Apoftoli 1. Timoth. 2. qugz , cujus vult , niferetur. & cui vult, Deus valt amues bomines falvos fieri , dona íua gtatuita largitur , vocat , jufti- qui enim vult finem , etiam vult media. ficat , falvat , fine injutia alterius.5 per Vetàm /y.dare pote& dapliciter fumi hoc enim , quód uni fiat gratia;alteri non fl M W 1. quatenus e& cortclarivum ad recipe- fit injuria, Hoc Notabile patet partitn at te, & dicit receptionem feu impreflio- in parvulis, velin utero matis, vel poft i. nem gratiz five auxiliorum in homine; ortum , fine Baptifmo decedentibus; Jj & fünt vel interna, ut pii motus, infpi- pattim etiam in adultis peccatoribus j T .fationes , vel illuminationes intetnz.: motientibus in fomno , amentiá , ebrie. Qu vel externa, v.g. Sacramenta recepta , tate etiam involuntariá , phrenefi, apo- um f . & hec auxilia aliquando funt proxima , plexia, in infidelitate. Omnibustamen 1 mott quz homini dant facultatem proximam his auxilia oblata & ptaparata non de- g operandi [bonum & confequendi (alu- funt. His notatis yi ln A tem; aliquando remota, qua proxime »;. 1. Tutius eft & Probabilius ,quód L(»m quidem difponunt ad aliquosacus pra- liminares, remote tamen folüm , ad $a- homo feu puer in primoinftanti morali 1l usüs rationis fub mortali teneatur fe a if lutem; i enim homo a&us illos prali- convertere in Deum ut ultimum finem d minares elicetet , acciperet. ulteriora gtatiz auxilia ad credendum v.g. ad per acum dilectionis & fidei, fi fide cognofcatur, Ita S, Tho. 1.2.0.89. ad 6, s penitendum, &c. — Secundó poteft ly n c, dicens: Czza uíum rationis ba- dare fumi prout idem elt przparare, u bere inceperit , uom omnino excu[a- ac omnibus in communi offerre, pro omnibusinftiruere, & , quantum e&t ex £ur à culpa ventalis c enortalas pec- "m yl ( patte füa , conferte paratam effe ; & hoc - cati s fed primuusm , quaod tunc homini g 1 a modo, ut dixi certum e , quód Deus engitandum occurrit , efl , deliberare q omnibus det media & auxilia (ufficien- dt f dpfo , e f quidem fe ipfum or- tia, uti funt Sacramenta , 'p'aflïo Chiifti, dinaverit ad debitum fraem, per gra- pr&dicatio , &c, u Nota $. Quód in posmam peccati ziam coufequitur remtfffonem Oriei- lt i J M naks peccari. $2 «eró nom ordimet i 1[ ! mortalis actualis vgl Qirginalis multi I ) /Bbbz. " 4 ais 38e TRA&TATU& VI. Exameu 72.'4 finem fimpliciter. ultimut omhnium fé ipfum ad debitum ffaem , fecun- L D diam quod inilla etate eff capax. di- creatufarum. Ergo ex quo homo eftfi- nis aliotum , (ibi ptimó occütrit, ex quo h féretionis , peccabit mortaliter , nom D veró non eft finis ultimas, fibi primb oc. [ faciens quod i fe eft. — Et ad 5, ait: cutrit delibetate de fe ad ultimum fi. liy| CAb aliis peccatis martalibus potefl nem ordinato : delibetatio enim mon )j quer » iucipiens babere ufum vationis, hg e(t de fine, fed de iis qus funt ad finem, fitk ptr aliquad tempus abffinere , fed à de fine veró e(t intentio , & eo intento deliberatur de mediis. N g peccato omiffionis pradicla non libe- C Katto ef? : Homo legemjultam,fuff ratur ,uiff , quàm citopotefl ,fé can- [ vertat ad Deum. Primum enim , cienter fibi promulgatam , tenetut fla- L tim acceptate , & ei (efübjicete , quia quod eccurrit bomini diferetionem i d aliisnon agnofcit fe. fubditum fed po- ll habenti , eff , quod de fe 3pfo cogitet tiüstebellem , & id pote(t, quianonda- n ad quem f c alia ordinet ficut ad n : tur lex ad impoffibile ,^ fed in primo Mi ffuem , frnis enim eff prior in iuten- morali inftanti usüs rationis per dida« D zione v ( ideo boc eff tempus ,pro quo men fyntere(is & lumen naturale ratio- u) nís, à Deo intimatur lex naturalis , que obligatur ex Dei pracepto afftrmati- 3 q0,quo Dominus dicit : Converti- di&at , fequendum effe bonnm hone« Wl ftam | feu conforme rationi , & prafe- zmiuiad me, C ego convertar ad vos, p Zach.1. rendutn bono utili ac dele&tabili (eu (en- Hzc S. D. &cumeo omnes fibili, Unde S. Cyrillus, aliique , u Thomifz nemine excepto, ut ait Go- [ PP.illud Joan. 1. Jlumzzat omaemlo- net: licét inhoc differant , an illa con- minem venieutem ia bhunc muudum, -le veríio debeat effe explicita] & formalis , At intelligunt de illuminatione in primo inftantiusüs rationis , cum enim ineo hm [ velfufficiat i*mplicitg & virtaalis. n homo, incipiat vivere ut homo , dicitut Declavagtur Qeräa S, T L. ex di&o rhoraliter venitein mundum, licetphy- i Gonet: Venire ad ufüm rationis , non fic& jam ant$ fitinillo. — Ergo cuncho- m[[c l j .eft difcernere inter bonum & malum in mo Ítatim ex vi prcepti naturalis lu D abftra&to, fed relative ad fe ipfam , di- mortali tenetur. hanc legem ampledi» Ri fÍcernendo quid fibi ut fizicui bonum fit feque tefolvere ad profecutionem boni. o 'vel malum, Ergoutünisaliorumque honetti , fed fic fe refolvendo virtuali- fantextra ipfum , homo fibiipfi in illo ter & implicité fe convertit in Deum,üt EY I!lf/a L inftanti primo occurrit tanquamis , cui patet ex Not. 3. Ergo tenetut fcconvete bonum profequendurn fit, Verüm homo tere in Deumfaltem implicite.Su/ um *Wy' lt li refpetu aliorum , qua funt extra ip- Sed 'hzc convetfio fit per adtum dile« [ fum, nonefít finisulimus , fed folüm Nf Gionis , qui eft a&us voluntatis. Ergo I(44 'hüüm lk A intermedius; ulttarelatusad Deum , Wt tenetur in eodem fenfu Deum diligcS [2 I&M » & 7 nagur 4 De aciu Fidei, 38r Sed. nihil volitum quin ptzcognitum, acexplicité, Erga amor feeutusdebet Ergo przíüpponitur a&us intelle&tüs elfc fapernaturalis & explicitus. Tum Deum cognofcentis. Ergo fi fit con- etiam , quia $. D, citatus dicit, pertalem iil l " verfio (apernaturalis , de qua ftatim plu- cotmerfionem hominem juftificari; quod Ergo debet ! p 12 , przcedit actus fidei; ad eumque eft poftea magis explicabitur. obligatio $ Si naturalis, precedit actus effe fapernaturalis. 'QTum tandem, 1 un rationis naturalis , Deum naturaliter quia fuppofitá elevatione homo in pti- , il cogaof(centis. mo inftanti usüis rationis obligatur vi- Confirm. Maximé confentaneum eft vere honefte honeftate preportionatà nE rationi ut homo tunc terminum prz- natufz , non fecundüm fe, fed ut ele- 15 fipatviz , quando viamaggreditur: Sed vatz , quz eft honeftas fupernaturalis. u M L juxta expl:cationem di&i Joannis 1. ho- Item pet feobligatur praceptis non fo- (bl mo in primo inflanti usüs rationispro- làm naturalibus fed & fupematurali- w ptieincipit cffe viator.Ergo ratio dictat , bus; & peccando recedit non folüm à j j Hl ut in eodem fibi przfigat terminum íeu Deo ut ultimo fine naturali,fed & fuper- I finem : Sed finis ulümus omnis crea- natutali, Ergo. mcnü:ü? turzet Deus,— Ergo , fihuncfibi non Dixi, oneflas fupernaturalis , qua et yra prafigat , mortaliter peccat. bonitas conveniens homini fecundüm du 3 2. De facto, [cu fuppofita eleva- rationem regulatam infpirato lumine maton tione naturz humanz ad ordinem fcu tranfeunte fidei , &t prudentià fuper- .c&ek&?; : finem fupernaturalem , di&a lex de dili- naturali, velut regulà , que mundo & ; nj gendo Deo in primo inftanti usüsratio- naturá fuperior eft , ficut horieftas natu- f" nis per fe loquendo obligat ad a&um talis eft bonitas conveniens, homini fe- d kf" WA fupernaturalem , fea ad formalem & ex- cundàm rationem regulatam lumine yni plicitam converfionem in Deum,ut Au- g fynterefis , & prudentià naturali, jj ^ thorem & finem fupernaturalem ,iqua Ratio 2.p. ef? : Nihil volitum quin ete t tamen multi pet accidens excufantur : pracognitum , & eo modo ( fcilicetim- | d aft nemo excufaturà converlione natu- plicit& vel explicité) volitum vel ama- j Lv[t tali faltem implicita & amore virtuali , tum, quo przcognitum:Sed multi funt & dantur ad hes a&tusà Deo auxilia (n£- at yi^ ficientia. pueti , nimirum in fylvis, & apud bar- hjrdfgtmþ Hzc Refp. conciliat duas barasGente: , educati , qui in primo in- d ,]Wu,llxm oppofitas fententias T homiftatum,qua. flanti morali usüs rationisexplicité non rum ante fmemini. T d cognofcunt Deum ut Authorem fuper- Ratio 1, p.ef! : Tum quia actus vo- naturalem, nec Evangelium vel myfte- luntatis , utieftamor, debet proportio- ) u J tía Fidei funt eis predicata , fed invinci- » nari a&uiintelledás , ad quem fequitur; biliter pro tunc ignorant illa. Ergo ex- ld " Sed fuppofitá elevatione ol pet fe cogno- cufantur abamote explicito Dei ut:Auv-, " Tcit homo Deum perlumen füpernatura- 4 " ] " lefidei, & ut Authorem fupernaturalem thoris gtatiæ. j | Dico Bbb, 3 "d TRACTATUS VIL Examen 2, 382 Dicout Authoris gratis , quia ut Au- Ícrapulis obtuere ac intricarépotede "l q thor naturze non potcft invincibiliter lege non impleta. Ergo. j n ignorari , ut probavi faprà. Exgo eoipfo, -A4d hoc dico, ut ex S. Tho. cit. patet: J d «t quód 'cognofcituï bonum eíle aman- S. Scr.ptura huic legi Zach., r. fatisfa- dum etiam gognofcitur amandum e(fe At vet ; pullum enim aptius tempus legi ejus Authorem Deum,& ad hoc habent de conver(one hominis per fidem & In auxilium fufficiens, charitatem in Deum (quo per feobli- — 4 il Aliud eft de pueris inter Chriftianos get ) poteft affignari, ut patet cum ex — d ia & Catholicos , falutis animatum ftudio- prob. R. 1.. Tum etiam: $i enim quis n fos , educatis, qui , antequam annos di- aífignet tempusmortis, quafiante illud )7 lii fcretionisattingant , à parentibus vel in- non liget , eftferum nimis: Sifolosdies fttu&oribus de Deo & Fidei noftcz my- in, Dominicos & Feftivos, id afferitur fine. fteriis multa audiunt , ficque in. primo fundamento : Si pracis& tempus gra- " l usüs fationis inftanti fidei lumine itra- vis tentationis contra charitatem & fi-- AUf E A diati explicitum de Deo judicium for- dem , tunc folüm per accideus & omni- Ergo hi tenentur ad bus communis e(t obligatio eliciendi [xphf mare poffunt. amorem explicitum Dei ut Authoris actum fidei & charitatis. Ergotempus, - Y J hl b ff gtatiz. Qaod totum patet ex ipíoS, quo obliget per fe, eft di&um infans, Í Q 'Thom. cit. dicente: Secuzdm quodan pro quo vide Q. 4. 53. Hinc $. Tho. illa atate efl capax. non invenit hanc legem , fed tantàm d flf Vel paulóaliter dico: Omnis homo affignavit tempus quoliget, Cujusfen- E D peiveniens ad ufam rationis perfe&tum, tentiam fequuntur etiam mulu extti nedum intta ordinem natutz , fed etiam Scholam S. T'ho, Quód veró. lii diffen- " Mi intra otdinem gratiz, quales funt, qui tiant , eft, vel quia oppofita fententia ( Evangelio fibi predica:o veunylteriisFi- ipfis videtur probabilior , vel faltem pro» r dei explicatis, à Deode illis i'luminau- babilis, cujus fequelam elTelicitam/en- lt tur, tenetur. in eo inítanti ad. conver- tiunt; quádecaufa dehujuslegistrane — f* fionem füpernaturalem ; alii ad natura- greffione fe non accufanr; Uti necilli ng adlg lem tantüm, qui hanc fententiam tenent , nam ifup- - þï,,, Tertia & 4. pars patet ? ex probatione ponunt, fe in primo inftanti honellà j us R.t1. fuiffe fecutos, ut & (upponere poffünt; Ctgrd XXXI. Oppono : Lex illa de fe con- cüm de oppofito. non conftet; & ideo — uy, 2 E(Omyel vertendoin Deumin primoinftanti usüs Ícrupulis locus noneft. rationis non conftat ex S. Script. fed eft Sed Inftans illud & lex À puerisetiam Vgj à $. Thom. inventa , & plerique ex- fagaciffimisnon dignofcitur, quomo .Oï n I tra Scholam $. T'hom. eam negant; nec ergo in eo fe poffunt convettere n y pi homines , etiam timorati, de ejuslegis Deum?2 nii l transgreífTione,ctiaui fub dubio , fe accu- Diflingua : Non cognofci quidem n ^J&Cg fant. Et ceice hac fentenua hominem a&u íignato , bene tamen € xetcitïcj, D quan 0 m —— De dcla Fidel- — 385 ;F'Il'tl l Mn:l quando & quia in eo inftanti per dicta- &at, eum etiam de myfteriis füpetna- ')0. i men íyntetefis pra&ticé puetis propo- turalibus gratuitó edocetre , eique dar At nitur obligatio profequendi bonum, auxilium fidei fofhiciens, confftens in adeóque & amandi ejus Authorem, Fa- pia cogitatione fupernaturalis cuificone Qm L teor tamen hanc, ipfam propofitionem fentiat , juftificabitur À peccato Origi- MR 'non reli&o ullo veftigio, cum eodem nali;fi diffentiat, peccabit/ mortaliter, m 1 inftanti evanefcere , ut homo finenovo Quod intelligitur eo modo quo dixi n. ( difcut(u denuo non aflequatur. cogni- 29. de puero in fylvisnu:tito; fic ut in i ad tionem ejus. eodem inítraoti tempotis fit cenverfio — Explica ultetiüs cit. verba $. "T hom. naturalis & fupernaturalis, & utraque s j dicentis , Hominem per dictam conver- fiat perauxilium ! fuperpaturale ;. licet jl dt fionem confequi remiflionem peccati, enim per auxilium natrale non poffit feu jufiificari ; quod certé deconveríio- elici a&us füpernaturalis, bene tamen a T ne naturali vetificari nequit nifi apud econtfa. per auxilium fupcmatumïe atb Semipelagianos. actüs na:utalis , & hoc proptereminen- digt! Explico , ex R. 2. Senfuseft, quód tiam & virtualem ejus continentiam. quia füppofitá elevatione natura huma- j u ) Hzc explicatio admittit aliquid plus,; dv nein fenfu compofito feu potenti con- quàm 2. pats Kefp. 2. H Íequente , homo per fe loquendo non Oppono 1. contra primam explica- r petet fe convertere in Deum conver- tionem D . get "" Sequitur ex ea, quód nulli, fone naturali &ne fopernatutali , fini- etfi reprobo, venienti ad ufum tationis vl mirum de myfteriis fupernaturalibus perfectum , id eft , tam intra ordinem na- eiu z jamfit illuminatus ; ideo. S, T ho. dicit: ( MU turz quàm gratiz, feu qui'de myfteriis -Quód homo ( utpote pertingensad ufum 07 u fidei eft inftru&tus , denegentut auxilía rationis perfz&tum etiam in ordine gra- füfficientia: Sed hocnon videtur dicen- Óof xChW m tiz , ut antloquebar ) preceptum tunc dum , quia illa multis denegantur.Ergo. N implens, juftificetur, nonratione con- [di) T ! Oppono 1. contra 2. explic; Sequitur vet(ionis naturalis, íed füpernaturalis, ex ea contta S.'Thom., non dariinfide- :u[lllf 4 » ad grátiam , quá peccatum tollitur , di- litatem negativam, quam Thomiftz ad- w]enl) fponentis.' Quod proinde nen venifi- ho mittunt inillis , ad quorum aures pre- o V rM catur de illis, qui per accidens feu defe- l dicatio Evangelii nondum pervenit , qui &u cognitionisDei ut Authoris gradg , habent ignorantiam invincibilem & in- [ii j j fe convertuntin eum converfione folàm M culpabileo; myfteriorum noftra Fidei. d m naturali. 41, ^ Probatur feq.. Si cuilibet homini in pti- | Kl Expiz'ca 2.cum quibusdameanui- moin(tanti usüsrationis detur auxilium ao u ! j u ftis: Si puer ( etiam apud infideles) ve- fufficiens, fcilicet illuftratio fidei, cft )u niens ad ufum 'tationis faciat quod eft culpabilis (i einon confentiat, &igno- ( infe ,& convertaturin Deum ut Autho- rantia, myfteriorum fit vincibilis; adeó- gnM 1»' tem naturg , ad providentiam Dei fpe- E1g0- t y? que eftinfidelitas grivativa. -Ad . - TR ACTATUS FII.. Examtn a. 394 detur illaftratio de my(teriis dittint? [ Ad 1. dift, maj., dicendo, effe veram de auxiliis fufficientibus fupernaturali- C. ant. 5 fi folàüm confuse , N. *ant,& J p st bus faltem extrinfecis, oblatis, & prae- conf. Nonergo zqué exptefsé, acdi- hii ftin&? cuivispuero ad ufuüm rationis ve- paratis , non veró femper deintrinfecis, [ receptis , ive effe&tivé datis , prout dare nienti reprzíentatur ultimus finis fu- pernaturalis, uti nec natuaalis. Sipuer f ef correlativum ad recipere. Pro quo qe Not. 1. Dupliciter poffe aliquid ali- circa duos articulos nimiram exillen N« cui eífe poffibile. 1. pef potentiam in- tiz Dei & Providentiz, feu 4404 De fít : €9 inquirentibus. [e vemmnerator fit, hg trinfecam , feu quz ineft ipfi fübjecto, 2. per;potentiam extrinfecam , qua in- Hebr. r1. in primo ftatuadcredeodum tin [//] eít alteri , per quem poteft agere , reci- neceffatios ; in primo inftanti fuffcien- tem accipíat illufttationem , eó quód p piendo tamen ab co vites intrinfecas';ad d j quas dandas femper eft promptus & pa- tunc tam diftincte & expreíst ptoponan- tur , ut ad affenfum induci poffit, puct Mp( a rfatus, uti eft Deus fefpe&tu cujusvis hominis. Unde ait Apoftolus: Omia autem huic vocationi & interno lumini ü'l[llpc [ polum i neo, quimeconfortat. oculosclaudat & non pateat , nonekaure Not.2. ex Godoy , quód ab exttinfe- fatur, nec manet infidelisnegativé, fed "l W co poffe confequi falutem ftet duplici. fittalis privativé , & peccatnon creden- tet; Primó polfe de potentiaabfoluta, do: (i veró. finis ultimus puerorepra- t & hoc modoillud etiam convenit Àn- feutetnt tam confuse , fit praciseappre- d gdis & hominibus damnatis, quod ta- hendat rationem honcfti fupernamtlis, quod ant& expofui , & non illufttetur Ru men non füfficit , ut quis dicatur effe in i flatu falutis. 2. De potentia otdinatia, circa alia myfteria neceffatió ctedenda: £v ideft, fecundüm modum ordinarium peccat quidem mortaliter , fi illud re- caufatum naturalium aut moralium, fpuat , & amplectatur bonum fenfibilt d W*) f quod poffe non folüm fundatur in po- non tamen peccat peccato infiddlitatis, tentia Dei , fed etiam tumin libertate fed manet infidelis negativé.- X Ti arbittii , quá non gaudent Angcli po& Oppono contta hancfolut. Qui pottt & tenetut , credete duos prafatos atti- pem lapfum , nec hominesdamnati , cümin- lul flexibiliter adhreant,malo,& continuó culos, non credendo fit infidclisprive Qu peccent, cüm tamen teneantur pecca- tivé, feu peccat peccato infidelitatis:Se omnis homo habens ufum rationis t 3 Uget tum vitate, & non poffünt vitare fine h btreg auxilio gratiz , fed eo carent. ex fua cul- netur duos illos articulos credere ditin- ky di&*a[ a: tum in virtute paffionis & merito- &é, & poteft. — Ergo. Min. probatit rum Chrifti , que pro Angelis achomi- pro . p. Juxta diéta Deus omni homi- Qpf r nibus damnatis nec quoad fufficientiam ni dat auxilia fufficientia , faltem ex- earm UET à Chrifto fueruntapplicata ; nec à Patre trinfeca , ad falutem , quibus pote cociefti pro iis acceptata. acquirere, & praccepta imp'ere. Ero At A potelt credere, —Ad 2. N. maj. ad.qub' diftant, Si M : — / De aclu Fider. tentià ] Aci hoc dift. taj. Qui poteft po Dico ; preter ausilia extrinfeca & i s h rtoximàá & intrinfecá qua in prafenti oblata eis dari intriníeca (altem temota ,. )U effet , (iadelfet illu&ratio diftincte circa ! j in Not, 4. explicata, in quo differunt tlt di&ta my&etia , C. maj. Qui poteft po« ab infidelibus negativis. Hinc Ttid, Xï. Jj N tentiá folüm extrinfecá , uti eftin pre- Se(f. 6. c. 11.ex $. Auguft. l. de nat. & fenti defe&u diftinda propofiuonis gratia €. 43. dicit: Dems izepoffibilit credendorum , N. maj. Et fic dift. min. wer non julet ,. [éd jubendo monet €$ facere N. conf, Patet autem ex Not. quód & quod poffis , & petere quod nonpoffis ; e& tTt ob quam caufam aux:lia füfficientia in- adjtrvat ut po[[rs, Quibus verbis po(- AU uinfeca multis à Deo denegantur, qui fibilitas fetvandi przcepta Dei refundi- f tamen tenentut ad a&tum pracepti , quia tutin admonitionem & adjutoriumDei, potentià intrinfecá carent ex foà culpá. quz fignificantauxiliuminternum. Q06 , n v Infidelitas ergo negativa non eft pecca- QU.EROII, Quznamíunt ne- tum perfonale formaliter , defe&u vo- ceffarió , explicite velimplicite creden- lA Wi j d luntarii perfonalis , fed eft poena peccati da? AnteRefp. 'H Originalis ; uti & motus primo primi XXXIL Not. r. Fidem effe dupli- h] fenfualitacis. fddsi cem , unamexplicitam , quá vetitas ali4 Quia [entis de hominibus juftis. qui cpew'üï qua fidei attingitur fpeciatim in feipfa ; Mullum unquam comriferunt. pecca- v.g. quód Deus fittrinus & unus: aliam himsf tum mortale, an illis Deusfemper det , lp implicitam , qui credo aliquid ut im- auxilia fufficientia intrinfeca proxima , plicité aut virtualiter contentum in alio yiilf quando urget impletio pracepti fub mortali obligantis? explicité credito. Sicut quid explicite profitetur, fe credere , quidquid credit v "Affirmo: Quiainiis non efttatio de- t Ecclefia , implicit credit omnesejus ve- negandi , nimirum peccatum , five Ori- ritates, / bon;*»;;' einale, five actuale mortale; fisamen .Not. 3. Non omnes zqualiter teneri eqcuqf- Deus vellet denegate ex alio capire fibi ad fidem explicitàm , fed majores, v. g'. x 4 noto , v. g. ad oftendendum fuum fu- remum dominium, & creaturz infir- Epifcopi , Magiftri, Do&ores, Superio- ii (i tes , Paftores, &c. cüm minoribus my- | dugi p mitatem , poteít, A )t fteria fidei debeant explicare , debent aM Quidergo cepfes depeccatoribus,dum abete majorem credendorum noti- " ii urget preceptum ? Si enim dicas eos tiam, & , QUf " habere auxilia meré extriníeca & obla« pluta explicite credere; prout S. Thom. hic Q. 2.2. 6. in Sed Cont. n ( (P z ta» dicam ego eos non poffe culpari. frd explicat ex Job. 1. ubi dicitur , quód M Nam infidelibus negativisideo infideli. boves atabant , & afinz pafcebantur [lD [t tasnon imputatur ad culpam , quia licst i juxtaillos, quia videlicet minores , qui 1:161.11 ] abeant auxilia extetna & pra»parata ad fignificantur per afinos, debent injcrez , y credendum, non tamen habent interna , Yi if dendisadhzrere majoribus , qui per bo- aFime üimirur internam fideiilluftrationem, yes fignificantur , ut exponit$, EX R Grggor,. Cee in2, l — l : 396 TRACT Af]x' US FI. Examen 2. in2.moral, Et incorp,ait: Explicatio Ratio 1.p.eft; Quia perfe&iotfidcs «redendorum fit per revelationem divi- ls in Chriftum requititur poft adventum " ll nam ,credibilia enim rationem natuta- Chrifti, quàm anté: Sed anté fufficie- lem excedunt , tevelatio autem divina batimplicita. Ergon : unc rcciuiritug ex. N Pa ordine quodam ad inferiores pervenit plicita. ln per foperiores, ut ibi magis explicat. Quid dicendum "de 'illis , qui habenf li His notatis. invincibilem ignorantiam Evangdii; ln .. T. In omni ftatu fuit ad vitam - quia tefpe&u eorum perinde eft adi ternam neceífarium neceífitate medii * l i non etlet füfficientet promulgatum? - d explicité credere , quod fitDeus , & re- Ita - «Ad hboc patet ex di&is, quod proptet Ti munerator fit bonorum operum. invincibilem ignorantiam non peccent J " S. Tho. q. 2. a. 5. citans illud ad Hebr. peccato infidelitatis , eosque ( ft ferva- M xr.-dccedeutem ad. .Deum eportet cre- vetint totam legem naturz , &cexauxi» dere , 4ttia efl , €9 quia inquirentibus fe lio fupernaturali eis dato fecerint to- vemnunerator eft. tum quod eftin fe) à Deoilluminandos ( Ratio ef] : Cüm nihil volitum 'quin efle , vclab ipfomet interiüs , vel pe;vcjx,-*þ i 4f praecognitum , ut aliquis tendat in cer- ternam pradicationem. : i / M( xum finem , debet eum cognofcere: Sed Ratio z.p.eít: Quia mylt eium bl :DDeusut Remuner:tor & Glorificatot eft Vetbi incarnati (utpota fecunde perfo- L: finis ultimus hominis, Ergo. na ) non poteft explicite credifiremy- W Not. In hoc, quód Deus fit Remu- fterio SS. Trinitatis. b arator, implicite continentur & cre- li I. uód Deus ha- B. 3. Fides explicita *myücrïi;l'S*S-. duntur hzc ttia. Ttinit, & Incatnationis e(t omnibusfi- (s beat omnium rerum providentiam. ; 2. delibusetiam neceffatia neceffitate pra- wnü[ Quód opera noftrabona ei placeant , ma- cepti divini, Itaconftat Marci ult. übi Á m[tlw 3. Quód anima noftra 3Ja difpliceant. Chriftus de. myfterio "Trinit. loquam M fit immortalis,cui poft hanc vitam Deus ait: iverà mon crediderit , condemmt. lm(æg, d opera;bona temuneret. bitur, Et 1. Joan. 3. dicitur : Hoc df Áitgm xX. 2, Po& fufücientem Evangelii Angg j mandatum , ut credatis in nomine Fin x M promulgationem, adSalutem zternam ejus Jefu Chriffi. - Vg hii cujusvis hominis , &des explicita Chrifti Not. tamen , quód t adibus fufiïöfilt Salvatotis, fen Verbi incarnati, uti & [ fcite , in divinis effetres perfongsdiin- myfterii SS. Trinit, eft neceffaria necef- &as , fub nomine Patris, Filii , &Spiti- at fitate medii. 1ta colligitur ex illo Jo- fm t(s S., easque effe unum Deum,& fecun- an.17. Hac ef vita aterna ,ut cogno- dam perfonam affampfiffe naturam hi "ts feant te folum Deum verum, €9 quem &i manam, ut homines liberaret à pecct- düm al wififts Pefum Chriflunz, Idemdocet S,D. l - 8 , tis. . De do&tioribus jam dictum €&1P - n hic q, 2« a, 7: Not,2, | L ! * 4 um * — De acia Fider. 387 MC B:Z "Omnes Fideles ex praceptote- Dco petere ac fperate : 'Idebleat'; Érgo de- d -mentur explicite credere 12, atticulos bet ea fcite. ; la fidei contentosin vulgato Symbolo. Efl4e eademobligatio , nimirum fub Ratio eff : Quia in iis continentur mortali ,(ciendi formare crucem? [ parcipua Fidei Chrifiane ^ myfteria. "Afirino: Nam nemo non reprchen- . Hincparentibus & animarum curatori- deret graviter adultum nefcientem fot- T 1 [ i j ^»bus ftricté incumbit , ut pueri Symbo- mare fignum S. Crucis , nififorte ut puer ïl[j. E. erina «f 'Jum (uti & ea quorum fietmentio ) ad- 3 parentibusabftra&tus, & inter barbaros - difcant. Interim abfolut& neceffe non enuttitus füiffet. ia - .eft, ut tudiores illud (ciant tecitareme- 2:; 7: Quilibet Fidelis inillo articulo , y :ïr moritereo ordine & verbis quibus com- Im X Credo quidquid [amtla mater Ecclefa ! muniter proponitur , fed fufhcit illud credendum praciptt. €$ tradit , tenetut «t - " « feite quoad fübftantiam , itaut de fingu- implicito credere omnes Fidei articu- uH *.& .. Alis atticulis interrogati recte pofliut re- los. i d fpondere;lictt non íciant omnes cir- Ratio : Qgi'a aliàs non eft Fidelis. )ub cumftantias , v. g. Chriftum tertio die eriij -tefurrexiffe, paffum efle fub Pontio Pi- QU/ERO IV. Càm przceptum É , lato, &c. credendi (it affirmativum , adeóque non obliget femper & pro femper , quando W 7**x, . Omnibus Fidelibus ex przcepto j etlam eít neceffaria fidesexplicitaeorum per fe determinaté obligat ? ( quz fpe&ant ad Baptifmum, Euchati- XXXIIL. y. 1. Hec ptopofitio ab ftiam cum reali przíentia Chrifti in ca , Alexandro VII. anno 1665. 24. Se- & ad Confeffionem factamentalem. ptembris eft damnáta t Homo zullo u- icita('i?"ï Caterorum Sacramentorum fides ex- quam . vit& [ua tempore teuetur. elicere - plicita non eft neceffaria , ni(i illis qui attum fidei , fei & charitatisex uipra- - €a fufcipiunt vel miniftrant. Ceptorum divinorum ad eas virtutes peru u UAEHLHAum. e *:- 6. Idem ( quod in R. £. ) dico de j Ti ; lis qua pertinent ad Decalogum & Ora- R. 2. Preceptum credendi per f& & l;.dilg»"f tionem "Domipicam ac Salutationem ratione fui non obligat in probabiliori [ L(is f Angelicam, Non quód quivis homo fententia , nifi tunc quando homo de maximé fimplex teneatut ea fcire ver- aliqua fidei veritate eft (ufficienter in- Y) batim , ut funt confctiptas fed quoad fru&us. Et hocetiamin primo mora- T " .. fenfum & pro modulo fuo , quantüm li inftanti usüs rationis , ut patetex dictis ( — capaxeft, five craffiori Minervá faltem. 8T / D. 3O.a. 31, pofítquam autem femel i f i Ratro ef^: Quia ex Decalogo & pra- : a&ualiter credidit , poftea pet (e loquen- lmeJ» - €eptis Eccleíiz quilibet: debet difccre , do , fufficit habitualiter credete , hoceft -quid üibi fitagendum;quidve ommitten- j quód in promptu habeat fidem , utaífzn- j p .dum. | Deinde ex Oratione Dominica s fum praftet , quando fuerit necefüa- tium. ! " & Salutatione Angelica difcit , quid à GCcc P L 33 um l 88 TRACTATUS Y 1. Exemth 2 z. 3. Pteeceptum fidei per accidens hoc non perdit (cientiatn circa alias, Et / obligat , quando quis tenetut elicere hocideo ait $. D. ibidem ad 2, UiA n p contritionem , vel actum» dile&ionis diverfis. Couclufionibus unius. [cientia l7 Dei faper omnia, hienim actus elici ne- fint. diver[a media , pev quaprobantur, W queunt fine a&u fidei. Item quando quorum wunum potef coguo[éi fine alio , &à liil urget gravis tentatio, quz videtut non ideo homo pote[t (cire quasdam Conclufio- j polfe vinci fine a&u fidei. .Ttem quando nesumius fcientia ignovatis aliis: fedome it$ quis tenetut debito modo & magna eum fiducia otare Deum , quodnon vi- nibus articulis fidei inbarerfides proper dul unum nedium , [cillicet. propter Verita- W detur polfe fieri íne previafide. — Dlara tem primam. Et qui ab boc medie da pl tempora affignantur abaliis. Videdicta dit , totaliter fide cavet. F ditt L. $I. Not. Intelligi hoc de materiali di- d U ZER O V. Qui negat unicum verfitate feu mulüplicatioue mediorum g X fidei articulum , negatneac perdittotam feu motivorum in fcientiis. Negatienim LU jri fidem , vcl retinetne fidem informem non poteít quód abillisabftrahatur una [ €irca atticulos, quosnon negat? ratio formalis fecandüm fpeciem ,iqua D XXXIV. g. Probabilius eft, quód Ícientia habet fuam vwunitatem fpeafí n non tetineat fidem etiam informem. Ita cam. i S, Tho. hicq. f. a. 2. Simi litet ex dictis patet di&'crcläfä'. Ratio S. D. Defttucto obje&o for- £ali fidei implicat manere fidem ab eo fideidivinz ab humana , qua non per-- b ditur per hoc , quod quoad unumalicui li fpecificatam : Sed per actum infidelita- homini difctedam, p tis citca unicum fidei articulum tefpe- Katio eff : Quia motivum fidei hufnæ Afj €tu ejus de(truitur obje&um formale fi- nz , Ícilicet authoritasdicentis , nonelt dei infufz. Ergo & fides, - Probatur in omnibus infallibilis ficut divina. [ ) min, Obje&um formale fidei infufze XXXV.O pozo x, Ex data K. l- hn eít prima Veritas ; feu Deus, ut infalli- quitur , Theologum , qui fietet hreti- Atj bilis Regula , per Scripturam & Eccle- cus ,amittete fcientiam Theologie: Scd Sad fiz ptopofitionem manife&ata : Sed re- hoc eft falfum. Ergo. Maj pat. Qui QM&A fpe&u ejus, qui (cienter & cum pertina- articuli fidei funt principia Theologiz CWlmiu cia unum etiam fidei articulum negat , Min. veró prob. Taliszque potk mgqu prima Vetitas, ut per Ecclefiam propo- "Theologiam defendere ac docere in& fita non manet regulainfallibilis, fed fit dICI Pom fyllogizate ( excepto illo, in quo d fl fallibilis ; quia tenet, eam tevelà(fe, & hzreticus ) acante, Ergononpctdidit Moreni Ecclefiam propofuiffe falfum. | Etgo. Theologiam: - [ Ex hac ratione patet differentia fidei Opporo z. Qui negat unum artítte l 4 ab aliis habitibus intelle&ualibus , v.g, lum fidei , reliquis u fitmiter adhz«- nj Logices, Phyfices, &c. . in quibus etfi fet ac ante, r Ergo ci?;a z'!los tctincii'; quis erret circaalias Conclufiones, ob — d em. — d I,lþ "Mi 0 l4 WSM N Deatla Fider.- ».;S'ä ld d 1. Concc;ü?æ feq. N. mnin, Ad Dico , id fieti , fi pereat tatio for- li l grob. dift. ant. Potet zque in rei veti- malis objecti , ficut ea refpcctu fidei di- I tate, N., putative, feu exiftimate, vel vinz perit per unicutm actum infideli d M tatis. A ex confuetudine , C. Talis ergoalios ar- Á U ticulos tenet (olàm propriá voluntate & De virtutibus moralibus vide fuprà nl judicio feu pet opinionem quandam , ut T'ta&. 4. Exam. 1. n. g. quód virtutes TM ait S. D. loco cit. infine Corp. & ad 1. morales infufe cum gratía lmbituali fide humana , non vetó diviná nifz erro- uj perdantut per unicum peccatum mot- r prq:rvi» We& exiftimatà. Et ex illa fide humana tale, acquifita: veró fine gratia & cha- dlxi riate vix mereantur nomen virtutis , poteft eafdemmet - Conclufiones. de- ) ducere, quas deducetet ex fide divina, licét quoad fubftantiam finttales, ciüm deut fieamadhuc haberet. In hocenim nul- retineantfüum obje&tum. — Alia difficilis TTR lum invenitur inconveniens , ait nofter objectio videatur in Gouet hic difput, 4 ais N- Fetre , nam bene poffunt füpernaturalia a. 2.$. 3. object. z. tra&ati naturaliter , ficut fcibilia mul- T M ' QUARO VLExtetior confeífio fidei d ]u j toties tta&tantur probabiliter. Ex quibus eftne ad Salutem neceífaria ? ] us patetada, — Sed zozue pet ftequentatos XXXVI. z. 1. In nullo cafulicitum a&tus talis T heologus genetabitin feha- bitam ejusdem fpeciei cum habituTheo- eft verbo vel figno veram fidem negate , j p aut falfam profiteri , etiamr exteziüs inyq logiz nofttz ? tantüm. Minimé , quia illi a&us fetr affenfus lquoads Ita docet ipfe Chriftus Matthr. ro. non habent idem obje&um fotmale, ac nofiti alfenfus Theologici , ut patetex Quime negaverit coram bomimibus , ne« ia 'abo €$ egoeum coram patre meo,& licet j probat, UndeS. Dionyfius Cap. z. de div,nom.ait: 7'beologus effe son poteff , exeteriüs folüm fimulet fev.g. Maho- 5ilis!ïcmi"ï metanum vel Lutheranum, & fic quoad AU d qui fidelis non eft, Remanet ergo & augetur in tali T heologo quoddam fidei Deum infidelis aut. hzreticus non fit, n g^ acquifitz fimulacrum, non verum fidei mmïlï& mentitur tamen in regraviffima, Ergo p auram, fed aurichaleum. ( ut loquitur trottaliter peccat. K Y n Conteufon) non eandem - facilitatem Hinc & S. Auguft. lib. contra merr- iU ingerens fed fimilem, — Vel fort? veriüs dacium , c. 2. contra S. Hieronymurr , ii M M í d*ï» dici poteft, aitidem Author,folüm effz & alii SS. PP. docent, peccáffe Jelur 4. 1 candem facilitatem extrinfec&m quz Keg- 10. fimulantem f& vellecolere Ba- "L j provenit ex remotione impedimento- al, ut faciliüs ejus cultores cognofceret lh Elggru 'tum & exercitio a&uum , non veró in- & interficeret. iNec ob(tat , quód ibi- ttinfecam ab habituingenetatam. dem dicatur ftudiosé egiflc , fueritque a Mn q - Quomodo eft poffibile , quód habitus Deotemuneratus. Nam , ut $. T honrz. yitf d þ( cortumpatur per unicum aótum vitii infrà q. 1 1 1. a. 1. ad z.ait : Commenda- ? ( cantratii ? ()p pofitum enim videtur in tuy G temporalitervemuneratur a Deo y yinwäþusmqrahbus, €ec 3 F w a TRACTÁ TUS VL Esamtnt: 290 qon ffro fimulatione , fed pro zelo, 440 de- Magiftrata ex odío Fidel Chtiftianosve] li 2 Qruxit cultum Baal, Catholicos perícquente intetrogatus de | s & 2. Praceptum de copfitenda ex- Fide , negat fe eíle Chriftianum yel Catholicum , vel 1 y teriüs Fide eft affirmativum obligans ïacet » peccat morta« n quidem femper fed non ptofemper , ob- litet, E li ligat autem pro loco & tempore Íccun- Patet tum ex citatis verbis Chri&i, rl dàm citcumftantias debitas. ln tumex dataratione. — Cui adde , quüd ] Ita S. D. hic q. 3. a. 2. in c, Übi ponit in eo«cafu praceptum "T yranni fecun- 4 duos - caíus obligationis, Primus dum fc fumptum non obliget dredit& PT eft : Si confeffio fidei fit neceífaria ad per fe; ad confitendam Fidem publid, Jdír honorem Dei, & pet omiffionem con- fed preceptum divinum in his temporit | ul feffionis (ubtrahatur honor debitusDeo. & loci circumftantiis, ubi honor Deo N Secundus eft , Utilitas proximi cxiften- debitus & prox .'äl tis in periculo fidei, cui toà publicá tut. z imi "utilitas gqricrligäj-; X confeffione fuccuttere potes. Dixi Y, Zeterrogatus à Magifiram '7 : Ratio uttiusque casüs eft.. Quia pra- fi enim interroge:urà perfonis priya- Al ceptum de cxercitio actüs cujusque. vir- tis non eft tanta obligatio , nec itape tutis obligat , quando incipit effe necef- ticlitatut honor Dei & utilitasproxíti, farium ad finem charitatis erga Deum, Quia a&us, qui coram Magiftratu fi proximum, &etga fcipfum. Ergo fi unt, multó magis aftimantur,. quim ]. gravideas, ex tua taciturnitate,diffimu- qui exercentur inter ptivgtas,gbïfq- 2 latione, fugá , &c. fecuturum effe Fidei nas. : Catholicz contemptum , proximorum Dixi2, ex odio Fidei pe rþaq;fente; f ,fcandalum, feu ruinam 3 econtra veró enim períecutio effet ex alia rationt; ex tua publicaconfcmone magnumFi- nimirum quia Xyrannus credet ] 1 dei noftra inctementum aut cultum Chriftianos effe homines fceleratlfl Dei( cui vita corporalis metito fit poft- mos, tunc non peccarctmortalitef ,q! ponenda) teneris. pubiice Fidgm con- fce negatet effe Chriftianum , interroga- fiteri, tus; Quia interrogatio interpretan? Ibidem ad 3. ait $, D. Si ex mazife- eft juxta animum interrogantis : 3€ fla Fidei confeffione fequatur. turbatio animus interrogands t unc no'ner o iufidelium , non verb utilitas Fidelium , Fide, Etgo. non eft laudabile in zalicafu Fidem pu- U Unde Domiuus dicit &. 4.. Si flmperator 'Turcatum fetta blicé confteri. q Matth. 7. — Nolite Santlum dare cani- Legem , ut Chriftiani utantur ceo li bus , neque margaritas vefiras fpargere figno quoà Turcis diftinguantür anilo 1 occidendi Chriftianos, adeóque cx o9? ante porcos , "e canwe—rþ - dirumpant liter, quiin illis lo* Md q0$.. Fidei peccant morta fene *mü' ( P cis figno Fidei coqtc&af&yü nE SQD g i xxxvu,g 3 le á Tytgnno fcu . at De 5&! Fidei. 39t ; tur, ldem ef. fi Rex Angliz talem peculiariter inftituta ad hoc, ut pet ea honor defetratur Se&z vel Authoti ejus, legem ferret contta Catholicos. — Rafzo patet ex dictis , quia fa&to negarent Fi- non peccat mortaliter , qui ob tuendam W dem, & pottando fignum con:eftivum vitam otnittetet fignum Chriftiani ; & Fidei alienz , etiam folüm.extetiüs, porcatet fignum Sataceni , vel Tutca. : N mentirentur in re graviffima. .Seg zonae Patetex di&tis. hd licét alicui tunc aufugere ex iislocis? x 6. Si res Fidei noftre äP;ganis vel hateticis irrideantur aut. mal& tta- Tusi " Affiemo , quia ipsà fugá eftantur fe efle Chriftianum ; nifi eflet Epifcopus , &entur cotam Catholico , tunc hic, vel imilis Paor animatum , cui nonli- etiam cum periculo vitz ,. tenetut Fidem Y r ]u cet deferere oves. publicé confiteri, & pro viribus Fidem l 23 $.. Si illa lex effet lata ob alias defendere. i «caufas , v,g. ob bonum publicum, ne - Patet ex ptimo cafi S. Thomaz ant& hominibus diverfatum Religionum ofito. confufis (at dignofci nequeant , ) Re- [ LE t Pluta de harefi in Examine fcqæfenf ii fpubfig tqrbctur , vel figna. non fint yjg j D orati »zææäamwææææææææææzmæmmææ ahit U j Pl EXAME N Il f D tie fia De Uiliis-0 "bofitis Fidei z Confejionä eus , hw W vimrum de lnnfidelitate , de qua $. D. agit g. 19. ]De bereftq. 1. : NU mm! De Zfpoflafía q.12. De Blafphemia q. 13.€9 14. 1 p m de qua iufrá q.39. per4. «uP Pe Schifmate : , articulos. " u tU üARO 1. Quid & quotuplex d Declaratur ex $, 'Thom. hicq. 10.a; d (UïTu eftinfidditas ? E&ne pecca- 1. Infidelitas negativa eft nuda carentia Bl j Q tum. Fidei,ftu. puta negatio in eo, qui nibil - XXX II LA Infidelitas «( (d audivit de Fide, vel audivitita obiter , catentia Fidci , & eft t;ipl-cx : Negati'va, ut myfteria Fidei non fintei oftenfacvi- j privativa , 'contraria, Prima non eft denter credibilia , & hzc non eft pecca- gf 6'][»[1 ] peccatum , bene tarmen fecunda & tertia, tum, fed. e poena peccad. Originalis, " À defet&ta —— 392 TRACTATUS V11. VEx*man $. defe&tu voluntarll perfonalis$ nec pro- fimiles barbaros , tenentur füBLgrn—Vi k il ter eam homines damnantur, fedpro- precepto adhibere fufficientem diligen- pter peccatum Originale & alia peccata, tiam, ut mediante aliquo Do&ote ve- 0I n quz fineFide remittinon poffunt, Vide niantad fufficientem Fidei cognitionem. dicta Exam. przcedenti, n. 28. Verüm Si fufficiente diligenti adhibirà adhue A iNB, ut inaliquo dicatur effe infidelitas non habeant fufficientem Fidei cogai- negativa , non folüm debet carere fide , tionem , excufantur à peccato infidelis fed & omni excellentiore cognitione tatis. H ; myfteriorum fidei : hinc quia Chriftus Idem proportionabiliter intelligo d ) & Beati habent excellentiorem cogni« Qtt hareticis horum temporum compata tionem articulorum Fidei , nimirum vé ad fidem Romano-Catholicam, qi. — gu claram vifionem, licétfidem , utpotera- Airt tamen utpote nobis vicinior y es -diHigiliü; i d tione obfcuritatis ftatui beatifico repu- excufantut. Ü z gnantem, nonhabeant;non funt infide- E Ratio eff : — Quia licàt illa imperfeda 1les negativé. propofitio non fuerit fufficiens ad con« h&qu lufidelitas privativa ek carentiafidei vincendum , fuit tamen fufficiens adre i in eo , qui potuit & debuit credere , fed tionabilitet dubitandum , &ad movene. ET "pon voluit, fide fufficienter fibi propo- dum, ut repellatur ignorantia : $6d L -fitá : licét in intelle&u nullum pofiti- nemini licet manere in tam tl sum errorem habeat, practico. Ergo. - Qu i ut univerfäi Tufidelitas contraría eit carentia Fidei X 2. Infidelis non tenet h ineo, cui etíi Fides fufficienter fit pro- liter prabere auditum cuivis homini, ofita, non tamen vult credete , fed ve- eum de alia Relieioneerudire volenti, ss exprefsé ac formaliter aliquam fidei vel Ratio efi: Quia infidelis non hbt — D ritatem negat , vel afferit errorem ei aliud lumen quam naturale : Sed hot &l conttatium, Utraque hac infidelitas non dictat, quemvis homineminmat tít peccatum mortale, ll tia Religloniseffe audiendum , quiaalil T Ratioeft : QuiaemnishomoFidem, equé ellét audiendus Judaus autle - extra quam non eftíalus , fufficienter theranus, Erco. Mi mfm;l fibi propofitam füb mortali tenetur ac- w. 3. Licét infidelis Evangelium ec [/457] [ ceptate. plicite audiatab aliquo Pradicatore veb &(i» QU.AERO L Infideles & hzretici Chriftiano, non flatim credendo not C]itith( quomodo tenentur in Fide? quirere df: vera committit peccatum infidelitats » n! Wfdz QOj predicator edat teltimonia adcredible — Mitrig, XXXIX. w, r. Infideles , qui ali- tatem convincendam fufficientia, Til quid audierunt deFide Chriftiana per Pritna pats patet ex illo Ecclef. 19 MUET famam , rumorem , vel per aliqualem Üui cito credit , levis eff corde. Bps8 W predicationem , nontamen exactam & con(tat ex eo , quia in re tantimomen fuffcientem, uti fit inter Turcas , & i Qui eft culeis veri D) renur aR — ; as De vitis FiZei apþ;)jït:':; gsi- ! feciui dogma omnium ptobabil (fimum, ipía manif'e&atiehe veritatis , & fic eft alias amabit;periculum , & peribit in il- infidelitas hereticorum, Ergo. i J lo, Nondeeffein eocaiuauxilium cre- Dixi , fecundstm comparattonem ad dendi fupernaturale fufficiens , patet in fidem. . Nam fi fpecies infidelitatis diz wlü Examine przcedente, n, 5 1. ftinguantur fecundüm errorem in di- verfis , qua ad fidem pertinentait S.D. ! " D2 .QUAERO III, Eftne quzlibet actio hominis infidelispeccatum ? tunc non fünt determtnatz fpecies infi« Y &i XL. &. Negative cum $, Thom. hic deliatis , poffunt. enim errores in infi- nitum multiplicari. hn q.10,a. 4. Ratíoejusef : Quia pec- ii catum mortale tollit quidam gratiam Species, que prater predictas pof- fant affigaari , funt, Primó Atheif- Md gratum facientem , non tamen totaliter corrumpit bonum mnarurz: Sed infi. mus negans omnem Deum, verüm hic t reducitur ad Pagapni(mum ut fpecies ma- delitas (in fenfu ad q. r. dato ) eft pec- Cauum tnortale, Ergo ratitone ejusin- terialis, quia Pagnanifmus aliquando eít 1 cum , aliquando fine cognitione veri ii fideles quidem carent gratid fan&ifi.. Dei. cante, & non poflunt facereopera me- Sifine; tunceft Atheifmus. .Se« w cundo dabitur Antichrifhanifmus , qui Yitoria vite zterna, cüm hac debeant xäümuïz Chriftum negabit , & omnibus fectis, [ lgü". dirigi fide infusá ; manet tatmen in eis aliquod bonum naturz , & lumen ratio adeóqueetiam Pagnanifmo & Judaifmo du adveríabitut , proinde non videtur ad nis naturalis, Ergo poffunt facercope- ta naturalitet moraliter bona , v, g. d:re eos poffe reduci. — Sed 4/co reducendum u ad Judaifmum , quia Antichriftus erit "d eleemofynam , (olvere debita , &c, Ergo m non peccant in quavis actione. de fangoine Judzorum , nimirum ex g^ tribu Daz ; ideoquevetus Teftamentum QUAEROIV, Quot & quz funt fþc- L. n m cies infidelitatis ? admitfurus, fa&das in eo de Meffia pro- u miffiones in fe impletas eífe contendet, 2l XLI, &. Cum $. Thom. q. tc.a. $. n o Nec perfequetur omnes fe&as , (ed tan- Secundüm comparationem adFidem ttes tüm eas, quz omnino non convyeniünt " 3 fant fpecies infidelitatis , fcilicet Paga- cum ipfo. nifmus, Judaifmus, & hzrefis; adeas caterz omnes reducuntur. Ter;io: Mahometifmus quó reduci- yi 15Eln tut? Dico reduciad Pagnani(mum Ma- Ratio S.D.c(t: Cüm peccataminfi- hometani enim non renituntur fidei fü- j g dclitatis confiftat in renitendo fidei , hoc fceptz , velinfigura, vel explicite pto- n poteft contingete dupliciter. — Quia aut fitendo fe habere fidem Chrifti. Nec y yd tzenititur Fidei nondum füfceptz , & ta- obftat ( uti opponi poffet quodin mul- jn lisinfidelitas et Paganorum , fiye Gen- m i tis articulis cum vera Fide conveniant; tilium: aut renititur Fidei Chriftiana: hoc enim non eft ex eo , quafi Maho- M fufceptz vel in figura, & fic eftinfide- iL l metani eam Fidem , ut À Chriftiana deri- ji vatam ptofeffi (int, fed j T ntas Judeorum A;. vel explicit& feu .-in quia eorum Dux l d pro j DA ä*-—--i*'/ 3 TR ACTATUS F1I. Exmen 3. ro libítu ea illis pr 2 opofqit ut ample- Ecclefia habet teftimonium veritatirs étenda. fatentur enim Meffiam efft promiffam, üz)« ! n uartó: Poffibilis eft quedam infi- & admittunt Vetus Teftamentum, ex ! Chri delitas philofophica , uti aliquibus lo- quo nos probamus qui placet , quz cffet in eo, qui effet pron?iaïpngm illam Dii eíIe impletam. C conditus in puxis natutalibus , & vellet x. 2. Petmiffio hzc non eft ; liciiä, colere unum Deum pracisé ut ratione ls nifi cum certis conditionibug. 1. Ut ! C naturali cgonitum , qui certé videtur Judai fuostitus non exetceant cum (can. nec effe hareticus , nec Paganus;nec Ju- l loci dalo Chriftianorum & bla(phcmïa Chri- foli deus, Sed, 4ico hzc infidelitas phi- fianinominis, 2. Ut novz Synagogz lofophica manifeftt eífet Paganifmus, non etigantur , nec quz femel in Eccle- Q qudl quia adverfatur Fidei , nullo adhuc mo- fias confecratz funt, reftituantur , fed lii do fufcepta. antiquz folüm conferventur,modó non du uinto: Sit cafus, quód homo ba- fint vicinz Ecclefiis Chriftíanorum, mpffllw ptizatus deficiatà toto Evangelio , uti fit 3. Ut indie Para(ceves in publicumnon W All in Renegatisapudinfideles. — Dijco, ta- exeant , fcd januas & feneftras clanfas lem formaliter fore hzreticum , quia habeant, 4. Ut utantur figno aliqio 3 m^ 1j renititur Fidei femel explicité füfcepta , diftin&ivo, quo à Fidclibus'difj:c';gm- Vtny manetque in eo character baptifmalis , tuf. imoó & aliorum Sacramentorum , fi ea H g, 3. Faciliüs permittuntur in[ïdcl'&f; ! recepetit :erit tamen in eo cafü materia- v. g. Judzi quàm haterici. 5 liter Judaifmus, velPaganifmus$ quód Katio : Quia hatetici inducunt *miQ WRX fs fi ad quempiam ex eis deflexerit peeni- jus petverfionis periculum quàm Judzi tens, in Confeffione tenetur exprime- a vix enim auditum eft , Chriftianum re , in quam fpeciem infidelitatis lapfus tranfüílead Judzos, Ergo. — ! * 1t. & 4. Infideles quinunquam Fidem- ( 3ut NU .QUJERO V. Licetne Chriftiano aut Chrifti. fufceperunt, uti funt Gentiles Catholico Principi.in fuis Provinciis & Judzi, non poffunt Chriftianis tj permitterelibertatem confcientiz , tole- Principibus dire&é compelliad Fidem D"mm rando infideles & hzreticos? noftram: poffünttamen cogi ,ut Fidem k/ä& x XLil. w. r. Principes Chriftianili- non impediant blafphemiis , vel malis u j cité quandoqué permittunt in fuis Pro- perfuafionibus, vel etiam apertispetit- U vinciis infidcles , id cft, nunquam bapti- cutionibus, nec refiftant prædicarion. h ts zatos , v. g. Judzos, nimirum negativé Evangelii: vel etíam poreft eis neget habitatio in terris Chriftianorum ; n! m '7 Íe habendo, non veró pofitive appro- mmalz [ bandoetorum ritus. fe convertant. ItaS. Thom, hicq.10 Ratio : Qaia permiffio rituum Ju- art. g. "ftdio dxotum affert Ecclefiz fpecialem utili- Ratio 1. p. Quia , qui non Vcü"baþf/ïf Qj N Tion tatem , nam ab iis ftiap) ut ab inimicis zatus, ( cüm baptismus fit janua : Cf e t J 1 2 De vitit Fidei oppofttis. j ' i a m R Flu fiz) quoad animam, & füpernaturalia íequeretur diffidium & fchifm pos n non fubeft Jurisdidioni Ecclefiz vel pulo & Proviucia , Fideliumoppreffto, Chriftianorum Principum, fed folius &c. hoc effet majus malum , quàm eo- ls Dei. Ergo. rum permiffio, & corre&tio fieret fine 3 w Confitmatur, Omneä quidem to- fru&u, Etgo. tius mundi homines tenentur. legem Confirm. . Licét Principi Chriftiano u Chriíti fufcipere, adeóque poffünt ad incumbat, de vera Religione in fuore- KH hoc compelli , at non a quolibet , fed £no promovendo effe follicitum , id ta- ahfgï:z?:. folüm ab eo qui ad hoc habet jurisdi- men debet fieri (ecundüm Regulas pru- r &ionem: $ed qui non funt baptizati dentiz , & absquedetrimento Fidelium. vt ii quoad fupernaturalia, non fübfünt Ju- Ergo. risdi&ioni ullius hominis. Ergo. z. 6. Infideles qui quandoque Fi- Fal Secunda pars patet exemplis diver- dem Chrifti fu(ceperunt ficut hzretici iisQChf j forum Principum nimitum Sifebuti Re- & omnes baptizati Apoftatz, corporali- gisHifpaniz , quoad Judzos; Conftan- ter polfunt compelli , utimpleant, quod i krl tini, quoad. Paganos ; Caroli Magni promiíerunt ; & teneant , quod íemel utt d quoad infideles Saxones. Et Razzoe/? : fufceperunt. lta S. D. art. cit, in fine f quiá omnis Refpublica bene ordinata Corp. debet habere poteftatem | reprimendi Ratio : LicétPrinceps non poffit com- mutttd füos impugnatores & hoftes. — Ergo. il ; ellere fübditos ad- fervandum legem w. 5« Hareticis & i Fide fufceptá A- uperioris ordinis quam nondum re- 1ætctitiþ-5 po&a'ti»s licité quandoque ad vitanda ma- ceperunt, bene tamen quando eam re- :ricuhl'ïf jora mala negative petmittitur libertas cepetunt: Sed omnesFideles in Baptis- conícientiz. fl thw mo fe obligáruntad Fidem Chrifti , vel s H Colligitur ex $. Thom. a, cit,ad r. per fe ipfos, ut adulti; vel per Patrinos, ; quinüfl*,'; Ubi refpondensad exemplum Evavgelii utparvuli; in I^l de parabola zizaniorum ex fententia bus. quo differunt aþ infideli- N» un Ergo, j Auguít, Epift, 48. fic ait : Qzo4 evgo QU/ERO VT, Licetnecuminfide- ATUL Dominus dicit , Sinite utraque crefcere libus difputare vel communicare, feu yd ufque ad me[Jem , qualiter intelligendum commercium habere? Ante R. u i .,: j $i J apparet ex boc quod [abditur: Ne XLIII. Nota, duplicem etfe commu« duf forte colligentes zizania, eradicetis fonul nicationem ; unam civilem & politicam, €Um eis T triticum. feu materialem|; alteram formalem, ;c IHW Rario efl : Prudentia di&at ,non fa. du qua poteít fierific, vel quód Fidelis in- ms Lh[x j làm mala effe cohibenda, (ed etiam di- gerat fe operibus infidelitatis, velquód &at, ex duobus malis minus ff elisen. infideles admittantur ad exercitia no- 4 dum; & ordo charitatis.xpo&ulat , ut ftrz Fidei, Hoc notato corre&io non fiat fine fru&u: Sed fiex x I. Qui fidem Chrifti femel fufceZ ll!m j coactions hareticorum & Apoftatarum pit, & ex motivo dubitationi; Fidei fuz j Ddd z cunm 396 TR ACTATUS FII. Examen s. cum infidelibus difputat , mortaliter erroris confrrmmatio, Unde G?eg'afi& L peccat, & eft infidelis. Ita S. T'hom. | q. 1O. 2-9., in [ecundo Paflorali : Sicut incauta locutio ig errorem. pertrahit , ita in Katio : Quia dubius in Fide eft h- Wi difcretum fllentium eos qui eruditi n reticus, ut patebit in fequentibns.. &. 2. Ex patte audientiumaliquan- poterant , in errore derelinquit.. d "ll fecundo: veró cafu. periculofum qf, [u do licet, aliquando non licet publicé de Fide difputare cum infidelibus. publice difbutare de Fide coram fim- pa plicibus , quorum Fides ex boc offfr- Declarat boc S.D.q. 10.2.7.in c.dicens: Si difputet aliquis de. Fide ad copfau- mior , quia mibildrver[um audierum j qlläl zandum errores , vel etiam ad exer- ab eo , quod credunt, Et ideo m ex-. i pedit eis ut verba infdelium audian- citium , laudabileeft.| Ex parte verà Wi audientium confiderandum eff ,. u- difputantitim comtra Fidem.HacS.D£ [ D eriüm illi qui difputationem audiunt , Quomodo non liceat difputare cum Hateticis, vide infrà in hoc Exam, m [ ff inflructi e& frrmi im Fide , aut [o) Jrmplices && titubantes, & quidem .Rc(p. j. Comitiucicalig 'f'ormaïis"i [ €oram fapientibus ip Fiae frrmis , nal- id cft , in operibus infidelitatis (idemeft lum periculum efl difputare de Fide. de Harefi) Jute divino & maturali cft- E Sed circa fimplices efl diffinguen- prohibita. Patet ex multis texibus t:(' dum $ Quia aut. funt follicitan feve Scripture & Juris,- Raro ef: qua talis communicatio " j pulari ab infidelibus , puta, Judais intrinfecé mala, eft fupcrüiti»o*—k—& M l vel hareticis ,ffve Pagants nitentibus Refp. 4. Jure naturali prohibita e "n eorrumpere ineis Fidem: Aut omni- omnis illa communicatio cum infiddi- Wa ; « non funt follicitatifuper hec , ficut bus & hzreticis, ex qua imminet peti hst àn terris , in quibus non [unt infide- Wi M des. culum petverfionisin fe, autinaliis pe* Ip primo cafa neceffarium eft ticulum fcandali, Ratio efl : Quia; tff,pg public difputare de Fide , dummodo qui amat periculum, peribit in illo, Lj LT inveniantur aliqui ad. boc fuffcien- Sequitur ex hoc, male agereillospa- Id zes C* idonei , quierrores coufutare fentes , qui praetextu mercatura , ftüdio- Pili, poffat. Per bhoc enim fpplices in rum , aut politice converfationis proies ' hi fuas mittuntad Hareticos,communitef - Fide firmabuntur , & tolletur infide- uf enim aliquid de moribus ex fermento. "tf libus deciptendi facuttas , e& ipfa taci- eorum imbibunt , & cottumpuntut« zuruitas eorum qui vefiflere deberent DL Ml l Pariter maléagunt,qui Hareticis amu Aj zerwmntiäw Fidei veritatem, effet lontur, cüm apud Catholicos u* Z' ; " , z "-4;,? í D e vitiis Fidei 'appa[z'ti;. 397 lii fere equ& commode famulatam : habere . 7. Lege Ecclefia(ticá ptohibitum offint, eft: Primifub excommunicatione;ne- f Refp. f. Communicatio infidcli. Fideles ineodem domo cohabitent Ju- ii dzis aut Saracenis, id eft , quibufcun- um,etiam hareticorum , cum fidelibus !t qïl: in tebus divinis quandoque eft Juredi- que non baptizatis. C. /s4«; per quod T vino naturali ptohibita tanquam in- Xamen non prohibetur habere fervos Puw j trinfecé mala , ut patetin admiffione ad Judzos, ut pat. ex c.. Ezff /ud«os. ?. In Concilio Agatheníi C. 40. in- fs participationem Sacramentorum , pet "T eam enim Sacramentis maxima infertarc hibetut , ne Fideles accedant ad convi- via Judzorum , & ne hos invitent ad n injuria: quandoque eft permiffa tan- vam indifferens aut etiam conveniens, fua. Non peccattamen qui cafu & pre- li ff ut i fperetur eorum conveifio, juxta ter intentionem convenitcum Judais in ! u E mox dicenda, eadem menfía. T Sequitut ex hoc r. Licét infidelis con- 3. C. nullus 28,- q. r. prohibetur , ( )v 'verfus ad Fidem poffit manere in priori ne Fideles, comedantazyma fudezorum matrimonio cum infideli , (ine contume» 4. lbidem neutantur Medico Judao , f u lia Creatotis cohabitante : attamen ba- nifi ellet cafus gravis neceffitatis- ptizato non licet cum infideli. Matti- f. Ne in eodem balneo cum Judzis m monium contrahere, tum ob pericu- laventut , nimitum per modum focie- Yi lum perverfionis , tum ob itteverentiam tatis, id eft , ex intentione focietatem i & "Sacramenti Matrimonii. De quo in- quarendo. jX mü[x" &ä' 6. In C. ad hzcde Judzis vetatur Fi- P 2. Judzis & hzteticis poteft -k ttibui délibus, ne famulentur Judzis , nifilo- d Wi panis & aqua benedicta, &c. (i abfit pe- cando operas ad modicum tempus, & -- riculum irreverentiz. 3. Potlunt ad- ne Judzos eligant ad officia. Id At mittiad Concionem noftram,& ad Mis- 7. Ne nutrices Chriftianz nutriant D t fam , faltem ufque ad Offertorium ex- Judzaorum infantes intra domos ipfo- clulive, fi non fit hareticus publice , id rum. In his cafibus levitas matetriz ex- gx]lix iib eft , per fententiam Judicis denuntiatus; cufare poteft. If h & de(it di&um peticulnm, ac fperetur . Refp. 8. Turcis aliisque nominis wl N[Ib[' utilitas fpiritualis. — 4. Licet privatim Chriftiani inimicis vel hareticis perSe- mk ^ pro eisorate , ac de myfteriis no(tre dis Apoftolice fententiam exprefse & Fidei eosinftruerc. t nominatim declaratis deferre vel trans- x. 6. Communicatio civilis ac poli- mi-terearma ,ferrum,chalybem , equos; Qu E 'tica cum infidelibus & hareticis non eft j milites, naves vel navium ligna & fi- r 1 j 11 intrinfecé mala , nec Jure divino aut j M milia, quibus Catholicos impugnant 5 [ natutali probibita, vel quoquo modo eorum bella auxilio, / ! Ratío : Quia ibi fecundüm fe nul- vel confilio adjuvare , prohibitume(tab $ f(» r n j 7 !gmfgbc&fpcriculumg Ecclefia füb excommunicatione lata: Ó D4d 3 fe n: 399 TRACTATUS VII. Examéin 3. fententiz : Panz tefervata in Bulla Cas- ce v 4 nz, de quainfrà fra&, 14.. Exam. 2, lote. el eccult , quovisingenio, veleo: n.67, r QU 4ER O VII. Quid fentis de le- - Sequitutex hoc 1.Nomine lcgelvitiu'm ] etiam ;intellig: eos, qui fcienter vifü étiene librorum hzreticorum & infide- percurrunt partem notabilem libi, l lium? Wl qualis juxtacommupem (ententiamdb — XLIV. Refp. z. Antiqui libri , ab Procemium, Epiftola Dedicatoria d if Ethnicis confcripti , propter fermonis una pagina ex reliquis , fi liberfitmg t qui elegantiam , & verborumproprieiatem nus, il permittuntur , Judzorum veró & Mau- rorum , five Thalmut fivcaliicodices de z. Comp tehendi eriameos, »qqiläu*- hj diunt legi , f fint caufa le&ionis, '17'13'4 .€otum erroribus agentes prohibiti funt: | non minüsac hereticorum, 3: Non comprehendi eosqui legunt fed non intelligunt. fä[[: r Ratio di(criminis eft: Quia antiqui 4. Parüm referre , an liber fitim- 5 'Gentilium libri non continent errores , prefus , vel manu fcriptus , undead - M nifi omnino evidentes, eos quibus non cenfüram incurrendam fufficit ,fcienter [ eft periculum perverfionis : alii veró legete hzreticorum quaterniones y alt q continent errores occultos & latentes , fctipta quaecunque, hareín continen- - ( quibus Fideles faciliàs feducuntur, Er. O. tia, aut de Religione tra&antia ; cüm - W hzc omnia ad libros reducantur , &li- Refp. 2. Jure quidem naturali pro- brorum appellatione veniant, ait nollct. N l hibitum eft legere libros hareticorum , de la Cruz, i quando eft periculum fubverfionis, Jure n $. Non comprehendi eos quilegu Q u autetn Ecclefiaftico generaliter omnibus litteras feu Epiftolas hzreticorum , hz etiam doctiffimis viris illicitum eít eos reíin continentes , quia illz inacceptio- MM legere absque licentia Sedis Apoftolicz , ne faltem vulgatá nec dicuntur libti, uj r licét eos intendant tefutare. nec reducuntur ad libros. Idem e(t de [ lmmml Ratio 1. p. eff: Quia natura prohi- Concione hzreticá, eó quód folüm cone N bet feipfum ex "tineatunum alterumve folium, ts fionis, ponere perigulo fubver- $. Non comprehendi libtos hareti« Ctti Secunda pars patet ex Bulla Ceenz, corum , qui ex profeffo herefin non Mi que fub excommunicatione lata íen- continept ; aut de Religionenontra- d tentiz generaliter omnibus , nemine &ant, licét hinc inde herefin aliquam g. excepto , prohibet , ne libros haretico- immifceant. t & rum harefin ex profeffo continentes,vel 7. Non comprehendi libros Cathos Wl de Religioneex ptofe(fo tractantes , fine licorum, in quibus harefes, vel hatee hn authoritate Sedis Apoft. (cienter legant , ticorum argumenta referuntur, u tf tetineant , imprimant, vel quomodoli- [* 8. Ut ex ly foiester. conffat , non U comprehendi ignorantes librum €*' bet defendant , c:F quavis caufa , publi. are- : V | De vitiis Fidei oppofrtis. 399 hi hzteticum , aut hzrefin continete, vel cafionem peccandi, puta, fi quis fabrica- 2 de Religione tractate, tetIdola,velaliqua ad cultum idololatrize Sed explica : Quinam dicuntur libri pettinentia. Hzc $. Thom. Cum n ts de Religione tra&antes? hoc ffat, quód (i quis fidelis haberet Ido- ylis Explico cum dela Cruz , & dico , in- lum vel valde atuficiose velex pretiofa n at telligi omnes libro:, quiad Fidei expo- materia fa&um , poffet hoc . retinere, i fitionem fpe&ant, & confequenter cos, vel akeri. fideli vendere in fignuman- h Wl quibus divina Scriptura , vel aliqua pars tiquitatis vel vi&oriz contra infideles illius explicatur , eos etiam, qui Theo- reportata. xittot logiam fcholafticamtotam, vel partem Refp. 2. Fideles licité poffun Einfï*c— illius tractant. &i n Item qui tra&ant de libus vendere & parate ca, quorum usus n culu Deo debito , de Religione Chri- fecundàm íe e(t bonus , licét fciant , fiana,de ftatu Religionis, ac de Eccle- quód infideles eis malt , nimitum ad fiafticis : Quia Religio non folàm ac- fituns vel Sacrificia fua usuri fint , ut ;l (eiti; cipitut pro virtute, cujus proprium eft funt v, g. pannus, feticum , candelz , Deo cultum exhibere ; fed etiam pre lci Ia S. Thom. loc, cit. fubdens : Siqua congregatione hominum Deum colen- vetó arsfit , cujus operibus homines aqmen.l*aj tum , complectente ftatum Chriftiano- N H poffünt bene & malt uti ( ficuti gladii , Tum , fatum Clericorum & Religio- fagittz , & alia hujusmodi ) usus talium p orum. Hzcille. s tedi artium non eft peccatum. QU £ RO VIII. Peccantne Fideles Katio eff : Quia Ridelis in co casu d Infidelibus vendendoaliqua , quibus nec indirecté vult ritum Infidelis , nec utuntut ad(nos ritus2 Ante t. poteft nec tenetur eum impedire cuns dl Notandum , ea de quibus quaritur toleretur à Republica, .Ex quo patet elfe dupliCiæ z nimitutnaliqua , quorum differentia, cur. non liceat vendere gla- | uiaxïï;'*( i usus eft fecundüm fe bonus , ut veftes & dium vel venenum illi , de quo fcitut , j I cibi communss; alia veró quorum usus i n quód 'fit eo usutus ad necetm alterius « l pet fe feu cx in&itutione fa. eft ordina- Quia faltem ex charitate tenetur defen- Ài « tus ad fapetftitionem , utIdolum , veftis j j dere proximum , & hocpeccatum à Re- Sacerdotisinfidelis , &c. — Hoc notato publ. nen toleratur, r " Refp. 1. Fideles non. poffunt licite "u Colligitut ex di&is, anÍiceat vel non fwf infidelibus vendete vel parate ea & liceat , hzretico vendere hoftias & vi- " perfead eorum ritus fantinftituta. Ita num pro fua Cana, jj yt docet & probat S, Thom. infra q. 165. a,2 ad 4. dicens: Si qua ars eft ad . QU.JERO IX. Licetne Ptincipi Chnftiano infideles vocate in auxilium. " Wi ciendum aliqua opeta , quibus homines "L vcl in bello eosjuvare ? 7 / uti non poffint ab(que peccato,per con- XLVI. Refp. 1. $i Princeps Chri- : p ? fequens artifices talia. faciendo pecca. fianus bellum gerat contra alios infr- r g ; Ient; utpote ptæþemes directe aliisoc- deles, v.g. Turcas, licité in auxilium vocat gnomw j * " d3o TRACTATUS V. Examen 3. vocat infideles v.g. Perías , aut iisdem XLVIL Refpr. . Her e[ïsxchn.itul'; n neceffatia fübminiftrat , ut communiter quàd fit ertor pertinax , tmanifefle con- j l teodunt DD. falem cum — confenfa trarius Fidei Catholicz in eo, qui Fi- Summi Pontficis , & fi magna fubíit dem Chrifti profcífus eft. . Ita colligi- | caufa, & hoc commercium Chriftianos türex$. Thom. hica. r. & 2. h Declaratur : l.y error. ponitat loco er accidens non exponat periculo per- Bapt vetfioniS. generis , in puta, error intelle&u, Hinc « li Ratio: Quia tunc lex canonica pro- fi quis extetià: propofitiones hareticas feti hibens communicationem cum infide- proferat , (imulando Hareticorum Ce- C libus ceífat tantifper obligare, nam fumat , Gentilium Idola ex m Dop mottis adoret , verá fide interius rete — 4 jj Refp. ?. $i Princeps Chriftianus ju- ftum bellum gerat contra alium Princi- tá, graviffimé quidem peccat, attama? — du in foro poli hzreticus non eft , licetin em Chriftianum , pet fe quidem & ex natura reiilliciuum non et in auxilium foro fori ab Ecclefia ( qua de foliscx- ! At [ AW vocare infideles ( ficut pro füi & rerum teriotibus judicat ) ut talishabeatur, & faarum defenfione licitum eft conduce- puniatut. Dicitur 2. Pertimax du D voluntatius cum cettafcentia, Un&e re milites ) & fic velut in&rumento ju- , &z defenfionis eotum operà uti , fi non pettinaciter errare in. prefenti non &i üy PO ffit aliter (e defendere , & defint pe- idem,quod motdicus fuum crroremiiu',cf Yi ri, fed eft, eum tetinere , etiam quanao LT fic ulofe circumftantiz , ut morum & Fidei Chriftianz corruptio , Chriftiano- fcit contrarium teneri À reliquaunivet- W fàli Ecclefia Chrifti , cui fuum jadium . lh rum in fervitutem abdu&io. . Verüm mftantiz taró defunt , co- prafere, ubi eft manifefta pertinacia hi quia hz circu Vel meliüs dico, pertinaciam effetunc, P fam toto orb e Chriftano fcandalofum eIe cenfetur , & incurritur Excommu- uando ( lic&t obje&tum , v. g. iplà i j Wm fallibilis authoritas Eccle(ie Romant) nicatio latz fententiz , cujus facta eft "u illqu evidenter , fafficienter cred.biliter pro* mentio in Refp.8. ad Q. 6. . eo non Quari hic poteft , en pueri ]uäæo- ponatur , ita ut prudenter de ofitutt ïuu infidelium . invitis poffit dubitare) tamen tenet opp ii rum alorumque niilai* arentibus (int baptizandi. — Sedde hoc à quo nolit dimoveriullo cafu, . Proli tem evidenter clare convictus. Pto quo il infrà de Bag:ifmo. Tra&, XI. Exam. $.n.62. vide füpra, quód myfteria Fideinoitt li fola» fint evidentet cte dibilia, falváeffentia (f f Here[is. Eccleha No li ebícuritates Item quód ,2 U mana fola habeat notas verz Ecclefit, . M flid] De qua $. Thom. agit. 1. 3. q. 11. er 4. art. Dicitur 3. Contrarius Fidei Catr Nl vetitatibustle UJERO X. Quid c& Harefisac €4, id et, Romauz fcu raE ve in Scriptura five ab Ecc lefia , nim* ) Hæ( quotuplex ? ene peccatum , & que poena ejus? rum Papa, ex Cathedra loquente» vï: aT M À ul 44ox De vitiis Fidei 0þpq/itis'. i l univerfali Concilio ,. ad credendum i ficmeré externa feu fimulata; patet de u propofitis, Pro quo vide fuprà datas ea in Declaratione R. 1. Si fidem etiam t R. ulas Fidei. internam excludat, cenfüram incutrit. Dicitut 4. /2eoqui Fider Chhfii pro- , 4. Hzreticl extetni aliquandb l feffis eft fu. fa(cepit , eiiam folàm in funt occulti , aliquando manifefti , (ive r Baptifmo 5 quibus verbis excluduntur id poffit fivenon poffitin judicio proba- Pagani & Judai, hi enim non fünt hz- fl Qui hzrefin animo conceptam li qn a M retici , cüm nunquam füfceperint Fidem verbo vel figno fufficiente declarat, Chrifti, De Cathecumenis , id eft , qui quantumcunque ín occulto, etiam ne- Baptifmum deüderant , fi deficiant , di- mine vidente vel audiente , ceníuram n co füb dift, , nimirum,quód fint ver& hz- incurtit : n tetici coram Deo, quiatevera cum per- Ratio: Quia in eo cafd et a&usex s tinacia recedunt À Fide Chrifti interiüis natuta fua in eo jüdicio probabilis & fo- U*lh fincere receptá , ut fuppono : non tamen làm per accidens occultus. funt veté hzretici coram Ecclefia , nec J 7L Refp. ;. Nihilintereft, verbis velfa- M m excommunicantur , quia Ecclefia non &is harefis manifeftetur , in fenfu expli- tl M procedit , nifi contra illos, qui per Bap- cando, if tifmum velut per januam intrárunt. Declaratur : Si "'quis lex intrinfeco UA 9. 2. Hatefiseft peccatum mortale; ut patet exipíadefinitione. Ejas posna motivo haretico , verbis non expreffo , peft C)G diebus vetitis carnes. comedat, diebus U e excommunicatio major latz fenten- tie Papz refetvata ; feftis Miffam omittat,ad Elevationem in jl qu& u; incuttatut , l requiritur Miffa non affürgat , imagines cenculcet, g &c. fi inhis ca(ibus, confideratis cir- u Qu 1. Ut fit hereticus formalis, && non puté materialis , feu ex ignorantia cre- cumftantiis loci, temporis , & perfonz , aftun &c. homines talem actum moraliter ac- dens. aliq j sb C€am. uam propofxcionem - hareti- cipiant pro figno haretico , incurtitur t n 2. Ut harefis non confiftat pure in cenfura , fi veró morali hominum ju- n dicio nulla fit fulpicio de here(i, ut quia Bl!ült animo , fed figno aliquo externo G!; utt prodita. Quia Ecclefia in judicio fori homines putant carnes comedi ex ne- J ,l ceffitate, Miffam nonauditi, ad Eleva- extétni non judicat deipternis, nec pu- yi yn nit folas cogitationes; eft tamen pec- tionem non affurgi ex oblivione, imagi- o cátum mottale.. 7 nes conculcari ex fübito motu irz, cen- crc3 ) y 5. Ut manifeftetur cum animo de- futa non incurtitur. yo I fendendi hereíin: íi enim fiat causá Breviterdico: Non fufficiunt figna n , querendz inftru&ionis , non incurritur quz aliquem leviter de Fide fufpectum i €fura. Ex his faciunt: fufficiunt tamen regulariter ea h" ym 1 n » v.3. Harefis alia eft pur& mentalis , quez veheme L ntem & violentam faciunt It de qua moxdi&um; alþ extetna , qua / fufpi;iongm. Ur Eec Refþ.Gf — 62, TRACTATUS VII. Examen 3, | Refp. 6&. Harefis ( uti & hareticus) ab Ecclefia Romana ,. v. g. Zvvingli fi alia eft formalis , alia matetialis ,ut ant& &c.fe&am proftentur e X cfaffa vel infinuatum. Formalis eft, fifitcum P affectata ignorantia alicujus vel aliqu- pertínacia, explicata indeclaratione R. ( rum vetitatum catholicatum , hi enim 10 l. Altera, quando quis ex fimplicita- hareticis formalibus annumerandi (unt, (it te vel invincibili ignorantia credit ali- Quia culpabiliter impugnantauthotita- quid, quod putat vere F:dei eífc con- tem Ecclefie , in cujus fide baptizati me forme, cüm tamen fit ei contrarium, funt , in quo differunt ab co qui labonit * 3 di eftque paratuserrotem deponere,quam- ignotantiá invincibili fixta K. 6, fiti primüm aliter fuüerit inftcactus.. Ettales Not. Non effe deneceffitate Conff hzretci mere& materiales adhibitá mo- I) fionis , ut peenitens exprimat , an , vel Tnr rali diligentia judicati tales, nec peccant quód inciderit in harcfin Zvving- [.47 peccato harefis, nec incurrunt cenfu- lii vel Calvini , quia citcamfian- tan» , poffuntque premiffi fuüfficienti i tia authoris non mutat fpeciem, necno- t iafttu&ione à locorum Parochis abfol- tabiliter aggravat , fed fufficitexphcite, fs] vi; editá etiam priüs, fi id fieri potett, quód rot veritates Fideí totiesnegayetit, 41 coram teftibus Fidei profzffione : ni(i St tamen fit fimul A poftata à Fide, te. confuetudo Diosceftos habeat , quod b netut id confiteri , quia Apo&afïähþä-*j " etiam tales mittantur ad eos , qui habent biliffiméageravat. - u facultatem'abíolvendi hxreticosforma- XLVIIH. Promajoridi&otum intel- les. . In abfolutione eorum pro cautcla ligentia Not. Propolitiones Fidei repu- W E peteft adhiberi condisionalis $7- v. g. gnantes alias effe hzereticas , aliasemo» J ab[oluo te a viuculo Excommunieatiouts neas , (üfpe&tas , male fonantes , (candae - &i €9 fpeciatim ob barefin ff quam incurri- loías & temeratias. Haretica elt , qug hi füi. Uu & pro cautela fecurius erit A manifefté repugna: Fidei Catholica, Er- - femper, petere priüs licentiam fi fit oc- roneae(t , qua repugnat propofitioni /er.t dN Caíto petendi, manifefi& per neceífIaríam confequeme u Qu Refp. 7. Qui ex vignoïantia ctaífa , tiam deducte ex una de Fide. Hinepro t jmo & affectatá fup'eriüs explicatà teret à politiones veritaiibus in T'heologiade- : ] Q W aliquam propo(itionem contrariam Ec- monftratis con:rarie , funt erroneg; . cleíie Roma iid nze llDlum. afeUr » Cujus tamen authori- fi tamen-nondum fint formalitec deli- quiby !l 4 t BLLT nitz ab Ecclefia , nec (int Fraditiones ,. n agnofcit , corrigi paratus datà Gibi fe tlce iníftractione, non eft hzreticus , necin- nec contineantur in Scriptura facrat HI]((H cutrit cenfüram, quia nop eft pertinax, quia aliis effsnt haretice. — Sufpedia * d Peccattamen graviter propter negligen- dicitur , quz, licét abfoluré poffit habe- tiam . quánon curat ; aut non vult fcire, te bonum fenfum , confideratis tamett Vaj "d Rq» * (rje quod tenetut fcire, citcumftantiis ( ubi & quando dicatur) Jtie Dixi ; Cujus autboritatem: agnofcit , fufpicionem gignit lizrefeos, fex hate- [A j did Áin lapit , ut, fi quis in libris Arríano- undc hoc non tenetinillis , qui alxengm fum E W .(Q[ z De vitiis Fidei oppofitis. 4 [o) K 3 ) rum feþeriat hane ptopofiti onem, qua tionehzrefis, Ratío, quia non eft per. a 4 ;x 1 aliàs ett Catholica : Pater weajor me tinax. j V efü s. e& (ufpe&ta & hzre(in fapit, Male w. 3. Qai dealiquo Fidei artic:.aloäi'c [ m L fonans feu piarum auriumoffenfiva vo- dubius folàm negacve , id eft fufpendit catur, quz, licét abfolute prolata pof- judicium , per fe & fimpliciter 1 ?011 eit - fit haberebonum fenfum , tam malé ta- hareticus. men profertur ; ut offendat , v. p. fi quis . Ratio: Quia non habet judic*im'n', dicat, Papamnon bene vocariSandiffi- cum illud fufpendat. Ergo nec habet ju- mum, fcand;lofa cft, que non taptüm dicium erronéum. f Secus.ef , (i ideo malé fonat , fed etiam prebet occafio- l fufpendat , quia virtualiter judicat, non M 'mem ruinz; ut, fi quis publice explica- liquere de cerüitudine objc&i. 1 atl fet var/a inconvenientia pu!!ulantm ex 9. 4. Probabilius eft , quód formali- G]'ll t Confeffione. Vcl ( quis Auditoribus i tet hareticus fit, qui volontari fea de- mon bene traderct , velexplicaret mate- À Tandem te- liberaté , pofitive five «ffirmativ & adeó- tiam depradeftinstione. d D ?1 e pertinaciter dubitat dealiquo Fidei metatia et, qui in do&trina Fidei. & arciculo, v. g. quiaffirmat, revera du- morum profertur fine aliqua authori- bium eile, andetut Purgatotium , cüm pi tate contra communem Doctorum fen- tamen fciat , ita credi àtota Ecclefia. ten:iam, Ratio: Qaia talis pofitivé negat in- j joti Glï 'QUARO XI. Dubius in Fide cftne ro«c he:eucas ? fallibilitatem. Eccle(iz, [2] ? negat nitiopö W. E,t 361"0 ve- M XLIX. x T. Qïu involuntatie du pofitivé articulum Fidei. N rum eft illud in Tare: IDa£ius i Fide n !d bitat, dubio non confentiendo , fed po- eff bareticut ,. qui proinde non - potcít tiüs dolendo deillo ( q«:od e& (ufficiens fignum negati confen'us) fi illud per àquovis abfolvi. a&um Fideiprompté repellat , metitum Fateor tamen, €os, qui inter ïxæll'eQ pu fibi acquirit: finegligerteríchabeat ad ticos nati & educati , myfteria Fidei Or- thodoxe invincibiliter ignorant , non repellendum íine periculo coníensüs, peccat venialiter. - T'alia ordinacie funt - peccare dubitando ufque dum inftrvan- «l Jh l " dubium 'Gmþhcium. Idem e(t de. iis, tur, & re&te apprehandant Fideinoftre t quibus. fepe incidunt copitationes hz- " argumenta & credibilitatem. Vide infrà !u reticze & blafphemz , quas ferió dete- de bla!phemia hæreucah in hoc Exam. ftantur, & contra ea; proteftantur, n. $9. R. 3, d NU — 5 23 Qui voluntatié dub tat ex ig- QUZERO XII. Haretici funtne to- ( ! norantia craífa , ottaex culpabil: negli- lerandi , vitandi? poffuntnc legi. eo- lcä[d -gentia (ciendi , quód talis articulus fit rum libti ,^ cum eis difputari, eorum umï (Ur - indubitatus , & ab Ecclefia definitus, n [ templalicité frequentari, C enciones au- Ü peccat quidem mortaliterr2tione igro- diri , funeracomitari, Coeaa fide fumi, pw[:w » j tantiz ut a:mc di&uf" eft, (cd non ra- vati ? ' m p proles ex fontele Eeec 2 E. Ie ij TRACTATUS F. 46 Examen 5. L. y. r. De toletatione hzreticorum confutandum, vel ad confir 'manäos»va-/ E & libertate confcientie fufficienter di- cillantesin Fide. $ [i &um e& ad Q, f. & 6. n 42. & 43. & Rati: Odiofa fünt re (';ringenidi t F I) de le&ione hareticorum librorum ad Sed hoc preceptum eft odiofüm. — Ergo j Q. 7. ubivide n. 44. eft reftringendumj, nimirum ad form Il &, 2. Hareticus non e ft n&ccffariö lem publicam difpatationem. NT vitandus , fed licet cum eo agere, con- v 5. Cleticis ac Religiofiscapacibus p veríari , negotiari (feclufo periculo & doctis licitum e& contra hareticos i fcandali & perverfionis ) nifi (it publicé formaliter & publice de Fide difputare. Til & nominatim denuntiatus, Íta conftat Ratio : Quia nullo jute hoc eiseft inbi. bitum. Debet tatmen adef(fe rationabi- (f ex Concilio Conftantien(i. Dehoc p'ura D in Tractatu de Cenfuris. lis caufa; nimirum ut fperetur. fradus lof x 3. Laicis feu Szcularibus nonli- in hzretico, cum quos vel inauditori- ii ceccum hareticis de Fide difputare. Ita bus , coram quibus difputatur. conftatex c. 2. f, inhibemus,Et exAle- Wq x 6. Non peccat Catholicus, fife. A xandroIV. cap. quicunque , de hareticis, clufo fcandalo & petverfionis peticulo Mtg in 6. ubioppolitum facientes excemmu- intet templum ;: vel audiat Condones nicantur. Quam cenfuram Sylvefter, hzreticorum , v,g. fervus ad comitate dum fuum Dominum , vel vir do&usad E Bannes, Sylvius , &c. tenent , eíle fen- 1 tentiz ferenda. Pro quo confundendos hareticorum errores, vel N b M Not. Quód hac prohibitio contratiá filia recensclam converfa , qua (inegra- confuetudine fit abrogata in locis ubi vi damno nondum publice poteftíeCa- U tholicam. declarate , fi comitetut Ma - haretici & Catholici vivunt mixtim in- MT teríe : Uti nec tenet in cafu neceffita. trem ad Concionem Przdicudi, L tis, ut, fi quis hzreticus cum magno Rátio , quia adeft jufta caufa &nectl- umew fcandalo & periculo petverfionis au- fitas. m ii dientiam , contra Fidem Catholicam f ex fola curiofitate ? Sed quid fi fiere hg, multa effutiret, in quo cafu Laicus ido- Dico, peccare faltem venioliter ; ! B t ieus, abfente Clerico , Jure naturz te- defit przfatum periculum. lijy neretur fe.opponete & Fidem defende- x. 7. Non peccat Catholicus (inl» RU ze. Nec in cafuquo ip(imet Catholici 'cis mixtz Religionis) fiinterfit hareti "i incommuni colloquio honoris & exet- corum Matrimoniis & fünetibus. Ug citii causaà , inter fs de rebus Fidei di- " - Ratio: Quia hzc fiunt folümexho- Mhüofl fputant. Pro quo nore politico , & Ecclefia colerat, foets "It , 4. Probabilius eft,didtumEcclefiz & non centradicens , & oppofitam tüte ff(][g rzceptum debere intelligi de formali baret pacem & tranquilltarem Réi* É püblicz. X x um difputatione & publicá , ex condicto r M WHou Íeu ex profeflo inftituta contra Fidei x. $. In nullo cafü , nec ex grav "tf meüu licitum . eft Catholicis oc cultis , Dch Catholiceinimicos ad aliquem c:rprcm etam- p m g N De -w'ti:'; Fi?ei oppofitis. 4ej etiam folü&: fimulaté & exteriüs , hzre- mo, rofonte levandis, vide infrä z 'Wd'e Baptifï N teticorum Cenam fumere ,eorum ceti- jl - Quati hic poteft, quisnamab hare- moniis fe ingetere , Pfalmos cum illis ii in templis eorum publicé cantare. fi poffit abfolvere? Sed hoc colligitur Wu ex di&is pro diverfitate hzrefis forma- Idem poteft applicati Catholicis inter n Saracenos viventibus; & hoc tutius & lis vel matetialis , pur& mentalis,aut ex- ternz , adeóque quód fit & quando fit j prbbabilius eft. Ratio: Lic&t illa Ceena. & Pfalmo- cafus Papa refervatus. Et de hocre- omuïj dibit ferm. n. $2. & in Tra&atu de ' rum cantatio íit quodammodo in- Cenfutis & Cafibqs refervatis, differens, ex circumitantiis tamen per. na&&];: ; fonarum loci & temporis, vel quorun- capflafía. i dam fübinde verborum , ab hareticis De qua $. D.1, 2. q. Y2. per. duos m adjun&orum, dcterminatur ad profe(- "articulos. ifgüülu!« fionemíe&az hzretice.. Vel dato, quód i vera Fidesinteriüstetineatur , commit- . QUARRO XIII, Quid & quotuplex €ft , & quz ejus peena? i titut tamen fa&o & opere grande men- - j küüi'.(' LI.*Ante &. Not. 'quód ApoPEafia. dacium. Hinc debesmalle mori, quàm ex vi nominisfitidem, quod retcoceffio: i ficfoedari, J )Ta""' unde fumi poteft generaliter , & fic * W. 9. Si'Princeps hzreticus publico 3 * utpote ticolt omne peccatum. eft apoftafia €di&o ptazcipiat fuis fubditis Catholicis, retroceffioà Deo , ejusque mandatis, uit wl ht uut Irequentent hereticorum templa, in- j ?u,:xf [ patetex . Thom. a. 1. nos autem eath teríint ceremoniis; precibus, Concioni,. hic fumimus proptie & fpecialiter. Un- g Id tutius ac probabilius eftquód non pof- [ spi* fint licit& obedire,ctiam foltim materia- ». r Apoftafia ptoprié accepta eft jj* liter id eft , und? intereffendo ad eva- tetroceffioà bono , quod quis folemni- 4 dendam poenam , eorum ter ptofetfus eft , ut patecex S D. ibidem. « ! non communicando, qae cæïemoniis i Unde ttes funt fpecies Apofta(iz nimi- ii Tra declaravit Pius V. in Refcripto ad rüm àFide, quam quis profeífus eft in cnwm' Catholicos Anglie, Et Rarioeff : Quia Baptifmo ; ab Ordine facro íeu ftata ,U in his circumftantiis frequentare hare- ouliiü J Clericali , quem folemniter fufcepit ; & * ticorum templa , continet cultum fu- à Religione, quam per folemnia vota 0 j perftitiofum ; quia tale j preceptum profetfus e& , & fine legitima facultate Ia l Principis tendit.ad augmentum fectz fine propofito revertendi deferit. Apo- &[ccl:ü "1 hzretica. Ergo ejus obfzrvatio cedit flafia à Fide poteft effe totalis , & fic vel - j ininjuriam Fidei Catholicz /nifi forfan eft Paganifmus, velJadaifmus 5 vel po- u " ex alio motivo ficret , & taró, ac deeífet teft effe partialis , & fic eft Hetefis, - Omne periculum fbverfionis ac fcan- Hinc ompis Apoftata à Fide efthareti- ; M [ ivendo, " :.,fl.ali.w De hareticorum prolibus& fac- cus; fed non econtra, proprie loqt Eece 3 Y [ Rcfp. x & * w 406 TRACTATUS V)]. Examtn 3. . 3. Apoftafa à Fide non differt c&t habitum-non dimittat. — Tta prob:; JJ fpecie eflentiali ab harefi, fed tantüm bilius teneo cum Caje. — Silvcftro, & 1 ïn! lij, accidentalíter , eft tamen gravior hzte- communi Canoniflarum, Àn etiam Ita D fi, & exprimendain Contcflione. ïtxcommm'iicetqr ; dicam Refpoufione S. Thom. a. 1.ad 3. Íequenti, z j I! Rato: Quz. conveniunt in ea- Ratío : Sicat Monachum ron fac i Mi [ dem definitione effentiali , non diffe- folus habitus , fed Monafticz vite pro« I ii. Sed ficef dehz- runt fpecie effentia feffio , ia Apoftatam non facit folal- L reli & Apoftafia à Fide. Ergo. 7 fvi ipn. tia, df biiüs dimffio (Iicet hzec fit vehemens prob. Harefis defiritur , quó d i indicintn apoftafim ) fed à monaflia ET ï. error 1 pertinax contfarius Fidei Catholicz in Profeffionereceffus: Sedille, dequoin frtr €o qui pr(,ï'iiemr Fidem Chifti : Sed R efp. 2. animo & operetotus recedit g "t hzc definitio convenit Apoftafiz 3 Fide, profeffione fuá , obedientizjugam ex- cutit , in bonorum temporalium-dif- : 55 quód enim fit errorcirca paucosaut plu* [ res, utin harefi, quz fa'tem admittit penfatione Prala:o fubetle renuit, Et« j i aliquas Fidei Catholicz veritates , vcl O G. 1 j circa omnes articulos , uti fitin Apofta- Refp. 4. Anisdequoin R efp, 2.iplo fa&o excommunicetur , cüm exK]Ufe fia , quà dcfle&titur ad Judaifinum , vel ä*qm Pagamímum, hoc habet fe de materi- communi non colligatur , fciendm elt 1 ii al , & infert folàm majoremgrtavitaem ex Religioforum privilegris & propriis b k E accidentalem & majus fcandalum , cüm Stawtis cujusvis Religionis. N:mm'æ i nomen. Chiiftani totalter exoatur. Conftitutiones Dift. z. c.-20. dit- 4 fit i, lj, Ergo. Refponfio fecundatota eft vera. habeot: Quicunque , NB. Quicumgnt [ N E: quecunque fuprà fünt dicta de haz:e- apoftataverit , tp[o fatlofit exconmum. tä j fi, ejusque paena, etiam dicenda funt de CALMS , QHAPI EXCommmicationtm. fei- à * A poftafia. mus ex nunc prefenti Statuto. Quo "t Rïl f autem ibi non fit fermo de cafu quo d Sequiturexhoc, quód fi quis Catho- CP"(! licus ízcularis amplectatur aliam fi- mittitur habitus,ex hoc patet, quia t - ls dem proptié non fit dicendus Apo- novo poftea ib:dem fecialier declata- CWW*] fed hzreticus. ftata.., Et Religio- tut fic: vilibet Religufus tenetur de » r,,/0fa u thg; Ut fus id auentans , vel Clericus, fi ferre þatenleïjhabitum fes. Religinnit vocentur Ápoftata , proprit hoc intelli- "eticin cum procedit i päblzcum. Quicmqi gitur dé Apoftafia à Religione, vcl Or- autem temeré babuum [ua Religionit. um & D dine facro. dimiferit , peccat, mortaliter & eft t Ttog l x. 3. Keligiofus , qui fine Superio. commtnicatus de fure. C.ut Pc'n'cuko 3 * d In rum licentiá poft. folennem Profiffio- tit. de Apoftat At M nem fimplener à fua Religione rece- R efp. s. Religio fus fine debitalicen- V lj dit cüm animo nunquam redeundi , Fi- tia à Religione difcedens; cum animo dUm de Chrifti retentá , elt vere Apoftata, li. tamen redeundi, etfi habitum dimittat ET animo ; &ü W PT z . H 407 De fsztii; Fidei :7[))/0:2(!!2:. aníimo divagandi , pecdat quidizm n1or- Dixi ,temere dimittentesjid cft, causa $ "taliter & ipfo fa&o e(t excommunica- - evagandi. Unde non incurritat. I. $i habitus dimittatur caurá fom- tus, ut patet ex mox dictis & dicendis , i non tamen eít apo(tata fed fagitivus, ni , quietis , infirmitatis , balnei , &c. itet à Ratío ; Quia non recedit fimplic 2. Non incurtitur à Religio(is alio- Religione, dimittit tamen temeré habi- rum Ordinum , qui in Terra fanQta ad tum. intetim affumunt habitum S. F:anciíci, kqu w 6. Qui fine Iegitima caufa & licen- in ea Regione cognitum , ut fecur& tia , habitu füve Religionis dimiffo tranfit poffint loca facra ibideminvifere. ii n [0:3 £ - i crem ad aliam Religionem five ?. Religiofüus licité afümit habitum alterius Reï'igionis ob fingilarem. ne- five laxiotem,excepiá Carthufiani;pec- € effi Cili tatem , & ex coníeníu Pralati illius cat quidem mortaliter , & ipfo fa&o ex- €ommunicatur , non eft tamen ptoptie ad przítandum necelfarium aliquod ob- avttf lr apoftata. equium , pro quo non adeft alius , v. g. T Ratio x. €$ 3. parti eff : Quia ex ad difpurandum publicé vel concionan- fl hoc tranfitu ex natuta rei fequitur mag- dum in eo habitu. napettürbatio , &ícandalum in ea Re- 4. Religiofus cum licentia extra qui i ligione qua deferitur. Hinc Matti- claufttum degens , vel no&u iter agens; i btf y ( - mus V, tulitpeepam excommunicationis urgente neceffitate ,^ potcít licite di- J/; - eoptra Religiofos mendicantes tranfe- mittere, vel potiüs occultare habitum i [ ïhf.( untes ad alfquam Rcligionem Mona- religiofüm , f1 rationabiliter timeat , ne chalem; exceptá Carthufiani. eum deferendodet ícandalum , & noce- Cï, ]'v* Ratio 3. partis eff : Quia talis non at bono nomini füz Religionis, - j " recedit ab aliis, quz Rel gioni funt ef- $. Non fünt condemnandi Religio- fentialia: uti füunttria vota; hzcenimin fi, qui ob tranfitam per infideliumaut jn uayis Religione.fervantur. Ergo. hzreticorumloca, K.eligionisfua habi- - Refp 7. Contta Religiofos habi- tut vel occultant, vel ad tempus de- tum fuum temer& dimittentes eft ex. ponunt fatione periculi, xurl communicatio lata in cap. cit. s; per;- Ratio: Quia non eft temetaria fed ta- i ln ]i €itlof2, qdam incurrit etiam is q1fi fuae tíionabilis illa habitás dimiífio vel oc- j Keligionis . habitu — dimillo a(fümit cultratic. abäzmü * quemcunque alium , ut , occultatá pet- b a. 8. Religiofus occultans h p Íonà & ne cognofcatur , poífit libe i " e 6 p id t AdVid à 1a tdolosé aut malo animo , ni- * - per vicos & plateas vagatiJlicétid facia IU ram vagandi cáafa , eft excoamuni- n folümad modicum tempus atus ï Ita communiter Canonifte, Et n Ratio: Motivum hujus Canonis et babetut ex Glolfi in Clement. De vi« 14 temeraria habitüs dimiffio, & materia ta & honeftate Cleric, ] /^ ad vagandum : Sed juxta ajbitrium Ratio: Licet enim matetialiter ha- ptudens bacadeft in hoc cafu,. Ergo bitus non dimittatur ; formaliter tamemn n feu 4 ipfo fa&o excommunicatur. n * us ; ii ! 'TRACTAT&S VH. Examen 3. feu moralitet & arbitrio prudentum Regularium fuos — Apoft atas/ fþont& reverfos, vel ad Ord'nem redudtos, sb deponitur , cüm non appateat fignum diftinguens Religiofum à Szculari vél incur(is cenfutisabfolvere , five Fide, lr Cletico , nec adfit rationabilis cauía, five folàüm à Religione defecerint? qllü ut fupponitut. ^ LIL Refp, 1. Scite hocdebentRegu- M x.. 9. Religiofus profeffus temere di- latium Pralati ex Ordinis fui Prvilegiis ilü mittens habitum intta clauftrum , non & Statutis. Noftrz Conftitutiones in hr incutrit didtam excommunicationem, Prologo , Text. 2. lit. f. fic habent: Piioresin Conventu füo, & ineotum Cap. st periculo[a. A Ratio: Ceffante caufa formali ceffat abíentia Suppriores , & eorum Vicarii, omnes Fratres noftti Ordinis ad eorum Wt legis difpofitio , maxime fi fit paenalis , tati adeóque odiofa & reftringenda: Sedíic Conventüs declinantes , ob omnibus j& Á eftincafu. Ergo. Min, prob. Caufa peccatis & cenfuris , tamà Jurequàmab wj finalis di&ti Canonis eft libera vagatio : homine generaliter prolatis , Sedi Apo- u Sed hac ceffat in caíu pofito , ut patet. &olicz fpecialiter non refervatis, pollunt [: Ergo. abfolvere. Hac ibi. xlit.' C tü Quid fentis de iis qui Religiofum Et dift. 1. Cap. 14. text. 3. u Quilibet Prior in füo Conventi, cüm E apoftatam , licét habitum juxta Kefp. 5. non dimittat, fcienterrecipiunt , occul- habeat. jurisdictionem quafi Epifcopae tant , defendunt? u lem , potef quemcunque Fratrem Ordi- . Dico, certum effe , quàd faltem mor- nis no&ri , etiam hofpitem , ad Conven- taliter peccent.. Excommunicationem tum füum venientem à quocunquepec uod concernit, noftet. Donatus Lay- cato , & ab omni fententia Juris & Ju- D r peníis To. r. Trad.. 6. de Apoftatis, q. dicis, generaliter & non in particulari 22. docet & probat, q-uöd nontantüm prolatá , abfolvere, ni(i forte talis efft At alii Regulates fed & Szculares , quiin exceífus ,^ ut. meritó Sedes A-þpfïOlï,' l f(ül.rz] fuis domibus tales Apoftatas vel fugiti- eífet confulenda, Hzc ibi. WDQ vos tenent , occultant , aut favoremiis Et poft pauca: Cüm veró Magilte N Ordinis curamanimafum omnium Fr2- impendunt , ut intali ftatu permaneant , chul ipfofacto fintexcommunicati, trum noftd Ordinis plene & libere ha- H[flm 74 - Dixt , ut in taliflatu permaneant ,f beat , ipfosque Fratres authoritate pro- Quig enim &os non teneant aut occulent eo tiá ligare & abfol vere poffit , ut páttt tyet malo fine, fed quia funt ipforum con- per privilegia , omnes Fratres| Ordinis At ] fanguinei ,amici , aut in neceffitate con- ab omnibus exceffibus & cenfürisetiatm Wm ftituti , cenfuram nen incurrunt , & Sedi Apottolice refervatis, potcftablos N m[; interdum rion peccant mortaliter , (ini- vere , nifi effent haretici relapfi, ve ML Tr mirum in alíquo cafu c[&t rationabilis Schismatici , aut litzeras A poftolicas fl- caufa, LT fificantes, vel ad infideles þtohibimxa,tf W QUAERO X;V. Poffuntne Pralati wifenp MMeud Nofttt Wmn I p — - 4 "n SDe vitiis Fidei oppofitts. .40, Stat. Re- o üo&cr dela Ctuz lib. 1. de idípecialiter deputandam: — Ergo'idem A [ competit Prelatis Regulatium. lig. Dub. 14. Concl. 1. & 2. oftendit, i A quàd olim potuerint, fed nunc Pralati Hinc Kegularium Privilegiis nihil 14 quoad hoc eft deregatum quoad abfolu- R egulates non ampliüs poffint fuos fub- vl jj ditos abfolvere à Cafibus Dulle Coenz ; tionem poenitentium Religioforum ia t 1j foro animz , & quoad occulta, fedío- W Hatrefi& ;h'is. d u Rationem dat : QuiaittaBulla quot- làümquoadSzculares. -Dequibusinter propofitiones ab Alexandro VIT, 166 . i ? annis promulgatur, & in illa exprefse damnatas & hecmn. 4. Prelati Regula- T0l tevocantür contratia privilegia Mendi- respolfunt. 4n foro con[cientia abfolvere cantium & aliotam Ordinum fab qua- , 8 vis fotma concelífa, Hinc ptoabfolu- quo[cunque Sacnlares ab bareff occulta , t €3 abexcommunicatione propteream sa- AH tiope ab hate(i vel recurrendum ett Ro- eur[a. mam , velad Illu&tiffimos DD.Nuntios Quid intelligis pet calus occultos ia nlïc[cmi cujusvis Provinciz , vel quilibet Pro- "Ttid. loc. cit, ? l vincialis deberet € Roma fibi iprovidere Intelligo e0s qui in Judicio probari nom j de facul:ate faos Apoftatasà Fide , dum poflunt , fed folá delinquentis confef- p u redeunt, abfolvendi per íe vel per fione manifetantur. UndeEpifcopus ( 4[3 alium. poteft abfolvere hereticum , qui folus 501116'( Refp. 2. Pralati Regulares poffunt absque ullo te&e herefin aut verbo aut )[Pilfmj* abfolvete faos fubditos. etiam relapfos , figno aliquo exteriore fufficienter ex- N t H a ab hatefi occultá , & in foto c-on['cient.ia; preffit, & eum cujus harefis jud l 1. ( tantüm. le&' ter ptobari nequit. o Ita Anno 1617. in facra Pcenientia- j vpoflafía. tia fuiffe refponfüm tefert ex Filíuccio r g noftet Donatus Tom. 2. T'ta&. 1 1.3.18. & Clericatu , feu facro Ordine, p Ratio ; Tum quia aliàs Prelatorum QU /ER O XV. Quid deea fentis ? ( M Regularium fübdttis non efletbene pro- LII. Ante R. Not. Apoftafia à facro i m vifum , & effent illi pejotis conditionis Ordine eft, cüm quis à perfe&iori Sta- j [ ! j quàm (xculares fubditt Epifcoporum: tu Clericali , quem in manu Epi(copi ; Tum etiam, quia quz in Jure conce- edito etiamContinentiz voto;affumpfe- m r ' A duntut Epiícopis , cenfentur etiam con- rat,ad Statum Conjugii vel Laice con- ceí[a Pralatis Kegularibus pro fuis füb- verfationis, dimiffo fao habitu , propri3 j u ditis;-nifi oppofitum exprimatur : Sed temetitate fe tran sfert. Hoc notato TU Concil. T rid. Seff. 24. de reform. cap.«. x. 1, Retrocedere à Statu. Clericali yut ] )l Epiícopis reftituitur facultas fubditos (five quis &t inSacris, fivein Minori- f fuos abfolvendi à Cafibus Bullz Coenz bus tantüm ) ex difpenfatione Papz ob- D )u^ occültis, nimirum ab harefi per fe ipfos ; tentá ex legitima caufa , nullum eft D ab aliis veró per fe vel per Vicatium ad peccatum, five tranfitus fiat ad Statum £ mili- 2 419 TRACTATUS F11. Examtn 3. militarem , fivead macrimonialem. Hoc Ratio: Quia ifta dimiffio habitüsfub ( patct pet fe. gtaviffimis poenis vetita eft in C, praci. M [f x. 2. Àb Ordine facro fine legitima pimus.z1,q.4. Et in Clem. Quoniam cauía ex difpen(atione retrocedere ad de vita & honeft. Cleric. Ethzcfenten- [ ftts vitam Laicalem eu fzecularem,eft pecca- tia maximé vera eft , ait de la Ctuz, tum fnortale ; &apofítafia, licétuxor quando illius Status non poteft nofci j * d non ducatur, alio figno externo 5 nam fialiofigno externo nofcatur , erit peccatum venia- &)Ml Ratio : Quia peccatut in re gravi, & illa retroceffio eft una ex fpeciebus le, ait Bannes. Quodnam hoc figaum inyi addudctis. apoftafiz in R, r.ad Q. 13, fufhüciens fit , penfandum cftex mort I Imó fitalis uxorem ducetet, peccaret fi- Patiiz. Jl mul contra vo:um folemne caftitatis , & x $. Clericus faciliüs peccat morta- Wi matrimonium eífet nuillum. liter ( faltem in Germania ) nongeflan- m w LIV. &.5. Probabilius & tutius eft, do habitum Clericalem , quàmnonge- quód Clericus majorum Ordinum; qui ftando cotonam. f animo yagandi per vicos & plateasad Ratiot Ita fuadet conimunis lomi- nij malum , dimittit , aut occultat habitum, nur apprehenfio. Nam fi homineyvi- g ita ut à circumftantibus cognofci non deant aliquem Patochum , in cujusvet« li, al goffit ( licét ad breve tempus id faciat) tice nec veftigium coronz apparet ptt peccet mortaliter. Ita cum Bannes de fex vel o&o feptimanas , ex conon ita hl (candalizabuntur, nec damnabontpec- N la Cruz, &c. Ratío: Quia eft temeraria dimiffio cati mortalis:dato etiam quoód ineaDie- qui i habitüs, & quoad hoc videtur effe ea- cefi Conftitutiones Synodales mandent dem tatio de Clerico ac Religiofo , cüm eam quovis menfe faltem renovari; af feor Jura utrumque ad Statüs fui habitum fi videant Clericum iní(tar Lanionis, Räkag Venatoris , Senatoris, &c. id eft, inha- &-fladgs portandum obligent, Dixi , zemeraria: qualis non eft , fi bitu omnino profano publicé per pl- f Clericus habitum dimittat ad tuendam Vg teas & campos triduo, quatriduo; in- vitam ; v. g. fi moretur inter hateticos , cedere , vix erit ; lg fendatuf, qui non graviter o..* dcpkä vel obhonotem aut divitias, etiamalie- nas , tuendas, aut dimittat ad breve tem- z« 6. Si Clericus, in Sactis conftitu- Vlllpq pusexrationabili caufa, v.g. ratione bal- tus, habitum füum ita dimittat; t:tStfl- i, tus ejus nullo figno externo , cujusi p nei, honeftiludi , vel reprefentationis , recteationis: ubi camen venialia fübin- prob. R. 4. fuit fa&amen tio, poffitco- ly Atbye deintervenise poffünt. gnofci, peccat mortaliter, licét idnon LV. g. 4. Probabilius et , quod faciat animo occultandi pcrfonam-. H« T 1&[&5 Clericus majorum Ordinum , deferen- eft tutius & probabilius. do fine jufta cauía folam tonfuüram abs- Ratío: Caufa principalis, ob quat an I que habitu Clericali, peccet mortaliter, JuraClericis pracipiunt geftarehabit i [l« hi W A m AU De viiiis Fid&i oppojfz't;;. na intentione , feu- bono- fine : Vide l Cï.eficaïcm , eft dignitas & excellentia d Sacramentorum , ut eorum miniftride- 'Tra&. Exatn. 1.n. 4. M center incedant , velut à plebejis & Lai- Secunda pars etiam conítat : Quia Clericus minotum Ordinum nec voto hr cis fegregati, ut Laici eos (ciant pra cae- A tetis honorare. — Ergo fi Clericam fine nec Juramento nec przcepto Statui Cle. ticali adftri&us eft. ^ Nec adeft con- T. :ufta caufa & ex meraquafi laicandi I u li bidine non portent , quantum eft ex temptus formalis, ut fuppono , necvit- N iil Part e fua gravem Sacramentis itrogant tualis , có quód ad(it jufta caufa. Ergo. j: Tota Refp.etiam patetà paritate No- injuriam, violando eorum dignitatem. il Ergo mortaliter peccant. vitii egredientis t Relieione, m. $.. Cleticus minorum Ordinum Dixi, ff znllo figuo exteruo poffit. co- enofci flatus ejus, ubi intelligitur fi- non habens beneficium, fi tonfuram & li o A habitum clericalem nonpottet, peccat t gnum , ftatum & conditionem perfonz manifelans ; unde non fufficit cogno- quidem , fed folüm venialiter. « 0 fciexfacie & geftibus, — Imó etfi poffet Ratto 1.p. Quia in Jure precipitur , ut omnis Clericus, etiam minorum Ortdi- t COf ex tali figno Katus cognofci , (i tamen ex non geftatione habittis fequeretur fcan- num , deferat habitum & tonfüram cle- Nei t ticalem. Ergo, qui non defert , pec- w U dalum , ejus vitandi gratià teneretut to- ht tum habitunm deferte, Alia ratio pate- cat. £01U bitad R. 9. Ratio 2. p. Talis Clericus non eft pet- 4145 5 fe&té in ftatucleticali,nec alitut ex bo- Addo,quód hoc de oninibus quidem, m qui funt in Sacris, fed maximé de Sacet- nis Ecclefiz, Ergo faltem fub mortali « nen tenetur porzareipfignia ejus. dotibus verum fit, Sacerdos enim cüm T LVIL. Refp. 9. Probabilius & tutius l cif prz omnibus plàs quàm angelicà intus Cla refalgeat dignitate , ut loquitur nofter eft , quód Clericus minorum Ordinum, m imó prime Tonfurz , habens praftimo- T Corradus, neceffe eft , ut per fpecialia fi- LA gna eam foris oftendat , ut eircverentia nia , penfionem , dignitatem Ecclefiafti- h camsaut beneficium, ex quo honeft? fu- j PU 'exhibeatur; quzexhiberi nequit , fi ut il qllu Laicus feu purusSzecularis , fiveut unus ftentati poteft;teneaturdeferre tonfuram, [ y) de plebe incedat , & dignitatem fuam & habitum Clericalem fub peccato vilipendioexponat , imó periculo defpe- mortali & privatione beneficiorum ac j ug,lrs' &üs, percuffionis, interfe&tionis, Et- pen(ionum , & ipfe fa&o declaratus pri« vatus :à Sixto V, in' motu incipiente: j go- putt LVI. Rettoceffio ab Ordinibus mi- Czm facrofantlam , edito. $. Idus Ja- nuatii 1589, utadducit dela Cruz citans (fon noribus ad Laicatum fine bona intentio- ne & j:ftá causd;eft quidem peccatum , nofttum Bannes 2, 2. q.12«2. ; &Le- g, yf fed ad (ummum veniale. desma c. 9. de Ordinc. jl Ratio : Talis Clericusalitur ex bonis yli llg(. - Prima pars paxet;: Quia ut opus ali- VP quod non fit vitiofum , debet ficriex bo- Ecclefiz, Ergo natura dictat , quód te- pnwr F 2 neatut rw zn p 412 —— TRACTATUS VII. Examen 3; neatut portateinfignia ejus, quamaliàs nuunt , & qui metnbris Eccicüæ,' &i (üb- profe&ó videtur vilipendere. je&is, communicare recüfant, It$. ( Hac vatioàfottiori probat de iis ,A»qui 'Thom. loc. cit.a z. inc, ut,fi 4liquod hd funtin Sacris, fed , pró dolor! noneft Regnum conttitueret fibi fpecialemEpl. j pufillus Grex eorutmn tam in Sacris, quàny Ícopum vel Patriatcham , cui in fpiri- in Minoribus exiftentium , quiad hanc tualibus obediat , autalios fpecialesRe- falutarem docttinam obfürdefcunt , ma- &tf ligionis cultus adhibeat , nolens patere fEUN gno ánimas fuas periculo exponentes. mandatis Summi Pontificis , Pontifica- Etgo Nec refert , quód. multi inter. illos tum tamen Romanum aut ullum alium fint Pranobiles, Perilluftres, Illuftrif- Fidei articulum non negans. Et hoc fiin fimi , quia Nobilitas Clericos à ptzece- Fidei articulum ne vocatut Schismapurum ; (i veróaliquem D//7 ptis Ecclefiz non eximit, quibus (tatum gat , digitur Schifma IT hunc eligendo fponte fuá fe fubdide- hateír mixtum. m(tï, Kefp. 2. Differentiam hz 1"cfïsl & runt: nec Ecclefia nec Deus perfonarum Schifmatis explicat S, D, a. z. cit, a. 3. Mü acceptorefts Er vera eff uobilitas, cla- f vum virtutibuse[[e- HabentReligiofi , dicens: Hzrefis & Schifma diftinguun- ,etiam Mendicantes, filios Regiá Stirpe tür fecundümea, quibus utrumque ptt wdmeg fe & dire&& opponitur. Namhardis i, progenitos, nec tamen hi mendicantiuns pet fe opponitur Fidei , Schiíma autem hoj Ordinunr infignia feu habitum etiam ïl'( ] pilofum geftare erubefcunt.. per, fe opponitur unitati Ecclefiaftice DT chatitatis. Et ideo ficut fides& chari- Schifma. tas funtdiver(z vírtutes, quamyls,qui- h De boc quidems $. D. traclat infra cunque catet fide , careatcharitate, ita "L Üj üüb] 9.39.per 4. Art. Cum tamen Schif- etlam Schifma & hzrefis funt diveri ET a ad Herefrn ac Apoflafram prapà ac- vitia, quamvis, quicunque e(t haieti- cus ,fitetiam Schismaticus,fed noncotr WJIO ( cedat , de o bic aliquid dicendum eff. vertitur. Et hoceft quod Hieron , dicit QUVM Unde Inter Schiíma & Harefin hocinterelle u Vr QUAERO XVI. Quid eft Schifma , atbitror, quód hetefis perverfum dog- ü & in quoab herefi differt, & quz ejus ma habet , Schifma ab Ecclefía fepatat W ;oena ? ^Ét tamen ; ficut amiffio charitatiseft via .LVIIL. Refp, 1. Nomen Schiímatis I ad amittendam fidem, ita etiamSchit- T à fciffutaanimorum vocatum eft, (ciffio ma e(t via ad lizrefin. Unde Hietony- / autem unitati opponitur,unde & pecca- mus fubdidit , quód Schifma d ptincipio tum Schifmatis dire&t & per fe opponi- aliquá in patte poteft intelligi divetium J tur unitati. Et ideo propris Schisma- ab harefi. — Cateràm nullum Schifma lt i m tici dicuntut , qui proprià fponte , & ex eft , quodnon fibi aliquam harefin cot- t intentione fe ab unitate Ecclefiz fcpa- fingat , ut re&téab Ecclefía receffile vi Efe, deatut. Hac S, Thom. PIJD rant, qui Summq Pontifici fübeffc re- l [ N X, ;' * pR "A De vitis Fidei appofitis. 45 m g 3« Pona Schifmaticorum e(t ex- — qui ibidem ad 3, explicat ; effe etiam ï[hg communicatio latz fententiz , refervata blafphemiam;creaturz attribuete, quod It in Bulla Canz. — Et mcritó , quia, per Deo proprium eft,! v, g. Omnipoten- D qua peccat quis, perea debet puniti: tiam. Quidquid enim eft Dco propti- tll Sap. 11. ut arguit S. Thom. a. 4. in c. um, eft ipfe Deus (arguit $, Thom.) M Schifmaticus autetn peccat , feparando Sed cteature attribueie id , quod e&& ytits feàcommunione membrorum Ecclefiz. propríum Deo , cft Deum dicere creatu- i Ergo—,. ram: Ergo. UT infï-t*tuf', abfolutiones Sacra- Ex quo Pauló aliter dici poteft : Blafphemia :cgm;f-; tnentales à Schifmatico Sacerdote datas vv committitür , quando proferuntur ver- effe nullas, defe&u Jurisdictionis , ut- ba , vel exercentur figna contta Deum , uit pote quà pfopter excommunicationenm ant San&tos, quibus inhonorantur , feu cCatet, - vilipenduntur , etiam folüm mentali- n t Explica ultevitis 7 Si quis folütn fe- ter- Mu gtegatet feab Ecclefia quadam particu- iil g. 2. Blafphemia ex geneté fuo e£ lati, denegans obedientiam alicui certo peccatum mortale.S. Thom. a. 2.- jbuid Epifcopo , patatus tamen obedire Sum- Katie: Tum quia Levit. 24» dicitur 7 iu x mo Pontifici , effetne Schifmaticus ? jv Dico: Non effet; Schifma enim eft Qui blafphemaverit . smen. Domini , morte woriatur . Sed paena mortis not u feparatio ab Ecclefia üniverfali. ) ücm& Quid ergo, fi quis renueret. fübetfe infertur nifipro peccato mortali. Etgo. 'Tum etiam quia blafphiemia (ecundüny us Papz , ut privatus homo e(t, ex parti- culati aliquo odio contta eum a us genus firum repugnat divinz charitati j j caraä:f- quia ut patet ex definitione , derogat di- yhrtid amiliam , vcl nollet obedite uni fpecia- vina bonitati , quz eft obje&um chari- j li mandato ob fpecialem ejus difficulta- tatis. Ergo. "at tem, v. g. de jejunio ? Oppons: Omme peccatum mortale &w&* - Dico Non eftSchifma , quia ad hoc -a tequititur refiftentia facta S ummo Ponf debet opponi alicui przcepto Decalogi. tifici ut tali, * AAd boc K. cum S, Thotn. ad. 2. di- vt d cente : Cünr blafphemia opponatut [ o "! & Blafpbemia. foo " $. Tbom. Confeffioni fidei , ( ut patebit poftea ;) ejus prohibitio reducitur ad prohibitie- jl [ AVT. —zfz,. q. 3. per quatuor (l oU nem infidclitatis , qua intelligiturin eo QU.ERO XVII, Quid de ca (entis? "w Atl quod dicitut: Egofmm Dominut Deus LU — LIX. y. s. Blafphemate eft Deoali- ts , &c, Vel prohibeturper id quod Po(e » quid denegare , quod eiiconvenit ; vcl dicitar: Vem affumes nomem Domias j f W !lgh ( attribuere, þiuod ei non convenit , di- Dei tb de vanum. Magis enim in l) N cendo : Deus non cft juftus, Deuse& vanum affumitnomen Dei, qui aliquid x E,'m** falfum de Deo afferit, quàm qui pet d mifer :*ut;patctexS. Tbom.a. l. in c b) » npmem 414 *TRAFCTATUS VIL Examh 3. nomen Dai aliquod falfum confirmat, bet, ut appellando crudelem, Tyras: Ita $. D. num , maiedicendo Deum,exptobrando "u m, 3. Blafphemia alia eft communi- ij (ietiam quod habet , fed irreverenter, 10l ter didta , qua ex dictis patet, & oppo- & cum irrifione & contemptu , v.g. memb:a Chrifti, pedes ; nafum , velper 4 I nitut vituti Religionis : alia hzreti- D calis, ut fi quis ferió & pertinaciter di- ea turpiter jarando $ vel id quodDeo e [ cat: Deus non eft juftus, eft maledi- proprium, cfeatutz tribuendo. J ln Ratis : Quia lic&t hac non differant &us , tenego D. Petrum , & Sanctos. fto Vel fi dicat, eos non elle San&tos, eos fpecie ut patetex S. Thom,a. 1. ad j. Et hzc non aF ud Deum nihil poffe. peccatum tamen in Íua fpccic notabili /iti tantüm Religioni , fed & Confeffioni fi- ter aggravatür, Dtoí dei opponitur , juxta S. hom. a. r inc. Reíp. 6. Blafphemia mon tantüm if & an 2. & de ea affeto quidquid dixi de committitur verbo , fed etiam fa&o,utfi ( u SJ harefi, modó adíi ertor in intelie&tu quis contra Deum in aérem ex[puat, ET cum pettinacia, Si enim quisore di- vel, ut Julianus Apoftata; fuum fan- if cat, maximé inita, Deuseít injuftus , guinem projiciat in contemptum De. [ j quod tamenin corde non tenet, eft qui- Ubi etiam explicandus in Confeffione eft modus blafphemig , nimirum an. uf dem peccatum mortale fed non cft hz- ij teíis, nec blafphemia hzreticalis. fuerit expreffa voluntas inferendi Dto vel San&is convitium , an implicíta, Et d Refp. 4. In peccato blaíphemiz. ne- tali fa&to etiam poteft quis fe hxgcti&gm h ceffario explicandum eít; an fitin Deum, Beatam Vitginem , vel San&os. Íta conteftari, z. 7, In blafphem ia Form.ali- —fa-l— d tutiot &probabilior fententia. - Ratio: Quia blafphemia in Deum *quz fit ex perfecta deliberatione, Do1. ) "i virtuiLa:tiz; quz eltin Sanctos, vit- datur parvitas matetig , þpropt*cquuam fiat peccatum veniale, Wur tuii Duliz; qua eft in Beatam Virgi- P d nem , repugnat viruti Hyperdulia. Ratio: Nam materi a bla(piiemïzex N Ergo fpecie differunt. . Et hoc fi quis fe eftgraviffinaa, quia per eam pectaut in Deutn, vel in San&os utdicunt o neget, negate tamen non audet , quin ex tali capite blafphemia notabiliter ag- dinemad Deum. — Vclergo convitittm »tavetut. Sanctum tamen illum, in quod contra Deum dicitur , eft conttá divinum Intelle&um , & fic poniturin quem quis blafphemavit , exprimere Deo ertot vel falfitas. Vel eft contra non eft nece(le; licét enim unus San- Voluntatem divinam, & ficponituri &us fit majot altero , non tamen inde Deo malitia, Veleft contra divinitt notabiliter aggravatur. e(fentiam , & fic ponitut in Deo malum Refp. 5. Probabilius & yutius eft exprimendam etiam e(fe qualitatem nature, quz omnia fünt matetía gtf* viffima. blafphemiz , nimirum an blafphemavit, Ergo, Dco aliquid tr?bucndo, quqd non ha- Refþ-s: od 415 ! De vitiis Fidei appofetas. borum fignificationem confidetet , at- 'Refp'. .$, In deliberaté blafphemans ex confuetudine , quam advertit & ex tamen ex paffione , deliberationem om- nino completam antecedente , ea pto- U notabili negligentia non curatemenda- fert; & in hoc cafu blafphemans à 1l te , peccat mottaliter : fecus fi nitatur contra eam. : mortali non excufatut , ut nec is , qui ex fübito motuirz alterum occidit ; quia Ratio: Quia talis blafphemia eft vo- luntaria in fua caufa in primo , fecus in gravitas materiz eum cogit ad delibera- fecundo cafu. tuionem,eo ipfo quód advertit ad id quód Ex quibus patet , quoniodo Confef- facit. T farius debeat judicare de iis, qui non Quid judicas de ii5 qui paffim dicant: Dco fed homini indignando proferunt Hoc tam vetum eft, quàm quód Deus mortem Dei , feptem Sacramenta, vul - extet , quàm quód Verbum Caro fa- us &um fit; Hoc tam verum eft, quàm nefa , Sanguinem Chrifti , &c. non e- t nim committitur communiter blafphe- Evangelium $. eftne blafphemia? Q] mia, fed vanus ufus divini nominis, Ratio dubitandi eft , quia veritatem T objecti creati zquare cum divina , eft qui faltem eft grave veniale, vcl in- ndps**F terdum mortale , velratione periculi mortale , imó hareticum. am[z incidendi in blafphemias , vel ratione Dico : Si hotmo per tales locutiones jrntd- Ícandali, abfolut& intenderet equare infallibilita- Qj Pro quo ulteriüs Not. blafphemiam tem veritatis creata Gcincreatz , pecca- g I STC, Ut tfet mortaliter, & eífet haereticus , fed duobus modis fieri poffe. blafphemans non advettat , id , quod hoc nunquam veltaró contingit.Com- | V,rvu ; m L dicit vel facit, effc blafphemiam , ut fi mittitur erga vanus ufus divini nominis, j a vetba erumpant ex fübito motu, & non qui aliquando veniale, aliquando mor- uf advertatur eorum fignificatio , & hac tale peccatum eft; utantédidtum. indeliberatio & - fubreptio excufat à Ex quo patet rationem du- l ii lu mo:tali- Sic, ut blafphemans ver- bitandi, i ' Qwr NS[ m € (o0 $ u MU 3i ?, jj It j J o EXA- nf TRACTATUS V1I. Examen4; D i ? 416 ] f X. Iuj ss UOEESD VOEVR G E i ueD DN QU hc| N 3 Vitt ] dj Jd t De Spe ac Timore , e$ vitiisSpei oppofetis , uimirum . bt &i de defperationue €9 pra wrptiont, N 1 lt 8. D. agit. )zimimm de Spe q. , £5 1$. ! SPI De ?ui!m: | De T umore q. 19, 26. 68 21. ftin u UAROIL Spes 'Thcologica 2. [tem quod in hoc tradkatus Esam, d 1. diximus de fide, cur dicatur Thto- Em quidac quotuplex e& , ac quod ityi Q obje&ur ejus, & fubje&um ? logica; quód alia fit formata, alia in- LXI. Ante R. Nor. Spem ormis, & tarmen quoad entitatem unus IN habitus folo perfe&tionis modo diver- dlii aliquando improprie &latéaccipi. Pro Nl expeStatione cujufcunque eventus futu- fus; hoc ipfum enim etiam deSpeveti- i Atl ri, fiveboni , fivemali, & (ic deea hic ficatur. Hoc notato jj non eít quaftio : Sumitur veró (tricte x. r. Spes Theologica definitut (ic po ^i Eft virtus Theologica quá voluntasvia Mïdfa & ptopris in otdine ad bonumtantüm , totis fertur in. Deum ut beatitudinem W;C & fic dividitur in fenfibilem ( que.eft üqsf in parte irafcibili, etiam brutis conve- fuam obtentu arduam, divino tamen : niens ; de qua adtum ef fuprà Tta&. 4. auxilio affequibilem. — Spesalia efot u Exam. 1, n.5.) & inintelligibilem feu mata , alia informis , ut loco cit. dixi- "if mus de fide , ubi vide. Definitio clate- mmw intelle&ualem , quz ef& in appetitu ra- 1 tionali, & poftea definitur , fumitur- Ícet ex dicendis. Rüm que hicprohabitu: lic&t aliquando ac- x. 2. Objettum fortale quod adt- Qj quatum Spei , feu per (e primó termi- Ti l q cipiatur pro objedto , ut ad T'it, 3. Ex- as e&tantes beatam Spem $ aliquando pto nativum eft ipfe Deus in quantum y eo , àquo bonum fperatur , ut Pfal. 9o. beatitudo noftra obje&iva ; Beatitudo Df;y Tues, Domine , Spes 1ea : aliquando formalis feu clara Deivifioa Beatoeli- IUW j cita non intrat rationem objedti fotnia- !u proactu , ut Rom. 8. Spe falvi. fattz lis, fed folüm eft conditio requifita in famus. Revidenda hicíunt definitio- 3 M nes vittutis Tract, 4. Exam, x, traditz obliquo conn otata, lta docet $. Tho. !Q] n. 2, bicq.17.a,2.inc. Quid fi tobjedum Ti formale D T lf'm?ore.x 417 . De Spe c formale quod , quo & materiale. Vid. Dixi z. £z fuperauda arduitate : hac *1 N | Exameni. poft R. 3. ad Q.2. n. j.in — enim ex parte obje&i lclï-'eutialiter' con- hoc Tra&t. / notatur. Ratio prima €À feeunde ]Mi;ti: eff : . 4. Obje&um matetiale & fecun- Virtus puré Theologica debet habere datium Spei complectitur omnia bona fupernaturalia abtentia & ardua , divinà objectum adaquaté divioum : Sed Spes ( eft talis virtus. . Ergo. Saubfumo: Sed auxilio affequibilia. n . beatitudo formalis eft quid creatum ; ob- Raiío: Quia hec. omnia Spes attin- utedivinum. Er- jectiva veró eft quid p N git, quatenus referuntur ad obje&tum go. Ratio fecunda partis ? Obje&tum - fuum ptimarium affequendum, formale quad adequatum, Spei eft, in y.. 5. -Habitus Spei non erat in Chri- quod Spes pet fe ptimó tendit , & in i fto ut Viatore; neceftinBcatis , necin omnia alia raxionejillius: Sed in Deum; damnatis. Ita $, D.q. 18.a. 2. & - ut eft beatitudo noftra objectiva, Spes per fe primó tendit, & omnia alia tatio- Ratio: Qnia inillis deficitobje&um vt Spei; hoc enic eft bonum arduum fu- neillius. , tanquam in media ad illius a turum , Chriftus veró. utpote à primo confecutionem , feu ut in obje&a mate- conceptionis inftanti claré Deum vi- fce Yialia fecundaria. Etgo, Q dens, adeóQque beatus, jam erat in tet- li Ratio 3. partis : Beatitudo objcati- ) mino , & beatitudinem — poffidebat ; vaactum Spet non terminat;nifi ut pofli- idem cft nünc de aliis Beatis: tefpectu m u denda: Sed uttalis connotat faltem in damnatorum non eft nec poteft appre- u obliquo claram vifionem , quia per eam hendi utfutura. n poffidetur & prehenditur. . Ergo. Etgo. un " V, 3. Obje&um motivum feu forma- Sed nonne continuatio glotiz vel glo- tia corporis fufficitad obje&um Spei in amni le quo Spei Theologicz eft Deusutau- Beatis : lmm D xiliator , feu Omnipotentia ut auxi- m lians in fupcranda atduitate , feu divi- Dico: Non füfficiunt : Quianeutrum 1 pm num auxilium a&iv$ fumptum, eft bonum arduum ; non continuatio ) d gloriz, quia hzc Beato debetur ex in- jl Katio : Motivum fotmaleSpei eft id, trinfeca ratione beatitudinis & zterni- y cui illainnititur , & quo homo premu- "b : nitut contra defperationem. Sed illud tatis participatæ : nec gloria corporis ; ! d eft auxilium divinam juxtaillud Pfalm. quia hujus jam pofïïdentrad'iccm,nimi- ausm 9' 17. Dem meus adjutor meusc? [perabo rum gloriam animz, Gbït&m i»ewm, Ergo. x. €. Habitus Spei eft in Angcelo & homine viatote , etiam peccatore, eX- i pi Dixi 1. auxdilinm atlive fumpim ; (:I'. .cepto haretico & defperante. — Irem eft u I fi enim fümatur paffive , eít quid crea- tum ; quod requit effe ratio formalis in animabus quz fantin Purgatotio, & )u i p , vittutis Theolo gicz. * erat in iis qui erantin Limbo, QJ !) Ggg Ratio t u 418 TRACTATUS VII. Examen 4. f p Ratio:. Quia tefpe&tu Angeli & ho- ptet malum tempotale ( quod timet) d K minis viatoris , etiam peccatoris , uti & [ Deo recedit: quod femper malum &pec. animatum in Purgatorio & Limbo , ma- catumeftjuxtaS.Thom.q.19.,3.inc, — 1 net obje&tum Spei jam explicatum;quod t Ex his folus tímot filialis eft timor a. non defítruitur nifi per fuum oppofi- ftus, & donum Spititüs $, Quod con- BU tum , nimirum per defperationem , cüm cernit timorem íervilem , fi poniti- I pet eam tollatut ejus radix ac fundamen- meatur tanquam pfincipale motivgm, —.] 9 tum , quod eft Fides , definita , quód fit d maluseft, & Chatitati opponitur, utbe. fgerandarum [ubflantia rerum. nediftinguit S. D. a, 4, Siveró pam ] Oppozo: Animz in Limbo habcbant, [7; non timeatur ut 'principale' motivum, - & in Purgatotio habent certitudinem Íed ordinetur in Deum ut inem, bo-. — W eld r defuaSalute. Ergo non Spem. nus eft & honeftus , ut patet fup dT u - [ego conf. Quia. illa cettítudo non 13.Exam.3.n.43.& 44. ^ — htj LU aufert rationem objecti ardui nondum Kefp. 3. T'imor eaftus & fllijl i.s,h:-- habiti , quia aliás etiam Spes non de- bet pro obje&o immediato culpam, noi Til lh buiffet poni in B. V. quia & illa erat fecundüm ptopriam rationem , utailpi . ceitiffima de füa Salute. & voluntaria eft , fed inquantumekd. — A ! tttiy QUAROII. Quid & quotuplex caufa extrinfeca , v. g. tentationedamo- , eft timor , & quod obje&um ejus ? nis, velalio inducente. H ;ti- UM LXII. y. 1, Timor poteft tripliciter Ratío: Obje&um immediatum m confiderati. 1. Ut eft patfio appetitüs moris debet habere rationem ardui ac o Dd fenfitivi , nam hic naturaliter tefugit terribilis quod timeatur : Sed culpaut. ) malum, fub qua ratione de eo a&tum talis, &ut voluntaria , cim ficfubjacett - n d 2, Ut eft vitium fortitudini U eft fuprà. noftro beneplacito , non habet ratio- oppoficam , quo homo refugit malum , nem terribilis , bene tamen ut habtt . [ Q] 65 T quod íecundàm re&am rationem non caufam extrinfecam , quia.ut talisnon - effet fugiendum. 3. Ut eftdonumSpi- h Qcm fübjacet voluntati noftrz. Er.gp- : ritus S. quo frenatut mens hominis, ne Defperatio, perSpem in pre(ümptionem erigatur. Doltty Duplex vitium virtuti Sptippr Terater y. 2, Juxta S. T'hom.hic q. 19.2. 2. Timor eft quadruplex, nimirumtimor Bllursunum per defedium , mimirm . fide n filialis , quo quis convertitar in Deum defperatios aliud per exce[fum nimie - d pto timore culpz feuoffenfz , nam filiorum rum prefumptie De utrogut di- P0 tito]| QUAT efttimere offenfam patris, aitS. D. Ser- qua funt diéfa de peccatis in Spiri- vilis , quo quis convertitur in Deum Btea tum . 5. Tracd. y. EXam.5. H- YO9, ptopter timorem peenz. Initialis , in- terutrumque medius , quo quis Deo ad- QU.ERO III, Quidetdefpentio J lal jus ? haret propter timorem culpa & peenz, ? "if ; AMundan , leu bumanns,quo quis pro- & quod ob je&u*xfivre; $ ts Refp. r & ^i "4 E^ 413 z Defperationt. unod non fperent , uon impütämr e65 ad [ Refp. ;di Peccatum — defpezationis confiftitin adu volu: xtatis , feu eftmotus culpam , fed eff pars. damnationts ipþ— ia conformiter VAU l appetitüs , oppofitus Spel ; imationem falfam, QU AZRO VI, Nonne üna dei/þe)ratio íe habens ad exi& ( quod Deus peccatoti p cenitenti veniam : eft gravior alterá ? ccatore sad fenon LXVI. Refp. Affirm. fecundüm gra- deneget, vcl quód pe convertat per gratiam j uftificantem , nec vitatem objeti , circa quod ver(atur. Sic n ndam Sa- graviffimum peccatum e£ , defperarede eis confera t auxilia ad obtine lutem , ut explicat S. Thom.q. 20. a- I, falute ; gravius deremiffione peccato- d rum; minüs grave de emendatione vi- Quotiesetgo ho motalema&um dclibe- incigi:': WNed tz propter experimentum propriz fra- (s 'tat* elicit, toties mortalitet peccat. definitur fic: — Defperatio ff fuga vo- gilitatis , & difficultatum aliàs proba- ii tarum : adhuc minus eft defperare de luntatis quáquis ve ugit Salutem eter- ] nam acquirere p er imedia ordinaria , eó confecutione temporalium , nolendo fe committere divinz providentiz : leve quid judicet , eam o Á bientu fibi effe impo[- yd i:-mc.. veró,de impetrando per orationem quod febilem, n Refp. 2. O bjetum d&fpcrationi; eft petitur ob propriam indigoitatem. Ju- p Nr 2 r ia du R dicium quo quis judicat , Salutem fibi etetna beatitudo. p Ratio: Sicut Spes € t profecutio ob- elfe impoffibilem , won eft fecundüm fe Id e defpetatio , fitamen ad eam confequen- e&i fpetati , ita defperatiocft fuga il- n i j dam conetut adhiþcrc proportionata ius: Sed obje&um fperatum feu ztet- media. na beatitudo eft obje&um Spei. Ergo i rzlrffi d Notand.bene , quód defperatio , ut fit etiam eftobje&tum defpetationis. j n UJAERO IV. . Defperatio potetne vert talis , debet effe plené deliberata & moralis, unde à mortali excufari pof- i, 0 effz cum fide , feu fime infidelitate ? hat ^ LXIV. Refp. affitm. Rationem. dat funt, qui defperant, feu quafi defperant Afl :4* S.D.q.20.2.2.dicens: Remoto pofte- ex fuperabundante melancholia , ani- jl riori non removetur prius: Sed Spes eft mut ita dejiciente , ut fiot quafi fui im- i pofterior fide. — Ergo remotá fpe poteft POtC s, & cetebrum ledant. faerm uód autem fublatá UAZERO VIL Si Deu; ( uti per (![,' li remanere fides. j fide non maneat ípes , patetexratione abfolutam potentiam potett ) alicui cer- f d " J datd pro R. 6. adQ. T. Nam fublato tó & abfolut? revelater, quódobpec- ori tollitur pofterius. 21 cata fit damnandus, cui revelationi ho- WW" pri j D * QUZROV.De fperatio i/n &mnatis mo ille prudenter non poteft diffentire , Ti eftne peccatum? poffene , & tenereturne adhuc fperare - LXV. Refp. NegativécumS. T hom. fuam beatitudinem Spe Theqlogicä.Hæc Ijl)"i hica, 2. ad 3. dicente: Damnati zos .quidem parüm facit ad praxin , expliz SI [ [:«v ca: tamen uberiüs naturam virtutis fpei ,. funt'im fLatw fperandi propter impo[fibili- jj D Undeante R. t(tem reditts ad bea([tudinem, €$ 1deo Qgg 2. : LXVI I ^ : ^0 | TR AC&'A;T'US FI. Examtm 4 : LXVII. Suppono 1. Quod ille cui beatitudinem tantüm ut Fpeculä'tixfä of- )ll( Deusfuam damnationem revelatet, pof- fibilem, fed ut poffibilem in praxi, at [ fet f(aam falutem, & eà quz ad vitanda arguit nofter Ferte; ideo enim dicitur, Tif peccata funt neceffaria , adhiuc concupi- quód obje&um Spei fit beatitudo faur, ]s Ícere, ac defiderare concupifcentiá ali- z feu de qua quis poffit prudenter judica. quá fupernaturali, Raz/o efj: Quia te, quód fit eam affecuturüsin re: Ssd concupiícentia & defiderium non re- f hoc non falvatutincafupofito, — Er 9. r fpiciunt bonum ut affequendum & fu- Maj.non negatut ab adverlatiis , & ex. turum , fed fecandüm fe & ut poffibile ptefse doceturàS. Tho. 1. 1. 47..1. 3 o abfolut&, nec funt a&us aggreffivi ad in c, & non obícuté hic q. 17.a. 2.inc, 1 vincendam arduitatern ; in cafu autem Min. prob. Ut quis prudenter judicet, I dictae revelationis beatitudo adhuc ap* beatitudinem cffe futuram , debetcarere n k paretbona &abfolut? poffibilis. Verüm ] üdicio dictante non effe füturam: Std [ non effet ea Spes T'heologica ; quando Hi homoin noftro cafu tali judicio nonca- jl enim hac deficit circa obje&tum prima- retjiimó habet illud , ut (u E ^ pponitu;l; rium ,nequit manetecirca fecundarium: Ergo, A Sed in di&o caíu deficeret circa obje- Notand. ex di&o Áut l 1or&,*qüöci pof 3 &tum ptimatium , ut probabitur. Etgo fibilitas fpeculativa confiftat in nonte- a etiam circa fecundarium , uti fünt me- pugnantia przdicatorum & tetmino- L ll'(w dia, quibus vitantur peccata. tutn , & in potentia abfoluta Dei , &de mll Y Supposo 2.. Quód is, cui Deus non hac tantàm convincitur , dumopponi- M tantàm tevelaret damnationem , fed & tut , quód talis homo habetaaxiliafuf- CT peccatum proquo damnabitur, ptohoc ficientia , eftingratia, habet habitum Me! ( peccato vitando tenetetut adhuc fperare fpei, poteft aliquamdiu manere in gta- Pt ac petere auxilium fufficiens, ficut & te- tia & charitate; & beneoperari ; lat ]"'cha netut habere difplicentiam de illo pec- enit. faciunt beatitudinem folim elle- Wlm cato: auxilium veró efficax poffe:qui- affequibilem , fpes veró eam refpidit u dem defiderare , nontamen fperare, nec prudentet judicatam , ut futuram, feu f teneretur hoc à Deo petere , quia auxi- affequendam : effe veró poffibile pte- lium efficax datur ad actualem peccati &icé eft, effe in tali difpolitione, quid Fl .evitationem , quam homo in eo cafü quis prudenter judicare poffit , feillud L. prudenter apprehendere non poffet : pto coüfecuturum : obje&um enim fpei d mmpï alis veró peccatis vitandis teneretut bonum atduum , poffibile ; futurum. - "UY fperare auxilium fufficiens & efficax ob Ratio ?, In tantum quis Spe Theo- Atfered tationem oppofitam. His fuppofitis. logicá poteft fperare beatitudinem , ii UT & Negativéde Spe Theologica,con- quantum . prudenter poteft judicare, J Ttt no tra aliquos Thomiftas , inter elle unum ex illis; in .quibusadimpïmf quos c& Wi AC Contenfon, da e(t divina promiffio : Sed in cali Ratie 1, Motus Spci non fettut in dentet ) EIQO ! pofito homo hoc E poteft pru d sE De Dtþekatio'ne. 421 H judicate clum (it certiffimus de oppofi- conditionate fibi effe ?uturam 2 äbfolutä dy non futuram. to Ergo non poteft beatitudinem fpe- 0e Oppozo 2,cum eodem: Ratio, quate J rare, Ergonectenetur, quia nemote- netut ad impoffibile.- reptobus ante revelationem poteft & te- AA " Quid adverfarii ad has ratienes re- netur fperare , fea. motivum fperandi Wif non eft ignorantia fuz ïeprobationis; T fpendeant, patebit ex OEpoH;ione prie M ma. quia illa nec poffibilitatem nec futuri- LXVIILOpporo 1. cum Conten- tionem falutis caufat , nec divina pre- 01 "fon: Salus zterna non eft minüs futu- Ícientía aut revelatio neceffitat, vel or- ity 1 ta reprobo poft tevelatiorem ac ant&. dinem rerum immutat, Ergoobje&um Pruleï: .Ergo tuit totum fundamentum. Prob. Spci eodem modo refpe&a illius repro- m .Aut,' Salus poteft. effe certó futura du- bi fe habet ante ac poft revelationem ; , ii pliciter: nimirum vel certitudineabfo- confequenter poft eam a«que pote& fpc- rare. i lutà, cui non poffit (ubeffc falfum ; vel i u certitudine conditionatà, id eft, ex vi . Confirm, Ad fpetandam Beatitudi- bonorum operum à gratià oblatá clici- nem non requiritur quód fit futura. in jis terum, per qua falutem cenfequetur te , ut patet in reprobis viatoribus vere ub — homo, fivelit, feu nifi per ipfam ftete- eam fperantibus, Ergo. qmm| . fit: fi veró eam non obtineat, erit ex 3. Ex hac fententia Seguztur x , quod homo cogatur defpetare. Prob. feq., ,Uj ^ fela malitia liberi arbitrii , non ex de- n dl fe&u divinz Mifericotdim, — Subfuzo : Quia falus ei reprefentatur zque impoí- d Scd teptobus ante revelationem non fibilis, ac damnatione executáà: Sed cà - habet cettitudinem abíolutam , cui fua t u executá cogitur homo defperare. Ergo. ii - fpes innitatur, cüm de fa&o non fit fa- Sequitur. 2. Quód homo teneatur velle T -lutem confecuturus. Ergo habetfolüm fuam damnátionem, Prob, Quia homo conditionatam mox explicatam : Sed tenetut fe conforniate divinz voluntati atimdig " DÀ 'hanc retinet etiam poft revelationem , certó cognitz, Ergo. Sequitur $ þgg vmliv quia etiam poft eam in gratia & chari- Talem hominem poftrevelationem non uti . tte exiftens poteft taliaopera exercere tenéti ad obfervantiam legis, & polfe f . perauxilia (ibi à Dco data. Ergó. cujusvis vitio fine culpa fe dedere, Prob: u ffiff*mï" Allufrat hanc taionem Contenfon f Qui non tenetut ad profequendum fi- exemplo in Schola S. Thom, cclebri : nem , etiam non tenetur profequi me- gt y Deus vult conditionart per voluntatem. dia: Sed homo , non potens fperare D Q^ : f antecedentem falutem reptobi ; & vulc finem falütis, non tenetur ad profecu- 47 abfolutt per voluntatem confequentem tionem hujusfinis. Ergo nec ad media. t dpfüm non falvari absque aliqua pugna Sed hec media fünt obfetvantia legis & 3. in judicio divino de eodem pronuntian- bona opera , etiani actus Spei Theologi- j ^ te Ergo & reptobus in cafü pofito po- czm, Ertgo. QSequitur 4. Quód fi Deus .JI teft (ab diverfa ratione judicare falutem alicui revelatetfututum peccatum,etiara Jmïïw aufe- Ggg' 3 : *TRACI'TA;TU-S VII. Exa»im 4 ATL aufertetur fpes ; adeóque & obligatio fufficiens , talis-adhu-g tenetetut s licet j iu d evadendi ; & fic non peccáffe: Pe- enim fit impotens, attamen eft alisfüd E culpi ,utpatet ineo quiprojicetet, Bre- ttus Chriftum negando , nec Judaseum Euf tradendo: Quia Chrifus DPetro id viarium in mate, qui tamen tenerctur C pradixit Maith. 26. "Antequam Galus orate horas: Sed in cafu pofito,fihomo ht cantet ,ter menegabis. E« Judzibidem: eft impotensad fpctandum , cft valisfud * ii Qu intingit mecum manum 12 paropfi- culpá utfuppono. Ergo, Confirm. Ponamusquód Deusho hg de , hbic «me tradet. Kefpondeus autem titi udas , qui tradidit eum , dixit: Nun- mini üli revelet, quód (t damnandm [tt quid ego [um , Rabli ? dit : TA propter peccatum defperationis , quod Ql dixtffi. . d tevelationem fubfequetur , faltem tunc hb Opposo. 4.Poffum & licet mihi , ef- adhuc tenetetur fperare. Prob, Si non teneretur , non peccaret non fperando, 31 ficaciter conatiin oppolitum illius, quod & fic caífam faceret Dei revelationem: äfuru! cognofco abfolute Deum velle, ut, fi [ n Deus abfoluté mihi revelaret mortem Sed hoc non admittitur, | Exgo, &j M - 1. Oppofit, N, Ant.. Ad prob. Patris mei , poffem adhuc adhibere re- D. Ài media , (icque conari ad vincendam Tranfeat totus Syllogifmus. Et N ult min. quia bona opera & auxilia non Wt mortem, Ergo fimiliter in cafu pofi- 2 to precontinent in fe Beatitudinem ut fü-- turüm . nifi Deus ea. velit continuate 'llnw .y. Cum abíoluta revelatione dam- li, ufque adfinem viiz feu. cum poroiten- nationis ftat potentia , faltem antece- im, dens,ad falutem confequendam. Ergo tia & gratia finali, in qua homo difce- Prob. Conf. (l etiam ad fperandum. dit , velitque eam opetibus dare ut prz- L mium ; Sed hac voluntas Dei. in cair ^ Majus quideft confequi falutem , quam [ u eam fperare.. Ergo fi, &c. Patet Copf, pofito non eft, utfüpponitur, Ergoet Irrum,u vi illorum operum non poteft fotmati nam qui poteft majus, poteft etiam mi- W Q R ! nus. Imó di&z revelationi magis op- prudens judicium de futuritioneSalutis fed folüm de poffibilitate fpeculativi n ponitur coníecutio falutis , quàm ejus fitr t ejus., quz ad fpem Theologicam non. Ípes. Ergo. Unde ad Beatitudinem in re ffPtmo 6. Hzretici, licét t;on habeant fidem , fufficit, J! Ifluml m talia media funt omnino confequenter nec fpem in fide funda- affequenda |r €neivata, Hinc illa certítudo con þi- lin tam , tenentut adhuc & pqlTunz fperate. v bac optra m E É:rgo fimiliter. tionata , Cozfequetur bomope (ubíiftit in Ob]c&];t . Tali homini effet revc!ätum,quöd Salutem , [itpfe velit, non. hzc enim non ls [ fit damnandus ob ptopria peccata. Ergo Theologia Thomiftica , N t admittit , quód efficacia gratiz habeatut M adhuc teneretur ac pollctíperare. Prob. fed utitut if IXf Conf. Si Deus alicui ad alicujus a&us ex fola coopeta tione creatutz , Non eft curreutis nequt MHP elicientiam ob propria peccata denega- illo Apoftoli : nae M W et non folüm ,auxih'um efficax , fed & velentte fed folins Des mifermt?. J'i CW p N " 413 De Dejüemijake,i F.ü!? " & voluntas antecedens,quá Deus omnes tur , tit- fit faturaín re , Id eft, effe&tivé cum actaali eventu , C. ant, Secundüm vult falvate , eft inefficax , necfacit falu- Mtjt tem emnium hominum efle futuram.- prudens judicium , N. ant. & Conf Ita- m Costra: Chriftusut homomulta fcie: que obje&um Spei alicui effe fatutum ; non intelligitut , quód fit futarumin re wm,ä. - batabfolutenon effe futura , quz tamen "Ü efficaciter poterat intendete, ut eflent. cum actusli eventu , fed fecundüm judi- Jä« ! n - Ergo abfoluta prafcientia de non fotu- cium practicum & prudentiale , cüm de ritione eventüs non tollit, quin illepof- oppofito nonconftet, & hoc judicium iU fit efficaciter intendi. Prob. Ant. Quia poteft quidem habe:e reprobus , fuam Chriftus erat liber. Ergo, 242 hec N. damnadonem ignorans, non veto is, u "Ant. loquendo de iis, uti loqui debe- cui certó eft revelata ; à quo proinde It mus, quz Chriftusevidenterícivitnon preceptum fpei tollitur. iU — effe futura, quia alids Chriftus efficaci- - Ex quibus folvuntur hz inftantie. Dü[.n, t ter potuiffet aliquid intendere contra 1. Omnis viator tenetur tendere ad fue Qu d - efficax abfolutum decretum Dei , quod um terminum , eumque fperate: Sed T talis homo eft viator, & terminus ad . implicat. .Nec id poteft ulla libertas hgm creata , etíam Chrifti. ( utpote abfo- quem hominis viatoris ff Beatitudo , j M luto Dei decreto fübjeóta ) Noa;inquam, viator veró copfttuitur per fidem & Detit fpem. Ergo. Nam folvitur dicendo , poteft potentiá confequente. " - "d 2. Oppof. dift. Ant.. Non eft mo- il'am effe veram fi poffit habereditom n tivum, itatamen ut fit conditio //ze 244 judicium ; Vel dico, talem etfe folum " z0n,C.AÀnt. ; ut nec fit conditio, N. Aut, viatorem negative, id eft, non elfetin D 1 " & Conftq. Licet enim divina przfcien- termino , non veró pofitive , quia pofi- tivé non movetetut ad confecutionem :oluntgbö 'tia non neceffitet, nec mutet otdinem , tetüm , ex ejustamen revelatione nafci- Beatitudinis, 2. Per revelationem ob- 1 Pom j i Ü :. tut diverfum judicium de aflecutione je&tum fpei non mutatur fed eodem mo- L j 'Jf(', j do fe habetac ant?, Solvitur dicendo , ht obje&i, ex cujus judicii diverlitate mu- m ..tatur tendentia voluntatis, — Nam licet e(le folüm verum deobje&o quoad f , [ n revelatio fit extrinfeca refpe&tuob jcai, non veró comparative ad hunc homi- jüdicium tamen ex illa formatum non nen. i j l " habet fe extrinfecé ad movendam vo- -4d. 3. Oppof. dift. primam (eq. Co- r | Wi? luntatem , (ed eft applicatio inttinfeca gitur defperare negativé C. ;pofitive, N. "i objecti , ex cujus mutatione mutatur vo- j Defpetatio ergo duplexeft. Unanega- .. luntas. Unde & nunc in prafcitisigno- tiva , quz ef mera omiffio przcepti le' n tantia reprobationis non eft ratio for- Spei , quod homo implete non poteft; jl j a n malis (perandi , fed cft conditio,fine qua adeóqué nec eft moralis nec peccami- non fit applicatiorationis formalis obje- nofa. Altera pofitiva, qua eft a&us j m &i fpei ad voluntatem. l , formalis & expfeifus defperationis , quo u quis vel judicat , quód Mifericordia Dei pf i ' "d Cor '?)ïï?'?akd,i!ï- ant, Non tequiti- geccata 424 TRA (.."ITATUS VIL Examenu 4. | lj peccata non temittat , & fic eft here(is. obje&tivaaliorum praceptotutm honeflar Nelaftimat;quód Deus fit tam fevetus, potens eft movete ad obfervantiam eo- Tiin uüt abfoluté , & non propter peccata pro- rom. " ii Ex dictisetiam folvitur inft ptia tantum , nolit alicoi in particulari antia ;qz;æ fF mifereri , & fic eftblafphemia. folet objici ex illo textu $. Scriptute: o Ex quo patet , quód talis homo nec Si vis ad vitam ing tà- gieäi; fetva mahda-x' | pracepto affirmativo fpei teneatur , nec negativo de non omittendo a&um fpei, De a&ufeu d 4., Seqï N. ant, Difparitas paiet ' yui quod in priori includitur, ex di&tis ad 3. fequel. quia cum revea- 3 nl executivé damnatis ( de quibus ibidem tione futuri peccati &at honeftas & ratio UI fit mentio) e& difparitas, & N. maj, formalis motiva aliorum praceptorum, l hi quia defperatio eft. pars damnationis & alia ad ceorum obfervantiam requifira; ] : ipforum , ut- didum eft in R, ad Q. . cum revelatione veró- damnationis non quia n.£y. manet hac ratio formalis refpedtufyii, Wb ZAd 3. Seq, pat, R. füprà Tra&. 3. quia d«ficitfuturitio. | Undehomo, de h lg Exam. 3. n. 52. quo eftcafus , ne quidem poteftateante- ug!oqu. -Ad 3. $e2. admitto , quod talis homo ceden:e poffct praceptumSpei impltte, hn non teneatur ad obfervantiam legis feu nec dictum prudentiale judicium defa- $ przcepti dea&u Spei, benetamenalio- tutitione elicere ob rationem mox infi- l nustam ; bene tamen id polla , quoad tum preceptorum ; unde negö, quód A cuivis vitio fine culpa fe dedere peffit. alia prcepta , & bona opera;. fi non. L formaliter ut mediá ad . Beatitudinem, Ad prob. dift, maj. Non tenetur profe- &t faltem ut fecundüm fe bona & honcfa qui media, quorum ratio formalis ob- * Men J c&tiva non manct , C. maj.; fi haec ma- funt. Hinc graviter pcccavit'Päth N. maj, Tranf. min. & dift. imul f nea2t; regando , & Judas tradendo Chri- Á conf. Licét ergo talis homo non te- ftum.- A : Licet efEcacl reatur ad preceptum Spei , bene tamen A 4. Oppof. dift. ant. IU ter cfficaciá imperfedá & fecundüm. aliazrum legum , & praceptorum, ac bo- A norum operum , quia tpanet €orum ra- quid tali , nimirum per modum delide- iT tii, C.ant. ; efficaciá (implicitertali, ü ! tio formalis obje&iva, nonautem $ Qd ut probatum eft. Pei : eft in Spe , N. Ant. & Conf. Solutio - d"l]fmmm Contra S. D. dicit : Per fpem pra- patet ex fuppof. 1. - Iraquc inimpout- T. mii inducitur bomo' ad obfervautiam bile feu in oppofitum il l ius , quod quïs o Atf I h ræceptamm. Ergo etiam talis homo evidenter cognofcit , Deutn abfo ufä fifgn fet tenetut. przcepto Spei , ut arlia pracepta velle, non poteft homo tendere efücit Ofäl]du offit obferva:e. ter , nifi efficaciá imperfedtà , Giecum b UM Ad hoc dico, S. D. velle quód fpes dàm quid, qua folàmeft efficaciadeli- em requititur € u Pm&;ii fit quidem medium , fed non derii; ad S$pem aut W ( unicum fcu unice neceffaríum ; quia ipfa cacia, quá voluntas i. ntendat victoriose fupetate Y ) A 2 De Defpärktüüi 42 fuperate arduitatem rei confequendz $ enim unutn Fidei articulutm fufficien- ) Wt Va ad quod requiritur-motus aggreffivus. tet propofitum negat , omnes & totang Hinc patti ( de quo ibifitmentio ) me- Fidem negat , ut probatum eft fuprà. dicina poteft adhiberi ex defiderio , non AAd 3. N. Conf. , ad prob. N. Ant. Si enim DBeus velit hominem obligare ad ex (peevadendi mottem , quod etiam in noftto ca(u jam eftadmiffum. aliquem a&um , faltem aliquod auxi- , N lium fufficiensilli dare debet. Adillud "Ad g . Oppof. N. Conf. ; ad probatio- nem dicitur verum elfe, fi cztera fint de Breviario dicocffe verüm , quamdiu [ aria, Difparitas e: Quia ad polfe non retradtatur mala voluntas;quá ferió falvari fufficit poffibilitas falutis , quae retractatà objectio Breviatii non eft am- ht manetcum di&ta revelatione,uti &t auxi- pl.À: voluntaria, lia fufficientia: verüm ad poffe fperare "Ad Couf, N. Ant. , ad prob. pat, dift, N requititur fututitio obje&i prudentec ex R.ad 3.Oppof. . Ex ha&enusdi&is fb i apprehenfa , ut didum e& quzin cafu facile folvuntur hz inftantiz ; r.Sup- tevelationis non manet, - Pauló aliter pofità di&à revelatione homo tenetur H [ dici poteft, quód talis homo poffit fal- adhuc fe amare, fe non perdere , im- p Q vati loquendo de falute fpeculativé , non minens maximum malum cavere, cüm M vero practice poflibili ; fþd eft idcm' di- non fit Domimnus vitz corpotis vel ani- n i cete, mz, Ergo tenetur adhuc quarere Bea- - Ex di&is facilé folvuntur hz inftan- p r utudinem:: Sed hzc quzritur fperan- menl IJ( tz r Poffibilitas falutis petit poffi- do. Ergo. 2. Phyfic&przdetermina- bilitatem mediorum : Sed inter hzec d [ tus ad aliquem a&umretinet potentiam [2 M eft Spes , Ergo, 2. Ordinatus ad fa- antecedentem ad oppofitum , imó etíi TTE 2 lutem zternam , etiam eft ordinatus ad int? phyfic& effet predetetminatus ad defpe- Spem ejus, Ergo, randutm , poteft adhuc & tenetut adhuc 114 i v 44d 6. N. Conf-Difparitaseft: Quia fperate, Ergo & in hoc cafu, Prob, heretici polfunt errores fuos relinque- Conf. Quia przdetetminatio fortiüs j re, & fidem veramtasquam fpeiregu- mevet,quàm mera externa revelatio, a [! lam ac bafin ampledi, & ficobje&um 3. Qui per divinam revelationem effet X j L i fpei fübratione fututi attingere ; aft ille , cettus de premotione phyfica, fibi de- " cuifacta eft à Deo abfoluta revelatio fuac neganda ad przcepti impletionem, ad- ( damnationis , hancnotitiam non poteft huc tenctat implete. Ergo fimiliter, n* deponere , quia tenetut. Deo. credere: j qü*' 4- Si Deusabfoluté alicui revelatet quód u ideoque Beatitudinem fub ratione futu- non fit fa&turus teftitutionem rei furtim um ti non poteft prudentet apprehendere. u ablatz , talis adhuc tenetetur reftituere. f Notandum hic , quódfihomo, de Ergo fimiliter. s. Qui habet habitum hgmïl' quo agimus, revelationi divinz non Spei Theologicz, poteft fperare: Sed n m credetet, fierec. infidelis , & amitteret talis homo , quamdiu efin gratia , la« 14 P bet habitum Spei Theologice formatz ; ) j Fidem circa omnia flia credibilia, qui .c[yl' —-Hhh cüm ECJ » P us 4a6 TRACTÁ TUS VII.J Examtit 4 xàm hazc fit proprietas Gratiz fanctifi- 3 talem adum eliciens vel eft Atheift ; X Clantisc Etgo, vel Atheifmo vicinus. À r QUARO VHI. Quandonam obliga T tzceptum Spei ? Pr:g/ümpiia. ; d LXIX. Revideantur quz di&ta (ünt pui inhoc Tra&. Exam. 2. ad Q. 2. f cAlterum vitium qqod S;ei Wui yeni g, I. Homo in primo inftanti ufüs nitur per exce[fum s eff Prafumpiti, CR('& xationis ( ut fuptà probavimus) tenetut de qua vide Tratf. — Exam.. n.1og. h fibi przftituere ultimum finem , & fe, Q* de eo agit 5. D. hic 9. a. ity omnes fuos a&tus , fidem, fpem & amo- p rem fuum illi confecrare , adebque & QUJERO IX. Quid ef Prafi mpïff) Z feita l actum Spci elicerc. , cujus ptzeceptum & an peccatum? CXUOCqD 'tunc per fe obligat. LT LXXL .T. Prafumptio importat & 2, Preceptum Spei per accidens quandam immoderantiam feu excefum hr obligat. 1* Quoties volumus Deum Ípei ; & definitur, quód fz vitimn ul yoí erate, vel de peccatis paenitere , quia atfus voluntatis , quo boua fispeinamm- Apen hos virtutum actus fine Spe non poffu- mus debité exercerte. lia imordinatéà exfpetlantur , v. g, gritias Aqra 2. Quando gra- glotia, & fimilia. — Sicut (utait$. D. r vem tentationem defperationis non pof- a, 1. i c. ) o aliquis fperat fe vemam p fumus alitet vincere. 3. Quando quis obtigere frne pamit " ftlty zefipifcit à nefando defperationis flagi- 2nmeritis, eztía , vel g!qrim fjine 1 tio tenetur actum Spei elicere,ut hor- £. 2. Cum S. Thom. ibid. fu bclen,te ; TM tendum peccatum retractet. 4»In re- Hzc præfurhptio eft proprie fpeciespece €eptione cu juslibetSacramenti , quia per cati in Spiritum S. , quia (cilicet perhe illud gratiam confequitur ; quz proinde jusmodi prefumptionem tollitur ve fperanda eít , cujus tamen adtüs omiffio contemnitür adjutorium Spititüs $; non cft fpecialepeccatum in Confeffio- per quod homo revocaturà peccato. me exprtimendum. 'Tandem bonus DH S. D. a. 2. inc. hoc magis explicatdi Chriftianus crebro in actum Spei pro- * cens: Prefümptio habet fe conformi- zumpere debet. tet intelle&ui falfo , ficut & defperatio LXX. Peccatze , qui Deo libentet Sicut enim falfum eft, quód Deuspati- €edens coslum , defiderat perpetuó ma- tentibus non indulgeat , velquódpte mereinterra ? cantes ad pæhitemiam non convertats Y períevee Dico- Sideliberate id defidetet;pec- ita falfum eft , quódinpeccato cat mottáliter con:ra preceptumSpei di- rantibus veniam concedat , & 4 bonq ! vinz , quà quilibec homo obligatur ceífantibus opere gloriam largiatur « Deum & divina przomnibus fibi concu- exiftimationi conformiter Íe habet pra hr Qu gifcibilibus cqncupi.fc;:e; Sani homo fumptionis motus. Et ideo prame ^ j us r De Prefumptione. 429 gtio et peccätum; mimis tamen quàm fumptionis , fed hoc þädäätiim dimi- nuit: quia per hoc videtur habere vo- defperatio, quoniam magis proprium l eft Deo, mifereri & varce;e , qvàm luntatem minüs firmatam ad pecc an- i punire, propter ejus infinitam Bonita- dum. Hac ibi. y tem ; illud enim fecundüm (& Deocon- Effetne peccatum præfumptiohis, & 1 venit, hoc autem (ecundüm noítra pec- fpecialiter in Confeffione exprimen- d (f& cata. Tta S. T hom. dum , peccatum grave iterare ideo , quia u ]i Et ad z. ibid.ait:. Prefumptio non ptimüm fimile admifit, e&dem oper& If N &) importat fuperexceffü Spei ex hoc quód expiandum ? aliquis nimis fperat de Deo ( cujus po- Dico : Quód fit gravis prefumptio idi tentia & mifericordia eft infinita) fed & circumftantia neceffarió exprimen- exhoc quód fperatjde Deoaliquid 4uod da. Deo non convenit, Et ad 3. dicit: u Peccare cum propofito perfeverandi in Ratio: Quia talis prefumit , & fibi T. pollicetur , quod tam facilé plurium peccato. fub fpe veniz , ad pra(umptio- t nem pertinet. Et hoc non diminuit peccatorum mortalium remiffionem fit T u Peccare autem accepturus, quàmunius. Ergo. hu 1j fed auget. peccatum, De Prafumptione etiam a&um eft fu- fub fpe veniz quandoque percipiendz , $u prà Tra&t. g, Exam, 1, n. ]. & 15. Sed N qui J.FD cum propofito abtinendi à peccato , & fub aliarationc. peenitendi de peccato , hoc non eft pre- TL ! fi hr æ;awwwæææææwææg&æææææzï*äaæ gn t FIU j y viond gort EXAMENV.. u De Charirate ,. de qua S. Thom. agit. q. 23. per 8. 4ft.' yti [ 1 , M £5 de ordine a'iligendomm , 4e quo q. M I ( pe n art. ?6'. Wi ntl »ll h UAiRO L. Charitas quideft , lr mum bonum propter fe & proximumi yit D quod obje&um ejus , ac prace- propter Deum i " ptum ? :X 2.. Obje&tum formale Charitatis LXXIL m. r. Chatitas de- tam 44od feuterminativum , quàm 450 qi calmx l finitur, quód fit virtus Theologica, quá feu motivum,e(tfola Bonitas divina,non qeró ut abÉrahensà creata & increata. GUVA j - yolunts Deum diligit tanquam füm- Hhh 23 » )P Ratio ; A TRACTATUS 42$ VIL Examen j Ratío: Vittus pure Theologita de- ad Q. 2. & ad Q. 44 Et Exam. þræ&den.- u bet habere obje&um formale puté di- tiin R. ad Q. $. deprecepto Spei, [ vinum: Sed Charitas eíft virtus pur& y. 6. Przceptum Charitatisobligat , - qlljl Theologica. Ergo. quotiefcunque eft periculum labendi in- ue $. 3, Obje&um matetiale "'prima- odium Dei , nifi a&us Charitatis elicia- rium Charitatis eft Deus, fecundarium tur, Item , dum quis in peccato mor- &ccl c& proximus, nimirum homo & Apge- taliexi&ens non habens copiam Conft- bin lus Beatitudinis capax. faríi exponitur periculo vitz , tancenim &t Ratío : Quia Deus diligitur ptopter tenetur clicere perfe&am contritionem Dixi, ( càim fine ca non poffit falvati) hzcau. At fe & proximus propter Deum. Beatitudiues capax,ad excludendos da- tem includit Charitatem, — Itemobligat Mi mones & homines damnatos. quemvis conítitutum in atticulo mor- Ni tis , & hoc ex precepto naturz; quo jü» X 4« Eadem fpecie virtus Charita- n bemut in eo articulo omni meliorimo- LU tiseft , qua Deus propteríc , & proximus doanimz confulere; confulitur autem diligitur propter Deum. fit Ratio : Quia uttaque hzc dile&io optimé pet actum Charitatis. "Tandem L obligat in peticulo aliàs fuccumbendi habet idem obje&tum formale, ut pul- p chr? explicat S. D. hic q. 25.a. 1. ubi tentationi contra quamcun que virtutem ; fite à Charitate diftin&am. t videatut, Quia ratio diligendi prexi- QU.ER O II. E£tne Charitasvirts- . mum eft Deus, d " tum omniutm przfantiffima , &alisrum w Oppono : JuxtaS. T'hom.infriq.tos. fotma , itaut nulla vera víttus a, 3. Cultus Latriz , quo Deum coli- fineilla ? poffit eif; kl Atj mus, fpecie differt à cultu Duliz quo LXXIIL AnteR.Not. r.ex $.Tho4. ld colimus San&tos ptopter Deum, Ergo fimiliter. q fo. a. s. quód, aliquid effe fimplictet 14 tale,dupliciter intelligatur. 1. Quia ï;qui[u Ncgo Confeq. Difpatitas ef , quia re- eft abíoluté tale, id eft, fine addito. 2. A fpe&tu duliz , quà colimusSanétos pro- uia eft omnibus modistale, . Unde OR pter Deum , Deus folüm eft motivum fit , quód aliquid ümplicitcr'fäuabfolu-. d extrinfecum 5 motivum «enim intrin- té fit perfectius alteto, non tamen ol* Ten d fecum eft propria & intrinfeca San&to- mbus modis: aliquando veró uttoqué SCl'ipm; rzum excellentia : refpe&tu veró dile- modo, Sicut corpus incortuptbile AMjy fionis proximi divina bonitas fe habet fimpliciter & abíoluté ef perfedtius C qug ut motivum intrinfecum. corpore cortuptibili , non tamen ompi- [ju] pc([l x. $. Preceptum charitatis pef fe bus modis, quia corpus cortuptibile [ obligat omnem homiiem in primoin- poteft informariabaliqua forma, modo ftanti morali us« rationis, Pto quo Tth'Ogm quidem cortuptibili , aft fic utformain Ml tevidenda funt quz diximus de prace- entitate excedit corpus incortuptiblle, Ms . gto Fidei igndhoc,g Tract, Exati, 2; in R qualisforma eft anima rationalis ; econ- Ua " | E n d 354 De Charitate, 429 " traAKfub&:ntia—fpirim'a!is— non folà mab- nem facit Deo gratum, bonum & pet- M folute fed omnibus modis eft perfedtior fe&um,tanquam Chriftiana perfectio- Wt quàm corpotea , nec füb ulla rationeab: uis Summa , & ad quam otdinantutome Ti £ " ea exceditur, nia precepta , ac coníilia tam Vetetis Qu Not. 2. Charitatem poffe dupliciter quàm Novz Legis , & à quo ptecedit omne meritum; ii gt accipi, 1. In e(leentis, fiveineffe ha- Sub[umo 1. Sed Cha» Va bitüs & qualitatis fecundüm phyficam -titas perfetiüs attingit Deum quám Fi- i entitatetn. 2, In effe moris & virtutis des & Spes (idem confequenter ett de hata aliis virtutibus ) quia Fidesattingit De- & ub propria ratione Charitatis feu i fit amicitiz erga Deum , & in quantum eft utn in quantum ex ipfo nobis provenit m i fadix metiti: cognitio veri ; Spes , fecundüm quod i d Not. 3. Quód perfe&tio e htitativa ha- ex eo nobisprovenit adeptio boni ; Cha- g n bitüs vel actüs, ex patte principii fu- ritas veró ficattingit Deum , utinipfo Is matut quidem ex modo quo potentia fiftat, juxta illud Joan.4. — Qu mazet in Charztate , in Deo manmet. Etgo. X procedit; quia tamen modus potentiz hd. ordinatur ad attingendum objectam , Sub[umo 2. Sed Charitas eft Chriftianze TU — completé & adaquaté fumitur ex illo, perfe&ionis Summa , eft amicitia cum Qs - prout terminatur ad obje&um , feu pro- Deo , & de ea dicitur 1. ad Timotb. r. hn utincludit attingentiam obje&i , in qua Finis pracepti Cbaritas , abea procedit perfe&io & (pecificatio a&üs completut. Ef l omne meritum , & ultima difpofitio ad "U kHis notatis. . gratiam. Ergo. lex fit amor«, unus vt 5 1. Chatitas non folüm in genere Not. quod dup mortis & virtutis, fed etiam in efIe en- atmicitiz feu. benevolentiz; alteramor Nuf tis, et fimpliciter abfolut& perfectior concupifcentiz Primus eít ; quo quis 1 Fide, aliisque habitibus (apernaturali- vult bonum ipíi amato , feu terminatur "l gxtü' bus,qui funt in homine Viatore. 1. Pars adbonum amíci , ut bonum ipfius eft, 8&c eit contta Luthetum , qui, cüm doceat hic eft deratione Cliatitatis, at fi amem d hominem per folam Fidem juftificari , Deum propter bonitatem , quá fibi feu j Wi docet , eam in elfe moris effe perfe&tio- infeipfo; nonveró quámihi bonus eft. D u rem chatitate : fed obftant multa S. Secundus eft , quo quis vult bonum ami- gnctüu W Scriptutzloca, ut r.Cor, 12, & 12. ciin quantum redundat in . bonum jo? AMajor borum eff Charitas Matth. 22. ipfiusmet amantis, & quafi inintere(fe qt l j (j d &c. quzloca faltem convincunt majo- ipfius. tem perfeétionem in effe moris, Ratro 2. partís ex S. D. pro r. parte li, 1 " Rano Y.partisefl : Inter virtutes jam e(t in(inuata , quz etiam probat de TU Theologicas & alias fapernaturales i[la eífe entis, Et quod S. Thom. hanc ex- M n - fimpliciter in effe moris eft perfe&ior , cellentiam pra Fide attribuat Charitati , 1 1] que perfc&lius attingit Deum , juxta S, clat& patet: quia a 6, cit, fibi hoc obji- ( d j cit argumentum: Altoris potentiae r Thom.Hic, q; 23« a, 6.in e, qua homi- Hhh 53 aldor 21 sss o ; TRACTZTUS VII. ÉExamtn 5, 4 altiot eft vittus , ficut & altioropetatio : Iterum S. D. fibi objicitaliudargu: [ Sed intelle&us, ih quo eft Fides, eft al- mentum : Illad, pet quod aliud ope- ul Il tior Voluntate , in qua eft Charitas.Ergo fatur, videtur effe inferius eo , ficut Fides eft altior Charitate, Quedargu- minifer, per quem operatur dominus, It mentur , ut confta: , loquitur de excel- $* eft infcrior dom no: Sed Fides per di- f lentia phyfica 5 unde nifi S. Thom. le&ionem operatur. Gal. $, Ergo Fides st agnofceret in Charitate majorem per- eft excellenior Charitate. — Refpondt fots fectionem 'in effe entis feu phy(icam , dicens : Fides non operatur per dietla. for potuiH&t unico verboillud diluere , di- nem ficut per anfivumentum , ut dominn adu 2s cendo non elfe contra fe , eó quód agat per fervum , [éd ficur per formampre- p folàm , de jmajore perfc&tione morali: viam. Et ideo Ratio non [equitur. M noluit tamen hoc dicere , fed aliterte. Not. . Charitati non efle effentiale, MW ] fpondet, dicens: Operatio intelledtüs quód reguletut per Fidem ac cognitio- t completut fecundüm quod intelle&tum nem obícuram , fed convenire hoc ei Et ideo nobilitas ln eft in intelligente. folüm peraccidens pro flatu viz: $ed, a li operationis intelle&ualis attenditur fe- quia eft prima proptietas gratixfandi- ) - cundàm menfuram intellectüs. Opeta- ficantis ( quz eft femen glorig) pet fe t n r tio autem voluntatis & cujuslibet virtu- petit regulari lumine gloriz , acclatàvi- ii fione Dei, tis agpetitivæ perficitur in inclinatione Ex quo folvitur hac in« tni Ti appetiiüs ad rem , ficut ad terminum ftantia: Regula eft perfectior regula- b ideo dignitas operationisappetitive at- to: Sed Fides eft RegulavCharitatis/.ï L tenditur fecundüm rem qua ef obje- Ergo. tlf &um operationis, Eaautem , que funt w. 2. Simpliciter veta. /virtüs fine ij infra animam , nobiliori modo funt in Charitate effc non »po-te&.- Ita$, D Ilïc QUi anima quàm in feipfis : quia unum- q.23.2, 7. Kürig Ratio $. D.eft Vitfus vera fimpli- quodque eft in aliquo per modum ejus ; 1 in quo ef , ut habetur in libro de caufis. citer eft illa, qua ordinat ad principile hïl Qua veró funt fupra animam , nobiliori bonutm hominis; nimirum adultimum u modo fünt in fe ipfis, quàm fintin ani- finem ; ficut etiam Philofophus in$ Wlm» ma. Et ideo eorum , quz funt. infra Ethic, dicit : Quód virtus eft difpofitio um nos, nobilior eft cognitio quàm dile- perfe&i ad optimum: Sed fola lari« W Átu] Qio. Propter quod Philofophus in 7, tas ordinat hominem fimpliciter & ptf Rnl fe& ad ultimum finem verum , abhoc Eibic. pratulit virtutes intellectuales M Oi moralibus.. Sed eorum qua fünt fupra enim homo in peccato mortäligxiftens nos , & pracipue dile&tio Dei , cognitio- eft averíus. Ergo. 'ä Ub/lm Chu: R. n ni przfertur, . Et ideo Charitas eft ex- In R; ad r. ibidem ait S. D. Sine Wlwdcm. cellentior Fide. HzeS. Thom. Quze titate poteft quidem effe aliquis a&us WER verba claré prebant dc perfectione phy- bonus ex [uo genere, non tamen perie- tuo T gFas APV MM decft debita ordire à - N De Cbar;tatz. E ad uitimum finem. Plura dehis di&ta debet magis diligete ? De hoc$. D. agit u hic q. 256, per 13.att. l funt fuprà Tra&. 4 Exam, 1.ad Q. 9. LXXV. Ante R. Not. r, quód, n 1j. W &, 3. Charitas eft omnium aliarum magis diligi , poffit-contingere dupli- ( virtutumforma. Ita S; D.a.8, citer, r, Magis intenfive, quandoni- H Ratio ejus ef : In mortalibus quod. mirum quis fortiori conatu , acmajori actui dat ordinem ad finem, dat el & fervore diligit unum quàm alium ; qua& k formam ;quia finiseft obje&tum & quafi majotitas penfatur ex patte fnbjeci 'MITE'.'E forma voluntatis, quz eft principium atmantis. 2. Áppretiativé , quando ni- m actuum moralium: Sed , utdi&tum eft , mirum quis ita diligit unum prz alio ; W [ l " pet Charitatem omnium aliarum virtu- ut pafatus fit potiüs aliuns relinquere; tum actus ordinantur ad. ultimum fi- quàm huic difplicere, & eum offenderes ! m'jf? a nem. Ergoipía dat formam aliarum ficque hzc majoritas penfatur ex parte virtutum actibus, feu eft virtutum for- fiet. amici amati , juxta majorem z'ftinatio- j n ma, non quód fit forma elfentialis , vel nem ejus. Sicut fubinde aliqua domi- pro'iu:: exemplaris , fed magis cffectiva , ut ait cella intenfive magis amat catellum S. D. ad r, in quantum ab ea imperane quàm pretiofam gemmam , afthanc ma- ptiaz*;- Et in hocfer- 2 tur ad finem Charitatis. gis appretiative. x fu Charitas eiam dicituraliarum virtu- Not. 2. qu [6) d pet pmxi'mdm intelliz u qo lt tum finis , ut aitad 3. Erífübalia di- gatut omnis liomo capax beatitudinis ; vería tatione dicitur eatum fundamern- fiveisfit Gentilis, Judaus , T'urca , hz- df tum & radix , in quantum nimirum ab reticus , (ive Catholicus, five inimicus z |Me a füftentantur & nutriuntur , ut inquit & hunc proxirnum tenetar homo dili- ad 2. gere ficut feipfunr. Quz dilectio cor- ju v fititinduobus, 1, U:quisergaipfum QJERO III. Charitas amïtti&ume nFOK&. ) pe r unicum peccatutm mortale ? Tiabeat interiorém affecturm proptet nio- LXXIV. £, affirm. cum S. Thom. fttam fimilitadinem, & propter prace- Z:V&EL*'*"? hic q. 24. a. 17. Katio ejus eft : ptum Chrifti. 2. Utillius bonutn pro- 1 DldWä Unum contrarium pet aliud contrariutr curemus & impediamus nialum,quando , i* J ! fupetveniens tolltur: Sed quodvis jl n al" ; commrode polfumus ; ut uiagis patebit peccatum mottale conttariatur Chaari- infequentibus, Ffis notatis 9. &. r. Licet Clixricas ex natura (ua. , L. tati fecundim propriam rationem , qua j confiftitin hoc , quód Deus diligatur fu- inclinet ad diligendum Deum ais ir- ym , et omnia ; & quód homo totaliter fe tenfivé, quàm feipfum & proximums Imhncmïff, illi fübjiciat, omnia fua referendo in defactotamem & in exercitioaliquando 1 ïcmw v ipum. Ergo impoflibile cft (imul (ta- inclinat ad diligeridum: magisinzenfive m tfein eodem. feipfam & ptoximum , ac ideo norr ob- —— ) p ^ j * QUAEROIV. Quem otdinem fet- liget, u B t Deumdiligantus- ma*:g,i"sifntefï- ld qm vat Charitas inter diligendos; feu qüm Qv"ä, Ratio gtü t[fr[ j "n j l L p ? TRACTATELS VIL. Examen o EL Ratio v. part. efl : Omnis habitusex ligit. Ergo. Ant. e& $. T hori, hi;: natura fua immediatiàs & intenfils in- q. 26.2, 7.inc. Et patet: quia aliàs clinat in obje&um primarium , quàm in cufm eadem intenfione dile&ionis Del - fecündarium, & Charitas ex fua natuta non poffet unus ptoximus ex Chatitate inclinat ad magis diligendum id , quod. intenfils dligi, quàm alter , quia refpee n eft melius & diligibilius: Sed Deus cft &u utriusque eft eadem ratio formalis diligendi: Sed hoce&t falfum. Ergo. obje&um primarium Charitatis, & me- of lius; proximus veró ef obje&um fe Ratio 3. partis efh: Preceptum Cha- cundariutn. 7 A. qu Etgo, ritatis ad. fui impletionem nullam te b Declaratur ulterius : Licet Charitas quirit determinatam intenfionem , fed pf fecundüm fe confiderata femper incli- impletur a&ua quantumvis remifloverz qtdo net ad intenfiüs diligendum Deum, dile&ionis Dei , quia per eum homoad- ] i quàm fe ipfum & proximum, nontamen hatet Deo tanquam ultimofini , &ut M confiderata ut nobis infufa, quia nobis loquitut. Apoft, 1. Cor. 6. efficitur us r infünditur juxta modum noftrum, qui Spiritus cum eo, — Excerte oppofitafene tentia requirens actum intenliffimum, Mpa eft opetari libere ; proinde poffumusha- J bitu Charitatis in exercitio interdum hominem fubjicit multis(crupulis,cim " i erga Deum remiffiüs uti quàm erga talis a&us non bene poffit cognofdi Ete fie( roximum , manente radicali inclina- g9. qmbu; tione ad diligendum intenfiàs Deum. . 2. Homo obligatur ex Claritate l Idem patet in aliis habitibus. Ex hisfolvi iplàs appretiativé diligere Deum ; quim Nitx :goteft hec inftantia: Quod rei conve- feipfum & proximum, .Efàe Tide, Wt nitex natura , femperei convenit, Item fünfi & inculcatur in variis $. Scripturz lo- habitus magis inclinat erga objectum cis. formale , quàm materiale: Sed Chatitati Ratio: Homo obligatur ex Caritte li exnaturà convenit magisinclinare erga diligere Deum füper omnia; Sed n TU Deum, & Deuseftobje&tum ejusforma- poteft Deum diligere füper omnia, ni t le, proximus vero eft ob ipfum diligat plüs appretiativ quim dl riale. jg&unl mate- Ergo.- . ipfum & proximum , qu'enim creitu- At lïb j Ratio 2. partis : Homo habens Cha- ram pluris aftimat quam Crea totelIl ; Abf It titatem poteft majori fervore,non folüm non diligit eum fuperomni a. .Erg'n.' . . mmhm ex ptoptiis viribus , fed etiam ex Chati- p.3. Ex Charitate magi s diligen i L: tate caufato, conari ad dile&tionem fui funt,qui nobisfüntconjundt'ores u - (l ipfius & proximi, quàm Dei,qui eft rz- qui his funt meliores. -Ita$.D.q 29 If[]fum tioformalis diligendi proximum. Ergo. a dis s Prob, ant. Intenfio dile&ionis non eft liores actu Aplï-ls pus Katio: Licét me Md D) .attendenda per comparationem ad ra- ticipent rationem diligendi , fcilicetbo- juncio- "ütet tionem diligendi, fed per comparatio- nitatem fupematumlem & con g M nem ad fübje&tum (eu hominem qui di- nt nobis U nem cum Dco; ii tamen qui fü a f g 1 - "À Md De Charitate. 433 j à 'conle.inäh' illá ratione non catent, & in- funt aliquid patentum, — Ergo ficut qui- fapet in eis invenitur vincülum natura- libet cuicunque benefactori debet pre- R ferre feipfum , ita & filium. lc confanguinitatis , vel quia concives i m. f. Per fe loquendo magis dili- funt, quod ChariFas etiam refpicit. Er- o. gendus eft pater quam mater, & pater Not, Quód tota prefens dori ha de carnalis magis quàm fpiritualis , & pater otdine Chatitatis folàm intelligatur , magis quàm filius. l: ( quantum cftex patte Charitatis , & re- Ratío 1. p. eff , ut arguit S. ''hom. u bus ipfxsf'ccundüm("eco'n!ïdcratis: nam a, 1O. Pater & mater arantur ut prin- s ex aliqua circumftantia fieri poteft, ut cipia quzdam naturalis originis : Sed tUv otdo ille non fit fervandus. Iiem in- pater habet excellentiorem rationem telligitur de neceffitate exttema, extra principii utpote agentis, quàm mater , ».ia;m;.- pi « hanc enim licet otdinem praterire, & quz eít principiam per modum patien- tis & matetis. Etgo. Cor.sw!f' interdum majus bonum velle amico , fl quàm parenti aut fratti, dummodo ho- Hoc intelligendum eft , ait S. Thom, stbl mo hon deficiat in exercitio debito fe- ibid. in c. períe , nimirum de patre in h Qu cundàüm przceptum aliatum virtutum, quantum pater eft, quia per'accidens Ícilicet Orationis , Eleemofynz, &c. in poteft fieri oppofitum , ut fi intercurre- a quibus Charitas otdinem ponit. Unde ret ratio boni communis , aut mater e(fet hic folüm determinatur , quisnam in j j valde beneficia erga filios tam in tempo- M R extrema neceffivate fit magis diligendus, ralibus quàm in fpiritualibus ; pater ve- hi uml ita ut ei prz alio inconfimili neceffitate ró vitiofus, & circacuram filiorum ne- conftituto fit fuccurrendum. gligcns. nv -9 4. Parentes & filii funt magis di- Ratio 2. partis : Lic&t Religiofus if 09 ligendi quàm quivis alius, licet fit infi- inexetcitiis monafticis debeat magis co- nis benefactor , qui eum à morte aut operati Patri fpirituali, quàm carnali., ! PIPJ q Wt aliàgravi calamitate libetavit. extta tamen hzc exercitia majori debi- »l IAR 4t0: Inhumanum videtur. relin- fü to obftringitur Patri carnali quàm fpiti- iM uere pattem bonum , aut filios pios , & tuali: quia ratio debiti gratitudinis & af f 4 u 1[]1m , bvenire amicis particularibus quan- pietatis erga Patrem carnalem long? an- j tümlibet magnis ; ut enim aitS. Thom. 4 tiquior eft, quàm erga atrem fpiritua- " infrà q, 31. a. 3. ad 3. nullius benefa- lem. Ergo priüs folvenda e , dum Q^ Goris beneficium eft tantum ficut Pa-. tempus occurtit , modó Religiofus non ii i rentum , & ideo parentes incompen- «0[5* deficiat in exercitiis fpiritualibus fui fta- fandis beneficiis f(ant otnnibus aliis pra- tüs erga Patrem fpiritualem. — Idemdi- ferendi , nifi neceffitas ex alia patte pra- cendum eft de Fratribus fpititüalibus & a ", ponderaret , vel alia conditio. Ergo. carnalibus, d wnw Deinde licét patentes nihil debeant Ratío 3. p.Tum quia patet filio com- il filiis, fed filii parentibus , fllii tamen municat propriam fpeciem : Sed ex hac v]fp lii com« m PA ss TRACTATUS VII. . Examen 5. 4 communicatione nafcitur majus debi- habitationis , teliótis Pare:xtibus* h'qma 'Tum adhzret. uxoti. f n tum diligendi patrem, Ergo. ( etiam , quia,licet filius fitaliquid patris, In verbis Apoft, non cft intellfgcn- 1 » non tamen eft ipfe pater, Ergo licet dum, quód homo debeat diligete uxo- quis in cafu neceffitatis non teneatur rem fuam zqualiter fibiipfi, fed quia H « defe:ere feipfum propter patrem , bene dile&io , quam aliquis habetad feipfum, fdi tamen filium. eft ratio dile&'onis quam quis habetad tatt -&, 6.. Patet & mater fant magis dili- uxorem fibi conjundtam, HacS. D. C àp gendi quàm uxor, hec tamen magis . 7. Benefactor infignis , qui dli- [U/) quem à motteautalia gravi calamitate [/7] diligenda eft quàm filius. . ItaS. D.a. II. cum ingenti periculo vitz aut magnis u 4l fuis expenfisliberavit, magis diligendus TT Ratio : :Inþtinuis debitum etga pa- L» eft quàm frater, (ororaut confanguintis * ii rentes eft antiquius, & ratio boni que in 2, & 3. gradu. htin eít objc&tum dilectionis , eminentior eft Ratio: Major ratio debiti eft erpa h in parentibus , quia hi diliguntur fub talem benefa&orem quàm erga quem. hi ratione principii. — Ergo pater & matet cunque confanguineum, 'Érgo. Ant. li magis diligendi funt quàm uxor. Dein- prob, Ibieft majorratio debiti , ubi ett ln de uxot diligitur ut comprincipium ad major ratio boni, quz eft fotmalis ratio M i QB filiorum procreationem , filius autem diligendi : Sed major ratio boni eft ín ditd diligitur ut effectus : Sed. comprinci- tali benefa&tore quàm in confanguineis, W pium habetrationem excellentioris bo- Erco. Min,prob. Ibie(t major ratio A niquàmeffedus. — Ergo uxor eftmagis boni , ubi eft ratio principii : Sed hac RUT diligenda quàm filius. eft in benefa&ore, quia beneficiatus et Ti o : Oppono 1. Nullus dimittitrem . ali- quafi quoddam opus benefadtoris, unde f AU m quam , nifi pro re magis diledtà : Sed confuevit dicide aliquo:. Jite eft fadu- Tüttrre Gen. z,dicitur, quód propter uxorem taillius ,aitS.Thom, a. 12.inc, Ergo. Bw relinquet homo Patrem & Matrem. QUUJERO V. Suntne peccatores t á Pt f0 n Ergo magis debet diligere uxorem. 2, inimici diligendi, & quæd:llc',&ionis j t il Apolt, ad Ephef, $. dicit, quód viri de- gna eiscxhibenda? Al ( bent diligere uxores ficut feipfos: Sed LXXVI. xw. 1. Peccatores funt ex. Q w i homo debet mapis diligere fcipfum Charitate diligendi. ItaS. D, hicq. 2f EXq AR quàm parentes. . Ergo & uxorem. a. 6. juxta diftin&ionem mox Qän'f 3. Mj Utrumque folvitS. Thom. a. z r, di- dam. Ra cens: Non qnantüm ad omnia deferi- Ratio S. D. ef : $. Augu. dicitit Wí Uf tur Pater & Mater propteruxorem; in 1. de doá&r. Chrit, Càüm dicítur, Diliges Rulld quibusdamenim magis debet homo affi- proximum tuum ,. manifeftum eftom "s D ea- hi ftere patentibus quàm uxori ; fed quan- nem hominem , nimirum gratie &b e; Mläl m "S titidiniscapacem , proximum« tàfm ad unfoqem cgrnalis copulz & co- ; pCCCI: m De Chrz'fate. 435 I dum optationis » ut fit fenfus : Con. 'pecþätäres non definunt effe homines, vertantut peccatores in infernum , id Vi quia peccatum non tollit natutam. " Er- ie eft, Convertentur. Alio modo .per 20 .Decl.zmt hoc S.Thom, dicens: - In modum optationis , ut tamen defide- 3 peccatoribus duo poffunt confiderari , rium optantis non referatur/ad poram u hominum , fed ad juftitiam punientis , fcilicecnatura & culpa ; fecundüm na- tutam quidem , quam 4 Deo habent, fecundàm illud Pfal, 57. . Laetabitur ju- mþn o capaces funt beatitudinis , fuper cujus ftus cüm viderit vindictam ; quia nec ittt communicatione Charitasfundatur, Et ipfe Deus puniens latatur in perditione ] gm*-*i t ideo fecundàüm naturam fuam funt ex impiorum , ut dicitur Sap. 1., fed in r Charitate diligendi , fed culpa eorum fua juftitia, quia juftus Dominus , & l P m Deo contfatiatut , & eít beatitudinis juftitias dilexit. Tertió , ut. defide- ..... us impedimentum. Unde fecundüm cul- rium referatur. ad temotionem culpz, am funt odiendi quicunque peccatores non adipfam peenam ; ut fcilicet pecca- a etiam Pater & Mater & propinqui, ut ta deítrcantur, & homines remaneant D N T habetur Luc. r4. HzcS$.D. HzcS.D. I neun. [ Et juxta hoc explicat illud Pfal. 118, In R.ad 5, S. D. explicat , quomodo Iniquos odio babui , id eft , in quantum liceat cum' peccatoribus conviveres & :omt'w; udi iniqui fünt , feu iniquitatem ipfotum. dicit, hoc infirmisquidem eft vitandum pf i Ethoc eft perfe&um odium ,dequo Pfal. propter periculum quod eisimminpet, ne 138. Perfeülo odiooderam illos. Itain ab eis fubvettantur; perfeGisautem, de m » j R;ad.i. In K. ad 2. docet S.D quód, quorum cortuptione non timetur , lau- p p quando peccatores in maximam mali- dabile eff, quod cum peccatoribuscon- i tiam incidunt, & infanabiles fiunt, de verfentur , üteosconvertant, Sic enism qu p quibus magis prefumitur aliorum no- Dominuscutn peccatoribus manducabat l!iq'd cumentum quàm eorum emendatio , fe- & bibebat , ut dicitut Matth. 9. , convi- '€undüm legem divinam & humanam &us tamen peccatotum , quantüm ad 2l Ettamen hoc fa- Sv*'.'.'e przcipiantur occidi, confottium peccati , vitandus eft omni- cit Judex non ex odio ipforum, fedex bus. Et fic dicjtut 2, Cor. 6. Exitede ü,.&'efl j amore Chatítatis, quo bonum publi- medio eorum , & immundum neteti- | cum ptafertur vitz fingularis perfonsz. geritis, fcilicet fecundüm Ex quo intelligitur fenfus illius Exod. feafum. HazcS.D, peccatf con- jj j w 23. Malefices uon patieris vivere. y 2. Probabilius eft quód ex ptzce- j 773 In R. ad 3. explicat S. Thom. in quo pto naturali omnes tencamur diligere fenfu Sancti peccatoribus optant mala, inimicos noftros, eisque exhibere figna 'N 3 juxta illud Pfal. 9. Convertantur pec- dile&ionis communia, non tamen fpe- , Càtores in infernum. E ait, polfe in- cialia, n1fi in praparatione animi & cafü umm/ telligi tribus modis; uno modo per necefTitatis.: « Hæf' $. D. q. 25* a. 8. l g J modunx Ptænuptiationis , non per mo- é&c. Iii 2 "ml Intcllif Es 26 TRACTATUS FII. Exame;zz $. Intelligitur eroportionabiliter juxta feu homo & conffatet , ejuisdem naturg Ü mox di&ta, & patct ex multisS. Sctipt, confors & beatitudinis capax.- Primo [ locis, in quibus menemur & jubemur modo inimicum non cífe diligendum , Mi non quzrere ultionem, oblivifci inju- certam eft;quia hoc effet velle malitiam Et It ri*, nonp feddetemalun: pro molo. ejus: unde loquimur de 2. modo, lii Ipecialiter Matth. s. dicit Chriftus: Au- ^ Not. 3. Signa diledionis & beneli- Du diviftis , quia di&um cft antiquis: Di- cia , alia e(fe communia, que nimitum ii liges prozimum tatita, & odio habebis quibusvis hominibus communiter ex« fan inimicum tuum. Sed citca hunc tex- hibentur , ut funt communesorationes, tum ? f communes eleemofynz, mercium ex- [/77 Not. 1. Chriftum non voluiffe dice- pofitarum venditio , difttibutio bono- Tth re , quód apud antiquos fueritlex , aut fem communium , five hzc fiatexde itg legi infertum , quód inimici funt odio bito five ex mera liberalitate, v.g. to- u il habendi , fed dicendo , audiviftis, quia tum aliquod collegium vel familiam HmK didum eftantiquis , &c. figni&cate vo- invitando ad prandium :'item refilu- "h fl luit , quód antiqui Judai ex illo Lev.9. tatio, refponfto, &c. vel,ut alii loguun- lt p n diligesamicum , intulerint hancconfe- tur , communia dile&tionis fign fünt , Vr quentiam : Ergo odio habcbis inimi- quez Chriftiano debentur à quovig l. cum tuum, contra illud.Exod. 23. Si Ch:riftiano in communi, concividcon. g occurferis bovi inimici tui , aut afino cive,cognatoà cognato &c. "Specialia etranii, reduc eum. X(WM Si viderisafinum dile&ionis figna funt, qua praftantur. HAH inimici tui jacete fub onere, non per- determinatis perfonis, auc fingularibus tilf tranfibis fed fublevabis cumeo. Quia amicis , v. g. falutare, alloqui;egrotum UE ergo Judzorum illatio peffima fuit in invifere , moeftum confolati , hofpitio Ug lege veteri , non aliter conceffum fuit excipere , familiariter cumaliquoagttt . 0 odium inimico , quàm ínlege Nova , fed vitrum vini, ut Gertnanis folemne dll, Mi zqué prohibitum in fenfu explicaudi, in cametá chatitatis propinare. — Cate- ldxdm nimirum ut inimicus eft. Unde Chti- rüm füpponitur hic, quod ob aliqus Iis,d ftus dicendo. Ego autem dico vobis, di- circumftantias occufrentes , v. g, ratio- &t ligite inimicos veftros, non correxitle- ne fcandali , &c, — Contingere poffit, f*gm I gem , cüm nulla fuerit lex de inimicis quód teneatur inimico majora diedio- CDtr odio habendis , fed correxit malum in- : ] nis figna exhibere, quàm praceptun j "Ia telle&um legis. chatitatis abíolut& & fecundüm fe (qua- I'f()[gm 1) Not.2.ex Tho. q. 25. a. 8. citca liter de eo loquitur Refp. 2. prafcribat, h mch[mt fenfum R efponfionis 2. inimicum poffe His notatis, r. pars , quód fcilict gb dupliciter confiderari. r. Ut inimi- tenemur diligere inimicos , patet €& — A c Tehim adductis verbis Chrifti. - cus eft, faciens cum peccato aliquod M H'nm tptz- malum proximo. | 2, Ut eft proximus, A. pari, quód (cilicet tenéamu cepto tm[ m s A pe Charitate. 437 )m j Legis natutze : Quod (bi non wis fieri cepto natutali , patet ex illo Legis natu- €2c, Nosautem vetlemus nobis exhibe- rz principio : Quod tibi non vis fieti;al- Netmo autem vult ut ti communia figna dilc&tionis. Imó teri. ne feceris. t , ellet occafio de novo fcandalizandi tum fibi reddatut malum pro malo à particu- lai homine , fed ut fibi in neceffitate alios id advertentes, tum ipfum inimi- þ L'üï: l cutn , odii fomitem ei füubminiftrando. exiftenti. fuccurratur. Unde & ipfi us infideles hanc obligationem non igno- Ultima pars de (ignis (pecialibus eft etiam S. Thom. a. mox citato , ubifub- Q5 fant, ut patet ex lib. 28» Dialogorum dit: Alia fünt beneficia vel dile&ionis Iu Platonis, ubi ait: Nulli iciendum cft malam , etiamfi ab ipfo paífus ficinju- figna, que quis exhibet parcicularitet t fiam. aliquibus perfonis , & talia inimicis ex- hibere non eft de neceffitate falutis ni(i frelt -Ex quo claré patet , quód aliqui male Mu diftiaguant , dicentes , quód de dileGtio- fecundim preparationem animi , ut Íci- licet fubveniatut eisinarticulo neceífi- qu l: ne inimicorum folis perfectis detur prz- tatis fecundüm illad Prov. 2 . Si e(urie- jun: t ceptum , minotibus autem foliim confi- Lt lium: patet, inquam, quia 3 preceptis ritinimicustuus, cibaillum s fi fitit, da j naturz nemoeximitur. illipotum: fed quód propter articulum neceffitatis hujusmodi beneficia aliquis dént Item- patet folutio hajus Inftantiz : Unaquazque res natutalitet odio habet inimicis exhibeat , pertinet ad perfe&tio- m nem charitatis. HacS, D. id , quod eft ibi contratium. Sed inimici ;nato &1( ; funt nobis contratii. Ergo. Min, Ratio etiam eft : Quia fpecialia dile- (üm ,E enim €ft vera dc inimicis in quantum &ioni:figna actu & extracafum necelTi- tatis eft nobis liberum ( feclufo fcanda- bnisy llm funtinimici , non veró ut funt homines i & beatitudinis capaces , ut deftinguitS, lo ) exhibete cui volumus ,nectenemur "] " Thom, a. 8. ad z. exhibere etiam iis, qui non funtinimi- t ci , nec offendimus illoseanon exhiben- 3 Pars quód fcilicet teneamur ini- " miciscxhibere communia figaa dilectio- do: Aft in przzpatatione animm & cafü ,at'w?ï*]?:f b nis, eftS. 'Thom. q. 25, a. 9. dicentis, neceífitatis tenemur ea exhibere omni i j & eam fíic ptobantis: Sunt. quzdam proximo, Ergo & inimico. Occ "d q figna vel bencficia dile&ionis, qua exhi- Ex di&tis fequuntur ha refolutiones. bentut proximisin communi,puta,cüm LXXVI.. 1. $i tibi obviet inimicus tuüus , non teneris illum falutate velal- aliquis orat pro omnibus fidelibus, vel x qmï pro toto populo ; aut aliquod beneficium loqui, quia hec funt figna dile&ionis d impendit toti Communitati ; & talia ini- fpecialia, & actus liberi inter perfonas j n Rcl , micis exhibere eft de neceffitate przce- "n zqualis conditionis. Et licétinimicus 1j gti, fi enim nonexhiberentur inimicis , fit aliàs valde notusaut conjun&us , ne- « li w mf d hocpertinetet ad livorem vindi&z. Ita gatio allocutionis aut falutatienis non S, D. Idem patct ex adduéto principio mmortale, quia folütn opa : efet peccatu ( Jj lii 3 foni- x P M TRACTATUS FII. Examen 5. pomtut affabilitati , quz ad venialem funt induciz in bello W ,(.!biig-ïf- Hoc autem folüm eft verüm liceteum óccidete. P tuncv gnim pbp : pet fe loqGendo , quia ex circum- 5- Si inimico tuo , qui ver'ä, &Hon ftantiis poffet effv mortale ; fi nimitum N €x vana tua apprehenfione alise(t, de. Jde cederet in magnam injuriam , aut alii fcandalizarentut , aut ( falutatione fidetes aliquod malum tempotale ( quod J t poffet quis inimicum fibi & Deo recon- non fit jufto gravius) in quaztum ipí k ciliare. conducit , v. g, morbum vel adverfia- al tem , ut emendeturà peccatis , & null- . ll 2. Si inimicustibi obvians te falutet , tenusex vindi&ta , non eft peccatum; f bf teneris eum refalutare , eó quód hec fpe- vero ex vindi&a fuper eum ores Pfil. &t ad communia amoris figna ; nifi Flf/llä J inimicus effet notabiliter ipferioris con- mum 108. , mottaliter peccas. Aj ditionis,ut fervusrefpectu viri Nobilis , 6. Quatere vindictam inimici f;ubh'- !j €am , nonex livore, fedexzelo jultitig, h: filius refpecta Patris , fubditusrefpectu Pralati , tunc enim przfumendum eft & boni communis & feclufo fcandalo- h,q [ talem negationem non fieti animo ma- eftomnino licirum , modóoronispravus L VM levolo. Sed inhis omnibus opus eft affe&tus fit depofitus, nec extra judicium eum ullo modo ladas, fiveinfama,(ive n prudentià & citcumfpectione circum- ftantiatum , quia alii ordinarit inde fu- in rebus externis; hoc énim non li« At cet. lmmd munt malum exemplum, przfertim fi plures adífint , & re(alutenturomnes ex- 7- Si depofito fnteriori odio ex ejis V, clufo inimico. aípe&u , memorià, vel illate injutiz hf; ) hu 2. Quitoti Communitati przítat be- mentione infürgat aliquis motus; feu paífio indeliberata , non eft peccatum; CO neficium,non poteft excipere inimicum, [ 2[ " quía ipfi , inquantum eft pars Commu- : vel ad fümmum veniale ; qua tamen T nitatis , competit jus gaudendi beneficiis poteft fieri mortalis fi procedetet ex re- s novato interno graviodio, Wïkm communibus, nifi forsetiam plures ex- lllhx T cludetentur non inimici , tuuc enim QUAERO VI. Quis mödus're'cqnci- DAT etiam inimici fine (candalo poffünt ex- liandi inimicos? Cliten cludi : vel etiam,, nifi qui beneficium LXXVI. , " Is qui pro;(im-um« Candal praftat, fit Judex vel Przlatus, qui po- offendit, tenecur proximá occafione pro !m[ch( teft delinquentem . punire , excipiendo tatione circumftantiarum loci , tempos- illum , fi deli&um fit tale, uttali merea- 'M//Ip [ ris, perfonatum , negotiorum, omni» l) 13 tur privarigratiá. bus poftpofitis ptocurare reconciliatio- - H 'f-slt 4--"S*i inimicus 'mus—(ïtin cxtremaink— , nem. 1 mcgn digentia , teneris ipfum alere, excipitur Hoc eft expreffum Domini pvl'æc€: inimicus KReipublice injuftum 'contra M ptum Macth. s. Si offers manustuum - MO u eam bellum gerens , quem, cüm poffis ad altare, &ibi recordatusfuetis , qu AU ïl(me, " cccidere, alere non thcris, nifi quando fater iuus habet aliquid adversüm te; telin- d | De C/mritdte. 439 xteïinquc muhnus tuum ante altate, & vel damni,& non ex gtàvi interno odio» ". vwade priüs reconciliati fratti tuo, &c. quo grave malum de(ideret ci qui lzfit &. 2. Si uterque offendit fu. lefit, In.hisomnibus Confeffario niagnàá opus LE qui prior caufam dedit , provocando eft prudentiá 5 nec poteft una certa regu- : , "v^ altetum, prior elfe debet inprocuranda la ftatui. W. reconciliatione ; ad quam ptocurandam QUAERO VII, Etnemagis meti- jf 'per fe loquendo , nilializ circumftantiz torium diligere inimicum , quàm ami- w adfint, non tenetur ille qui plané non cum ? wui lefit fed folüm lus eft, Íta con(tat LXXIX. Ante R. Not. Si dile&io TA ex citatis verbis Chrifti ,. .z frater zuus , inimici procedat ex Charitate intenfa , qu babet aliquidadver[um te ,id eft, i eum amici veró ex Charitate remiífa , certum «u lefifti; offendifti, &c. eít, dile&ionem inimici elfe magis me- X 3. Qui lzfus eft , tenetut tecon- (unt ritoriam : queftio autem praíens ef a Gliationem rationabiliter.oblatam acce- hzc, fi tantáintenfione diligatur inimi- pure, Ita jubet Deus Luc, 17...5z pec- cus , quantàamicus propter Deum ,. ita , D CAVerit 22 te frater ts , z"ncrepn z , ut aterque a&tus fit intenfive zqualis, v. €9 fipumitentiam cgertt , dimitte illi. Et g. utfex, & tota differentiafolàm con- M « : " I u fifepties im diepeccaverit £n te , ci fepties fiftat in hoc, quód unus , quidiligitur , n die comverjus fuerit adte y dicezs, Paz- ;GC fit amicus, alter inimicus ; quis horum * mitet me,dimitte illi. actuum fit magis meritorius, KloclNo- . Dixi rationabiliter oblatam , quod tato w fit; quando, qui offendit , agnofcit cul- x. Simpliciter & abfoluts loquendo i pam,deprecatur pro modalo fuo , & loci fcu per fe & cateris paribus dilectio g^ ; confuetudine, paratus damnum illatum amici e( melior & magis meritoria ,, u zefárcire , &c. quàminimici. ItaS. Thom. hic q. 27- vcnf&k :1i x« 4. Si offenfus videat inimicum fa- 2,- 7. in c. jj um efle omnino obftinatum , nec potfe RatioS. D.eft : Yle actus fimpliciter ] , , ullatenus induci , ut ipfe prior derecon- & abfoluté eft melior , eoníequenter C yim ciliatione agat, videtur offen(us in eo magis meritorius , qui eft melioris & caía teneti peraccidens, & ad toll endum w excellentioris obje&ti , & inquoeft ma- l ; fcandalum , vel ex alio capitehoc effet i j Iïü 1 atf j ; inimico debitum , ad id teneri jor tatio virtutis: ad hanc enim fequi- ( 7 » H Vincak tur majot bonitas, & ad hanc majorta- pm;azd*- " in bono malum ( juxta ptzceptam Apo&: tio metiti , tanquam proprietas bonita- , Rom. 12. tis; Sed íic eft de dile&ione amici. , mgoliü x, f Si offenfus etiam in cafa debiti Ergo. Min.prob.pro r. parte:. Dile- LE lia deneget initnico, non ftatim con. &io amici tendit in ipfum , quatenus eft j demnandus e(t peccati mortalis, & ni- f«l amicus tam Dei quàm nofter in actu,di-- s ' irum folüm neget ex aliqua animi le&io veró inimicitendit inipfum, qua- averlione , fiae periculo gravisfcandali tenus eft amicus tam Dei quàm noftet, ( h Vüm 445 TRACTATUS VIL Examen s. fo!üm in potentia : Sed amicus in adu tur t, ad Cor. 3. Sed majoti conztu indi- D! eft obje&dum . melius & cxcellentius. ethomo ad hoc ut diligat inimicum, Erco. o Prob. eadem min.pro 2. patte, quia hoceft difficilius. — Ergo. fcilicet quód in dile&tioneamici fit ma- Confitm. Fottior eft illa Dei dile&io, ! (i jor tatio virtutis: In eo a&u eft major qu& animum hominis extendit ad remo- ratio virtutis , in cujus a&tu oppofito eít tiota: Sed inimicus e(t remotior ab D ls major fatio peccati, quia gravius pecca- tum majoti virtuti conttatiatur : Sed amanFc ; amicus veró conjun&tior.. .»Er- o ) major fatío peccatieftin a&u oppofito þräte;ca Martyrium ideo dicitut ex- dj dile&tioni amici , quàm inimici;ut docet cellevtiffimus a&tus Charitatis , qui $. Thom:. a. 7, citato dicens : Pejsseff Mattyr agit rem difficillimam , nimi- j« E l odire amicum , quam . inimicum, tum , quia patitur mortem , queà Phí- lu O. lofopho dicitur terribilium omnium lt LXXX. Oppono 1. Diligete inimi- tetribiliffimum: Ergo excellentiaadtüs. LT I cum. meretut mercedem , diligere veró debet penfari ex difficultateob jc&iï, gon amicum nopn meretur mercedem. Ergo veró ex fola bonitate. L primum eft melius. . Prob. ant, pro 2. 4. A&us virtutis heroice eft magis 1q tl parte..— Matth.. $, dicitur : Si diligitis metitorius quàm ille, qui non eft talisy eos qui vos diligunt, quam mercedem Sed dile&io inimici, non veró amici, li habebitis ? Etgo. eft aus vircutis heroicz. Ergo. Min. DT 2. Tanto aliquid eft magis merito- prob. $i quis inimico benefaciat , mi- DT rium , quanto ex majori Charitate pro- rantut omnes. E rgo Hgnum'cih quàd lt fit , &c. d i i cedit : Sed dilectio inimicorum ptoce- dit ex majoti Chatitate. Ergo, Min. $. Opera Confilii funt mag ismei- Ptiy MW prob. S. Aug. in Enchirid. c. :74. ait: toria , quàm qua funt pracepti , utcofm Diligere amicum e& Charitatis imper- muniter dici fole:: Sed dilectioinimici y fcüz , dilizere inimicum e& perfe&o- folàm && de confilio , faltem extta nt- m A rum filiorum Dei. h nl Et S. Chry foft. ait: ceffitatem extremam , dilectio vero ami- Tantum nobis non praftat pro amicis ci et de pracepto. Eteo, 1 eratio, quantam proinimicis depreca- Ante folutiones audiantut verba $ tio. Et S. Betnatd. explicans illud, pl'Opm( Thom. cit. a. 7.inc. Ratio diligendi Majorem Charitatem nemo habet, &c, proximum ex Charitate, Deus eft, Cüm Problm ait: Tu, Domine , majorem habuitti , . ergo quarituc , quid (ir melius vel m quia pro inimicis vitam perdidifti. Er- gis meritorium , uttüm di ligere amicum ln " O. t iftz diledio- vel mnimicum , duplicite WCI pfl' /.4. Ubieftmajor conatusad bonum , Uno modo ex L t nes comparari poHunt. ibi videtur effe majus meritum ; quía parte proximi , qui diligitu r; alio mo& M dl diligi- unusquisque propriam mercedem acci- ex patte rationis propter quam l Cmq piet fecundüm fuum laborem , utdici- tür. Primo quidem modo di lc&.io : amic "À De Charitate. — 44l l amici præemi'net dile&ioniini: mici,quia Charitate) & effe fignutm intetdum la- l amicus & melior eft & magis conjun- tentis majotis Charitatis: nos autem j &us,unde eft materia magis conveniens fupponimus ejus zequalitatem.Hocpta- jl dile&ioni. Et propter hoc actus dile- mifílo t &tionis fuper hanc matetiam tranfiens "4d. 1. Oppof. N. min. Ád prob. ait melior ef. — Secundo autem modo di- S. D. art. cit., Verbum Domini eft per le&io inimici przeminet. propter duo. fe intelligendum ; tunc enim diledtie Primó quidem quia diledionis amici amicorum apud Deum mercedem non oteft effe alia ratio quàm Deus , fed habet , quando ptopter hocfolum aman- dilectionis inimici folus Deus eft ratio. tur, quiaamici : & hocvideturaccide- Jl 2. Quia prafuppofito , qtód uterque re ,quando fic amanturamici,ut inimici M propter Deum diligatur, fortior often- non diligantur. Eft tamen meritoria ditur effe Dei dile&io,qua animumho- amicorum dile&io , i propter Deüiri ')W minis ad remotiora extendit , (cilicet diligantur,& non folüm quia amici funt, ufque ad dile&ionem inimicorum : ficut HacS. D. z Wittus ignis tantó oftenditur effe for- -Ad 2:€8 3. patet ex didhis, Min. tlor, quantó ad remotiora diffundit fu- enim eft uttobique vera aliquando, non "um calorem. — Tantó ergó oftenditur femper, quia citca duo obje&a, quorunm l h Deidile&io effe fortior , quantó propter unum eft difficilius altero , poffunt ver« ipíam difficiliora implemus. Sicut & t fati a&usintenfive zquales & poteft ob- ( ) vittus ignis tantó eft fortior , quahtó jectum minis difficileetfe majoris boni- combutere pote& materiam minüs com- 'gvlfgïä thoritates, tatisobjedive. — Etficexplicantur Au- bcftibilem. Sed icut idem ignisin pro- Et in eodem fenfü ad Con- ; pinquiora fortiüs agit, quàm in remo- firm. dift. maj. iil tiota , ita etiam Charitas ferventiüsdi- Imó retoraueri potcft ex paritate i i Jigit conjun&os quàm. remotos. Et pinquiora, - gnis fortiüs agentis iq pro- &l [ y "quantüm ad hoc dile&tio amicorum fe- . Ad illud de Martytio eodem modo U condàm fe confiderata eft ferventior & m j eT*. ant. , nimirum quód aliquando, melior quàm dilectio inimicorum. Hzc non tamen femper fit a&us excellen- 10 $. D. qui per. paritatem ignis fortiüs in J tiffime Charitatis , ütà ; impera- T. -propinquiora agentis dat aliam ad hoc " w probationem : ex ejusque verbis , u & tusab ea , quia multi fandti Co nfeffores funt excellentioris: Chartitati s quàm j is) €x Not. ante R. multa folvun tur argu- quidam Marrtyres, l j menta ; loquimur enim de diledione Hoc tamen verum wllf eft , quód Charitas , dum eft valde ex- ID amici per fe, fecundàm fe & abíoluté ^ cellens , manifeftiàs oftenditur in Mat- uPn( fpe&ato , ac cateris paribus ; necne a- tytio , quàm in alia operatione , quam j iUf Tmus , dile&dionem inimici aliquando Charita: - polle effe ma s imperavit. Unde non omnis gis meritoriam ex accidente a&us virtutis: diffi M J ( i cilior e& femper exe FW [ C f'-pimi:ugn procedat .ex interifiore cellentior, : þd!»ü Kkk 4td 4. 2 TRACTATUS VIL Examen 5, H4d. 4. eodem modo dift:min. Itaque . Ad hoc dico, hanc Regulam intelli- difficilia virtutum opera homines admi- £i de malis paenz & damni, quorum rantur, & magnifcant , quia ex illis unum neceffe eft fieri ab eodem eligen- [ maximt clarefcit , quód homo diligat te, ex his enim ample&endum eft mi- j nus, DDeum ut finem fupernaturalem ; faci- ( liora. verà virtutum opera non ita mi- y». 2, Bona fpititualia conflii feu(a- g[ rantur ob rationem oppofiam , licet pererogationis licet, imó aliquando te- fotte de fa&to fiant ex majore dilectio- netur quis omittere pro falute tam fpi- I mee rituali quàm corporali proximi. d $. Tmnfeat maj. , N. min. ut pa- Ratío : Quia ad talia opera aliunde ; tetex R, 2. n, 76. inhocExam. homo minime tenetur , ut fupponitur, 4 [ j : Dixi, zranfeat , quia. poteft negati , Ergo, l gam S. Thom.infràq, 184.2. 3. docet, Ex quo fcquitur. r. Preces ex devo- A quód perfc&io vitz Chriftianz pet (e & tione conpfuctas poteft quis & tenttut efentialier confitat in obfervatione omittere ut ferviatinfirmmo. 1 praceptorum diledionis Dei & proxi- 2,DPoteft & tenetor quis omittere ; ( mi inftrumentaliter autem & fecunda- ingreffum Keligionis ad fübveniendum j zió folüm in confiliis. Parentibus indigentibus, velfifuftentet LT . QU £&RO VIII. Licetne pro fpiri- multos pauperes; qui ob ingreffumejus nj tuali bono proximi fübirc vel optate ali- in Rcligionem maximam paterentur 'ka uod malum fpirituale nimirum pecca- inopiam , nifi in feculo manens vetla- tum , aut gratiz vel beatitudinis caren- retut in notabili periculo falmis' fpilï- tiam ? tualis. &i LXXXI s. 1.Ptobabilius & tutius eft, x 3. Probabilius & tutius eft non ,mllfzm quód pro nullobono fpirituali etiam to- folüm effe illicitum eptare minüs diligi F' i 2611 tius mundi licitum fit homini fübire vel à Deo, ut alius magis diligatur, fed Wmlf j optare aliquod malum culpa , etiam ve- effe illicitum , optare perpetuó catte nialis tantàm. Ita clare S. Thom, hic q. beatitudine & gratiá Dei, utalii eam u Vl 2,6. a. 4.in fine C. conformiter ad verba obtineant, etfi beatitudinis carentiaop- düw Apoft, Rom. 3. E: fieut ajunt quidam , tetur falvá Dei amicitiá ; & gratiz pr* Cfin sex peccato.- $05 dicere , Facsammsmala, ut -wm'an; vatio , ut non provenien Ilglt t Bona ,quorum damnatiojufía eft. Ratio 1.partis , que € $ S. Thom. d- DCfeta . Katie: Implicateffe licitam & fimul tandi pro 2. parte contra aliquos At effc peccatum : Sed hoc fe quetetut , qt Quamvis nullo przcepto tencamuf: Umoncm patet confideranti, — Ergo. pgrfe&iorcm Charita tem, acexceie üt uuu —Ex äu&; nullum fit pec* Oppozo: Ef Kegula Jutis: tiores actus ejus , & On bus malis minus eft eligendum : Sed tum, minüs diligere Deu m , hociamen ET «ulpa venialis eft minus malum oprare eft aliquid defidera re contta p* B. quägj if« petditio :o;ius:nungli, Ergo, do t li iä n Chimtims na[ufam,cu ,us P:;:m M u Dé cäurit?tti 445 !u dinatio eft , hotninem , in quo eftunire bet magis felpfatm dili : gete, x'qu;im: pro r Deo , quz unio fit, tam quandohomo ximum. Hzc S. D. i diligit Deum,quàm càüm à Deo diligitur, Ratzo patét ex vetbisS, T'hom. quía wi Sub[umo : Sed illicitum eft optare ali- non licet de(iderare bonum divinut quid. contta naturam Charitatis,. Er- contra inclinationem Charitatis , quia Vi ! O. hoc effetinordinatum : Sed optare care- dq.lii* Confitm, Nunquam licitumeft à Deo te beatitudine , etiam falvá amicitiá , & du etere, ut deneget auxilium ad ipfum privati gratià etiam privatione non pto- n magis diligendum : Sed optate minüs veniente ex peccato, ut alii eam habeant, eft contra inclinationem Charitatis, heec ,cg-m"ïi" Deum diligereeftidem , acoptate talem wif denegationem. — Ergo. enim primó & dire&t& eft ad unionem " Ex data ratione fequitur , etiam effe cum Deo, qua fit per gratiam & beati- hbt- Allicitum hunc actum: Utinam Deus ab tudinem , quá unionetalis homo optaret x &tetno flatuiffet me minüs diligere caterec. Etgo, p If quàm alium, Non tamen negatar , li- LXXXII. Oppono 1,contta hanca2, j titum e(le gaudere; quód multi ingra- partem : Moyles Exod. 32. propopulo il N tia& gloria nobis przferantur , quia hoc ad Deum fic oravit: Disuirte eis banc fihil aliud e& , quàm fibi complacere de noxam , at fe uon facis, dele mede libro yi " jf velin otdine divinz pradeftinationis , ut tuo quem fcripff!i , qui eft liber vitz feu ille impleatur: fecus eft de primo actu. pradefinationis, Et Apoft. Rom. 9. xl yo! p Ex quo patetalia ratio pto 1. p. Optabam ego ipfe anathema effe à Chri- Secunda pars eft contta. D, Betn. 0 pro fratribus meis ; avathemaautem t Setm. 12. in Cant, & nonnullos alios , eft idem ac excommnunicatio feu fépara- docetüttamen cum prima parted S, T ho, tioà Chtifto. Ergo. j q. 26. a, 4. cit. ubi ait: Secundàm na- lelüï'f* 2. Licitum eft fibi optare malua i turam fpiritualem debet homo magisfe poene pro folute totius populi : Sed per- l Mill diligere poft Deum , quàm quemcun- q f petua carentia beatitudinis ((eu deten- que alium, & hoc patet exipfaratione tio aterna in Purgatorio ) effet malum j diligendi. Nam Deus diligitur ut prin- j pene, Ergo.. cipium boni; homo autem feipfum di- |. Licet optare maius bonum negle- nit ligit ex Charitate fecundüm rationem il &o minoti: Sed Salus eterna totius po- focietatis iniftobono,confaiatio autem puli eft majus bonum , quàm unius ho- u j & ratio dile&ionis fecundàm quandam minis , & ; qu unionem inotdine ad Deum. Unde plàs facit ;d Dei gloriam. Ergo. v / ficut unitas potiot eft quàm unio , ita 4. Homo debet eligete potiüis ater- ytat f :quód homo ipfe participet bonum divi- p nüm pati in infetno poenam damni & ! mum, eft potior ratio diligendi, quàm fenfás , f3lvà Dei amicitiá quàm Deum 0* , quód alius affocietur fibi in hac pattici- j offendere, Ergo idem poteft eligere, j p v; patione, Etideo homoex Charitate de- ne totus populus Deum offendat,& pe- Ieat. Kkk 2 p f* Li?l—. 444 TRACTATUS VII. Exa;hen $. $. Licitus ef hic a&us : Servirem pus,ut majorem Dei gloriam & ptoximi Deo ,licétfcitem mihi non efle dandum falutem procurate potfet, : f premium. Ergo& hic: Opto uttotus -4d 3. Oppof. dift. maj. Licitum eft, l mundus fit in gradiá Dei , & falvetur , & &c, íalvá inclinatione "Charitatis , C, " ego loco omnium falvá Dei amicitiá in maj.; contta eam , N. maj, T'ranfeat. 0 aternum caream beatitudine. min, , dift. fimiliter conf. Solutio ex di&is. d K AA 1, S. Hieron.& Gtegor. intelli- gunt de libro viventium, nonin Coclo , 444 3. datur eadem ai.&inäio. p( fedin prefenti vita, q.-d, — Aut dimitte «4d. 4. N. conf. Difparitas eft; Quis f popule , aut occide & tollemedehac pet proprium-peccatum homo bonodi- J viiá. Sed probabiliàs cum $. Augaft. vino derogat & conttariatur , nonveró It dicitut , quod intelligatur delibro vitz per peccatum alienam totius populi, b ?f in Cadlo, feu predeftinationis , & fit ibi proinde ad primum a&um Charitas in- W locutio per hyperbolem , quá folüm - clinat , non ad fecundum. A guificatur in Moyfe vehemens defide- ;*? 44 $. N.conf. Difparitaseft: Quía tium (alutis populi,non quód veré optet in primo a&u volito eft confotmitas li deleri ( hocenimeft impoffi5ile ) aut (a- cum voluntate Dei , nimirum fiDeus 1 lutem fuam , de qua perrevelationem ftatuiffet non dare premium , tamen E erat certus , cum falutepopuli commu- fervirem ; hoc enim a&u homo pto« LT tati, fed ut hac phrafi aliqualiter pate- baret , amorem fuum non elfe concu- [ faciat ingens defiderium falutis eorum. pifcentiz fed amicitiz : in fecundo ve« L: Unde ex fecutitate familiaritatis cum tó a&u optatut catentia beatitudinisab- 4 Deo fic vitiliter fuit argumentatus: Aut folut& , quod eft inordinatum. ^ Aliud i 'dimitte eis, aut deleme ,. fed me non eít, (i Deus ab aterno decreviffet huic. aj delebis. Ergo eis dimitte. : Ita colli- homini perpetuam catentiam beaitudi uT gitut ex S. Auguft. q. 147. in Exodum. nis pro falutetotius populi , naminhoc t Verba Apoftoli , Abulenfis& alii complacere , in quantum eft conforme N cenfent , effe hyperbolem , qua Paulus voluntati divinz , licitam eft.. Vty voluit fignificare eximium fuum erga QU.EROIX. Teneturnehomo, & Mi Judzos amorem , quo quzvis pro eis quaudo , exponere vitam corporalem fij n patioptabat. S. Hieron. per anathema pro vita five animz; [ ximi? five corporis p X intelligitoccifiouem fea mortem corpo- o ris,ac martyrium pro Judzis. S. Thom. LXXXIII, Ante R. Not, 1, Qd bic q. 27.a. 8.ad r. ait: 24poffolus vo- fcneruq ttiplex fit neceffitas, in qua vita fpiri ? as lebat ad tempusprivari , 1d eft , privatus tualis proximi poteft ver(ari, 1.INecellt-- iü!m;;; apanere [ru:tione d. viná ad boc quód bo- tas extrema, in qua verfatur v, g. Vif a, zor Dei procuraretur proximis ; unde animz fimplicis alicujus hominis jatt- * Eüu; folüm;peteba: prolongationem hujus vi- jam fducendiab hareticis: velalicujas xl- m 3 f m'bl tz,& diläzioncm;bcatitudinis ad tem- X filiz ob inopiamaliamve caufam Pfom j m . N De Charitate. | 445 mbàpatteptofituendz, — 2. Gravis,in fpiritualem profundete ( nimitum per qua ver(atur falus file'ium tempore pe- peccatum ) pro vita fpirituali alterius? 4 ftis vel perfecutionis infidelium. 3.Com- Desfparitas eff : Q ia nulla bonain- K munis , in qua veríatur falüs hominis tentio poteft excufare aut honeftare pra- li conftituti in periculo peccati;quod facilé vam ele&tionem ; v. g. furtum eligere li potef evitare. pro medioad dandam eleemofynam, ut Not,2. Quód vita corporalisptoximi fuprà docuimus ; nec mala ad culpae pof- " poffit dupliciter con(iderari, r, Precise funt eligi ut media ad quemcunque fi- 1 fecundüm fe, uteft vita & bonum pro- nem . bonum , hoc enim effet contra in- u ximi, 2, Ut eft occaíio virtutis & ma- clinationem Charitatis , utant dictum d tería , circa quam a&us honeftus & vir- eft. tuofus exercetur, utli eam fetvem ami- iij & 2. In neceffitate gravi nontenen- 1 citiz causá ,etiam cum vitz mez d:(pen- tur ni(iii, quibus ex officio incumbit dio. l Pco vita proximi primo modo ptovidere faluti animarum, ut funt Epi- 1 "fumptá nemo potett exponere fuam , fcopi, Parochi , & qui i(ubditisacci- qu quia (ic plàs diligeret alterum qaàm fe piun: &ipendia , ratione cujusmagisob. u ipfum 5 bene tamen z. modo , quia fic ligantur , adeóque illi non poffunttem- t Mj - exponit vitam propter fe ipfam ( occa- pore peítis vel perfecutionis oves (uas u D fione fervandz alterius vite ) virtute deícrece , fed tenentur Sacramenta ne- - patficiendum , adeóque adhuc (e magis n ceffaria miniftrare , docttiná fidei gre- : diligit quàm ptoximum, — Quá ditin - gem paícere 5 nifi fort& — [ubftituant ( &ionefolvuntur argumenta , quz co»tra aliosad hzc munia zqué aptos , ac ipfi i dandam Refp.potfunt objici ex SS. P2. , funt. ) "d & ex illis proloquiis , Cbaritas beneor- Ratio : llli, quibus animarum cura dinata incipit a feipfa , Proximus fu. reni i ? incumbit, ex officio magis tenentu£ ii «gomet mibi. His notatis quàm alii : Sed alii , imó omnes , tenen- p m X. r. Probabilius & tutiuseft, quód tur in cafu neceffitatisextrema, — Ergg in extrema neceffitate q.uil-.bet teneatut qui tenentut ex officio, tenentur etiam Yi u vitam corpotalem exponete certo peti- in neceffitate gravi. culo pto vita animz ptoximi, - &. 3. in caíu neceffitatis communis ( u Rarío: Aliquis faltem ca(us ef , in nemo tenetur vitam corporalem pro quo qailibet pro fpirituali vitá proximi fpitituali vita proximi exponere : potett »tenetur profundere vitam , ut patetcx il- tamen in neceffitate cemmuni & gravi. N loJoan.s« Et nos debemuspro fratri- Katiot, partis: Cuando is , qui eft hmq busanimas potere. — Étex $. Thom.hic UM in neceffitate , ipfemet fe ab ea poteftli- It Q. 26.a. f. ad . Etad 3. Sub[4mo: Sed berare , nemo tenetur ei fucurrere cum l [ non eft urgentior cafüs quàm extrema tanto difpendio, utieft vita : Sed qui eft j ;;ü*ï J neceffitatis vitz fpititualis, — Ergo. in neceffitate commu ni , poteft pluribus i Ü " modis eam evadere , ut patet. Ergo. y Dic mibi : Cu;ä parinon licet vitam Kk 3 Ratio H 446 TRACTATUS P. Extmth H vitam afnici , ut eft trateria & occifio Ratio 2. pdrtis: Licitum cft facere &&um pertinentem ad perfe&ionem vittutis , feipfum orti tradere eftper. i Chatitatis: Sed cum periculo vitz cot- fe&:ffimus a&us vittutis juxta illud Jo. goralis faccurtere fpirituali vita ptoxi- an. r f. 7Majerem bac diletlionem nem mi in neceffitate communi & gravi , eft babet , ut awimam fuam poaat quis pro talis adus , & eum faciunt. Religiofi amicis fuis. Etgo 4 tempore peítis e exponentesad fetvitia Verüm in eo cafu prudentia e ft xic-' infectorum. Etgo. ceffaria , nec licet cuivis in quovis caft uemodo peítis tempote - teneantur pro quovis proximo exponere vitam;ut 'Parochi & Religiofi fe exponere , vide fi quis fit valde utilis Reipublicz, altet infrà de Extrema Unctione Tra&. I4, in periculo exiftens non item. Vel Exam.4. n.115,& 116. & z17. — quis habet familiam & filios , qui (ine &., 4, Nemo tenetur pto corporali vi- eo educatinon poffunt. Vel i effet vit ta proximi certo peticulo exponete pro- illufris, proximus veró plebejus. . 'ptiam vitam corporalem , hoc tamen li- QUAERO X. EsSacerdosRuri mu- citépoteft, non quidem pro vita proxi- lier przgnans, Jamjam parturiens, fola mi , pracisé fecundüm fe fumptá ,. fed tibi foli obviat , rogatque te , utagas vi- i 'proea , ut eft materia & occafio virtutis. ces obftetricis, aflerens , fe aliàs&pto- - Ratio 1. partis: Nemo tenetur. ad lem fecum moríturam in utero, Quid ages? —— opera fupererogationis, praefertim cum k,qn certo pericülo vitz, quiafolüm funt de LXXXIV. Probabili äs eft,quod te- hs confilio: Sed cum tanto periculo ami- t neot , prafertim ratione prolis lil citiam & Charitatem oftendere in con- animá & corpufculo moriturz. - [ /W fervatione corporalis vitz proximi , cít Ratio : Quia cum juxta Apoftolum ü.ïmp. bonum fupererogationis. Ergo. fint omnia munda mundis , molelta. Ht« AKatio 2. artis ex S. Thom. 1oco hiec cafto anitmo & fine lapíu in pec- d N cit. Ordo Charitatisexigit , ut dilvigamus tum fàltem mortale fübiri poteft. groximum ficutnos ipfos , adebque nos QU/ERO XI. Es Sacerdos; vocaris üþlw ipfos priüs; Sed qui pro cotporali vita fimul , ut baptizes infantem,& utabio" dï!m proximi preciss fecundüm fe fumptà vasadultum , quorum altetuter, fialt 11 gt vitam exponeret , priüs diligeret pro- poftponatur , certé motictur GneSactf- n ximum quàmffeipfum. Ergo mal£. tnento. Quid ages ? Mi Ratio 3. partis : Licet facere perfe- LXXXV, Refponfi o videatut lnfm Tj Giffimum actum virtutis: Sed propter Trad.ri.n.$4. — thh RUT 92 (o)NB i : | z " $ Óa " j d EX A: m jpe Wäiäu: Charitalis, 42 ! s ï &ææææwæææwææzäwæææwææaæmezil*' l . u EXAMENVIL. atüx W De. efétiibus Charitatis exteruis , quoad. Eleemo[ynam , n de qua $. D. agit 1. 2. q. 32. per 16, artic. €$. Cor- WPJ M rellionem fraternam, de qua tratfat b q. 3. per 8.art. W j Eleemofyua. tate fitientem , veftite nudum , ciptivos u redimere , egrotos invifer , hofpitio pe- " UARO I. Quid & quotuplex ! eft? regrinos colligete feu recipere, mortuos qh,lt Q -LXXXVI. z. 1. Eleemofy- fepelire. ! - - fa eít a&us elicitus mifericor- Opera Mifericordiz fpiritualia etian n funt feptem , ab codeminfinuata hoc diz ,quz juxta S. Fhom. hicq. 30.2. 3. verfa : Ef virtus smoralis inclinans ad. [able- j vandam mi[eriam proximi feu pauperis, Con[ale , ca]t'iga, folare ,remitte ,fer, g era. Id cft, peccantes caftigare , feu cor- Dd ex compaffione propter Deum, Ef etiam rigete , ignorantes docete, triftes con- actus imperatus à Charitate , ut fifiat ex folati, offenfam remittere , ferre pa& PU motivo amoris; vel à peenitentia , ut fi f fiatad fatisfaciendum pro peccatis. Un- tientet infurias, orare Deum pro falute i ptoximi " Hic agitut de prioribus. ii de eleemofyna fic poteft definiri : Ef QUAROII. Eleemofjna cftne in opus mifericordia , quo aliquid datur in- u digenti ex compa[fione propter Deum , pracepto , & quando ? mfi!ffm fcu ordinatum ad Íublevandam mife- . LXXXVII,. Ante R. Not. quoad umll przfens triplicem effe corporalem ne- d tiam proximi, ceffitatem. — Primaeftextrema , in qua t x, 2. Eleemofyna ef duplex : Una cenfetur. effe , qui in talieft periculo , ut *i) corporalis , altera fpiritualis , ut patet ex i y probabiliter cadat in gravem morbum , S,Thom. hic q. 32. a, z. Opera Mife- vel vitz aut membtorum difcrimen , nif ticordiz corporalia funtfeptem , ab co- ei fübveniatur. Nec ad eam neceffita- dem S. D, infinuata hoc verfu ; tem requiritur , ut pauper jam agat ani- Vifito , poto , cibo ,redimo , lego,colligo s mam mox exfpiraturus, cuncenim elee- mofynáamplius non eget. Secunda et 1c/mulo, -Jd eft, pafcere efütientem ; po- Beeei- Aem TRACTATUS VII.. Examtnó. 449 neceffitas gravis feu notabilis , five ar&ta, ter occurrere poffunt, in quibus futm- quz cft citraextremam , feu eft, qua re- ptusfaciendi , funt, prout redta ratio jus &ucit hominem ad eum ftatum , in quo dicaverit: qua ftatüs decentia compre- oportet eum multa pati , licet fine peti- hendit etiam ea, que fpe&ant ad fu- culo mottis aut infirmitatis. Etinhac ftentationem filiotum , famulotum, neceffitate verfantur non folüm valde decentes donationes , hofpitum ttada- L auperes mendici , fed & illi, cujuscun- tiones , &c. Paritet dicitur aliquid ne- [ que fint conditionis, qui cüm non fuffi- ceílarium dapliciter, nimirum vitz & 1 ciant familiz fuz fuftentationi,graviter ftatui , ut ftatim magis explicabiturex j affliguntur, carendo mulus , aliàs prö S. Thom. Hoc notato fuo (tatu necelfariis , & officia ab eo alie- 5.2. cum $; Tho.hic q.5 2.a.6,dicente [/ . fa exercendo, Tertia ett. neceffitas Neceffarium dupliciter dicitur: Ua communis, & eft, quando pauper eft ] egens, poteft tamen vivere fine urgenti medo.fne qua aliquid effe mnpuef, €& de tali neceffario omnimo. eleem- ! neceffitate, licét non ita commodt:qu& [ €&t ordinaria pauperum mendicantium fyna dari mom poteft , puta , fi dliquis neceílitas, Hoctnotato 12 articulo ncceffitatis conftitutus ha. h .. 1. De Fidecertum eft , Eleemofy- berer folim , unde poffez [uftenari [ nþ nam eflein przcepto ; utpatet Lucz 1 1. Jfliifui , vel alii ad eumpertintnttt. n Quod fapereft , date eleemo[yuam. n Ratio: De hec emim mee[arin Ratio 1. Occifio voluntaria proximi , ehïï 'etiam indire&ta , eftpeccatum mortale: eleemafynam dare, eftfibi & [uisvi- Sed omiífio eleemofynz eft indire&ta tam [abtrabere. occifio proximi juxta illud S. Ambrof. 4f Pa[te fame morientem , [f son Sed boc dico , ait S. D.mifi fortt tt- É pgvz/li ; lis cafus immineret , ubi fubirahenh f ecctdifhi. Porró ptzceptum eleemofyna eft af- fibi daret alicui magna nerfona p [ &i At firmativum ; obligans quidem fempet ; quam Ecclefra vuel Re[publica fuftentt- fednon pro femper , nec pro omni cafu, h retur , quia pro zalis Per[ona liüette g m "Unde difficultas eft, in quibus cafibus zione feipfum eb fuos laudabiliter pt- obliget. Proquo I'rah viculo amortis exponeret o bunm Not. Quód, cüm eleemofyna fiat ex ] tj fuperfluo , fuperfluum dicatur duobus commune fit propriapraferendum. "H modis. z,Superfluum natuta,feu quod y. 3, Pergit S D, Alio pmodo dicittt 1777 fuperc& mediis ad fuam & fibi commif- aliquid neceffarium , ftue quo mm p* forum vitam neceffariis. 2. Superfluum ï/r(m tef convenienter vita qranfgi J l f ftatüs eft, quod fupereft mediisneceffa- DN riis ad vitam & ftatüs (ui decentiam, cundgm conditionem € flatum prt" LT yfont- onfiderando fimul cafus, quiprobabili- pria perfona. & Ó aliarum. p | Uj rulliy — : n d De Eïcf.em afyua. 443 YU , Quarum ckm incumbir. Hujus- id , quod ad decentia m-/äij?üz?s per- ll ] modi nece[farii. terminus. mon efl in tinere "videreturut m ajorí anïta - iA dndivifibili conflitutus , fed multis ad- tí fabveniret. . li ditis , non potefl dijudicari , effc ultra .. &, 4. Dueltuntcafus, iu quibus pta« £ale pece[Jarium , C emultis fabira- ceptum cleemofynz obligat fübpecca- to mottal!, j &is adbuc remanet, unde pagfz cea- Primus , quià reminene- a gatur: $i quis habeat fuperfiua naturz , vepienter. aluquis p2 ..ti-'a;ngære M [ De bu- & petens eleemofíynam fit in extrema femw/zäm preprium flatum. neceíhta:ce. Secundnus , qui ab aliquis f/lfiï*;üä'ïi ergo elæmafjnam dare eff bus negatuc , eft: S quis habea: fuper- H iil bonum , && noncadit ub pracepto fed flua natuce & ftovüs , licét pauperes uon fint iv neceffitateextrema , fed aliano- l i Jab cazfilie. Rao: lpgordimatum emim effet .f tabil: (engravi. Ut patétex citatis vet- n bis S. T;.;Lulh : cujus fententia ;»:—»fubabiiägf l /l eliquis tapium fibi de bonis prapray eft, Pt fabtraheret , ut aliis lavgivetur , quàd Conftat-ex Luc. 1: ubi avat JUIL!L de vefiduo non qut vitam traufigere natut , quia non dedit eleemofynam i í comveniepter [eeundum proprium fía zaro, qui tamen non patiebatur extre- un 1um €P wegotia occurrentia. — Nullus f0am.neceffitatem , quia etat mendicus, ffi egnim incomvenienter vivere deber. . & $, Probabilius & tutiuseft, quód homo ex bonis ftatui füperfluis juxta di- (/;/A'» Sed ad boc tría funt excipieuda, vitiarum proportionem teneatur ctiam ait . "Thom. querum. primum ej, fuccutrere paupe*;ibus commuünein ne- y quando aliquis flatusm smutat , puta , ceífitatem patientibus, faltem interdum il per Religionis ingre[lem , Iunc enim eis cleemofynam daudo, adeóque mor- u omnia [ua propter Chriflum larziens , talitec peccaret , qui formare; propofi- tu nunquam iis dandi, » lj ii epus perfeclionis facit , fe in alio flatu ] Ita Colligitur ex $. Thom. hica.5. jf onendo. 2.. Quando ea qua fibi fub- £rabit. etfi fint neceffaria. ad conve: & infrà q, 118. a. 4. ad 2, & hic q. 66. TA a. 9. ait: Res quas aliqui fuperabun- nientia vita tamen de facili vefarci- "LE dantet habent ex naturali jate deben- và po[[unt ,ut non[equatur maximum jil ;fmr- tur pauperum fuftentaiioni, Unde Àm- àncomeuiens. 3. Quando occurreret. brof. Serm. 8 1. dicit: E(arientium panís 14 "14 " exirema . ueceffiras. alicujus privata eft, quem tuü deuünes, nidorum indu- M;P M mentum ef , quod tu recludis, mifero- perfona , vel etiam aliqua magnaue- n rum redemptio & abíolu'io eft pecunia , ym ceffitas Reipubl. , in bis enim cafibus quam tuin terram defodis. HscS. D. j laudabiliter Similia ex S. Bafilio te'eit hica, $. Ah tprcetermitferet a('z'qui: kil uti- TRACTATUS VIL Examen 6. 45 utinam fapetent & intelligetent hzc ava- Ratio : Tunc enim cenfetut pericli- ri & divites hujus temporis : fed no- tati bonum commune , cum quilibet ex lunt intelligere ut bene agant. juftitia legali cenetur fuccurtere. »; 7. Paupetibus ex amote otii la- Ratio y. Quilibet ex lege Chatitatis gg; obligatur fübvenire proximo in quavis botem , quo fe facilé poffent füftenare, miferia exiftenti , fi facil&cam fubleva- fugicntibus , juft& eleetrofyna denega- L te poffix $ nam euivis Deus mandavit de tur. Patet in Examine hoc;, n. 6. proximo [no. Ec clef. 17. ut eum diligat m g. Magi(ïratus* » qul pcregrjnog á ficut feipfum. — Susfume : Sed. divites aendicos? locisfuis expellunt ,non pec- & fuperflua habentes, facile & fineno- cant , fiid: faciant ideo, quia tales fo- Y tabili (uo- incommodo commyunium lent invehere tmorbos, diffidia , prodi- ä'A [ pauperum mifetiam polfünt fublevare; ^iones, &c. vcl quia.alids pauperibus Excotecentur. domefticis non poffet fu j D Of veniri. Patet ex fe.. Hïcicmþr (üb« h ?. Deus divitibus non dedit divitias ,. uf cas in 'ertam defodiant, ciffis inclu- y, 9. Tenentur etiam fideles aniäaz-,f fas tetincant , fed ut per opera mifeti- bus in Purgatorio luentibus fübyenire [ DT cordiz ( uti pauperes per patientiam ) pet eleemofynas , Miffas , Orationes, & aternz vita mercedem fibi comparent, aliabona opeta- — Tta deduciturexptz- 'vü cepto Charitatis.. Z Ergo. * à & neto tcheaturj QUAERO II. Epifcopi, & propot- Eu Fateor tamen, quo VR etiam fub veniali cuivis communi pau- tionabiliter Parochi, Canonidi, aliique peri petenti eleemofynam dare , unde Clerici , nonne ftritiàs quàm alii ex fatis efE, (5 pro exceffa bonorum inter- Charitate teneptur dare eleemofypas. Ann li f dum det qvasdam eleeinofynas , prout ex beneficio , patrimonio, &c.? xrudéns Charitas di&taverit. LXXXIX. x, affrm.-Raro : Quia u LXXXVHL Quvd feztis , fi quis tatione ftatis debent ut Magiftrialios , docere non folüm verbo, fed & exem- V, conmunenr pauperem inhumaniter &c plofeu opete, juxtaillud Matth. g. sir D afperis verbisà ferepellat 2 At Dico, nifi afperitas verborum fit ni- luceat Iusc ve[fra coram lominibus , ,"t videant, &c- i - mis exceffiva, peccat fo!üm venialiter J Ü Y & interdum nec venialiter , (i mendicus Qnuid ergo ageres , $ ad Confcfïïonäi; ^!, "effet nimisimportunus. — Qaód peccet , tuum veniret unus ta'is, qui hmcdof h j Grinam operenon fervat ? ? Ratio eff , quia afflicto addit afflitio- iCqu neme. Dicocum noftro de la Cruz, th ab- ul Og x 6. Quando füntmulte neceffita- folcerem illum nifi faltem quartam pat- tes. gtaves 5 divites tenentur minucte tem redituum etogaret pauperibusetiam ) hg 1 in communibus neceffitatibus. Nam i fumptus , aliàs ad decentiam ftauis nom d in gravibus , qua folent efle tempore A üldem j pertinentes, in cibis, veftibus , famuli- tio , &c. peftis , famis aucplurimarum agritud- üfetcüuïll numf | E 2 De Eleemofyna. 45 tiäm l um ,ad ;mp'lius tenetut, juxta pto- acquifivit , quia fcilicet contta 'idüi pottionem neceífitatum ovium, Et ali- accepit ; & alter contra juftitiam dedit. þ. d quando ex fupelle&ile & vafis fuis at- Sicutcontingit inSimonia , inqua dans gentis eleemofynas faceretenetur. & accipiens contra juftitiam legis divi- W IUnde non debetfieti re(titu- [ik Tenerurnue Épifcopus inquitere pau- inz agit, tio ei , qui dedit, fed debet in eleemo- Is geres fuz Dioecefis , vel Patochus fuz ; Patochiz ?; Íynas etogari. h 3, Eftaliquid illicité acquifitum,non LAffirmocum nofttoBannes , adeóque &on fatisfacit dando occurrentibus pau- quidem quia ipfa acquifiio fit illicita , peribus. '.ïh w fed quia id ,ex quo acquititur, eftillici- Ratío : Quiavocantut Patres paup&- tum; ficut patet de.co, quod muliec [ " rum , pra(ertim ovium fuatum. acquitit per meretricium. Ethoc propriz vocatur turpe lucrum , quód enim mu- j Oppono : Epifcopusvel Canonicus eít Dominus fuorum tedituum. 'Ergo non lier meretticium exerceat, turpiter agit , tenetur tantá curá alere pauperes. & contra legem Dei , fed ineo , quod us Admiflo ant. dift. conf. Ergonon te- accipit, non injufté agit, nec contra le- 3510* netut ex juttitia , conc, conf. ,ex miferi- gem. Unde quod ficillicité acquifitum cotdia & Charitate N, confeq. eft , retincti poteft , & decocleemoly- d na fieri. Hzc S, D. Qhui ergo in cafu ptacepti .omittit dare eleemofynam, teneturne ad refti- Addo ex S. Thom.in R. ad 3,cut ex jf tutionem? tali turpi lucto non fiat Sacrificium vel ( x., negativé. Quia onus reftitutionis oblatio ad altare , jaxta illud Deut,23. dust non inducitur per violationem charita- JNon offeres mercedemproffibuli in dome d tis , fed juflitiz , peccat tamen talis mor- yi taliter. 3eiru, Nam difpatitas cft, tum pro- pter fcandalum, tum 3. 1 - QUAERO III. Poteítne fieri elec- feverentiam. Iprxoptcr Sacrorum K l! u mofyna ex injuftt acquifitis ? Opposo contta primum modam illud ab Luc. 16. Facite vobtis amicot demam- l -.XC. v füb dift, cum S. Thom. a. g. ylu dicente: Tripliciter poteft aliquid effe onainiquitatzs. Exgo, jl W illicité acquifitum. 1. Id quod illicite Ad hoc S.'Thom. a. cit, ad z. Sicut ab aliquo acquiritur , debetur ei à quo Auguft. dicit: Illud verbum Domini ( ii tft acquifitum , nec poteft ab eo retine- quidam male intelligendo , rapiunt tes 5[' 5 q»* i , qui acquifivit : ficut contingit in ra- alienas , & aliquid inde pauperibus lat« [ pina, & furto & uturis. Et detalibus, giuntur, & putant fe facerequod prz- cüm hoto teneatut ad teftitutionem , i^ - ceptum eft. " Intelle&us ifte corrigen- íide W tleemofyna fieri non poteft, dus eft : Sed omnes divitix iniquitátis a 3. Eft aliquid.illicit& acquifitum, dicuntur , quia non funt divitizinique u j quia quidem ille qui acquifivit , retinere nifiiniquis, qui ineis fpem conftituunt, [j [ on peteft; nec tamen debeturei ,a quo Vel fecundàm Ambr. iniquum Mam- lum];fd[:" Ll z mona — ] s TRACTATUS II gxm i mona dixit , quia variis divitiarum ille- ftate conftitutus ;de te , fecundüm quum cebris noftros tentat affectus. ItaS. D. | ]i Supetiori (ubjicitur , eleemofynam face. hh Quid fentis de lucro per aleas ? re non debet, nifi quatenus ei à Supe. [ Dicecum S. Thotn. ad 2. In hoc riore fuerit commiflum, Si quis veró n iufa videtur effe aliquid illicitum jure habeat aliquid', fecundüm quod pote- I divino , fcilicet quód aliquisluctetur ab fati Supetioris non.fubfit , quantümad (ha his, qui rem fuam alienare non poffunt , hoc proptii. Juris exi&ens, dehec pptei& d ficut funt minores & furiofi, & hujus- eleemofynam facere; — Hac ibi. tll modi. Et quód aliquistrahatalium ex g. 2. ex R. ad . Monachus fi habet N cupidita:e lucrandiad ludum; & quód J difpenfationem à Przlato commiffam,, [ frandulenter ab eo luctetur. Etin his poteft eleemofynas facere de rebus Mo- lr cafibus teretur ad reftitutionem , & fic nafterii, fecundàm quod fibi eft come M de eo non pote& eleemofynam facere ait miffam. Si veró: non habet difpenfa- t /í & D. Idem fentit, fi alicubiin vigore tionem , quia nihil proprium habet, ü fit jus civile prohibenslufum. Caterum tunc non poteft fine licentia Abbatis,vel quidquid ex licito lufulicite acquiritur, & exptefsé. habità vel probabiliter prz« €«ft matetia ex qua poteft fieri elecmo»f famp 4, nifi fort& in articulo extremg E q fyna. necefficatis , in quo licitumeieflit füta- "n U ZROIV. Fiétus ;T»:tuper peccat- ti, utcleemofynamdaret, Hecibi. L ne mortal:ter tenerurque ad teftitutio- & 3. eX R. ad z, Si uxor habetalias pia nem , fipetat & accipiat eleemofynam ? b tcs. ptztter dotem , quz ordinatutad (u- XCI. y. sffitm. Quando eleemofy- ftentanda onera Matrimonii , vclex pto« Itj nz ei dantur fub conditione faltem ta- prio lucro , vel quocunque alío licito ( citá , q«:àd fit pauper, ut fit in amplís modo;, poteft dare eleemofynas , ctiam. kllï)r) ( & extraordinaxiis eleemofynis , utlïpe- irrequifito affenfu viti , moderatas t« tf : tatur eleemofyna ad redimendumcapti. men , ne ex earum füperfluitate vir de- ilu, vum , qui non eft. pauperetur ; aliàs autem non debet dare Vs | Ratio: Quia eftfurtum , fecus frdo- cleemofynas fine confen(u viti., vdlex- BN natio fitabfoluta , ut prefumitut in elee- prefío, vel ptafuümpto, nifi in articulo X mofynis otdinariis, licét fiant ex moti- receffitatis , icut de Monacho di&um UT vo falfo. eft, Quamvis enim mulier fit aqualis üm Te QU.ERO V. Qui eít fabalterius viro in a&u Matrimonii , tamen in.his lj poteftate , potefne facere eleemofy- quz ad difpofitionem domás pertinent , [ 9nam ?2 vir Caputeft mulieris , fecundàm Apoft, r XCIL $. cumS. Thom. a, 8. in c, F. Corinth. r r. HecS. D. ? D dicente: Qui-eft fub poteftate" alterius QUAERO VI. Eftneeleemofyna ma- : Tlh conftitutus, in quantum hujusmodi, fe- gis dànda propinquiozibus2 [üiïg- Vj eundàm Supetioris poteftatem regulari XCIIIL. Cateris patibus, illis quifunt D t debet. Sic ergo ille; qui eftfub pote- ügg nobis magis con jun&ti, magis debemus Mdj . provi- 453- De Eleemofy2a. bansex tovidete. Ita $ D a, 9.id pto tutionis onere, Ergo & altet fineco- i dem onetetenebatur dare. p illo z,'Timoth. f« — $s quis faorum & Wi maximàé domeflicorum curam non habet , Not. tameu femonem bic effe de l fidem negaviz , €9 eft infideli deterior. pauperibus abfolute , & non talibus fr- cundim quid(olüm , quorum necelfitas wwl - Et in R. ad 2; id probat ex ordine qui Charitatis, & ex $. Ambrof, in. 1. de tantüm aliquo tem pore dutabit; eó quod klisenim condi- ,dcfüg. officiis , dicente: Ett illa probanda libe- bona. habeant in fpe. tionatam reítitutionem imponere ratiov- ralitas, ut ptoximos fanguinis tui non n defpicias , Íi egere cognofcas ; melius eft ni congtuit. u- enim , ut ipfe fübvenias tuis, quibus Plura de hoc vide Tra&. g. Exam. j d m D. 126. pudot eft ab aliis famptum depofcere, d li Monet tamen $, D. in c. Eft circa hoc difcretionis taio adhibenda fecun- Mendicizas Religiofa, a dim differentiam con jup&tionis .. & (an- De qua $. Thom.2.2. q.187. ar- Jmpü. UI &titatis & utilitatis. Nam multó fan- 1Hc.3. " 40* Ya i diori indigendam . pátienti , & magis QU ER O VIHI, T'enenturne Ke- utiliad commune bonum;eft magis elce- It h ligiofi manibus operari ? mofyna danda,quàm períonz propin- XCV, AnteR. Not. ex S. Thom. q. If qüiori ; maxim£ fi non fit muliüm con- jun&ta , cujus cura fpccialis nobis not cit.a. 3. in. c. quód füb opere manuali LU immineat , etfi magnam . neceffitatem intelgantur omnia humano officia, ex t quibus homines licité vi&um lucrantur ,. mol non patiatur. Elacibi. QUJERO VJI. Subfidium .ad quod. five manibus , fivepedibus , fivelinguá A. qf p homo obligatur in extrema vel gravi fianc: Vigiles enim & Curfores & alií "i neceffiiate , e&ne dandum donatione. hujufmodi de fuo labore viventts intel« j, 0i abfoluta , aut licetne (üb conditione , ut ligantur de operibus manuum viveres pcrff r Quia enim manuseít organum organo- refbtuat , (i. venerit ad pinguiorem ii fortunam , vel folàm commodare ? ram, peropusmanuum omnis opeftatio: j "n ym XCIV. x;, Probabilius & tutius eft intelligitur , dequa aliquis victum licit& T ptlhh Eac ibi, Hoc notato quód teneatur ad donadonem abfolu- poteft lucrari. Mi z;, Cum $. D, a.cit.negative, — Kazio tam rei , quz (alem eft ufu confumgtie muhcf 1 bilis.. ejusefl : Labot manualisad quatuor or- j ( Ratio: 'Tum quia oppofita fententia dinatur, Primó & principaliterad vi- I&WW videtur valde inhumana & repugnans &um quarendum. /»fudore vulties tuá u J verz miíecicotdiz , quz debet efle gra- uefceris pane tuo. Gen. 3- 2, Ad tol- $, tuita, — T'um etiam quia proximus tali- leadumotium, exqnomulta malaoti- t ter indigens habet jus, ea, qnibus ex- upbture Maltasa malitiam docuit otiow N0 uU twéme indiget , fi petendo obtinere ne- Jitas. Eccle. 33. 3. Ad concupiícene ,mn J inqvantutn per eump al guiv-c:it , palam ac-cigicndiya.bsqduc rcfti- tiz rcfcenationem , maxera ff;" (f El E — fRACTATU $ VVII.A Éxamen ó. 454 imiceratut cotpus, | 4. 'Ad faciendas contrahantut, & tamen non omnes n LU eleemofynas. — Laboret operaudo mani- patticulari cenentur Matrimonium con. h bus [Uis , ut habeat unde tribuat nece[fi- u trahere , nec agros colete. E;go nec D! ratem patienti. Ephet. 4. Religiofi manibus opetari, i Subfamo x. Sed Keligiofi inprimis Notat tamen $, D. inc. nifi fortt ad h non tenentut ad opera manualia ad hoc þer Statuta fui Ordinis Obligentut, Id querendum vi&tum. Ergo, Prob. min. ficut Hieron.in Epit.ad Rufticnm Mo- Ille , cujufcunque fit conditionis , tene- nachum dicit : ZEgypriorum monalte- f tur manibus operari ad quztendum vi- ria hunc morem tenent, utnullum abs- qu €&um ,qui aliunde non habetlicite , unde que operis labore fufcipiant, non tam frnj [/ vivat , aut vivete poffit.. Ethoc(ignifi- gropter victüs neceffitatem, quàm pro- A t cant verba Apoftoli dicentis : Qui zon pter animze falutem , ne vageturpertií» [ qult operari, »on zoanducet: Sed Ke- ciofis cogitationibus mens. Xj ligiofi aliunde habent licité , unde vi- Oppono : Seeligiofi, cim profiteantut vant, nimirumex eleemofynis , ut pate- ftatum perfe&ionis , debent imitari vi» E bitad Q. 9. & 10. Ergo. — Subfumo . tam Apoftolorum : Sed Apoftolimani- L l Sed Religiofi ad opera manualia etiam bus laborabant 1. Cor, 4. Laboramus W non tenentut , ad vitandum otium , aut operantes manibus roftris. Ergo. M Ob corpotis mortificationem , quia mul- x, cum S. T'hom. ad «. dicenteQuód i, tis aliis modis poteft caro mace:ari , ni- Apoftoli manibus laboraverint , quan- [ N mirum perjejunia & vigilias, Ergo nec doque quidem fuit neceffintis. nimi- 3 adeatenentur ad dandas c!cemofynas, tum , quando viétum ab aliis invenite ;060 ut patet , nifi in cafu neceffitatis , in quo non poterant : quandoque vero füper- ln (fi nullo alio modo paupctibus potlet etogationis , in. quo fupeterogationis Ity f fubveniri) obligarentur fimiliter Re- opere non tenentur Religiofi Apolto- H f[f) ligiofi & Saculares ad opera manualia. lum imitari, Vide S. Thom. qui 3 hbg Wy Etgo. ibidenrexplicat. N Confirm. Licet (it preceptum juris QUAEROIX, Licetne Rel "i naturz , quod Apoft. 1, Theffal. 4. pro- vere ex eleemofynis ? i giofis vi- r ponit , Operamini manibus veflris ficus Sermo eft de eleemofynis. T latis. 1 f;pon,tä ob; $ pracepimus vobis, Hoc tamen przce- N t prum obligat quidem totam Communi- x cum S. Tliom.a. 4. affitm, Ratie ]Iädf afl tatem , non tamen fingulos in particula- ejus eff : Unicuique licet vivere deeo, ti, fed fufficit quód unus vacet uni offi- quod faum vel fibi debitumeft : Sed fit u lfug k cio , aliusalii: puta, quód quidam fint aliquid alicujus ex liberalitate donantis. opifices, quidam agricolz , quidam Ju- li EÉrgo Religiofi & Clerici , quorummo- W dices , quidam Doctores , & fic de aliis , nafteriis vel Ecclefüis ex munificenti "tl utait $, D. ad 1. Sicut eft przceptum d Principum vel uorumcunque fidelium L 1 m natürz, ut agti colantur, matrimonia fünt facultates collatz, pofluntlicitéde Ihy $ hü - 7 De Eleemofysa. 5$ l eis vivete , absque hoc quod manibusla- non folàm ab. eleemofynis accipiendis li borent , & tamen certum eft, eos de elee- defiftere, fed etiam fua , 'fi quz habe- mofyna vivere, Adducit etiam S. T ho. rent,largiri ad pauperum fuftentatio- nem,. Hac ibi. W illud 1. Cor.9. Qs altari deferviunt , ( de altarivivant : Sed Religiofi & Cle- -Ad 2.arit: Cateris paribus dare eft tici altatideferviunr. Ergo. perfectius, quàm accipere, & tamen E Notat inc.att. Si aliqui fint Religio- dare vel relinquere omnia fua pro Chri- p Y fi , qui absque neceffitate & utilitate ,. fio, & modica accipete ad fuftentatio- wit Qquam afferant , velintotiofi deeleemo- nem vitz , melius eft quàm darealiqua íynis vivete;, hoceft eisillicitum. — Uti- patticulariter pauperibus. Ita $. T'hom. piu';ï.- litatem $. D. affignat; (1 nimirum ptz- QUAROX.Licetne Religiofis men- ( dicent authoritate Przlatorutm ,. f fint dicare? j miniftri altaris;. Si. infiftant ftudio S; XCVI. ss cum S. Thom, a. 5. affitm. a Scriptute ad communem utilitatem to- Ratio ejus eft - Keligiofis competit vi- vete ad imitationem Chtifti : Sed Chri« j tius Eccleiz. — Nam /a£orantem: agrz- colam oportey primum de fruttibus per-- ftus mendicavit, Ergo. Prob. min, id AF T eptre, z. Tim«2, Siqui exhocfcan- Ipfe Clirifus per Píal. 39,aiít: Ego am- dalizentur ,. malitiofi fant,, morePhari- zem mendicus [um €$ paupere ExS. Hie- Jl il [ frotum, quotum fcandalum contem- tom. in quadam Epiítolaait: Cave, ne nendum Dominus Domino tuo mendicznte , fcilicet Chri- yoti Vd'oclet Mattli. t $. ait E fs $, D. ad. s. * fto,, alienas divitias congeras. Ergo. Oppono 1. S, Hietori. ad D;amavf m m- Notat S D. in c- Ad mendicandum: Ir ji " Papam dicit : Qui bonis parentum: & poteft homo ex duobus induci.Üno mo- j p opibus füftentari polfünt , (r , quod pau- do ex cupiditate habendi divitias , vel perum eft, accipiunt, facrilegiunr pro- vi&tuar otios&, & talis mendicitas eft il- Mif licita- $ Th» fe&ó committunt , & per abufionem Alio modo exneceffitate, ut f talium judicium fibi manducant & bi- aliunde habere non poteft,, unde vivat . t bunt: Sed Religiof polfint de labore vcl. ex urilitate , qualis eft affignata ad' Q: 9. & hoc modo mendicitas eft licita. i manuum fuftentari , ( int validi,. Ergo peccant eleemofynas panperum come- O;p;mm r uod lege eft prohibitunz moü'nh j dendo. ldem argumentum poteft ob- noncompetir Religiofis: Sed mendica- f jici de Clericis & Canonicis. re eft Logeprohibitum Deut. 15.. Men- ml*;&ä dicus non etit intet vos. jj * : 2, Religiofi fünt in (tati perfe&io- Ergo. nis: Sed beatius eft dare quám accipe- 2. Pfal. 36. ait David : Now vidé n te. AG.20. Etgo. ( d juffum derelitium , nec femen ejus qua ll 44d 1..S, D. dici : Áuthoritates illze T€z$ panem. Ergo f funt intelïig&ndæ temüporc neceffitatis j 3- Secundüm jura civilia punitur va- bt* quando fcilicet non poffet aliter paupe- lidus mendicans, ut habetur Cod. de r d tibus fübveniri , tunc enim tenerentus validis mendic. tit. 2 £. Sed dantut Re- If i ligiofü » 456 7A ACTQTU $ V1I. Éxamen 6. Ét- f z Ip of validi , tob;üï-i, obefi, et ptoprié fraterna Cotre&rio , de qua hicagitur, ac definitur, quàd (it ag OcRe]þand'et S, D. iacit. att. Quód ibi Charttatis vel mifericordia fmritnalis, [ PM non prohibetuc indigentibus mendica- quoper convenientem [evmonem conamnr [ te, fed probibetur divitbus , ne tam frairem, id efl, proximum amalo pe- ! ll tenaces fint, ut propter hoc aliquiege- cati convertere ad bouum virtutis, Aia ftate mendicare cogantur ; avatitia di- corre&tio eft , ait$. D. , quz adhibetie- fiy D vitum damnatur. medium peccati delinquentis,fecundüm lj AAd 2.R. quod David non viderit quod eft in malum aliorum , & preciput Tho boni communis, Exrhzc e(t a&us jufti- quarentes panem ex cupiditate & avari- 1 tia , ficut nuncfubinde dantur , bene ta- tiz, cujas e& confervare redtitudinem unius ad alterum , & vocatur judicialis; u men ex neceffitate, eftque faperiorem -erga inferiores pu -Ad *. Tuta Civilia puniuntrobuftos " niendos. N ex fola cupiditate habendi mendicantes ; De ea hic non agitut, Refp. z. Finis Correctionis. q l otiofos laborem fugientes. fratgmæ l patet ex dictis,- Corretlio fraterna. fraterma ef in & Refp, 3. Cortectio- n 22 pizcepto, & quidem naturaliac Deca- t Deé qua $. D. agit. Qudf *42 | Pff RU 8 .a4rt. logi dedile&ione proximi. Ira$. Thom. a.2. Et patet ex illo Matth. 18; v. 1$. t N QU.ERO XI. Quid e&, quis ejus Si peccaverit iz te , idelt, i's:ieme [ finis, ene in przcepto, & quando? A frater tuus , vade &8 corripe eumintrtt, tj XCVI1I. Ante R. Not. quód Corrediio g ipfum. folum , id eft, (ecrevó ; Sui Wal i fraterna ( ad quam etiam reducitür pa- andierit , lueratus. eris fratrem tumi p tetna, ) fit unum ex feptem operibus ff autem: te non. atidierit , adbibe teum n müifericordiz fpititualibus fuprà affi- adbuc amntm vel duos , ut inore duormm gnatis. Aliqui DD. diftinguunt jntet d'ïlu vel trium teflium flet omne vertm, P cotripere & corrigete , quod corzipete ud fi nom. audierit eos , dic Ecclfti f lii fit reprehendete & inctepare, cotrigete autem. Ecclefiam uon audierit , fittih scro fit ipfa emendatio vitz ; folet ta- W fieut Etbnicus j» Publicanus, ExEcott P"lhäz men hic fumi, & fumitur promifcue, z 17. Üatcniqu Hoc Notato $ e Deus mandffrvii de prosr * / b 750 fio. lx m"/fb)ä Refp. r. JuxtaS. Thom.art, . Du- Ratio, Quia ex pracepto natufet e P . Jlex eft cotrectio delinquentiss — una netur quilibet fratri , id c&,'proxifï?? *r*ïlï!cdtf qua adhibet temedium peccato;in quan- gravier egenti füccurrere; dum pi " tum eft malum ipfius peccántis, & ad fine gravi damno. 4 M *ïls,l ejus, non punitionem , fed emendatio. Refp. 4, Preceptan ) 'Frätcmækiïdr'rg- » nem & animz lucrum , velut ad finem &ionis non cft negativum fed affi mátt« N wï,äum Pra- il vum, ka S, Thom.a, 2. dicens: E ordinatut , &ccft a&usCþariæa.tis ,& iftf t [ d m 41 Deif Corrtélione þatärmï cepta negativa aältlg'ant » & ad femper , tor admonitionem non fecipiat , fed ad Corretlio autem fraterua ordinatur ad pejora labatut , e& ab hujusmodi corre- fratris emendationem , €8 ideo cadit ub Cione defiftendum. Hac ibi, l] pracepto , fecundim . quod eft. neceffaria Tertia. Opportunitas perfone & Perfonz , ut non fit alius; LU ad iflum finem , non autem ita , quód qua- temporis, libet loco cj tempore frater delinquens qui melius peffit facere. "T'emporis, ut WHIV eorrigatur, fiat tunc , qüando penfatis circumftan- Relp, £. Corre&tio fra'erna de pecca- tiis diíctetio dictat cum | majori fru&u to mortali fieri poffe. mottali. per fe loquendo gbh'gat fub 4arta..— Ut cotteptio judicetut ne- &atio : Qu ilibct; du;n poteft, tene- ceflaria , cenfetur autem neceffafia , tur avertere grave malum praícrtim quando peccator peream & non aliter -ime proximi: Sed omne peccatum creditur convertendus, ait Cajet. mottale, utpote mors animz , eftgrave Quinta. Utcorrectio poffitcommo- dé fieri, nimirum- fine notabili damno s malum proximi. Ergo. Refp. 6. Probabilius. eft, ut prtzce- cortrigentis ,damno , inquam,filutis,ho- ptum Corre&iovis fraternz hlc & nunc noris , famz , fortunarum,&c.nifi frater fuüb mortali liget , requiri quinque con- effetin exttema necellitate. ) j »H ditiones, quarum vel urá deficiente ( uti QUJERO XII. Przceptum fratetnas ji z fepe deficit ) non obligat füb mortali. Correütionis obligatneomnes homines, Prima conditio eft : Ut peccatum fit etiam fübditos ? -vel folos Przlatos ? : ] lJ! fectetum. feu occultum ,' & moraliter Peccatores ? ün conftet , proximum peccatfe mortaliter, XCVIII. . 1. Obligat ompes ho- i vel effe in periculo peccati mortalis , aut mines ad corrigendum idoneos , con- ll 1 4. .!5'. ET recidivz , vel commifitfe veniale peri- cuttentibus addu&is q : uinqqe citcums il culofum feu o:dinatum ad mortale. ftantiis. , — Sectrada. Ut fpetetut fractus , feu fic Conftat ex citatis verbis Eccl. 17, & L - ptobabilis fpesemendationis, ne redda- j tatione addu&ta pro R.3.ad Q. 11. Eft tll tür deterior, Unde $. Thom. a. 6.in autem hic fetmode corre&tione , qua fit glz [ i €, ait: Una t correctio delinquentis per folam admonitionem. perünensadPralatos , qua habet- vim & 2. In. Corre&ione fraterna gra- coactivam, & talis correctio non eft di- [JWWI: viot eft cura & obligatio Prezlatorum, mittenda ptopter turbationem ejus qui quàmalioram. — Ita$, Thom.a. 3. ad r. d cortipitut, (ed eft cogendus per poenas , Idem eítdeParentibus , Dominis, Mari- J / ut peccare defiftat, Alia veró eft Corre- 'f] J lUþ to, Tutotibus , tefpectu filiorum ; fet« &io fraterpa , cujus finiseft emendatio vorum,uxoris, &c. i Ge'inquentis , non habens coactionem , x.. 3. Praclatus feu Süperior fzpe non 7 td (implicem admonitionem, — Et ideo tantüm fuüb veniali, fed etiam fub mort. il i tenetur fübditos corripere de venialibus. t rl !,,f/ u i, probabiliter gcftimatur ; quod p quando » Mimnm : 458 TRACTATUS VIL Éxamen 6. quando nimirum vergupnt in notabile do & concutrentibus ptadi&is| citeum: ftantiis, tenetur humiliter fratetne cot- detrimentum Regularis difcipliuz. Idem eft de trangreffionibus Regulatum fub ripere delinquentem. Ita S.D.a. f. pona folüm obliganzium , vergentibus Rationem dat : CorteGtio fratern& per || in fimile detrimentum. fe pertinet ad aliquem , in quantum in Ratio : Supetior ex viofficiiin con- eo viget judicium rationis; Sed peccatum i fcientia tenetur Regularem obfervan- non tollit totum bonum naturz , qun — ; tiam promovete , rationem (tri&am de in peccante remaneat aliquid de redo ] fua , & íübditorum , animá redditurus. & judicio rationis, Ergo. Ergo. Notat tamen $, D. quód peccatum Ex quo fequitur , quód Superior te- pracedens , prefertim fifit mamfeftum, — . L neatur interdum inquirere in vitam Corre&tioni feu ejus effe&ui poffit po« . h Non ergo ille fubditorum , attamen prudentet, ( ne nere impedimentum. h alios turbet ; impartialiter, impaffiona- corrigens debet objurgare, fed ad patitet 4 cavendum invitare. L t, & nonniít przviá infamiá , velalio Nec fibi novam. robabili indicio. condemnationem corrigendo acquirit, h - Concionatoribus quóque cau:& agen- licét per hoc vel in conícientia fratris, i dum; dum & Cathedri: vitia corripiunt, j vel íaltem íuá pro peccato pratetito ne videantur particulares períonas tan- condemnabilem fe effe oftendat. lim gere , aut fcientiáconfeffionali uti, Vel Oppono: Matth. 7. dicitur: Qudw- LU maximé cavendum , ne. Prelatos? fug- des feflucam im aculo fratrisiuif ln geftu cotripiant , nifi fori& effet publi- . Ad hoc dico, ibi folüm reprehendi — cum fcandalum , v. g. hareís, peccatores qui alios corcipiunt ex j« i quod Íceretà monitione non poffetemen- 'étantia & hypocrifi, velqui, utfejutis — 1l dati, ficent , alios temerarié judicaut. Unde M LA &. 4. Przceptum Corre&ionis fra- fubditur: Hypocrira ejice primümtte — þm- ) bem de oculo tuvo , &c. - ternz etiam obligat fubditos erga Pra- hu latos , fic tamen ut congruum modum QUA&RO XIII. In Corrc&ion efta-: N terua «ítne fervandus ordo , ant & adhibeant, & non cum protetvia & du- . Püm zitia ;; fed cum man(uetudine & reveren- Matth..| 18. traditus, utnigairumdeiug tiá fiat. HaS D. a. 4. E quens, fi peccatum fit fectetum , priis Ào Probat hoc ex Apoftolo r. Timoth, moncatur fectetó , dein achibeantut te- lus $. dicente : Semiorem, ue imcrepaveris fles, tandem dicatur Ecclefiz2 - edobfecraut. Patrem. Exex Regula S. XCIX. g.affirm. cum S. Thom. M!O à Aug. zen foliem veffri fed etiam qpfius, & *, ita quidem ut peccatum &c;räru iu p fcilicet Przladi, miferem:mi . qui iuter priüs feme] vel pluries ( quamd i MM vos , quanto in locofuperiori, tauto in pe- bab [iter eff ípesemendationis) fec vicule majori ver[atur. af ; admoniione fit corrigendum , qu zl .'*j £0« n l 4 V, $, Etiam peccator; per fe quucnf non ptoäcia:,'), -adhibeaniar teftes; j " anlJ »- ul d De Corre£fione fraterua. 459 u tam quibus verecundetur & refipifcat, & proclamantut nullá fectetá 'admonitio- d & quibus imul admoneatur ; fi nondum neprzmiff4. Ergo, 3 emenditut , dicatur Eccleüæ , id eft, Su- . Religiofi tenentut obedite fuis ),A ; ts petioti, Prelais: Sed Prelati quandoque vel Excipit à fecreta admonitione S. D. communiter omnibus vel alicui fþecialïä g W a. 7, peccata publica , & hec dicit ter przcipiunt , ut eis dicatur; fi quid fit Plï';ïlx publicé effe arguenda juxta. Apoft. r. corrigendum. Ergo fecteta monitio jqf';i k Timoth, $. Peccantes coram omnibus non eft de neceffitate pracepti. argue , Ht À cateri timorem babeant. ^4d bec omnia Kefpondet S, D. a. 7. De occultis ditinguit:: Quzdam enim "d 1. quidem: Omnia occulta , funt W 2 od vergunt in nocumeuntum proximorum , Deo nota, & ideo peccata occulta eo- MU Íeu boni communis , vel corporale vel dem modo fe habentad judicium divi- at fpirituale , puta, fi aliquis occulté tra- num, ficut publicaad humanum. 'Et iïf)ä &et, quomode civitas tradatur hofti- tamen plerumqueDeus peccatotes quafi bus: vel fi hateticus privatim homines fecretáà admonitione arguit intetiüs in- N à Fide avettat: & in his oportet ftatim Ípirando vel vigilanti vel dotmienti. "u al procedere ad denuntiationem , ut hujus- d ». Dominus peccatum Judztan- dU modi nocumentum impediatur, nifi for- uamDeus ficut publicum habebat,unde o tt quis firmiter exiftimaret , quàd ftatim ftatim poterat ad publicandum procede- per fecretam admonitionem poffet hu- te , tamen ipfe non publicavit, fed ob- d jusmodi mala impedire, Quzdam veró fcuris verbis eum de peccato fuo admo- J nuit. T funt;|que folüm vergunt in malum pec- Petrus autem publicavit pecca- cantis, & ejusin quempeccatut, Er in tum occultum Ánaniz & Sapphirz,tan- TU4 his fervandus eft przdi&us ordo, quam executor Dei cujus tevelatione. i v& ]i'u(: ,r; C, Oppono 1, Apoft. Ephef.$.nos mo- peccatum cognovit. De fofephautem 7 j net: Effoze imitatores Dei, Sed Deus - ctedendum eit, quódfrattes fuos quan- df intrdum publicé punit hominem pro doque admonuerit, licét non (it. fcri- peccato , nullà fecretá/ admonitione prum. — Velpote(t dici quód peccatum (Icnw*ïf premifsà. Eroo. publicam erat inter fratres. Unde dicit y; d 2, Chriftus non legitur fecretó ad- l nïml,- pluraliter, accufavit fratres fuos. Hac monuiffe Judam , antequam cum denun- ibi. j tiatet, Item. A& $. Petrus Ananiam p -Ad 3. dicit : Hujusmodi proclama- & Sapphitam occuli? defraudantes de' tiones, quz in Capitulis Religioforum pretio agri publice denuntiavit , nullá fiunt , funt dealiquibuslevibus , que ( fecretà admonitione premisá. EtGen, famz non detogant. Unde funt potiüs [Puaïiï :37. Jofeph. accufavit frattes faos apud quafi quzdam commemorationes obli- fit Ótrem crimine pelfimo , nectamen eos W tarum culparum quàm accufationes ve Y friüs monuie, Erpo. denuntiationes. — Si tamen effent talia , JrrWM " terinfamiaretur , conttra j " EL In Capitulis Religiöforum aliqui H dc qqibus fta Mmm 2 pra- X du 469 TRACTATUS VIL Examen ". preceptum Domini ageret,qui per hunc Ad hoc noftet Francifcus *AtakvioPri.' | [/ modum peccatum fratris publicaret, matlus Cathedraticus Salmant, ait; Di- Hzc ibi. [ cere quód Corre&io fraterna meliis h. od l! 4Ád 4.ait: Pralato non eft obed'en- ciendo eft per Pralatum quàm per fo. i dum contta preceptum divinum , (ecun- d cium , ut dicit$ua ez , eft erroneum & li düm illud A. r. Obedire opottet injutiofum do&rine Chrifti, — It ille, Deo magis quàm hominibus. Et ideo kí D.cere autem , quód alio modo null; ted quando Pralatus ptzcipit , ut fibi dica- Communitas poffit bene gubernari ,eo- [ua 'tut , quod quis (civerit corrigendum, dem modo injuriofüm eft Chrifto & juri f X intelligendum eft przceptum (ane, (al- ! naitz , utpote cujus praceptum ef . | j Mz vo ordine fraternz Correctionis , five fet Communitati perniciofum , adeà- . p'aeceptum fiat communitec ad omnes, hi Que necin przcepto nec inconfilio, l five ad aliquemfípecialiter. — Sed fi Prze- Quid ff ex timore , tepiditate, vere- latus exprefsé przciperet contta hunc cundia , &c. fratetnam Corredionem - - k ordinem à Domino inftitutum,peccaret quis omittat ? gracipiens , & obedienteseiquafi contra Refp. Juxta S. Thom. a. 2. ad 3 , ptaceptum Domini agens. Unde non '",i)u peccat folüm venialiter, fi tamenitapae &l eífet ei obediendum , quiaPrzlatusnon tatus fit ,quód omnia Charitatifraternz eft Judex occultorum ( fed folus Deus ) poftponetet , íi probabiliter crederet M nifi in quantum peraliqua indicia ma- fratrem à fe emendandum , & nifi ex nifeftantur , puta, perinfamiam , vel per MMI omiffione correctionis proximo feque- aliquas fufpiciones. Ita $, D. retur notabile damnum animz;ut fiho- 4l Ex quo fequitur , errarc R eligiofos , mo peccaret ex ignorantia culpabili, h qui Vifitatoribus denuntiant Fratres de quá difficulter liberabitur nifidoccatur, - €rimine corte&tos, vel ordine Chatita- Excipio fi fit Prelatus , hic enim morta- tis non fervato, Optimé proinde fa- liter peccat , fiex timiditateomitt, m 35 Cot» Wi J xiunt Vifitatores , qui ante inquifitio- rectionem. Ms mem admonent Fratrcs*, ne denuntient 114 ff peccatum . eílet prateritum, T tos, qui de fecretis peccatis cotrecti nullo rel;&o complacentiz veftigio ,nte h funt. * damniaut recidivz periculo ? - T CI. Quid ergo [entis de Statuto So- fr Cum Soto & Bannesdico noneffeobe ] ll ) cietatis, quo ( ex rationequód Corte&tio ligationem corrigendi. :^ d. Ti Ératerna meliüs facienda eft per Prala- QU!E RO XIV, Tenertisne cort ! " WWM ] tum) defectus Fratrum non premif;á eum; fecretà admonitione deferuntut. ad bili? qui peccat ex ignorantia mvmd- 1 3 (ij/(' &/ & «[,U( T Pralatum , nonut Judicem , fed ut Pa- 'CHi, Ànte R. vide íu 4 3 x-'l &rem ,fatáà quolibet Novitio , ante vo» prà d/c,ign?r'.;';; 1 lt tia & de lege naturali. l. &otum bienniiemiffionem , renuntiatio- Refp. r. Teneor &tenetur o [P "Af &c juris ad famam ? h homo ( juxta ptobabiliorem fenten- - uam * ^ De Correchione f!&atämä. 46i " tiam)à proximo tollere ignorantiam conqueti de denegata fibi abfolutionein culpabilem feu vincibilem cujuscunque cafu Kefp. 1. t jutisnaturalis, divini & humani;dum Confideranda etiami hic funt Fs i eít in periculo peccandi mortal.ter ; uti meuta & Axiomata illa Juris: (rilize T & iguorantiam facti contra talejus ; fi feandalum permittitar , quam Qeritus fit (pe; emendationis , v. g. (i Petrusac- vitla re»linqlit//zmr. Potens alios ab er- p cedat ad Mariam,vincibiliter pu'anse(fe rore revecare & tacens, feip[um errare ä [ füam uxorem , cüm tamen non fit.- Vel demon[lvat. Ervor cui minime refiflitur ; r i fiSacerdos ignorantet vellet confecrare approbatur. Yem illad: A lex ob- I n 2 inaqua. ligat ad a&l us inutiles ,€8 otiofos, Magna Ratibe. eadem quaz data eft proR ergo prudentia eft neceffaria , nec potef $,& ; ad Q. r 1. & Eccl. 17. citat. una certa regula (tatui proomni cafu. ( Nota: banc & fequentem K. deomni Cafus qui denullitate matrimonii in- d quidem homine, fed in majoti rigore vincibiliter vel vincibiliter ignoratá pof- veram effe de iis, qui gerünt alioram fent preponi , refolventur. in proprio j cutam , ut funt Pater, Maritus, Domi- loco, nim. Tract. ult. Exam. 5. Q. 8. Ti mnus, Princeps, Epifcopus, Pralatus ,. ubi multa dicentur quz hicfetviunt. C &c. QU.AERO XV. Licetne aut expe- v '&, 2, Idem teneo de ignorantia in- dit interdum , hominem perditum non u Jf vincbili (quz an refpe&u juris naturz ftatim corripere, (ed permittere labiin fspt dati poffit;/hic non deciditur, fed expli- pejora, uteó magis confufus faciliüs s eatum eft füprà de Legibus) fitamen fit emendetur & refipifcat? li fi Ípes .enïcndat;onis , fdkem in futu- rum. CIHI. Ante R. Not.. Quód Deus da- jiu plici ratione. permittat mala. Primó, IS»W*-," Conftat ex cit. Ecclef. 17. Unicuique In poenam prtiorum peccatorum ttadens jl mandavit Dens de proximo [uo..— Hac peccatores in reprobum fenfum,ut Scri- in re maximtattendere, & paeaitentes ptura loquitur. 2. Ut homoferventiüs inftuere tenentur. Confeffarii , utpote T refurgat , && poftea cautius vivat ; ficut uüsgentes nontantum officio Judicis, forte permifit peccatum Petri, Hoc no- Ícd & Do&otis , ne Sacramentum con- tato * " ferant indigno, uti fieret (iltem in prio- nnlgsdicowï x. Licet tutior fit fententia negans , j ricafü. Etcopitandumeft , quód licét probabilior tamen videtur affirmans , admonitio & inftructio non videatur quó1 liceat permittere talem hominem fortt^ prodeffe hic & nunc, proderit tamen ad labi, eá intentione , ut ferventiàs re- f 1ng" oc r. Ut proximusliberetur àfua igno- fürgat , ut fenfus fit quód cotrectio dif- l 1 ( rant. — 2.Utmalum ftatum in quo eft, feratur ad tempus, & permitta:ur po- jf cognofcat , & forte aliquando re(ipifcat : tiüs non (tatim refurgere, ut eliciatur lhl & fic in futurum proderit 3 patietur pl " ex malo bonum, quàm quód permitta- sng'x'q.remotfus conícientiz, 3. Ne poffit tür peccatum, rl Hzc Mmm j "ts nb 62, TRACTATUS VII. Exaäm, 7 Hac,R.fupponit, quód homini non li, bene tamen ex. intentlone aliäujusk liceat peacatum;quod evitare poffumus, boni , ratione cujus poteft eriam ipfi 1 permittete in paenam. prioris peccati , peccanti evenite utilitas , uti & aliis hocenim modo peccatores punire folius Unde fuprà oftenfum fuit , rationaabili. Deieft. k tet permitti Lupanatia. Item à data R. excipitur cafus ,' quo Not. quód licét nen fint faciendamz- [ timetur ,ne proximus cadat in graviffi- [: murn peccaturm , y. g. ne fiat Hzreticus, la, ut eveniant bona, bene tamen pet- m Apoftata , ne communicet in mortali , mittenda, De quo vide füprà, an ex &c. Hoc fuppofito duobus malis culpz poffimus cpnfülcrg ! p minus. : [ Ratto ef? y. Correptio fratetna pro f. j ne habet cmendatigncm fratris. Ergo Quati hic poffet , an homo teneatut LI facienda eft eo modo , quo meliüsad proximum corrigere cum periculo vitz2 Wl hunc finem conducit, 2. Licét non Sed ad hoc patet ex ditisinhoc Tradt, W debeat permitti malum fub ratione ma- -Exam. jcm83. X X þ.- 5 ; AIJAP nj VORDRIOESDEIQSRDS DA Ed E ID Q i ul T RDM EXAMENVIL. — &W li Tf De evitiis Charitati oppoþis , nimirum Odio, Dij?or'dia,f' Contentioue , Seditione , Scandalo , Schismate, fjf ml]( Bello, Duello , Rix&. - ü IQ Suj) ! Odmm 1, 2. Q. 34. per ö.articu'lbs. W Pfüxl " Evidenda priüs hic funt que - tas poteít odiffe, ni(i (b fpecie mali, & lj in Exam. $. n. 74. & feqq. nihil amare, nifi füb fpecieboni,lict W R di&a íunt de dile&ione Dei, in re non fittale. — Hinc patet, qui dj proximi , & inimici. fpecie fitOdium Dei & proximi, nimi« ?w rum averfro voluntatis a Deo velpraxi- Wffg QUAEROL. Quid &quotuplex eft ? odium ? s [ub . [pecie enali J?"' nacig/i;fägïfefgn- jl M CIV. x. 1. Odium in genere e& £4t0. ? averfio voluntatis ab eo , quod repraz- Oppozo : Si folum malu m 'potc;l; U 4 t qui N .IO fentatut ut,xmalum; nihil enim volun- odio haberi , quomodo pot . difle ,MWI 46 De witiis Charitat oppofttis. ediffe Deum , càm ille fit fümm& bo- Sed odium Dei opponitur dilc&ioni * nus ? Dei , in quaconíiftit optimum hominis, j Ergo odiumDeieft peflimum peccatum Explicat hoc.S. D. a. 1. dicens: quód Deus, ut eft in fe , non poffit odio haberi, hominis. z. Defe&us peccati confitit in avere bene tamen fecundüm quosdam effe- &us, qui repugnant inordinatz & per fione à Deo: Sed hzcaveríio major eft I 2! peccatum depravate voluntati , ut funt in odio Dei quàminaliis peccatis. Ergo. infli£io poenz,, cohibitio peccatorum Min.Prob. Quod eft perfe , majus eft p n per Legem divinatn , quos effe&tus vitia- €o , quod eft (ecundüm aliud : Sed aver- ta voluntas attingit ut fibi males , mo fio à Deo in odio peccati importatur per ? ? leftos, &c. fe, in aliisautem peccatis quafi partici- W 3 2. Odiumeft duplex, Unumabo pativé & fecundüm aliud. Ergo. Min. wxh -minationis , alterum inimicitiz. Pl'i,- prob.- Per odium Dei homoavertitur jb -mum eftaverfio voluntatis ab aliquo, in à Deo, fecundüm fe & directé , inaliis quanum mihi velalteti , quem amo , autem peccatis, puta , cüm áliquis for- nicatut , nonavertiturà Deo fecundüm: malus apptehenditur. Secundum eft, quo volo malum alteti perfonz , ut illi fe , feo fecundüm aliud , in quantum M maléfit, Et per atrumque pote&t homo ícilicet appetit inordinatam dele&tatio- exatdeícere in Deum , & in proximum. nem , quz labet annexamaveifionemá In Deum ; (i enim avet(etur dictos effe. Deo, Ergo. | &us ut fibi malos , e(t Odium abomina- Oppono y. Omnium graviffima funt tionis i» Deum; fi Deo optet malum, peccata in Spiritum S. uxpoteirremiffi- li v, g. ut deftituatut fuáomnipotentiá, ut bilia: Sed intet ea U)D non eft odium Dei. ^ n delinat effe', et Odium inimicitiz in Ergo. j Beum. dem proportionabiliter dici- 2. Peccatum confittit ín elongatione tut de proximo , ut fi voluntas eum at- iDeo: Sed infidelis , utpote non ha- tingat ut(ibi nocivum , vel ei optet ma- bens eognitionem Dei , magis eft elon- uin. gatusabeo. Ergo infidelitaseff pecca« Á &ed ff proximus nequam eft, nonne tum gtravius odio Dei. licet eum odio habere? 3. Odiffe pamam non e(t maximun j Í t Litet quoad nequitiam , non quoaä peccatorum : Sed Deus folüm odioha- ] ( j naturam feu betut ratione cffe&uum , fcilicet eft foprá. perfonam , ut explicatum pæn'æ-'- f Fü, Ér$o. "'. VN QU ZROITI Odium Dei eftrie pec- J: W Hzc omnia folvít S. D. a, z. cít. ; Ctum,& 44d 1. ait: Sicut. Gregot. dicit : Aliud 1 ] i ) - mum? quidem qmnium graviffi- eft bona non facere, & aliud eftbono- l TL - 0 €N. s. affirm, cum S.D, a.2. Rario- rutt odiiffe datorem ; ficut aliud eft ex l (l &t dat, 1. Optimo opponitur peffi- przcipitatione , aliud. ex deliberatiore peccare, Ex quo datur intelligi , qnód i "mm, 'ut patet perPhiloF ing. Edic. odire f N Á64 TRACTATUS V. Exameu 7. odire Deutr otnnium bonorum | dato-: CVL y. affirm. confidetando feordi.. rem, fitex deliberatione peccare , quod fttt naticnem peccati , non damna ex eofc. 1 u eft peccatum inSpititum $. Undeodium cuta, 29 guni Dei maximeeft peccatum in Spicitum S. Declavat boc S.»D.,a. 4. Peccatum , Íecundüm quod peccatum. in Spiritum quod inproximum comm ttitut , habet v unil y! S. nominat aliquod genus fpeciale pec- tationem mali ex duobus. 1. Ex deor- cati. Ideo tamen non computatur in- dipnatione peccantis. ! Qimii 2. Ex nocumento: h ter fpecies peccati in Spiritum S. , quia quod infertur ei, contta quem peccatut, teri m geneualiter invenitut in omni (; ecie ut patet in homicidio, furto, adulterio, ? fdzt peccati in Spiritum S. Hzc$.D. Ex &c. Primo modo odium Dei eft majus £j quo patct dift, min. peccatum , quàm extetiotes actus qui j &tgtn ."dd 2 Majoreft vera folüm de elonga- funt in proximi nocamentum, quia pet li tione voluntatia. UndeS, D. ait: In- odium maxime & ratione fui deordina« ", fidelitas non habet rationem culpz , nifi tur voluntas, a&tus vetó externi tan« in quantum eft voluntaria. Et ideo tantó tüm fuünt peccata,, quia procedunt à D l,Pm! Tinon. eltgravior , quantó eft magis voluntaria. quodam odio intetiori , faltem virtali, if Quód autem fit voluntatia , provenitex nec funt peccata, íi voluntas non fit hoc quód aliquis odio habet veritatem , deordinata , puta, cüm quis. ignotan« Altuptoy (UhG quz ptoponitur. Unde patet ,quód ra- ter , vel Zelojuftitiz ; homínem occidit, tio peccati in infidelitate fit ex . odio Sed quantüm ad nocumentum, quod * ii UA Dei , circa cujus veritatem eft fides. Et proximo infertur , pejora fünt exteriota W&m& ideo ficut cauía éft potior effe&u , ita peccata , quàm interiu odium. odium Deieft majus peccatum quàm in- QU.A£ERO IV. Eftne omneodium Qp g& Hoc ibi. IPAIM ] fidclitas. proximi peccatum ? Ad 3. Maj. eft veta de poena fecun- CVIL g. 1. Odium abominationis Wt düm fe , fal(a deci (amptácum Aucto- proximi fecundüm ea , qua proximusá Plütegr D " p re ejus. UndeS. Thom.ait : Non, qui- Deo five per naturam, fivepet gratiam. cunque odit peenas , odit Deum peena- habet , (empet eft pezcatum. Wi * tale o À dio habc tum auctorem, Nam multi odiunt poz- Ratio: Bonum qua DIOMM nas, qui tamen eas patienter ferunt ex re, eít peccatum : Sed. proximus füb J t reverentia divina juftitiz. Unde Àu- di&a formalitateeft bonus. . Ergo. Yüttr à UT [ uft. dicit 10. Confeff; c, : 8, Mala pa- Quomodo ergo explicas verba Chrifti D nalia Deus tolerati jubet , non amari, Luc. 14. quibus vult , ad fe venientes Til odiffe Pattem & Matrem?. 7) Sed prorumpere in odium Dci punien. tis , hoc eft habere odio ipfam Dei ju- -Explico ea; intelligendo, vel utodiffe bomt&[( li ftitiam , quod eft g idem fit , ac poftponere , relinquere, &e p tum Ita, $. D, D ravgfïïm um :pecca- od vel ut fermo fit deaffectibusinordinatis a!u I proy QUAERO III, Odium proximi ett- parentum , quibus nobis impedimento füb qua h iU ne gravius c&terispe funt in. progreffu virtutum , "o [ gcatisin Päqu?upj fatione :; A commifts mllkfmur ..... De vitiis Charitati oppofrtis. 4ó6g tatione fünt peccatores , & iniqui, qui QUARO VI..Licetne ptoximo uttales odio habeti poffunt & debent, procurate malum juftis de caufi; & mo- dis ? , " juxiaillud. Pfal. 158. Pejrfe&'a odto ede- ram illos, CIX. &. r. füb dift. Éx iraaut motivo " w. ?. Omne odium inimicitiz pro- vindi&z eít peccatum mortale vel ve- " u ximi cft peccatum, niale juxta qualitatem odii vel mali pro- Ratío : Quia pet hoc defideratur al- curati, teri malumut malumeft , quod fempet Ratío: Quia lic&t caufa fit jufta , uti & módus, motivum tamen eft malum, te&z tationi repaignat. Ergo. g. 3. Odium etíam proximi pet fe bonum autem confurgit ex integra cau- Qu Hinc feu ex genere(uo cft peccatum mortale. fa, malum ex minimo defe&a. jj Judex fententiam juftam ferens ex ira , Ratío : Quia opponiur Charitati. Dixiper f2 , quia per accidens fit venia- peccat moraliter ; licét nonteneatur ad . ( fcítitutionem, D le. 3, P'ropter adtás imperfectionem , l Refp. z. Procurareproximo malum ut,quianon eft cum delibetatione perfe- Qá, 2. Propter exiguitatem objecti, ex motivo rationabili , non eft pecca- ) Vf üt quia proximo optat malum , fed leve. tum , ut fi procurando meam folutionenm Yi Ü QUJERO V.Licetne dealteriusmalo adducam ptoximum in debita , vel fi (ol- x audere, de bono dolere ? licitem punitionem malefac&toris, licét uf CVIIL Refp. fub dift. ex motivo enim isindepatiatur damnam, nonta- (fti averíionis & diíplicentiz. perfonz illi- tnen fum illius caufa. ) jl citum eft. Ratio : Quia utor jute meo, & quam- En li Ratio ; Quia tale gaudium & triftitia vis tam citó non exegiffem,6i me non of- conttariantur Chatitati , nec aliunde fendiffet ; (i tamen rationabile moti- u If ^ golffunt oriri, quàm ex internoodio,Ex vum babeo exigendi, v, g.incommo- j " qüt motivo honeíto ( quod omni averfione dum,quod patior ex detentionepecunia i il " caret ) non eft illicitum , v. g. optate mez , non dicor vindicare exigendo , fed u mortem pradoni , ut negotiatio fiat fe- potiüs denegare beneficium , quod prz- ftare nonteneot. 4 g cura: egritudinem peccatoti , ut. con- um vertatur ad Dominum: dolere , quód QUJERO VIL Licetne fibi optare .)anr homo iniquusadeptus (it officium , quia inortem ? malé tra&atutüs e& populum. - li v CX. Refp. fub dift, $i fiat ex motivo p? 1r Ratio: Quiatale gaudium & ttiftitia defperationis , eft mortale ; i fiat ex fuam bonitatem vel malitiam famuntà Mcm* motivo bono, v. g. ut quis ardentiüs . motivo , ex quo eliciuntut, nec feruntur m[l([nl f m Deum amet, ut Deum non ampliüs of- I in malum proximifub ratione mali , fed feadat , &c. peccatum non eft. j d LeMfl füb ratione boni: nonenim defideratur Qüll l o Ratio: Quiain ptimo cafue&contra - mots predonis, ut homicidiumcft , (ed " [46/ Chatitatem (uipfius , non in fecun- f do, D j quatenus eft caufa qu? etis publicz, Nna Quia 466 TRACTATUS VII.. Examen, 7. Quid fi faemina fzepe fibi optet mer- hii parentis , à fe in ebrietate perpetrato, tem , ut evadat fzvitiam matiti, à quo propter ingentes divitias inde ex hate- ! um duriffim? ttactatut ? ditate con(ecutas. | &A - Dico , ptobabilius effe quód morta- QU/ERO IX, Quid fentis de iSHr- pptt liter peccet, fi fiat ferió & cum plena de- mo quiin doloribus clamat » Coqueri- . tf liberatione, tuf , triftatur , corpusagitat ? Mi Katio; Tum quia non eft Domina CXII. s5 r. fub dift. Si ille ex " hd fu$^vite ; tum quia delinquit contra nz corporis comtnotiones le ,& r Qharitatcm fibidebitam in materia gta- moderatz , & absque alia indecentia,nec y14 vt. z demonftreut aliquam — amatitudinem ttizi: - QUAERO VIIL Licetne ob aliquod fp:titüs, refignationi & regulz rationis emolumentut temporale altetius mor- | m" ytunti W ] oppofitam, non fünt peccata, V | tem optate, faltem cum debita modera- Katío : Qu'a (unt effectus nature (en- li ) tione, ut fi uxor marito, à quo duré übilis, quosanimus, etfi pacatiffimus , "nn tra&atur, optet mortem ut à Deo ei tegete non Ilmper poteft, prout vellet, "ndete infligendam ? multi enim Sanct fj D. CXI. z. Probabiliüs negativé. verunt. —i in doloribus clzma-, w Katio: Quia tatione precepti Chari- .. 2 Si motus illi (int nimis violen- 01 tatis tenemur vitam proximi praferte ti & conjuncti cum indignatione, fünt u tXþlimm commodo noftro tempotrali, Et certé peccata , fcd nonnifi venialia, oppofita fententia afTerens , quód. hoc Katio t. partis. Quia fic conttatian- " non tam fit velle malum proximi qudm tut virtuti patientiz , cujus eft confit U bonum inde fecuturum , in praxi peri- mare animum ad moderandam trifti- fb culoía eft , quidquid de ea fit fpecclati- tiam ex morbo provenientem, ram(up,gdc' yé loquendo. Katio 2. partít; Quia omnia ilh Ti Not. Inter 65. Propofitiones ab In- non funt niíi quidam exceffüs doloris & Wi Anocentio XI. damnatas effe & lias:N, 1 j* triftitiz per talia externa coporisfigna j Si cum debita moderatione facias , potes manifeftatus, qui mortalis efle non po- j Hllmg? W absque peccato mortali de vita alicujus AT n tef£ , nifi ratione fcandali aut »al'tcrius ttiftari, & deillius mortenaturali gau- mali ex tali impotentia fecuti. IU dere , illam inefficaci affe&u petere & QUAERO X.Eftne peccatum de(ide- "ii defiderate , non quidemeex difplicentia rare vel procuraremalum, animalibus perfone , fed ob aliquod temporale proximi? De quo $. Thom hic q. 76 Y BI/ Ildjy emolumentun, Et n. 1 4, Licitum eft a. 2. H abfoluto defiderio cupere mortem Pa- Ufïoblqu CXIIT. y,. 1. fub dift, Si fiatexodio tris, non quidem ut malum Patris, fed ut proximi , malam optatum referendoin NI h0 bonum cupientis : quia nimirum eiob- ipfum, eft peccatum mortale vel veniale m ventuta eftpinguislhiereditas. Etn. z g. fecundüm qualitatem mali defiderat . R'ICU Licitum cftfilio gaudere de. parricidio feu ptocurati, - J le t Rm'c,: d ? De vitiis Charitati appofetts. . 467 ordinate oftendendum, noftram volun- Ratío: Quiahoceftodio habere pto- l ximum in fuisanimalibus, tatem voluntatialteriuspreftare. — Vel, &. 2. Sifiat excaufa rationabili, v. g. Difcordia eft , quá quis voluntai alterius l de bono divino aut humano, cui debet propter damnum quod animalia infc. n funt , non e& peccatutm. confentite , fcienter & ex intentione «onttatiatut. Ratio: Culaad repellendum notabi- Id J le damnum poffunt etíam occidi. Ergo Kefp. 2. Difcordia Formälis, feu ex m &c. intentione talis, eft peccatum mortale " 'i:rä.- & paífione in ipfa ex genere fuo. A. &. 2. Si fiatex Mm animalia , absque odio vel damno pto- Ratio: Quia dire&e eft contta con- ximi, tantüm eít veniale , ratione irz A cordiam Chatitatis juxta S;, Thom. Dixi i inordinatz, non ratione animalium. ex geuere [no, quia fit veniale propter i Ratío: Cüm enim hzc homini fint imperfe&ionem a&tüis , vel ex parte vo- [[l u fübje&a, potef illa odio habere , percu- lentis, ut fi fit motus primus difcordiz, tere, occidete pro libitu ,feclufo damno vel ex patte materiz, ut fi (itin te levi ; h u ptoximi, De his plura infrà de impre-. eft autem res levis, quz non eft neceffa- catione. tia ad falutem , v. g. non velle fugere M . QUAZERO XI. T'eneorne in Confef- mendacia mer& officiofa. ii lV fione exprimete fpeciem mali , quod Notantet dicitur in 2. definitione ( ait proximo o Cajetanus) cui debet cozfentire , quia | i fum? puvi , vel de quo gavifus : TA completum difcordie peccatum tollit CXIV. s. Probabiliüs affitmo , 1o- concordiam, non quamcunque , fed de- A. quendo confequentetad fententiam no- bitam, quia fcilicet ex debito eft, aut m ftram fuprà de circumttantiis intra ean- w eífe debet inter proximum & fe aut dem fpeciem notabiliter aggravantibus. alium,circa bonum divinum vel proximi 1 Et tationes ibi adductz etiam hoc pro- neceffarium; quód fi unus zftimet effe f CX(CE?-' bant. Unde notabiliter graviüis peccat, tale, alter contrarium opinetur , vel i qui alteti optat mortem , peftem , gehen- fentiat , eft difcordia. Sienim quisno- monulbä nam,&c.quàm qui ei optat amiffionem lit concotdate cum proximo ad bonum [;-ydiïl alicujus animalis,vel etiam pecuniz, etfi fupererogationis (puta , ad ingredien- "d in magna quantitate, dum fimul Religionem ) non fpe&tat ad p L vitium diícordiz , quia ad hoc bonum l?mü ! 'Bifcard'z'æ q. 37. Contentio q.38. nontenetur confentire. j hi Utrobique per ?. artic. QU.ERO XIII. Contentio quid & l. quando peccatum et(t QU.ERO XII. Dfcotdia quid & p "] quando peccatum eft ? CXVI. z. i. Contentio eft vitium inclinans ad inordinat& altercandum, f j . CXV. g. 1. cum $. Thom, q. 37. NamS. Thom.q. 38. a. t.ait: Conten- lmüm W 3,1, Difcordia eft yitium inclinans ad deteeltcontra aliquemtendere. "Unde Nnn 2 ficut ag 468 TRACTATUS ViII. I:'L»mmm " ficut di(cordia cotittarietatem quandam hii Schifma, itportatin voluntate , ita contentio im- nj portat eam in lecutione. De boc occaftone Hærqþ*f&j Atofla- Hl Refp.2. Contratietas locutionis po- fía , ad quas Subi[ma prop? accedit, jdm D tcft attendi dupliciter, ait S. T'hom ibi- atfum efl [oprà Tradl. 7. Exam. 3, dem: Uno modo quantürn ad intentio- 2. $9- | onda nem contendentis ; fi enim contrarie-. thim tut vetitati , eft vituperabile ; fifalfitati , Bellum.. ! lum eft laudabile. Alio modo quantüm ad jidicio modum , & fic confiderandum eft, an De quo $. Thom, queff. 404 p;r 4. 177 ATE talis modus . contrariandi conveniat & | Wh! 0þ0n períonis & negotiis , quia hoc e& lauda. QUAERO XIV. Bellum quid &quo- j n bile: vel an excedat convenientiam tuplex , & quá ratione licitum? lg. petfonarum & negotiorum, & ficcon CXVV. x, s. Bellum eft congrö(ïïo' A ptüet : plurium. vi & armis fatacontra extra- tentio eft vitupetabilis. ncos, i Differc à duello , quód hoc fít *uthin Refp. 3. Si Contentio pugnet contra paucorum contra paucos , fiveconcives Veritatem cognitam , quoad gravitatem fint five exrranei, Item à editione, hac itrol peccati judicanda eft juxta aaturam veri- enim eft plurium contra pluresineadem. TT tatis 5 hoc eft, ( veritas impugnata , cft At Repübli(:æ g d. vetitas Fidei , aut neceffaria ad falutem . z. Bellum aliud eft defenfivum alicujus, (ive quantüm ad animam ,five "Oi Y quod affumitur ad in juria:ix( qua mo-- i, quantüm ad corpus,five quantüm ad res raliter cft in fieri) repellendam : aliud feu famam ; & breviter, five veritas eft "g, p offenfieam , quod affumiturad obtinen- Fl! Eæa [ talis, utejus mendacium elfet pernicio- dam (atisfa&tionem pro Iu X injuria jafni il du fum , Contentio pugnans contra eam ta.. 4 m eft perniciofa, ideoque peccatum mor- 3 3. Utrumque bellum pet fe hi —veäæ P [ il talc ; fi veró non fit mendacium perni- licitum. I:a $. D.a. 1. dy ciofum , erit venialeutexplicat. Ca- A j jet- ; Raro: jure naturz ommnibus con Ti Ij m P ce(fum cft vim vi repellere.Ergo ifcitum f d Hoc intelligitur de Contentione for- eft bellum defenüvum. Dein, fi non D ddtfg fs mali , feu de eo qui ex intentione pugnat effet quandoquelicitum bel'um inferte Contra veritatem , fi enim fieret difpu- ( quod cft offenfivum ) poffet Princeps Zïfm ' V tationis vel exerciui gratiá, eft laudabi- abfolutus feu Respublica Supetiorem lis , nifi forté effet exceffuüs in modo ac 5 Q clhü non agnofrens alii imponc infettt Dfom T clamore, ratione cujus poteft fieri pec- quamcunque ínjuriam : Sed hocneme t catum veniale , imó mortale, fi admittet, Ergo. li A adeffet fcandalum trahens Dixi in R. 3. pe r [e : Quia bcIl'uni ET Jl c llicitum ex de- jl ad mortale, : (j WT per accidens potca;Aäsrii "gt IF um t De Belle. 469 -fe&t u conditionum requifitatum ad bel- 1. 22. contra Fanftum : N Voc;ïndi cupi- ditas , ulcifcendi crudelitas, implacatus lum juftum. — Proquo T & implacabilis animus , feritas rebellan- s.4. lria requiruntur ad bellum ! juftum , quz affigoat S. Thom, cit. a. 1 di, libido dominandi, & fi qua funt inc. fimilia: hzc funt quz in bellis jure cul- IL Primo au&totitas Principis,cujus mandato bellum ef gerendum, — Non pantut, enim pertinet ad períonam privatam Qnarta ab aliis affignatur conditio , bellum niovere , quia poteft jusfuum in ut nimitum in bellando debitusfervetur Similiter judicio Superioris profequi. modus , puta , ne parti contrariz alia in- T etiam convocate multitudinem , quod in ferantar damna , nii quz necelfaria int bellis opertet fieri, non pertinetad pri- ad omnimodar fatisfactionem pro in- n vaam períonam, Cüm autem cura jutía illata, & expenfis toto belli tem- Reipublicz commiffa (it Principibus , ad porefadtis, Item ut media , que in bel- eos pertinet Rempublicam tueti, Et lo adhibentur , non prziudicent Reli- ficut licit eam defendunt materíali gla- gieni, Juftitiz , Charitati, &c. — ltem, 0i dio contta interiores perturbatorcs,dum ut ante bellum petita fuerit fatisfadtio , 05;" puniunt malefa&otes, Rom. 13, . JVop & à parte adversà äenegatg. us fint cau[a gladium portat ,mimfler emim Affigna quasdam injutias notabiles , " Dei eft , vindex in iram eiqui male agit : quz fint jufta belli caufa , fatisfactione ita etiam ad eos pertinet gladio bellico petità & denegatà. M Rempublicam tueri ab extetioribus no- CXVIIL Dico:Sunt r. Denegatio r]dm ftibus, Tales Principes funt Papa,Im- perator , Rex Hifpan'iæ, Galliz , Res- innoxii tranfitus , & fimilium , qua jure d Gentium debentur omnibus ;ficut enim jJmo publica, v.g Veneta , Supetiorem non r aenofcens. quilibet privatus poteft tranfire pet tu- » me Secundo :. Requiritur caufa jufta , ut vm agrum , fiis habeat fervitutem viz .irr fcilicetilli, qui impugnantur , proptét publice , ita & gensex zquitate & jure aliquam culpam , impugnationem me- communis humanz focictatis pet vias "T 2. Ptetioía [ feantut , v.g. ut vindicare neglexeriut, publicas alterius Regni. jf quod àfuis improbe fa&um eft; vel Principisdetenta , Civitasinvafa, etiam. i " teddete , qucd pet injuriam ab-lagum. garva ob periculum amittendi majora. eit. u - jl qkl if 3. Suppetiz latz inimicis. 4. Publica í l Tertio : Ut i"rïtcmiïä bellantium fit Principis contumelia. 5. Kebellio Sub- W ( t1ecta , quá (cilicet intenditur, vel ut bo- ditorum, 6. HarefisSubditorum.7. De- WW' | mum promoveatur, velut malum vite- fenfio malcfa&orum ; ne pornas Iuant, if o ii tur. NNam lic&t adfit authoritas indi- $. Feedus violatum. 9. Negatuslocus &dicationis vetaz Fidei. r centis &jufla caufa, fi tamen intentio pr ] l non fit tecta , bellameft illicitum. Pto Oppozo 1. contra R. s. & 4.Matth.26, t (l wæ'l quo $. Thom, ditat $, Auguft, dicentem Chri&us. dicit Omnis , qui accepetit | í Nnn 3 ; güm iib 470 TRACTATUS FII. Examen7. gladium, gladio pedbit. Ergo bellum pacis utilitatem vin 4 non eft licitum. Hzc ibi, cendo petducas Iu D 2, Bellare contratiatur divino pre- Not. Siex bällo/injüüo facilepravi. - p CCPIO. Ergo. Prob. ant. Matth, . . deantur eventura damna longt exce- feftyti dicitar : Ego autem dico vobis , non dentia zftimationem tei debitz, fit illi- jrinf refiftereimalo. Ec Rom. 12. Non vos citum. Hinc boni Principes, etiom * á defendgixtes, Chatiffimi , fed datelocum H fuperiorem non agno(centes, folentaf- ft inj ire. Ergo. fumere alium . Principem ut' Judicem Iterdu 3. Quod conttariatur virtuti , eft pec- compromi(latium aut atbitrum , & non f( €atum: Sed bellum contrariatüc virtu- cruento bello vindicatejusfuum. It pl ti, nimirum paci, Etgo eft peccatum, QU ZE R O XV. Licetne in bello j1- A at m Hzc folvit S. D. art.cit. ad z. Sicut fto hoftes fpoliare, occidere , in fervitu- W ht Auguft.dicit: Ille accipit gladium , qui tem tedigere, etiam innocentes ? onftt nullá fuperiori aut legitimá poteftate CXIX. z. 1. In bello jufto tam de- Db x aut jubente vel concedente in fanguinem fenfivo,quàm ageteffivo licitum eftho- Al alicujus atmatut; qui verócx authori- ftibus ( etiam par.á vi&oriá ) ufque ad tate Principis vel Tudicis , fi fit perfona 4 ällppay plenam fatisfactionem inferre damnayt &Idhcm; privata, vel ex Zelo juftitiz , quafi ex atces deftruere ,. provincias occupare, h auctoritate Dei , f1 fit perfona publica, thub teosoccidete. A t gladio utitur, ipfe nonaccipit gladium , Ratio. Quia hic eft finisbelli, MMW fed gladio ab alio fibicommiffo utitur , Bu undeei posaa non debetur. Nec tamen g2 Licitum eft in bello jufto holtes bouis fuis fpoliare , etiam innocentes, ?!wm' etiam illi, qui cum peccato utuntur gla- dio, femper gladio occiduntur, fedipfi fifint pars. Reipubl. delinquentis , & 6////&!/ Em maxime illis bonis; quibus hoftiscontra. IUW» l fuo gladio femper pereunt , quia pro peccato gladüi zeernaliter puniuntur , juftüm bellum gerentes poffunt uti, ut ..... ! l Ita S. D. füntarma , equi , &c. - iv nifi poeniteant, lil A4d 2, R. eodem modo. Ratio eff : Quia horumbonorumfpo- *tho( Alia R. yi- M deatutr inS, Thom. ibidem. liatio eft. jufta quzdam defenfio. ^il w!ïbC( 4d 3. Min, eft vera de bello injufto. x 3. Aliis bonis innocentes fpoliari (f(s; Unde S. D. ad 3. ait : Etíam illi qui ju- poffünt per accidens, in quantum ha o i .h fté bella gerunt, pacem intendunt , & fpoliatio eft neceffaria a confequendum '»bn At ita paci non contrariantur nifi malez ; finem belli. Hinc juxta mandatufit , antuu quam Dominus non venit mittere in vel voluntatem explicitam aut impli- ü,Qll hn mal terram , ut dicitur Matth. ro, Unode citam Belli-Ducis in bello- jofto po* [ Auguft, dicit : Non quzritur pax , ut funcmilites frages defttuere, pagos evere - M EY bellum exerceatur , fed bellum geritur, li .d'*nlisü tere, utbes fpoliare, As Ut pax acquiratur. Efto ergo bellando Ratio: Quia funt executores juftz LT ! .in f T | j ^C pacificus, ut eos quos expugnas , ad- fententiz & vindi&a. «l in £. .wipllü , um lg De Bello, 471 ] Excipio, f Dux;ad patcendum hofti, autetn fint nocentes, & adfit cul pamote id vetet , tunc enim damna inferentes te digna , polfunt occidi, peccant contra juftitiam , & tenentur ad 3 f. Stando in jure. Gentium in bel- 10[1 teftitutionem , quia cunc hoftiïs tetinet. lo jufto licet captivare hoftes, imó &eo- m jus infua bona , uti anté, rüm infantes tatione carente«, 0 m. 4. In bello jufto per accidens, " Fatio : Quia infances compütantur d feu indire&& , ac przter intentionem inter bona nocer tum & Keipubl. contra HI«J interdum licité occiduntur innocente: , quam jufté bella:ur. Yi vt fi Civitasalitet capi , vcl hoftis ali- Reíp. G. Infideles, ideít, non bapti- I ter prelio vinci non poffit. Hinc zatos, uti & à Fide apoftatas, contra il turtes ac moaenia tormentis vel fuppo- Regem Chriftianum bellantes , licetre- & fito puIvcrc lickéevertuntur , quamvis digere in fetvitutern. as certó. conftet quosdam ipnocentes fore Rat:o: Quia d fpenfatio in jure Gen- l l occidendos, tium de non efficiendo mancipiainter 0] li Ptobat hoe praxis p?brum acpruden- Chriftianos in belloju(tocaptos ( Chri- tum. Supponitur autem, quód nun- i J ftiani enim à Chrifianis capti, folüm d i quam id liceat per fe & ex directa inten- detinentut , ufque dum pecunià redi- yito tione; Respublicaenim nonhabet do- mantut ) faGta eftin favorem Fidei: Sed miniam in vitam fübditi,ficut habet in hanc non habentinfideles , & Apoftauz onatemporalia , fed folus Deus, De eam reliquerunt. Etgo. ii quo alibi. Quid f inter hos (intinnocentes, co inbdfq Quos zntelligis per innocentes ? z gniti tales 2 ,aig.:.ïïf Intel/igo Ecclefiafticos , qui nec funt Dico, von fieri mancipia licit fint u pats populi , nectractant arma vel con« adulti, bene tamen innocentes ratione u^ filia belli. Item pueros ac mulieres , carentes, ob rationem antédatam, — Eit fimplices tufticos , & externos » cafu hoe prafertim , fi Belli- Dux tuliffet poe- d ?m Po:la- verf;ntes inter hoftes » & attnis eos non nam, fi ipfi rebellent ; etiam ipforum Xjuvam €s. wïumbfg':": infantes mancipia futuros. j - Quid fi in urbecagta fint multiinno- Quid fentis de teis feu nocentbus centes , G pauci nocentes ? g jufto bello captis, poffuntne occidi? n(]ilif Dico : Non licet expugnate eos cum (b ij Dico , Poffunt , fpectato rigote jufti- (l J ^ peticulo inpocentum. tiz 5 fed charitasexigit, ut falvobono (j u Katio: Quia major pars trahit ad fe communi Belli Dux fanguini parcat. minoretm : Dixi , falve bono communi. Si enim '&e*vw "Not, quód etiam obfides dati , l'cét ex contta hoftes valde pertinaces fecuritas 3 j d[& fl patte dantis fides fit violata , non poffint aliter obtineri non poffet, vel damnati occidi , fiin caufa belli fint innocentes: aut convidi effent de magno crimine ,. f poltunt tamen captivari , imó & ( G in- v. g. perduellionis , aut]zfz Majeftatis , 4 deles fint). in fervitutem redigi ; f occidi poffunr. W. , Servs 472 TRACTATUS VII.. Examen. 7. l Áj bellatur , fed fiant capientium,poftquam Servi in bello etiam .ju&o capti pof- iilb ': (untne fugere?- ad locum tutam delata. fuetunt, It gaad Affirmo: ficutalibi docetur de juttt enim Jure Cafareo ftatutumeft , & vi- Trrg s incarceraco. « detur e(fe & re boni communis, tamad ia à militibus lites vitandas , tum ad militesaniman- - pj QU AR O XVI. Spol Aj f capta cujus funt ? dos. ! Chrilg CXX. Ante R. Supposo 1. quód fi Excipiunturbona; quægaudentjur& i Gd alicubi fit moris , utomnia fpolia defe- poftliminii , v.g. beftiz, boves;equi , nt- !t tmo ves, & curtus onerarii, vehentes com. ] rantut ad Ducem, ut is ea pro meritis D diftribuat , illum motem Ííervandum meatum ; fi ho(tis, v. g. Turca , talii Yaf eíle. fapiat, per noftros miltesvecó tecüpe- —— n It Suppono2. Quaftionem effe de bonis teutur , debent ceddi lllis, quorumäntä * erant. E h mobilibus, & immobilia pertinete ad Pro quoex Sylveftto M Principem , cum hactamen differentia, Not. Poftliminium elfe jus; quo te- ii uód i inter eafint aliqua ab hofte( cui ftituitur alicui res ufucapta vel prafcii- rl auferuntur ) injufté polfeffa , reftituen- pta , quam propter captivitatefm velfet- *iníf da fint primis Dorinis , fi illi non fint vitatem amiferat , à qua revet(us eft. hoftes, His fuppofitis Item jus pottliminii eft jusamiffe reite- f:viläla'i!ïb;'lis s.'dimjmx. Refp. verbis $. Thom, infrà q.66. a, cipiendz ab exttaneo in ftatum priüi- ï«ï-yi'lm ! $.ad r, Circa ptedam diftinguendum nüm reftituendz , moribus, legibusque WNMW et: Quia fi illi; qui depredantur ho- conftitutum , ut, fi quísaliqua perdidi At in bello, illiteftituantut , fi poftea recie ftem , habeant bellum juftum , ea quz Wfpam, er violentiam in bello acquirunt, eo- piantut. M Pt Àj | Princeps ; ram efficiuntur, & hoc non habet ra- QUJAERO XVII. Poteítne .]l]] 4f[], tionem rapinz ; unde nec ad reflitutio- tutá confcientiá citca indictionem 5& i, i x il nem tenentut , quamvis poffint in acce- lfj ejusque pfofecutionem íequi lent» t tf Atb j ptione przdz, j.u&um bellam habentes tiam probabilem ac mi nüàs fecuram reli- TOA U. $ endutt. » peccare proptet cupiditatem ex prtava && probabiliore ? & quid 2 l s,d i intentione , (i (cilicet, non propter ju- militi in cafu quoci?tdu'bium&c ftitiam , fed propter przdam principali- , jq?:itia' [" r df belli? ter pugnent.. Dicitenim Auguft. inlib. '4 lu de verb. Dom. quod propter predam CXXI. . :.Wad* T. 'pgft-em Is Ti no probabiliiis negativé, militare peccatum eft, Si veró illi qui u Jnecal Ratío hujus patet in Tra &.» Ea i At przdam accipiunt, habeant bellum in- 3. .0,33. jitum , tapinam committunt , & ad re- ftitutionemtenentut. HecS.D, Refp. 2. Miles g;ïcun m um tatüs bE aein - )mml Ex quo patet; quód bona mobilia in cialis , five gregarius pa i bello jufto & li. hi bello jufto in ptzdam capta non com- l n m 0 L - w tu. Iu putentur in fatüfa&ionem rei, pro qua X Ratit: - Mm Es ; De Bello. 7j Ratío : Qui amatpericulum , peribit CXXIT. Potef!ue dati belluti ex utra- 3 in illo: Sed talis exponit f& periculo que patte juftum ? peccati. mortalis. Ergo. 2ico , impoflibile effe per feloquen- Intelligitur autem refolutio , (i ex do. Quia juxta Dialecticos ex duabus YUf us patte ejus,contra quem movetur bellum, ropofitionibus contradictoriis una ne- etiam fit fententia probabilis, Hinc inter ceffarió eft Falfa. Poteft tamen efle per Chriftianosjufta bellum indicendi cau- accidens , propter invincibilem ignoran- nglüiï (a debet , omnibus rect? ponderatis , (al- tiam juris alterius partis. d ht tem moraliter loquendo effe certa & QUJERO XVIII. Teneturne Prin- ( evidens, cepsoblatá juftá fatisfactione,à bello (li- 44 Si cau(a fit dubia & agatur dereab cét jam ceeptum fit) defiftere. | u CXXIII. », Probabiliàs afhtm. Ra- alio poffeifa , melior eft conditio poffi- li, dentis, nec poteít pet bellum pofleflio- Ho: Quia fublatá injuriá & a&ione,non du lh ne fpoliari. « Si res à neutro fitpoffelfa , reftat belli cauf2: Sed jaxta Jutiftas per l i "debetper Jurispetitorum fententias du- dignam fatisfa&ionem tollitur injutia & a&io. Ergo, u bium decidi. Si uterque habet zqu& rapu " multos pro fe (entientes, debet res divi- Quidfiilli , qui bello impugnantur ; ma di, fi divifibilis (it: vel» fots mitti , ( Principi bellanti intaliffent injuriam di n dividi nequeat. valde atrocem, v. g. Patrem, Frattem , yo " x.3. Miles dubi '*ta»ns' de juftitia bel- autalium propinquum contra omne jus li , G Gt fübditus Principis bellantis, aut occidendo 2 moti Ml'alh ab eo cornidu&ss, tenetur pra&ice dubi- Sentiunt nonnulli DD. quód in hoc um deponete , & bellare, u cafu Princeps offenfus nonteneatur à Ratio: Ad militem , fialiàs non fit bello ceffare , nifi oblata fatisfactio effet Confiliarius , non pertinet examinate j ^ ye de fummo rigorejuftitiz , fic ut nontan- caufas belli , fed habet fe ut Lictor , qui tüm compenfaretur totum intereffe , fed fcati j & nocentes necidarentur. Verüm aliis exequitur fententiam Tudicis , utaitno- " W if fterde laGruz , nec Princeps cuivismi- Canoniftis & Theologis fanior meritó «ri liti tenetur reddere rationembelli. Vi- UE videtur fententia , dicens & hoc pun- 1 -de de Confcientia dubia in Tra&. z. &um effe moderandum ex zquitate & J Exam. I. : p ; pio arbitrioboni Principis,confiderando X.4. Alii qui non f'ünt-fubditi Prin- maxinadamna ,quz ex bello pullulant, D .f tipis bellantis necab eocondudi , fide ne peccetut contra verba S, Aug. allata faftitia belli dubitent, non poffunt in a Z n. I 17. intertia conditionejufii belli. j » eo bellate, QUAERO XIX. Licetne Principi Chriftiano in auxilium vocare infideles; l - Ratio: Quia non tenentat obedire , utpatet, cüm ftipendium non accipiant, v g. Turcas, vel in bello eos juvare ? 8 quWüi j nec fübditi fint; Et alidsbellando feex- Hac Q. tefoluta eft in Tra&. 7. E. ;( s ponunt peticulo peccati mortalis in ir- Xam. j.n. 46« DJ ! 'rogd.t'ionifdamnorum. Ooo9 (LU//ERO 2 TRACTATUS F11. Examen ». UARO XX, E&ne Cleticis & Epi- Vetba S. D. funtad 5, Pra latxi & Cl?rici fcopislicitum bellare? : QR ex auctoritate Superioris poffuntinter- fidis mil CXXIV, z.cumS, Thom. a. 2. ne- eífe bellis, non quidem ct ipfi proprid hum f gative. Ratio S. D.eft : Bellica exer- "manu pugnent , fed ut jufté pugnanti- citia hominem maxime à divinorum bus fpiritualitet fubveniaut fuis exlor- dU lg Juts contem plationeavertunt, & ad humani tationibus , abfolutionibus , & aliis foi. fanguinis effufionem tendunt. Ergo non ritualibus fübventionibus. Sicut& in : tmmodor JImpldli, licent fpiritualibus Perfonis, nifi in arti- veteti Lege mandabatur Jofue 6. quid inqut p culo neceffitatis. Unde Apott. 2 Tim. Sacetdotes factisbuccinis in bellisclan- 2, Nemo militans Deo implicat fe ne- gcrent , quód autem aliqui propriá ma. -gfmtirc de otiis (zcularibus. quonid| Ex. ( ut arguit S, nu pugnent, abufionis e(t, Erad 2.ait: 1t ] "Thom. in Sed Cont. ) Matth, 26. Petro Ad Clericos pertinet difponere &indu- * in perfona Epifcoporum & Clericorum cere alios ad bellandum bellajufta. Non- Tl At if dicitur : Convetrtegladium tuum in va- enim intetdicitureis bellare, quia pecca-- inam. tum fit , fed quia tale exercitium eorum Oppono 1. Epifcopi & Clerici tenen- 3nn D perfonz non congruit, - J tur defendere fuasoves: Sedid neque- j PUg unt fine atmis. Ergo iis uti poffunt, "4d 3. N.maj. Nam ( utait S.D. 444;) 2. Epifcopis & Clericis licet alios ad a&us matrimonialis fecundim fe eftho- b«l L i 'l . 1 Ilïlltgu bellandum inducere. Ergo & bellare, neftus & meritorius , & tamen virginita- uod enim quis facit per alium , per fe tem voventibus redditur damnabilis I EM ipfum feciffe cenfctur, Vl propter obligationem ad majus bonum À 3. Quod fecundüm fe eft honeftum , Veldift. maj, Hoc non eft illicitum fe- ^l pfr E Pralatis & Clericis non eft illicitum : cundàm íe , C., ratione condirionis Sed, ut di&um eft , bellarequandoque Mpf perfonz , N. Excipiuntur aliqui cafüs. &'fümfn eft honeftum , imó meritotium. Ergo. I. Si Gint Clerici, v.g. Epifcopi haber- A lo JHzc omnia folvitS. Thom.a. 2. 44 tes dominium temporale cum Authoti- UT 1. Min. eft vera de atmis fpiritualibus, tate indicendi bellum, hi enim bellum W Vt nm Ql l *W& Fqk Verba S. Thom. funt : Pralati debent indicete , & pro eo ducem inftituere jl j I"lxllfg(a» refiítere non folüm lupis, qui fpirituali- poffunt , non . tamen fempet eo iplo frag f! lh 4f ter intetficiunt gregem , fed etiam tapto- propriis manibus pugnare. — 2. Poftunt tj W&Vun xibus & Tyrannis, qui cotporalitet ve- pugnare ex difpenfatione Papa, qul Xant: n on autem materialibus armis in prohibitio folàm et juris humahi. 2.i A hij f"tm "ll il fta proptia petíona utendo, fed fpirituali- Clerici non peffint vitam tueri alitet W bus , quz funt falubres admonitiones, quàm pugnando. 4.$i er Clericorum n l &i devota orationes , contra pertinaces ex- pugnam Civitas poffit confervari , vel X L N communicationis fententia. " ea pendeat victoriaiu bello jufto — $: -Ad z. dift.. Con(. Ergo eis licet bel- Clericus fine notabili fio periculo po* n hf Vteg At lare ph)ffic*c, N., moralier C. Conf. fit pugnando eripereinnocentem. ü m De Bello. 475 'rz*m.g', QU/ERO XXI. Clerici fpititualibus ducinehoftiferviant. Hacomniafup. i mediis militibus affiftentes, gaudentne ponunt juftitiam belli. WE ^ hoftium fpoliis?- UARO XXII. Licetne in bello ^. CXXV. w. affirm. Raro: Juxta jufto utiinfidiis? CXXVI. y. füb dift. cum S. Thom. U* ^ Reg. Juris , Quifentitonus, fentiat & huj commodum : Sed dicti Clerici fentiunt att. 3. fic di(cutrente: Infidiz ordinan- tur ad fallendum hoftes, Dupliciter "* enusbelli, ejus periculis fe exponentes, X|H funtque parsexercitüs, Ergo etiam autem aliquis poteftfalli ex fa&o veldi- Etc (* . fentire debent commndum fpolii. n &o alterius, Uno modo ex eo, quód ei A jl ". quamvis hoc ita fit , fedulo tamen cavere dicitur fal(u , vel non fervatur pro« T - debent fcandala pufillotum , & ne no- miffum, & i&ud femper eftillicitum. Et tül , tentur labe avaritiae. hoc modo nullus debet hoftes fallete. donit Wep [ Sunt enim quzdam jura bellorum , & li liaci? ffuntne ipfi Clcrici' ab hofte fpo- faedera etiam interipfos hoftes fervanda , dettó ut Ambt, dicit in lib, de Officiis. Alio - Dico, non poffe, fi in bello pet fe- ti ipos non pugnent. ihodo aliquis poteftfalli ex di&o vel fa- &o noftro, quia ei propofitum aut in- - &atio : Quia ipfi cotumque. bona- Hoc autem lii gaudent telle&um non aperimus. d fiafticz. privilegio immunitatis Ec;lc- facere nontenemut: Quia etiam in do- &trina facra multa faünt occultanda , mas u Pefuntze in bello ju&o Ecclefiz de- ximé infidelibus; ne irrideant , fecun- xcddizg - Vaftari , ditui, incendi? w . düm illud Matth. g, — Nolite San&um * Dico: Perfe & ex /intentionedire- dare canibus. . Unde multó magis ea, Y uo:f!L & non polfunt, ob rationem mox da- i [ hi qu& ad impugnandum inimieos para- tam: benetamen peraccidens , (i victo- tnus, fünt eis occultanda. Undeinter :cipiumt;ä Et hoc tia aliter obtineri non poffit, catera documenta rei militaris hocprz- M folüm verum eft de Ecclefiis incaftella- . cipu& ponitur de occultandis confillis , tis, fca inftar Fortalitii munitis, utex ne adhoftes perveniant; ut patet in li jin i^ j lis hotti visinferatut , licttexindeetiam 9d u,cm bro Stratagematum Francotum. E:ttalis . petaccidens fcquatur concrema tio -ima- occultatio pertinet ad rationem infidia- 57 ginum &fimilium. rum , quibus licitum eft uti in bellisju- m . Sed quid (i templa effent fortificata ftis. Nec ptoprie hujusmodi infidize u p feu incaftellata pracise pro defenfione vocantut fraudes,nec juftitiz repugnant, j ", - petfonatum. Ecclefiafticarum aut alio- nec ordinatz voluntati, Effetenimin- fs T .Tum innocentium , aliter (e defendete R. ordinata voluntas, fialiquis vellec nihil ! j " non valentium ? : fibiabaliis'occultati. HzcS. D. | [EIWï * — Dico , Nonpoffe dirui velincendi ob Idem inSed Contta probat ex S. ÀAu- ,yjzillïfiä - Tationem antedatam: attamenarma & j guft. dicenteinlib, 83. quzt. Cüm 'ju- s 4£!$f / ftum bellutm fufcipitur , utaperte pugnet tormenta bellica ibi collecta pofï'unt ab- Ooo a ( ah—quis i — 476 TR ACTATU'S FI. fxamm 7. j aliquis , an ex infidiis, nihil ad ju&itiam Refp.1, Si Princeps fubditis invitis 1 niidi intereft.. Et hocprobatauthoritate Do- gelleritbellum inju(tum , tenetut, etiam ml mini, qui mandavit Jofue, ut infidias de fuo , refarcite damna. * si A ; poneret habitatoribus civitatis Hai, ut Ratío: Quia omnisq ui damnuq& de: a bl habetur Jofue 8. dit , compenfate tenetur, gf QU RO XXII. Licetne bellare &cne—q indiefefto? Kefp.2.Si bellum fuit juftam , Mto: tur omnem movete lapidem , ut fübditis (etum, CXXVI. Refp. Licet , fi it neceffi- damna cempenfentur. $i veró damnis pivatfo t25, Ita S, D.a, 4,ficdifcurtens : Ob- non remiffis non. poffit obtinere pacem fetvatio feflotum non impedit ea, qaa ü!tcrcpoli qua tamen Reipubl. fit valde neceffaria, KI//: 4i otdinantut ad homini: falutem etiam poteft etiam contra fübditorum völunf-*x Calol corporalem, 'Unde Dominus atguit tatem danina remittere. ^ - M Af judaos dicens Joan, VT ihiindigna- Katio : Quia fic remittendo utilitef at .mini, quiatotum hominem falvum feci agit pro fubditis ; & bonum commune: 1 äcä'c. inSabbatho ? Etindeeít, quód Medici promovet , quod Principi ex ochiq m licit& poffint medicari homines in die cumbit. !: Qu ul 1( - Fefto. Multó autem magiseft confet- . 3. Princeps Laicus feu Szculatis vanda falus Reipublice , per quam im- fine confenfu Eccle(iz non potcft remit- M fs pediuntur occifiones plutimorum, & in- ter€ damna illata Ecclefiis. - j: -numefa mala & temporalia & fpiritua- Katío : Quia de bonis Ecclefiarum. TT t KW!W& W lia , quàm falus corporalis unius homi- difponete eft extra fpharamejus. | nis. Et ideo pro tuitione Reipublice QU/ERO XXV. Efine fadus feu P1n Ahtw fidelium, licitum eftjufta bella exercere fides :hofti etiam ii:lifieli vel haretico in diebus feftis, fitamen hoc neceffitas fervanda ? r expoícat. Hoc enim effet tentare De- CXXIX. Ante R. Suppono fetmo- Hj um , fi quis imminente tali neceffitate f'&m 4 nem elfe de feedere quod ex objetofuo velletà bello abftinete. Sed neceffitate bonum e(ts fienimeft malum , noneft " M ceílànte non eft licitum bellare in die. ; OlI( obligatotium.. Item Quaftionem elfe bus fcftis propterrationesinductas , quia de fide publicá , id eft, datáà Principe,. H i feta per fe funt ordinata ad vacandum ( C(]n(h 4 Republ,, Communitate , &c. fienim divinis, HecS,D. fit facdus à privato initum cum ptivato M dtnicj QUAERO XXIV. Poteftne Princeps ! iT lia vel aliená Republ, aut Principe, &ce-- W&m fine fübditorum . confenfu damna per dat in przjudicium propriz Reipubl. vel ul bella illis illata remittere in tractatu pa- ^ ;läi DT Principis ( cui privatus praejudicate ne- 11]3[13 i cis? Et quid in fpecie fentis de damnis quit, & cujus jus inprivatorum padis A A M þl E£cclefiatum ? n Khmt ls excipitur) poteft diffolvi. -— Hoc füP- UM CXXVIII. Ante R. Not.perdamna onto i hnj hic non intelligi impen(as , fed devafta- hofti, etiam ipe EH mnum& x.. I. Fides publica jufté vexanti, fcu injuftum b ellum ge- Q f'dflq tione$ ; öcltïmlh'a. koc notato 1end : l l . n De Bello, 477 ll ranti data,e& fetvanda , lic&t denii. fit tholice ejusque Principibus nihil rmagis T Eu Ita $, Thom. hic a. 3. in c. damnofumacindecotum eft contra om« perniciofa. E 'ex $. Ambrof. dicente : Suzr quadam nium Gentium Jura, quàm violatefa- a jura bellorum &2 federa etiam inter dera & fidem publicé datam , cüm. apfos bofles [evvamda. author Fidei noftre fit ipfa vetitas & It Ratio : Tum quia hoc eft de Jürc vetacitas per eflentiam , nec fallerenec Gentium , tum etiam, quia aliàs nul!a falli valens, cujus nomen exindeapud i pax aut focietas in humano genere fqb- omne; alias Nationes multüm blasphe- : Mtllï: fiftere polfet. ^ maretur.- Ergo. u Refp .2. Fedus a äuobus Principi- Sed poffet effe , quod illud feedus poft- L |.. — bus Catholicis inter fe initum non po- ea cedat in perniciem Ecclefiz,à quo teft pontificiá authoritate per difpenfa- tunc fperandum & petendum auxi- ii tionem aut jutamenti rclaxgtionem dif- liutn ? ) )HW? folvi dire&te. Dico , ab eo quidixit : Ego vobifcum j Ratio : Quia Pontifex direct& no " fum ufque ad confummationem Seculi, * poteftannullate ea ; qua funt JurisGen- qui eft fummus Ecclefiz (quam ipfa J :tium. fupra petram zedificavit) Re&or & De- hu J li V Refp.3. Si fzdus illud fucceffu tem- fenfors qui non vult fierimala, ut ve- - potis cedat in- magnum detrimentum niant bopa, quod tamen in eocafufie- vi —." Ecclefie, potet Papa ex plenitudine po- ret , quia perfidia feu violatio fideidata "u- teftatis fuz. illud refcindere indire&te , . nimirum vel alteram. pattem compel- peccatum eft, f Refp. s, Idem dicendum eft de fide ii lendo; ut obligationem Eccleüz noci- vam temittat ; vel, (inolic, ublicá à Carholieis datà hereticis;; Pr:)Pfiä au- Gotitate eam relaxando. quamdiuipfi fidem fervare funt parati. A Ratio eft eadem , quz ant?. Etmi- ia Ratio: Quia Reges & Principes qui — feEcclefiz Catholicz Filios profitentur , litatcontra hzreticos blaterantes,docere g - Catholicos , hzteticis fidem fetvandam focdera inter fe ineuntes , cenfentur in- u m volve:e hanc conditionem , fi noncedat non eífe , fed cum confenfu Papz eam i in Ecclefie perniciem. polfe violari, qua de caufa ipfi in omni t V 1 fcedere. cum Catholicis inito excludi Diwm Cü'if Refp. 4. Si Princeps feu Kex Chti- fliánus foedus publicum ineat cum in- volunt Pontificiam relaxandi faculta- tem th'riWï : fidelibus, idcft, cumnon baptizatis , v, Müä i V" g. Turcis , illud Papa nec directe nec in- O;poso : Hzretici de jure ratione ba- i dired relaxare potett. ptismi funt fubje&ti Jurisdi&ioni Eccle- W^ Ratio: Papa nihil poteftfacere,quod fiz. Ergoab ea pollunt compelli, ut j * cedit in Gamnum & contemptum Eccle- remittant fidem datam . que cedit in ! fiz: Sed hoc cedetetin damnum Eccle- Eccle(iz damnum : vel fiid nolint;poteft j j 1 1 fiz, Ergo. Min. ptob. Religioni Ca« per Ecclefiam relaxati, J Oeo j Dif. TRACTATUS 4 PIL. ,Exdmm' ". | Dff. Conf. Si llud compelli non ce- pandi bona eorum, qui damnifictunt, D dat in majus Ecclefiz damnum & con- uíque ad jufiam damni compeníatio. nem. d temptum , C.,fecus, N. - hdu Oppouuat 2 ipfimet haeretici ; Joan- Kefp. 2. De poteftate concedendi t niHuffio à Concilio Conftantienfi datus tepreffalias eodem modo diícutrendum D fuit Salvus Conducus; Sed illefuit ab eft , ac de poteftate indicendi ac gerendi ipfis violatus. Ergo. bellum , quam di&um ett effe in folo. M girdte Ad boc N. maj. qu ptobari non po- Principi vcl Republicá , Superiorem Md ? tet.. Salvam Condu&urirHuflio dedit non agnofcente, Idemeft de caufis eas M. 1 Sigismundus Imperator , (ed eum non concedendi. violavit. , drn Ratio: Quia Repreffalie fünt qua- 1 4 d Ratio 1. Huffius poft Salvum Con- dam fpeciesbelli, m ductum arripuit fugam à Cafare fub Refp. 3. Repreffalie non funt'-xlici,-, Muf cnà capitis ei vetitam. 2. Salvus tz , nifi tnagna adíit necefTitas , uti de ia Condu&us Huffio erat datusin fotma ALf D bello di&um eft;& ille qui Communita- Msf uris communis , id eft, falvá juftitià, ti( que damnum intulit , ) przeft, fue- tllmp my, qualiter ipfa Synodus Se[T. 6, Fietony- rit monitus de facienda vel imperanda. TA e tíd mo Pragenfi deditomnem Salvum Con- fatisfactione , & recufavetit. du&um à violentia, juftitiá femper fal- Refp. 4. Repreffalie concedivelexe »f& ' "u E vá, /3. Poteftas fzcularis, utpotein- tendi nequeunt contra períonas Eccle- 'W«Pn; ferior, non poteft dareSalvum Condu- fiafticas,aut bona eorum : & hoc (ub. Vil &um , qui prejudicet Ecclefiafticz , ut poena Excommunicationis latz fenten- lil à AU non polfit inquirere deerroribus Perfo- tiz in petfonas fingulares , Interdidi ve- MM narum , & procedere contra pertinaces, ró in Communitatem , nifi talem prze ut declaratur in ipfa Synodo Seff. 19.. . fümptam licentiam intra menfem poft ll 'W / 4j diem conceffionis aut exten(ionis revo« ; r[ TO cent. C.unic. de injutiis in 6, Idem. b 'Reprcj]alia. | Nde"gæ ux Íciendum eft de aliis Privilepiatis, v.g UJERO XXVI. Suntne licite ? & Ambaíciatoribus & aliis, quos nominat Mi qu id füpt ? CXXX. Refp. r. Repreffaliz dictze Sylveftcr V. Repreffalia $. &. M AL Íunt à re& prehendo , quafiiteratz ap- Z).w/!uhz, prehenGonis , ut explicat Sylvefter n a ficat , càm quisapprehendit resalienas QUAERO XXVII. . *jffimmc Àf illius, quiapprehenditíuas. Etfamitur plex , ac licitumne? Quid & quotu- At Y h k äd Tm& vel pro actuali apprehenfione , vel pro- CXXXI. Refp. 1. Duellum (ut $yl. i au&toritàte, quam Princeps vel Res- vefter explicat) eft quafi duorum bel- Qlliln ' publ. fuis fubditis injuftum. damnum lum , quod etíam dicitur monomacliia , NU ,fed J paflis facit invadendi terram. & occu- id eft, fingularisfeu unius pugua, à t* L M ley [ 12 Tline h n De Beäo &'D;zelïa, . 479 li finem, & fecutitatem ab )hoïäibu sob- 50:, quodeftunum ; & macbia, pugna. l tinendam , Belli Duces judicent magis Eft ergoffngulare certamen , feu delibe- rata durum. vel paucorum prgua ex expedire, ut bellum refolvatur in duel- a condiclo initacum pericnlolafíonis, fl ata- lum , quale r. Reg. 17. fuit inter David U to tempore €$ loco. & Goliath , tunclicitum eftexcommu-* niori fententia. - r Refp. 2. Diverfi funt fines, ob quos d T. Recreationis Ratio: Tum quia in eo cafu ceffa quis duellare pq(fet. r causÁ. $. Ad oftendendasvires,velar- motivum, quo duellumtedditur illici kai tem,-. 3. Utexploretur vetitas rei du- tum , quod eft conjicere fein periculum biz, de qua litigatur in. judicio vel ex- mortis fine fufficiente caufa ; nam in fs H tr&, 4. Ad vindicandam injuriam. hec , uti & in caíu R. 3. e(t caufa fuffi- ciens. Tum etiam , quia fiob finis in - Refp. 3. Ducllum ex quacunque ha- m tum caufarum fuícepturn , eft illicicum , R. 4, di&tos licitus fit , uti eft confli&us d - & peccatum mottale juxta tutiorem & cum toto exercítu cum periculo pluris j probabiliorem fententiam. morum , à fortiori licet paucis contra )u Ratwo pro1.p. Recteare fe cum pe- paucos cum periculo paucorum. ticulo mortis vel gravis Izfionis fui aut Ex quibus patet , duos eflecafus, i 13'1'&'11&3 «t proximi, eft peccatum mortale quod quibus duellum eft licitum, — Maxima vetó difficultas et, an ducllum fitlici- T nemonegat, Ergo. Pre2.p. eft ea- dem tatio. Pro 3. p. Tum quiaeffet tum pro defenfione honotis, famz , re- | Ftï-" tentare Deum : Tumetiam »quiaom- fpe&tüs, feu ad vitandam ignominiam, nino fuperftitiofum eft, pro reo habere quam Nobiles vel belli Officiales fubin- jl M.lüwb' eumqui ab altero fuperatur. Vel econtra, de fibi confingunt , eaque de caufa ad 170*W Pro4.j. Tumquiaomnispfivata vine duellum ptovocant , vel provocati com- dicta eftillicita , etiam füb mortali , dum arent, Pro decifione d , lefR(Wü eftin re gravi , uti etin prafenti. Tum Refp.s. Tutior & practice probabi- quia in duello zqué poffet fuccumbere iil lior, & inpraxi omnino fervanda cft ille , qui eft injatiatus, quàm quiinju- fententia docens , pro defenfione hono« v tiavit, j i tis non polfe indici net acceptari ducl- Refp. 4.. Licitum eftacceptate ducl- jl lum , five f(olemne, (ive privatum. Ante lum pro defenfione vitz contra inju- probationem ftum invaforem , etiam occidendo eum Not, Duella alia effe f(olemnia , feu Ill cum moderamine iriculpatz tutelz ; fi publica, alia privata ; priora fiunt ex ,Ul himitum aliter vita defendi nequeat. condi&to & provocando ad certum lo- De quoinfrà Tra&. 9. Exam, 2.n.28. cum , diem, cum chartellis coram tefti- Ratio : Quiain eocafu non eít pro- bus , Patrinis,ut vocant , fidejufforibus , W ptié duellum , fed jufta defenfío fui. cum periculo mottis, vel mutilationis. u:[l " [ Refp. $. Si ex caufa publica , nimi- Privata veró fiuntquidem , & funt con- j J o cüm ]i lum ob comimune bonumReipubl, bel. cert;tiones duorum ex condi&t ! gn deter- x xsim»x ' TRACTA TU'S Pll Éxamen . ) 480 detettminationeloci & temporis , & cum praváà confuetudine , etlam i'mmenior'il bili. Hac Conc. Tríd. E | hitt: di&o periculo ; fed fine chattellis , tefti- Ltf j bus, fidejufforibus, &c, Hoc notato ad ' Pius V. ip Bulla qua incipit: Ez, u« tobandum R. j* à Pradece[foribus , &c. plutes alias ad- gilm Exclamo ex Matth. 18.v. 17. Qui dit poenas , ut paenas criminislz(z Ma- tf t jettatis , carceris , inhabilitatis ad tefta- hi Ecclefiam non audierit , [it tibi ficut Eth- nicus €$ Publicanu. — Audite ergo Ma- mentum faciendum , & fimiles, quas [ inyts & trem velttam Ecclefiam: Conc. T'id. extenditad eos, qui cha:tas provocáto- rias fubfcribuut , affigunt, vel publicant, X ag Seíf. 25, de tefotm. c. 19. fic fituit: Deteftabilis duellorum ufus , fabiicante cum privatione beneficiorum , & inha- A9ptum diabolo inttodu&tus , ut ctuentá corpo- bilitate ad ea, f1 Ecclefiaftici (—a.'e- quid(—., ^iftrnj rum motte animarum etizm perniciem commifetint. il!lq ji lucretur, ex Chtiftiano orbe penitüs Gregotius XIII. in Bulla incipiente ,. d fiomin exterminetur. Imperator, Reges,Du- "d tollendum , &c.Dectetum Tridenti- H Sfd Pf ni extendit ad omnes illos, quiexcone Ium, /ces , Principes, Marchiones , Comites, dicto ftatato tempore & in loco conyen- Í ]itt & quocunque alio nomine Domini to duellum commiferint, licecnulli Pa- tcmpomïes $ quilocum ad monomachi- ttpr ttini aut focii ad id vocati fuerint , nec V g am in terris fuis intet Chriftianoscon- celfcrint , eo ipfo (int excommunicati, loci fecutitas habita , nec provocatorie . WML( -ac Jurisdi&tione & dominio Civitatis , littetze praceflerint, Que fuqt 'dugIþ M ?Mïalm tivata, & Caltii ,autloci, in quo, velapud quem lT duellum ficti petmiferint, quod ab Ec- Clemens VIILinBulla;cujus initium, . U. ,:/WHV -clefia obtinent, privati intelligantur: & Illius vices , &c.confitmat; declatat, & . i extendit fuprà dictas Conftitutiones u ( feudalia fint, dire&tis Dominis ftatim ,WH , acquirantur. Qui véró pugnamcom- Apoftolicas , utlocum habeantetiam W*m&mm miferint , & qui eorum Patrini vocan- circa- milites ex ptivata inimicitia if« "tl W tut ; excommunicationis , ac omnium ter fe duellantes eorumque Duces t* y Item in eà . r bonorum fuotum pro(criptionis;ac per- lia duella permittentes. Al ff]t l ! excommunicat etiam folüm provocati etuz infamie poenam incurrant , & ut MU horicidz juxta facros Canones puniri tem ad duellum, lic&t alter non acce« r UT debeant , & fi in ipfo conflidu decelle. ptavetit, ne duY fuetit: que effectus pugnz fcaïtu l E rintd, perpetuó carcant Ecclefiafticá fe- o T , Utrid ulturà. Illi etiam qui confilium in Alexandet VII, | pet ekþrei!hm dccre , X At r caufa duelli, tam in Jure, quàm fa&to tum inter aliasdamnat hanc Propofitios nem: Zir Equeflris ad duellum proute ; Ad Qp dederint ,. aut. alid quacunque ratione W catus poteft éliud acceptare y ne timiditde ad id qucmquamfuafegint ,necnon (pe- ékatores; excommuticationis ac perpe: ts notan apnd-alz'asincurmt. " il Ratio Y« addü ll tüc maledi&ionis vinculo teneantut, 3 u 1 Y ivilegio feu R.2 s &a e—ff pto 4- Pafm " non obftante quocunque pr ,æp )fllh[m Raf j um ln d d ) DeBello et Duello. 48t Ratío 2. defumitur ex periculo ani- 2. Ptovocatus ad duellum vel ptovo- u tmarum , prout Conc. T'rid, cit. infinuat cans poteftant? confiteri, & communi- pet illa vetba: Dez zeftabilis duellovum care. Ergo non exponit fe periculo damnationis. Ufits , & catera qua fequuntur. On Ratio 3.Non eft Chtiftiani hominis, ld 1. Patebit R. infrà de homicidio: jl quantumcunque Nobilispro dcfenfione pro nunc datut difparitas, quia vix eft honotis exponete fe perpetuz infamia : cafus, in quo honoti aliter confuli non ) Pü'h Sed juxta;Trident, duellantes incurrunt peteít , quàm occidendo infamantem: Y X':- perpetuam . infamiam , & alias graviffi- oteft enim adiriordinarius Judex , vel mas poenas. E:rgo. adhiberi fequentes modi refpondendi, Ratio 4. Juti natutz tepugnat ma- quibus fame confulitur. — Supponitur ui us ximum hominis bonum exponere pro autem , quód in cafü pofito vita aliter falvarinon poteft, du minori: Sed per duellum homo maxie mum bonum , quod in ordine naturali »A4d 2. dift, ant. Poteft facrilegs , C, 0f nu habet , (cilicet vitam exponit pro mi- ant., validé & cum-fru&u, N.ant. & noti , cilicet pro honore & famá. Ergo conf, Ttaque fi ante duellum priüsquis peccat contra Jus natura. confiteatut , & communicet plüs obeft , um " Nec vérum eft,quód acceptatio duel- quàm profit, & novum facrilegium eft. v li (nt Pfeudo-politici ibiimaginantur ) Nefcit juftitia Dei patrocinium date cri- habeat ratiorem defenfionis , fub- qua minibus. Nec fut figno crucis fe mu- l l u tatione aliàs licet vitam pro rebus tem- nit, ut profperetur in furto, /n poralibus magni momenti exponere ; od Quid ergo Provocatus refpondebit l M Bon, inquam, verum cft N provocanti, ut honoti fuo confulat? s , quia rcftant j d Mj aliz viz defen(ionis. Dico , teípondere eum . potfe : Non Ratio $. Lictt apud Atheiftas, apud recufo duellum ex timore & deje&ione d Pjv muhdanos,apud exleges, Deum non animi, fed quia Deum offendere nolo, rr[l'l jr timentes , Ecclefiam non teverentes (de quiaDei & Ecclefiz Leges refpicio : Vel quibus verus Chrifticola curare non de- paratus fum duellum acceptare, fidivi- (f a et) ignominiz tribuatur talis duelli nis & Ecclefiz legibusnon repugnaret. t s recufatio, tamen apud timoratos & fa- Vel Chriftiani hominis non eft cruentá pientesid honori adícribitur , & recufans morte fe aut proximum diabolo in (a- r metitó laudatur tanquam tímens Deum crificium offerre ; vel perpetuz infa- nwæü & reverens Eccle(iam. ] hp Ergo. miz fe exponere quam incurrunt duel- - Oppeno 1. Vita. & fama pati paffu lantes Ubicunque armis invafus fue- [1 uf ambulant , ut dicifolet: Sed juxta di&a ro,armis me defendam , ut vitae meze Hifly licitum ef duellum, 6 aliter vita de- confulam. Generaliter adhiberi poteft LA i endinonpoffit. Ergo & pro defenfio- quzcunque refponfio, qua nonimpor- 94? F i ne honoris, fialiter. recuperari neque- 5 tat acceptationem formalis duell;. at folvuntur Cafus. . l gx di&tis variire Ppp 1,8i "n Nenas 482 TRACTATUS VIL Examen 77. 'nïe ia Fffüfd | CXXXII. r, Si viri pugnis fe exci- Domini , qui valent impedite , M piant; vel alioinftrumento non peticu- fuis tertis commitatur duellum. 3. Ali- D) lofo; vel etiam mulietes capillos invi- quo pacto cooperantium ad duellum;ut d) cem fibi evellendo , noneft duellum. confil o, mandato , auxilio , favore, L z. Sicut nec rixa qua concitatur ex chartula, literis , intitnatione; publica- wrili, fubita ita, Hincetíigravepeccatum fit , tione, licét provocatio,vel duellum adtu lo i formaliter tamen duellum. non eft, fi fecutum non fit. 4. Spedantium e "w hà zixáindomo oriá exira , etiam ex con- indufttia,feu ftudio fe conferentiam ad ^ituon ventione ftatim in viam vel forum vi- locum duelli, ex quorum. pra-fentia (ur cinum profiliant,inchoatam rixam pro- duellantes fiunt audaciores, Hinc.fi Ht fequentes, quia non cft pugna perfe&té quis cafu tranfeat locum duelli, pedem deliberata. Ad duellum ergo requiti- non ens, veltain latenter afpiciatut "&mga tur, ut ineatur deliberate, & , ucfolet à duellantibus advetti non poffit , non excommunicatur. $ 3tg u dici, frigido (anguine ac tempertato fi- ne cholera. Indubi& autem impetus 6. Quialterum provocat rionanitio "T animi tollit deliberationem perfe&am, pognandi, fed pro honoris fuidefenfio- n ne aliquot i&us infligendi, cum merali Mi 3. Si quis ab aliquo fibi occurrente & ad pugnam provocante acceptet , & certitudine quód. nullum damnum fit lti ftatim fine interpofita mora pugnet , exfi fecuturum , fed pax . potiüs indeconci- l T lianda, is in foroconícientiz poteftex- gtaviter peccet, non tamen e& formale duellum , quia non eft ex condi&to , vel cufari à peenis & cenfurá duelli ; licit l €onvento, enim accedat ad locum conventum;non r WIQ Vide Not. poft R. £. li AH 4- Siduo duellaturi ad pugnam.jam tamen cum periculole(onis ; aamen WM be] patati ftri&tis gladiis jam ftent in praft- inforo externo prafumetur duellum. xo loco , exinterventu autem amico- 7- Privatio fepulturz Écclefiaftice Ut ii rum pugna impeditur , uterqueincurtit tantüm infligitur. decedentibus inipfo excommunicationegy Clementis- VIII. confli&u , ut fonant verba Trid. cit, ?æä&dfpïz4 ut patet , licet non eam qua eft in Bulla Hinc fententia id affecens etiamdeils - "A ( Gtegorii XIIL , utpote dicentis; sono- qui non ftatim fed alio die moriuntur, ln machiam commi[erint , hac autem non eft nimisrigidas nifi forté fupponateos A medit j il committitur , ubi pugna non fequitur. decedere impoenitentes , feu in peccato N ang Vide verba Conc. T'rid, cit, de (aaden- mortali; omnesenim fic motientes pri- tibus duellum. vaptur H:pulturäEcheGa&icä. à | Tümfamc] d $. Ad 4, capita poffunt revocari $. Hoc etiam verum eft,licét in loco l Vulg l a&tiones in Bullis ptohibita , ob quas ex- delli decedentes ante mortem dedecint M J b cgmmunicazjones incurrantur. r.Pu- figna paenitentiz , & à Sacetdote cáfu j Md | interveniente fuerint abfoluti: Kame: grantium ia duello , provocantium vel Ó "t li [ acccp'famium.r 2. Concedentium lo- Quis fepultura Ecclefiaftica illis noa de- "tl vten i ncgatur pracise ideo , quia deceduntin lhpg[ £UR1, aüt DOoN impcdicmium , fi fint peccato "t D E u De Bello c Duelia, 43j ipeccato mottali , fed inpaenam & dete- s. 2. lomeamentum eít peccacum j i ationem commiffi duelli , ad deterren- mortale. Ratto : Quia homo in illo f dosab eo homines. Verüm attendenda exponit vitam absque rationabili.caufa li probabili periculo; & ut in plutibus ii hic eft confuetudoloci , juxta quam fe- J pultura Ecclefiaftica alicubi nondene- €o fequitur.mors, vel.mutilatio. Ergo. &l D gatut illis , qui .datis poenitentiz fignis &. 3. Motiens in torneamento in- Iu decedunt in duellis privatis, Plura di- currit peenam privationis Ecclefiafticze o centur hac de re infrà de homicidio & fepultutz. Tta ftatuunt Jura Canonica. Mi n n 3. 4. Haftiludium eftiludus ( ut ait reftitutione pro-eo. ndr Quati hicpoteft, quis Confeffarius Cajet. ) quo pro exetcitatione bellica abfolvere poffit duellantes? Sed hoc pa- aut pto folemnitate fe&ivz alicujus ju- ii tebit, dam infrà Tra&t, 14. Exam. 2. n, «unditatis regie , duo armati equites Mi 71, & 72. agetut de cafibus refervatis , «ontra fe invicem currunt cum lanceis. WFL dequorum numero eft duellum. * $. Haftiludium ex fuo genere feu ger fe peccatum mortale non eft, Ita Exeréitia ad ves bellicas fpectantia. [np — Rimirum Zorzeamenta, H 4ffi- Cajet. &Ratio : Lvdi militares pecca- " minofi & perniciofi fupt , ex nocumento' ludium , agitationes n perfonali, communiter feu per (e & ut ls ZaAMrYOTUIB. il in pluribusfequi folito; a&usenim hu- - QUARO XXVIII, Quid (ünt, /1& mani judicantut ex eo , quod ut in pluri- pühw licitane?. bus invenitar: Sed in haftiludio ut in |dt fllP L CXXXIII. AnteR. audiantur vetba pluribus non fequitur tale nocumen- S. Thom, hic q. 40. , 1. ad 4. dicentis: tut, nimirum mots, vel mutilatio aut " Exetcitia ad res bellicas fpectantia non periculum ejus , ut fupponit Cajet.& in funt univerfaliter prohibita , fed inor- hoc differt à torneamento. Ergo. mduläl'f gt dinata exercitia & periculofa, ex quibus Dixi,ex gezerefuo. Sienimhic & occifiones & depredationes proveniunt. nunc cüm periculo mortis vel mutilatio- ,aif " -Apud antiquos exercitationes ad bella nis fiat , eft mortale. "Unde patet ali- d fine hujusmodi periculis erant, & ideo quando effe , aliquando non effelicitum. vocabantur meditationesatmorum , vel *;. 6. Ludus agitationis taurorum eft, glfodlfmæ; Hoc j bella fine fanguine. — Hac ibi. quo homines cum beftiis feu tauris pu- premiffo s n gnant. Eftpeccatum mortaletam in co hc f & I. Totneamentum , ut Sylvefter qui tautosagitat , quàm qui agitari facit. " li ait, ecundàm vulgareItalicum, didtum Ratio eft eadem , quz de torneamen- jt eftà cicuitu & regreffionepugilum. Et to. Quia ex hac agitatione communi- ( e&t ludus , quoad oftentationem virium ter fequuntur hominum dilaniationes , u & audacie mülti milites ex condi&o gt mertes , vulneta , offium rupturz. Item g[BU d conveniunt , & temeré congrediuntur , ludas hic videtut hominem magis affue- ii Ab[ ji/ cum ptobabili periculo-mortis , feu ut facere ad hoftem fugiendum quàm ex- pectandum, Ppp 2 »7. Mmd' j | æpf mertes hominum inde eveniant. Y ag Y 4$4 TRACTATUS VIL Examen ". x. 7. Domini qui ferarum agitatio- vcl cum exceffu debitz moderatlonis fe )ai nes pecmittunt , incurrunt excommuni- defendat , fempet eft peccatum, — Sed "I cationem latz fcntentie, Et qui inhoc veniale quidem, quando aliquis levis ! gl ludo motiuntur , privantur fepulturá motus odii vel vindi&z (e im mifcet , vel gt Ecclefiatica. Ita Bulla Pii V. quz in- cüm non multüm excedit moderatam cipit; De Salate. defenfionem, — Mortaleautem , quando ;-umöbm a obfirmato animo in impuguantem in- Rixaq. AT. per2.4. Sea'z'ti& g. 42 furgit ad eum occidendum , vel eum immpt il Pv ArÍ. gtaviter ladendum, Hazc S. Thomas, " X. 2. De Seditione ex verbis ejus- t qul QUARO XXIX. Quid fant , & dem S. DoG. q. 42. a, 1. in c. ubiait: quantum peccatutmn ? sl Seditio eft quoddam fpeciale peccatum, CXXXIV. x. 1. de Rixa ex verbis quod quaatüm adaaliquid convenitcum ïqw'eosfa N S.'Thom, a. 1.in c.dicentis: Sicut Con- bello & rixa , quantüm autem ad ali- z d tentio importat quandam contradictio- quid differt ab eis. — Convenit quidem li nem vetborum, ita ctiam tixa importat cum eis in hoc quód importat quandam ii quandam contradidionem in faáis. conttadictionem. Differt ab eis induo- AU d Uude fuper illud Galat. s. rixz, dicit büs. Primó quidem, quia bellum & Gloffa, quàd rixe funt, quandoex ita rixa imporrant mutuam impugnatio- invicem íe percutiunt. Et ideo Rixa nem actu : fed feditio poteft dici,fivcfiat "t i W ! videtut eífe quoddam privatum bellum, hujusmodi impugnatio in a&u, five fit quod inter privatas perfonasagitur,non prapatatio ad talem impugnationtm. N Q ex aliqua publicá au&oritate , fed magis Unde eloffa 2. ad Corinth, r2. dicit ; m ex inordinata voluntate , & ideo rixa quód feditiones funt tumultusad pug- Et in eo femper importat peccatum, nam, cüm fcilicetaliqui (e preparant; Nj T quidem, quialterum invadit inju(te , eft Secundódiffe- IL.:AT & intendunt pugnare. peccatum mortale. Inferre enim no- runt: quia bellum proprie eft contra ex- AL z?j 4 cumentum proximo etjam opere ma- traneos hoftes , quafi multitudinis ad N nuali , non eft absque peccato mortali. multitudinem, Kixa autetm eft unius W) VE]n In eoautem , quifedcfendit , poteft efle ad unum, vel paucorum ad paucos, Se- ' fine peccato,& quandoque cum peccato ditio autem proprit cft inter partes unius ( Hlm, N veniali,& quandoquecum peccate mor- . multitudinisintet fe di(fentientes ; puta; lY Qu tali fecundàm diverfum tnotum ani- N(y'm ^i Dui cüm una pats civitatis excitatur in tu- mi ejus, & diverfum modum fe defen- multum contraaliam. —Etideo quialt- p D. dendi. Nam fi folo animo propellendi x ditio habet fpeciale bonum , cui opponi- injuriam illatam , & cum debita mode- tur , fcilicet unitatem & pacem multi- Ws [W 1 Q a Ty ratione fe defendat , non eft peccatum , tudinis , ideo eft fpeciale peccatum, nec ptoprie poteft dici rixa ex parte ejus, HzcS.95. P *nïelfa& 'lml J;tionis idcm S $i veró cum animo vindicte vel odii, lia L2 ,3' De peccato fcd L AT l De Rixa c Seditz'ake. 485 D. a. 2. in c. dicit : Manifeftum eft , peccandum , & hoc proptié dicitut (can- dalum. Nihil antem fecundàm pro- ubd feditio opponitur juftitiz , & com- QW muni bono, & ideo ex fuo genete eft ptiam rationem difponit ad fpiritaalem i eccatum mortale , & tantó gravius, ruinam , ni(i quod habet aliquem defe- Ia uantó bonum commune , quod impug- &um rectitudinis. Hzc S. D. Ergo., In data definitione fub dicto velfacto 1 patur per feditionem , eft majus quàm " intelligitur etiam ornitfio alicujus dicti bonum privatum , quod impugnatur pet rixam. Peccatum autem feditionis vel fa&i , quod.dici aut fieri deberet: eo fere modoquo füprà T'ra&t. 4. Exam.2. grimó uidem- & principaliter pertinet ad eos qui feditionem procurant , qui n. 2,9.definitio peecati applicata fuit pec- cato omiffionis. Hinc fcandalum debet graviffime peccant. Secundó autem ad 05 ; qui eos fequuntur;perturbantes bo- efle a&us externus , vel ejusomiffio. 0 Quv Dixi in definitione, eizzs rectum , num commune. Illliveró, quibonum r commune- defendunt , eis refiftentes , cujus fenfüs non eft , quód fit re&um feu s non fant dicendi feditiofi , ficut nec illi minoris re&itudinis, quàmalius actas, n ui fedefendunt dicunturrixofi, ut fu- fed ly miazseftidemac zoz , Vel , quia u p didum et. Hazc S. D. eft fecundàüm fe malum, ficut peccatum. qM vel quia habet fpeciem mali , ficutcüm W .Sfandalur;;. Q.45. perg. art. quis recumbit in idolo , ( ut ait S.Thom.. J UJERO XXX. Quid cft , quota- a. 1. ad 2.) quamvis enim hoc fecun- onne plex , & qualepeccatum ? düm fc non fit peccatum , finon fiat ex inf . CXXXV. x. 1. Scandalum benede- corruptà intentione, tamen quia habet Q n quandam fpeciem mali vel fimilitudi- finitur effe dictum vel fa&um minüste- M nem venerationis idoli , potef alteri h &um, prebens proximo occafionem tui- przbere occafionem ruinz. Et ideo nz. lt2$, Thom. a. r. qui definitio- ] x Apoft. monet z. ad Theffal, ;$. Ab emni nem fic explicat : l l'lE ï':lü' fpecie malá abftinete vos. .. Quod grecé dicitur fcandalum, nos Ex his patet fermonem hic non effe i muhl/ j a V offenfionem , vel ruinam , & impactio- de fcandalo larg& (ampto , ut (ignificat nem pedis polfumus dicere. Contingit quodvis impedimentum , quá ratione ff enim, quód quandoque aliquis obex Chri&tus Matth. 16. Petroex quodam; pohitur alicuiin via corporali , cui im- ergaChriftum pietatisaffe&tu paffionem ,lq[mrm'e pingens difponitur ad ruinam ; & talis ejus impedite volentidixit: Scandalum ia ebex dicitut fcandalum. Similiter in mibi es , ide , impedimentum. il J procefa viz fpiritualis. contingit ali- & 2, S:andalum eft duplex, nimi- u quem difponi ad ruinam fpititualem per pl li rum activum & paffivum. Quod. S. D. T di&um vel fa&um alterius, in quantum a. 1. ad 4,fic declarat: Di&um vel fa- p cilicet aliquis fuà admonitione , indu- &um alterius poteft dupliciter alteri effe T j caufa peccandi, Uno modo pet fc, P &ione, aut exemplo alterum trahit ad alio Ppp 3 h—— 486 TRACTATUS YT. Examen 7. alio modo pet accidens. Perfequidem, fatiis aptum eft proximo przbere oc- [ quando aliquis fao malo vetbo,vel fa&to cafionem ruipz , v, g. die prohibitoco- intendit alium ad peccandum inducere : ram alis comedere carnes, licét ruina ydp n i veletiamfi ipfe hoc nonintendat , tamen a&u non fequatur , nec aboperante ex- preísé incendatur , & carnescomedens n ipfum fa&tum eft tale; quód de fui ra- 4 d tione habeat áimilitudinem peccati. — Et fotté ob caufam occultam (it excufatus, miti d qui hunc a&um facit , propri& dat occa- Scandalum per accidens , feu acctp. fionem ruinz. Unde vocatut fcanda- tum , five mere paffivum (| quod in iplis i n T lum activum. Per accidens autem ali- S. Thom. verbis claré explicatur) dividi u ] quod verbum vel fa&um unius eft alteri peteft in Ícandalum pufillorum vel in- cauía peccandi, quando nimirum & firmorum , quod or.tur ex ignorantía mgulp( vel infirmitate hominis: & in fcandae prater intentionem operantis , & prater ] füf;flf[i[ , lum phatifaicum , quod ortum habet ex conditionem operis , aliquis mals difpo- fitus ex hujusmodi opere inducitut ad mera malitia hominis fcandalizati , & y Qu( Vatur peccandum , puta, cüm aliquis invidet nomen habetà Phariízis,qui (candalum bonis aliotum, & tunc ille qui facit hu- accipiebant ex bonis operibus Chrilti, AMatl ; t jusmodiactum re&um, non dat occafto- Dico;ex mera malitia , quia Ícandalum ET nem ,quantum in fe eft, fed alius fumit pufillorum fit quidem etiam ex malitia, occafionem , fecundàm illud ad Rom, quia aliàs non effet peccatum ; fed fimul -;*Lälxää[(ng; fs "d 7.Y. $, Occafione autem acceptá, &c- ex infitmitate, vel culpabili ignoran- Et ideo hoc eft Ícandalum paffivum fine tiá. nL j a&ivo , quia ille qui re&c agit, quantum w. 4. Scandalum femper eft pecci- tum. uf 0[![ e(t de fe, non dat occafionem ruinz ; Ita $. D.2, 2. Ratío: Ex hoc aliquid habet rati äl L4 Fäl quam alter patitur. ib j Quandoque ergo contingit , quód fi- nem peccati , quia deficit à re&titudine: Al Sed fcandalum eft di&um vel fadum " fit [ mul fit fcandalum a&ivum inuno , & paffivum in alteto, puta cüm ad indu- minüs rectum. Eteo. N "i "N &tionem unius alius peccat. Quandoque Declarat boc S.D, dicensin c. Duples t $ veró eft fcandalum a&tivum fine paffivo, ex fcandalum , fcilicet paffivum in €o *Jnhq lp ] puta, cüm aliquis inducit verbo vel fa- qui fcandalizatur ; & activum in eo;qu! U Mfclïg ( Ícandalizat , dans occafionem fuinz. &o alium ad peccandum, & ille non con- Jngd vdtm fentit. Hac S. D. Scandalum. ergo paffivum fempet € Jmm Qior x 3. Juxta hanc S. Thom,do&ttinam peccatum in eo quifcandalizatur. INon um enim fcandalizatur , nifi in quantum clle.fa aliud eft fcandalum per fe quod dicitur A datum , faprà definitum: aliud per acc;- aliqualiter ruit fpirituali ruinà, qu£ € t à 'Sl ( dens, quod dicitur acceptum Íeu smere peccatum, Potefttamen elle (candalum EY Tlet paffivum fine peccato ejus,ex cujus ado " mda[um paffivum, | Ad Ícandalum datum juxta cit. verba S. Thom. füfficit exercereta- aliquis fcandalizat ut: Sicut cüm alïquis D] eu & lius bene facit. M lequid , quodex fua natura & circum- Ícandalizatur de his qqæ a Simi le iM m '*'-cnf/ De Scandalo. 487 i Similitet etlam fcandalum activum fs« zans comtnittat duplex peccatum,unum illius fpeciei, ad quod alterum trahit ; 4 pet eft peccatum in co qui fcandalizat : quia vel ipfum opus , quod facit, eft pec- aliud fcandali, kas.IDX a 3. Ratio : , Speciali virtuti fpeciale pec- u catum ; veletiamfi habeat fpectem pec- cati , dimittendum eft femper propter catum opponitur? Sedícandalum op- m proximi charitatem , de qua unusquis- ponitur fpeciali virtuti (cilicet charitati , dicitur enim Rom. 14. Szpropter cibum ^que tenetur faluti proximi providere. äm Et fic qui non dimi:tit , contra charita- frater tuns contriflatur , jam uon [ecun- n l dgum charitatem ambulas. Ergo. tem agit. Poteft tamen effe (candalum ) Dixi , fcandalum expre[sà intentioue u . &&tivum fine peccato alterius , qui Ícan- dalizatut , ficut fuprà dictum eft, Hazc datum. . Nam fi tuina proximi non fit &i S'l D. dire&é feu. exprefse intenta , fed folàm ( * Oppono: Quodex neceffitate evenit , interpcetative , diverfz funt fententiz , mM noneft peccarum , cüm debeat elle libe-- au tunc fcandalum fit fpeciale pecca- HUH» tüm : $ed Matth. 18. dicitur: Necelle tutn. Verüm,ut Bannes ait , hoc pa- A eít, ut veniant Scandala. Ergo. rüm tefert ad praxin, quiafive fit, five u non fit fpeciale peccatum , tamen juxta HuncScripturz locum explicat $. D. j à, 2, ad 1. dicens: Non eft intelligen- probabiliorem Íententiam ia Confelfio- ':' dum de neceffitateabíolita, (ed de con- ne eft exprimendum , cüm faltem redu- j j &ivé fpe&tetad fpeciem peccati,ad quod ditionali ; quia fcilicet neceffe eft , pra- Unde Ícita vel prznuntiata à Deo , evenire. ravo exemplo alterum inducit. fic Ícandalizans eft reus duplicis peccati , - D Vel neceffe eft , evenire fcandala ne« ' €effitate finis, quia utilia funt ad hoc , proprii nimirum , & alieni, & utrius- auï d'nifï ütqui ptobati fünt , manifeftifiant, Vel que fpecies et con fitenda. T neceffe eft evenire fcandala (ecundàüm . $. Scandalum etíam per fe acti- d hn ri conditionem homipum , qui fibià pec- vum & datum aliquando eft peccatum catis noncavent. Sicutíialiquismedi- veniale, aliquando mortale. 1ta S. D. (s . cus videns aliquos indebità diztà uten- a. 4« (candalimenfuranda t PZ It tes, dicat , Necelfe et tales infirmari: Ratio : Gtawitas g quod intelligendum cft füb hac condi- eft ex gravitate peccati, ad quod indu» que Yi* tione , fidiztam non mutent. Etimi- cit: Sed hoc aliquaudo eft veniale , alie [ uando mortale. Hinc etiam jrufi litec necetfe e(t evenirefcandala , & ho- Ergo. fnines convez(ationem malam non mue 4 J explicaridus eft numeriis perfonarum j v tent. Hzc S. D. Sicut 1, Cor. 11. v. €x tuo peccato Ícandalzatarum. tj !] Notandum tamen hic ferióeft , quód j .. 19, dicitut : Oportet C barefes effe. !l y 4 Scandalum a&tivum , quod per a&us fecundüm (e venialitet maa'us ex " g Jl fe eft tale, feu exprefsà intentione da- citcum(tantiis , & re(pe&tu ad altetum u li ; (cui occafio mortalis ruinz fpiritualis tum, eft fpeciale peccatum in Cenfcf- ). fiat. pec catum mortale. u &one expcim;ndum ; ita utfic ícandali- prgbctur * D Hinc TRACTATUS À 33 VIL Examen T. tate à Charitate Dei. Ét in hocj kn*fu; i Hinc ficri poteft , quod Religiofus (co- ftalit ram fcminis proferens mendacium jo- explicat illud t. Theff, z. Voluimusve- cofum in iis circumftantiis, in quibus nite ad vos , ego quidem Paulus & fe. j li AT Of illa accipere poffunt occafionem pec- mel & iterum, fed impedivit nos Sata- i m candi mortaliter ) peccet mortaliter, nas. tgitto Ildem eft de Adoleícente verbum amato- x 2. Etiam negativé defcandalo a&i(, !Uf rium infinuante mulieri ,- marito valde vo.- [taS.D.a,6. lmin Zclotypo id audiente, ex quo probabi- Ratio ejus eft : Plus repugnat pätfe-' n liter inter conjuges credarut fecutura &ioni fcandalum a&ivum , quàm paffi- !imprq magna diffenfio:(icat& leve mendacium vüm : Sed fcandalum paffivum non po- - Biotim inPrzlato — majus cauíat fcamdalum teft elfe in virisperfectis, — Ergo multà "Itíon - uàm in plebejo. Etmagis fcandalizat minüs a&ivum. ErinC.ait: Adperfe- ltj Q[ diffidium inter Ecclefiafticos , quàm in- &os pertinet , ea , quz agunt, fecundüm RUT ter mul:eres , utpote per fe litigiofas. tegulam rationis ordinare. L Q 'ZERO XXXI. Cadiine Scanda- Subdit S. D. Q od licet viri perfedti Es interdum ab ordine rationis modicum i dxte lum five paffivum five a&ivum in viros I zf 4 At erfectos 2 & leviter recedant, hoc tamen non fit Vaj CXXXVI. s. Negative , de (candalo tam magnum , ut ex hoc tationabilitet "fitin pamvo. ÍIta S. D.a, $. offit ab alio fumi peccandi occafto. "d Ratio ejus ef? : Qui fcandalizatur, UJAERO XXXIIL. Suntoe. bona N | Wa[w atvulus eft, ut dicit S. Hieron. fuper fpiritualia dimittenda proptet Ícandalum Tif illud, Matth. 18. Qui Ícandalizaverit aliorum ? unum de pulillis iftis. — Ergo majores . CXXXVIL &. r. Bona fpirifua- ffM*Wa lia , quzfuntde neceffitate falutis , utl five viti perfc&i Ícandala non recipi- PJLH' I"büm', unt, eft v. g. obfervatio praceptotum Le- Declarat hoc S.D.dicens:Scandalum gis nature , non funt pratermittenda &i fmemm at T[ N pallivum importatquandam commotio- Íub pratextu vítandi fcandali. - »ït?. S,.x nem animi à bono in eo qui fcandalum D& 7; A un]JqIIOI T of patitur : nullusautem commovetur , qui Ratio ejuseft : Nullus debet mortali- fei immobili firmiter inhzret , majores tet peccare , utalterius peccatum impee Ti llnt lml | J f('äm autem, (ive perfe&i , (oli Deo inharent, diat, quia fecundàmordinem charita« ' ui eft immutabilis bonitas. Ergo. tisplis debet homo fuam falutemfpiti- ündalum Admittit tamenS, D, in R. ad 3. tiialem diligere , quàm alterius. at uód viri perfe&i poffint impediri in foumo : Sed oumittendo ali quid,quodeü * ; li "h. j adibus extetioribus , fed in interiori de jurenaturz,, peccatur mortaliter. E« n voluntate per dicta vel facta aliorum £ k non impediuntur, quó minüs tendant Ü dm &. 2. Dona fpiritualia , qu£ homo in Deum , fecandüm illud Rom. 8. Ne- híc & nunc ex Juredivinopofitivo tene- tYe "s "j que mors , neque vita potctit nos fepa- tur facere tanquam neceffaria faluti;non 1 POtC . z (W/ - : kbe Sc4ndalo. 483 modi fcandalum eft pu(illofdif,ptopice poteft fine peceato mortali omittere; li- h c&t aliiinde fint ícandalizandi. quod fpiritualia bona funt vel occultan- da , vel etiam interdum differenda , ubi u Explicat hoc Wiggers : Paftor non potelt omittere baptizare infantem jam- periculum non imminet, quoufque red- j n ditá ratione hijusmodi fcandalum cef- jum: moriturum , licét adfint , qui inde fet. capientoccafionem blafphemandiSacra- Si autem poft redditam rationem j hujusmodi fcandalum duret,jam videtue mentum & Religionem Chriftianam. Item in atticulo, pro quo obligat prece- ex malitia effe. Et fic propter ipfum non funt hujusmodi fpiritualia bona di- p pium confeffionis Fidei ; nonlicet eam u emittere propter fcandalum T'yranni, & mittenda, HzcS. D. minifrorum ejus , qui inde accepturi Sequitur ex bis 1. Si quis intendat P fantoccafionem multorum peccatorum, ingredi Religionem ( quod opus non eft j Ratio: Quia fcandalum paffivum in de neceffitate falutis, fed folàm eft de Smrä*.' lhis cafibus non cenfetur datum fed ac- confilio ) previdens , patentes fuos ex 7 ceptum, p infirmitate vel ignorantia indeacceptu- a Idem docet S. D SNilea. 9 dbicitat . ros occafionem peccandi, v. g. filium us Gregor. fuper Ezechicl. dicentem :Si de aut Religionem perfequendi, damnifi- u veritate ícandalum fumitur , utiliüs na- candi , convitiandi , &c. deberetingref- x Íci petmittitur fcandalum , quàm quàd fum differre , ufque dum parentibus red- ") vetitas relinquatut. Sg£/umit . Thor, dat rationem , feu informationem , qu& Sed bona fpiritualia maximé& pertinent datá, fi parentes non aliter fc habeant , y -ad vetitatem. Ergo bona fpiritualia non tenetur ampliüs defiftereab ingref- ogul non f'um proptet Ícandalum dimitten- fu , prafertim fi defiftentia , vel nimia di- h a. latio cederet in notobile damnum pro- f 17 9. 3. Inbonis fpititualibusqua non fe&tüs fpiritualis, funt de neceffitate Salutis,videtur diftin- Ratio : Quia tunc fcandalum paffi. u guendum,aitS. Thom.a.7.inc. Quia vum patentum erit pharifaicum , acce- Ícandalum , quod ex eisoritur , quando- pram , non à filio datum, ait Wiggers. " -Que ex malitia procedit , cüm fcilicet Sequitur 2,- ^ punitione peccatorutm aliqui volunt impedire hujusmodi fpiri- ceffandum effe, fiex ea timeatur peri« n d tualia bona , fcandala concitando. Et Pccül culum fchismatis , velfimile malum. - j hoc eft fcandalum Pharifzorum, quod Ratio ; Quia posnarum infliio non j £ffe contemnendum Dominus . docet " e propter fe expetenda , fed poenz in- u Matth..| 1 $.. ubi difcipulis?dicentibus, fliguntut ut medicinz quzdam ad cohi- j Scis quia Pharifai audito verbo boc [can- j benda peccata , & ideo in tantum habent " dalizati funt , Re f rationem juftitiz , in quantüm per eas j caci [unt , €9. ducescacorum. pondit: Sizzre i/lo:, cohibentur peccata j fi autem manife- Quandoque verófcandalum ptocedit ftam fit, ex eis plura & majora peccata üim ! v on con« 4f ex ixvxü-:mitat; velignorantià, & hujus- rum inflidion fequj, tüncpaena 33 tinetus : b 496 TRACTATUS VII. Examtu, , - M tinetut füb juftitia, « ItaS. Thom. a, 7. Unde S. D. ad 3. ait: Cotte&tio fraterz g j Z | ad z. na otdinatur ad emendationem fratris, f hi - CXXXVIIL Oppezo 1. Sacta do&ti- Etideo in tantum computanda eft inter na eft de neccffitate falutis: Sed ab ea fpiritualia bona, in quantum hoc con- t ceffandum eft propter fcandalum juxta fi Nolite Sanctum date fequi poteft. — Quod non contingit; ; lii illud Matth. 7. ex cotre&tione frater fcandalizatur, Et taton canibus, neque margaritas veftras fpar- ideo fi propter fcandalum corre&iodi- hi gatis ante porcos,ne difperfi distumpant Y mittatur , non dimittitur fpirituale bo- apte, yos. Etgo. num, Hecibi. Nto 2. Cortectio fraterna, cüm fita&tus "ii 444 3. N. min. Sipeccatum mof;ale eharitatis, eft quoddam fpirituale bo- facieadum eft , jam noneft malum, ne- lii num: Sed illa interdum dimittitur ad que peccatutm,nam peccatumnon poteft .)lv ä)lhä, vitandum fcandalum aliorum , ut dicit effe cligibile ,aitS. D. ad s. Et quamvis pl ! S. Augu&inusin 1. de Civit, Dei, Er- pet venialegratia non tollatur, attamen O. fervor . charitatis per illud fiimi/gqi- tür. !Q( 3- Cujuslibet etiam venialis peccati Ilqllä." vitatio eft quoddam fpitituale bonum: CXXXIX. g. 4, Gcneralitet l&juen- E DT i Sed peccati venialis vitationem poteft do, juxta probabiliorem fententiam ltifr homo omittere, feu pote(t illud com- Ícandali vitandi causá nihil licet pra- ^Ml mittere pro fcandalo proximi vitando ; termittere, quód hic & nunc cadit fub "tet) v.g.fi venialiter peccando poffit alte- przcepto pofitivo, five divino (ive hu- ; T tius peccatum mortale impedite. Et- mano obligante fub mortali, « E N u ttadiverfos DD. Sed - -& cott» , | "i, Q.Hæc f'olvit/S.'D. cit.a, 7..44 1. dicit: S. 'Thom. videtur ftate pro hac fene [ " ,lr Citca do&trinam duo fant confideranda, tentia. Nam. t. fic aitcit. a. 7.inc. E4 lr "lnf fcilicet veritas qua docetur , & ipfe que [nut de neceffitate falutis , pratermit- u,mu mfü "l actus docendi. Primum eft de necceffi- 1$ o debent propter [candalum vitam- tate falutis; ut fcilicet contratium veri- dum. Subfümo: Sed impktio prz- At 'üeü, WQ tati non doceat ( cui incumbit docendi cepti five divini five hutnani obligantis ROR officium ) propter ullum fcandalum. fub mortali, eft. de neceffitate falutir d 2 Docet ibidem , in bonisfpirl» T rl Sed ipfe a&us docendi inter fpirituales Etgo. mz;' dl&l l eleemofynas computatur , qua ficut in- tualibus , quz non fünt deneceffitate (2- terdum propter fcandalum . pufillorum b X*lïilzando latis; fi fequatur fcandalumpufillorum; Gmtlonc occultandz fünt , vel differendz,ut S,D. efle vel occultanda vel interdum diffe- & aitad 4. ita & actusdocendi.Ex quo pa- renda, non autem dicit effe prarermst- xæ h) E pr ter diftinctio min. Ettalia videntur effe fola, que U xlkllfm l d 2. dift. maj. Eft fpirituale bonum funt de confilio. . Ergod fortiori fcari- * w hn ordinatum ad emendationem fratris ubi dali caus&omittenda non funt,quia fünt Il TRU e[fona illa fperatur, C« maj. , fecus , N, maj. 1 fieri oc- de -prchptd Si tamen poffin aqxlp J hii . De Skanddlo 49t : cultt, vel ad tempus diffetri , o gcultanda zandum ex quodatm peccato; fi illud ei H funt vel differenda, confiteatur , teneturne illud teticere ? l Ratio : Impletio operis ptzecepti nec : 2. Muliet honefta formofà cogno- ï in (e eft mala, nec habet fpeciem mali, fcit, fidiefetto ad Miffam vadat , ex fui n "Etgoíiquis indc (candalizatur , fcanda- afpectu quendam z»particulari ( dicitue il . Jum non eritdatamedacceptum. Er- in particulari , i enim hoc timeat fo- n . go qui inde fcandalizatur, ruinam fibi làm de quibusdam indeterminate feu im I imputet , non alteri, communi;certum eft , quód non tenea- Nec obftat, quód fit acceptum ex in- & tur manere domi) accepturum ex in- I— 3 E ER E: - L- - firmitate. firmitate periculum gravis ruinz fpiri- -- x tualis, teneturne abítinere ab audiendo :-w- E - Ratio: Quia infirmitas illa noneffet * - E * E fine malitia, ut patet ex defcriptione Sacro , faltem femel autiterum. Dieo ; E pE fcandali P;ufxlllorum faprà in propriolo- femel aut iterum , quia femper , vel val- * [— 3 [3 CO. de Íxpe debereabitinere , nimis durum videtur, . Lmd MEMO COme — E. | .Ofpnizb: Quando concurrunt duo ptacepta, qua fimul fervari nequeunt , .. 3. Uxor ptzvidens, maritumex je- "l fervandum e& majus: Sed przceptum junio graviter offendendum, teneturne d denon Ícandalizando proximo eft ma- fcmel aut iterum ab&inere à jejunio , ad Db jus ( cüm fit naturale ) quàm pofitivum quod fub mottalitenetur ? divinum & humanum. Ergo. 44d becaffirmativt Refpondentetiam Ti f "d hoc dilk. maj, Servandum ef& ma- quidam Thomiftz, qui noftrz Senten- jus; li fic preceptum abfolutum,C.maj. tiz contrariantur, fundantes fe infun- u^ refpe&tivum vel conditionatum, N.maj. damento in Oppozo, Etfic dift. min. N, Conf. Lic&tergo pre- s Sed confequenter ad pofitam fenten- d eptum denon fcandalizando fit natu- tiam , ejusquefundamenta, probabilior rale, nontamen eft abfolutum, fed obli - t VP mihi videtur refolutio negativa omnes i gans folüm in certiscircumftantiis , qua-- illos ttes Cafus, Nam in Confe(fario Tum una eft, ut opus , ex quo timetur jint & illo qui fcandalizzturex afpe&tu ho.- u1 fcandalum,-non fit de pracepto obli- ne&z mulieris, uti & in dicto marito, gante füb mortali, Secundóclariàs R. verum eftillud:: Perdzrotuaex te, Et Wflim) i conce[sà maj. dift, min. Preceptum de mulier in triplici hoc cafu habet jus & rm, non fcandalizando formalitet feu per obligationem parendi Deo & Ectlefiz. 1 ii $ €, & exintentione, C. min, , per acci- Et quiin iis cafibus fcandalizatur , liberz u dens folüm , ac prater intentionem, peccat; Ur uti effet in hoc cafu Sitamen in primo cafü Con- p ; N« min. Quia. tali; feflio poteit differri , diferenda eft ; &i 1:1!'ä ^il utitur jure fuo. . j L alius Confeffarius haberi poffit,quzren- M ) - Quid ergodicisad hos Cafus ? duseít. Etin fecundo cafu lafcivusille j ,. SXL. 1. Perfona quzdam cognoftit, j ji f juvenis previdens ex afpe&tu fuam rui- W nam , aliis mediis fe juvare potef ; & te- Confcffarium fuum [grav'itgg Ícandali- petut, F Qgqq z A ii 7TRACTATUS VIl. Examek 9. 452 petur, nimitum Miffam alibiaudiendo, tut Pralatis, &bona communia quibus- (i velíiid non poffit ,oculos fuos averten- cunqne Reipublice Re&otibus. Etta- | li do. Vide faprá deornatu veftium , fu. lium confervatio , ficut & depofitotum, II €is, &c. Tra&t, £. Exam, 1. n. 16. 17. imminet his , quibus funt commiffa ex (UI & 18. necefífi:ate. Et ideo non funt proptet güöd n Onppono : Maxima illa communisef : Ícandalum dimittenda , ficut nec alia , ID Concurtentibus duobus przceptis, quo- qua funt de neceffitate falutis. T'empo- i, m züm utrumque non poteft fervari , fer- ralia vetó bona , quorum nos fumusdo- "um vandum eft majus. Undetenetin Ca- mini , dimittere , ea tribuendo , (i pents . üfri,) fibus,v.g. 1. Die fefto infervit quis nos habeamus ea , vel non repetendo, f -. deii infürmo , qui folus non eft rclinquen- apud alios fint;propter fcandalum quan- EL dus , non tenetur audite Miffam , fed doque quidem debemus,quandoqueau- TT manere apud infirmum. 2. Miles die tem non. Si enim fcandalum ex hoc 1l fcfto agit excubias , nec datut alius, qui oriatur propter ignorantiam , velinfire COT gro eoexcubet, nontenetur ad Miffam, mitatem aliorum , quod fuprà diximus "ts 2. Die feto domus meavelproximi eft eífe ícandalum pufillorum , tunc vel te- *Klfito in periculo incendii ab inimico excitane taliter dimittenda funt temporalia , vel VO pO di , quod polTum evitare, fi maneam do- aliter fcandalum eft (edandum , Fcilite; UM mi, nonteneor audire Miffam,&c,Quo- per aliquam admonitionem. zum ominium ratio ct addu&a Maxi- Unde S. Aug. dicit in lib. deSerm, T £02. ; Domini inmonte; Dandumek, quod W U Dico: In his & fimilibus Cafibus te- nec tibi nec alteri noccat, quantum ab VIH ll W l net dida Maxima.. Difparitas autetn homine credi poteft, Et cümnegavetis Ptl eft: Quia in iis malum , quod fequi- quod petit, indicanda eft ei juftitia: & W gmïbl/[gm melius ei aliquid dabis, càm petentem tut, non fequitut ex malitia & libera. T voluntate ejus , cujus e malum,& pra- injufté correxeris. ^ Aliquando vetó fertim in fecundo cafu periclitatur bo- fcandalum nafcitur ex malitia , quodeft : Jl,deffff f 7) ü num commune. In cafibus autem prio- fÍcandalum Pharifzorum, -Et propter eos,, qui fic fcandala concitant, non fünt U.'lw"" c xibus malum feu peccatum five fcarida- P& »pu lum paffivum fequitut ex malitia ac li- temporalia dimittenda , quia hoc & no- . ceretbono communi , dareturenimma- Ra ( bera voluntate fcandalizati , quod NB. pro intelligentia R. 4. lis rapiendi occafío, & nocetet ipfisra- , ^ t ]j Dray QUARO XXXIII. Suntne tempo- pientibus , qui retinendo aliena, in pec- & 'hïmd Og yalia bona propter fcandala dimittenda? cato remanerent. — Unde Greg. dicit in d CXLL £. cumS. Thom. a. 8. dicen- Moral. Quidam dum temporaliaànobis t : Circa temporalia bona diftinguen- rapiunt , folummodo íunt tolerandi : r !X to dum«eít; autenim funt noftra , aut funt ) D quidam veró zquitate fervata , pfo ie ^ QW mobis ad. confervanduim pro aliis com- bendi ; non folá curá ne noftra fubtta- 5 n t ) llc mila , ficatbona Ecclefiz committun- hantur , fed nerapientes nonfu * ipfos perdant, Hac $« D. "QUE Ti — — d De Scandala.. 455 :j 08 (LU/ERO XXXI?, E&xie peccatum 3. Peccatoti etíam excomtriunicata (l - fcandali , matetialiter cooperati peccato fcu haretico occulto publicé Euchatifti- alterius? 1 am petenti tenetur Parochus eam date. j CXLH. g. Pra&tict probabilius eft , Idem eft de eo , cujus indigaitatem fcit J ex fola Confeffione facramentali , & pe- quód materialiter tantüm — coopetari cri'ï***'f»þcccato alterius , exhibendo v, g. obje- tit etiam privatim, Ergo. y &um , materiam, vel occafionem ( ad 4. Suprà Tra&t. 5, Exam. 2, n. 42. & o peccatum quà tale habendo fe meté pet- 43. probatum fut , poteltate publicá poffe permitti , lupanaria, & à privatis hi miífiv? , ) interdum fit licitum, fiadfint Wf hz conditiones: domos eis elocari poffe, ad peccatuns ii Prima: Si tua coopetatio ex fenon mete:ricii permiffive fe habendo. fit mala, fed bona , vel faltem indiffe- f. Famulz iftatum meretricum lici- " " n -gens. —.2, Ut fiat rectá intentione fcu tt eis inferviunt januam amatotibus ape« 1 -ex tationabili causá , feu ex motivo ali- riendo , eas ad peccandum euntes affo- n cujus virtutis , v. g. obedientia , velex ciando, le&um cemponendo, dum ta- amore ordinato fuiipfhius, &c. 3. Ut men hoc non intendant; necin eo fibi n u peccatum proximiex vi officii impedire complaceant , ut ait nofter de la Cruz , 'on tenearis , & motaliter feu fine pro- quia eft cooperatiore mota.Quód famuli T yl ftio damno nequeas. 4. Ut, tenon deferant litteras ad ea mala invitantes , vel amafium autamafiam vocent verbis LP .€ooperante , peccatutm tamen commit- teretut, quia nimirum non deerunt à Domino vel Domina prolatis,expre(si j uv alii , qui materiam vel facultatem fub- nihil mali fignificantibus , licét aliqui miniftrabunt. Qui fi non adeflent, negent effe licitum , fed fpeciemlenoci- [[Elk lcQ'ä'IE gravior profedtó caufa & neceffitasre- nii continere aíferant , fi tamenres bene quiteretur , ut peccatum permittere , feu confideretur , & deferentes,vel vocantes U Al ei materialiter cooperati poffis : velab- miniméad peccatum incitent , necin eo ftinendum eft. complaceant , videtur juxta didum de yilàt Declaratur Cafibus & exemplis. Ia Ctuz elfe eademtatio ac de prioribus. I j 1, Deus ipfe , per effentiam bonus ; ad Nec video rationem difparitatis , càm otmale peccati fe habet permiffive, & adfint di&z conditiones , ut fuppono. hquw W ad matetiale peccati in genere cauíz ef- Verüim domini pedem füftinere, ícalas cientis, vel przveniendo , vel faltem admovere , ut poffit per feneftram in- ynocm" concomitando juxta Theologos coope- troire ad fornicandum feufurandum , m u) Xatuf,.- non eft licitum , quia nimis propinqu& li g 2. Conjunx conjugi voto caftitatis €oopetatur peccato, )WW ligato ; debitum exigenti ex juftitia te- Anté dida emnia non juftificantue T j netur reddete; fi non poffit eum àpro- per communem rationem famulitii nec u Wj ! pofito avertere , lic&t conjunx votoob- W&u licent cuivis alteri , fed ( przter. 4. eon- i ditionem ) requiritur, ut aliàs famulo ug!nï 4 Kicus pl gescchiuqe grave I-D' Q*Z*lki asss TLR ACTATUS 71. ;ïxmm-;-. 494 tavedamnum immineat , v. g. quod fit tus vel furiofüs certó te occidet nifidesei | expellendus, debitá mercede privandus, n enfem , vel nifi ei ad furandum admo« f & inde penuriam palfurus,ad mendican. veas fcalam , non peccas cooperando. - | V dum neceílitatas. Et cettum c& , quód CXLII. . Q»id fentis de hoc cafu: lrig toles famuli ac famulz füb mottali pro Catholicus qu:dam oppidum vel pagum Caiholicum vult vendere Haretico, À ; m!nmgï poffibili teneantur inquirere alios do- u minos honcítiores , quibus ferviendo fe quo fubditi certó cogentür ad hareíin? 1050 fuftentent. Licetne ? Eítenim res fua. i 4lit Not. inter 6j. propofitionesab Inno- Dico , Non licet , necäpeccato/i?ani centio XI. damnatas effe hanc n. j 1. dali excufari poteft , nifi fots urgeret Wnizzq II Famulus qui fubmiffis humeris fcienter graviffima notoria neceffitas. adjuvat herum fuum aícendere per fe- Katio: Quia dominus , etiam tem- MPM]] tari meftras ad (tuprandum virginem , & peralis, in confcientia tenetur habere mnultoties eidem fübíervit , deferendo majorem curam falutisanimz proximo- Waf Ícalam , aperiendo januam , aut quid rum , przfertim fibi fubje&torum , quàm m fimile coopetando , non peccat mortali- bonorum temporalium. /fen * ft ter , (i id faciat metu notabilis detrimen- Declaratur 3. Quó magispetfe t d ti , puta, ne àdomino malé tractetur , ne quó propinquior eft cooperatio,có ma- A toruis oculisafpiciatur, ne domo expel- jor (cateris paribus) requiritur caufa; latur. Et minor fufficit,fi cooperatiofittantüm. pet accidens five remota , v.g, fundere Ti 6. Item fuprà oftenfum fuit , licité Vi N ermiui Synagogas &ritus Judzorum, campanas , vel eneos charadtetes cuivis Jfetl vide in hoc Tta&. Exam. 3. n. 42. licet , eti à quibusdam f(int adhibendi Atj Til uód fideles licité. poffint infidcelibus ad harefin per Conciones vel librospro- " vendete talia, quorum ufus fecundàüm palandam. : Verüm;ut alicui pro hzre ^ Aff .| PWG tlgn Íe cft bonus, licet fciant, quód eis fint ticorum Concione campanam pulfate, A ufisi ad fuos ritus, & facrificia , que aut pro eorumlibrisimprimendischate, 3l ! " íuntpeccata. — Vide ibid. n. 4«, Gteres liceat ordinare,long? graviot cau- . Inlocomixte R el'gionis, feu ubi fa & neceíTitasrequiritur: quia hoc opus 1'& Ngn l f ^ Catholici & Hzretici vivufit permixti , propinquiüs & magis per fe ordinatür h ?T t hofpes Catholicus non peccat Hzretico ad hzreíin. , ln d. wb& carnes in die prohibito petenti , easdan- uomodo ex hoc refolvis hos Ca [ lltde 'do. Videatur quarta conditio anté CXLIV. 1. ZEdituus Lutheranus fit & N ofita. Catholicus , poteftne manere in fervitio (er Declaratur 2. ulteriüs: Gravior ne- Ecclefiz Lutheranz , eam aperiendo, & "Wi D llm] ceífitas & caufa , imó graviffima requi- claudendo , panem & vinum afferendo, Q ritur , ut liceat matetialiter cooperati campanam pro Concione pulfando;&e, !uU[]v 2. Eft Typographus haretícus, cujus alterius peccato , fi hoc fit contra jutti- aneie p "n lay filius fit Catbolicus , potcfine m A El'üdcf tiam , íeu pemicigfum 22 homq ita- apu LE Tf N ) — Pa De $tendalo, 495 m hare- quod tollete potef coram populo qua- ! ipu&'pzrehïem, & pro libroru d ticorum impreffione typum ordinare? cunque occafiene proteftando , ac infor- mando , quód actus illos folüm faciat ; 3. Chtiftiani apud T'urcas vel Hate- ticos captivi poffuntne contta Catholi- materialiter & ex gravi neceffitate, &c z? ï €os temigare, fortificationes facere , at- quamprimum potctit , officium illud de- - ma afpottate, metu verborum vel mortis fcrere velit. ! ipfos cegente ? Zfd z. eodem proportiïonalz;ilitermo.' -« 4. Idem quaro de caft , quo legiti- do R. (i filius fine graviffime fuodetri- h 4l [ mus Princeps € Reguo cHEcexpulfus ,an mento patrem tam citó rclinquere ne- ifabditi Tyrannum poffintfodiendo, ex- queat. Unde Lex Ecclefie prohibens cubando pecunias contribuendo , contra lzreticorum fctipta tranfcribere , vel m legitimum Principem iuvate , imó jura- imprimere , non obligat in cafu tantae u neceífTitatis. -mento operasfuas , aut fübfidium pro- M mittete ? fs A 414 s. R. affitm. de oþcribus mate- j. Patetfamilias poteftne licit& filio rialiter fütnptis, & defolà quattá condi- -vel famulo relinquete occafionem fu- tione fuprá pofitá, Sitamen ftatus reí ij tandi, ut eum deprehendat in furto, & effet talis , ut captiviauxilium füum ne- " poftea cortigat , vcl ut graviori malo Occuttat ? gando Chriftianis poffent effe occafio i vi&oriz , vel eos magno etipere peti- w - 6. Pharmacopola. poteftre licité cui- » culo , tenerentur vitam perdere pro bo- i . vis poulanti vendere venenum , quod no Keipublicz Chriftianz, d prater hominis occifionem ad alium 44d4. K. codem modo fi fit pericus du afüm, v.g.ad medicinam , vel colorum Io L - €onfe&tionem non fetvit ? lum, ne aliis & Regno ejiciantur, vel bonis omníbus fpolientut. Cenfetug i u Plures cafüs cum . vide fuprà de je- n junio Fract. s. Exam, 4.in, R. ad cafum H enim legitimus Princeps ir talibus cit- » cumftantis confentiread interim. wl ( z* & ;. &4"' " vtl 4 x K, Non poteft , nifi f'ort'ä qprc*- 4d 5. etiamaffirmo juxta datasclau- n fulas, & in fenfu explicato antea im " matür gravi neceffitate, ratione cujus Ron poteft ftatitm deferre officium, ut fs Exam. 6.n.103, Sedpecuniamoppo- sFï[ alils non habet unde vivat:attamen ani- endo furandi occafronem date , teneo Jt mo itadebet effe preparatus , ut omni elfe illicitum, quia efftt cooperatio ad dj peccatum nimis propinqua. 3 "m J . offibili modo quaat aliam conditio- Lü mem , & cüm primüm potuetit;fervitium 44 6. R. Negativt , quia & hac effet 1 p ) u Klinquat , a&usque illos folüm faciat cooperatio nimis propinqua peccato , & " . Wattrialiter , non vetó ut fortnalitet re- in damnunrproximi, 9 w»üt fpiciunt cultum hareticum. Et hocfo- QUJAERO XXXV. Licetne ab al- le!u Ü , im verumett, fidefitfalfe Religionis, tero petete, veleiconfulere , quod f?fe " fine peccato nom eft facturus ? J ? Wam yi::ualispl.ä&ffiæ& fcandalum , us Z 6 TRACTATUS Vil. Examtht, 7, CXLV, Caíus, de 'qui'bus poteft efle Dixi , ex rationabili caufa, Qqæü ii t uzftio, communiotes; funt hi. non adfit , ex charitate , qua dictat alteri non elfe danda in novi peccati occafio- al r. Anliceat pctereSagram,cnta à ma- b lo.miniftro? nem , tenetur homot tali. äiia non petete i j Wt a. Ànliceat ab ufutatio petere mu- Md tuum ? d 1. Cafum affitm. — In f'enüiwkta;L J b gis ;. An liceat juramentum petete a men mox dicto x. cum S, Thom, 3..p, q. 64.a. 6. ad 2. dicente : Ille, quiad [uo r eo , qui nofícitur jutaturus per falíos r Deos? [ Sacramenta accedit,fuícipit Sacramenta 4. An liceat juramentum petere à À miniftro Ecclefie , nonin quantum ct h "d 1l Chriftiano , qui creditur pejeraturus ? talis períona , fed in quantum eft mini- n $. Anliceatà malefico petere,ut ma- fter Ecclefiz, Etideo quamdiuab Ec- leficium maleficio tollat ? cle(ia toletatur in minifterio , ille, qui MA €, An ei, quiabfoluté decrevit face- ab eo fufcipit Sacramentum, non com- re malum tnajus , v. g. hemicidium, li- municat peccato ejus, fed communicat EN Q« ceat fuadere malum minus, nimitum Ecclefiz, qu& eum tanquam mini(lrum. delumbationem , mutilationem ? exhibet, Si veró ab Ecclefia nontole- Mcaty , I.Simpliciter & direct& petete ratur , ( puta , cüm degradatur, vel ex« QUF communicatur , vel fufpenditur) pec- 1 vel confulere alteti id quod ipfe fine peccato non poteft facere , femper e& cat qui ab eo accipit Sacramentutri , "d A R ii eccatum Ícandali, v. g. invitare ali- quia communicat peccato ipfius. Hiac uem ad inhoneftas Comaedias. ibi, , T omö Sa-f I Ratio: Quia hoc ef dirc& alteri Declaratur boc magis: Sih uT tzbere occalionem fuinz fpiritualis. ctamentum petens Àminiftro malo; 4 g : Necobftat , quod alter forté jam fit para- Ecclefia tamen toletato, fit ejus Paro* Pt chianus, non peccat petendo ac teci« IT tms id facere, quia licet; tuuc non fis piendo ab ipfo, quia utitur jure fuo, & 4l p caufa peccati utinten;i , bene tamen ut | m t executi. petit rem bonam, quam alter poteft & x., 2, Probabilius cft ; quód ex ratio- debet facere. Si tamen commodé pol- "r fit habere ab alio , charitas di&tat, utct« "sf " pabili caufa liceatabalio peteteid , quod ( dat dico juri fuo. Si autem illimini« *mkmadl fine peccato poteft facere (i velit, licet &ro ex officio nonircumbat Sacramet- fine peccato fa&utus non fit , ad pecca- 1 u N taminiftrare, fittamen ad id paratus; b! V tum habendo fe permiffive. »lk Ratio: Tum quia petens utitur jure fit rationabilis caufa petendi , licet a? m "d '€Cac petere recipere, quia tunc alterius * t füo: Tum quia non confentit in ma- ii lum quà tale, fed folàm offert matetiam peccato non cooperatur formalitet , fic- L B ut ad fecundum cafum dicetur de ult- ex fe licitam , & permiffive folüm feha- né ] ml?qe fuy bet ad hoc , quüd altet cx malitia abuta- ratio. Secus fi non fit paratus lQ nqn. 1t W W tur illa. detur occafio peccandi) velf W m alt' rauQe V De Scandalo. 497 em in xationabilis caufa þetcndi. "Tand licet ei, qui incidit in latrones, m ani« N caíu extrema necellitatis licetà quocun- feftare bona quz habet , quz latrones ue malo ! v II niftto, etiam nontolerato , peccant ditipiendo , ad hoc quod non AK M. imó ab haretico , degradato ( íi non occidatur ; exemplo decem vitorum ; qui dixerunt ad límacl : Noli occide- Pofïïtalius haberi ) recipere Sacramenta hit ex Jure divine obligantia , wifuntBa- re nos , quia theíauros h:bemus in a- TWI puímus, Pecuitentia, & Fuchariftia in gro , ut dicitur Jerem. 41. HzcS$.D. ariculo mortis, quia fine iis decedere "t | J periculofum et, & aliàs Ecclefia faluti Ad z. ibidem ait , quód ille qui acci« MQ»W hominum non (ufficienter confuluiffet ; o pit pecuniam mutuó fub ufütis, non dat refpe&u aliorum quatuor Sacramento- occafionem 'ufurario ufuras accipiendi, il i fed mutuandi. xgn non e& tanta necciïi'ta;, Ipfe autem ufürarius que lh lt fumit occafionem peccandi ex malitia ls. & 3. etiam in fenfujam di&o cordis fui: Unde fcandalum paffivum DIf K.sffiim, cum eodem $. D. infrà q. 78. D W D [ Inducere homi- ex parte fua eft, non autem activum ex 3, 4, in c..dicente patte petentis mutuurm, Nec tamen n nemad peccatum nullo modo licet, uti propter hujusmodi fcandalum paffivum 0F/^ ]i tamen peccato alteriusad bonüm , lici- d debet alius à mutuo petendo defíiftete , . tum cft , quia & Deus utitur omnibus fi indigeat * quia hujusmodi paffivum | peccatis ad aliquod bonum , ut dicitur fcandalum non provenit ex infictnitate, 1plt y inEuchirid. Et ideo S. Aug, Publico- vel ignorantia , fed ex malitia. « w le querenti , uuüm liceret uti jura- mento ejus , qui per falíos Deos jurat , Zl 4. patet R. infrä(Tra&. IO; » É s in quo manifefté peccat , eis divinam xam. 4. n, $ 4. " d tevetentiam adhibens , refpondet , quód, 44 $. R. cum Cajet. negative , licet p qui utitur fide illius , qui pet falfos aler paratus fit malcficium maleficio a p Dcos jutat , non ad malum , fed ad bo- tollere, num , non peccato illius fe fociat, quo M u petdzemoniajuravit, (ed pa&o ejusbo- Ratio : Conia nullá fatione licet ho )u no, quo fidem fetvavit : fi tamen in- minem quantumvis paratum inducere unt p Dch j duceret eum ad jurandum per falfos ad offendendum Deum. quu Deos, peccaret, j Ita ctiam in propofi- Nec habet locum in propofito ait, to dicendum eft , quód nullo modo li- ml""mb [ Cajet.) diftindtio intet induccre ad pec- ugöle «t inducere aliquem. ad mutuandum candum , & uti iniquitate alterius pa- clc[) , fub ufüris : licet tamen ab eo , qui hoc Ó rati ad peccandum , ut diftinguitur in patatus eft. facere , & ufuras exercet , ufura & juramento infidelium , quo- Pcth 1 uf v i mutuum accipere fub ufuris propter ali- wlll niam illa difin&io non habetlocum r Wf quod bonum , quod eft fübventio fuz nifi in illis , in quibus actio petita po- ^. neceffitatis ve] alterius. Sicut etiam TU ^ teít gb i)lo pa rato fieri fine peccato , (i JWU Rrr yult; &- anas TRACTATUS VII. Examen 7. 498 fuaeam facitin norum. Érgofireteiinjuftitla, Ergo vult; & ex iniquitate x PCCCG to, cui petens non communicat : non licet, 1] - Si enim [ N. L ufutatius , (i vellet ; poffet mutuum Dixi regulariter logtendo. " ïm elfet cafus,in quo rationabiliter pofft - n dare fine peccato ; & idololatra poílet przfumi voluntas , feu confenfus illius, Ll,ll jurare fine peccato , Deum verum ag- I nofcendo, & per eum jurando. In pro- v. g. ex folo titulo confaoguinitatis,af- finitatis , vel ar& amicitiz, quód liben- ofito autem à malefico petitur ut folvat | [ maleficium eo modo quo non potet fi- tiüs effet patfurusillud damnum , prz- .a J f ne peccato, Caterüm fi fine. peccato fertim fi fic valdeleve, quàmquód am , ïl ii poflet illud folvere, fi nimitum confi- grave damnum inferatur amico ; tunc liceretita fuadere, fteret folüm inaliqua ligatura , qu& hu- maná actione folvi potcít , cuivis homini &.2. ad6, Si utrumque malum ef - ]tem fi maleficus liceret eam folvere. contra eandem períonam , probabilius poflet illud tollere duplici viá , unà li- eft,quód liceat confulete minus malum, citá , alterá illicità , liceret ab eo pete- non quidem directe , abíolute , & pet tc ,quia petirio eft de feindifferens, & íe , fed indire&t & conditionate, v.g. poteft licité impleri, & in dubio potiüs poftquam rogatus , & ferià monitusfuit ut neüttum faciat , dicendo, fifirmitet debet prafümi inbonum , quàm in ma- lum. - fatuifti voluntatem. tuam explere v - Ad.€, R. x, Siilla due mala refpiciant Petrum occidendo, vel eum vulneran- do , diverías petfonas, quibus funt inferen- füadeo ut faltem ab þonljcido dgg ii fiftas: da, non poteft quis , tegularitet loquen- do, licité confulere minus malum in- Ratio : Tum quia in eo cafu obje- &um & finis confulentise(t bonus , ni- fecendum uni, adcavendum majus in- ferendum alteri, — V. g. Titius abfolut& miram pmximum tetrahete à .maj,oti dectevit occidere Petrum , vel valnetare malo & offenfa Dei ad minus malum, — .Paulum ejusamicum , fic ut ab utroque quà tale, habendo fe permiffive, Tum fimul non fit ditfuafibilis ; & confulens etiam, quia eadem períona in hoc cafü non elfet rationabiliter invita, cüm fes non potcft utrumque fimul impedi- £c. ejus utiliter agatar. , & ip(afi (ciret , & : ? Ratio : 'T'üm quia nulli private pet- uttumque inevitabile effe£ , minusma —— fonz licitum eft uni in re magni momen- lum eligeret. ti benefacere , malefaciendo alteti in- Contra hoc Oppozo 1. Non fint f»- 3 pocenti. Tum etiam quiain eo cafu cienda ma!a , ut eveniant bona, ut mo- Paulus v. g. ad yulpis fibià T'itio infli- net Apofto!üs.. Ergo nec füadendum ; endum eít rationabiliter invitus , ut- minus malum , ut vitetur may us. Prob, . Conf. Quid confulit aliquid , eftcaufa - pote habens jusad copfervationem vita, (nimirum tmoralis)ejus, Ergo. mtegritatis membrorum., falutis , bau'- 2, Nan De Smyd;lpk 44;99 j folàtm eft evitatio majoris mali & offen- i. Nön licet pe&re vel confulere , li quod alt et finé peccato rion poteft prz- írDei. Ejusad quod íolüm fe habet H * pcrmilïïve, N, ftaie - Sed quod in hoc cafu con- litur , non poteft &eri fine peccato, Ad 3. in primis N. maj. , ut patet ex : R. 2. adQ. 55. gu li . Etgo. WV Ad hzc patet R.. ex di&tis, d 1. N. Deinde N. min. Quia dire&é nil aliud confulitur quàm evitatio majorig FuUnt conf, Ad prob, dift, ant. — Eft caufa mali, J . ejus quodf—dxi'rc&ä confulit, C,, & hoc NNISS IN e y^ W*' ! UI ts i 7ÀI r æ? W Y U Z /H. ]Iö OO XN £ 277 lh Qu EN $. N r jt U d VÁ vt E z U N L ïïä 5 NU S M L 9g e» ,-;l d em X JA Y /- x N n N NS E S ) ( d "Ll atl ä J C ANNR A ^ iRgigmm tf t al | pf ii j W At Ü t u Rrr 2 TRA- U TRACT. FII. Exam. 1. Yf m w d N », EO i ) l e " ; C E m ä $ " 5 ** $598 5 i D a Y ; & 26909 A 90 € é 3 N 2 o MC « 6 MC FOL & N L^33 1,;». & 8 IRACTATUS VII.- De Jure t2 Juffitia. ! 20H€ 3'7.M //que ad ( .,Exz. 2.0qucft ó 3. exclufave. quajflinen z i ä W tn ?; | Uftitia pax popülomm eft;tutamen patriz , gaudium höminum, fo- latium pauperum, hareditas filiorum, fpes füturz beatitudinis , ait u [ I ' Cyprianus de [2.abufionib. Ergo nunc reddendacft difputatio de Juftiti , quz ipfa eft famma virtusiaut fons ipfe virtutis ; l. im quam non mo- mömm dó philofophi quzfivérunt, fed & poétz ,qui multó fué te priores. - Hi A plané intellexerunt abeffe Bianc à rebus humani bl s, camque finxerunt of- 7;&[!1]7 Í n fenfam vitiis hominum, cesfiffe é terrá ; in Codlumque migraffe ,inquit T Laa. Firm. div, Inftit, l. ;. c. j ^i 5. Incceclum ergo confcendamus, Regnum U Deiquaramus , & Juftitiam ejus cum Angelico & ceelitus inftrüéto di- M j * vine mentis Interprete D. Thomá de Aquino, qui inter omnes Scholafti- €os, ait Dannes,unus, quidq Mi uid ad fuftitiam attinens cognofcendum erat, UM fuis numeris abfolutum de dit, tamque miro ordinc , clega '!W,þ .4] ntcr & dodé, 2 N W ut loquitur Arragon , ut fe ipo in hac re füperioreffe videat ur. Ü Wlp[ h li ! W, Min Mp l dj ! ) ü( T du EXÁ f UT DL Wmmm A hs s - | De Jare & Juflitia. jot i » F - ET» d * 29 24 2 ä / * E À * * - $ SS e f^ æ CC zà N j l BEEEXAMEN L - - De3uffitia,e; v 445 0b;e [ Judicio pra[ertim temerario , ac Sufbicione. &o, fBeciebus , t de J.T/oom. à q.y 7. ufque ad q.6a. 1. t oMEN, !) UERO I.'T'enetutne DA ZT z/ s mi dupliciter. I. Generaliter proüt !(fyïïf? V Confcflarius habere N comprehendit omnes virtutes ; undedi- N bN 3 notitiam hujus Tra- U w axä &tatüás ? ac vittuofus. citur homo juftus , qui eftingratia Dei , L. Et in hoc feníude eo hic 2 NS A Ts l. s. afhrmative, lu U Ug nonagitut. 2, Specialiter,in quantum Z! — Ratio eff eadem qua eftidem ac zquale, & alteri debitum , &c X fu tàTr &:.6*. data eft de notitiá Legum, Juftitia et virtus quzdam patticularis, j - 'modo id,quodibi di&um eit de Lege , ap- cajus efi facere hanc zqualitatem, red- plicetur virtuti Juftitiz. * u deudo cuivis, quod.fuum eft.- QUARO II. Jus etne obje&um Ju- i W Nota 3. Aliud eífs jus ad rem , puta, . fitiz,& in quo fenfa, & quotuplex ? habendam , qua nondum eft in noftra II. AnteR, nota, Jus habere diver- facultate: aliud jus in re, qu£ acu ut Djgus fas fignificationes : lignificat enim r. - V i W. i Authoritatem feu facultatem ali propria poffidetur. — Vel, utaliicxpli.— quid fa- cant , jus ad tem dicitur , quod non tri- Ciendi. 2. Libertatem , ut cüm dicitur, buit a&ionem in rem , fed tantüm in inet, . E homo(uijuris. ;. Sententiam latam ecundüm juro, 4. Locum in quo eft la- perfonam, & tale jus acquititur per fti- pulstionem , donationem , emptionem, tà, undedicitur quis comparerein jure. aliosque contractus , ante rei traditio- ïg'jjæf&a« $.Ipíam ]utisprudenïiam » unde dicitur, nem : Ltem percle&tionem , ptafenta- ii omo verfatus in jute.. &. IpfamLe- tionem , poftulationem ad bencfitium, gem , nam Leges (ant jura. 7.. Idem eft ác petbeneficii collationem , pet fuccef- acjuftum , quod per a&ionem juftitiz fionem haredi:ati: ante acceptionem.]us conftituitur , & ad quod ipfà terminatut, in te dicitut. , quod tribuit actionem et eft zqualitas fa&a inter eog , inter realem , feu quod rem obligatam habet, quos erat inzqualitas, v, g. inter credi- l torem & debitorem, itaut res nobisobílri&a fit , ad quem- cunque tranfeat , quiatranfit cum fuo j Nota2, Ju&um & Juftitiam poffe fu- onere Rrr; d Í TRÁ fTäTUS VII Éxamen 1. IK $02 vum fotmale e& honc ftas dicte æquali: onete. Tale jus ett qued habetur pet Is tats. Obje&um materiale remotum, emption& m &alios contta&us fecutá rei qlh ttaditione , ac per col lationem beneficii, e(t tes legaliter debita: proximum , eft V vel facceffionem opcratio ^ per.quam zqualitas ponitut , ? velper tcftamentum , H ab inteftato , fecutà. beneficij aut hare- quia fu peri llam remott , fupét hanc pto- xime cadit di&ta honeftas. "Tandem quía ditatis acceptatione. | Bi( Jaftitia ead altecum, habet etiamob« f Nota 4. Quó d obligatio feu debitam fit duplex. Primum morale feu fim- je&um Cv , & hoc eft períona, cui red» | Vitl ditur æq—ualc , non quidem nudé & ms- !eta licis honeftatis ; quod fundatur in ho- 4[. neftate virtutis , qualiter quis ex Lege tetialiter fpedtata , fed formaliter ut in- V " formata jure a&tivo, vi cujus in altero At charitatisobligatur vitare fcandalum; & ex titulo gratitudinis fe exhibere gra- fundat obligationem & debitumlegale, J M t£um crga patronum. Alterum eft lega- Vide di&ta fuprà Tra&. 7. anm*. 1,in W Suppon. 2. n. 3. le ,(eu rigotofum , quod oritur ex jure 4723, Dividitur jus'proporti onalitet Á 4&ivo alterius , eftque cotrelativaum e- ficut lex ( unde vide fup. "T radt.6.de Le- j jus $ fatione cujusetiam vocatur ju&um nendo jus , ut hoc hit Quód autem vocetur debi- gibus ) pro lege po Eu paffivam. aliud natutale , ali ud pofitivum , cujus TAT É tum legale,€ & , quia fundatur in legiti- fubdivifiones ibidem vide, Iterm jus na« (3 Ws mà poteftate altetius, feuinjute fundato tutale aliud e& meré per miffivum ; U inlepe. His notatis Item jus 2 liud ad tem Jusfeu Juftum fpecialiter fum- quo ibidem. lirg. E. T. aliud in re, de quo ante in Not 3. Dej- Qs prum, feu zqualita s debita inter obliga- &ivum alterius , eft te Gentium dicetur poftea. ftt « tionem unius,& jusa UJROIIIL. Qua funt jurisnatufe obje&um formale 214 juftitie. fari 5 Pcr Pl?. Illud e& poffuntne mut àri , difpen lll[ t A & Ratio ex $.D. q. j7. 2 1- Item funtneomna obje&um fotmale 252 juftitiz. , quod kiam inzerpretati E au:; po- üty Decalogi przcepta jutis natufz : In 1l ipía per fe primó per fuosactus intendit: orumt Sed hoc eft zqualitas inter rem vel a&tio- teftnedari ignorantia e t fi fid i Hacomniarefoluta fun ?uprä Trad. Atld [ nemlegaliter debitam & jus alterius, ut 40 atet ex definitione Juftitiz , utpote red- 6,Exam.2.0,13.& I lts & * P] unde nec QU ERO 1V. Qu id ef jusnaturæ& Y dentis cuivis quod fuum eft e diffetentia? Gentium,que utriusqu Gf[]rru eít actus juüitiæ , nifi hzc adzquatio IL g.g. Jus natutal e eit, quoott (falem p topottionalis ) (implicite velex- xe lg J lici:é inten datut , ad folvendum fe ab tio naturalis imme diaté di&tat, vel€ LU O'edn immediaie fcquitur. Echocelt m : obligatione , & exhauriendum jus lega- de de Lege nat" m l fimul vel fucceffive, in pliciter naturale : vi [j le alterius, ve s natutale, qU? o t£otem velin pattem. Ergo. rdi, Dicituretiam ju un de etiam dati TUl otitut ex paturá tei ; [ Dixi in R. objettum formale. quod , inordine gratía feu fupernatu lï&i) l quia objctum formalegwo ; feu moti- 4 ! P — joj De]?reä* ]u/?itia, naturz eft habere media pto fuftentatio- fuppofïtäk elevatione hominis ad ordi- nem gtatiz & finem fupernaturalem , te- ne vitz; Sed fuppofità corruptione na- netür homo ex jure natura gratie ( feu türz humanz per peccatum , ratione cu- . : us magis inclinat in bonumpfoptium, qüod gratie eft connaturale) ad a&tus ] jare, Gentium fa&a-ef divifio & pro- vittutum Theologïcarum & Poniten- z tiz. prietas rerum , uti & jus pecuniarum , Y $.2. JusGentium ef qu od commu- quia rebus fic divifis neccífe e& fieri com- ii mutationes. Item Mstiimonium ab- ni Gentium confeníu eft introductum, J foluté eft dejure naturz ; Scd fuppofità feu quod OmnFs",*pafïirryx Gentes obfer- - vant ; uti funt, fervitus, divifio & pro- perfidià hominum neceíle erat jure gl prietas terum, ufüs pecuniarum , immu. Gentium inttoduci , ut flat coram tefti- nita: Legatorum , mos contrahendi ma- bus, Ergo. Ex hac diftinione folvun- tur multz objc&tiones, ttimonium coram teftibus, &c. non Subfumo 2. Sed qu& funt juris Gen- quaíi omne: Gentes ad condendum hoc n jus in unum locum convenerint , fed tium,non funt ita bona , ut eorum oppo- quia exprefTo vel tacito omnium con- fita fint intrinsecé mala;quia in ptímitivá Ecclefiá, uti & in Religionibus appro- fenfü eft approbatum. I batis non eft divifio rerum, fed commu- x. 3. Jus Gentium fimpliciter non iÉ fpectat ad jus naturale , fed ad pofitivum nitas , & capti in bello inter Chriftianos non fiuntfervi, humanum , cujus eft pars. Ita , Thom. Érgo. &.4. Jus Gentium , licet ob datam q' ï7' ai 30 Ratio : Sol fadionem proptié fpe&dtetad jus pofiti- a illa fpe&ant ad jusxna- tüurz, quz vel funt prima principia pra- vum , attamen eft quafi mixtum ex na- ' g TA Cica , aut ex illis per bonam & cviden- tutali &civili, & cam utroque magnam habe: affinitatem,& ideo in infttutisin- ? tem confequentiam deducuntur abfola- tetdum vocatut naturale, intecdum civi- ZM» É tà, id eft, nullà fa&à fuppofitione , qua- y lia funt, qua fimpliciter funt neceffaria le, Quátatione diverfz ,. quz ininfti- d «" í ad comparandam rectitudinem natura- tutis inveaiuntur , locutiomes poffunt conciliari. g lem, naturá hominis abfoluté confide- "i Declaratur : Sicut jus natutrale om- Aff fat4 , ita ut fintinttinfect bona, etiam antequam per leges pofitivas przcipian- nibus hotninibus eft commune;, ita & jus ( tur, & eorum oppofita fint intrinfece Gentium. Sicut jus paturale- non ha- d mala. Subfume 1. Sed quz funt juris betut in fcriptis , nec fcitur tempus in- lf; Gentium , antenominata, non fant pri- ftitctionisejus, necad illud condendum P , ma principia practica,ut patet : necex fequiritur convocatio hominum , fic j Differunt u fis dedacuntur abfolute, fed fa&á quá- idem eft de jure Gentium. h dam fuppofitione , feu fuppofitá tali vel veró, quód qu« fünt de jure nature , ex H »aturze fequantut ab- j i^ 'tali hominis conditione , v. g. naturà ptimis principiis t fo- hominis abíoluté: confideratá de jure foluté , qua veró dejure Gentium ; i W * làm - updf" p $04 TRACTATUS VIL. Exam. . 1 làm ex fuppofitionc. Cum Jure civili tionis; verfatur immediate citca adiio: l 'l! convenitineo , quód utrumque per le- nes, non paffiones. gem civilem abrogari poffit ,licét ad ab- Prima pars patet applicando defini- r t rogationem juris Gentium non fufficiat tiones virtutis datas fupià Tra&t, 4. E- voluntas folius Principis, fedtotius po- xam,r.n, 2. Etn. 3. de fubjc&o virtu- uli. i ; tis, Etn. 7. de divificne virtutis. Item I$ QUARO V, Quid eft Juftitia, qua- n. $. anin homine jufto prater Juftitiam lis virtus, & quz fpecies ejus ? infufam feu fpeciale Vg. m 'fit ketiam acquilia cidi ]V, x, I. Juftitia bene definitur , & naturalis. En quód fit conftans & perpetua. voluntas Ratio 2.p. Habitus virtum diverfi- 4l jusfüum cuiquetribuendi. Ita S,Thom, ficatur fecundüm objecta formalia: Sed tiez q. $8. a. 1. ubi definitionem explicat Juftitia habet fpeciale obje&um formale dicens * H Dicitur voelzztas , ad oíten- Eur ante affignatum , quoi nulla alia virtus A As dendum ,quód actus juftitiz debeat eífe tefpicit. Ergo. Nxmg:,g voluntatius; additur autem de conftan- &atto 3. C2 4 p. Tum quia Jo&itie tiá & perpetuitate, ad dcfignandam actüs convenit definino virtutis moralis fe- tm;«! ( ; M'«Hn fitmitatem ; & feníus eft , quód requira- cundo loco dataloco citato, Tumetiam M tur propofitum & intentio femper & quia ( quod eft proprium virtuti motali ) t perpeuo feu in omni eventu tribuendi confifit in medio , quód autem hoc non f cuiquejus funm. — Et ideo eftcompleta fit medium rationis fed rei , oftenfum j definitio juftitiz nifi quód a&us ponitur fuit fuprà loco anté citato n, 10. Asl mxe I pro habitu , qui per a&um fpecificatur, Ratio f .p. Intet Juftitiam & aliasvit- K H Et fi quis velleteam in debitam formam tutes morales appetitüs fenfitivi elt hac , d dcfinitionis reducere ; poffet fic dicere: differentia , quód Juftitia difponat ho i oj l Juftitia eft habitus, fecundüm quem ali- minem ad alterum , aliz veró, v. g. Tem* perantia , Fortitudo , difponant eum if As quis corftanti & perpetuá voluntate jus fuum unicuique tribuit. Ita $. D. Ex ícipfo. Ergo fola Juftitia ipomediaté L la lltq .quibus patet , quód Juftitia, ut virtus , veríatur circa operationes & tes, qu.bus fit in'appetitu rationali feu voluntateut homo ordinatur adalterum , velut citca AN TR Hsb infubje&o. Item quód cuique reddat propriam matetriamà fe recüficandam: Dixi, immediate : Quianon nege nf 7 jus fcum , absque omni refpe&u huma- no , & perfonarum acceptione , unde tur , quód circa paffiones verfetur indi- iL d ltm " optimé dicit Caffian, in PÉ. Z»ffiria non redt & mediait, nimirum per virtütes novit patrem ,non novtt matremy,verita- annexas, comites & auxiliares. Videfu- i ff t9. novit , perfonam uon accipit ; Deum prilococitaton.5,& 6, Quid & qllfll"f WOI]:( "d Spoitatitr. plex (it paffio, y. 2, Juftitia cftvirtus , & quidem Oppono 1. contta $. p. . Cu 'pälii)ct Tl fpecialis, feu à cateris fpecie diftin&ka, vittutis eft deftruere impedimenta €jus *ï hi "at €5 f ac motalis , habens mediumrei , non ra- operationem im pcdientia: Sed paliton VE fiuxj ii d V De Jure & Juftitia, jeg v. g. cupiditas, ia , &c. fzpe impediunt quód hzc immediate verfatur circa a« 1 operationem Juftitiz ne reddat zquali- étiones, non veró paffioncs ut tales. tatem. Ergo. y. 3. Tres (unt fpecies Juftitiz, . Ju« L 2, contra Rationem : Dantur paffio- ftitia generalis feu legalis; 2, Commus VW T tativa. 3. Diftributiva, ItaS/T'hom,g. nes ,quibushomo ordinatur ad alterum, " $8.a. 6, & 7. A v.g.ira injuriofa, quá intenditur homi- Ratio : Virtus Juftitiz eftad alterum, j cidium, item cupiditas alienz uxoris. & proprius ejus charater elt , operatio- Ergo tatio illa eft nulla, nes hominis re&tificare in ordine ad al- v.urz-';-, "44 1, dil. Maj. lmpedimenta vel in- terum , tribuendo ei jus fuum. Ergo ii ttinfeca velextrinfeca , C, maj. , femper d . exttinfeca, fubdift, Maj. Vel mediate vel totuplex eft fpecies juftitiz , quotuplex ll in aliquá Republicá vel Communitate . immediaté , C. maj. ,femper immediate, e habitudo ad alterum , tribuendo ei , . N. maj. & concefsá min. dift, fimiliter * quod fuum eft * Sed habitudo illa eft confeq, Obftacula etgo quz directeim- mï;f"i Triplex. Ergo & juftitia, Min, fübf, pediunt operationem virtutis, feu quze rob. In primis in Republicá feperitur "Y funt citca proprium obje&um, v. g, diffi- at habitudo pattis ad totum , & pro hacre- cultatem intrinfecam in reddendo alte- &ificandà ponitur Juftitia generalis feu ) " i u ti quod fuum e& , ut. voluntatem non " legalis , cujus et bonum partium debite KK reddendi zquale tollit. Juftitia imme- ordinareád bonum totius. J 2. Reperi- diaté perfeipam : difficultates verb,qua tur habitudo totiusad partem, & pro eá lii reípe&tu obje&i Juftitiz oriuntur ex irá, M odio , amore, &c. funt extrinfece , & ponitur Juítitia di&ributiva, cujuseft, partibus feu civibus difribuere bona il has tollit mediat&, feu per virtutes fibi ach annexas, communia, dignitates , beneficia, &c, Mi juxta ptoportionem in-eis repertam. Ü l " V M " ( M i "44 2.. dift. ant, Qlibusfccundüm fe 3. Datur habitudo pattis ad partem (cu jf* fumptis ordinatur ad alterum , N. ant., civisad civem, & pro eá ponitur Juttitia. )[165&'5 ut habentibus adjunétas externas opera- commutativa , cujus eft fervare zquali- nutt Y , tiones faltem intentas , C, ant., & N. tatem in commutationibus , & mutuis ( €onf. "ialesergo paffiones poffunt con- contra&tibus , quos homines privati , aut Qll h fideraridupliciter. — r, Secundüm fe, & quafi privati inter fe ineunt. j BOHCS l fic nec profunt nec nocentproximo fed QU.J£RO VI, Hz ttes Juftitiz foli opetanti , earumque rectificatio fub m'»lfllm f o funtne fpecies perfe&z & (ubjectivz, wxlhlï " haeratione fpe&tat ad illas virtutes , qua- feu conceptum generis participantes u- Jj tum eít difponere operantem in ordine Á nivoce, & adzquatt; vel folüm fecun- adfe ipfum. 2. Inquantum funtptin- düm quid, feu potentiales , id eft ;inadz- Ciplaoperationum; quibus proximuslz- Hl lï quaténaturam gencris feu Juftitiz utfic u .f ditmr , & (ub hac' formalitate eas mode- patticipantes;ficut participant pietas, re- , matur Juftitia./ Unde verum manet , ligio, peenitentia ? f BL. afüf- x g x " $06 TRACTATUS VIIL -Exam. ]. V. &. affirmando effe fpecies fubje- bonis vel a&ionibusCo&xmunitati tan- [j étivas & petfectas. tum tribuit ; quantum debct, feu quan- Rario pto Juftitià commutativà de tum pro bono communi eft peceffe, Ec- d qua id nemo negat: Juftitià qua fervat go. 3. Ef adalterum. QuodS.Thom, p omnes conditiones ad rigorem Juttitiz q. 78. a. $. in corp. fié explicat : ^ Ad hl requifitas , eft (pecies ejus fubjediva & alterum poteft quis fe habere duplicitet fb fur erfe&ta; Sed fic eft de Juftitià comma- Uno modo ad altetüm fingulatitet con- tativá. Ergo.. Min, prob. Conditio- lideratum ; Alio modo ad aliumin bu nes ad rigorem Jufitiz requifita funt communi , fecundüm quod (cilicetille ll tres. r. Debitum legale, fundatum qui fervit alicui Communitati , fervit du in jure tigoxofo proprietatis vel quafi ompibus hominibus , qui füb comms- fiá 2. Altetitas. nitate illà continentut. fity proprictztis. 3. JEqua- Ad utrumque litas. Sub[umo : Sed hz conditiones ergo fe pote habete Juftitia fecandüm üi Manifcftum e& perfe&té fcrvantur in Juftitià commuta- propriam rationem, W tivà, b De prima clarum eft cx dictis & autem, quód omnes , qui füb commue dicendis. Deinde adeft perfecta alte- nitatealiquá continentur, comparentur x 2 Ia ritas , eft enim inter privatas perfonas, ad Communitatem ficut partes ad to- inter quas nulla eft identitas vel fubor- tum , patsautem , id quod ef, totius eft. Kh.np dinatio. Nomine privatatum perfona- Unde & quodlibet bonum pattis eft or- 2 ( dinabile in bonum totius, Hac $, D, tsj n rumintelligo etiam Principes, integras «Respublicas, Communitates, fi ineant Ergo Juüitia lcgalis eft ad alterum, fal- W&. V contta&us inftar privatorum hominum, tem in communi, quod fufficit; licttnon *unc enim non confideratur comparatio in fingulari. A41n partisad totum, velecontra. Tandem Hoc pauloaliter alii explicant dicen- Vlpatym Titt ( in Juftitid commutativà fervatur equa- tes : Licétinterpartes & totum, quod' — Jitas perfediiffima ( utpote arithmetica ) fi&ione juris,non habetur pro diftinda Wi g reiad rem , quantitatis ad quantitatem, períona , non fit vera alteritas ; benet W j Ergo. men (i itafit, Subumo - Scd lictt Com- lg Ratio pro Juftitià legali: Nam & in munitas coalefcat ex partibus feu civi» peti Yeru hac fetvantur dictz conditiones perfe- bus , fictione juris tamen. habetur pro &é , licét non tam ftricts,uti in commu- diftincta perfona |, cüm habeat diftin- ffl'Vlm tativà. 1. Adeftdebitum legale & ri- &um jus , utpote jz aIrum ipbonade lin ln s * i p gorofum , quia pars rigorose & ftcicte vi.m, diftindum , inquam, à jure cí- obligatur Communitati , & Communi- vium , quod vocatur j» baffum. . Ergo lC tas habet fttidum jus in bona partium adcft. fufficiens alteritas (uppofitorum, íE feu agere potentium , tequifitaà . Tho, "t D feu civium , & prevalet juri particulari ilebrum,2, Adeftzqualitas. Nam qui a. 2. non quidem phyfica fcd motalisíea r tribuit quantum debet , reldit equale: m jutidica, quain grä:fc:fati,[ufïicif.« Sed fub&tus vi Ju&iäæ legalis de fuis Rati ! De Jure e ]u/?itid; | ($07 " Ratio pro Jaftitia diftcibutiva eft ca- patet , fi homo privatus , eui ex ofhicio dem: Quia falvantur in illa ezdem con- non incumbit , non impediat incendium ditiones. Primo Communitas feu Su- vel fimile damnum Reipubl. càm poffit, erior non folüm ex honeftate virtucis non tenetut refarciredamnum , ut pat. fed ex debito Juftitiz feulegali tenetut ex S. Thom.hícq.62,a.7.ad 3. Idem fubditis bona communia juxta fingulo- eft de Principe non d.ftribuente bona rum dignitatem & proportionem diftri- communia juxta fübdito;um neceffita- 4 d buere, & fübditi habent jus a&ivum ad tem ac dignitatem. Maj. veró prob. illa, non quidem proprietatis , fed con- Vera juftitia eft fola illa , qua alteri tri- dignitatis, cx quo debitum illud legale buit quod füum eft: Sed fola juftitia, ex feu Superioris oritut. Secundo adett (uf- cujus violatione oritur obligatio reftitu- J AIW ficiens alteritas , eo modo quodictum endi ,alteri tribuit quod fuum eft. Ergo. e(t dejuítitia legali. 7érzió ade& zqua- Min. pat. Quia reftituere eft aliquem Jitas : Quia Princeps diftribuendo ci- iterum ftatuere in rem fuam, 3. Patrie reddere debitum non eft u j vibusbona cemmunia,dat cuivis , quan- tum debet, juxta meritorum dignitatem. perfe&tz Juftitiz; Tum quia patrig & Qu Unde dat cuivis civi quod füum eft, non parentibus non poffumus reddere zqua- utjam proprium, fed utapptopriandum, le : Tumetiam quia ideo pietas non eft dU f feu quod fuum cft , non titulo propric- perfecta fpecies Juftitiz., quia reddit de- Tij tatis , fed titulo condignitatis feu meriti. bitum pattize [ . Sed etiam juftitia legalis Ergo. reddit debitum patriz. Ergo non eft veta VI. Opponoi. JuxtaS, Thom.q.5 7. juftitia. a. 4. inter patrem & filium non eman- d 1. neg. conféq, — Ad prob, dift, cipatum non eft perfeGta. Juftitia, uti nec " "i tmaj. Ideo quia necetfarió eft aliquid pa- intet dominum & fervum ; qui eft talis ttis vel domini, & non adíunt divería !55& p u verá fervitute legali. Ergo nec inter jura, fed idem jusquod facit patrem & t totum & partes ; confequenter juftitia filium ( idem eft de fervo & domino ) du a l^ legalis & di&tributiva non (ünt fpecies moralitet & legaliter haberi pro eadem ! W perfe&a. Prob. conf. Ideo ptimum ef fW»" perfona , conc. maj. ; quia eft aliquid ! verum, quiafiliuse& aliquid patris , & pattis vel domini liberé & voluntarié, us j fervus eft aliquid domini , ob quam cau- j neg. tnaj. Et fic dift. min. neg. conf. Ci- [U fam inter eos non eft perfe&a altetitas : ves enim liberé dependent à Republ., & j W » Sed etiam pars eft ali fi&c. qui4 totius. Ergo domicilium mutando , fine Reipubl. in- juria poffunt eam relinquere , adeóque IÀ 2, Ex violatione perfe&tz Juftitiz adeít( fficiens alteritas : filius vetó non nw oriur obligatio reftituendi : Sed hac poteft à fc abjicere jus paternum,nec fer- non orítur ex violatione Juftitiz legalis of aut di(tributivz vus jus herile. E:go hzc non íunt "44 2.. dift. maj. ex violatione juftitie j perfecta fpecies Juidz, — Min, ex eo j in re; quz jam eft fua titulo proprieta- SÍíÍ 2 tis, N N us TRACT. VIII. Exam. 1. 598 ii,s-l. feu quaz actu ef appropriata , conc. pattiz dicit habitudinem totius ad pat. lt maj., quz eft fua folüm titulo condigni- tes (eu ad cives, & hi ordinem pattisad li tatis, & folàm approprianda , fubdi(t. totum,neg.maj, Etfub hac ratione pa- W maj. ex eà oritur velformaliter feuim- triarefpicitur à Juftitidlegali , in quá mediate vel faltem concomitanter, conc, ] oftendimus falvari omnes conditions (f maj, , fempet formaliter, neg.maj. Et vetg Juftitiz. De pattibus potentiali- [ fic dift, min. neg. confeq. Illeergo te- bus Juftitize vide in prooemio Tra& ro, f netut ad reftitut&'onem , qui alterum lz- Sed cur à d:is fpeciebus Juftitiz ax- db dit inre a&u ei appropriatà , qui autem cludis Juftitiam aconomicam & vindi- tj eccat contra Juftitiam legalem , vel di- cativam?2 . M ftributivam , ledit alterum in te folüm fic;n;icæ ( VH. Dico primo: Juftitia ceco | i !f approprianda Reipubl. àcive, velcivi à eft inter patrem & filium , dominum& - w Bepubl,vcl Principe :cüm veró hzcap- fervum : De quibus patet ex didis in 1 r propriatio non fiat nifi ratione admixtae Refponf.ad primum Oppon. quàd inter x 4 äqumc jofitiz commutative , quz non interve- eos non fit perfe&ta Juftitia. Item eltin- « nit nifi ratione contractüs impliciti vel ter Maritam & Uxorem , fed nec inter. expliciti , aut promiffi fidelitatis , quod cos eft perfe&a Juftitia, quoad gubetna- Ht habent Principes & alii Miniftti , quibus tionem familiz ; licét enim fint aqua- hia ex officioincumbit providerebono com- lesquoad opus Matrimonii , nontamen "t muni ; ideo violatio Juftitiz legalis aut quoad dictum gubernium domüs : quia Ti diftributivz formaliter & immediate ex vit eft caput mulieris , & qlulicr ub po-. RY fe non inducit obligationem reftituendi, teftate viri. 3 Ib | fed concomitantet ratione admixta ju- Eft tamen inter Vitum &ngrcmx dilr)y | ftitiz commutativz. Hac eft mens S. perfe&ior Juftitia , quàm inter patrem Vfïlmzrf "Thom. infrà q. 62. a. 1.ad 3. dicentis: & filium , dominum & fervum ; quiavit Fff quu l Recompen[atio , quam facit deflribuens uti & uxor veré manet domina rerum H m ei.chi dedit minu quam debuit , fit per füarum ; quod tamen dominium ei "Mi camparartonem rey ad. vem , ut quantà, modificatum & limitatumin ordine ad Ills,m lg auinus habus quam debuit , tantó plus ei confortem , ita ut neuter poffit eo uti, nj detur. Et ideo jam pertinet ad Tuflitiam nifi in ordine ad alterum. Vide inftà: €0m LES T «ommutatiu4m. — Vide de hoc infrà de Tract. 8. Exam. 4 n, 57. & feqq. r[ö,gap reftitut. cit. q. 62. ubi plura dehoc. Dico z. Ce«tum eft , quód vindicatio Wuäm. "4d 3. dift, maj. patriz, &c.in quan- poffit effe a&us ftrictz juftitize , nimirum tJIcg l 1333 tutmm eft principium effendi ac nativita- commutativz,in quantum fir à Tudice, tis, conc.maj. fic enim refpicitur à pie- qui ex vi officii & pacti ad malefa&ores Atv , lil tate, quz deficit à ratione ftridtz jafti- puniendos cum communitate initi obli- M x fu, qu tiz ex defe&tu zqual.tatis & alteritatis. gatur, * r lo quantum eft quzdam Respubl. vel Dico 3. Lict Juftiti a vindfi-cativa,quä l MT locus habitationis,&in quantum bonum, à Judice delinquenti inftgitur poenade- T l p De Jure & Juflitia. | » $09 li&to æqualfs ; fit fpecialis vi rtus, cüm 2, Jufitia commutativa eft ad alte- habeat fpeciale obje&tum ,& ei conveniat ram períonam quà talem totaliter & adzquaté diftin&tam . * Diftributiva ve- definitio virtutisy non tamen eft perfe- l, rO ad partem totius , quod ín toto inclu- i &a Juft.tiz fpecies , fed foI'üm potentialis & fecundüm quid, : ditur , feu adzquat& phyfict ab eo non y diftinguitur. s Ratio : Quia deficit conditio requi- hT fita , eó quód illa zqualitas non fit reo 3. Commutativa refpicit ftridtius jus dcbita ex jure activo hominis rei , utpote fea debitutn , nimirum proptietatis , vel ! d cujus voluntas à tali peena efl avería. quafi, quod eft debitum legale& jus pat- QUAERO VII, Nonnedanturplutes tistigorose activum: Diftributiva veró differentiz inter Juftitiam. commutati- condiguitatis feuappropriandum. vam & diftributivam,& qua illz ? 4. Commutativa principaliter. fub- i VIII. y, Danturvariz , quz ex di- jectatut in privatis,diftributiva in Princi- qui &is omnes colliguntur. Przz ex parte pe vel Magiftratu bonis communibus u materiz, nam Juftitia commutativa & prafidente. 1,[&4 difttibutiva habent quidem eandem ma- $. Exviolatione Juftitiz commuta- teriam remotam , non tamen proximam, ,quoad tivzotitur obligatioreftitaendi, nonta- il üt pat. cx S. Thom. hic q.61,a ;. Ma- men ex violationed;ftributivz formali- bOt teria enim remota Juftirie funtres, pet- ter quà talis, ut ante didtum, n Íonz vel opera , in quibus reperiti pof- 6. Eífentiale dittin&ivum utriusque unt jus & injuria , que eadem effe pof- eft T'ertia differentia affignata , ex qua t funt refpe&u jititiz. commutativa & tanquam ptoprietas dimanant, quód Ju- M(D dittibutivz : Materia veró proxima eft ftitia commutativa conftituat medium Yi li J W ulus materiz remotz , feu actiones ipfz,. fecundüm zqualitatem arithmeticam , n per quas utimur rebus, peronis velopc- quod coníiftit in adequatione rei ad tibus cum jure , ut fit in contractibus W um rem , feu quantitatis ad quantitatem , v, j 005 egitimis & commutationibus volunta- g. decem ad decem : Dxftributiva veró riis ,ut iïgnt emptio , venditio , mutuum, um medium fecundüm zqualitatetn geome- €ommodatum : vel contra jus, ut fit in at tticam , quod confiflit in adzquatione commutationibus involuntariis ; Vg fccundüm propottionem inter conditio- Qu furto , rapiná, detra&ione,&c. Etintet nem perfonarum , & quantitatem bono- ( has fuftitia commutativa folüm verfatur rum communium : Hinc medium in MU T j circaillasa&tiones , qua funt commuta- commutativa eft , quod nec plus nec J t tiones in rebus propriis feu privatis hu- linmmm minus detur quàm debeatur , ut , fi füra- jus vel illius : Difributiva vetó. folüm tus es imperialem , reddasimperialem z T j circacas, quzfunt difttibutiones , qui- fed in diftributiva aliquando poteft di- 1 us res communes di&ribuuntur intet ftribui minus , quàm quis mereatur , fr z pattes Reipubl. Hinc mat eria proxima confideretur cum refpedtu ad rem diítri- ] j l uttiufquec&divcxfä. buendam , càüm fumma bonorum non J ") S(f 5 femp;t Rs $o TRA CTATUS VHI. Examen x. lem & particularem. Si enim c vömpärg.l femper fit tanta , ut cuivis poffit dari tantum , quantum aliàs meiita ejus re- tur pars Reipubl. ad partem, v,g. civis - virerent. — Sit Cafus : Mille impetia- ad civem , ftatuitur Juftitia particulatis: Í les fünt d.ftribuendi intet. viginti cives fi pars compareturad totum , feu ad bo- It num commune,eft Juftitia ge:eralis, feu lu de Republ.bene metitos, tunc medium legalis, . Diciturgenzerals , quia ejuseft ) Jufhuz dilüribudva non eft, ut; fiinter omnium virtutum actus otdinaread bo- f eos fint decem, quorum quivis fe folo num generale feu commune. . Dicitur ki mereiuf centum, cuilibet dentur cen- legalis , quia hoc à lege & legislatore j tum , quia fic alii decem nihil accipe- dii tent, fed medium eft ,ut, qui plus me- rincipaliter e& intentutn , nam bonum b totiuseftediam bonum parüum. — Hinc - AU f rentur , plus accipíant ; & qui minus h merentur, minus accipiant , fecundàm Ju&itia legalis bene definitur , quód (it 1 conflans €$ perpetua voluntas [eu urtus ^nt gropoitionem Summ& di&ribuendz , & meritorum omnium illorum , quibus communitati tribuendi j faum , om- M [ Summa illa dift:ibuetur. nium virtutum aótus tanquam Kei« 1 Quomodo definies hanc binam Jutti- publ.debites ad commune bongm ejus . d tiz Ípeciem? ordinando. (:AF&[ Nota 2. ex $. Thom. hic q. 58 2.6. — Ifq Dico , applicando definitionem gene- dupliciter aliquid dici generale. Uno li risfcilice: Juftitiz ut fic , v. g. Jufttia commutativa esi conflans. & perpetua modo per pradicationem , ficutanimal. ]i ef generale ad hominem &equum , & m yt voluntas ( ivevirtus ) s parte vel quaft adalia hujusmodi ; Ex hoc modogene- lul dn parte communitatis , alteri compavti Gd mribuendi jus [uum , conftituendo zqua- rale, opottet , quód ficidem effentialiter cum hisad quz efl gencrale,qu genus i Pgl litatem inter rem & tem , five inter da- tum & acceptum, ertinet ad. effentiam fpeciei , & cadit Qütcl in definitione ejus. — Alio modo dicitut Diflributiva etk co nftans €à perpetua lï"m l voluntas , íeu virtus in 7Magiftratu vel aliquid gener ale fecundüm virtutem ; At ficut caufa univet falis eft generalis ad Tüm Communitate partibus communitatis omnes fuos effe&tus, ut ol ad omnia cor* f tribuendijus [uum , ponendo zqualita- vel immutan* Vittiy tem inter proportionem partium , & res pora, qu£ illuminántur Ethoc modo. qUOd 1 d ftribuendas. tur per virtutem ipfius. * d fit idem in enerale non oportet quo Pïium 0 D:finitio Juftitiz legalis patebit ex elfentiá cum his , ad que eft ge'neralc; dicendis fequente n. 9. in Not. 1. Pt uianon eft eadem cífentia caulz- 85 e- l 1 l.*' MS: QUAZRO VIII, Juftitia legalis eftne fpecialis feu diftincta virtus , vel genera- fectüs. HzcS.D. . iye Nota 3. Juftitiam lega lem daplici- hii 3 lis , & ejufdem fpecici in Princ—ipc ac * in talem &ride [ z [ fubditis? Ante R, - tet dividi deE DP rimoó Attan dit fecundüm ver?a f IX. Nota primó, quód S, Thom. hic dictam, qua proce | f tfinem ,qum - ii ano q.58.a.5, Juftitiam dividatin genera- vetba cxprcïlïä Legis ; 2& refpici * p " $II De Jure € ]aþz'tä. Epiükiam, fpecialis difficultas ; nam maxim? lau- vetba legïis'pwcfefcrunt. Etin quz non procedit (ecundum verba Legis dabile & non levitet difficileeft ; ut quis ita íe & íuas actiones moderetur , ut fed refpicit mentem legislatoris , & fi- nem ab eo in lege principaliter inten- pereas bono communi invigilet , quia " tunr, ecfi pet verba legis non cxprctïhm. contingit interdam aliquem (ibi bonum elle , cüm tamen Reipubl, bonus non d De hac divifione hic agere non eft ope- d fZ pretium. Videantur dicta de Epii- fit, Unde Philofophus 3.polit.c:3. ait; y kia Tra&. &. Exam. 2, n, 14. Secundó Quód non fit eadem . (implicitér virtus boni civis & boni viri; poteftenim quis Juttitia legalis dividiturin eam , quz ar- chite&onice eft in Principe ;& ufualem infe effsmalus , &tamen valde utilis D íeu minifterialem, quz cft in fübdito. Reipubl. &econtra. Ergo Juftitia lega- lis eft virtus, Nam & principis & fubditiet, bonum Wi commune promovere. His notatis Subfamo 2. Sed Joftitia legalis habet i -s T,. Jaftitia legaliseftquidea virtus objc&t.im formale diftin&um ab objectis generalis (ecandüm vircutem feu caufa- formalibus aliarum virtutum, Etco eft d n» litatem, fed fecundüm effentiam ett vir- virtus fpeciediftin&a ab aliis. Prob, hzc tus fpecialis & ab aliisfpecie diftincta. min, Juítitia legalis proobje&to formali ItaS. D.a. in 2. not. cit. ubi poft. illa habetbonum commune, reddendo debi- D verba (abdit : Hocautem fecundo modo tum Communitati feu Reipubl. Sed hoc gtu»'» j Juftitia legalis dicitur effe virtus genera- quà tale non refpicitur ab ullá aliá vir- lis , in quantum ícilicet ordinat actus tute, Non ab obedientiá , hec enim i aliatum vittutum ad (uum finem , fcili- ( praterquam quód principaliter fit in I cet ad bonum commune , quod eft mo- fübditis, Jaftitia veró legalis principali- vere per imperium omnes alias virtutes , tet fitin Principe )reddit immediat? de- d Wh j ficut chatitas , qua refpicit bonum divi- bitum Superiori. Non à pietate, hzc [j num ut proprium obje&um, eft fpecia- j euim folüm feexrendit ad patriam , qua- [ lis vittus fecundüm effentiam , licét alia- tenus eft nobis quoddam effendi princi- l V p rum vittutum a&us dirigat ad (uum fi- pium: feu quia hoc eft ei debitum ob be- lifk nem. lt & Juítiiia legalis cft fpecialis T neficium ortüs: Juftitia veró legalis te- : virtus fecundüm effentiam , (ecundüm fpicit bonum commune Reipubl. quate- r r quod refpicit commune bonum ut pro- nusfumuscivesejus & membra, (ive fit ,E prium obje&um, — Et fic eftin Principe nobis principium effendi (ive non. Er- yo j principaliter & 'qualï atchite&tonicé ,in (0 9 yP fubditis autem fecundarió & quafi admi- y. 2. Joftitia legalis atchitedbonica It u niftra:ivé, aitS. D. & minifterialis , feu. quatenus e& in Ratio : Habitus virtutum'ponuntur principe & fubdito, eft e j yitü ad (üperandas difficultates , & diver(ifi- infimz, jusdem fpecj-ci - j cantut fecundüm obje&a formalia, Suó- -.. Ratio: Qauia habent idem obje&tu j p .]umo(ptimo ; Sed pro Juftitiá legali cft formale,nimirum bonum coómmune , üt j " ada- s $12 TRACTATUS VIII. Examen 1. [j adzquabile per pofitionem actás legali- Prim$ , utptocedat ex inclinatione ter debiti, Juftitiz.. — Secundó, quód ptocedat ex fi Eul Nota 1. Virtutem aliquam dupliciter au&oritate przfidentis, quiaalscft u- pofíc dici archite&onicam : Primó obje- furpatutn. Tertió , quód profetatur fe- li &ive , qua ab intrinfeco refpicit finem cundüm rectam rationem prudentiz , id Taj tf altiorem , ficut eft ars equeftris refpectu eft , non ex levibus conjectutis: quia ton frenifa&tivz , & ha fpecie diftinguuntur. aliàs erit fufpiciofum vel temerarium, Secundó folüm fubje&ivé feu ratione Qat Opporo : Matth. 7. dicitur ; Nolie l materiz & fubjecti potentias fubditas judicare, ut nonjudicemini. Ex Kom, 14. b ger modum imperii in füum finem or- Th quis es qui judicas alieuum fervum Ec Rom. 2..— Zuexcufabila es , 0 boma f dinantis , refpicientis tamen idem obje- If étum formalecum virtute ufuali, Eche omnis qui jndicas , in quo enim alterum funt cjusdem fpeciei. Et hoc fecundo judicas ,. te ipfums condemamas , endem r [ huj modo Juftitia legalis eft architectonica. enim agis ,quajudicas, | Ergo judicate * l, Nota 2. Ex dictis , quód in Principe non e& licitum, feu Magiftratu a&us Juftitie legalis fit Hazc folvit S.D; incit.a. 2. 4T, ! hi. ia con jun&tus cum actu Juftitiz commuta- ait: Bominus prohibet judicium teme» tf tivz , ficut , fi fuà negligentià Com- rarium vel judicium , quod non fitex be- munitati patiat aliquod damnum,tenea- nevolentiá fed ex animi amaritudine. - li jltte tur ad reftitutionem ratione taciti pacti "d 2.ait : Judex conftituitur mi- cum Republ, initi de procutando bono nifterDei. Unde diciturDeut.i. Quod W&h *ï €jus. -juftumeft, judicate, — Et poftea fubdit, lii Tl QU £RO IX Judicare eftne licitum, Quia Dei ef judicium. — Vult ergo 3, & a&tus Juftitie ? &,(i in peccato fiat, eft Thom:. dicete; verba illa intelligi; non jl ne peccatum,& quale? licere judicium fu Yl á Pe'r alichum(, id efl; Wt Ctnfu, X. g, r. Judicium eft a&us elicitus non fübje&um., Juftitiz. S. D.Q. 60. a. r. - 44d 3, dicit: I lli;qui funtin gravibus I w Ratio patet ex ipfo nomine ; nam peccatis, non debent judicareeos , qui COntt judicium idem eft quod di&io jutis, & funtin iisdem peccaus, vel minoribus, ] judicare cft idem quod jus dicere; & ju- ut Chryfof. dicit fuper illud Matth, 7. Et. pracipué hoc Olend dex idem , quod jusdicens; ex quo fit, NNolite judicare. n quod judicare fitactus qui verfatur circa intelligendum , quando illa peccata funt d KX jus :Sed jus e(t obje&tum Juftitiz,ut pat. publica : quia ex hocotiretut fcandalum incordibusaliorum, Si autem non lunt Diyj 4 exdidis, Etgo. Ptl oy 5 2. Judicium in tantum ef licitum, publica fed occulta, & neceffitas judi- | . in quantum eftactus Juftitiz, ad quod candi immineat propter officium,pott ' lfmmacr,j cumhumilitate & timore vel arguereve Af lida requiruntut tres conditiones juxta $. .d€ à Thom- a. 2! judicare, Unde Auguft. dicit in lib Ms Sermone Dominiin monte : Siinve ni- u « remusq w E bejll;e e ]i:j?it:'d; n reitus nos in eodetn vitio effe.congemi- lem , ut fipeceatumin quo verfatur, f Ícamus, & ad pariter conandum invite- avatitia, judicet autem adulteros; vel (it n mus, Nec tamen propter hoc homo fic trones, publicus concubinarius, judicet verà la- j feipfum condemnat, ut novum condem- nationis meritum fibi acquirat , (ed quia . QUAERO X, Quid fentis de judicia YUs temertario ? i ( condemnansalium , oftendit fe fimiliter condemnabilem effe , propter idem pec« lst 3 XL Ante R. Nota primó, quód intet ( €atum vel fimile.- Hzc S. D. temporalia bona primum locum teneat jl Exquibuscolligitur quod Judex five fama qua nihil eft aliud quàm bonade Ecclefiaflicus five Szculatis exiftens in virtute proximi in noftris mentibus de- T peccato mortali occulto , veletiam pub- pofitaopinio, Hinc ficutfidus pecuniz lico a& non fcandalofo,non peccet mor- depofitarius gtaviter peccat fineconfen- T. taliter- ( judicet , uti alidsdocuerat S. Íu deponentis aut legitima caufa eam di- i "Thom.in 4.Sent, Sed hic retractavit. h fpergendo , ita quilibet bonam de pro- Ratio: Quiatalis Judex habet titu- ximo opinionem à naturá apud fe depo- " lum feu auctoritatem , füppono enim fitam , jure naturz tenetur fervareilla- U non adeffe cafüm excommunicationis fam , donec ipfius naturz feu rectz ra- d p&( eam auferentis, item animum tribuen- tionis didamen infinuet , ob proximil Til demerita eam non effereiinendam. Un- di cuique jus faum , ut fuppono: fi veró u judicet exiftens in peccato mortali fcan- de funtilla Turis A xiomata. Quilibes 4 dalofo , peccat mortalitet ex genere (uo. eft babeudus bonusdonec probetur malus. lu ) Ratio : Qaia quantum eftde fe , dat b A Quod tibi non visfieri , alteri ne feceris, materiam fcandali , & facit judicium ac Honor eft teftimonium de virtute alte« p r juftitiam vilipendi à populo , vidente rius , quod fit honorificá appellatione , l vetificatiillud: Daz ventam corvis ,ve- corpotis inclinatione , potioris loci cef« xat cenfuracolumbas. T2 fione, &c. Quid ergo faciet Judextalisin cafu , Nota 2, Quód hac ttía ínter (e diffez W f quo neceffarió effet ferenda fententia rant, lic&t àquibusdam Jutiftis & T heo- " contra delinquentes in fimili peccato ? NK;U logis imrmeritó confundantur, Dubium, I «l Dico: Publice pet peenitentiam priüs Su[picio , Tdicium temerarium. Du- oftendere debet , quód abominetur pri- bium eft , quando animus manet omni-- l u ftina peccata , dein ad judicium proce- dat. no füfpenfus , nec affirmat necpegat,fed nrd €x atgumentis pro & contra moveturin t Dixi antt , mortaliter ex geueve fuo , u uttamque patterm ; fed ad' neutram fe u j)e poteft enim elfe veniale propter levita. determinat. — Sufpicio eftopinio feu af- ) j l i if temmateriz , (inimirum peccatum Judi- fenfus debilis de maloproximi ad unam " u cis fcandalizet valde patüm , vel non partem determinatus cum forrmidine op- fcanc!glizct in ordine ad fententiam fe- pofiti, Dixi , de smalo proxirzi : pet quod j tendam, nec reddat cam contemptibie differt ab opinione , que efttam circa Ttt bonum p $9 TRACTATUS VIII. Exammlx. [ bonum quàmcirca malum. Dicuntur mortale, wt patebit ex ptima propo?i- E leviaindicia ; quz fecundüm zftimatio- tione fequentis Cofirmationis: Sed ju- nem prudentiz non funt fufficientia ad dicium temerarium etiam mentale, eít [ f «aufandam perfuafionem. Jadicium eft peccatum contra ju&itiam , & violatio determinata & firma fententia , carens l alieni juris, quia fit proximoinjutia & d l omni dubitadone & formidine. Ex damnum in bonis famz , dum fine fuff- fn quo pat, quomodo differat à fufpicione. ciente causà habetür malus, antequam Nota 3. Hac ttia dividi in dubium probetur talis, feu bona exiftimatio in u prudens , fafpicionem prudentem , Judi- animo judicantis depofita (ad quam ha- qi cium prudens. Qxæ nimirum inni- bet jus) excinguitut ; qua tamen Prov, tuntur tationalibus & füfüicientibus 22. melior cft quàm divitiz multz, Er idl Y Atl argumentis , indiciis vel conie&uris ad 07 [ ingerendam alicui dubitationem , fufpi- Confirm, Hlad ef peccatum ex Tgem:. cionem , vel judicium de altetius quali- te füotriortale , quod precise manendo L.l tatc. Etin dubium temerarium , fu- intra limites fuz naturz feu objeGtiyabs- fpicionem temerariam , & judicium te- que eo quód trahatur ad aliam fpeciem, od metarium ; quz fufficientibus indiciis poteft effe mortale, licét aliquando ex t non innitunturt $ fi enim indicia fint fu£- h inconfideratione vel ex imperfe&tione ficientia ad perfuadendum , non fünt a&üs , aut patvitate materiz fit venialez Em ^ actus temerarii fed rationabiles. Porró Sed judicium temerarium etíam puré ff[l,(xv imajora requiruntur indicia ad fufpican- internum, manendo intra limites fuz my dum , quámad dubitandum , majora ad naturz poteft effe mottale, Ergo. Min Seg judicandum quàmad fufpicandum. eft S. Thom, cit. a, 3. ubi de judicie iliyu 1 His notatis quaftio et de judicioin- temerario ait ; Er boc ff frt de aliquegrae u terno feu purà mentalide fama proximi, vi , eff peccatum mortale, — Kadonem fidi an fit peccatum mortale per fe feu ex fübdi: « gmantum . non ejft fine conteme UM E m genere & obje&o fuo ,fi fittemerarium. pth proximi, Ergo. PPro refolutione i iiü& ^ Ex quo pat. guód,fi judicium temeta- Vs z. ]udicium temerarium plent de- rtium im re levi trabatut ad aliam fpe- à mm)« liberatum,etiam pur&mentale, demalo ciem, ut fi fiat ex odío gravi , fit mor- D füy. tale. proximi, ex genere füo eft peccatum. Citng zortale : defacto tamen & individuo. Ratio 1. €$ 3. partis : Licit pcrfeld'- Jj ion femper eft mortale , licet fit depec-- quendo & ex genere fuo emne pecce- wfl)d] [ &atomottali : & econtta poteft eífe mor- tum mortale fit materia gravis, & venia- (iär; tale, lict fit de peccato veniali aut malo le fit matetia levis ; inindividuo tamen maturali. Éta communisfententia cum Üitttr i funt quzdam peccata mortalia,qua quo- S.Thom.hiíca.3. tundam hominum jud icio non habentur. Rtan MT Ratio 1. p.Peccatum contta Juftitiam, pro infamibus , nec committentes pet &2 Num l feu violatio alieni þ;rfs ex genere (üo eft famam fuam ladi exiftimant; imo glo- fjaDe coDeJurt & Juffizia. ziantut in malitià , qui potentes funt in Hac dotlrina functos ? Ae&ngixte*ndehd'a ad de- z iniquitate, V. g. quod de homine vilis conditionis & ebriofo quisjudicet , quód Affrmo : Licete nitmilli non ämpliüs N fe inebriáric: De procace juvene; quod vivant vità corporali . bene tamen in lafcivé amet puellam: Demilite ; quod honore & famá poft ferelidà , qux eft a aliquem occiderit in duello : contta quafi vita pofthuma in pofterorum me- 1 i (s funt quedam venialia, que quorundam moria. Hinc fiquis dequodam defunc&to judicio habentur pro. infamibus, ut fi emere aliquid probrofum judicaret , quis de viro illuftri judicet, quód fit ex mortaliter peccatet & teneretur ad refti- gente hebtzá , vel ex i o €»| nobili gepere : tutionem modo mox dicto, Derefti- ) vel de viro honorato , quód habeatcon» tutione fame & honoris. vide infrà k fuetudinem mentiendi , quiid egriüs fc- 'Tra&. pref. Exam. $. n,98. & 103. & tent, quàm fi de iis temere judicet lo t Wt quód fint fornicarii, Ergo. QJA*IRO XL. Quid cenfes defüfpi- H M cione mentali remeratiá ? lL Ex quo fequitut t, quód in difcer- nendo ,an matería fit gravisrefpe&tu ja- XII, Ante R. Nota r. dupliciter pof- l ji i Ml dicii temerarii , femper debeat haberi fe aliquem fufpicari malé de proximo. qu Primbtantümex errore intelle&üs,quo am tcípe&usadconditionem perfonz , quz judicatur, & ad malum, quod illa zgriüs quis apprehendit figna ad fufpicandum u fert ; five dein malum,de quo judicatur, effe fufücientia , cüm tamen nen fint ; rf fit mottale, five veniale, * paratus fufpicionem deponete depre- 3 ( hensá fignorum infüfficientià. — Et de «mä [ Sequitur. 1. Si inter Religiofos fint hac fufpicione non quzritur ; certum p* aliqua, que, licét fecundüm fenon (int enim cít, eam( idem eft de judicio te- J ii magni momenti, tamen refpe&tive ad merario ) non effe peccaturmn , quia non conditionem ipforum maximéad eorum jih " l eft plené deliberata , adeóque nec teme- ul famam conducunt , mortaleeft cos de taria. Secundó non tantüm exetrore illis temer? judicare , v. g. de Religiofo, intelle&ts, fed etiam ex pravo affe&tu & quód nullam gerat curam ceremonia- i i malevolentià fufpicantis , deprehenst [2 rum , de Le&ore vel Do&tore quód pa- ptlf ??d rüm intelligat , de Carthufiano quód etiam fignorum infufficientiá in fufpi- j gm' ! cione perfiftentis, vel faltem de illa in- catnes comedat, Y fufficientiádubitantis, ac figna examina- 2 Effne pro injutià judicii temerarii fa- te nolentis, aut voluntarie negligentis. cienda re&itutio ? & quomodo? j ( Et in hoc fen(u eft fufi picio deliberata , n fl ffrmo .. Quia.qui eft caufa damni , de quà hic eft quaftio. 5 ^ i . mlnd "a tenetur illud reparate, quatenuspoteít, Nota 2. ex S. Thom. cit. a, in c.v fic repatatautemin przfenti, tale judicium " Gmhk[r Yetactando ,. & difcurrente : Sufpicio importat opinio- P nem mali ex levibus indiciis. Ét con- . petverfum vo.l,umat:is ;COWM D afíedum mutando, tingit ex tribus. ^ Uno quidem modo ex "d * T'tt 2 TRACTAÁTUS VIII. Examen 1. Q ó ex hoc, quód aliquis ex feipfo malus dit: Jg bis vevum bamanarum tenelris €&: & ex hocipfo, quafi confcius fuz etff n[piciones vitare non po[fumus , quia malitiz , faciliter de altis malum opina- bomines [umus , judicia tamen , id ei, £ur,fecundümillud Ecclefiat, vo.. In definitiones , firmas, ententias continee J via ftultus ambulans , càm ipfe fit infi- re debemus'*s neque ante tempnus judicare, L piens , omnes ftultos zítimat, Alio modo Item fuper c. 4. 1. ad Cor.ait: Jfv l provenit ex hoc, quódaliquis male affi- fpiciones , ficut & in alias tentationes.qua d ciatur ad alterum , cüm enim aliquis origntur ex fragilitate bumana,freguene D ter incidunt bominesyetiam jufli €8 timo- contemnit , vel odit g'liquem aut itaíci- fALt, Ydss tur, vel invidet ei , 'ex levibus fignis // opinatur mala de ipfo; quia unusquis- Sub[imo : Scd pcccata,—fine quibus vi- que faciliter credit quod appetit. T'ettio ta ifta non poteft duci, qua vitare non l Jf modo provenit ex longà expetientiá. poffumus, & in qua etiam homiínes ju- Wi Unde Philofoph. dicitin 2, Rhet. quód fti frequenter. incidunt , nemo dicit effe Wt fenes (unt maxime (ufpiciofi; quia mul- mortalia ex genere fuo ,. fcd folüm ve- 1 Db toties experti funt aliorum defectus. Pri- nialia, Ergo. ä.m mz autem duz fufpicionis caufz mani- Deinde S. Thom. hic q. 6o. a. 3. cit. | feít pertinent ad perverfitatem affe&tüs, in c. conftituit tres gradus fufpicionis, ( "Tertia veró caufa diminuit rationem fü- & ait; Primus gradus eff , ut homo ex K QT fpicionis , in quantum experientia ad levibus indiciis de bonitate alicujnsdue E certitudinem proficit, quz eft contra ta- bitare incipiat , €À boceff geniale & leve Wl N tionem fufpicionis. ItaS.Doct. His eccatum. Quod probatexcit. Áug. & Tinr shotatís . Glolfa. Secundus gradu efhcitm aliquis lenpy, x;, Juxta mentemS. Aug. & S. Tho. procerto malitiam alterim aftimat ex l- li | vibus indiciis, &c. Tertius gradus d! tobabilius videtur , quód fufpicio mere flote: snentalis , plené deliberata, ex genere fuo cim aliquis judes ex fufpicione prucdit "] Ti ji feu pracise intra limites fufpicionis ma- 4d aliquem condemnandum. W ( nens,non fit peccatum mottale , fed fo- Subfumo : Sed S. D, fub primo gradu D Jàm veniale |etiam in individuo, licet prater dubitationem comprchendit i Titfe fit in re gravi , aut etiam graviffimá. Eft fpicionem proprit di&tam. Ergo. Prob. quii xontra divetíos DD. etiam Thomiftas Mip. fübf. S. D. ibi exprefse agit dc E lhdel monnullos, fafpicione , cujus ibidicit cffe triplicem Dote( Dixi, juxta mentem S. Aug. e $. gradum. Etgo fufpicionem propte r I])on Zhow. Nam ptior Tra&. 9o, in Joan, di&am comprehendit fub aliquo horum Óf a ait: Jegnofcatur uobis , quod de occultis graduum. Sedeam non comprehendit 1['4!10 bominum aliquando , imà affidut,non ve- fubfecundo & tertio , quia uterquecla- dg vé fentiamus ,boc enim ad humanam ten- ré proceditde judicio. Ergo cam cort- Fori zationem pertinere arbitror , fine quáifla prehendit füb primo. Sedde primogrz* du dicit e IT ayon porcfd dneí uita. Ex poft pauca Fab-ï V d N -— E:go. Ke veniale & leve j p d ,D"e]ure € Jufizia. ásT l tur dile&ioni. Ergo. Miri. ptob. r. Si li Iem $. Thom, quodïib. 12. att; 3. timis clar& pro nobis loquitur, diceus: conttariatetur , &c. eífet proptet coni« l Suípicio el. quid imperfetlum in genere temptum quem invehit: Sednoninve- lil jndicii , eftq, imperfetlus motus , C ideo hit contemptum cotmpletum & perfe- N Ubi non non efl mortale ex genere [no. &um , lictt fit dere graviffimá( quia hoe z loquitut de dubitatione, ut conftat ; nec S. D. atrribuit foli judicio temezario ) de judicio temerario, quia de eo eft com- licét ad eum difponat , ficutaliud veniale u inunis (ententia , etíiam $. D. , quód (it ad mortale. Ergo. a. Effet ratione l j "u damni feu lzfionis famz : Sed nec hzcin mortale exgenete.. Ergo de (üfpicione proprie dicta. fufpicione eft tanta, quz füfficitad mor- n l 12 Refpondent Adver(arii , S.Aug..& S, tale, quia ejus atfenfus eft valde debilis , u Thom. loqui de fufpicionibus fubrepti- imperfedtus, cum formidine oppofiti , 1] tiis, indeliberatis & ordinariis, easque carensfirmitate, &c, adeóQque fama pet otitiex humana fragilitate.ad humanam eam folüm leviter lxditur, nec ptoxie )u ] ii tentationem pettinere , fine iis vitam mus , faltcm naturam fufpicionis intel- hanc non duci ; non veró loqui de ple- ligens, ob eam graviter invitus rationa- né deliberatis & extraordinariis. Sed bilitet dicipoteft. Ergo. M Jb Contta eíft: $, Aug. loquitutde fu- Dixi, ex genere[zo : fienim fufpicio fpicione quatenus diítinguitur contta lL g( tranfeat in judicium temerarium, vel fiat "i definitivas , fitma:Qe fententias : Sed ex odio , vel otdinetur à füfpicante ad füfpicio quantumvis deliberata & ex- j , aliud grave damnum proxitmi , ingredi- x traordinatia non cf firma & certa fen- tur alienas limites, & fit mortale ab ex- tentia, Ergo de ea S. Aug. loquitur. W!fü" trinfeco. j Dein fi S. 'Thom. loquetetur de fufpi- ( XIII. Oppozo 1. Injutia & contem- mm n cione indeliberatá , non diftinguetet htl ii eamà judicio temerario , quiaetiam hoc ptus proximi ef peccatum mottale ex folàm eft veniale, fi fitindeliberatum: genere fuo, ucdictum eftinprob. R.ad T d [i» imó inepté diceret, füfpicionem ex ge- Q 10. n. 11. Sed fufpicioeftinjuria & ).(u contemptus proximi. Ergo eft morta- um nere fuo non effe peccatum mortale, quia id quod propter imperfe&tionem ac leex genetefuo. |—.Subfumo : Sed peccae indeliberationem as eft veniale , bene tut ex genere fuo mortale , et. etiam ä ESPICL poteft effe mortale ex genere , ut conftat mottalein individuo , quando eft in u]cll'sz materia gravi, Ergo & fufpicio fi fic in motibus indeliberatis luxuriz. z. 2. q L j M $8, a, 2, Ergo. in materia gravi, Prima Min, eft S. j j Thom. in cit.att. 3. ad 2, dicentis: ZZoc Ratio: Peccatum exgenetefuo mor- o tale debet ita contrariari dile&ioni Dei ipfo quàd aliquis malam opinionem babet de alis fine caufa fufficienti , indebité j [ ( & proximi , ut cum ipfa conliftere ne- p qüeat , ut pat. ex S. Thom, loco proxi- contemnit ipfum , €9 ideo dnjmrtatnr ei- ^i » j ; UM - f Ergo. ini cit, Sed fufpicio fic non contraria, z Ttt 3 d p z EC Pa $ TRACTATUS VIII. Examn, . A boc di. maj. Si fubftet firmo ju- majorem contemptutn veïinjurïmffïbi dicio, C. maj., fi judicio debili & flu- illatam , N, ant. , mallent propter alia MJ &uanti, N. maj. Ex fic difl, min, , N. r majora mala, quz timent ne ex tali fu- conf. Solutio pat, ex prob. S. Thom.au- fpicione pullulent , C.ant. , & N.conf. V: Mtlg tem ibi loquitur de fufpicione in 2. gra- Timent enim ne vel ex füfpicione fiat du , quateuus exit fuoslimites , & eft ju- fAte judicium temerarium , vel ne füfpicio | don dicium cectum feu firmum , ut patecle- coram aliis natretur, & exinde diffa- p genti argumentum quod fibi objicit. mentur , aut perfecutiones patiantur; Oppono 2. contta datam folutionem: Ethoc vel maximé, ( naturam (ufpicio- inte Majotiinjuriaafficit & magis proximam nis nonintelligant, fed eam cum judicio confundant, 1 r contemnit , qui de eo graviflimum ma- Quz omnia fidefintne- s lum,v. g. inceftum fufpicatur, quàm to .prudens eujuscunque fit authoritz- la qui de eo minora peccata temer judi- tis,graviffime poteft offendi ex fola (ü- €at. Ergo. Prob.ant. Homines fub. fpicione mentalí , manente przcist intra ht inde mallent petdere magnam pecunia limites fuos ; imó potiüs cam ridebit f t Summam , aut defe haberi judicium te- ity innocens fit. Negari tamen non poteft, [ merarium de tninoribus peccatis morta- quód d vius. inre gravi fit veniale cateris grg- QUE libus , v. g. de (implici fotnicatione, quàm fufpicionem de deli&is gravibus. -Ad Confirm. N. aut , ad preb. N, li Ergo. covf. Si quis ergo in cafu pofito füam ld nx Mq Confirmatur: Sufpicio de graviffimo fufpicionea panderet coram vito timo- deli&o, v.g. herefi, eftgravior injuria tatz conícientiz , de quo eft certus, Mi dy, & contemptus proximi , quàm judicium quód eam telationem fit accepturus ut temerarium de minori mortali. Ergo. dubiam , nec ex mufca elephantemfa- M d Prob.ant. Si quis de Clericobonz afti- G&utus , nec eam hominibus malignis. "3 Jtiag mationis ex levibus caufis exteriüs di- Mi propalaturus, minorem infertet injuri- ceret, Íe dubitare, an fit Catholicus ; am , quàm fi|temere judicaret cum dé m vel fufpicari, quod fit concubinarius , minore peccato, adcöc';u; nec mortalitet At taviüs eum injuriatet & contemneret , P(*.CCZICL zl 1 uàm fideeo mentaliter judicaret,quod Ratio eft ; quia fama non tolïiti:trniifi f(m()rem voluntarit uná dieomiferit Breviarium , ab affettore, non veró ab eo qui tei d l&hug lic&t illud non affeteret certó & absque ptoponitut dubiam, — Si veróillefüfpi- UVE& 0[] cionem fuam teferret coram hominibus formidine. Ergo & graviüs peccaret, if Mi et illam füfpicionem folà mentetene- indifcretis , v. g. garrulis, facminis, C Lf "- i ret. Prob. conf Peccatum interius & de quibus eft moraliter ceftus , quódit-. l (lm) r exterius funt ejusdem fpeciei. Ergo per lationem fuam fint accepturi ut certatt» - €a æqualis irtogatur injuría, aliisque nattaturi , fcandalum velocca- M d X "Ad Oppon. 2 IN. ant. Ad prob. dift, fionem detrahendi fümpturi , non nego - At5 ] ant. Homines mallent ; &c. propter eum peccare moraliter itin re gravi dtlnnd' )Mp ^ enggs g ) M D?f]z;re e fa. r N M Adptob. conf.dift.ant, Suntejusdem in priori judicio. Pofitivé interpretari fpeciei quoad ea qux funt perfe, C.ant. , in partem meliorem , eft formare no- tU quoad aliquamr circamftastiam adven- vum judiciim , judicando id quodeft titiam, N.ant, & conf. Siergoactui N melius, v.g. pofitocaft, quód joannes Y externo fupervcn:iat fpecialis circum- comedat & bibatex neceffiatte ,. faciat bene , &c. R Á u fantia vitians ( utfit in prafenti cafu ) oteft a&tusexternus effe mortalis, liczt Not. 3. obligationem interpretandi internusfolüm fit venialis. dubia in meliorem partem pofitive du- Not. Quod di&tum ett de fufpicione, pliciter intelligi, 1. $ic quód homo at à fortiori dicendum eft de dubitatione oblatà oceafione dubii abfoluté tenea- T . 4emefarid, quia hzc nullum affenfum tur exire in adtum pofitivum judicii de dicit, adeóque minor ratio culpa in ea proximo. 2. Sic quód obligatio illa vt - gepetitut. à W folüm fit ex füppofitione , ut (uppofito CEJ!ERO'IXIE. Suntne dubiainme- quód homo velit exire in a&um pofiti- liorem partem intefpretanda , & quo- vum , teneatut exite intalem , quo du- modo? . "! bium interpretatur in partem meliorem; XIV. Ante R. Not, r. fermonem effe cüm tamen abfoluté adum fufpendere Hisnctatis, de dubio propri& di&o, num. rr. in poffit. ME Not. 2. defcripto , & quidem rationabi- £, r. Indubium cf£, dubiain melio- a li , (eu quod pro uttaque parte. prebet tem partem effe interpretanda , faltera qu fufficientiaindicia & motiva ad dubitan- qu negativé,in fenfuanté explicato. Aa- dum. . Et quoad hoc petitut decifio ii2 patebit ex dicendis pro ?. R. E i tam de judiciointerno ac fecreto homi- x 2. Ex füppofitione, quód quis im fa b*i nis privati , quàm de publico Judicís cu- tc. dubià velitexirein actum pofitivum g jifeunque. judicandi , tenetur dubium interpretari g i Not. 2, quód quis ttipliciter poffit fe in meliorem pattem pofitivé , feu habere ; ld)(äns haberecirca dubia : z. Tudicium füfpen- actum bonz z(timationis de proximo, qMW dendo, 2, Ea imtergretando in partem Ita $. D. hicq.60. a.4, ubi id probat ex deteriorem, 3, Inpattem meliorem. Et illo Rom, r4. Qui non mánducat,man- m hoc adhuc dupliciter , nimirum nega- dacantem mnjudicet, Ubi Gloffa ( ut 10 AT tivé& POG!iV&. : Negatiyä, eft non in- ait S, D. ) ait : Daubzain meliorem p^r- ) u[üu terpretari in deteriorem partem , & coa- zesm [unt interpretanda. jt j tingit quando quis propter factum am- Ratio tum ex illo juris naturz ptin- luhi) ij biguum , quod de ptoximo videt per(i- cipio: Qwod tibz non vis fieri , alteriue ul ftitin eadem eftimatione, quam habe- feceris, Sub(umo : Sed nullusrationa- " biliter vult , ationes fuas dubiasaccipi MLCI at ante , & non format pejorem, v, g. f j j ^ judicat quis Joannem effe virum fobri- in pejus , fed in mclius, Ergo. Turn , um , dein videt eum comedentem & bi- ex illis Regulis Juris : Czoz- jura fenz b p tem ,non judicatin pejus; (ed manet i j x aä[wm »reo favendum eff potir»?sg Of LO TRACTATUSVIH. Examtn 1, Jäori. OYtem: In pari delito € canfa þ amore , interpretatio facienda eft in fs- enelior eft conditio po[fidentis. Qua Re- vorem faminz : fiautem ex bono ani- - mo , ut nimirum adhibeatut remedium, gul« etíi procedant de foro fori, pof- 1 Íunt tamen accommodari judicio foti optimum erit , fufpenderejudicium; fi [ interni, in quo etiam quilibet eft ha- autem ina&tum exire velim dubium D. bendus bonus , donec ptobetut malus, interpretandum eftin favoremfaminz, [ Eroo. id eft, in meliorem partem : Quia joxta f x.3. Perfe loquendo non tenetur Regulas Jutis, Quando partium jura Pr homo dubia in meliorem pattem inter- funt obfcura , &c. lle autem , dequo & pretati pofitive , v. g. in cafü pofito de dicitut malum , obtinet locum Rci: js- D homine fobrio, quem video bibentem, ra promptiora (umt ad ab[olvendum, qu "nonteneor de novo judicare , quodid fa- quám ad damnandum , ut ait Abulenfis tid fupet caput f. de przfumptionibus.- ciatex neccfïitqte ; fed fateft ; actum fu- u fpendere, Opporo ; Ex hoc (equitur ja&ura in M Ratio: Quia per hoc fatis confulitut honore ipfius tefcrentis. Dn famz proximiin re ambiguá. x Imputet fibi, quia absque fuffi- & ciente cau(a proximum diffamat. Dixi, per fe lequendo : cüm enim in Eu talibus dubiis a&tum fufpendere fit diffi- U/ERO XIII. Teneturne Prin- &ile, & homini infit magna ad malé de ceps femper judicare fecundàm verba inxäfi proximo judicandum proclivitas,poteft Legis? ad vitandum malz aftimationis pericu- XVI. g. Diftinguendo intet legem b lum contingere , quód homo teneatur naturz & ícriptam. Patet refolutio ex di&is de Epiikia fuprà Tra&. 6, Exam. exire in-actum boni judicii; fed hoc eft er accidens, 2. num, 14. & ibid. Exam. $. num omodo tefolvis hunccafüm ? 8 XV, Vit probatz fidei refert de foe- 8'QUAaRo XIV. Judicium ufarpe mina honeftiffima , quód matito non tum e(tne femperinvalidum? fervet fidem. Nam fi credam viro re- . XVII. Sepíus quafiti ett, an fenten« tiz aut judicia, qua ferenturabaliquo ferenti , & interpreter in partem dete- ) tiorem , facio injuriam foeminz, que authoritatem non habente, v.g.à Ty- rannofeu Principeinjufte per vim Rem- apud me cit in poffeffione bonz fama: fi non credo teferenti , & interpretor publ. occupante, fint. invalida , fic üt - in pattem meliorem , injutiam facio il- nonteneatut quiseisobedire, Ex quo .li,judicandoeumeflé mendacem. — Ad patet , illud dici jadícium ufürpatum, hoc quod exercctur ab co qui ad id non ha« Dico : Seduló imprimis confideran- bet authoritatem ; velquod fit in pet fonam judicanti non fübjectam ; vel in dum elt, quibus ex caufis ille referens moveatur ad hoc referendum : fi confti- tali caufa , inqua " ei fub jecta non eft,Pro fm:m? : tetit.'flcti ex pamope; odio, inhonefto quo x Not —X * m — i ; 94 De]ure d Mzzm -Not. dupliciter aliquem dici Tyran- net , quod noneítfuum. — Ergo conti« num. . 1. Ufurpatione poteftatis ; puta, nuó peccat , ufque dum legitimo titulo quiabsque uHlo jure Rempubl. invafit , ( v- g. praícriptionis) legitimus Prin- " ceps evadat, & opptelfam tenet , quam tamen defa- &o in pace gubernat , nec Refpub!. ei Ratio 2. p. Quia alienam po'te»& mr zefiftit, & de hoc eftquaftio. 2. Ufu þate:,n in ufürpare peccatum eft. regiminis , ut fi fit quidem legitimus x. 2. Sententia talis Tyranni lata W Princeps, attamen tyrannic? gubernet ; J & omnia comtmoda Reipubl. ad fuam fecundüm juftas leges, ef valida , & Íubditi tenentut ei parete ; utilitatem refetat. Et dehoc cectum eft, irritecut, , ufque dum quód non peccet jus dicendo ; modofe- Ratío : Licit illa fententia non. ha- cundüm juftas leges julicet, — Hoc prz- ( mitfo beat vim à tyrannica poteftate , beneta- menà Republ, que ad majora mala vi- n &. r. Tyrannus , qu-i eft talisufurpa- tione poteftatis, non folàm peccat Kem- tanda , & publice quietis causá , eam i u tecipit, & tacité approbat. Quá de publ. invadendo & opptellam tenendo i (idem eft de harede) íed. & jus dicen- causá nec fubditi peccant parendo, nec u do. P Judices infetiores à Tytanno]conftituti jus dicendo. T Ratío s. p, Quia ille Tyraunus teti- VOR RORV DEU OESURVOS VORUEISINDE 6u OXBXCA M.ENN iL fnul j De Dominio ez'mq'uze ISuäjeö?o £9 ebjetto. &üa* ra» P o tnD. 4gif in varüs locisfue Summa , ut videre n 1] eftim eius ludice , Verbo, Dominium. imaximé a.2 j g 9266.4. Iff 35 j - 2 J lii Ü UAERO I. Quld & quotaplex Jum lege permif[nn. .a communiter eftt Dominium ? Utb Theologi & Jutitz , licét quidam ali- j 9. XVIIH. z. x, Dominium quas particulas addant , alii detrahants | A ni 1 definitut, quód fit jus. feu fa. .attanægri eodem modo explicant, 9 Chltas propria wwdi r£ ad 7?5772!1&:? 4 U uu Dicitur p $21 TRACTATUS VIII. E:Qamen'z. : Dicitur, /;i; Nam omneDominium proprietatem tei absque emolumentis , eft. jus feu legitima facultas, lic&t non vel emolumentaabsqueproprieate, - econtza , ut patetin jure utendirecom- modatá vel condudtá. 4. Dominium imperfe&um eft du. Per ly propria plex , nimirum direcum & utile, . Prj. Dominium differtà poffeffione,qua po- mum habet folam tei proptrietatem, & Y teft effc Gine Dominio, utpat. in exem- hinc dicitur Dominus proptietarius, plo dato, Per ly ad quemilibet tfíum quale Domininm habet Pri nceps in differtab ufüfructu, qui eft jus utendi re feudis. Utile eft, quod habet folam. falvá ejus fübftantiá , uti &à jure pigno- rei utilitatem velfrudum, qualeeftil. : Y ris, & hypotheca. lud Dominium veró » quod habet ufafructuarius,, feuda- [ eft juseam de(truendi , alienandi,dopan- tarius , emphyteuta , &c. Neautem Do- [j di, Dicitur tandem; lege permiffum , minium directum Domino fitomnino lst quia leges interdum Domino prohibent inutile, etiam uilitas in certis cafibus J certum ufum rei , licét Dominium relin- redit ad Dominum directum, ' W quant: fic ad Gal. 4. dicitut: Parvu]us f. Dominium tam jurisdi&tonis, . V mibil difert & ervo , quoad ufum bono- quàm proprietatis dividitur in a/zuzfeu Hs ram füorum , czz fj Dominus OTHHIHIH, fuperius , quod habet Rex velRefpubli- fil puta;'quod proprietatem, cain bona fubditorum $. &in jusZaffos Dur w. 2. Dominium varié dividitur. feu infetius, quod in eadem bona ha- i Nam cüm dicatauthoritatem ve] in pet- bent. Domini inferiores , vel ipfi cives, ll | fonam velin rem , Primutn etiam dicitarDominiumremo- n Prip dividitut in tum , olterum propinquum. Dominium jurisdi&tionis , feu períona. J rum, & ptoptietatisfeu rerum, Przz5 UJERO IL Quid eft citulus; ufüs, U eft facultas propria gubernandi ptoprios ufüsfractus emphytenfis, feudum, lü- fubditos, cjusc'lue actus funt przcipere , petficies , fervitus, polfeffio ? dl mm grohibere, judicate , pramiare, punite, XIX. & 1. Titalus eft caufa mora- permittere, Secuzdum eft fac lis, feuradix €$ fuedamentum Darinii, ii ultas peo- pria difponendi d e re aliqua tanquam eu ex quà quis fe probet Dominumtei , D Ti ua in proprium commodum. Ubi no- v. g. emptio , donatio, legatem , fuce. mine tei intelligitur quazvis res, v. ceffio hzreditaria, electio ad Regnum, [ g- &c. T M inanimata,vel brütum, imoó & perfona,fi i fit mancipium ; fecus ; non. Prater. ticulum ad dominii acquifi- T. tionem . ordinarieé ianqtlam conditio fe- * [f 2. Dominium Jurisdi&ionis fubdi- quiritur traditio rei, e Jtty J viditur in Szculare& Ecclefiafticum, j usque apptelen- fio. Dixi. ordisarié, quia in certis ca- V fen d Dominiüm proprietatis dividitur fibus traditio non eftneceffaria; Utr, hdj in perfe&um , quod continet proprie. in bencficiis, in iisenim fufficit collatio l tatem rei & commodotum ejus s & in & teceptio. 2. In hzreditate fola adi- F'g ham imperfcétum , quàd 'tantüm habet vel tionc & accepéatione ante apprehenlio- 1 USpu nem Mi De Dominio, - 325 | pem hates acquitit dominium bonorum & hofpites alere. Dicitut , falva reí defuncti, 3. ln legato. 4« Quando febflantia. Nam ufufru&uatrius debet 1 uid donatur , venditur, aut relinquitur rem integram confervate proprietario. civitatibus , Ecclefiis, aut aliispiis locis, h Hinc proptié loquendo , juxta fenfum f .yel in redemptionem captivorum; alii datz definitionis ( quz loquitur de ufu t tf caíus videantut in Authoribus- terum permanentium) non videtur pof- Titulus alius eft verus , qui à parte fe conftitui ufusfructus in rebus uno n teifufficitad juftificandam poffeffionem actu confumptibilibus, v. g. vino , oleo, vel dominium ; ut fi fes ematur à vero frumento, pecunia , &c. in quibus domino, velaccipiaturà tali , qui poteft tamen utilitatis causá conftituitur quafi — . donate, Alius przfumptus feu colora- ufusfru&us : & tunc dominium trans- tuseít, qui, licét à parte rei non fit ve- fertur in ufüftu&uarium (fi fit dominii rüs, tamen ex bona fide & invincibili capax,(hic autem debet date cautionem, Y ignorantiá creditur effe verus ; utfi ema- quód finito prafcripte tempore pecu- il türab eo, qui noneff verus dominus, niam vel tei æftimationxem teftituete probabiliter tamen prefumitur effc, v. velit. g. àfuteboná fide. Quitituluslic&tnon *e 3. Emphyteufis eft cenceffio vei ' fufficiatad dominium , habet tamen ali- iummolilis ) cum. translatione dominii quos effe&us ; nam fufficit ad rem bopá utilis, retento diretlo, [ub onere certe u fide pta(cribendam , & ad verum t s pen[ronts proprietario [oluende, idá, vel in lumper eam efficiendum. u perpetuum aut ad certum tempus, Ant ad g. 2. Ufusredte definitut, quód fit vitam unus velplurium , quod decen- Jl Y - us utendi ve aliena [alvavei fubflantia, nio nonfit minus, Differt ab ufüfru- Ufusftu&tus eodem modo definitur,mo- &u, quód hic etiam conftituatur inre- k : l dóaddatur particula & frzendi. Perly bus mobilibus. j 1tte2di differunt à jute , quod creditor -Feudum eft cozceffio reii mmabilz'.r,äi- | u habet io pignus velypothecam , & de- mirum agrivel p^ti ; €2c. cum transla- n ;. pofitarius in rem depofitam , qui iis uti tone dominit utilis , retentá proprietate , Qub nonpoffunt. Dicitur &2 fruendi , plus ub onere fidelitatis , G ob[equiiperfona- h f enim jüris eftin ufuf'ru&.u,quam in folo N lispraflandi, Mi contra&us licét Ízpe T uíu. Ille dicitur frui, velufufru&ua- pro eodem famantur , differunttamen rius, quiin fru&us habet plenam pote- quód emphyteutain recognitionem do- ägmmll [ ftatem , ut poffiteos vendere , donare, & minii directi teneatur przftare penfio- yt rem fru&ifetam elocare alteri ,. reditus nem rcalem , feudatatius veró perfona- f vel penfiones percipere. — Ille veró fo- 7u le obfequium ; cujus tamen loco folet üm diciturutifeu ufüarius, qui fru&i- imponi realispenfio , & tunc parüm dif- [ 4 d bus íuis poteft uti pro.fe & (uá familiá, ferunt. p Y. g. hortum intrare, in eo deambulare, Not. quód Vafallus fine voluntate rrämt'ä* Domini feudum non poflit alienate, do- fru&us percipere , iis veíci , & fuos , uti 1 qU narc, J Uu.u 2 $24 TRACTATUS VIIL Examem z. nate , impigtierare , necalteriin feudum Dividiturt Servitusin mere*yer/ä;;,;,/fm. concedere , &c. uz à perfona debetur petíonz , ut fi f quis ufum fui ferviconceditalteri, Et Ái w. 4,Supetficies eft contradtus, quo fuperficies alieni fundi, feu foli, alicui in meré realem , queáre immed*»tä de« [: ( qui inde dicitur fuperficiarius ) con- betur rei, uti eft jus agrorum,domorum, W &c. v. g. jus.quo per uumagrum vado, W ceditur ad edificandam domum , plan- tandam vineam, vel hortum ,-&c. Hic vel jumenta ducoad meum. — Dixi,im- e contractus finítur domo vel vineá de- mediare , quia mediate étiam debetur p petíonz , nimitam domino agti, . Eti» 1n ftucláà, quia non. conceditur folum fed tantüm fupeificies foli, nec poteft line mixtam que àtreimmediate debemr — - 4 novo contfa&u de novo inzdificare. períonz , quz illà te immediaté poteft - [ uti vel ftui. Iteam temporeconttadtüs finito , domus ul aut vinca, &c. pertinet ad dominum XX. Servitus tealis alia eft ruftica- hi fundi , nec fuperficiarius poteft eis uti , na, quz przdio rufticano , alia urbana &x M N qua przdio urbano debetur. Predium licec dominus debeat ei folvereatima- U tionem illarum rerum, qua fünt melio- urbanum vocatur quodvis habitaculum, licét fitin villaaut hortusannexusame- &T xameuta jifté facta in re aliena, Du- t nitatis gratiá, Jusetgo quod habes,ne rante hoc contra&tu fuperficiarius do- ^; mum vel vineam poteft locate alteri , fi vicinus tuus. po(fit alciüs attollere do- line, domino fundi non teneatur folvetn pen- mum, netibi impediat lumen, vel quód in parietem vicini poffis immiutete - Ó fionem : fecus,non poteft; quia tunc funt ln(tpr, vera Emphyteufts. gnum feu trabem , eft fervitus urbana, Jagpw y;. $. Setvitus dupliciter fümi poteft: Przdium rüfticam cft quodvis aliud v.g. f horreum, ftabulam,ager &c. unde jus , 1. Inquantum eft ipía fibjectio & obli- d quod habes, ut per alteriusagrum poffis gatiorei , ad hoc , utalteri fetviat;qui ex i Tltt ta frudtum percipere , ve] eáaliquo mo- in taum ire , aquam aut jumenta ducete, V X eft Servitus ruftica. do uti, vel circa eam aliquid impedire lir [r z.. 6. Poflcffionomen habetà ped'um; poffit, ». Pro jure huic obligationi cor- UT refpondente , & fic eft jus utendi vel pofitione , & poteft (ami vel proadtu, & ts fic vocator polleffio fa&ti;vel pro jure & fruendi re aliena, autali N impediendi, quid-circg eam vocatur pofkffio juris. — Prima eft de LT Oppono.- tentio ves , corpz)ri.rfä' animi d jurisad- .Ergo eft idþm quod ufüs & aniniculoiuterveutente , id cft , jurenon Isj ufusftuctus. prohibente,ficut prohibet locum facrum . quaf Neg.conf. Licét enim omnis ufus& & (s ufusfructus (it fecvitus,non tamen econ- poffideri àLa:co. — Altera ef ipfumjw quod quís habetre stendi feu eiinfffete W atm tfa hi Nam jus & obligatio , ne quis al- di tanquam [ue , nonprobibita poffideri, Àl tiüs z dificet , eft fervitus 5nontamen eít In hac definitione ly res fumitur ge- üüdluo uí(us veLufusfru&us; am f'CS udt aPI n ,nexalitcr,f ut comptehendat. €ti incot- j P E d & d $14 "DeDominie. L incotporales , v, g. cenfus, beneficium , QUJERO III. In rebus nnico a&u a feu ufu confumptibilibus, v. g. efculen» fetvitatem,&c. qua dicuntur quafi pot- [ tis; poculentis, &c. diftinguiturne ufus fideri, Dicitut, cerporis , quia ad pof- imq feffionis faltem inceptionem requiritur ; feu jus utendi realiter à dominio? Vide f utresaliquomodo manibus vel pedibus, infráà Tract. 9. n. 67.in Notab. intet res ufa confumptibiles conputari etiam pe- i*löülï. id eft , corporaliter appr;hcndatur, Di- l citur,€4 4aimi : fi enimnon fit animus cuniam. XXI. g. cum communioti fent. af- poffidendi , res non poffidetur , ut patet firmativé Rae : quw realites. fepa- in depofito ; ficut & (olo animo potle(fio Item (i in tuo agto , te rantur, realiter diftinguuntut quod ne- amitti potelt, I neíciente , lateat thefaurus, eum' non mo negat , quia idem à fe ipío realiter poQïdcs. z 3 nequit feparari: Sed ufusfeu jus utendi defa&o in quibusdam realiter feparatur Poifeffio alia eft naturalis , quá pra- à Dominio, ut paterin Religiofis , qui fens iem üt meam detineo ; ,alia civilis , .m.'"i rerum , quibus vefcuntur , habent legi- quá fecundüm Jutis Civilis zftimatio- timum ufüc , etiamin particulari , & ta- 1 nem rem femel àme naturaliter peffef- men nemo ii particulari eft capax Do- m lam , etiam abfens poffidere cenfeor , (i minii,fed folüm in communi : imo Fran- nemo alius äpoiïef[ionc me dejiciat , & maneat in meanimus poffidendi, cifcani,qui f«nt de Obfervantia & Capu- cini nec in Communi nec in particulari Apptehenfio , qua eít potfeífionis tei bonorum fuotum, five mobilium (ive inceptio , alia eft vera, utcüm rem mani- immobilium , ediam comeflibilium Do- bus apptehendo vel pedibusinfitto: alia miniun habent, fed tantüm ufum , & eft fi&a , ut (idominus teitalem faciat Dominium eorum eft penes Sedem Apo- a&um, quo juris zftimatione cenfetur ftolicam audctoritate diver(orum Sum- alteti tradere rei vel domüs poffeffionem, motrum Pontificum €lements V. Inno- V. g. trad&ndo.clavcs domüs; Imódan- centii IV, Alexandri IV. Gregorii IX.ac tur caíus ,in quibus ex jutis difpofitione pta(ertim Nicolai LL ( vel utalii volunt y acquiritur poffeffio absque ulla appre- hen(üone etiam ficta. iV.) qui hoc Dominium in íe.& Eccle» fiam Romanamtecepetüpt. Etgo , &c. Poffeffio iterum alia e(t bonz ; alig. Oppono i. Joannes XXII. hoc Do- "n il malx fidei. miniumà feabdicavitexceptis Ecclefiis, qm - Potfeffio habet diverfos effe&us , þ& Officinis , habitationibus, libris, & ve- j g,ld quali privilegia , ut quód poffeffor bo- ftimeentis factis in Extravag. 444 Condz- Zorem. nz fidei poffit rem pre(cribere , poffit Et O, li eam armistueri, lite motánon teneatut m [ 2.Idem Papa ibidemillud Dominiu Jf probare rem e(fe (uam; quód fit melior vocat pattim nugatorium , partim ju- «onditio poffidentis« De q:ibus plura ti repugoans, Quis enim fanze mentis !] [ ctedere potetit ( ait ) quód intentio fue- p vide apud Jufi&as& Canoniftas, Uuu 3 Kit 526 TRACTATUS FIH. Examen 2. tit tanti Patris Nicolai Antecelloris hicq. 78. a, 1, in c. dicentem: In tali- unius ovi feu cafei & frufti panis & alio- bus non dicitut !'cerfmïcdmpt.xtan u(us rum ufu confumptibilium Dominium À re ipfa : Sed cuicunque conceditur Romanz Ecclefie , & ufum-.Fratribus - fus, ex hoci pfo concediturfes. — Etgo, tetinere ? ; dd 1. &i Quód quamvis ita fit, alii ä 3. Q.irem poteft permutare , vende- tamen Pontifices illudDominium rur(ug te ,donare, &c, habetdominium & non [ admiíerunt , ut conftatex Privilegiisdi- t folumufum : Sed hoc poffünt & faciunt &i Ordinis , Verb. Panwpertas — Hinc Francifcani. Etgo. ftante illa abdicatione Joannis XXII, 4. Ufus definitur effe facultatem Pl Dominiam illarum rerum manfitapud utendi re, fal«à rei fubftantiá, ut ant& Donatotes ob non acceptationem tum diximus: Sed intebus unico a&u con- ) Papa tum Francifcanorum , acceptan- W famptibilibus non poteft effe ufus (alvà tium folum ufüm. earum fübftantià, cüm per ufum pereat d 2.*. Joanném XXII in ea Ex- fubftantia. Etgo. tfavag. errá(fe, non uterat Papa oquens Hac fünt fundamenta Joann. XXII, ex cathedra in materia Fidei vel morutm, ) $. Ergo verüm eft dicere; 1, Quód Íed ut Do&orem privatum, s. Papa quafi quotidie Francifcanos invitet "d 3. dift. maj. Qui poteft indepen Aj ad prandium &tra&et. . 2. Quód Fran- denterà placito alterius , conc, maj., de- il cifcani , dum mendicant , mendicant pendenter,neg, maj., Et fic dift. min.neg. [ proPapa,; quód fi fcirent haretici , Pa- conf. Franciícani ergo totum hoc fa- pameíle Antichriftum blaterantes, nihil ciunt dependenter ab inter E Prctatixfa Al eís darent. 3. Quód quifuratur Fran- voluntate Papz. flmpl; cifcanis, furetur Papz. 4. Quód & -Ad 4. maj.eft vera de ufu nongene- V, Papz teneatur refituere;non ipfis. Prob. raliter fed fpecialiter fumpto , prout- i feq. Quia reflitutio debet fieri vero Do- precisé comprehendit res permanentes, [ mino: Sed hiceft Papa. Ergo, In genetali debet definiri (ic : Eft adus ]i $. Noneftintentio eorum, qui Fran- vel jus , quo quisutitut re aliena dealte- cifcanis aliquid donant, : ut*»tran(eat in rius(ad quem fpeótat ) confenfu. lii Dominium Papz. - 4d .. Admitto primam (cquelam& Clt. !C . 7. Ergo fi Papamodernusillud Do- gratulor felicitati Convivarum.Secundá minium à fe abdicaret, bopa Franciíca- m fequela vera eft in fano fenfu , hoc nimi- al notum fierent primi occupantis. Prob. rum , quidquid Francifcani colligunt & l, conf. ex Reg. Juris. Qua nullins ;fiunt acquitunt , Dominio Papz acctefcit , , primz' oacuym;tis. etíi res minima fit. Nec hoc Dominiutm Wt &tj $. Sequitur ex hac fententia , quód eft inutile, quia conducit ad falvandum uíus réi, utpote à Dominio feparatus; perfedtiffimum modumEvangelica pau- As Vl poffit feorfim appretiari & vendi , fi res pertaris. Tertia fcquela non negatut; li q vendatut ; Sed hoc eft Gontr;l. S.Thom. fic tamen ut Franciícanis fureturufut. g;mm T De Deminie. $22 Quartafequela neg. Ad prob.dit maj. guitutàá Dominio. 2.Pet modum actüs; nifi Dominus velit;ut reftitutio fiat alte- quem vocant ufum fadti , conferturque ti, cui conceffit ufum rei, conc.maj. , revocabiliter , & eít poicítas a&ualis 1 id velit, uti in przfenti vult Papa; utendire , dependentertamen , à volun- neg. maj. Sic(lue interpretamur inten- tate concedentis. Vocatut veró ufus tionem eorum ,qui eleemofynas illis Pa- fa&ii , non quafi nihil juris habea ( alids tribus donant. enim ille ufurarius eflet injuttus ) fed "d 6. difl.ant. Non eft intentio ex- quia jus, quod habet, non eft abíolutum ) plicita conc. , implicita neg. fed à placito alterius dependens, Etde ] - Ad 7. neg, confeq. Ad prob, Re. hoc eft (ermo, Exemplum primi eft in I gula eft vera de iis quae nullius funt tam pane mutuato, quem cornedere potes m quoad ufum , quàm quoad dominium. etíam nolenteeo, qui eum dat mutuo. Not.tameh , f1 quis Francifcanis ali- "Exemplum fecundicft in pane oblato in LW' quid donaret hon abfolut& & fimplici- convivio , quem comedis dependenter dl ter, feu non independenter à íua vo- à placitocjus, quite invitavit, cüm fine LO luntate , dominium rei maneret apud injutía eum tibi auferre poffit. — Hác fl Donatorem , & folus ufus apud Franci- di&incione varia folvi poffunt argu- r Ícanos * hicveró eít fermo de donatione menta, & textus Jutis explicari, abfolute fa&a non refe Y t rïmo ullo jure L l tei. Swäjeä?um Dominii. ) : 444 8, dift. maj. Ufus poffet feorfim zftimari tanti quanti ces fecundüm fe & QUAEROIV. Quinam fant capaces fimpliciter valet , neg, maj. ; effet enim Domini? num patvuli, filiifamiliás; uxor, fervi ? " uiura, minotis tamen quàm re«ipfa fe- n cundàm fe , íic ut ex pretio usüs & ex XXIL. z. 1. Patvuli ante ufum ratio- f ;tf pretio rei coaleícat unum adzquatum nis (1dem eft de amentibus) habent pietium , quod juftam rei zftimationem Dominium habituale , fundatum in po- j (ub non excedat , conc maj.dequo videin- tentiis naturz rationalis ; non tamen fràde ufura Tta&t. 9.n. 67. K,6.S, T ho, a&tuale , defeCtu usüs rationis,ut patet ex K (d cit. loquitur de ufu feu ju:e utendi ab- epift. ap Gal. 4. cit. fuprà n. 18. mlmltx; . 2, Loquendo de filiis familiás füb quo folutt tali, & quod cft independens ab alio, pattia potcttate conftitutis , quadruplex ,[cf.['l I. Ca- J Not. àquibusdam DD. ufüm rei (five peculium eft difiinguendum, fit uf confamptibilis five non ) dupli- ftrenfe , quod in caftais feu in militia ) hi i ) Citer accipi. 1. Per modam habiráüs, armata, vel occa(ione militia partutm l. ( ? quem vocant ufum jutis , confecturQue eít, ut przda , fhpc:nc!.:'a,-:!ons.tiva,k*-ga'f2 j alicui ittevocabiliter , & «ft habitualis in belloaccepta, & omne luccum ex ht$ U'FFA'S j acultas utendi re independenter à vo- ptoveniens , &c. Et h ujus peculii habent untate concedentis, Ethic non diftin- u nxon i j 'dominium dire&um & utile , fe oium V h TRACTATUS FII. Exzzme)z 2 $28 folüm proprietatem fed & ufumfru&tum przter dotem à fuisaccepit. In aïiqui; acadminiftrationem, modo habeantan- bus ita habet dominium, ut matito ce- nos pubertatis , id eft , decimum quat- daát u(üsfru&us, qualia funt, qua da- ll tumatatis, — INec patentes ex eis quid- rante mattimonio inter feacquifierunt l pto media parte , nifi obftetalia lex, aut quam ufarpare poífunt , nifi alimenta T filii. aliter fint ftipulati ; de quo vide infrlia rl Secundum efk quali Caftrenfe , ita di- hoc T:a&. Exam. 4. n. $ 7. ubi hocma- &um, quia gaudet privilegio peculii ca- gis explicatut. X 4. Serviproprit di&i nonhabent &tenfis, etque omne illad ( juxta pri- [ vilegium à Juftiniano Imp.Clericiscon- dominiumbonorum fortunzperfe&um & independens à po.te&zfte dominorum. lia ceffum ) quod filius ex Beneficio & poft Ti Clericatum acquitit ex militia togata, Ratio : Quia jura exprefs dicunt, i l ex Officio pubhcolibcrali , fivenon me- fervos , quidquid quávis causá velocca- fione acquirunt , domino acquirere, Di- ul chanico , v. g. Advocati; Judicis,Ptofet- l: fotis Academici , T'abellionis feu Nota- xiperfetl um. .Quiadominiumimperfe- &um aliquatum rerum habere polfünt , D ri. t hujus peculii dominium tam t proptietatis quàm utile cft apud filium- ut fi fervis aliquid donetur obinduftri- am, przftitum fervitium , in compenfa- fà familiás, ut di&um eft de Calttenfi. k Tertium e(t Pcofe&itium quod pri- tionem illatz injutie , &c, non intuitu domini. Bu matib à patente provenit , ut i parentes Ws &liisconcedantaliquorum bonorum ad- Dominium Re!zlgia]äiwk. : SuP miniftrationem ; vel quod ptincipaliter uid de eo fentis? QUAERO V. & proxime pareptum causá, v. g. O XXIII. Premiffo , quidquid dicetut Átnt amicitiam five obfequium eorum datur, de Monachis , fentiendum etiam eflc de. LU Secus,fi detur ob refpe&tum filiorum. t Monialibus, Átei hoc peculium tam quoad proprietatem rofeffi in communi s. r. Religiofi p Ut uàtn qu oad utilitatem totum eft paren- eu Communitate: Religiofz. (excep ts tum , fine quotum con fenfu fiillad ex- p FF, Minoribus de Obfervantia & Capu Thity pendant , peccantcontta feptimum prz- h cinis, de quibusanteadictum) funt ca- ceptum. paces veri & ftrit di&ti dominii bono- Nj Quartum cft adventitium q uod filius rum temporalium. ! Patet ex Trid. Sell, Mï 1 aliunde quàm ex re pattis , nimitum ex 2.c. 3, deRegulatibus. ftü matris vel aliorum hateditate, donatio- fffiin z 2, Religiofi folemniter pto ) fg; ne, opificio , negotiatione, fibi quoad Qnti d ufumfm&um patticulari funt incapaces omnis omi- J proprietatem,patri quoa nii feu proprietatis bonorum tempora- , acquitit, Uxort babet liberam difpofitio- lium; Patetex Trid. ibid. c. 2 lii g. 3* nem & p lenum dominium bonortum pa- . Ratio: Quja pet. votum folemne pau- "I[Jlllpc pettatis fe feceruntincapaces. taphernalium ; njmimm cotum , quz Dixi /ä De Dominio. 529 l Dixi t. folemuiter profeffi. Nam Re- x.. 6. Juxta ptobabiliorem fenten tiat ligiofi Soc. Je(u , qui po& Novitiatum Religiofus ( idem eft de Moniali ) pro- !u I emittunt vota fimplicia , licét juxta Bul- fellus non peccat. , etiam poft Concil. T'rid. fi ex Pralati licentiá , fublato omni i Jam Gteg. XIII. (int veré & proprié Re- ligiofimanent tamen (ufque dum edant abuíu & fimulztione , habeat annuos Mi vota folemnia ) capaces dominii tempo- cenfus feu reditus in Regiftro proven- ralis: quod tamen ineis etligatum, & tuum Monaftetii regiftrandos per Cae- u nutui Supetioris (ubjectum. nobii Syndicum feu Procuratorem an- Dixi 2. £omorum temporalium : ( xe-'x W nuatim exigendos ; in communi depofi- enim fermo fit de juribus & bonis fpiri- to reponendos , & non. ( nifi fervatis i -tualibus; ut funt honor, fama , benefi- communis depofiti legibus ) exirahen- cium , jus eligendi, manendi in tali ca- dos: (ive Keligiofüs hos reditus in tefta-- .Wcl, nobio,eoruüm retinent. dominium , vel mento ante Profcffionem à fe condito ab -.quafi dominium , etiam in patticulari: fibi refetvaverit ; five à confanguineis Id n poffuntque nomine proprio agere ad ea vel aliis ci (int legati, five fint empti ex QUE 'l tuenda , illis enim renuntiare non con- bonisa Religiofo jam profefTo acquifitis, hii venit, ut colligitur exS. Thom. infrà q. quorum dominium jam tfanfierat in s ht ^186.2.7,ad 4. Communitatem. (UD Ratzo Refp. 3. Religiofus profeffus in parti- Quia Comtnunitas poteít U culari etiam eít incapax usüs & ufusfrd- cenfüm annuum ( nomine Communita- &üs & adminiftrationis temporalis 3 tis fundatum) Keligiofo vel in premium Ui Superiore independentis. laboris , vel pro decente veftitu conce- fl h Ratío et eadem , qu& pro Refpon- dere, — Et ita patet ex ufu fapientiffimo- ( fione 2, * rum & rimoratorum virotum. 0, qwd' Refp. 4, Religiofus ne quidem per Et hoc maximé verum eft de Mona« ia licentiam Papze poteft habere peculium fteriis( quorum proh dolor funt multa omnino independens, ita ut nec per Pa- nimis ) ex tefrige(cente proximi chari- fo fii pam poffit revocari , & ad certos uíusli- tute , tanta media non habentibus, ut yYl tnitati. ficutin vi&u , ita & inamictu perfe&tam Ratio efteadem. fervent Communitatem. J Pa n (' Refp. j. Licitum eft Relieiofo profef- QUJERO VI. Scisne affignate ali- : !d fo habere pecunias in communi Confra- quam regulam & licentiam pro digno- AO trum depofito affervandas ( ad ufus (ibi fcendo , an & quando Religiofus peccet aPrzlato conceífos vel concedendos ) in m Contta paupertatem ? ( n]w quantitate modetatá. XXIV, Refp, 1. Religiofus violans Ratio : 'Totum enitn hoc fitad nutum IM W votum Paupertatis peccat mortaliter ex & placitum Superioris: Ergononladi- genere füo, U u j j u:l tur paupettas. Ratío: Quia per illud omni reitem- Ij ; u ld potalis dominio , imó & uíu indepen- NACXX ' -dente j M d 5 330 TRACTATUS VHL — Examtn 2. dente fe privavit. In individuotamen fampta ad aliquid recipiendum vel dan- non femper peccat mortalitet, fed tan- dum. Ita Donatus,de la Ctuz, &c. tüm venialiter juxta quantitatem rei , ati. Karto: Tumquia eadem eft vis taciti contingit in furto. Hinc quaz ex obje- & expreffi , peri. cim qtiid , ft. derelgs €&o eft matcria. gravis pro furto , erit . creZz;zz. Tum quia pra(umptio devo. etiam pro péccato mortalicontra votum — luntate domini fufficit , ut alienz tei u- paupertatis, fuürpatio excufeturà furto , juxta L.jgrer Refp. 2. Licentia éft duplex : Una onnes. $. reCte. £. defurtis, Erga& fuffi- expteffa & formalis ; & hac lic&t fit opti- cit ad excufandum à violatione Pauper- ma , non tamen (emper eft neceffaria , tatis. Tum taedem quia fubditusin hoc à imó nec in quovis cafu haberi poteft , uti cafu re temporali non utiiur índepen- if fiSuperiornonadíi. Alteraeftvirtua- — denterà placito Supetioris , hic enim jufiz [/ lis feu interpretativa , vel rationabiliter- prafumitureffe non invitus. (r prazfampta, Qu vatié poteft intelligi, Adftipulatur $, Thom. 2. 2, q. 32 2 [ 1. Sic,ut fübditus fciat quidem licen- S.ad 1. ubi docet , quód Religiofus , h tiam , (1eam petat , fibi non effe denegan- etiam non habens diípenfationem re- dam ; aft (imul fcit voluntatem Przlati k tum temporalium , poffit ex licentía $u- il effe , ut nihil fiat (inelicentiacjusexpref. —perioris probabiliter prefumpta facere 't"]g] Ía ; Ethzc licentia virtualis-vel prz- eleemofybas, | Ad idem facitquódNB. i fumpta non fufficit , utpote nimium la- Superiores alicubi non foleanttam rigo- N 1 1 xans votum Paupertatis, Unde eft re- FOs& petitionem licentiz in cafa , dequo Wy gula Juris : Exprefse requifitum. facit eft (ermo , exigere ab emetitis &gravio» Al seffare pre[amptum. 2 Sic,ut ü hoc. — tibus,quàmà junioribus. I velillud fecero, librum emeto, aliquid Hanc doctrinam metító limitat no- donavero, &c. placebit Przlato , & is fter Donatus. Wnd 1. Nontenere ,fiinali- [ Tl infallibiliter confentiret,fi licentia pete- qua Religione effet ftatutum vel prace- mTetut, eiM Addi potet 5. nimirum tacita — ptüm , ut licentia petatur expreíse, ut Vs fen implicita, quz collieitut vel ex com- patet ex Reg.ant? cit.. 2. Non habere ïCSu | muni confuetudine à Sïl-peti.or;'bus tole- locumin rebus gravibus, ut funtdiftra- M fatas vcleft tunc, quando aliusactuseft . &iones rerum Keligionis , pertinentia Hore] j exprefse conceffus , & in eoalius conti- ad.cultum divinum, &c. iniisenim $u- H)d[ [ netur ; uti: fialicui exprefsé fit data li- petior magis pre(ümitur invitus quàm eentia peregré-eundi , implicité ei datur W m voluntarius. 3. Licentiam prefumptam Qu licentia. pecunias ad honefosufusacci. fufficére quidem pro foro poli, non ta«. t If piendi & expendendi. Ex his men femper pro fota fori , quia ne fiat t malaconfe R*cfþ,,; .. Probabilius e.fï,quöd*lïcerïtiïæ quentía , tales fübinde fuqm [ 7) ca(tig.ndi, tacita in.fenfu explicato:excufet 3. pecca- Pt Ji Addi poteft 4. Qui op&ratur ex li- a, co quüd J'H qllla l , ui& jyfü;'&u; ;rvgg'gr;xgbiliter pra- | centia rationabiliter prafümpt l Vj antea ? ". De Dominig. : : * antea Supetiorem phyicé vel moraliter 10 poteft. de tep. jutís in 6. Quianeme adire non potuetit , tenetur ei poftea id dat , quod non líabet: Sed Przlatus non dicere daià occafione ; nifi jufta caufa habet auctoritatem difponendi de rebus excufet. Hocadlicentiam tacitam ant& monafterii ad tarpia & inhonefta , nec explicaam non requiritur. eft dominus fed folüm adminiftrator w.4. Utilicentia Superioris ufum rel bonorum ejus. Ergo talem licentiam temporalis fubdito facia:licitum , debet dare nequit. Á efTe libera feu perfc&tt voluntaria, x 7. Religiofus faciliàs poteft ptae- ( Senfin efh:. Licentia non debet effe fumete licentiam Pralati ad alteri com. obtenta perftaudem aut metum : Unde modandum aliquid , Communitati vel fi Supetior fubdito licentiam det ex me- fibiapplicandum , quàm ad vendendum, tu , bequetelis vel mutmure tutbet denandum,commutandum, &c, À Communitatem , aut íi obtinetur falfo. Ratío : Quia commodare non eft actus A graztextu , vel reticendo ea , quibus co- translativus dominii , guitis fuiffet denegata , fubditus non eft donatio, commutatio, ficute& vcnditjo a s t liber à peccato, i Eodem modo potet faciliàs prafu- Ratio : Quia fraus & dolus netmini mere voluntatem Ptzlati ad dandum n pátrocinantur. aliquid Fratri de (uo Conventu quàm Vi X.. j. , Licentia ergo debet effe ex jufta Fratti alterius Conventüs vel Otdinis,aut J v caufa, que poteft effe multiplex , nimi- Szculati. ^ Item ad rem levern faciliüs ^ [rie um pictasin egentes pafentes , vel pro- quàtm ad ptetiofam. n st Y ximos confanguincos, remunetatio feu Réfp.8. Si fuperior Religiofo | detli- gratitudo , utilitas commünis, v, g. ad centiam ad ufus , honeftos quidem , íed f t hnem docendi , (udendi , &c. utilitas fuperflaos , ad emendamtem pretiofam n privata , non folüm intuitu infirmiratis, fuperfluam , vafa aurea , argentea , get- fed & fanitatis, aut necefTatiorum vitz Q mas , &c, illa licentia eft quidem valida j u vel vetimentorum,vel ad fimiles decen- (niüi cederet in grave detrimentum j £esufusnon fuperfluos. Communitatis ) & [ubditus eá utens non 3 Refp. 6. Si Religio(us habeat ÀSupe- peccat peccato proptietatis ; eít tamen iore licentiam aliquas pecanias ditra- u5 illicita; & fubditus peccat contta ftatum « p hendi , ín quos voluectit ufuss fieas ex- Paupertads , nec minüs Superior eam pendat ad inhone(íta & turpia , nonex- ! ( dando, cujus eft zclare regularem difci- cufatur à mortali violatione voti Pau- plinam. amcïz a pettatis. Ita probabilius teneo cum Do- Ratto 1. p.. Tum quia. aliàs venditoc nato.. j in eo caíu peccatet mortaliter tetinendo » Rano: Tum quia licentia e& inter- pretium , deberetque reffituere : Sed dä 1uv pretanda juxta facultatem: concedentis, hoc eft contra communem praxin. Er- um quia nemo poteft plus.jurisin ali- u " go. Tum ctiam quia fubditus non u- um transferre quàm ipfe habcat, c. ne- 'Wä titur re temporali au&toritate propriá & Xxx 2 inde- 532 TRACTATUS VIH. Exam. 2. & cztetarum itidem independentet ab alio. Ergo non fit qualitatum. - ch proPrietarius. ibi. Katio 2. partis : 'Tum quia Przlatns QUAERO VII, Quomodo 2 erefolvis in eo cafu graviterabutitur fuà poteíta- hos cafus ? k te, cim non fit bonorum Cenobii do- (XXV. Prinu esi: Eft quidam Rdli minusfed oesconomus, 'Tum etiam , giofus, qui pecunias non imponit com- quia R«eligiofi ex vi voti Paupertatis ob- muni depofito , fed retinet in cella , cum ligantut ad hoc habendum nifi neceffa- firmo tamen animo non expendendi tia juxta decentiam ftatás. Ergo (inota- nifide licentiaPrzlati. Peccatnemotta- liter ? B x N biliteexcedant; peccant mortaliter con- tra ftatum paupertatis, 2. Keligiofo à quodam amico fecula- ,gl Et hzc fententia probabilior eft & ti offeruntur pecuniz , fed ipfe dominum li tutior , tenetque non folüm pro Reli- u illum togat , ut eas apud tertium depo- gione rcformatà fed & reformandá , nat, ut cafu quo indiguetit, poffit cum exceptismilitaribus, Melitenfi , 'Feuto- D: Supetioris licentia aliquid inde pro fua Iy nica,&c, Exdi&isColligitur, quód necefTitate accipete ? peccatne? D volatio voti paupettatis fit feparabilis à 3. Prelatus Religiofo dedit licentiam vitio proprietatis. accipiendi & fuo depofito unum aureum lg Ad przfens optim& ferviunt Refpon- ad emendos libros , ipfe veroillum ex- fa S. Congtegationis ad quarita fibi pro- pendit ad alios ufus , fibi tamen n lii ofita. E $ ceffarios, Ó "4d 1. Àn ex difpenfatione Supetio- 4, Prelatus videt & (cit, fubditum [//] rum liceat poffidere vel tenere agros, an- aliquid diftrahere, vel acquirete , & non ! conttadicit, Hac Pizlati tacitutnitas nuos reditus , aliaque bona immobilia, & & mobilia fuperflua , rron obftante Tri- zquivaletne licentiz tacitz , ita utexc t dentino? Ceníuit non licete. - LF; fetà vitio proprietatis ? mea: Z4d 2.. Àn per talem difpenfationem Ante refolutionem dico , certum effc, ] fcu licentiam excufentur à culpa & poe- hzc omnia faltem effe contra pgtfe&io- Ti na? Cenfuit negativé. nem paupertatis. Quo pramiflo - D) -"4d 3. An credendum fitSuperioribus ZA 1. R. "Talem Religiofuca non fic dicentibus, fe poffe date licentiam ta- flatim condemnarem peccati mortalis: v lem? Ceníuit negative,- quia ztentiojudicat omne; : Hoc autem tel -4d 4. AnSupetiorisarbitrio & pre- folüm verum eft ftando pracise in nz« [/40 finitioni ftare debzarit Regulares quoad tura voti paupertatis ,id eft, fi non ob Tidul mobilium fuperfluitatem vel convenien- ftet fpeciale prceptum , & non fiatani- Efnju[f tian? Ceníuit,nifi de exceflu. atbitrii mo pecuniam occultandi Prlato. Cz- f Yefer conftiterit , utique ftandum habitá ra- terüm : (i 3 Przlato fieret fcrutinium cir« tionePe:fonz , Officii, & Regulz, fta- [ rlqüi ca ea quz quivis Religiofus habet , & ni- li hilominus in cella vel alibi occultaret ; Vi g&s(jpe paupertatis , quam profeffi funt, pecca- RE x $33 De Domiaio. - peccatet mortalitet ex genete (uo. Dico fiva: approbativa vetó eft, fi exnullo ffec fimili motivo taceat , imà folitus etiam €x genere [uo , quia in individuo po ell? veniale ob levitatem matetiz. — 5i hisoccafionibusirafci, arguere ,clama- re, non clamet, non itafícatur , non mi- vetó etiam in re levi adeffet contemptus netur. Ettunctenetillaregula: Qu ta- i obedientiz, vel animus ad majotra oc- cultanda, eífet mortale. cet, con[entire videtur. UJERO VIII. Scisne affiznate d AAd 2, Suppofitis claufülis mox infi- regulam pro directione ipfiusmet Prala- nuatis , R. quód talis Keligiofus non peccaret mortaliter contta paupertatem, tiin danda licentia Religiofo quoad J ufum rei temporalis ? quia nec proprictatem fibi attribuit, nec XXVI. Refp. Prima Regula patet ad Y jus, nec ufüm pecunía fibi appropriat. Hac tamen praxis non eft confalenda; Q. 6.inR.6. & g. quód nimitum Prz- u quia poteft effe fcandalofa. latus non poffit dare licentiam , utíub- ditus re temporali utatur ad turpia && Ad3. Si ad(it neceffitas, vel patvitas matetiz , vel licentia rationabiliter pra- faperflua , fed requiritur jufta caufa licentiz- fumpta ,non peccat, n 2. Idem debet obfetvare etiam quo- - Ad a. difficultatem" facit illa Juris ad (uam Perfonam & Communitatem., Kegula : Qu tacet , confentire videtur. Qu 3. Non poteft fubdito concedere fa- Sed Domnatus nofter ex' Navarro bene cultatem itrevocabilem utendi re tetrz- " diftinguit duplicemtaciturnitatem: Una eft permifftva , ficut Deus permittt pec- porali , quia hoc efftt eum facere .pro- t etatium, M catà ,& hzc non excufat ; aliera appro- j bativa, & heec excufate 4. Quomodo fe habete poffitac de- f» P Sed d:c , Quomodo potes (cire eílc ta- beat in tacituenitate , patet ex antea di- (ia Gis, citurnitatemmerépermiffivam , vel ap- MN& $. Prelati Regulates polfunt fibi & ptobacivam » (üis concedere licentiam de bonis fibi Dico , Cettam regulam pto hoc ftztui jc» applicatis donandi u(que ad decem au- non polfe, Prafatus Au&ot ex aliis Qu DD.ld Bcne expïicar.. 1. Debere cogno- reos pro cau(a pia & rationabili, v. g. pro TOA fci ex circumfantiis perfonatum , rei, pauperibus, pto nuptiis cognatorum , I occafionum;, ob quas rationabiliter po- pro ratificatione beneficiorum , pro Non tamen )FCM l:c&'pfæ(hmi-voluntasSupetioriso, Item cultu divino & fimilibus. p ex cauía taciturnitatis , qua i fit jatta , polfunt amplius infümere fíne licepntia indubiéexcufat à vitio proprietatis,fecus Provincialis , aut alterius fimilis vel fu- u j f injufta. 2.. SiPralatus fciens , taceat periorisPralati. "i Ia nofter de la Ctuz citans Cotdu- UP ex verecundia vel timore , aliove refpe- bam & Ludov. Lop.. addens : Etita;ait j" &u, quia nimirum homopacificus eft ,. fubditus veró eit.inquietus , agreftis , ifte , prazceptum eft FF. Oxd. Praed, im tutbulentus; &c. eft taciturnitas petrnif- Capitulo Pifano. Am Xxx2 534 CTRACTATU.S-VIIL Examen s. An veró Przlatus eandem licentiam Dico , Peccat contravdt Á um pauperz dare poffit hofpitibus fui Otdinis , con- tatis. cludit idem auctor negativé ; quia in Ratio: Quia pecunias -cxpon'ei'e ludo - Conftitut. FF. Predicatorum d, 1. c. 14. eft a&us dominii, Hinc , quiab eolu- grohibetur, ne Religiofus pecunias ex- ctatur , tenetur rcfitüere ,. non ludenti, Pcnd'at fine licentia fui Przlati: Sed Pra- fed Monaíterio. y latus unius.Conventüs non eft proprié 7. Ptalatus vel Pralata non pqtek Pralatus hofpitum in fuo Conventu exi- ^ monialem licentiare , ut íuo ( orfcfatio ftentium , licét ex eatundem Conftitu- Írequenter det multas pecunias , lickt tionum. & Ozdinationum difpofitione as accipiat à fais Propinquis. in aliquibus 'hofpitcs ci fubdautur. Er- Ratto Qiia Superior abuteretur 1l O, graviter fuá poteftate in rcbus Monsfle- fir 6. Poteft Supetior Religiofo fübdito riicui Monachus vel Monacha acquirit ] datelicentiam ludendi pro modica quan- quidquid acquirit , unde & Confellatius EU titate , ludo tamen honefto, & intra li- teneretutad reftitutionem. D mites honeftatis manente , feclufo fcan- QUJAERO IX, Sitcafus: In Camera.- lj dalo, & lege prohibente. KRatio defun&i Religiofi reperitur burfa mul-- Wt | Quia ludus omni malá cir- torum florenorum , eftoe praccise ob hoc cumftantià carens eft a&tus virtutis Éu- privandus Ecclefiafticá Sepulturá tan- d trapeliz juxta S/Thom.2. 2. q. 168.a.2., quam proptietarius? li cujus dodrina fuse relata cft fü prà Tra&. Refp. Negativé Rarío ; Tumxvquia Wt 3. Exam, 3. n. 4f. 1 fundamentum p:ivationis Ecclefiafticg 44 Dixi t.i» modica quantitate, pto qua fepulturz e(t notorium peccatum mor- k tamen certa regula ftatui nequit, fed re- tele( quoad prafens ) proptietatis , in (l linquitur arbitrio viri ptudentis confide- quo défanc&tus deceffit , (ed hoc non Ícis &^ It tatà Religione , períoná , & d:gnitate lu- tur de illo Religiofo $ dubia enim inme- nf dentis , uti & quantitate conceffi peculii. liorem partem funt interpretanda , & - BY Dixi 2.feclusa Lege probib.nte. Hinc quilibet e$t habendus bonus , donec probt- N Superior non poteft indulgere, ut (ub- tur. malus s hic autem non poteft pro- üfj ditus Religiofus ludat principaliter pro- bari proprietarius, nam potelt judicati, AQui gter lucrum , velaleis , intelligendo pet quód habuerit licentiam ab alio Supt- DI aleas omnem ludutm, qui nititur forte, tiore, v, g. Generali , vel quód habue- comïïi cafu,fortunà magis quàm arte ac inda- tit füum peculium in Cameta adlufran- — Hoysl ftriá humaná. Vide de hocneftras Con- dum & oftendendum Superiori , fuerit - i tf[ [ &itutioncs dift, 1. ds: gravi culpa c. 18, Q autem morte preventus. - Vel ( quá ta- li. ) €ext. r tione refolutio etiam tenet de Religiofo UM Sed quid fi Religiofus luderet absque fRri&ioris Obfervantig , alioquis pecu- ) W 00 omni licentia ? / lium non habente) quód pecuniz fint. o) hæh pu Rnæ At ER -I)e Domikio, $35 apud eum depofitate , aut ei commiffz ad nutum Przlati vel/Paxtfoni beneficii loco reftitutionis,eleemofynz, &c, aufetibile , acquiruntur Monafterio. Oppozo; Legitut , quód B. Gregorius Ratio : Quia tuncperíona Beneficiati Monachum repercum proptietariutn fe- adhuc fubet Monafterio, Ergo talia bo- cetit cumulati in (terquilinio , non ob- na nec rctinere , nec ufurpare poteft ftante , quód ante poenituetit. absque Przlati licentia. Si vecó Denefi- ) Ad hoc R, fa&tum effe in exemplum cium fitperpetuum, etiam hzc bona furit L. & tertorem aliorum. Ecclefiz. i W QU/EKO X. Quid fentis de bonis Ratzo Qaia tunc petfona Bencfi- Religioforum beneficiatorum , vel ad ciati eft Monafterio feparata, quod fuo Tl alium Ordinem tranfeuntium , eje&o- juti circa ipfam ceffit. T A: rum, fugitivorum, apoftatarum ? Refp. 3. Bonotum Religiofi ad alium ( XXVIIL. x:. 1. Regulatesad quam- Ordinem ttanfeuntis , actuale domi- cunque di [2 (uó o nitatem, etiam Ep:fcopalem, nium Religioni, qua tranfit; jam acqui- vel Cardinalitiam evecti , non fünt do- fitum, manet penes ipfam. yl mini redituum beneficii , fed tantüm ha- Ratio : Quia nulla eftlex , que eam bent jus eos adminiftrandi , vel difpen- bonisillis privet; Nec Profeffio fa&a ett : fandi: tum ad congruam fui (tatüis fa- cum conditione, fi manferitin Religia- E fentationem, tum ad alias pias caufas, ne , fed potiüs Lex folüm concedit illum Ita S. Thom. infrà q, 88, a. 11. ad 4. tranfitum , utfiat (ine prejudicio tertii, cajus verba vide infrà in Tra&t. 10, E- Ergo. l lP xam,3.ad Q.9. . Refp. 4. Bonotum , quoLum fo!àm Ratio: Qüia votum paupertatis non fpem & jus ad rem habebat prior R cli- p m eft incompoffibile cum ftatu Ecclefiati- gio,vivente adhuc pgriore domino;domí- " [ |] €0, imó exornat eum , üt pa:et exemplo nium acquirit fatà Profeffione Religio Apoftolorum. Ergo nonett ratio ,cur ad quam tranfit.fi illa (it capax dominii ; l ue ( non mapeat, fiveró ejus fit incapax , durante Novi- &.2, Bona:qus Reguïzrcsbcneüciä- tiata manent fufpenfa fub dominio h- ! ti fpicituali titilo Beneficii vel Ecclefiz redum , & ip(i fecuiá Profeffione fucce- m u acquirunt , acquiruntur ipfi Eccle(iz , id duntab inteftato, FO eft , coctui Ecclefiaico talis Ecclefiz in Ratio patebitimmediateante R.. 6. "T communi, ni(i Beneficium fit Monafte- Refp. 5. Si Religiofus inft& (it ejc&tus g tio vel mienfz Abbatis incorporatum , ut & tatione beneficii certz Eccle(iz addi- Vl patet ex Clement. unica, de füpplend. étus, bona ejus acquiruntur Ecclefi: ob $ 1l neglig. Przlat. ut proinde quando mo- tationem datam immediate ante R, 3. Sí Y 1] riuntur , Ecclefia fuccedit ab. inteftato, autem vagus oberret,cüm bonaejus non qi p Si veró bona fint comparata titulo pro- fint derelidta aut vacantia. aec primö OC N " i fano, heteditatis , donationis ; indu- cupanti permilfa , fpe&ant ad Religio- WWB ftriz , & beneficium fit manuale , id eít , nem,unde eít egreffus. Km*f 0 Y TRACTATUS FHI. Examen 2. $36 Ratio: Quia convenientior dominus ftant, in foro externo a&ionem conce- i non po:eft affignari. dendo , non tamen ei refitunt , quin Keíp. 6; Si fit injufté eje&us , manet pofficeffe obligatio in cqtnfci.entia.. Hoc membrum Religionis , ac proinde illi notato tanquam fuo cerpotiacquirit, Refp. 1. Monaftetium ad nihil tene- Ratio: Nam eje&io injufta vel cen- tut ex delido Religiofi , etiam ipfiusmet f tingit culpà folius P rxladi , & tunceft Prelac , nifiin quantum exindealiquid ad Monafcrium petvenit , vel conyet- petíonalis , qu& non debet nocete toti Communitati ; Vel culpá totius aut ma- fum eft in utilitatem ejus. Aatto Quia delictum períonz in joris pattis Conveniüs, & tuncmetretur 4l uidcm horum bonorum privationem, damnum Eccle(iz redundare non debet, Tif E fed ante Judicis fententiatm non incurrit c. cüm olim 1 4. de Privileg. cenatn. Relp. 2. MonaZerium nontenetur ex Mi Relp. 7. Si fugitivi& apoftatz acqui- contra&tu, quem Religiofas poft Pro- t feffioneminiit, nifi in quantumipfita- rant aliqua titulo beneficii Ecclefiaftici, j illa fpe&ant ad Ecclefiam , cujus eft be- cit& vel expref:& fuit commi[fa admini- l ftratio. Cateroquin potcfl eum vel neficium , ut habetür c, cüm in Novi- ttyj tiis.de Tetam. Si veró aliqua acquitant ratificare vel refcinde:e, hl :titulo quodam perfonali , illa veteri qui- Ra : Quia Rcligiofus' Profeffüs al tantum facultatis non habet. n dem jure cífent Religionis, unde excel- ferunt , ficut bona fetvi fagitivi perti- Dixi, pos? Profe[[ronem. Certumenim Sh eft , quód debita ante ingrellum à Re- ly nent ad hetum. L. prima, $. 1. deacquit, ligiofo contracta Monafterium tenea- Tij poffeif. Sedex nova Extrav. Greg. XIII. tur folvere ex bonis per Religiofum f foris moriantur , quocunque titulo b p acquifita cedunt Camerz Apoftolica. acquifitis. D ia nemo debet vd þote& Quod fialiam Religionem ingrediantur, Ratio: Qu &O ex te aliena diteícere: Sedineocalubo- W. & per ignorantiam boná fide recipian- tut ; eadem Religio acquirit dominium, na Rcligiofi jam etant debita & obfid- ol (icut dominus borá fide emens fervum &a aliis. E:go. dam conttaduex Qu rofugum , fed firecipiantur malá fide, Refp. 3. Si in quo Boff K dum nimirum fcitur quód tranfitus. fit parte Religiofi intervenit culpa theolo- V illegitimus , quz acquirunt ; fpectant ad 'gicainjuflitiz, ipfe naturaliterobligatut * teftituere , & damnum datum pro polit pri orem Religionem, ? ltyn UJZRO SXI, Ten eturne Monä&e- bili, quantum ftatus patitur,compentare At rium ex delicto vel debito Religiofi? etiam ex iis, quorutm ex Pralati liccqti?- lt g XXIX. Ante R. Not. duplicem effe habetliberam difpofitionem. L obligationetm. Una cft Civilis, ad quam Ratio : Quia ftatus Religionis non h dlal cotTi- .nimirum datur adtio in foro ex:etrno. m impedit naturalem obligationem licét ii Altera nátutalis , cuilicét Legcs non a .penfandi damnum injuftä illartum , um k!: illius d X [ De Domisio. " UM illiusobligationis & reititutionis execu- omnisque jutís poffidendi per folem hé 3 tionem ad tempus excufet. votum facta in Religione apptobata 4 Wa fanc&ta Sede. Refp. 4. Sinullainjuttitiz culpa in- terceífit , nulla contrahitur obligatio. An Religiofi poffint teítati feu teftaz lmml Ratío : Quia contradtus ex natura mentum facere , vide infrà n. 64. ante | )tm tei fuitnullus, & fupponitur, quód non R, 4, ""b Ut ad(it ullus alius titulus vel tei acceptes, Domintum Clericorum. ? L vel inju(tz acceptionis. Dvl QU/ERO XII, -Incapacitas dominii QU/ERO XIII. Quid de eocenfes? m annexa voto paupettatis , oriturne ex XXXI, Ante R. Not, diftipguendum IU ln natura voti vel conftitutione Eccle(i ? eífe inter bona Ecclefia&íca, & Eccle(ia- IU XXX. Refp. Juxta mentem Ang. fticorum feu Clericorum. Prima funt Do&. probabilius et ; quód oriatur ex Qu I quz immediaté feu proxime fpe&ant ad Ml " natuta voti , jure naturz eiannexa. ipfam Ecclefiam, v.g.vinez,domus, agri, Ratio i l Si incapacitas dominii voto horti , &c, Secunda proximé fpectant folemni paupertatis folüm eífet annexa ad ipíos Clericos ii particulari. — Haec J x conftitutione Ecclefiz, Ecclefia potfet fübdividuntur in bonaSecularia & Cle- nq'm gdet inea difpenfare: Sed non poteít; nam in ricalia; Clericalia rurfum tn vere & quafi d €. ad monaíterium , Innocentius Papa talia. — Boza Secularia Clericorum ( di- ,mnh ait : Abdicatio paupertatis ficut etiam a communiter Patrimonialia ) íünt cuftodia caftitatis adeó eft annexa Regu- quz eis obvenerunt ex -quadam caufa. f ! [ lz Monachali ,ut contra eam nec Sum- profana feu titulo fzculati absque ullo- g mus DPontifex polfit licentiam indul- ( À W refpe&tu ad. Ordinem aut Beneficium gere. Ecclefiafticum , fed v. g. ex donaiione, ) Onl) V(I j Dixi , juxta mentem Ang. Dotl. Ylle hateditate, ufütcapione , inventione; enim infrà q, 88. a. rr. citans prafa- proprià induttriá, vel arte. T2 k 0f tum caput , negat Papam difpeníare Bona 4z4fi Clericalia (dicta com- ) " poffe cum Religiofo profetlo, aut facere i muniter quafi pattimonialia ) funt , quae jl tWa quód Religionem profeffus non fit Re- Clerici acquirunt occafione ítatüs íeu 0 -ligiofus. Vetba S. Thom. nimis clata minifterii Ecclefiaftici , non proxim& .nuoäï referentur infrà in Tra&t. 10. de R elig. titulo beneficii veluti ejus fructus, fed ut ] u Exam. 1.n. 47. & 48. de Indifpen(abi- premium & mercedem impenfi laboris, d litate voti folemnis catitatis. Ubi, quz v. g. ftipendia Miffatum , Anniverfario- ; Gmnum,* dicentur, omnia hic ferviunt, Vide rum , vel audientie Confeffionum , j vetba S. Thom. j Mhsf f?!ptä Cit. n. 28. poft Concionum, inde dicta induftrialia, re- u()üln J R r ditusftole , exSepulturis , Nuptiis, Ba-- " Ex di&is cölligitur hzc definitio Re- ptifmi collatione,&c, LU ligiofz paupertatis: Eft voluntatia R e- Tandem bona veré Clericalia- fant Qm nuntiatio omnium rerum pofleífarum , quz Clerico proximé obveniunt titalo " Bene- Yyy j $558 ä" RACTATUS VII. ,Examm 2 Bencficil, v.g. Ptzepofiturz , Decanatüs, requiritut bona fides fecundüm illud Canonicatüs, Parochiz, &c. uti funt l 1.Cor.4. Hic jam quatitur inter dipen- annua ftipendia fixa, decimz , fructus fatotes , ut fidclis quis inveniatur. Hac l a grorum,öcc. Ex hzc rutíam debemus ibi, gartire inea , qüz ad honeftam Clerici Ratio: Quianec ex vö—to-.,heqüe'ci p fuftentationem funt neccffaria ; &in.ea difpofiione. juris funt. incapaces hujus 1 Y quz honcítz fuftentationi funt fuper- dominii. Üua ; Erinilla qua Clericus parciüs . XXXII.. Refp. 2. Idem eft de bonis d f vivendo. de'congrua fuften:arione fibi quaft: patrimonialibus fcu quafi clerica- libus, uti & de bonis ver clericalibus dl fübrahit, quz vocantur parfimoníalia.. Ex his certum eít , quód'dominium in quantum. hzc funt neceffaria ad con- Ti particulare bonorum;, qua Ecclefiafhica gruam íuftentationem. , fic ut finguli diximus. , Íit penes ipfam Ecclefiam &i Cletici in particulari habeantabfolutum Ait particularem, cui in fpecie funt appli- dominium eorum ; & non teneantur ea li cata., nomine Ecclefim. intelligendo magis expendere in. pios ufus quàmpae Ex" ipfam Communitatem Ecclefiafticarum trimonialia; perfonarum. cum. fuo Capite, Hoc Ratio 1. p. Quia bona;quaü'patrin&b— l x miffo,. T t £ nialia Clericis. dantut ut ftipendium Kefp. 1. Cletici fünt veri. & abfoluti quoddam & merces prarftiti fervitii pet- ] ei domini bonorum pattimonialium., Ita fonalis.absque omni pactó expreffo aut S. Do&, infrà q..185.a. 7. in c, dicens: tly tacitó etogandi in pios ufüs. Ergo- Aliter eft dicendum.de bonis proptiis, Oppono: 1. Hixzc ftipendia quandoque I]Cm] fatij quz Epifcopi poffidere poffunt , & de excedunt operam; bonis. Ecclefiafticis. Nam:- propriorum. . 2.. Si ergo Cleticus de illis bonis ex- "l Bonorum verum dominium habent.Un- qu l pendat in pías caufas., poteftne tantun- [ de ex: ipfa rerum conditione non:obli- dem reditibus beneficiidefalcare , acde Ol fitpe gantur;ut caaliis conferant ,. fed potfünt nete ? eo ,.uti de B*.-'t-nimoniali'bus. diqu»- A j a. vel fibi retinere vel etiam aliis ptoli- Q bito elargiti 5 poffunt tamen in eorum - Ad . dico, nil.] referre ;-,quia;liberä J VC['U difpenfatione. peccare propter inordina- dantur. . Exemplum eftin paupere, qui &dni, tionem affects , per quam contingit, fit dominus pecuniz etíam magna quab- Wem à quód vel fibi plura. conferant quàm titatis, licét nüllam praftetoperam. À B aporteat, vel aliisetiam non fübveniant; hd 2. A-ffi*rmo-.y fecundiim- quod requirit debitum chari- (lcjy Ratío.2: p. Quia bona vere clericalia — DC tatis; non-tamen.tenentur ad re(titutio- congruz fuftentationi neceffaria deber nem.,.quia hajusmodi res tunr eorum ütyl tür- Clericis tanquam jüfta merces a us " dominio.deputate 5: fed: Ecclefiaftico- Ecclefia cui fecviunt, Nam qmi altars d- J r Atith züm. bonorum:funt. Difpen(àtores: vel ( ferviunt, cum aljari partieipant. 1. Cot. Procuratores ;. ad difpenfatorem: agtem Vrl l()ms 9 v13,. Et diguns esuperarius mereet? Tlbs- E "ER De Dominic. [ $39 f9. Luc, 10, v. 7, Et nemo cogitur mi- Hactenus dicta apud otnesfere (unr ; litare propriis &ipendiis. Etgo. communia ; Sed difficultas eft debonis j Hinc feqcitur, quàd fi Clericus ge- congruz fuftentationi redundantibus. nium fraudando , vivat parciüs, quàm De quibus Katum ejus deceat , poteft eaqua con- XXXIIL. 2;. 3. Poft etecta beneficia ) gruz fuftentationi fubtraxit ( que anté & cettos ptoventus fingulis titulis affi- t'tmf vocavimus bona paríimonialia ) expen- gnatos Beneficiatii five Canoaici non dere in quoslixbet honeftos utus (ive pios tantüm funt adminiftratores, (ed & veri five profanos : potuiílet enim ea liber& Domini fuorum proventuum , etiam abfümere, quoad illam partem , quz honeite fu- Oppono : Si hoc ita eft , cur Concil, ftentationi füperfluit, hoc tamen domi- "TTrident. Seff. 25. c. r. interdicit, ne Ec- 4 nium eft ita limitatum , utfecundüm tu- clefiaftici &udeant ditare Confànguineos tiorem & teveta ptobabiliorem fenten- €x reditibus Ecclefiafticis. tiam, non folüm ex chatitate , fed & ex Dico , Loqui de bonis congtuz fa- jufitia teneantur partem illam expen- M &entationi redundantibus. dere in pias caufas feu ufam, id eít, in Quijd intelligis nomine congtuz fü- Eleemofynas, fabricam Eccle(iz, cultum i ftencacionis ? divinum, Cenobia , eorum fundationes; [ü Dico, Communiter intelligi omne o confervationes , pro animabus in purga- quod Clerico moraliter neceffarium eft torio, &c, Si fecus faerint , juxta ean- U ad honeftam füi. & familiz (uftentatio - dem probabiliorem & tutiorem (enten- 1 nem juxta conditionem ftatüs ac digni- tiam tenentut ad reftitutionem , non fo- » tatis, v. g. debitam hofpitalitatem non ]üm Beneficiatii , fed & qui fcienter ta- folàm erga pauperes & peregrinos , fed lia bona acquitunt, u etiam urbanos, juxta bentficii modera- Dixi.pos? eretta beneficia , quia, ante- tionem. df Item moderatas donaciones, quam fingulis fua portio fuit affigna:a, jj p remunerationes , recteationes honeftas. Clerici vivebantin Communi , üti nunc yro» Liberalitas enim maxim& decet Cleri- Religiofi , & tunc dabaturab Epiícopo €um, Nec enim tenetut nimis parcé fingulis quantum cuique opuserat , &, "'f'f ! ] vivere,nearguatur fordidus avarus ; fed quod fupetefat, dabatur pauperibus a- i* adnrittere poteft liberaliorem tractatio- liisque piis caufis: poftea veró ob graves nem , modó maneat intta limites tem- j cauías bona Ecclefiaftica fuerant diviía zf&,ü perantize & modceftz frugalitatis, Cum in 4, partes, quarum prima cclfit Epi- qua claufula etiam Nobilis & Graduatus fcopo , 2. Clero , 5. Pauperibus, 4.Fa- j poteft infümere plus quàm mirüslitera- u bricz Ecclefiz: prout explicat S, D. in- tus & viliorisconditionis. . Dehoc vide frà q.185.a. 7. in c. " r infà n,36. Sed caveat , ne Nobilitas vel Vertba S. T hom. funt hzc: Suntau- Do&oratus ei fit petta. fcandali tem bona Ecclefiaftica non folüm in ufus » lapis « offenfionis, occafio damnationis, pauperum , fed ctiam in cultum divinum À Yvy z & w - $49 TRAÁACTATUS VIH. Examen 2. & neceffitates miniftrorum expendenda, ueceffitas , qua ad. peccdtum-kznrtale obls- Unde dicitur 12. q. 2..de reditibus Ec- £tt »ficut nec catera particularia , qua in clefiz veloblatione fidelium , fola Epi- bumants attibus confiderantur : borum Ícopo ex his una portio mittatur : dux autem determinatio velimquitur bumana z J Ecclefiafticis fabricis & erogationi pau- prudentia. perum profaturz à Presbytero fub peri- Ratío Y. p. eft S. "Fhom. loco mo culo fui ordinis miniftrentur : ultima. citato. Juxta Concil. Trid.SefL2 3. c,1. Clericis pro fingulorum metitis divida- de reform. Clerici quinon praftant, que tur, Siergo diftinda fint bona , qua jaxta Ecclefiz flatutum praftanda fant, debentin uíum Epifcopi cedere , ab his ftuc&tus. non faciunt fuos. Ergo argu- ? qua (ant pauperibus & miniftris & cul- mentoà conttario ( quod in jure fotiffi- L tui Ecclefiz etoganda , & i aliquid üibi mum eft) (i ptzftent quz: debent , frudus tfog retinuerit Epifcopus de his , qua funt fäciunr.fuos,eosq;ue lucrantur : Sed hoc li pauperibus eroganda vel etiam in ufum eít idem , ac fieri dominum eotum , arg- [5 miniftrorum ,. aut in. cultum divinum cap. un, de Cler. nontefid.in6. Etin b expendenda , non eft dubium quin con- uía Juris Canonici illz phrafes ; fac* tra fidem difpenfationis agit , & mortali- re fuurn. & fierü dominum zquipollent, [ ter peccat, & ad reftitutionem tenetur. Ergo. ht De his autem qua funt fpecialiter fuo. Dixi , boc dominium e[fe limitatum,, [: ufui deputata , videtur effe eadem ratio teftrictum. ,. & non omnino liberum. u quz eft de proptiis bonis , ut fcilicet pro- Caujus. exemplum eft tum in fideicom- hY ter immoderatuts affe&tum. & . ufum miffo , legato:,vel donato fübcerto gta« ik peccet quidem Í: imomoderata. fibi reti- vamine , v.g. Petrus Paulo Romam pe- neat , & aliis pon. fubveniat ,. ficut re- s. regrinatuto: dat titulo viatici ro0. du-- prai quirit debitum charitatis » - Si veró. non: Catos , eotamen pacto , ut ,,fiqpid.fuPcr'- hi fiat predicta bona diftinida, eorum di- fuerit, det pauperibus.. [ ftributiofidei ejus committitur, & fi qui-- z. Pars widetur clar& colligi eX [ dem in modico deficiat , vel fuperabun- Ttid. Seff. 2 4. de reform. c; r. ubi legi- At il det ,. poteft hoc fieri absquebonz fidei tut : Omnino eis ( fcilicet E'pifcopisï 4l Iq] detrimento , quia non poteft homo in interdicit , ne ex teditibusEcclefiz con« [7) talibus pua&tualiter accipereillud, quod: fanguineos , familiatesve: fuos augte llla' [ fieriopottet. Si vetó fit multus excef- ftadeant , cüm & Apoftolorum Canones [ füs , non poteft latere : unde videtur bo- prohibeant ,. ne res Ecclefiafticas , 99 U nz fidei repugnare, & ideo non eft abs-. Deifaünt, confanguineis donent, !t 1 fJ?a;/ ue peccato mortali- -- Hc ibi; pauperes fint ,. iis ut. pauperibus difri- 7 buant , eas autem non diftrahant ntc Etibid. ad r.loquens deneceffitate & r obligatione Epi(coporum ,illa , qua eis diffipent illotum causá : imó quàm ma- t ) fuperfant , paupetibus largiendi , ait : ximé poteft, eos $, Synodus monet, t cs; ne« tf A?n. potest: detevminari , quando i ifla. omnemhbhumanutm hunc erga fratt POWS;- ER Md " - De Dom?kia. j4t Et ad 3. explicat S. Hi-eronymu m di- potes , propinquosQue carnis affe&tum, unde multorum malorum in Ecclefia fe- centem : Clericos illos convenit &ipen- minarium exiftat , penitüs deponant. diis Ecclefiz fuftentari , quibus paren- !] Que veró de Epifcopis dida funt , ea- tum & propinquorum bona nulla fuf- dem non folüm in quibuscunque bene- fragantur: qui autem bonis parentum & l: ficia Ecclefiaftica tam ízcularia quàm. opibus propriis fuftentari. poffust , ft u regulatia obtinentibus pro- gradüs fui quod pauperum eft, accipiunt, factile- conditione obfervati , fed etiam ad S. gium committunt. Hzc.verba explicat Komanz Ecclefiz Cardinales pettinere dicens : JNon omnia bona Ecclefiarum: decernit. Hzcibi, Ergo (i Clerici in. funt pauperibus largienda , nift farté in notabili quantitate de patte fuperflua articulo nece[fitatis ,in quo etiam tnre- demptione captivorum C alizs nece[fita- erogent in ufus profanos ( quales funt , dítate Confanguineos ,. notabilitet: ex- tibus pauperum va[a cultui divino dicata: n cedere in: füpelle&ile, conviviis , ufu,. diffrabuntur ,. ut dmbrofius dwit. — .Et: in: tali nece[ftate peccaret Clerícus , fe €quis ,. canibus. venaticis , largitionibus,, &c.) faltem certumeft, quód mortaliter vellet devebus Ecclefia vivere, dummodo Et hzc eft etiam: commuois. j peccent.. baberet: pdtrimoniziläu boza: , de quibm-' fententia.. viverepoffes.. . Hac ibi S.Do&. Rano : : Quia bona ad Dei honorem Ad 4. ibidemexplicat;an liceat bona. i & cultum promovendum ob!lata vertere Ecclefiatum expendere ad' reditus ea- rum ampliandos, dicens : Boza Eccle- li $o luxum , Fündatorunr 'mtentipm' $ dia- 5 raeiso repugmt'.. frarum ufibis pauperum defervire debent.. S, Thom. infràq. 185.2. 7. ad 2. ad, Et ideo f quis néce[fitate uon imminente xafens. fic inquit : Boza-Ecclefiarum providendi pauperibus , de bts, qua [upera p f nan [unt folum: expendenda im ufus pau- fiuunt , ex: proventibus Ecclefia po[[z[fro- 0 »h( Ü & D977772 ues emat, velin tbe[auro reponat in fu- perum , féd etiam in alios ufin t di y e. — Et ideo fi de eo. quod'u[ui. Epifcopi turum utilitaty Ecclefia €$ neceffitatibus g Si veró: vtl alicuius Clerici e$& deputatum , velit patperum , laudabiliter facit. m( p aliquis fibi (ubtrabere, €$ aonfanguinete nece[fitas immineat pauperibus erogaudi,. vel alits. dave ,non peccat , dummodo-il- fupgrflua cura. e$i €9 inordinata ,ut ali- lud:moderaté faciat , id esi',ut non indi- quis in futurum con[ervet - quod Domi- Ts eAnt , nom autem ut: ditiores iude fiant, nus probibet Matthb.&. dicens : :Nolite f h Unde Ambrof.dicit in hb,de Offe. Hac falieitie[fe in eraffinum.. Hac ibi S. Do- &ot.. g est approbanda liberalitas . utproximos J feminzs tui non de[ficias , ff egere coguo- 3.. Pattis ( que eft de reftitutione) i | d féas , non ramen ut. illos ditiore: fíeri ve- oppofitum docent quidem aliqui Recen- AM p lisexeoy quodtu potes conferreiaopibus.. * tiofes , attamen valde timide&, quia li- cét fententiam oppofitam ut ptobabilenu Eizcibi S, Dp&. * ' Yyy3 de ene- däl — N T 542 TRACTATUS VII. . Exam. 2. detendant, noftram amen , velut facris XXXIV, Dixiflianté ex Trid, quód Canonibus & rationi cooformiorem , di- Epifcopi poffint faltem de di&is rediti- Á cunt in praxi Beneficiatiis elfe confulen- bus aliquid dare fuis confanguineis , (i Í dam, /Eam enim docent communitet paupetesínt , eftne ergo neceffe * gt fint yn anüquiores DD. ( e&autem in fenibus mendicantes ? li confilium) quotum catalegum videre li- Dico , intelligi nontantüm fi abfolu- cet apud Abb,in c. cüm elles. n. 21. A- té pauperes vel indigentes int, fed etiam drian.in 4. dereftit, $. pro clatiore [en- con(iderato ftatu juxta quem decentet ä* tent. Nav. Covar. &c. Unde & S. Betn. viverenon poffunt.. Ex Cajeranusn, 22. Epift. 2. ad Canon. Lugdunenfem ait: q. 43.a.8. & alii bene docent, Éatum l ffJE Quidquid prater. necearium vitlum€8 perfonz nonnihil etiam inde exctece- Df vejtitum de altart retines, tuum non eit , te, quód habeat confanguineum Papahj, xdä Cardinalem , Epifcopum, &c. rapina est [aerileginm e5i s mirum fiin $ ufus profanos expendatur. Ergo eft obli- Sit Cafui : Beneficiatus habet filios & W 4 atioreftitutionis, Idem patet ex verbis filias,non tantüm legitímos, fed & fpu- [/ ) Conc.Trtid. cit. rios, poteftne illos ale & te ex reditibqs ch [ Ratio : Sacrti Canones ajupt , tes Ec- clefiaíticis? » o äbcanf clefiafticas effe res Dei ; patrimonium Dico: Non poteft , fi liberih At Chrifti , vota fidelium, pretia peccato- fufficientia propria bona,v, g. adventitia [ rum , id eft, fideleseaDeo obtulerant à Matre , vel i Pa'er habet bonaproptia d per manus Pralatorum Eeclefiz , ut pet patrimonialia, Hoc autem nonob(tan- y €os ad Dei honorem & offerentium fala- te poffet , fi Beneficiatus eos haberet in. p tem fideliter difpenfentur, Ergo eo ipfo (uo fervitio feu familia , quam juxtafta- d Ecclefia tacito pacto obligatad hec bona tás (ui decentiamalit. . QuomodoEpi- um Ícopi & alii Cletici teneantur. ad e e- nonin ufus profanos fed piosexpenden- Ape da. .Ergofiidnon fiat ; oritur obligatio mofynas , vide fuprà Trad, 7. Exam.6.- hi ANT reftitutionis. Revera perculofiffima D, $9. vaf«l QU RO XIV. Poffa ntne Clerici eít fententla oppofita, uti in genere füpe: Ó riüs probatum fuit de ufu cujuscunque de reditibus congruz füftentationi fü- lig W fententiz probabilis concutrente. pro perfluis pro placito tcftati ad caufas pro- Vlgtfg fanas? babiliore: Quod etiam NB, pro feg. O- CRelp 14, & Ej* XXXV. Ratio difficultatis eft,cümita &5 co uod di&um eft de Beneficio , idem pafïïm videamus practicari à Clericis: M (entiendum eft de Commendatario , id Germaniz , (i excipias Epifcoposalios- tfad,, eft , cui Beneficium eftdatum in Com- Que Pralatos , quifolüm babentadmini- fIctim mendam.llle enim fubftituitur muner: & ftraiionem r,cdituum."Supponituiautcm: üwmæ commodis Beneficiarii Qui autem fentit quód poffint de iis teffati ad Caufas pias 11 h[[ m commodum , H entire etiam debet onus. in locis ubi ca vigetconfuetudo. MI j n Item de Epifcopis. Imó totum etiam de A 4 Refp, 1 ipfo Papa verifiþatur. ,-v"—'x d De Dominto. $43 jot eft R;fp, I. Tutiot & probabil non poffitabolere , non v Erö eamap pto- bat ut honeftam , cüm facris Canonibus fententia negativa , adeóque dicta con- faetudo eft cortuptela. lta colligitur ex ac primz Beneficiorum Ioftitutioni fit contratia, Uade &tefte Navarro Cle- verbis Trid. ante cit. & doctrina ibidem fubje&a, ricís in Curia Romana decedentibus, li-- Ratio e$t : Confuetudo repugnans centia de bonis Ecclefiifticis ad caufàs M Legi divinz ac naturali , cft cortuptela : profanas teftandi concellà folüm fuit Sed fic eftde di&ta confuetudine. Ergo. ermiffive & quoad foram externum. Min.prob. Lex naturalis & Divina (con- Vel fi Papa fpecialiter quibusdam Cle- ticis alem teftandi £cultatem concedat, traquam nec Papa poteft j dictat , dcfun- &orum voluntates (eudifpofitiones, qua non debet trahi in confequentiam ; fxpe ': fa&e (untadcau(as pias , non elle f1ae enim aliqua in uno alterove caf' ratio- urgente & jufta cauía convertendas in nabiliter conceduntur , quz tamen ra- j ufus ptofanos. Ergo. tionabiliter non polílunt concedi pro omni cafu. Dixiézejufla cau[a, qua fi adít , non eft illicitum , v. g. in remunerationem Multi etiam Clerici patantut teftari metitotum & beneficiorumEcclefiz col- ex fuperfluis , cüm tamen teftentur ex latorum & Beneficiato vel confanguineis bonis patfimonialibus ; ind.ftrialibus , ejus. - Et tunc licentia tetandi petenda. patrimoaialibus , quod poffuat , ut ante eít à Papa , quiquidem habet poteftatem di&tum eft, Multi veró volunt fe & ani- bonaEccleíiz difpenfandi, fed non diffi- mam falvare per ufum fententiz proba- .pandi, V&l faltem ( ubi ea con(uetu- bilis , qualem cenfent oppofitam etfe do eít ) ab Epifcopo loci.qui difpen(andi fedinfe'iciter. De caufam bene examinet , ne communibus quo fuprà in Tra&.zf Exam. 3. :P L pauperum & Ezcclefiarum ne-e(fi:aübus Relp. 2. Hzredes & Legatatii ex di- j quicquam detogetur , refponfutus defu- &is bonis faperfluis fcienteraccipientes, per coram Tribunali Chiifti. peccant mortaliter & tenentur ad refti- t Oppozo. Papa fcit di&am teftandicon- tutionem, Et hec fententia tanquam M i'[» fuetudinem in Cleto Getmaniz paífim tutior & ptobabilior fequitur ex. jactis vigete, & non conttadicit. E:go eam ta- fundamentis, n (p cit& approbat. Prob.conf. Nam, quita. Ratio : Nam fi di&ti reditus fuper- e€et, confentite videtur. g flui ex naturalilege juftitiz neceffario 3. I. Neg. Conf. Ad ptob, patet R.n. [ üntetogandi in pium aliquem ufum , eó 2 f.ad 4.Caíum. Vel pauló aliter,dico ef- quód cum tali onere ac tacito pa&to fi- ii feverum , nifi repugnet Legi naturali aut deles eos dedetint , evidenter fequitur, divinz , uti repugnat in pralenti , ut quód , qui e6s accipit titulo donationis oftenfum eft. — Unde Papa dictam con- Íeu legati titulo mer& profano , in con- fuetudinem quidem permittit ac tolerat fcientia tutus non fit , (zd ad reftitutio- ad majora mala cavenda , cüm ca facile nemtenecatutE, QUA- * TRACTATUS VIIL Exam. 2. 5 4(£UJ*ERO XY. Edic tuam fenten- buerunt , fan&ta Synodus debitam re. [ tiam d illis Beneficiatis , Canonicis , &c. gendis Ecclefüs diíciplinam reftituere [ qui plura fimul habentBeneficia? , cupiens prafenti decreto, quodin qui- q XXXVI. &. Communis, tutiot , & buscunque perfonis , quocunquetitulo, YO ptobabilior fententia docet, quód qui fi- etiamfi Cardinalatüs honore fulgeant, D mandat obfetvari, ftatuit, ut impofterum ne legitima difpenfatione tenet fimul [ duo beneficia, etiam folim fimplicia in- unum tantüm Beneficium Eccle(iafti- W compatibilia , vel quorum quodlibet ad cum fingulis conferatur, Quod quidem b honeftam Beneficiati five Canonici fu- fiad vitam ejus, cui confertur , honeflt W fentationem fufficit, peccet mortaliter fuftentandam non fufficiat , liceat nihilo- ( fitque in continuo peccato mortali & minus aliud fimplex (ufficiens,dummo- tulo fatu damnationis aternz , nec polfTit in dó utrumque períonalem fefidentiam la foro confcientiz abíolvi, niíi priàs unum non fequirat , eidem conferri. Hac Con- i cil,extendens hocibid. ad omnesEccle- re(ignet , vclgju&am difpenfationem im- E pettet, fias & quxcurique Beneficia etiam Com- Vi mendata. Ita Conc, T'rid.Seff, 7. c. 2.ftatuens: 1 Et S, Bernardus à S.'Thom, mox ci- Nemo quacunque etiam dignitate , gta- i du, aut przeminentia pra'fulgens, plures tando citatus ait : Qs o um fed pln- At ves e$? in beneficiis , non um fed plura metropolitanas feu Cathedrales Eccle- ] t fiasin Titulum five Commendam aut a- eritin [npplicis, (ïü'-&xw lio quovis nomine contra facrorum Ca- Ang. Do&. quod l, 9a.15. ais us Mty nonum Inftituta recipere & fimul reti- dam hominis actiones funt, qua habent polin nere prafumat. Cüm valde felix fit il- deformitatem infeparabilitet annexam , E ut fornicatio , adulterium , quz nullo lecenfendus, cui unam Ecclefiam bene qucm & fru&tuosé,& cum animarum fibi com- modo bene fieri poffunt , & de numeto Wltlïis; miffarum falute regere contigerit, Hac talium non eft habere plures praben- » hi das, aliàs in nullo caíu difpenfationem Concil. Videquazfequunturibidem , & irtns yqt cap.4. ubi ipfo jute privanturaliis bene- recipere poíft. Quadam veró funt i actiones de feindifferentes ad bonum & ficiis, qui ultraunam tenent, [ Af Ex Self, 24. de reform. c. 17. Cüm malum,ut levare fetucam de tetra , intet h m.y i Ecclefiafticus Ordopervertatur , quando quarum numerum quidam computant hïtw ï habere plures Prabendas; fed non vide- unus plutima Officia occupat Clerico- m ; rum , fandtt facris Canonibus cautum tut effe verum, cüm hoc plurimas inie Tlb fuit,neminem oporterein duabus Eccle- inordinationes contineat , utpote quia EE fiis confcribi, -Verüm quoniam multi non eft poffibile, aliquem in pluribus li (ia improba cupiditatisaffectu, feipfos, non Ecclefiis defervire , in quibus eft prz- bendatus, cüm tamen Prabenda vide- rdïitlün, Deum , decipientes , ea qu bene confti- x'h' Ef : tuta funt , variis attibus eludere , & plu- antur effe inordinatz, quafi quadam fti- o " za ümul beneficia obtinere non eru- pendia Deo ibidem miniftrantium, Se- li lt quitur f EE —À R $ "De Dominio. ] quitut etiam diminutio cultás Divini, Betnatd. ad Robert, ait: 44 ti;i blan- dirze de difhenfatione , cujus con[cientia dum unus loco plurium infituitur, Se- quituf etiam in aliquibus defraudatio tenetur divinà fententid ligata, Juftitia voluntatum Te(tatoram ; quiad hoc bo- vetó cauíz fempet eft metienda (ut facri na Ecclefiiscontulerunt , ut certus nu- Canones decent) non ex privato com- merus Deofervientium ibi effet; Sequi- modo difpenfati , fed ex utilitate Eccle« L tur ctiam inzqualitas, dum unus pluri- fiz , quó etiam fpectat prerogativame- n ritorum in Ecclefiam. bus beneficiis abundat , & alius nec unum habere potefl. Unde non poteft "Utilitas vel neceffitas Ecclefiz v, & contineri interactiones indifferentes , & et, fi fitidoneorum miniftrorum defe- &us, v g. in locis ubi Hzretici dotni- multó mínüs inter eas qua funt fecun- düm fe bonz. nantur , vel Beneficiis fe inttudere con- Sunt veró quzdam a&tiones, quz ab- tendunt, Item (i unus folus dottiná, folute confideratz deformitatem vel in- potentiá , auctoritate videatur plüs Ec- erdinationem quandam important , qua clefiz profuturus eam defendendo , ac támen aliquibus circumftantiis adveni- Hareticis obíiftendo , quàm plutes alii, D entibus bonz efficiuntut , ficuti homi- Nec fequaturcultis divini diminutio, nemoccidere, In numero harum a&io- Merita in Ecclefiam fümuntur ex laz i j num videtur effe , habere pluresPrzben- botibus quos quis pro Ecclefia utiliter das : quamvis enim aliquas inordinatio- geíTit doctriná , (criptione , confilio , le- nes contineat , tamen aliz circumftantiz gatione , przdicatione , &c. ua de 4l poffunt fupetvenire , ita honeftantes caufa talis de reditibus ecclefiafticis plus a&um , ut inotdinationes illz totaliter infumere poteft , quàm alius ejusdem V evecuentut , puta , fi fit opus in pluribus ftatüs fed Ecclefiz: minüs utilis, Sicut: Ecclefiis alicujus obfequió , & poffit is l )u ») etiam plus poteft infumere Epiícopus plis fetvire Ecclefie , veltantundem quàm Decanus,plus EpifcopusCardina- ; Fm !l abfens , quàm alius praíens,. Hzc S. T u ïr Dod&or. lis vel qui &mul eft PrincepsImpetii aut illufti vel regio Stemmateortus, Hinc )u Katíones patenteex verbis Tridï. & S, Conc.Later. Seff.7. de refotm.c.4. dam- l T'hom.praíertim quód oppofita fenten- nans pluralitatem Beneficiorum , maxi- j m j tlarepugnet juri natutz , quia (ine jufta m$ curatorum & Dignitatum , fubdit: caufa defraudat ultitnas Teftatorum vo- Circa fublimes tamen €3 liberas Per[onas, LWf" luntates. qua majoribus Beneficizs [unt bonoranda, QW* Dixi 1. in R. fize legitima difbenfa- TM cEm rátio poflalaverit , per Sedem ldgo: Til tioge , quz à folo Papa cum cognitione ffolicam potevit difhenfarz. j u & relatione jufte caufz impetrari po- ) i» ANonne eft jufta caufa difpenfandi in tet, — Et nicaufa fit jafa, difpen(atus pluralitate Deneficiorum, propofitum ac j in con(cjentia non eft tutus , licet fort& promiffum füperfluos reditus etogandi in foro fori non moleftetur, Unde $, in pios ufus2 Zzz - ANesm ?."RAC'TA TU.s VII. Exdmen z. 546 D Non es? : Quia per hoc non evitantur Dixi $. Qued talis martafite;rpecæt, 4 abíurda ex Trid. & S.Thom,adducta, Quód etiam verum eft de amicis & aliis Dixi 2. etiaw: folim fimplicia : Quia adidcooperantibus. —Quia ad Rom. r, E d cufatis feu curam animarum , fivein Digni [unt vaorte non folim quifacint fü foro con(cientiz , uti eft Parochia, five Jed etiam qui confentiuut Facientibus etiam £oro fori , uti eft v. g. Décanatus, i XXXVIIL |S;z Cafus : Peitus fineju- Y, annexam habentibus, res eft clata , quia fta caufa & difpenfatione tenet plura B- fingula eotüm requirunt perpetuam refi- neficia, quorum unum congruz fuften. dentiam , nemo autem poteft in pluribus Ecclefiis tefideze continuó. tationi fuflïcit,, nonne is eodem dictes D netur pluries dicere horas?- -fhirmeo cum Ferrarienfi dicente : p Dixi 3. Zucompatibilia , id eft , quo- um fingüla per fe, vel naturali jute, vel Ufus hus feculi fervat , ut , qui habet | w faltem Ecclefia&icá Con(itutione exi- plura Beneficta , femeltantzm lurat di- 2unt continuam refidentiam , ut funt cat , néfcio autem an nfus futuri idem duo Epifcopatus , due Abbatiz, duz Jeruet. . Idem habet Reg. Jutis., Qui Parochiz , duz perpetuz Vicatie ; [tem: fentit commodrum , fentive delat &f ousa. E duo Beneficia uniformia fub. eodem te- Hinc talis femel tantüm in diehotas te« W éto , v.g.duz Canonicatus in cadem citans ex duplici capite teneturreftitue- Ecclefia, (unt incompatibilia. te fructus, iij 1. Rationeinjufiz pofleí- W Dixi4, Qwerum quodlibet fuffcit ad. fionis Deneficii, 2. Quia nonrecitat ho- doneftam [uflentationem s. pote(t enim taspro multitudine Benefciorum, Thiy «uis tencre duo Beneficia fimplicia refi- Quormiodo refolvis hos Cafüs ?- Qu 4entiam non requirentia ,. quorum neu- i. Suppofito , quód in quibusdam ttum congruz fuftentationi fufficit, Imó u Ecclefiis Cathedralibus Germaniz fit , U alicubi adhuc in ufu effe legitur, quod uti e&, immemotrislis confuetudo, quód E. duz patvz Parochie fibi vicinz,. quorum tantüm requifatur re(identia medii an- neutra fufficit congtuz fuftentationi , ni , ve] triut menfinm, nonneduarum M [ jungantur & uni. conferantur.. Item. v.g. Ecclefiarum Praebendze dicendz tliy| cum. Beneficio perpetuo poteff teneti [unt Beneficia compadbilia ? Commenda temporanea , id eft, uteam. 2, In quibusdam locís Beneficia cu- quas adminiftret , & ad tempusfructus perci- rata confetuntur Canonicis , Przpofitis, & Decanis Ecclefiatum Cathedralium, 1:j piat . ac fi effet Beneficiarius , quod. *j «ommuniter fieri folet, dum non ad(int. adminiftrantibus ea per Vicarios pefpee alii ad' ejus Beneficii admini(trationem. Hffn tuos,, quibus datur competens fuftenta- idonei, Tandem Parochia B:neficio fim- tio; Eftnehoclicitum? 4d Cor Ifct(ipe plici;v«g. Canonicatui unita reputatur d 1. Dico a«äirmativä.Qlia;refïckni pro uno Beneficio. In his omnibus cafi- "i tia in utroqueloco, utpote fucceíliva » bus difpenfationcopusnon cf£. icité te« : hüm l non e&incomgqüibilisï, Hinc] mentu£ z ER d De Dominip. 7 J gentnt tales Prebendz , f1 neceffariz fint Refp. 3. Prince l; ad congruam fuftentationem. habet Dominium. psvel Refpubl/ica no -Ad 2. Dico ,fi fiat fine jufta caufa , - Rario: Weri dominii pmprictaä eft, aut cum damno Ecclefiz , &ulla.con- pofle rem ad placitum deflruere , etiam j fuetudo idlicitum reddere poteft. Li- volup:atis causá ( etfi id non fiat inter- I citum tamen-eít, fifiat ex jufta caufa, dum fine peccato) fed Respublica nom v. g. quia Canonicatus, Przpofitura, vel poteft ad placitum deftruere vitam ho- Decanatus , exiguos habet reditus , & minis , przefertim innocentis. De qao Ecclefia per Vicarium zqué bené admi- cumS.Thom.infrà q.64.2.6,. Etgo. niftrari poteft, ' Vel Canonicus illcaut - Opponot, Respublica occidit malefa- Gores. Decanus habet fingularem . praerogati- Ergo. l vam mgn'toru«m in Egclcäa :de quq anté, Difl. aut.ut dominus neg, , ut cuos causá publicz quietis , quà ratione etíam vitam fubditorum in b 1 s Objedum Deominis. : ello exponit pe- riculo, conced. j ! P,QUAERO XVI. Quznam tes ca- Oppono2. contraR. 2,& R. ;. Po- dunt ub Dominio hominis? tek homo ( idque poteft ei à Principe DL XXXVIIL x. 1. Jutenaturz homo mandati ) pro amico vel patria exponere l T. nonhabet Dominium in alterum homi- vitam, Ergo vita noneftres aliena fed u nem , fcu nemo ex natura fervus eft. fub dominio hominis. - Ratio : uía conditione omnes fu- JNeg.Conf. Quiahoc non eft Eipfnm mus pates ; NNec in ftatu natutz inte- OCcidere , auc vitá uti , acfi homo elífec gra faifecfervitus, — Quo jute ( nimi- illius dominus , fedeft opus virtutis , tam Gentium) . fit introducta fervitus, v. g. fottitudinis vel charitatis tauquam r vide fuprà Exam, I.num,. 3. R22,' & bonum majus preponere vitz corporali feqq. velutbono minori , idquefacit confor- qu Refp. 2. Homo non et dominus vi- miter ad dictamen tectz rationis tan- g t2 füc aut membrorum, fed folüm ufuaz A quam poteftatem coníecutusà Domino d tius& cu&os. - ( vitz, Ícilicect Deo : ficut Depofitarius vel Ratio: Dominium eft fuper illas res, alienz rei cuítos ex coníenfu domin ? i d uas indufrià. noftrá potfümus acquite- poteft rem diftrahere, re: Sed vitam & membra non n poífumus XXXIX. .. 4. Homo etft dominüs Q acquitere noftiá induttrià, Ergo. famz íuzx. ita pacet ex $, Thom. infrà Ti .. Hinc tenemur vitam & membra no- Vi q-73-a/ 4. ad r, dicen:e: Sui arburris Éta conferva:e quantüm poffumus , nec an.üL licet (ine magna neccífitate , uti eft con- 63 , detrimentum fue famapati , nifi boc vergat in bericulum alsorum. » fervatio totius, ea ampatare, Kattó : Quia homo . famam fuá : in- Dd De quo N duílid acquitit , & (i e& ab alio l- S..Tþoxf:.infrä 46445 J Zzz2 fas b ; $48 TRACT. VHL. Exam. 2. fa , pote& condonate re&ituti»oncm. Ergo, Min, ptob. Fama nihileft aliud, Ereo. quàm bona opinio, quàm alii in fuis Dixiex S.Thom.m'fi vVergat in peri- mentibushabent de homine. | Ergocf eulum aliorum. Nam fünt certi cafus, depofita in mentibusalioram. Ergo, ET Ym in quibus homo tenetur famamfervare, Dift.maj. Potcft poffideti eo modo, & contta juftitiam peccat , fi (e infamet, quo ef capax, conced. maj. , fecus, Y. Si ex tua infamia fequatut infamia neg.maj Et diít, min, fama nonpe- alterius ; ficut ex infamia Religiofi fe- teft poffidetico modo quo bonafortu- quiturinfamia Coenobii. 2. Situafa- nz,conc.min. , alio modo ,neg. min. & ma fit necefria, ut alteri przftes offi- conf. Non enim polfeffio bonorum, eium ftricto jureei debitutn , uti eft fama quorum homo ef Dominus , ef cjus- Perfonz publicz , Epifcopi , Abbatis, dem rationis in omnibus. . Unde fuprà Prioris, Parochi, &c. ut fübditos bene di&um e£ , quàd aliquorum fit quafi fegat. 3. Si non quidem ex officio, poffeffio. Hinc pecuniz v. g. polfi- benetamen ex charitate tenearis proxi- dentur, quia funt in noftta manufeu. mo (ubvenire, per infamiam veró red- potefate , honor veró & fama (cüml- L datis ad hoc ineptus, tunc teipfum infa- terius poffeffionis non funt capaces) L mando peccas contta charitatem : ficut fi poffidentur in mente vel ore aliorum, Mi quis pecunias, quibus pauperes poffct qui bene. de homine opinaptut ac lo- uuntur. : MS,g juvate , projiceret in flumen, il Oppono contta R. 4. Res qua cadit An & quando poffit qu'eipfum&if- N fub dominio , poteft poffideri : Sed famate,vide infrà in hoc Tra&Exam f, doni fama non potcft ab homine poffideri. n. 107, jutiis t f SSAm PX2 ( T. h d E Q Ny/ 0 x A uX Mi E — l ij 4 - Wog /l Z * 7 / ia /, j ] RC nomml. jl f( ^ — N N Su — 3 s. ER N Y df 23 ( . C ERN T N s Ó ïx li CA *emp^ lülilnpm (lïuäïu:g" í Pt hr CUü l inta; ,* "t üP]muS - E—XAJ $Ms $49 be Danfzinii acä?n'/itiane. GuSNESEN gnue nse C cc Qu n QUb gi6 qUbgub 6t t(i t À, EXAMEN Il . Idl 1 - De modo acquirendi Dominium verum , qua cvel communes fumt , nuel dominium amiferunt , cuel nunquam I - dominium babuerunt. . 3 "UJERO L. Quid fentis de Do- Ratío: Quia in z. cafu cenfentur re- w minio animalium | manfücto- ) cupetáffe nativam libettatem , fecus in hu h Q rum, ac manfuefa&orum feu primo, * E 3. Ani malia mert fylveftria feu ia cicuratorum , fylveftrium? 13 XL, &, r. Animalia domeltica feu in fylvis & montibus Cut lepotes, cetvi, aves, &c. ) & inlacubus, fluviis, pifci- *,R'xt- pet naturam manfueta, uti funt oves, boves, gallinz , anfcres , porci dometti- nis , &c, oberrantia fiunt primó capien- tis, " ci , &c. licet ptocul aberrent, & domini «cuftodiam egrediantur , manent fub ejus Ratío: Quia;quod nullius eft;natura- ( " dominio, eaquecapiens vel rapiens ex li ratione adjudicatur primó occupanti , juüi:ia tenetur rcftituere , imó & ovem nifi loci. confuetudine alitet. obferve- tut. : ex faucibus lupi ereptam, etü mor- tuam. E. 4. Sidicta animalia primi capien- Ratio: Talia animalia ex natura fünt tis cuftodiam evaferint ; recupetant na- manfueta & domeftica. Ergo perfugam turalem libertatem , & fiunt poftca ca- " nonacquitunt libertatem, pientis. z 2. Animalia pernaturam fera fed Ratío, qua anté $ quia iterum erunt nullius, induftriá hominum maníuefa&a feu cí- curata , V, g. cuniculi, falcones, cervi, E. f. Sianimalia,v. e] e.cervi,&c. tran- columbz,&c, quamdiu habent confue- fcenfo muro diffugiant ; vel aves , perdi- tudinem redeundi , aut faciliter reduci ces , phafiani, &c. avolent 5 vel pifces goffünt ; tamdiu manent fub dominio tuptis.feptis ex inundatione emigrent & ejus cujus funt, & Íine injuftitia non vivariis , & non fit fpes redicüs , vel recu- goffunt ab aliocapi $ fi veróconfuetudi- perationis , fiunt primó capientis, nem redeundi amifetint ; fiunt primó Ratio : Quia fic redeunt ad naturalem capientis. libertatem." Zzz 3 » 6 556 TRACTATUS VIIL. Exam. 3 Kefp. 6. Si animalia feufera,&c.con- Ratio : Quia in ptitio cafü feta mo- tineantur in Íylvis , feu faltibus magnz 4 raliter jam eft apptehenía (eu occupata,. vaftitatis feu amplitudinis five arte five nonautemin Íecundo. t natura circumfeptis, iftz fere non funt Y eoipíofub dominioillius, quicf domi- Fenatio. [; *nusfylve, Ratio : Quiaadhuc cenfentur gaude- QUJERO IT, Q;lid de c:; cenfes? h XLI. R.z. Venato fecundüm feet N 1€ fnà naturali libertate, Exquo patet , oppofitum effe dicen- licita , ut patet ex S. T hom. 1. p. q. 96 2l li dum, fi ita inclufa fiut , ut pro libito a. 1 in c. & hic q. 64.a. 1. ip. c. dicente: 4 /Poiïintcapi, vel illic repofita. In ordine verum . imperftitima funt Refp.7. Examenapum ex tuoalveario '( propter perfeéfiora , plauta yropter. [ avolans , quatndiu ante tuos verfatur animalia , animalia propter humi- oculos , fic ut à te facilé comprehendi fünl'!, : nem. — Inter alios autem ufus maxi- g poffit , tamdiu fübeft tuo dominio : fi mé nece[far us effe idezur, ut anima- » D veió difpareat-,& difficulter rurfüm ca- [ ^i l M ij pi poffic , erit primi capientis; licetintuo liaplantis utantur incibum , Q fht- 1] mines animalilus , quod fie mur- umj capiatur fundo. Ratio : Quia,quód alia animalia , v, g. zifüatione eorum frri man pateii, p aves , intuo fundo confideant vel nidifi- hd. &c. Hinc jus nature pulliin particu- cent, nonco ipfo es eorum dominus, ut lari attribuit jus venandi , (ed omnibus ' tl l; conftat ; benetamen fi eaapprehendas & teliquit liberum , ficut jus occupandi - capios, Ergo fimiliter. alias resà pemine adhuc occupatas. D ag Sed menne pollum quemvis extta- Refp. 2. Jure Canonico Venatio eft. . Ti fity ne.m impedire ; nead capiendum illud prohibita perfonis Ecclefiafticis , nimi- exam6 apum agrum meum ingrediatur? rum clamorofa & periculofa feu qua it M. z "A firmo, Potes, Imäüw cum tumultu & magno ftrepitu armo» rum, canüm, Corniculi Venatorii. Item imfm,u Sed quid (, contra prohibitionem meam capiat ? fi nimis frequens fit , & folàm gratiàvo- f()nl,än -Dico: Etit capientis; fed tibi tene- HOC- ! luptatis fiat. , rur compeníare damnum , fiquod intu- Ratto pral;z bemdi ; 1. Quia inconditi Kdigig lit. prohibi clamores, qui in tali venatione fiunt,Cle Refp.8. Si unus feram vulneravit, fed ricorum modeítiam dedecent & mul- Bidcden tüm laxant. alius cepit, diftinguendum e& : Sivul- 2. Ex illa frequenti ani.— : Opn, nus cft mortale , adcóque fufficiens ad malium cede facilt affumituc quedam gi()üsn()m eam capiendam. , & vulnerans in(iftat ttüculentia , vulnerans clericalem mane Iw an::j. ptfrfccutiorii*feræ ; cum morali certitudi- fuetudinem. 3. Ne bona , pauperum : D'þtïrzi ; dine llam capiendi;eft vulnerantis; (ccus, neceffitatibus aliisque piis ufibus defti- cít capientis. nata , expendantur in Venatores,Cane — accl- Ug í 1 ; k | M (ii 1 » 5 De Dominii 4&9:&4/:'1:'0;:& ! Apoftolotum Luc. $. v. 4. unde S. Hie- ls ad&ïpitfe;s. TTalis ergo Venatio proquan- . titate fcandali erit peccatum mortale , rIOD. C. I I, dift. 86. ait . Penitis non veniale veró (ifiat tàró & aþsque Ícan- inenimus , in Seripturis fantlum ali- dalo. quemlenatorem , Pi[catores invenimua & 3. Quieta Vkemtio cam retibus, þmä?os. laqueis, paucisque canibus five fiat cau- Refp. 4. Reà ptqhiberur Venatio sá neceffitatis , (ive honefte recteationis, certisaunitemporibus , quibus animalia aut exercitii gratiá , modó fiat raró, nul- vel fant gravida,vel parturiunt , veltem- R lum eft peccatum. porenivium , quo facilior e(t corum ca- Ratío: Q ia Trid. Seff. 24. c. 4. ju- piura, ne nimiüm deficiant. Item re WF j bet Clericis , ut abftineant ab illicitis fiat certis in&rumeptis quibus foboles i venationibus & aucupiis. Etgo fup- extinguitut velabigitur. Item nefiat in L Pïf ponit, aliquas( nimirum modeftis ) ve- alieno fundo, i U nationes effe licitas. Refp. $. Potuerunt Principes jufté Utl ïOppma : Ergone condemnandi funt fubditis prohibere Venationem. Clerici illi , nimirum magni Pralati , Ratíozes juz funt. 1. Ne ex permilfa j qni fimul (unt Principes , vel cum Jutis- cuivis venandi licentia omnino pereant li dictione fzculari fimul habent bannum 2, Ob convenien- animalium fpecies. jäl" Iyivetceac jusforefti , fifaciantclamo- tem Principis faftentationem & recrea- lIt tofas Venationes? tionem. 3. Ut fubditis tollatur occa- u Dico: Sifiat rariüs , & ex honefto fio tenendi arma pecicalofa, quibus ad. j P fine,ac (inefcandalo , debitz modeftiz bellum inteftinum (c armare poffent. g limites non excedendo , non ideofunt Si ergo lataeft lex prohibens fübditis " condemnandi. . Veuationem , tenenturneetiam exteri eà n k s Rátio : Nenatio fccun.;!üm fe eft res Lege ? y» / ial indiffetens, — Etgo poteft fieri licita vel Affirmo Ratio "Ad. populi gubet- Unüux íllicità , nimirum ex circumftantiis per- nationem moraliter neceffecft , ut qui )* fons, finis; temporis, ac modi, ei vel ad tempus fc admifcent , ejusdem J Hoc certum eft, quód Monachisac populi inftitutis fe conforment. Religiofis Venatio adhuc ftri&ius fit , 6. Priaceps tenetur refarcire da- rohibita , eorumque profeffionem ma- mna, quz ex refervatá Venatione ; vel ex T ( is dedeceat. 1 " um y Venationis. exetcitio, quo fegete: v. g- Oppono 2. Pifcatio Clericis ac Reli- conculcantut,(ubditis inferuntur. j dhe*l giofisnon efttam &Rri&e interdicta, cut Ratio: Quia par non eft , ut Prin- XXWVW x P. j H j ff ergo Venatio ? ceps capiat deleQtationem cum damno Difaritaseft : Yum quia expifca- aliorum. Excufatut tamen, fi populus 1j - 'tione non fequitur inconvenientia , uti liberé confentiat. M hL di&um eft fequi ex Venatione. Tum Ratio: Quilibet enim fuo juti cedete j M j ï M P AC ü: gtiarj quia pto pifcations ftant exempla Dixi, * * JTRACTATUS FIIL. Examtn . ? 552 Dix i liberà ,id eft)noncoa&te,nec ex dominum fuum, Ratío : Quia illi pifces .p&rtineqt ad metu teverentiali ergaPrincipem. Refp.7. Quando Principes & Domini Refp. 3. Idem eft de pifcationeinlo- aliis prohibent Venationem, non debent coalieno , etiam non circumfepto, fi pi« * imponere paenas crudeles & exceflivas: fcesnon funt ibi nifi ex eo, quód dominus fufficit enim pro primà vice transgref- eos ibi pofuerit. forem punire poená pecuniarià; pro 2, Refp. 4. Si pi Íces füptis feptis gmi: ü . u 'duplá . pro 3. addatur aliquid . aliud. gtent, & non (it fpes reditüs vel recupe- Contra zquitatem veró eít paena mor- tationis;fiunt primó occupantis, 4l tis, mutilatio membti, & fimilia, ait no- Ratío : Quia redeunt ad. naturalem fterLublino citans Rodriquez. libertatem. , E | n LU Ratío: Quia hec pona mon elfet Refp. f. Idem deavibu s,þerdjcibus, hafianis,&c., n proportionata delicto fed excedens; vita A enim hominis indubié pluris aftimanda Refp. 6. Sipifces contineanturinla- eft quàm beftia, h W cubus magnz amplitudinis fiveartefive -Refp. 8. Feram , queagrum tuum naturá circumfeptis , ita ut nünquam nà i vaftat, fidamnum , feram abigendo , aut fuetint capti , necibi repofiti, &aqua ex - aliter avertere nequeas, licité occidis, ita lacubus non poffit educi , nec pifces pto *l Tij ut occifor przcise ex hac cauía puniti libituextrahi; pifces non funteoipíofub . non polfit ; modó probare poffit , dam- dominio ejus,qui eft dominus lacüs. M hls num aliteravertetefe non potuitfe. Ratío patet n, 40, ad R. 6. ibid. - Ratio : Homocum moederamine in- Refp.7. Volucres fylvefttes vagabun- lt culpate tutelz poteft occidere homi- da fiunt primi occupantis, nifi certoloco | Mu nem invadentem, de quo infrà Tract.9, claudantur juxta di&ta. D P Exam,2.n.28.cut non & feram* - Refp.8. Redt? prohi bentut piícatio& | j, aucupium iftis inftrumentis , quibus ve lij Pg'/Eaiia ^ L/!u?upiztm. pifeium vel avium foboles penitüs ex- Ia tinguitur, vel abigitur , utfit immitten- D QU.JEROTITIL Quid de his judi- do aquis vel fylvis eos cibos, quibusaves k €a5? velpifces moriuntur, & aqua inficitur, fUdlnem XLIL 1. Pifcari in aquis aut flu- Si quis tamen non multàüm nocttet » " W ful t mipibus comtnunibus , licét fit prehibi- mortaliter non peccaret, i cuivds Ritra 1 tum non tamen eít peccatum mortale, Nota , quód jure commun d!f l] nifi magnum fiat nocumentum ; necpi- quidem liceat piícari in mati & publicis Sle( Íces capti funt reftituendi. fluminibus , defa&to tamen Reges; Prin- Mdan r Fatio patebit infrà de lignatione in n cipes, Respublice & Communitates fi- nl " fylviscommunibus. bi jus pifcandi refezvárunt , vel alii do: t cárunt. Unde confuetudines locoruim hi Refp. . Pifcatiinalieno vivario clau- à 4 fo furtum eft, P[(u funt oþl'egvandæ, »Coïlllr/rl.-; , iPPOHej s | D: Dominii acquifitiane. 555 Calumäariæ. triendas proprias columbas , lic&t ed oc-. cafione indirecté attrahanturalienz : a(É QUAERO IV. Quid de his fentis? uti feminibus alienas columbas diredte XLIIIL, z;. 1. Columbaria funt licita, attrahentibus,non eftlicitum,fed lege po- nifialicubi fint (Pecialiter prohibita, fitivà prehibitum , nifi forte eífet ali-- Ratio : Tum quia jam eft przfcripta eubi confüetudo, ut cuivis promifcue confuetudo omnium fer? genuium. Tum w liceat alterius -columbas quovis licito MU etiam, quiaetfi cempore meflis & femi- xmodo fibi attrahere, Patet, nis columbz alantur ex feminibus terra j Refp. s. Qui capit columbas extra [ mandatis vel colle&tis, per hoc tamen leucam à Lege taxatam, non peccat, nec non damnificant, quia fpicas erectas teneturad reítitutionem. non decerpunt , fed tantüm colligunt J Ratio: Quiajam cenfentur eífe com- grana delapía , uti& tempore feminis munes, i non detegunt grana quz terra obtexit, fed folàm ea quz jacent in propatulo, p Lienatio, Paffio. d aliis peritura, ut patetex eo, quód in a- gro(inquo columbarium eft fitum) non UVvERO V. uid dehis? minus frumenti colligatur quàm in aliis XLIV, Ante R, Nota,quód Respubli- vicinis, Ca fuis civibus lignationem vel pattio- y 3., 2., Quoad comlumbaria maxime at- nem in pafcuis vel fylvis communibus r tendenda eít confuetudoloci, quz fi fit, poffit juite prohibere, faltem fecundüna h utcolumbz alantur domi , vel in agris certum modum & menfüram, v. c ne o proptiis, peccat dominuseorum , & te- tali tempore paícant , talem ftirpem; jjb netur ad refitutionem, Ííi vicini ab iis ligna naífcentia , arbores majores exícin- damnificentur, dant, cüm hoc bono publico valde expe- h atl diat. Ratie : Qui volens eft caufa damni Dixi , fecundum certum modum , i proximi, p quia abfolutt & totaliterid inhiberi non ?ccät & tenetur compenfa- )0165 res poffe videtur , nifi aliunde fibi poífing u ! V. 3. Si columbz retineant confue« providere. Cüm enim finguli habeanc du tudinem redeundi ad. faum columbari- jus exinde fibi providendi , absque fuo Tj i um, furtum conimittit,& ad reftitutio- confenfü eo jure fpoliari nequeunt, Hoe mllh"m notato, nem tenetur, qui eas capit, rapit, vel « occidit inalieno columbario , velextra Refp. r. Quieft membrum Commu- i coüm* d ilud, Si eam confüetudinem amifilfe nitatis alicujus pagi vel oppidi , fi contra (j credantur, licite capiuntur, prohibitionem pro familie fuz neceffi- " Ratio: Quià in 2, cafü cenfentur fub tate in fylvis communibus ligna cedat, p i (j nullius effe dominio, fecüs in primo. non peccat morctaliter, nec tenetur ad re- vl[Ju ] h Reíp. 4. Licitum quidem eít íine ftitütienem , madó nonfaciat magnam fta 1fu"ïu"ml ude apponege bonum pabulum ad nu- fttagem, Áaaa Ratio: "g" / 2554 TRACIARUS FIH. 'Ex;:mm 32 oppidi vicini, mortal Ratio: Quia non accipit alienum, fed iïf:ïi : peccant, & ce- nentur reítituere, «juod fibi cum aliis communeeft: Quia xamen contra prohibitionem facit, ordi- Ratio : Quia accipiuntaliena: matietenetur ad pcrfolvcnd.amï mulcam - Refp. 6. Excufari tamen polffunt fal- 1 poft fententiam Judicis. tem à reftitutione, íi incola unius oppidi viciffim in fylvis alterius oppidi conlüe- Refp. 2. $i in cafü pofito fiat magna verunt ligna cedere *ftrages & damnum, Íylvam vaftando, ï Tigna prohibita.vcl nafcentia, vel majora Ratío: Quia fatio. tunc eft mutüa þcomþ&;na nobilioraabfícindendo, eft grave pecca- Idem eft, i certó exifïii.metuf , Vicinos tuim, & incurritur onus reftitutionis. Ratio: Quia tunc non poteft prafumi, folá mul&tá à deprehenfis exactà elle con- l; | quód Respublica folüm prohibuerit fub tentos, E ] jl b cna, Hec Suilila peteftne eífe corpota- lis? " Refp. 3. Si tamenin hoc cafu certum Dico, minimt , fed debet effe pecu- *ellet, Rempublicam fola caena cententa- xi, quod colligi poteft ex eo, fi à depre- niaria, & moderata; cüm tales, licét "*henfis tantüm exigat peenam aut mul- reverà furtum committant , infamiá ta- men furum notari non foleant. L '&am , non veró damni compenfationem, I il .tuncá reftitutione quidem excufa:pr,fed XLV. Refp. 7. Quod dictum eft de Patet, lignatione , pL'OPortiorialitc: dicendum LE mon à peccato, Refp. a. SiSylva à Republica fit alte- eft de paftione. lr duos cafus, I Excufatur Ti xi vendita vel elocata, alii fine peecato Addo tamen ldem nj mon poffünt in ealigna cedere, viator neceffitate compulíus paícens e. Ratio : Qu eft (i fylva fpetet ad privatas perfonas. quum in vicinis pratis, [ neceffizas legem non habet, 2. Si ant &0 fh Ratio; Quia eft acceptio rei aljena N j j h invitodomino, Érgo eft furtun. mal fine tua culpá ami fium depafc'atalic- b lw. A ere animal X Oppono: Non eftfur qui in loco'alieno num , & velis potiüs relinqu :X reftituere damnum, es liber d refti- N znoncircumíepto venatur, Ergonec in ihoc cafu, I tutione, L, 1. ff. fi Qeadrupes pauperiem /Neg. conf. Quia atbores funt pxoprii fecit, N Quid fentis de herba, qua poft fruges N(tj Xraétus fylvarum, non item gntm-älia per Hha D i ylvam vagantia. jam collectas in proprio alicujus agro re- 2 D i j A l) Quiid tenes de lis,qui ligna ficca cedunt? ftat, vel poftea creícit , etue communis [ cun&is illius tecritorii incólis? l.l Y qt-';i'-.:i've de pauperibuc ? iXre: Non cendemno eos pecca-ti Dico: Penfandum eft ex locorum con- W ( jra — ainorvalis, & hoc ob tacitum vel przfum- fuetudine & Iegibus z 'plerumque.nlonf HH&/ l&' | n tüm confeníum deminorum talia ligna ceníetur efle quulnzapïis. 5 arum zeítynantiuuii l Relp. 5. Qui éad unt Iig-na" in fS'ïva' Q Y m 2 1 De Dominii acquiffstane. $55 &ar x XLVIL Aute R, pro diis & dicen- Genma cr Vena Metallica. disNota, varia effe bona quz dicentur inventa, 1. Illa. qua adhuc in nullius QUAERO VI Cujus funt, frinve- fuerunt dominios dequibus mox im R.^ alantur? 1, ad Q. 6. di&um eft. 2. Quz domi- XLEVLE Refp. 1 . Lapilli, geh]mæ, num habuerunt, fed àlongo tempote corallia, &c. in littore maris, promon- toriis , vel fluminibus inventa iunt pri- habere defierunt , uti funt, que longe: mioccupantis. ItaS. Thom, infrà q. 66. tempore in marí fuerunt fubmerfa, & fortuitó funtejecta velextracta. Echgec: a, 5. ad 2. etiam funt primó occupantis, nifi obftet' Ratio : Quia domino catent. alia lex leci. Ref. 2. Stando in jure nature & 3. Bona derclicta, uti Gentium mineralia &k. venz metallice funt, quz dominus ipfe à dominio fuo abjicit, Et hzc funt primi occupantis, auti & argenti, etiam antequam inve- cüm fint nullius juxta $. Thom., infrà q. niantur, non cenfentur intet bona do- 66.2, s. ad .. v. g. miffilia feu nummi mino carentia, fed fpe&ant ad dominum fündi, fiin eo fint. in certis folemmitatibus in populum Omnia illa bona haben- Ratio: Quia tales vena vel fünt pats fpargi foliti. tur pro dereli&tis, quando , etíide volun- ? fundi naturaliter ei agnata, nimirumfi non tenaícantur metalla vel. marmora tate expreí;4 domininon conftet, atta- ibi exci(à ; vel'unt fructus fundi , putajü men dominus , càm facile poffit, ea te- renaícantur. cuperare negligit, nec putatur alius ejus Et ;L1:1; etiam cedunt ufu- nomine repetiturus, nec ipfe arbitrio fructuario, prudentis videtur defiderate , ut refti- Refp. 3. Si inveniantur in loco pub.. M tuantur. Hinc bona in tempeftate i lico &ando in eodem j-u'rc nature . & gentium , funt inventoris tanquam pri- mare proje&a , vel fab incendio pofita ad 4. Dona mo Ooccug antis. plateam , non funt derelicta. m yacantia, q H v la nimirum remanenpt -poft Ratio: Quia ftando in hoc jure cen- domini mortem , nullo herede relicte fencur intet boná, quz nullius funt. Echzecdevolvunturad ILA' T Refp. 4, — Defa&o feu jure hümano faltem cognito. pofitivo Civili & patticulari regnorum, fifcum, Excipitur fi Peregrinus alicubá u moriatur inteltatus ; ejus enim bonaita talia mineralia applicantut ad Cameram Aa4a 1 (ci vyacantia juxt dà dà uthenticam , o5ues ; » TA d Princ:ïl;is: /Equitas tamen revera po- " grini, Üunt ereganda in pias caufas ab ftulat, ut & domini fundi habeatur ra- tio ( prefertim fi ipfemet invenire po- EP'ifCOPO IO.Ci ex pxæfumm iente mo- rientis, « Sunt bona que naícuntut vuifletj & ut inventor largiter remune» W; retur, ex vifceribus terrz ; de quibus didtum ^ Í eft. in R. 2. ad Q. 6. 6. Sunt Thefau- 7 Lefanrtes inventus, : tiinvenü. Eft-autem Thefaurus nihil aliud, quam vetus dcpo firio pecunia , eit- — | QUAERO VII, Cujus hic et Aaaa X ;m A 7ZRACTAZUS VIIL Exauemn2. & Domino non manifeftans , tantüm ab jus non extat memoria ut . jam dominum pon habeat, Ubi per pecuniam intelli- .€o petat licentiam quzrendi, Thefaurus Ti gitur etiam alia res mobilis pretiofa, v. g. repertus eft totus Domini fundi, matie H annuli , gemmz , Ícyphi , armillz aurez quia licentia per ertorem conceífa pro velargentez , &c. Dicitur vetaus, id eft, nulla habetur, 6. Si Dominus fundi E pecuniaà vetuftiori tempore abfcondita. confentiat , utalius in ejus fundo The. f 7. Bona incerta feu perdita, id eft, que faurum quzsrat, ftandum eft conven- quidem creduntur habere dominum, íed tionifactz: íi veró nulla conventio - is ignoratur, ut fi gemmam vel armil- &a fit, Tbhefaurus totus eft inventoris: lam argenteam vel auream , vel marfü- Quia tunc Dominus [ uo. ,videmr ceffitfe juri ium pecuniá plenum invenias in via, Yi h ic fermoeft deíexta; & Q. ro.erit de Refp. 3. Ubi confuetudo tenet & vi- enificatione. Unde ! feptima fi o get, thefauro 2 vt vanda. s elfe Principis, illa g&&;. Refp. 1. Stando in folo jure nature l: & Gentium Thefaurus inventus tranfit Ratio: Licet bona, quorum dominus [ ! ia dominium inventoris, Ita S. Thom. non extat, jure Gentium concedantur f infrà q. 66.a. $. ad2.. primo occupanti, poteft tamen Refpub- W Ratie : Quod nullius eft, eft primó lica ea fibi attribuere pro bono commu- ün occupantis ftando in prafato jure: Sed ni , quá applicatione facta non fantcome (s "Thefaurus cenfetur effe nullius , cüm munia. Etco. TUX N enim non fit pars agri (ficut mineralia QU.ERO VIII. Si quis fciat in agro 3' & venz metallice) dominus agri non latere Thefaurum, &antequam eume- 10 3 ftatim ejus dominium fibi attribuere po- ruat, emat agrum , fitne dominus the- J auri? (ini teft. Ergo. pj 2:, 2, Spectando jus pofitivum , ac par- XLVIIL », Probabilius affirm, pro- t ticularia cujusvis Provinciz ftatuta , qua ut indicat S, Thom. q. 66. cit, a. . ad1. in fimilibus funt fervanda. I. Ihefau- jl dicens : Propter quod im paratola Eyarr Dittg rus in proprio fundo inventus totus eft geli dicitur Matth.. 13. de iuventote inventorls, PT 2. Siin fundo alieno, etiam Thefauri abfcouditi im «gro, quid emt 4l Principis, fortuitó repertusfit, medic- agrum , quafi ut baberet jus pofidenüi qua | fas eft inventoris & medietas Domini totum thefaurum. Et Chriftus laudat Sinon Anti fundi juxta S. Thom.loc, cit. 3. prudentiam ne UT requifito Domino fündi ex induftria fit dere eft, goti?toris u ibidem vi- . Oi quafitus & inventus , inventor poteft Ratíex, Talis eruit thefau rlum ex l& "t j uidem expenfas à fe factas deducere, aft co proprio,. nec priori domino tenebt- 'tïgl'un 'Theíaurus totus eft Domini fundi, tur indicate , ibi lateräithefäur?lm. :Ef* - !lz D *; qu 4. Repertusarte magicá five in proprio go. l five alieno fundo eít fiíci, $. S uis M y i 2, Scientiaemptoriscircaea , qua non P !iüln fciens in alterius agro latere Thefaurum cjus yà- l 3 funt de fubftantiarei, non auget i t ;iorem: RR De Dominii acquifitione, 857 " lorem: Sed í1 ignoraret latere thefau- garitz , cüm illa non fit de fübftantia e- ï qui. Et pharmacopola agnofcens ma- rumlicite agrum eo pretio emeret. Er- $o & fi fciat. gnam utilitatem in herba, aliàs inutili,& ch- 3. Juftum rei pretium non fumitur que in fafce herbarum continetur, ut abutilitate, quam emptor ex ea capit , cum aliis in pabulum jümentorum ven- — - fed excommuni hominum aftimatione, datur, poteft illum fafcem emere com- Ergo & di&us ager juft$ emitur ex tali » : munipretio. Ergofíimilier. Videad aftimatione. Q. g. 4. Emptor non acquitit dominiu 4d2, neg. ant. vel dicitur effe ve-- m thefauri ex alterius venditione fed ex in- rum, fithefaurus non ignoratus aftime- * ventione & apprehenfione. Ergo, tur. Oppono 1. Qui vili pretie à ruftico, 4d3.neg. conf. Quiaincafünoftro valorem ignorante, emit pretiofum la- thefaurus non eruitur ex funde alieno, | pidem , tenetur venditorem admonere, ledproprio. Ad prob. ne . maj. aliàs tenetur ad te&itutio;ïcm. Ergo QUJEROTIX. Si thefàurus fit ab- fimiliter, &c. Íconditus in re mobili, v. g. facco laná 2. Ager cum thefauro valet v. g. de- pleno, velpecunia in pane, cujus the- cem millia, Ergo fi ematur folüm tre- lauri venditor vel donator nullam habet Av centis , et magna inzqualitas, Ergoin- notitiam , emptor vel donatarius fitne joftitia, &c. dominus thefauri ficut lanz 2 j. Ànce dictum e&',quöd qui in alie- XLIX. Refp. confequenter ad pradi- &a, Affirm, .no agro invenit Thefaursum , teneatur j . dimidium dare domino fundi. Ergo non Ratio: Quiaprior Dominus facci vel " "poteft emere, ut totum thefaurum fibi panis, cüm latentis illius thefauri nullam ( tzefetvet. hn Prob. Conf. Dominus agri habuerit fcientiam, nonintendit illum jam habet jus acquifitum ad dimidiam ) occupare. Ergo non efficitur ejus do- 3 partem thefauri : Sed per talem emptio- minus , imó rec poffeffor ; qui enim ne- $ n nem eá mediate fraudatur.. Ergo. cit , non poffidet thefaurum licet habeat A4d 1. R. Neg. conf. . Difparitas eft, Itl jus ante alios eum occupandi, Et fup. quia rufticusille deciperetur quoad fub- ponitur, Q - - ftantiam rei, in noftro autem caíu the- vero domino talis thefauri. juód non fciatur de ullo alja i r faurus non eft de fubftantia fundi, nec m dominus fundi eft dominus thefauri nifi Dena incerta " perdita. eum inveniat, & apprehendat; & ven- QUAERO X. Cujus funt, dum inve- "it agrum folüm ratione faüperficiei.Sicut uiüntur? jf ergo, qui currenti pretio exit equum L. Refp. r. Certum effe , quód ante i (quem vidit in flumine haufiffe mar- talium benorum applicationem inven- garitam, quam poftea eximit & tacet;) torteneatur (ex fuppofitione , quód ea acceperit , licet abfolute potuiffet relin- .-iicicxe emit, &obtinet dominium mar- Àaaa 3 quere - us 558. TRACTATUS FIIL Examen3. Nam Lex authentica, Onnes peverri- ? quere in loco ubi erant ) diligenter in- g* j« ni. quam adver farii o bjiciunt , loquitur quirere eorum dominum per proclama- f tiones , velaffixas fchedulas, cui , ficom- de bonis inteftatis, ut antea di&um, Et l areat,fumtreftituehda. — Siinquirinon C. cim fu. de Ufuris, tantàm loquitur n poffit , confilium faluberrimum eft , ea in de benis injufte & ex deli&o , utpote per Ti ufüram acquifïïis ,qua retineri nonpo-- Paupetes ,2aut Pü blicos& pios ufus ero- are, maxime frinventor non egat, Si funt. Et ideo in defectu domini ero- PI veró ipfe indigens fit, poteft fibi totum gandafunt p/auperzïbus , inventio autem n velpartem pro fuá neceffitate applicare, eftlicitaacquifitio, ait nofter Corradus, pj opbtime vero faciet fi adhibeat ad hec Similiter S. Thom,, quem nobis obji- (OmP confilium Przlati vel Confeffarii. P ciunt ex q. 62. a. $, ad 3. exprefse lo- 5 Aj n inventor dictam diligentiam non adhi- quitur de bonis incertís in ] ufte acquili. 2n) beat, peccat & tenetur re(tituere, juxta tis, querum dominus diligenter inqui- i illad S. Auguftini: S? quid invenifli &* non fitus ignoratur , ut patetex texcu.Ergo. R4tio2. Bona inventa , quorum do- ti« veddidifli ,vapuifH. minus facta fufficiente inquilitione nou Refp. 2. $i dominus compareat, poft- | poteft inveniri , habentur pro decelidtis. quam res in pauperes , vellpios ufus eft m erogata, fi quid de re vel pretio ejus re- Ergo fünt nullius. Ergo primi occupan- ii ftet, tenentur hoc paupetes domino re- tis, ' Ergonon funt necellarió eroganca fR fticuere, nifi ipfe remittat. pauperibus. M& a trib andas divel- Ratio 3. Naturalfs ratio diCtat , ut dij Ratio; Quia.in dif li bona experidantur juxta interpretativam vebatur hsctacita cofiditio : $i domipm l, . non com pareat. voluntatem prioris po[ï&llbris: Sed hac lt h Hfl[)g Refp. 3. Probabilius videtur , quód eít , ut maneant penes inventorem, Tant hn & interpte- ftando in folo jure naturz , & etiam gO. Min, prob. Voluntas s N communi, Civili & Canonico , bona in- tativa prioris polTeiTm iseft , ut bona ma- Ht UY venta, quorum dominus diligenter in- neantin taliftatu, qu Ó facilius pollit e Ti Al 4 uifitus, adhuc nefcitur , inventor falvà recuperare: Sed poteít ea facilius recu- illentr em,quia confcientiá fibi retinere poffit, licet non erare fi maneant apud inventot Ilis qm interdum caíü ab ipfo domine, vel ejus egeat ; & non teneatut expen,dere in Pios itirs uitis. hzredibus ipoü'unt agnofci v. g. ILIIt Vr Ita indicat S. Thom. q. 66. cit, a. 5. veftes, cemmz libri , &c. ufquc dum vel Tn; n vetuftate tempotis res omnino peteat, ad 2.dicens: Qmadam veró res invente ('13[, Vd 1 Ergo. fuerunt de propiuquo in alicupus bonis , que * vel potfeffor ptæfcribat. ul lt Ex his ruit fundamentum , adverfario- Á f i pro derelictis babeantur , & bec credat in- tl £ ; ventor , licàt eas fibi retineat non committit rüm dicentium, interpr etativam voltite PM »lfhf D furtum. tatem prioris domini effe, u texgen an- L vll a eofluc in f"lblu Ratio . Nullus textus juris poteft ad- tur pro falute animz ejuss Nam contrarium mmox pra d- " l 4duci, qui contrarium afferat, pios ufüs, tum eff. ER $55 De Daminä acquü?iäone.. Eona inventa (etiam fa&à ^b itdominium. 'Sic dominus ferve (li- Refp. 4 fedula domini inquihitione ) non ftatim : ctt pater fit liber) fit dominus prolis. Ratie : Quia partus fequitur ventren. (unt inventoris ut domini , led ut poffef- foris. Proinde, fi dominus compareat ; Idem ett de foetu pecoris, de plantis, qua Lt ^ crefcunt ex fundo, antequam el: i bacur tempus præ[briptio- 3; Ratio; Quiaaccefforium fequitur fu- nis, tenetur ei rellituere; fecus , potea. Ratio : Y [ E ue ad terminum pr.æ[?:ri- um principale , ut habet R eg. Juris. 2 * nventor ob veri domini igno- Refp. 3. Per Alluvionem latentemac- Ptionis 1 tantiam folüm fe habet ut poiïbiïbr bo- quiritur dominium foli accrefcentis, non veró perpatentem, niíi dominus partis nzfidei, qua bona fides ceffat domino arente:; Sed elapío termino prz- avulíz habeat eam pro derelicta. .CO[HP fcriptionis,trmsf:rtur dominium, De Refp. 4.Infulain medio fuminis na- Vide infràin hoc quo pofïea, Ergo., ta, frabugraque ripa gqualiter diftet,e& Tra&k. Exam, 6. n. 116. communisinter illos, quiin utroque lit- T^ tore habent pra-dia ; f uni tipz funt pro- "ALeceffro, Aaitrvio, Inedificatio, pior, fpe&acad eum, cujus eft,!fundu's jl- lius ripz. Ita Juriftz. QUARO XI. Quid füunt,& quomo- do transferunt Dominium? Refp. $, Si lumenantiquo & naturali " Li. Refp.r. Acceffio eft, quà res ac- alueo reli&o occupet alium curfum , alu- W ceditad eam quz cua eft , vel bona fide eus relictusfpe&tat ad eos, quorum funt puratureffe tua, & ex hoc hintua. EE przdia propinquiora : econtra alueus duplex, una naturalis, altera induftria- de novo occupatus fit publicus , modó li. . Naturalis fit vel per nativitatem , non tranfitorie, fed longo tempore á flu-. ut patet in partu ferva, foctü pecoris, in vio occupetur. plantis & atboribusin folo noftro natis. Refp. 6. Acceffionis induftrialis regu- Vel fit per alluvionem , quz eft incre- lam fignificant hi verfus.. mentum;quod ab alluente fluvio uni de- mitur, & alteri adjicitur. . Hoc incre- Quidquid plantatur, feritur , vel in«di- Y ficatur , Iï mentum vel fitlatenter;at dum vi flumi- fi ï; omne folo cedit , vadices fi. tamen e- nis quafiinfenfibiliter uni ripæ quid de- git. L mitur & alteri 'adjicitur,- Vel fit paten- ter, ut fi impetus fluminis manifefte ab Refp. 7. Quiin proprio folo zdificat unaripipartem avellat, & alteri adji- ex materia aliena , fit dominus adificii u ciat , vel novasinfulas faciat ; vel alveum cum onere fatisfaciendi domino mate- j fluvii toraliter. mutet, Accello indu- ria. ftrialis fit perinduftriam, qua quid im- Ratio : Quodfolo inzdificatur , folo antatur , inferitur , inedificatur, inte- cedit. xitttt, Ícribitur, pingitur, &c, Refp. 8. Si qüis ex (ua materia zdifi- us , Rc(þ 2, Accellie pet natiyitatem tri- cat in folo alieno, «dificium eft illi Cs "us 566 ZTRACTATUS IIX. Examen 3. cujuseftfolum . & fi zdificaverit fciens: R4tio: Novus molitor non poteft | efle alienum , in foro externo pro fua detinere aquam in prejudicium prio- od ï materia nihil expofcere poteft, licet do- tis. ^ mus diruatur. Refp. 12. Si eä conftru&tione noyi Ratio : Quia cenfetur donáffe, vel molenudini antiquiori decrefcat frequen- temeré zdificaífe. Excipe, nifi forte tiaeorum , qui a Íportant frumentg ad & hác ratione utiliter gelferit negotium ab- x molendum, nulla fit injultitia, fentis, Ratio: Prioris molendini dominus Refp. 9. Si boná fide zdificavit ín alic- nullum acquifivit jus in homines fru- no folo, credens effe fuum , debent ei à menta afferentes , cüm ea pro fua li- domino fundi expen(æ & pretium mate- bertate riz refundi. rit peílint portare ,xquö placue- Ratjo : Quiapar non eftgut domi- Refp. r5. Sifit COnHIetudolqäi;li'iliä' nus foli locupletetur cum detrimento innocentis inadificantis. cum damno aliorum erigatur noyum molendinum , antiquiores molitores Refp. 10, Sine confenfu Principis non poffunt illud impedire , fi probent f€ licet in publicis luminibus zdificare mo- lendinum, damnificari, Non tamen pollunt im: pedire, quin illud exítruat pracise pro Ratio: Ne impediatur publicus ufus proprio frumento, aquá non ex publico f Navigationis. fed ex proprio fluminederivatà, Sedin Ug Relp. r1. In flumine proprio ac pri- his omnibus praxis & confuetudo loci lm l vato poteft quis fine fpeciali licentia attendenda eft, ! ttujf conftruere molendinum , íi per illud Plura de pradictis modis äcquirenl 1 dopm priori & antiquiori non auferatur com- didominium diei poffent, fed hac pro- IQF MC modum naturale & neceílarium molen- ^ prit fpe&ant ad Juriftas P in quibus 'fif iflühemü ;ii, quod eft aqua, &eantur, x CQM W W U fOR Wi OCit Iquiq. "T - Y2 G O - hi Pfl/']a /III i JN C S")&C d 2, Mm um ehlu Vg Wt EXÀ. "d yó1 JDe wvariis amodix .acngirez'z*aïli dominium. aawä*w«wa:wæämäw& EXAMENIV. . ") i à 4De modo acquirendi Dominium per Prefcriptionem , Pronif- * ionem, I eflamentum , Ludum d -Jz"angm,, Doenat t$ Sponfrouem h z t — Preferiptio 25 vþ&apzv. y" 'UAïR'(X)X'I. Quid funt, & quo- meliis diltinguunt, quód ufücapio þr"oe » modo Deominium transferunt? pprie taritüm conveniat rebus corporali- LII R efp.1. Prafcriptio (pro- bus, ut funt , qua mox notavimus: i ut in praienti 'lumitur) eft illa Praícriptio verótam corporalibus qquäm ( j exceptio , quz opponitur domino vin- incorporalibus v, g. juribus, '&c, Hinc dicanti rem fuam abalio, per tempus à omris przícriptio eft ufüucapio, non ta- j Lege definitum, & conditionibus ad id Ten econtra, quia prima latiüs patet. yu requifitis poffeffam. — Vel, Eft acquifi- Sicut omnis homo eftanimal, fed non e- tio dominii, vel alieni juris five realis COhtl'&. iHodietamen communiter pro 'eodem fümuntur. S x five períonalis peremptio, percontinu- ationemtemporislege definiti , aliasque 3 3. Prafcriptio legitima, feu que i conditiones requifitas. t cum requifitis conditionibüs affig- Ufucapio eft acquifitio dominii pet nandis, etiam in foro confcientiz trans- continuationem temporis lege definiti, fert dominium ab uno, etiam nefciente & nullatenus rem fuam negligente, in Vocatür veró ufucapio., quia per ufüm aliquid capitur ut fuum, alium. m 2, Intet Praícriptionem & Ufu- Ratio: Juxta communem DD. fen- capionem aliqui fic diftinguunt , quód tentiam Leges humanz etiam civiles, non folüm primafit immobilium , ut fünt vinez, poffunt mihi przcipere , ut agri, &c. altera mobilium, ut fünt pe- pro falute- L onicemmunisbona mea al- cora, libri, weftes, &c. Sed hzc do&ri- teritradam, fed etiam bono communi na communiterrejicitur. Quiaex Inftit, fic requirente;me jinvito , eorum domi- deuíu cap. in principio patet, quód ufu- nium polïhnttransfetrc in alios, & hoc capio etiam fit immobilium, Unde alii 'etiaminfoto confcientie; nam etiámin Bbbb eo o^ z 562 TRAÁACIATUS FIIL I Fxamen 4, d i g eomenmbra, uti unt cives in R epüblica , Prima : Res apta Pz"?æïiäwr;-. Prafcri- Ltj t:uentur Puccu t iud Q Cot r " Sub- biautem non pofi [ , Qqur jure divino pl * alicui competunt , ut. Jucisd & t [ jl fjino: Sed lcges praicriptionis naaxime Go Papa. ftant pro.bono communt, Ergo tenent Nec quz jure natutz funt proh ii i jità, v.g. T etiam in foro conícientis. Min. Prob. fornicatio, Nec quz jure Ciyli vel p m Ad bonumcommune maxime? conducit, - Canonico funt prohibita alienadi,v. g. Ud utlux certa rerun dominia , tranquilla a. res & locafacra ; religiofa, vel publidis irlong k &VC mgoris er- ulibus deputata, utpontes, viapublic, &ei Poiïäffio, ut. tollat: ror, nelites protra antur, ne homines Gu Nec jnra fpititualia,v.g jus dedi- Din| l in fuis juribus & tehus coníervandis mandi, beneficia conferendi, &c. à Lai- M - |u La fint négligen es: Sed hec omnia re'fþi- cis praícribx pollunr contra Ecdleliatti- eiunt. Le $ es praícriptionis , ftatuentes €OS. INec obedientia , necvifitatio, lic At -«etti tempotis fpatium L Á ro rebus inqui- Wl ] 18 &c. &t nulli quis (uþiit , à nemine vilitetur, xendis, Ergo. e tlh i^ 4. Coxditio :: Bona Hde;,id eft, credu- Di Confirim Sacr? Canones di&is Legi- busafliunt. INam utþatct ex Conci- " litas, quá quis prudenter fibi perfidet, lio Lateranenft relato in c. fin. de pre- rem , quam poflidet, etle fuam, vel fal- & V ictipï. tantüm præfcriptio-n*em cum ma- tem inculpabiliter neícit efle alienam. fiü?Rg la fide ratioxe peccati excludunt. — Ergo Unde crafía ignorantia nonfacit bonam tig fi fidem, utinec dubium , quamdiu hoc g onunt prz'fcriptionem cum bona fi- ded manet,. Licit ergo jure civili tántüm j Müm 7 «E;&ï(—ï & ireftitutione immunem eíle, licet elapfo præfctäiptioxïis termino abinitiorequiratur bona fides, & mala tddiy fuperveniat cognitio fuille alrerius. fides f(üperveniens, praleriptionem non Á ( '"Nota: Quando dammatur praícri- impediat, jus tamen civile in hoc eft cor- r tio, fermo eft de ca, quz eft cum mala rectum à jure Canonico. Undeeít Re- lstl fide, / gula2.Jurisin6. — Poffeffor male fidriulls (itg Oppous : Locupletari quis non debet rempore non prafcribit. — Exgo nulla plant KW þ cum alterius detrimento , ut habet Reg. datur praícriptio fine bona fide.. Tv Tertia: Juftus titulus, — Quid fit t Yihila Juris. Item Refpubliea non poteft in- vitum fpoliare re faa, nifi ratione deli- tulus & quotuplex , nimirum verus & n -ti, vel nifiipfa indigeat : Sed hoc fit per prafümptus, vide Exam, 2.n. 19. Ad ïc.a? Leges praícriptionis, Ergo funt inju- prafcriptionem fufficit ticulus prafuu- Ad $z. Cüptr, ptus,& putativus loco cit. explicatus. Ad hoc dico fub difin&. Id nen poffe Quandoque ctiam praícriptio bonz l Tüntgr quidem fieri privatà, bene tamen publi- dei procedit fine titulo;ut fi quis j0.Ve ia cà auckoritate, & bonocommuniíic exi- 40.annis rem poffideat , immemor ii« 4 & &di gente,ut probátumeft, li, ex quoeam pofliderecopit, . Iéem Füiqui a 3. 4. Conditioneslegitime Prafcri- eft in Przícri ptione 160, annorum Coh* "n puonis funt quatuor ? & 40. conti &ra Ecclefiam quanam ? z idläf& p ER De variis suodie acquirendi dondininm. - $163 .$. Contra »P,ræf:::ripti(menvï inqui alias, inkquibusnnm requi : ritur probatio citbona fides. Deficiente bnsdam cafibus datur reflitutio im antc- ütuli » fed fuff £itulo gftendendum eft tempus imme- grum ; Quaz nihil eft aliud, quàm quoc- dam beneficium íeu remedium juris, moriale pofic(ïï;qnis , quod tempus eft, quod fa&a przícriptione relinquitur cujus initii uulla extat memgxia, etiam riori domino , ut judicis auctoritate apud feniores. D r t l 14 ftinum feuin Teffio , & qui- poffit reftitui in flatum l Md Quarta Conditio eft , Pol lii ffz. den 4ten n d oore legitimo continuata. INam dominium & poiïciïïonem rei at Unde in tali cafu , qui prafcripfit, tene- ita habet Reg. 7. Jutis in6. —.Sine poffef- Quid tur reftituere po& Íententiam latam, . ffeue prafiriptio legis non procedit $,6. Contra Praícriptionem, etiant & quotuplex fit pefieffio , vide in hoc -"Araát. Exam. 2, n. 20. longiffimi tem peris, reftitutio in intc- r us Tempus Praíc riptionis eft diverfum grum conceditur Minorennibus, uti & Ecclefiiis , Hofpitalibus, aliisque piis Io- pto diverfitare rerum. Res mobiles, id cur cis, quz in. favorabilibus zquiparan eft. que loco moveri poühnt, v. g. pecu- niz,veftes, naves, animalia, &c, pri- cum minoribus & pupillis. Majoribus vati hominis vel cujufcunque Ecclefiz, autem hoc beneficium non conceditur , nifiexcaufa, quam Jndex legitimam e- etiam Romanz , cum titulo przícribun- türtriennio; fine titulo 30 annis. Res ftimaverit, qualis v. g. eft, fi legitime conftet , quód quis propter abfentiam )u t immobiles, fzu quz loco moveti non poffunt, &tpradia, domus , ceníüs,& causá Reipublicz vel Studiorum causá, redditus annui, beneficium, officium, &c. p-ïæfb-riptionexh ]icis com;&a—cionc interrumpére non —potucrit. c, fifint privati heminis , prafcribün- tur ro.annis inter pfæfentcs, & 10 an- Hxc de Prafcriptione Theologo fu£- uis inter abfentes. Prafentes cenfentur, ficiant; plura videantur injær.iüisf ( qui domiclium habent in eádem civita- li te vel Provincia: abfentes , quiin diverfa H Preonziffit, l. Provincia vel remota pa: te ej'isdem Pro- Nullo titulo interveniente res QUAZER OIL Quid eft, & quohxo— vincia. un 111 sE T. do peream cransfertur Domini immobiles. privatorum praícribuntur LT s5 . Promiílio et deliberata 3c- annis. Ad præ(cribenda bona immobilia & fpontenea fidei obli Ü gatio, alteri fa- cortra Ecclefias aliaque pia loca requi- &&a , de re licita, poffibili,spfique gra- I tà. J runtur4O. anni Contra Ecclefiam R o- manam 10j. annij, — Contra ordinem Dicitur d—eliäemta, id eft , fa&a fcien- id eft, non S. Benedicti 6o0. Mendicantium, & «o- ter & volenter ; & fpontanea , extorta metu vel fraude. Dicitur 2. y n rumquicum illis participiant, juxtaMo- jo tum quia lianam & Leffium , 1€0, anni. fidci , id & fidelitatis obligat m fir- per hoc differt à proyoliw n t :niíft- Bbbb z m H 5,64 ZRACTATUS VIIL. Examen 4- miffimo, quod NB, ne confundantur Dixi z.. exteriàs fatta. Qn;a ex mere e promiffio & propofitum , uti fzepe con- interna non oritur obligatio , ut dicetur di, fundi folent à fimplicioribus ia materia oftea;. ^ d voti. Tum etiam quia fine animo obli- Dixi 2. férib fatla. — 1 gliä*vpromi;lïow andi promifífio eft nulla, càüm obligatio: jocofà. non ligat. fit de intrinfeca ratione ejus,. De ficia Dixi , 4cceptate, N 'am quamdiu non i romifflone Matrimonit dieetur alibi. eft acceptata ,. poteft 3 promittente re- Y Proinde confideranda eft intentio pro- vocatri ,, & in nullo foroetiam confcien. mittentis, quz Ííi folüm tendat.ad pla- tim, obligat, Poteft autem acceptatio [ cendum promiffario , vel adfolüm often- fieri ; non tantüm per ipfum promiffa- lt dendam animi promptitudinem , non eft riam prafentem , fed & per alium ejus. lj romiffio; Si veró intendat fe obliga- nomine : imó interdum filentium pue- b xe , fed promiffüm non implere , fubfiftit fentis flat pro aceeptatione ; cujüs inten- t promifïïo & obligatio. tio acceptandi probabiliter colligitar ex. Dicitur 3. derelicit4,. Quia nulla po- fienis& circumflantiis , ut verum fitil- igviirä W] teft contrahi obligatio ad peccandum. lud ,. Qui tacer. confentive videtur.. Lictt D Unde eftregula juris : Immale promif- ergo. oblipatio promiffionis fimplicis Htne fis fidem. fervare non. expedit. De quo lura in R. 3. pro caufa directa: refpiciat folam volun- Iubc tatem promittentis , attamenacceptatio i Dicitur 4. de re pefpbili. Quia ad im- promiflarii eft conditio ffne quamon. - Et: We poffibile nemo tenetur. Ethoc verum licét hac promifTio gratuita non fit de P?ïïeu. eft , licet res fiat impoffibilis poff pro- genere contractuum. mutuorum in lioc üm [ miffionem, Imó etíi maneat a;iqua enfuü, quód fit alicujus datio & rect- Titti poffibilitas, íi tamen ex rerum vel cir- ptio, uti fantemptio & venditio; bene "n cumftantiarum mutatione tanta feinge- tamen in hoc feníu , W , quód. rc&uitat uv ratarduitas, ut eá pramifsa promillor triusque confenfum.. T W non promififfet ,. vel cert& eafum: hunc Ratio patet ex jure nature. Nemo Mm excepillet, non obligat. enim folà fu$ voluntate poteft facere nonqua Dicitur $. grat« promiffario; Cüm quód' res. fuà pertineat ad alium fine . lg enim in ejus gratiam promiffio fiat , fi ei confenfu e jus, quia aliis alterum invi- lt 1 ingrata velnociva fit; ceffat obligatio.. tum poflet facere fuarum rerum domi» Droniy x 2. Promiflio fimplex feu mere num , quod eft contra lumen . naturz, n li ratuita ac liberalis , homini exteriüs fe- cüm non poffimus inviti & nolentesac- tini riüfadta, & ab eo acceptata obligat in quirere dominium alicujus tei. iy ( f conícientia ;; & talem promiffionem non Excipitur 1, Pollicitatio feu promif: fervare, elt peccatum mortale' exgene- fio ( idem eff de donatione) fadia piz u HO " £c füo*. €aufz, quz non requirit acceptationen Ratío: Ratio —naturalis € &at , fidem à] T0 promiflarii vel. donatarii fed acceptatur DAT etiam hofticffe fervandam. à Deo. Excipitur 2, Promiflio fatta ClVie i üh[lsat E D£ varite modis acquireudi dominium. 565 "n civitati, circa quam jure Civili ftatutum reda&taeft, inconfcientialigat. lta ha- eít, ut non poffit revocari , licét non- bet probabilior fententia. -Ratio1.p.. Àd peccandum non po- dum fit acceptata . vel videtur acceptata " teft dariobligatio: Sed fipromiffio füb abipfa Lege feu jure. Dixi 4. ex genere füo,. Quia in indivi-. conditione turpi obligaret ante imple- tam conditionem , daretur obligatio ad R duo non implere pro&ni[ïüm ,poteft effe veniale, (i nimirum tes fit levis.. peccandum. Ergo, Min,prob. Quia QUAROTIL Promiflio facta füb proximum inducere -ad"pcccandum , eft conditione turpi , obligatnein confcien- peccatum - Sed proximus fic inducere. tia? Y turadpeccandum, nimirum ad implen- LIV, Ante R. Not; Non quæti'hïc dam turpem conditionem , v. g. fornica- tionem. Erco. de promiffione rei turpís &illicite ; cez- n Ratio 2.p. Promiffio dere licita,, fà- tumenimeft, hanc impleri non debe- re, licét juramento fit firmata. — Quia lutinon nocivá , nec majus bonum pro- fides & juramentum non debet effe vin- hibente eft fervanda ». Sed in praenti culum iniquitatis : fed queritur de pro-- ett calispromifïio. Ergo. Min.prob. milfione rei aliàs licite , v. g- pecuniz, Meretrici poft ufüm corpo';is dare peeu- fed füb conditione turpi , feu ob turpem niam, nomeft res mala, nec faluti no- caufam , v. g. fi mecum fornicatus fuezis. cet , Quia tunc non datut (ut füppo- no:j intuituaut ex complacentia peccati u Et hec promiffió adhuc eft duplex: U;l.la:. perlegem prohibisa , ut quando non fo- (de quo fortt jani peenitet) Sed ad fer- j o jf * fl lüm opusmalum, pro quo aliquid pro- vandam fidem datamr, vel datur meré ratuitó & ex liberalitate , & conditio mittitur , eft Icgc prohibitum , fed'etiam eft pnohibitum' pro. eoaliquid dare,. vel turpis habetur pronon adjecta, Ergo. du&" " zecipere, ficut eft prohibitim, ne aliquid Hinc L. idem, ff. de contra&t. ob turpem Ü i d caufam dicitur ; Meretrix turpiter. facit promittatur veldetur judici ut injuft& judicet. Et de hac promiflione etiam: quàd fit: meretrix , fed'nen. zurpiter. accipits, (Aito non quaritur, nam deea res pet fe cla- cimn. fit meretrix. raeft, Alia eft per legem non prohi- "Oppono : In. fudicio non datut actio bita; ut quando opus quidem ef lege contra talem promifforem. — Ergo non 'L prohibitum , v. g. meretzicium , vehefi- obligatur folvere, t» If ciui1,&c. mon tamen eft prohibitum Difting. Conf, obligatione civili ,. conc. , Naturali, ortá ex natura promii- aliquid dare ratione talis operis fecun- i düm fe fümpti, v. g; meretrici ratione fionis oneroíz, neg. conf.. P lafciviusüscorporis Etde hoceftfer- QU/ERO IV. Pro miffio vel Donatig ino. Hochnotato.. obligatne: i mere interna , homini facta; . Promiffio íub: conditione turpi,, in conícieritia , transferturqrue; P er ca.m-. « antequanv conditio redigatur i a&um,, Dominium 7 f u aon obligat : poftquam veró: in.a&um r I x Pro- J $66 ZRACTATUS VIIT. Éxamen &. miffio a&u non. ., .LV. x. Probabilior eft fententia id plus lig.etquam 5napïq megans, & ultra afferens , quod talis propofitam, »tomiílio vel donatio poHït àpromitten- LVI. Oppono z. Pröp-tcrquodünum- te celari ac revocati adlibitum, Ita S, quodque tale , & illüd magis tale, utha- Thom. infrà q. 88. a. 1. in c, dicens . bet axioma : Sed promiflio vel donatio Promiffio qua fit ab homine homini,non externa obligat propter internam , quia poteft fieri , nifi per verba, vel quacun- voces funt figna eonceptuum. 'Ergoin- que exteriora iïgna ; Deo autem poteft terna magis obligat, fieri ptomi(ïïo per o lam interiorem co- 2. Sinon obligaret , ille promittens o gnitionem , qnia ut dicitur r. Reg. 16. revocando fieret mendax. — Prob. Quia mentalis denatio vel Homo videt ea qu& parent, fed Deus in- premiffio ef guæ- j tuetur cor. Hzc ibi. damlocutio. Ergo. tij .Ratio : Promiffionem ac donationem 3. Solo actu interno, quo quis non. ]i iner? internam celando , aedonatario vel vult ampliüs rem habere in bonis fuis, b amittitur dominium vel promiffatio non manifeftando , aut eam polïelïip tel. revocando, nulla eis fit injuria. Ergo Ergo & transfertur. : l Ad t. dift. min, $i fimul ant, conc. poteft celariac tevocari. Prob.ant. ubi non eft jus, ibi non poteft efle injuria: min.,fecüs,neg,min. Etdiftfimiliter- [v g'f o vel do- Sed Guamdiu interna promilr conf. Non ergo folus conceptus obligat, j patio exteriüs non manifeftatur, ille cui nec folàm externu m»*ügn um, fed utrum- N eft facta, nullum habetjusad rem..— Ergo que fimul, & unum propteraliud ,ficut Min. prob. Ubinon eft dominium, non voluntas interna fit cauía obligationis, & manifeftatio externa fit conditio fine eft jus ad rem: Sed per a&um mere in- ternum non transfertur dominium reiin quanon; uti&acceptatio. Siergo pro-- miffariusíit abfens, vel fi prafens , fit N alium,hominum. -Ergo. Min. prob. Omnes Jurisperiti ad translationem do- tamen furdus , vel non audiat, adeoque f minii requirunt ac&ualem exhibitionem nec per fe , nec peralium acceptet, licet lin & acceptationem rei: Sed illa eft a&us ad(int teftes qui audierunt, nulla otitur exteriot. Ergo. obligatio in confcientia , fed poteft reno- f Confirm, Homo ex füa naturá con- cari ante acceptationem, f ftat corpore & anima, . Ergo fua opera Ad 3. neg feq, Mendacium enim ef dCï | non potc& cum alio homine comuni- falfa vocis fignificatio cum intentione & 1 care, nifi modo conformi fuz natura, fallendi, quod non eft in prafenti,, quia UFO]M nimirum , mediante corpore & actione promittens utitur jure fuo , quo/acce- Quf externa, Íeu per voces & figna fenfibi- ptatione nondum fa&ä)/ a&us fuos revo» ( lia. care poteft. i Ex quo fit, quód in ordine ad homi- Sed quid , fi promittens vel donansä- DT 0 d nem /de Deoeft difpar ratio, ut patet &um internum firmalfet juramento ? Jj n Di(?; k Mu Qu ex verbis $, T/hon.x, citatis ) intg:ma pro- * E 567 De varie modis acquirendi' dosminium. Dice ,'Tunc teneriit iconícientia,non — promiffione; hac eninr folüm obligat ad [ D tione ptomi (Itonis; . dvijuramentiob | dandum, donatio veró a&tu dat, füppofi- Nominisin teftem — tis omnibus requiiitis. Xeverentam. divini ü Ad hoc enim Íüficit , quód , 2. Donatio varit dividitur. r, Alia yvocau. l a&us fit licitus, licét non obligatorius, e(t ftridte (umpta qua eft mer? gratuita, Quodverum € & Lt licet Promiiüo fit per & absque meritis donatarii, de quà ante. b vin k * extor v. g. incafü quo quis la- Aliaeítlatefümpta, qua etiam vocatut remuneratorja, lupponens debitum gta- ttoni morte: nminanti Promittit 100o.flo- N titudinis, ex quo 1nclinat ad retribuen- renos. dum benefa&ori juxta menfuram accep- Ad 3. zimó cum Serrá neg. ant. eft- otelt a&tus ille internus. ti beneficii. 2. Alia eft donatio, qua que paritas, & p fitmortis caufasalia inter vivos. Prima. etiam ad 1 ibitum revocaris 2. iNe g. conf; i . et: Qu 2 a plus requizitur ad - - involuitrefpe&um ad mortem, & Íolüm. Difpari acilius enim elt pofteam vült rem eífe alterius, adeoque unum .qu;ïlm ad alterumt pendet feu fufpenía eít usque ad mor- aliquid definere elle, quàm incipere elle, : Nam incipere ei- tem Donatoríis, & licet ante eam pollit yel prodüciin altero, tevocati , attamen per eam coniirmatu?, feet de genere bqporum , bonum autem O$5 OSs fit j id. Altera, fcilicet Donatie inter viv eft ex integra cà $ Q ple FM g vide im ràin materia de Voto line cogitatione velreípectu ad mortem; Íeu cum quis ita donat , ut etiam fe vi- on aramento. vente velit rem.abfolute etie alterius, Et eft iterum duplex, una conditionata ,. — Denatie. qu& dominium non transfert,nifi condi- QU /ä'?. O. V. Quid & quotuplexeft ? tone impleta. |Alia abíoluta,feu pura ,. 4 x v 1T Donatio definitur , quod quz conditione vel modificatione non il Rn55 afficitur, & hzc ferio exteriàs homini 4l U^ fic datio liberalis, irreddibilis , compen Atio- L Rein uon intendens- fa&ta, & exteriüs acceptata ( 1 res per traditionem apgtehcndatur)&atim trans* Explicatur : Ad Donationem pufam * : fert dominium, fimplicem & gratuitam ( de qua hic eft fermo?) tria requiruntur. 1. Ut quis z. 2. lllifolüm libere donare poffunt det eá mente, ut velit rem ftatim fieri qui habent dominium bonorum , & fi- accipientis, |2. Ut in nullo cafau velit muleoruüm adminiftrationem cum facul- tate alienandi. donumad feteverti. 3. Ut ex nulla alia caufa donet, nifiut liberalitatem exer- R4tie : Donatio Ípectat ad regimen ! ceat. Propter primum Donatio-eft r & difpoütionem bonorum : Sed hanc d 1 ifd 87 abent dominium ( beralis: proptet fecundum eftirreddibi- habent folüum ilii, qui fimul cum adminiliratior e. .E Lit MO lisz proptet tertium y compenfatio-nem r',guod ad r G itutio- gon intendit. Ex quo feq tionis $ nem teneatur , qui aliquid accipit .a".;« I — , Exquo ï&ï?t differentia Dona » | 5 6:.8K X ZRACTATUS VIH. Exanen 4. lis, qui &en poffunt -donare : qual'cs S dotem à para quod eft juxta l'&,,pkma; y unt; I dos. Indedi&a funt þa'raphgrnaliafbg. ! . Infantes, furiofi, & amentes, na, ea, qua habetuxor prater dotemun. [ al 2. Quinon habent adminiftrationem decunque, Inquibusdam tamen locs bonorum, ut fünt mafculi ante annum t non habent locum, ubi ex cónfuetudine 14. & fominz ante 12. qui funt anni vir omniabona immobilia mulieris redi- il pubertatis, pitin dotem, & omnia möbilig füntcom- W munia, Hacille, 3. Prod igi, non folàüm qui 'jam' ha- qU bent euratorem à Pratore vel Magiftra- Bona dotalia À Germanis in (üa vet. .90 tu pofitum, fed & quibus ( curatore eis nacula vocantur Da8 .feutatf - Guit; 4l " nondum dato) rerum fuarum admini- pataphernalia bag guegeóradte Gurt/ : at ftratio. eít interdicta. tutj quia exconventione & pactis conjugum 4. Filifamilias , etfi (int puberes , hi dependet, quantum uxor in dotemdare qud enim fine confenfu expre(io vel tacito & maritus accipere velit , quivicillim g, ALCE. fíis nt, nii de bonis patris donare non po ^ uxóti promittit certa bona vel certam caftrenfibus. pecuniz quantitatem doti uxotis pro- $. Minores25.afinis,qui de fui bo- portionatarm feuzequalem, qma germa- AUL ? al nis (quz nec caftrenfia nec quia cafiren- nic? vocatur pie QBiöerlag.' - Vcrüm 4 fia funt ) donare non poilunt fine con- «qualiras : jlla per confuecudin»an : ol fenfu, laltem tacito Curatoris, qui tunc fublata. AX a eft, quando expendunt juxta menfü- Licer xei dotalis dominium naturale, V Vi ram fuzconditionis& facu'tatis, prout & quidem fopitum, maneat apud uxo« folet concedi aliis paris conditionis , [ lm rem, ut poftea dicetur, adeamquepit- Ípe&atà quantitate Patrimonii , fplen- 10jure redeat mortuo marito, domini« Cnlh l dore natalium, causà donandi, more um tamen ejus civile eft penes maritunm, Wi t batrie, &c. Videinfrà Tract. 9. Exam, qui etiam fgtl&us 'ejus propter onem Nl Ti N i 3-n. 36. de furtis filiotum familias, matrimenii pleno jure lucratut; potett-" . 6. Religiofi tam Superiores quàm ue pro te dotali contra quemcunque qui D fubditi donare non fo(flunt de illis bo- poflefforem fuüo nomine inftituere rdi at Lyj nis , xguoru' n .n/on funt «d011?i11i,* De quo vindicationem.Secus eft de paraphernis, fuprá. de quibus folim uxorio nomine & tat- rihOCP 7. Uxorum donationes quod concer- quam procurator agere ,potc'&. J nit, Nota uxorum bona alia efíe do- Ni ergo conjuges aliter intef Í& con- dCPfe talia , quze nimirum ab uxore vel alio i In G venerint, aut loci confuetudo aliter ie- dantur ad fuftinenda onera matrimonii : Tyit dwal rat, bonorum parap'hemalium ,&quz alia Paraþh'ernalia , qurz nimirum uüxor ex eis comparavit , habet uxer'plenu-m At f rater dotem accepità fuis, Hecbona perfectum dominium , nonfolàm dire- hmm) li - Sylvefter explicat dicens: Paraphernum &um , fed & utile ut dictum eft fupïä in t ]i uïfua hoc Tra&, Exam, 2,1,22. R. $ 4) u- five paraphcrnal.e di&um e&, quati jaxta z / Qu ^ N / Plc EE " De wariis modis acquirendi. dominiiam. $63 ! lenum dominium acliberam difpofitio- nituz congruat, fiat ergo hoc molo, do nem habet quoad-ea, quz fuperfunt ex tibiut faciaseleemofynas, & donss tali certà pecuniz Summa à Marito acceptá veltali, daboquetibi , quoties opus fue- h adcertamufüm , vel faniliam aut p.ar- rit$ fi ego illis dem, & tuiisdemdes , Hoc enim l tem ejus certo tempore fuftentandam, duplicabuntur fümptus. nifi forté maritus dederit eá intentione , maritus poteft ; ficut uxori poteft eme- ut fibi reddat quod füpererit, Czterüm te veftes & alia neceffaria. Verüm cüm uxor non fit ferva fed quoad bona dotis & patrimonii , uxor quidem retiniet dominium dire&tum, fed ij z fociaviri, poteft adhuc aliqua modiea adminiftrationem & ufümfructum habet infcio viro expendere; nec eft cogenda Ü * Mi maritus, Idemef deiis, que durante ad petendam quoad hoc licentiam, cüm matrimonio inter fe acquirunt, faltem l N idem videatur pertinere ad decentiam MW quoad dimidiam partem, nifi fit alialex ftatüs, Lt patriz, vel aliter it ftipulatum, Similiter po'tc['c uxor fine cxprcïra ma- y Loquendo ergo de bonis uxotis , quo- riti licentia ex dictis bonis expendere ad rümadmuinittrationem Maritus habet, E impediendum aliquod damnum tempo- poteft uxor fine expreffa mariti licentía ralevel fpirituale familiz vel viri, v.g. ut n u facete eleemofynas & donatienes mode- Deus eumilluminet, dum videtut pre- ii rate, feu in ea menfura, quá eas facere fo- prie falutis immemor, Videinfrà Tra&. lent.alie feeminz ejasdem conditionis 9, Exam, 5.n.36. de furtis uxorum. & ftatüs, attentà fimul neceffitatejabun- dantia, & onetibus familie Ratio eft, quäc fuprà. Jmci Ratio : NNam iniis maritus non cen- Poteritnt uxor (idem eft de marito ) fuis parentibus aut filiis ex primo thoro Íecur ratiomabiliter invitus 5 quia per gmf;*: natis moderat? fübvenite, non folüm f Matrimonium fe obligavit ad honeftam uxoris fuftentadionem , que hoc videtur exireme, fed & figraviter egeant? »ï,nf'a includere, & cenferetur ea computáre , Dito: Sicutuxor potelt juxta fuum ht ftatum ex bonis communibus facere e- u^ qui pto uxore honeftam alimentationem Q ; taxatet. leemofynas competentes, ita poteft ea ia t g LVIUT. Quid f vir, fciehs, pofitivt uxo- unum congregate , ut det confangui- UP ji tihoc prohiberet ? neis, qui indubi? exteris funt praferen- di, ut didtum eft fuprà de eleemofyna, Si ]v'(] "lu* j J Dico : Non potlet uxor tales expenías [ facere, fi vir ipfefaciat cales donationes, autem ultra hoc eis velit fuccurrere,face- f EI P. g j p & incafibus füfficienter prowideat. v Obb re id debet ex (uis bonis paraphernalibus, " Sivir dicat uxori: Egovolout ex noftris aut aliis quorum liberam adminiftratios 1ot bonis fiant eleemoíynz juxta noftrum nem hàbet, l ftatum ; Item volo, ut tuis amicis do- QUJERO . VI. Quid cenfes de donà« jf nes jaxtà tuam conditionem, egoaurem tionibus inter cenjuges? Item inter pa- rentes & liberos? i tüv ..'f?;rio, quantumttatui noftro & condities Nota. wl , 1] Ccce j " zi* fRACTATUS FIHL Examen . | LIX. Nota, Donátionem effe vali- guftz, Rex Regisz , vel quivis fapre- € damidem efle, ac eam non poíle revo- mus Princeps Uxori, & econtra, Nam carij tunc autem pmïcipuä revocarinon donatio inter Conjuges jure naturz va- oteft, quando -donatarius eft fui juris, let, & folüm eft prohibita lege politivá, ä nec fübeft donatóri, nec civiliter eít ali- per quam Principes ad donandum inha- 1us, Hoc netato. biles fieri non potfunt , vel cettt in ea .quid in t : Donationes mere liberales con- difpenfant, — Plures cafus vide in Juri 3: 1. ftis m intet Íe ( fi ex iis una pars fiat. di- jugu tior & altera pauperior ) jure communi . 2. Donatio à Patre fimpliciter feu mere liberaliter facta filio nondum e- fuürt invalidz , & ad libitum donantis [ revocabiles. — lta patet ig jure. Exceptis mancipato eft invalida, pro hlibituk patris iibusdam cafibus. revocabilis, Ita jura. qL Ratio fic tatuendi fuit, ne nimius a- Ratio ftatuendi potuit fuiffe qua fu- fLrnf xior conjugum alterum | redigeret ad prä, nimirum ne nimius filiorum amor tfl:m aupert atem, & ne difficultas donandi , parentes depauperaret aut hac donauo ab altero defideratz ef- foret cauía criftis odii inter xipfosi vel ac denegatio rel fet caufa odii & iníimicitiz. etiam inimicitiz inter ipfos fllios, fi lint. t | Dixi in Refp. Denationes mere libera- plures, dum uni plus donareturlquäm alteri. * LU les , quia alii contractus, v. g. venditio, Ratio 2. QtLanxdiu;Hlitxs non efteman-. &l mutuum,pcrmutatio , &c. inter conju- Ciþatus fed adhuc füb poteate Patis ls ges fübíiftunt, modoó id faciant de rebus It conftitutus, civiliter cenfetur una per- fibi propriojure applicatis. £m Cafus excepti funt. 1. Si intercefferit Íona cum patre , adeoque donando filio ibi jpfi. Ergodonaþip aj divortium , quia reconliationis causá cenfetur donareí 258l Ut non eít valida, fedad placitum revoe F litig maritus validà donat mulieri, lis. V.gllz infinuatum eft, una pars exinde non fiat ditior &altera pauperior, ut fi maritus Dixiin Refp. 2. fimpliciter & mec l- m f enim fiat ob legiti- legatum fibi delatum, nondum accepta- beraliter . fattas À mam caufam ftatim valet, v. g. l.SidO' fti tum relinquat uxori, vel fi douet aliquid natio fit facta in dotem ad nuptias, Y 2* atj ei ad fucos & unguenta'aut ad dandas ingreffum Religion is, vel ad re demptio- dOn; eleemofynas, 3. Donatio facta conjugi confirmatur morte donantis,(ic ut here- nem c*aPtivi-taci-s. 2. Causá Studiorum; ] des eam revocare non poffint. 4. Si uxor vel liberalium artium aut honefti p! üü]fl fingu- Üeri donet matito causá honoris aut dignita- cii, 3. Causá remunerationis o laria merita & beneficia à filio patti & tisobtinende. . Si donatio fiat causá h, lata ; potiüs enim tüun c fünt eXpen'« 'ttonjh remunerationis vel compenfationis, utfi Excuufa miliiz Maritus fenex Uxoti juveni;vel Ingnobi- quàm donationes, 4. i ifjgrfll lis Nobili donet ratione joventutis vel armatz vel togata, ut fi pater donet 8O PZ(Iln!om [le » ad obtinendum gfadum vel hono Kj quia NNobilitatis. .. 6, Si Ipu—Perator donet Áu- qum J» A [ N & Es fvro De variüis mozlu Mquz'ränd; alomz'nium.- alis donatio efficitur c;zjhen./z"savel tüm comparant, non minüsac per do;em ' quia t in quo filiusfamilias habetur pro vel donationem ad nuptias. quef , QUARO VIII. Eftne certa quanti- Patrefamilias, habet que liberam difpo- a «. Si Patet tas, ultra quam donari non pollit? fitionem , ut fupra dictum., á LXL z. «. Donatio mortis causá nos ufumfru&um quem habet in bonis ad- d ventitiis filii, ei condonet. eftreltrictaad certam quantitatem. Ratio: Quiaeft fpecies ultimz volun- - W QUJERO VII. Eaqua Pater donavit - tatis, & ad placitum revocabilis. filio, (untne poft mortem Patris corfe- x:. 2. Donatio iüter vivos, absque in-: zenda in fortem feu divifionem haredi- tatis? finuatione Judici facta à privato ad .cau- j LX w.T. Affirmative, fiDonatio fàm profanam , non debet excedete ; co. (olidos, fi fimul & femel donentur, Ita fimplex facta fit filio emancipato , ut pa- H juras quod videre eftin Juri£is , qui per tetex L. fi liberis Cod, de collat. Siergo $co. folidos hodie communiter intelli- tali filio donati funt centum imperiaies n M pgunt f00. aurcos feu mille imperiales. poiïimt alii filiiex hareditate etiam fibi Ec Ratio (tatuendi fuit periculum praci- applicarc centum irmpex'iales & po?cc.a pitantie & ja&turz bonorum. &qualiter dividete. Dixi r. absque infinuatione , quia cuna. » & 2 Negative, fi donatio fimplex fa- : illa fubüittit , licét excedat. &a fit ilio non emancipato , ut patet ex Dixi 2. 4 private. ; Nam donatio à h L. penult. Cod. de collat, Quod tamen belli Duce fa&ta. militibus fubfiftit fine [j intelligendum eft, nifi pater voluerit , ut infinuatione, Idem eft de donatione facta 4 computaretur in fortem , vel nifi frater [0 ab imperatore ,. & aliis di [o, nitate quafi ( autíoror id exigat., eó quod & ipli do- Quiaindignum ef- Regalifuigentibus. nationem (ive fimplicem five ob caufam, fet; eorum liberalitatem tam ar&tisftrin- ] v.g. propter nuptias vel dotem confetre gere terminis. ceneatur ad divi(ionem, Dixi 3. ad caufam profanam. — Subfiftit & 3. Si donatio fa&a fuit ob caufam, - enim donatio $oo. folidos excedens,fi fa- g " etiam cft conferenda in fortem hzredi- &a fitad piam caufam , utpote in ordine y taus , juxta cit. L. at [iberis. nifi forte ad quam nemo cenfetur inconfulto a- donans exprellerit , velle fe, ut filius vel ere, ;fntur. Nam exci- filia hanc partem przcipuam haberet: ita — Dixiq. ff fimul don D tamen, ut non diminuatur Leg n itima aliis 1 piturfi donationes fiant diverfis tempo- liberis debita, ribus fic ut fimul fumptz di&am íum- &.4 ldem eft dicendum de aliisdo- mam quidem excedant , non tamen fin- j J" nationibus, quz fiunt filiis vel nePoti'bus ulz. l][ ad ingreflum Religionis , vel intitulum Ratio exceptionis eft ; Quia tunc nog ( atrimonii ad fufcipiendos.facros Ordi- efttantum periculum pracipitantia & j mes: quia etiam per eas iïaþihem fibi fta- jac"turæ. Cecc à $ed Ü ] 5 [143 ! Nüsiseso $72 J SRACTATUS FIIL Examen 4 Sed, die imibi ,Donatio dictam fummam LXIIL z. z. D'onatio.qnæefï mor- excedens,vitiaturne in totum , velíolüm tis causá, poteftad libitum revocati ob €n fecundüm exceffum illum ? peenitudinem , velobevafion em pericu- li; ob mortem donatarii. H T65 Dira , vitiari folim quoad exceí- r fis füm, Ratio: Quia in hoc differt àdonatio-- Ratio: Inillis, neinter vivos. —quæ fent feparabilia , Et fic intelligiturillud: des regulariter utile per inutile non vitia- Voluutas boninis eff ambulatoria. tur. €.2. Donatio inter vivos liber? fadta, j QUJERO IX. - Quid judicas de va- & traditione perfectá per fe revocatinon he loredenationis omnium bonorum: poteít bene tamen per acciden LA c z ác in ;cf- Qu LXIH. z. Donatio omnium bono- tis cafibus. n süm tam praientium quàm futurerum Ratio 1.p. Quia peir- eam a&u trans- i inter vivos non eft valida, nifi fit jura- fertur dominiumrei donatz in donata- Mi mento firmata , vel fa&ta ad pias caufas. rium , quem donans, ut talis , -ezï. fpolia &Mw Prüna pars patet ex. L. flipulatiu boc re non poteft. : WU D snodoconcepta. EcRatiocfl : Quiailla do- Secunda pars declaratura mgnam;ïa: c- fus lg natio eft contra bonos mores, quia aufert Et hi emergunt vel ingmtitudhïe Lor facültatem teftandi, quam tamen decet donatarii, vel ex. prole fufcepta; vl elfe in Republica beneordinata. . quia eft donatio inofiicio"fa, ut Jurittee Dixi z. e»futuroruns fi enim folüm fit vocant. li Ju g prafencium, eft valida, quia manet facul- Cafus ex ingratitudine donatari funt 'tas teftandi de futuris, li Ideim eft , & fibi quinque: z.eft, Sidonatarius dofiatori inferat K aliquid.de bonis vel faltem ufamfru&um A xefervet. impias manus , id eft, nen fine mort Kíng Dixi 2.inter vivos, Si namque fit dona- culpa. &t C tio mortis causá , fubíiftit , quia P?te& ad 2. Si ei inferat atrocem injuriam fcïfi E libitum tevocari, contumeliam, P j v Dixi3. vift fit juramento: firma. izz ; hoc 3. Si bonis .ejus inferat grave dam- QU g enim fervandum , fuprà diximus n.46. mun, g p vifi fit contra bonos mores, vel in alte- 4 Velfiipfi periculum vite Rruat, li zius prajudicium, 4. 81 n.o.m.—iïmpleveri:conditionem lo« QIUIS Prc Dix 4. zifi fit ad pias caufas. "Tunc nationi o.ppoiï tai, O. mïmvaliäæ e& , euam absque infinua- . Sextu cafum addit Sylvefter & alii, ([Ol]fm ! tione. nimirum fi donatarius domatorem ma- Ms , Ratío: Quia juscivile opera pietatis gná paupertate preffüm füblevare nolit. hu r & coufilia Evangelica non poteft impe- Quod obfervent fimplices qui omnia lu2 [ &tj dire , nec caufis ptis pra'judicare. bona donant liberis à 4 q-mbus "Poafïj? 5; i d Jitis QUJERO"X. Denatio libere facta ten þcgliglmcqn t pa&c&nc mvoz;rïä h [ i :CUml: -— 373 De variis maodis acquirendi dominium. Tn his cafibus donator- habet jus revo- táconditione, nift proles faperveniant. €andi donationem , licet fit acceptata & Nemo enim przfumitur velle extraneunz xestradita. Sitamen,quiinjuriam Pail. praferre proprie foboli, fus eft, taceat. videtur condonare. Sed. quid fi donatio fit fa&a Ecclefie Hoc jus tevocandi tranfitne ad hare- feu piis caufis, & fuperveniant proles, f des?- faltemi non fubfiftit in foro confcientiz ? - u Dito,, quód non ; quia eft perfonale. Dice, derigore jutis non revocari, nifi limc contra ingratum donatariuny ab q;mad: fingäeinentum Legitimæ. haredibts donatoris nompoteft imftitug Ratio, Cuia. Ecclefia cenfetur jure quetimonia, ficut nec ab ipfo: denatore Bliorum, Auth.. f/ qua malier. C. deSS. T contra haredes donatarii potett 'mo»vent Ecclefiis, - Itemlicét donator non pre- a&tio ingrati. fumann(" proptiz fobolt preferre extra- Ratio: Quia eff unaexiis que defcen- neum , benetamen D'eum(cui primarió) dunt ex deli&to, & non tranfeunt ad ha-. "acanimams, pro €ujus falute donavit ad xedes delinquentis , nifi lis fuerit conte- piascaufas. Ergo. flatacum delinquente ; tunc enim lis pe- teft re Opporie : S. Aug. in cap. fin. causi 17. u peti, quatenus pe:zvepäa ad hz- q. 4. relatus refert factum S. Aurelii Epi- zedes. Ícopi. quiobfüpervenientes liberos do-- j Hoc jus revocandi habetne locum in donationefa&a Ecclefiz * natoti reftituit id quod Ecclefia donavit. Et fubdit, quód potuiflet quidem retine- s Dito, nom pofle revocari ob Pralati re jure fori feu externo , fed non jure poli vel Capituli ingratitudinem. * * feuinterno, Ergo. EI - Ratio Tum quia regulariter delidiunt 1056 erfonz non nocet Ecclefiz. C. deli- Ad hoc R.S, Auguft.Toqüi de obliga- LU étum, 67. de Reg. Juris in 6. Tum, quia tione honeftatis vel charitatis, non veró juftitiz ; de quà eft hicfermo. . Unde il donmatio ceníetur fa&a non intuitu u dixi. Nenrevocaride rigore juris.. Simile: þezionatum ,fed ex pietate erga Deum , qui nunquam eft ingratus , fed liberaliffi- eft de obligatione liberorum quoad de- a imnus remunerator.. fpo'nfatio»nem 3 parentibus factam. Cafüs emergens ex prele füfcepta eft : Si "Tandem cafus emergensx donatione ( inoffidiefa , ut^Jurifte vocant, et , &i quis pr:ole: carens, magnam bonorum j j* fuorunr partenzdonavit , & poftreitradi- donatio fit tam excedens & immoderata, Ü tionem contra omnem fpem nafcitur ei utprzjudicetlegitimz filiis aut parenti- j " N bus debitz. Et hec fecundüm jura po- mj proles. — Hic caíus excipitat in L. f gag- j v quiaiii, de revocandis donationibus; teft revocari quoad füpplementum Legi- i i p". Ratio excipiendï eft: Quia in eo cafi timze, Vocatur/nofficiofa, quia repugnat J ef jufta juris prefümptio ,, donatorem officio pietatis paternz in fillios s utpote j f h €tis carentenr magnam dbnafionenæ quos Legitima fiefraudat.- &i gräï cum hac virtuali fakcm.vehaci? Teffa- Ccf:c 2 EE ss 374 ZRACTATUS VIH. Examera- y.2. Teftamentum vari? dividitur, " Teflamentum. li legi eft 1. Aliud eft folemne, quod nimirum fi QUAERO XI. Quid & quotup habet omnes folemnitates & requifita in u . quas requirit folenmnitates, & qui funt ejus capaces? eftne revocabile? J jute prarícripta, Aliud minüs folemne, [ 'Teftamentum ex no- LXIT. E. 1. quod iis caret vel non eget , uti eft Co- i dicillas ,' teftamentum militis , vel ad. minis etymologia eft.idem ac feffatio fü) mentis ,- & definitur quód fit voluntatis z la pias cauíàs ; Teftamentum patris inter no[ha gufla fententiade eo , quod quis pof liberos, ut dicetur poftea. h !z;x: mertem fuam. fieri vult eum. diredda ba- . Teftamentum folemne eft dup redis inflitutione. , Et hac difpofitio de Unum ícriptum feu claufum, cujus fo- í Lf bet efle delibetata , non alieno fed pro- lemnitates jure communi requifitz funt, lt tioarbitrio fa&ia, haereden inftituens, quoód Teftator Teftamentum fuum , pro- tzlr ac morte teítatoris intercedente con- pria vel alterius manu confcriptum , fe- [ frmatuür , anteeam ad libitum revoca- ptem teftibüs mafculis, puberibus, libe- bilis. ris, adid rogatis , vel vocatis, omnibus fimul Præfexïtibus ipfumque teflatoreti Tetamentum per hzc differt ab aliis Af ultimis voluntatibus feu»difþofitionibns videntibus offerat, profitendo elle füum i ad ultimam voluntatem pertinentibus. teftamentum, — Infüper fi fcíat & poffit EO Ut funt 1, Codicillus qui definitur , quod füá manu coram teftibus fübfcribat vel £tv fit ultima voluntatis difpofitio, quá circa alius pro eo octavyus teftis five fubícri- i ceftamentum aliquid explicatur, muta- ptor adhibitus, Poftea omnes feptem X cur ,additur, diminuitur, &c., itautin teftes uno eeïemc'ïue—c'ontinuato teInpo- Jcre;ui eo non inftituatur hares faltem directe. re, vel proprio vel alieno figillo ngl' f"ü"[fïn nare debent. ! Ad Codicillum fufüciunt quinque te- D. 4 JPH ftes. . Alterum eft mmmpntiï;um , quando TNUT P 4 - Fidei commiffum : q/uod eft difpofi- nimirum teftator coram illis 7. tefbbus lg tio, quá gravatur barres,ut vel totam hz. vivá voce hzredem nuncupat, & volun- I tatem füam declaret : uc folet fieri f tent- reditatem , vcl certam ejus quotam coga- Jn 4 mfl',mg tur reftituege alteri cuidam , qui per hoc pus mortis non concedat folemnem [cri- dl l l indiret? inftituitur hares.- pturamcrigi'. ! l | . Legatum : quod eft uluma volun- . Ex fine di viditur in illud , qaodett fanat. xa$, quà jubetur hzres rem aliquam cer- ad pias & illud quod eft ad pro M& Emb[ tam & p'articularem alica1 tertio pre- caufas. AÁd primum fufficiunt 4uo t T ftare. ftes, imó fola probatio. WIZ h d f&&m 4. Donatiogiortis caus ; quz eft ultima 4. Exobje&to dividi tur in tetamen- Pri- Rn l voluntas,quá alicui prfenti & acceptan- tum inter liberos, & extraneos, mum valet cum duobus teftibus five Q9 W. tialiquid donatur intuitu mortis , ut ex- 4l plicatum ef fupra n. 57. Ículis Hye Fææl:igis. * tf ! 5.& 498 7 - 3Tr De variis modis acquirmdl dä;nim'um. $. Ex caufa efficiente di viditur in il- hoc Tra&. Exam 2.n.3 f.ad Q 14. Ttem lud, quod fit Àmilite , cive, tuftico, Teé- Religiofi tettari nequeunt, nifi de licen- tia Pap fi habeant beneficium Et hoc ftamentum militis habet privilegium , adpias caufas tantum, Quod nulla egeat folemnitate ; quod extenditur ad non militantes, exiftentes Rcfþ. 4 . Quiob crimen aliquöd eft inteftabilis a&ive, id eft , t non poffit in cafttis in terra hoftili, 'Teftamentum condere teftamentum , eft etiam intefta- ruri degentium, ubi pauci funt literati, bilis paffive, hoc eft , ut noz poffit alí- lex permittit fieri coram 5. teftibus licet non fübícribant - quid capere ex teftamento : Quzef te.. [ 'Teftamentum coram Principe factum o ula generalis. folutum eft ifolemnitate teftium. Reíp. s. Fratres Minores, nimirum de Obfervantia & Capucini ( de quibus Tempore pettis fufficiunt in aliquos a&um eft füprà Exam. 2. n.21.) nonR rum fententla quinque, juxta alios duo i m poffunt inftitui haredes , puta, abfolute , tetes, inter quos pgte& eífe confellà- I rius. ita.ut ipfi acquirant dominium bono- fus äihibcndæ funt fo- rum,-& tanquam haredes teneantur ad Extra hos cà uni requifitz, nifi onera defüncti, poteft tamen in eorum lemnitates jure comm favorem hzreditas relinqui, utper exe- in quibusdam terris fit ( uti eft)alialex vel confuetudo. Nam notant aliqui, cutores teftamenti vendatur, eisque pre- tium detur,vel eorum neceffitatibus ap- uod Venetiis & Viennz in Auftria fuf- ficiant duo teftes. licetur. Polfent hic multa dici de filiis illegi- E€. j Teftari feu. tetamentum con- dere jure Civili prohibente ( eó quód timis, naturalibus , fpuriis, an & quo- fui juris non fint ) non pollunt z. Servi, modo haredes inftitui pomnt, fed hxc nifi ad pias caufas, . 2. Nec filiifamilias magis ad Juriftas fpe&tant, in quibus vi- deantur Breviter aliquid de iis dice- Íub patria poteftate conftituti,nifi de bo- nis cafcenfibus, vel quaft , f fint pube- tur infrà de matrim, Tract. .uk Exam.ult. res..— 3. Quicommiferunt aliqusd cri- Q. ult. 1 men,cui jureannexa eft poena, quod ipfo m. 6. Teftamentum per fe & ex na- j facto fint inteftabiles,de quibus vide Ju- tura füg femper eft revocabile feu muta- bile usque ad mortem ; juxta di&a antea ritas. 4.Exdefectu rationis impube- res, furicfi , mente capti. 5.Nec pro- n.6;.ad Q. ro. R. 1. jl digus, & cuüibonorum adminiftratio eft Quid fi juramento firmatum eft jd interdidta, ne quidem ad pias caufas. " lw Dire, Non poffe revocari juxta dicta . Ob defe&tum corporis , furdifimul & fuprä. muti , vel etiam muti tantüm, fi fcribere od ex natura fuac& revo- ( peíciant. P .Oppono: Qu u cabile, manet [ ifi Exiute Canonico teftari ptohibcntur fempcr tale: Sed , &c, j J Ergo, Clerici, infenfu fus? explicato iupràin Ma- $76 ZRACT. ziTUS F Éxamen 4. Major eff vér4, nifiab alio vinculo fiat il nec tellunt jusin forointetho » quod pa- ittevocabile, uti teftamentum fit ex jugä- tet hocexemplo: Si Judex . abfolvat de- ]i mento veluti ab extrinfeco, Quando bitorem ideo, quia a&or defe&u tellium Ya enim teftamentum dicitur revocabile, non poteft probare debitum , debitor ex Itf Íermo eftde eofecundüm fe & nudé con- hocnon manet immunis in confcientia, U fiderato. fed tenetur folvere. Subfumo : Sedle.- n Quid fi quis metu vel fraude ad jura- ge teftamenta folemnitate carentía it- mentum effet indu&us? ritantes fundantur in falfa prafumptio- Dito , pofle p ne. Ergoin foro conícientiz non tol. ramento. ] eti (iifygxlïä'tionenu inju- h luntjus. Prob.min. Legeshectefta- pj UJZERO XII, Teftamentum ad cau- * menta nen irritant, quafi velint infin- w li fas. profanäs fa&um fed folemnitate ju- gere vel invalidare voluntatem teflato- f ris pofitivi, v. g. tot vel tot teftibus de- ris, fÍcd quia putant in eis effe fraudem D J (titutum, e£ne irritum & nullum in fo- 1 H & dolum,e b quem ex illis voluntas te- !Wx ro poli feu conícientiz ficut in foro fo- ftatoriscolligi non poffit: Sed hacpra- l: li? D fumptioin cafu no&ro eft falía,. Ergo, ii LXV, &. Probabilius eft, tale teíta- Min prob. Quia in ditis teffamentis L mentum is foro conícientiz eíle vali- nulla eft fcaus, ut fupponitur, cum cone At : ftet de vera & libera voluntate teltato- dum, & licite retineri, quod ex eo pof- ag fidetur five titulo hzreditaus, five le- ris ex caufa rationabili rei füue domini- Is gati. urfi transferentis in alium, licitt. prz- AR Ratio: 1. Jus pofitivum folemnitatem, tereundo eum, qui füccedetet ab ilmyc&;' tel v.g.certum numerum teftium in tefta- to, n Ergo, mento requirit ideo , ut fidem faciat in Dixi.in R, Teffamentum. fattum al Y f foro externo, eviteturque omnis fraus, canfzs profanat. Si enim fa&tum fit ad n (IUW ut dicitur exprefse in L. quaflionem. Cod. cauíam piam , & folemnitatibus jutis u ) N de fideicommifflis, Ergo ila folemsi 0j vilis cateat, i utroque foro eft validum, tas in foro conícientiz non requirizur , modo adíint ea quz funt juris Gentium, diti fed.fine ea. teftamentum eft validum, nimirum duoteftes. — Qnia juxta C, re- ad/ud Prob. conf. Quia cafus füpponit, quod latum , de Teftamentis. Caufa. pie ntN T d in foro conícientiz non committatur fünt trabanda — fecundum. leges , led le- N fraus, fed apertt conftat de rationabili $ cundim. Canones , præfenrx'a vgrö te- W Vi or voluntate Teftatoris, qaam impl 1,cOn- ftium eft de jure Civi li : Imó in foro COnfCh venientiffimum eft &quitati natueali, Et conícientiz iubfiflit teftamentum live Bu hoc præfertim,fi folemnitas juris pofiti- 4d cauíam piam fivead profämam fadtum, Qp 1 ^ viomilla fitex oblivione, ignorantia, im- licét cateat ctiam folemnitate Juris Gen- LR M .potentia,c. 2 tium, nimirum orni tefte, modo habeat W j Ratio -T. Leges humanz, quae fun- ea, quz funtjuris nature,. uti funt po* RU - dantur in fal(a lïræihmyciane, nec dant, libertas in difpolt te(tas in diiþoxxenþe, tio« i [ Ü De variis mdis acquirendi domintuth. . $77 tiore, capacitas in herede, & certó con- 4. Teftamentum impaberis nom va- let, licét non (ubfit defe&us prafum- ftet de voluntate teftatoris five per. pri- j pius in lege illud irritante. Érgo nec vatum difcurfum , (ive per fcripturam, j minüs folemne valet , licét non fubfit fivepet figna: qualiter etiam. in eodem fraus vel defe&us verz voluntatis. de- ) foro poli revocati *pot'e& teftamentum fundi, quem lex videtur prefumere in d ante folemniter fa&um, etiam ad caüfam viam. Eteo. tali teftamento. LXVI. Oppowo t. in L. hac confultif- « Nihilfübfititfine fua forma : Sed folemnitas, nimirum numerus teftium, füna. — Cod. deteftamentis ,& aliis legi- bus claré dicitür, tale teftamentum etfe funt forma teítamenti, Etoco. 5 ) mullum, :Ergo. 6. Contra&us ab oconomo factus Confirm. Leges civiles, fi fint ju£ , contra formam à domino praícriptam eft nulius; Ergo & teftamentum non yu 'oblieant in«confcientia , ut didtum eft folemne. faprà: Sed dictz Legesfüntjuftz. Ergo xeltamentum annullant , non folüm in Ad x. R« 'invteäïllig*i de nullitate in foro forofori fed etiam conícientia. e I6 efta- externo , in quo lex civilis tali - mento non affiftit, nec tamen ci refiítit, ^ 2, Etfi judex fciret, & haredes ab inteltato faterentur , quód Joannes àte- Cum quo ftat, quód in hzrede ab inte- (latote vere inftitutus fit heres, fed fine ftato nafcatur obligatio naturalis, fi de- functi voluritatem fciat, ad hzreditatem juris folemuitate , tasen in confcientia : 'tenetur haredibus ab inteftato ad ] udica- & legata folvendaiis , qui in teftamento lj rehzreditatem, & hocideo, quialeges minüs Tolemni fustnominati: fi nolunt ficítatuunt. Ergo leges volunt, .quod illi , poffant uti occultá compenfatione : [i de voluntatezeftatoris fit dubium , pro in foro confcientim non poffit retineri id, quod offidetut ex veftamento minüs ratione dubii debet cum iis 'componere,. Íolemni * eu jü' ita leges nullo. Prob Quiacüm neutra pars cosperit adhuc bo- J &onf $iin cenfcientialicite illahare- FOU nà fide poffidere , in dubio par eft eo- ditaspolfetretineri, Judex inique eam rum conditio. adjudicaret heredibus ab inteftato, eis- Ad Coufirm. conc. maj & min, dift, Q;ii;,ï que daret occa(ionem retinendi alie- conf, Inhoc fen(u quód taleteftamen- s u / j mum: $ed hocnequit dici, Ergo. tum non debeat cenferi publice & legi- " ? 3. Si teftamentum non folemme in timéprobatum, conc.tonf, Quia Íe- cundüm conícientiam fateri debemus, confcientia et validum, fequitur tuto- illud in foro externo non eífe fufficien- rem non pofï'c licite contra illud agere pro pupillo, qui effet heres ab inteffa- ter probatum. In eo fenfu quód licit& to: Sedhoceftdurum. Ergo. Ptob. retineri non pofïit id quod ex eo poffi- min, Situtor non agat pro pupillo, con- detur,neg.conf. Ethoc clare conftat ex eo , quód lex civilis tali tekamento non demnabitürad compeníandum damnum, €càm eüm teneatur fervace indemnem. - xefiftat , (ed folüm non affiftat. " Dddd -*4(!2:1 Ergo, Em 57$ TRACTATUS VIIL Éxamen 4. Ad 2. conceífo ant. neg. conf. Quia Ad 6. n&g. conf. Difparitas eft; quis y .Judex debet agere juxta præfcriptum Le- &conomuüs benorum , qua-alienat, non D e(t dominus , ficut eft teftator , ut ( : «gis: unde tunc non adjudicaret haredi- P- qll' :tatem hzredibus ab inteftato, quaii veré pon,itur. ü : ad illos pertineat , & abfolutt frteorum, QUJERO XIHI, Ultima voluns tit d fed quód fiteorum , quantüm apparet ex circa caufas pias poteftne interdüm com. k ",Frobatin jnibus , quz jure admittuntur, mutari? Età quo? Etiam circa Mone- - ql fteria ? " quoad forum poli relinquens eos fua [* :confcientiz. LXVI. . r, Poteft commutari, d Ad pwb. neg. maj. pro r. part, & non nifi ex rationabili canfa, & quidem h dift, pro2. part. daret occafionem per fe jate communi à folo Papa , nunc veró ! 'fä 5 «& ex intentione neg. maj. per accidens, etiam ab 'Epifcopo , tanquamSedis Apo- (j -cenc, maj. Si ergo hares ab inteltato ftolic del&gato , Ut pátet ex Trident, h -tetineret alienum, pracise effet adícri- Sef, 22 dereferm, c, $. o " :5bendum ejus malitiz, non legum difpo- Juttz caufz funt, v. g. (i pecuniacer- e . edificationi Ec- fitioni , utpote qua folüm refpicit forum to uínui deftinata , v. o Isj :externum, z clefiz , non füfficiat. Si volantas fun« !ï' ; Cur Legesufacapíonis & prafcriptio- datoris omnino impleri non poffit , utfi fite VMT * nis tenent etiam in foro interno, & non pauper cui aliquid eft legatum , jam ftt Tmoriuus. Si ufas non fit necellarius, & At ille , de quibus hic eft (ermo? NXXW Dico. Difparitas claré patet ex ratio- res poffit alio modo udiliüs applicadi , ut htaa fi quis le [0j affet mille imperiales ad pir- 'nibus pro noftra fententia anteadductis. o li Ad 3. conc. fequelá maj. neg. min. gendam Ecclefiam , qua ruinola eft, $ QUapt "Condemnabitur, &c. ita tamen ut pa- Ecclefia , cui quidlegatumeft , in adim- ft&q -pillusteneatur in conícientia reftituere , plenda legatoris voluntate fit negligens, V velipfe poffit uti occultá compenfatione, ucfi Mifías nen per(olvat, IM 'conc. , fecus , negatur. *.2, Siinaliqua Ecclefia fit tantus [ Ad 4.neg. conf, Difparitas eftz quia Miffarum numetus, ut illis pro fingulis hii xeftamentoimpuberibus lex non folüm diebus pra'fcriptis nequeat fatisfieri, ve tür ob fündationis tenuitatem non faciltin- ;non affiftit, fed & refifit , feæus,efï* de abu teftamento nos folemni, veniatur, qui velit huic fe muneri fubii- tein Ad $. dift. maj. J Sineformafubftan- cere, ait Trid. Se(, 24, dereform. c. 4 Pt :tiali & intrinfeca, conc, maj. , acciden- anca $ynodus -cnpicns,'hæc-ä ad pies ", tali & extrinfeca, neg. maj ; & fic dift, ufus relicta , quó pleniüs.& utiliüs pe. n J ! min,neg.conf. Tpfaergo difpofitio per ? £eft impleri , dat facultatem Epifcopis, R»'Im ultimam voluntatem facta eft. fubtau- ut in Synodo Diecefana, iemque Ab- xialis forma teftamenti , folennitas veró batibus , & Gereralibus Ordinum; utin. l d(,äm 4uis Capitulis Generalibus , ce diligentet & numexus teftiuu eft forma acciden- Müm ,jsalis. petfpectá , poffint pro [ua confcientia in p * 579 De warit: æo:lz'f a&q14iren:!idamfniuw. pradi&is Ecclefiis , quas hác proviftone QUJERO XIV. Quotuplex eft ha- indigere cognovetint, ftatuere circa hac, res, & quis ordo hzredum in fücceden- do? Quaz legitima portio cujuslibet? quidquid magis ad Dei honorem & cul- tumatque Ecclefiarum utilitatem vide- LXVIIL z;, 1. Hzres eft alius ex te- tintexpedire, ita tamen, ut eorum fem- ftamento, id eít, in eo inftitutus, alius per defun&orum commemoratio fiat , ab inteftato, id eft, qui fuccedit ;fine te- famento, Primus iteruim alius eft ex «qui pro Iuarum animarum falute legaca e2 ad pios ufus reliquerant, Hac ibi. affe, ideft ; univerfalis : alius partíalis Quid þoüea'ülb Urbano VIII.à S$.Con- feu ex parte , nimirum ex triente, vel Iterumalius regatione circa tedu&iónes Miffarum dodrante, aut quadrante. j fic ffatutum, Vide infrà Tra&. :2. Exam, efthzres neceffarius, feu qui,non poteft $. n. 80. prateriri, ed neceffario debet inftitui M &.. 3. Si Monafterii alicajus , quacun- in portione l itima , uti funt omnes in que ex caufa, Religiofi deficiant, non linea recta d eícendentes , pofthos autena Y u poffunt eo ipío ejus reditus incorporati afcendentes, nififitjufta caufa exhzre- menfe Epifcopali , veldari Clericis (z- dandi. Dequo poftea, Alius non necef- cularibus, aut Laicis, fed alii Religiofi farius, quam non tenetur inttituere, licet ejusdem , vel t tales haberi nequeant, pomt. Si alterius Ordipis (unc füb&iruendi. 3:.2. Morienti ab inteftato füccedunt ) nullus Religiofus Ordo locum illum ve- hzredes hoc ordine, prout deícribit no- litacceptare, poteft dati Clericis fzcu- £et de la Ceuz. laribus , ut prima fundatie fervetur, 1. Defcendentes, 2. Pater & Matet quantum poffibile e&, zqualiter & uno iftorum deficiente, fuüc- Itacnim ftatuit Clement. 2. de R elig. i a cedit alter, & nen aícendentes aut de- » Íícendentes deficientis, liV domibus: Quelaergitiene fidelium ad cev- 3. 9uccedunt tum ujnm deffinata funt , ad eum debent avipaterni in bonis à patre habitis, & äuï,: | j C non ad alium applicari, alva. Sedis Apa- avimaterniin bonis habitisà matre, & ffolice autoritate, — Imb nec Papa cenfe- lucra iforum bonorum zqualiter inter tur velle transferre Monafterium eos dividi debent. 4. Deficientibus "i ab uno Ordine ad alterum, alterá par- pradictis füccedunt fratres, & loco ifto- te inaudita , nifi ex caufa graviffima & ex- rum jam defüncterum filii eorum. His « primatur Claufüla ex certa fcientia C ple- deficientibus przdictis fuccedunt proxi- 1]. uitulise poteflatis, beneattendendumeft, miores confanguinei collaterales. 6. Mo- an Bullanon fit obreptitia, rienti fineconíane uineis , etiam collate- o Ratio : Quia zquitati naturali üihi ralibus, füccedit Rex, Breviter dicendo: magis confentaneum eft , quam ut ulti. Patentes:catentes filiis tenentur. bona me defunctorum voluntates, modo,quo diltribuere. inter cognatos & propin- poffunt, meliori impleantur. quos, fi egentes fint, fervato ordine cha- Ddd ?. d rita. W 580 7 RACI ATFS FIIL Éxanen 4. titatis, honeftiores,propinquiores, pau- Si veró non ad(it caufa , mortaliter pec- periores;aliis praferendo, Si egentes. cant contra charitatem, licet non contra non fint, licite bona fua convertunt ad [ juftitiam, ait nofter Corradus. Exce- D pios ufus, ptio etiam eft, nifi fit lex patrie id pro- m. 3. Legitima filiorum eft diveríà hibens , utilegitur effe Bruxellis, ubi ro diverfitate locorum, Unde lex vel POW non licet chariores E confuetudo loci .eft attendenda, Lay- filios., : ut vocant, procteate í mannus docet,jurenovo legitimam por- Ratio eft per fe. tionem defcendentium ( fi fetmo fit de QUARO XVI. Pote ftne in 'teüa- €£ bonis ptivatis , loqueudo enim deprin- mento inftitui hzres extraneus , omillà cipatibus communiter fuccedit primo- fratre,vel confobrino 2 * mn]u genitus , & aliis datur fufficiens fuften- LXX. Sermo eft de collateralibus ut ttil tatio) efletrientem hzreditatis, fi non atet ;; aliud enim eft^ de afcendentibus [ D fint pluresquàm 4. liberi: femiflem ve- & deícendentibus, imó etiam de bis lo- b 16 , fifint plures. Pariter afcendentium quendo, non obttante, quód quis ha- l ^i portionem, licétunus tantüm íit, efífe beat filios, qui tamen non fünt epentes, i trientem hereditatis, idque absque ullo poteft Pater alicui charo amico aliquid. Mj gravamine , modo, & conditione, quz , xelinquere, prafertim fi egeat, uti & fa- b ; fiapgonamur, habentur pro non appo- miliari qui ei fideliter: fervivit. Áflines: ftoji fitis, etiam nullum jus fucceffionis pratende- * RQNS [ Quid ficuidam de afcendentibus , vel repoffünt. Hoc pramillo : N defcendentibus non reli1 z R. I, Siin aliqua Provincia fit fpc» ff ma? 1qtfatuf Legiti- cialis lex , uti fcribitur effe in Flandria, lp 5 pr Dico: Si jufta exharedationis caufa ne taliter difponatur, nifi de tertia parte Aunej « teftamento non fit-inférta & probata, bonorum , certum eft , in illis faltemlo- nj of competit ei aCtio quà petat legitimam cis collaterales licité przteriri non poi- WRN ] ^ compleri, vel teftamentum , ut ipfoju- fe. 1 Jite m ré nul'um, refcindi. h, Ratio; quialegi parendum, Sed quid fi teftamentum fit fa&tum , & T. 2 Si inttituendo excraneum col* VCI& [l C l Y nafcatur filius pefthumus, cujus in te- 11;'a'tem ies. ot i ttantur ex inordinato afe- dcce, Q ftamento nulla fit mentio, &u,odio, &c. vel teftator nonfaus- perles Dico : Rumpi zeftamentum. ciat obligationi , quátenetur eorüm ne« mf Dion UJARO XV, Poffuntne parentes «ceffitatibus füccurzere , uc fifint egen* IC]PAan €1 ia lr uni filio legitimo relinquere plus quàm tes : vel f extali difpofitione oriatuz, utt i Ino u aliis ? C " t fcandalum, taletefta- ficil&oriri poc LXIX. x Poffunt, fi alii'in portio- ientum. cít ücitum, ll oj - Á v 4 u pelegitima non damnifieentur, & jufta Ratie.elt n adfit caufa, v. g. fihabet majora merita, m. 2. Secinfis. omnibu s. vitiofis cit« d fi parentibns majora prafütit obiequia, cumfantiis, feu per fe, non yidetur 1*l« &t *s & - De variismodis äcqai;endz"dbmiiziuw.. mu»mi-n(fifuere extraneum haredeim, & — quantum unus filius vel confangui. ; uineos collateralesnon, | neus, l! praterire confang Obfervandum hic eft , eegentes.. an fuper&&s J matio : Nullum jus naturale , nec — pauper conjunx fuccedat cum filiis , vel ( xofitivum divinum , velhumaaum affi- um aliis confanguineis. Si primum, ac- ]i ul gnati poteft, per quod oppofitum pro-. quirit tantüm ufumfructum, proptietas El' O veroó bonorum manet apud liberos, Si betur. QUARO XVII.. Quid fentis,dexfuc,- fecundum , acquirit plenum dominium, ceffione conjugum 2 QUARO XVIII, Suntne caufz, ob T. LXXL Refp. 1. Solent interdum — quas Pater, Mater, avus, avia, licit? pof- funt exharedare filios & nepotes? conjuges dum contrahunt , facere r acta. [ uzdam dotalia vcl nuptialia , ut ( abs- LXXII z $unt, Quas nofter Lub- queliberis unus eorum przmoriatur, lino fic adducit ex R ofella: Gmnia vel certa bona fiant conjugis fu- Si filius manus violentas injecitin pa- rentem, eiq«e gravem injuriam vel con- perftitis , fic ut. .c.anfa.nguinrci excludan- * Si in gaufis criminali- £ur. £umeliam fecit. Ddhis pa&is Mynfingerus cent.2, bus patrem accufavit , przterquam de Qbferv. 3 3.n. xo. teftatur , quód valeant crimineleíz Majeftatis, harefi, vel de ]s €x notiffima Germanie praxi, (intque — offenfa contra Communitatem fuz civi- r Si filius maleficus cum maleficis Íxpius confirmata in Camera lmperiali. tauis, q *. 2. Si Conjuges nallamtalem di- converfatur, |Si machinatur in necem f Mi fpofitionem fecerint, & ex familia con- — Patris. — Si calumniost litem movet Da- jugis przmortui nulli extent confan- £tri, 3 quafi Pater defecerit , oportet j p guinei, conjunx fuperftes ; conjugi de- . eum damna grandia fuftinere. . Si ro- fun&o in omnibus bonis fuccedit abin- | gatusà patre, ob debitum incarcerato, [ "j teítato, Ttahabetur L,unica, Cod.ssde — ut fidejubeat proiplo, & tamen nollet, stit quod. tantüm babet locum in maículis. qir c uxer,. T^ $. Interdum, lictt extent liberi, $i filius prohibuit Patrem teftari. $i g velalii confanguinei , conjunx füperftes — fitjoculator prater. voluntatem Patris, a "i h faccedit, pu.ta;fi defuncus fuerit dives, — Sifllia non confentit Patri volenti eam Si filius p Íuperftes verófit pauper, necogatur vi- honeft& maritare & dotare. ] jj vere non decenter juxta. ftatum fuum , mifceatur cum füa, INoverca vel concu-- vel plan& mcnäic*fn? i quod utrumque — bipa Pasris. fui. Si Paxentibus furiofis g cederet i» Opprt U Si-Da- " u üm. conj [o] isdivids debitam cutam non impendit. sdcfu nat i. Yerüm inhoccaíu nof füc- — rentem de captivitate educere neglexit. J 4thn g €ederet in omnibus bonis ; fed pofito. | Si Patre.exiftente Catholico , filius eff !umt quód fiuttres filii, vel pauciores, accipe- — hzreticus, ret quartam partem bonorugi dcfündti: filii & nepotes po!ï,ïänf, Caufz ob quas «t &i elent plures fllii, accipezet cantum ,. exharedare fuos Parentes,avum,aviam, j * D4dà 3 ifte. Fgm 2 ] * *82 ZRACTAT, kS' VIIZ Examen 4. i(tz namerantur:? Si Pater filium de cri- pliciter, fed ultimarum voluntatum Eya- mine accufavit , excepto crimine lzfz t cutores ergo proprie funt, qui f&btenti- Majeftatis, SiPater vitz filii per vene- am exequuntur. Hoc notato num velaliter infidiatus fuit, Si Pater iþ: . 1, Teftator poteft nominareexeca- t uxoti vel concubinz filii (e commifcuit, tores fui Teffamenti ex haredibus, vel Si Pater prohibuit filium teftari de his, ha non haredibus, unum vel plures, maícu- de quibus poterat. Si Pater non redemit los velfoeeminas, Laicos feu Seculares,vel - filium captum ab infidelibus , quia tunc, Clericos imó & Reli [2 niter Auctores, giofos: .'Itacommu- f filius decedat in captivitate, bona ejus debenteífeEcclefie, |Si Pater neglexit 1 curam filii furiofi. Nota tamen , quód Religiofö ad id SiPater fit hzreti- muneris neceífaria fit licentia fai Prala- Trla cus filio exiftente Catholico. Si Pater ti, & quidem ( fi fit. ex Societate Jefü) leïJEJg uxori filii dederit venenum ad mortem, ipfiusmet Generalis. PatribusMinoribus L !H*:PU vel mentis alienationem , vel aliter fue- de Obfervantia & Capucinis hzc com- tit infidiatus vite ejus. Omnes hz caufe miffio dari nequit. M 'CCI!- ingratitudinis tolluntur feu purifcantur i, 2. Si quis R eligiofus effet ex j per ingreffum R eligionis. t ter contra decreta Canonum, & fineli- Poftremó frater fratrem exhær&dare centia Przlati; valerent acta ejus , lictt Hl potefttribus de caufis, videlicet fi mor- Przlatus non cenfentiat, modómon con- if tem voluit fratri inferre ; fi fratrem cri- lat tradicat, £inaliter accufavit, Si in faübftantia Rátio : Quia aeci Canones execatio- MP illius notabilem ja&uram fuit molitus. fttgi nem Religiofi tantüm Prohxïbcht, non Quid. (entis de illis Parentibus,: qni annullant, Trantt At r exharedant fuos filios vel filias, eó quód &;, 3. Religiofus executor pium lega- ingrediantur & proHtcantur Rcligioncm, tum poteft applicare fuo Monafterio, li« Mii,q fucceffienis capacem? cét fit folus executor, Idem eft depau- W*ï&:&, Dico eíle in ftatu zternz damnatibni—s, pere confanguineo, ceffante fraude, tasïg'm teneti ad reftitutionem. Ti g Ratio : Quia,ut probat Sylvefter, di« Ratio: Quia per hoc filii non funt de- finctio períonarum , qua debet elle in- Ly terioris conditionis, imó ftatum nobilio- ter dantem & recipientem , eft ibi er- fDeturí tem ac perfe&ionis aflumunt, dens, Rdfiu; QUARO XIX. Quid ceníes de exe- Amiciuæ Poteritne applicare fibi? cutoribus Teftamenti , & de Confefforio Non potefl,nifi fitin fümma necc[ïïfa- JePitcen Teftatoris prafertim ? tate, in qua etíam ei liceret capete alic ?jf IG . LXXIII Prznot. ex Sylveftro, exe- na, öü)no:-lm] j : cutores teftamenti aliquando vocari R. A. Pro executione Teftamenti no A . ) commiffarios , aut. fideicommiffarios , admittitur fervus, nec mutus , nec r Mp p l UA 1 interdum divifores, interdum diftribu. 1 güïjm. dus, nec prodigus, nec furiofus, nec pl* M Ptcca tores, interdumexecutores , nen fim. k pilus, Ita &ayuunr jura. ! u j Plï[öm g 4688 $85 De varils smodis acquirendi dominium. $.. Éxecutor nominatus non poteft go terhpore differants anima tamen de- executionem committere alteri, nii Te- Íuncti teftatoris propter excutorun ne« fatore id concedente , vel nifi fitexecu- gligentiam non punirur XïOVä pænä. Ratie 1. p. . Quia fort& anima citiüs tio nudi fati jam declarati, Ratio; Quiaftandum eft voluntati Te- liberaretur ex graviaïmis Purgam:ü. d fatoris. enis. s W 3. 6. Si Teftater nullum inftituerit Ratio 2., p. Qi';l cülpa haredum & executorum non debet nocere defuncto. executorem , executio etíam quoad lega- Et quamvis interdum Deus in hac vita ta pia fpe&at ad haredem. matio: Quia hac cenfetur effe imens aliquos propter aliorum deli&a puniat, "T eftatoris, NNota tamen quod in hoc eos tamen , qui luunt in purgatorio & 1 - «afü Epifcopus jure communi executio- inferno , non punit nifi ob propria eo- rum delica , juxta illud Scriptutz Eze- ï f nem?ofïit trahere ad fe. / &.7. Nemo poteft cogi ad Officium chiel.18. Filiusnon portabit iniquitatem " Exeaitoris , qui tareen id detrectat , eo patris, nec pater filii. ipfo perdit legatum ( faltem: illud quod Not. non effe culpandos, fed laudan- in remunerationem . hujus functionis ei dos illos executores , qui modico tem- pore differunt erogationem eleemofy- $ reli&üm fuit ) quod aliis execptoribus accreícit. narum, ut eo 1argiores erogent rebus ? j defuncti meliüs venditis. Ratio e& que r'cfþonf 6. Quoad hoc Reíp. $.. Executores tenentur omnia ergo fïngularis prudentia requiritur in exequi fecundum mentem. Teftatoris ; Executore, utnimirum circumfpe&ä a- c:i(.ï ( quantum poffibile ,efit, teneturque red- gat , & tum temporis moram , tum pet- xlere rationem executionis. fonzquz creditur citiüs vel tardiüs li- Ra4tie,qua anté, —Vide füprà n. ä7. berandaj conditionem, tum etiam aug s xbi ofteufum eft, an & quomodo volun- menti eleemofynarum quantitatem con- f, r tas Teftatoris circa fiderando , faciat, quod defun&to macis f tari? &à quos pias caufas Pomt mu- ( expedirejudicaverit, Ia docet Angeïi- n(Ub " LXXIV. Refp.. Executoribus - eus Doct. quodlib, 6. q. 8. a. 14. .debetur falazium, " n ; f LXXV. Refp.11.ad2.part. Quafi- li Ratio: Quiaeftofficium voluntarium ti nimirum de Teftatoris Confeflario ; amicitiz, Nota tamen t ex ea fanctio- .&ui varia funt obfervanda: "u Wl Ti -pe paterentur aliquod dainum debet eis 1. Ut fine gravi caufa & neceffitate " j -tefarciri. Vel fi. &nt adminiftratores "l'eftamento non affiftat. M 2. Nihileminus Teftatorem , cujus j gl h(( bonorum , judex eis debet 'conih'vzucr,e florium. animamcurat, de eaQue coram divino ( Relp.1o. Executores teffamentorum tribunali rationem reddet , de quibus- ( , Ut m $raviter peccant , fi executionerm tefta- dam ferio & prudenter moneat. di p 3menti , przfertim quoad caufas pias, lon- .tc&amcntvum faciat & legata condat bo 7: p j N "* Bo 584 TRÁACTATUS FIII. Examena, - ná intentione , ac in ftatu gratiz, in qua vel piis caufis telinquat, fed Cerfa'j t l (n| confidat fe effe , poft debitam contritio- certis,, incerta vero det pauperibus, Hos nem & Confeffionem: quia in eo ftatu ne; enim Deus vulctalium bonorum effeba- condita legata profunt ei ad fausfatctio- redes. qua nem pro peccatis commiífis & ad inajb- $. Confeffarius moneat Executores & 2. Ut fihoc " 'risgloriz confectutionem. teftamenti , ne ejus executionem ptota- d neglexetit , füfceptis poftea Sacramen- hant, & ob hoc füis animabus & animz u tis, faltem renovato confenfu omnia defundti graviter "noceant, juxtaantei tiüs ordinata ratificet , & ^rdinanda di&a. [ approbet. 3. Utin condendoteftamens 6. Prater hec Confeffarius poterit / J// to magis reipiciat Dei honorem & fuam ptoponere quzftiones omnibus infirmis [// J ropriam falutem , quàm fuos confan- tommunes., v.g.an velit mori in fide [;77, guineos & amicos. Hinc conftituat; Romano-Catholica , & credat, quid- du ut pro anima fua plurima facrificia, pre- quid illacredit. — Àn fürmiter fperet i ülw ces, aliaque pia opeta, v. g.eleemofy- Deo, & ab €o peccatorem remiflionem, nz fiant, Si tamen amici & confan- An habeat firmum propofitum emen- [ guineietiam agentes fint, eorum fpecia- dandivitam, fimcrbum evaferit, An . Al liter meminetit. 4. Ut'ea, que vi- non laboret confcientiá alicujus peccati- u T vens profalutz animz Ífu& evequi pof- mortalis inconfeffione aliquando omif- Á [ // fet, non committat hzredibus, melior fi; vel peenitentize facramenalis non. ämt impletz. enim eft conditio poffidentis: unde eft An. non receperit fcientet ) (!,0,,/ ilud: Facmed? , que moriens fatta fuiffe aliquod Sacramentum in mortali., ut4t MI/Il/ " "yoles. imilia, &c, [o4 3. Interro o et teftatorem (idem t Wtj de quocunque alio infirmo ) an ei non Audur, Sþwg]?o,x K s Qu L incumbat reftitutio alicujus damni, fa. QU.ER O XX, Quid ceníes —dcfh'is tulll &ontractibus? á mz, velbonorüm animae? Qui fi te. 4!205; Ípondeat , íe ominia velle reftituere , LXXVI. Refp. 1. Ludus (quoad prz- [2 Confeflor veró probabiliter timeat;pro- fens ) eft pactum feu contra&tus, quoAt- dentes animi oblectandi causá pacilune li j miffionem non effe implendam , loqua- -tur ei efficaciter ad cor;nec abfolvat , nifi tur , ut victori cedat,quod uterque exp lu M, judicet finceran eífe promiffiortem; ac fuit. Spon'lïö eft contráctus, in quo eUo Phtrgs "fimul moneat, eum de novo mottaliter de veritate vel eventu alicujus rei cot- H eccaturum , bi non refticuat, vel refti tendentes , fibi viciflim aliquid fpor- It tutionem notabili tempore diffetat. dent , ut hoc fitejus qui veritatem aA 4 t u . Si infirmus fitufürarius, non ab- quitur, folvatur, nifi fa&á priüs cautione de re- Mi Refp.2, Uterque contractus per f& ftituendis ufuris, moneaturque ut ca- ex natura fua eft licitus , fi nimirum Y€' li], veat , ne bona certó aliena hzredibus ftiatur deþiu's conditionibus. B TM — - - 585 D. w:»iä.mau&'läagquir?ndz' dominium. '*-Ita S.D. infrà q. 168. a. 2. in Sed i füa dn tales confuimunt , vel eiam fé- «contra deLudo (quod etiam &e'SponTi' B Jlentant ilos Biflriones , qui .ilficitis /3 ;me poteft intelligi ):cajus vetba ad lon- x Iudis utuntur , peccant , quaft eos i :gum vide fuprà Tra&, 3. Exam. 3. n. 45. eccato foventes, Unde Augufh, dicit | & 46. — Imo igitur in vitis Patrum, B. feper. J oannem , quod. donare ves fuas iPapbnntio eífe revelatum., quód qui- dam joculator facurus-erat fibi confors äfzfz'määzu » "vvitium eff imzmane , nom M in vita futura, virtuss nift fortà aliquis Diffrto effet EtS, Thom. ibidem a. 3. d. de bi- ip extrema nece[fitate, in qua &U?t ( ftrionibus ait: odv eff aece[f arius ad ei fubrveniendum, Dicit enim d- E comverfationem Dumana vita , d &rofuén lib, de officits : Pafce fæme HI0- oninia agtem , qua. funt utilia comver- rientem » quisquis enim pa[cendo £a- &,L Jfationi bumana , deputari pg,ä/ïmt ali- - mi;zäm— ervarepoteris y[fnon parueris j " «quaafficia licita, Kt ideo etiam of- occidifli. "azcibiS.Doctor. t Item qualiter in ludo peccati poffit , ficium bifirionum , quod oydinatur ad ïto;;; folatium — bominibus exbibendum , pulchr? explicatS. Thom, in eodem art. - wWon eft. fecumdim [e. ilicitum , nec 3. in cotpore , dicens : Dicendum;quod j of ^ gumt in flatu peccati , damingodosmo- in omnieo , quad f;?.diïigiäile feetn- É l deratà ludo utantur , id eft , non uten- dium vationem , fuperfluum dicutuw quod regulara tationts excedit, Di- J do æ!iqæ;!äm»i//icitif verbis vel factis ^ mb ad ludum s d mon adbibendo ludum "müinulun .a 74 PU ; dicitur aliquid , fe- cundim quod deficit à vegula vatio- 2 ntgototiis Q temporiéur indebitis,Et pam'vis in vebus bumanis nan ttan- Hif, Dicium eff autem , quód. ludi- ,5 tur alio officio per comparattonem ad cfa feujocofà verba welfacia fant di- Q*W Alios bomines , tamen per comparatio- ri eibilia fecundam vrationem; Ft ideo fuperfluum in. Iudo. accipitur, quad j Llä»- nem ad féipfüs & ad Deum , alias Da- excedit regulam rationis : quod qui- "n p ia bent feriafas d virtuof as operatione.r, dem patfj? ejfe dupliciter : Uuo modo (Wl» I p dum orant , & [(uar paffiones e T U5 operationer cOmponunt ,. € quando- ex ipf [pecie attionumyqua affumun- 4 A. Hd.y (qtt gue etiam pat eribus eleemo - tur dn ludums quod quidem focandi ve["h largiuntur, Unde illi,qui moderat? enus fecundimm Vullizm dicitur effe "i eis "þz:fvu:;'/igmt,mh peccant , fed juffé "alicerale; petulans , jZagitintm m q j aciunt , mercedem miniflerii eorum jeumum ,. quamdo . cilicet. wtitter Ali- quis causà ludi turpibus uerbir, vel ( "1 ( €j; tr('äyc*izdo. $i qui autem [upeyflue * Eeee faiis, y li j urM" — $86 TRACIATUS FIIT. Examen & filtis, wel etiam bis, qua vergunt im Z. Conditioeft, ut a'l'tgr afierum per injuriam ,. v.g. per minas, fraudes , con.. [ proximi nocumentum. qua de fe [unt vitia, &c. ad ludum non pettraxerit, tet peceata umo "talia, Et fíc Pafef,g;uäd I—.iim:fivq,uis fimulet fe pàrüm petitum , fil kxc€ lfïz.r da ludo eff peceatum mortale, ut fic alterum alas lucere nolentem zl- xd "Alio autem modo pote[e effe excelfras ia liciat - vel fi conviciis eum laceflat, ad t Judo fecundzum defeitum. debttartm quz vitanda in ludum confentit , ajàs x nom confeníurus , tunc , fi ille fic vet- eircumllaniarum y puta, etm aliqui ^ tractus perdat, alter, qui lucratuseft, Juxe« [ fr utuntur /udo vel tam*-;mrz'äw vel loc:s dnterdickio, amt ätzzm'p;rzet?r COA'UE- .'. ta:communiorem & probabiliorem fen- (f teitiam tenetur ad reftitutienem,. Idem n pientiammegotii feu -perJGm. Et Loc eitde eo,qui perdidit , & lucrantem co- 20 quidem quaudoque: pateft. effe pecca- git, utludum contipuet,. Wiic dus Uortale fropter "JJeDEeHe n 14 Ratio; Quia eft contradtus perqihju'-- ivl riam & libertatis ablationem extortus;. affectis ad [ndusa y cujis delecfatio- fs Quod fic magis explicatur * Licer talis ln m preponit aliquis dileiliopt Dei , fumpliciter voluntarit , & fecundüm: 4 MA mi j ia quod contra praceptum Dei vwel Accleffze talibus- [ndis zi mon refu- quid folüminvoluntarie, ludat, & volun- a tarium mixtum abfolute fufficiensfit ad Ouandogue autem eft. pecca- Atl gz'xt,, valide tcansferendum dominium (ut z Vs £um veniale , puta , ff aliquis uon tan- tetin eo, qui jufto quidem pretio yinvie T. £um »zj'icïifzzr ad ludum, quod propter tus tamen , vendit domum) G vi vel frau- ?Jüme! Joc "velit aliquid. contra Denm-com- denon fit extortum ;- fecis tamen eft, lt üttli aniltere, HacS; Do&or,. adüt vis, fraus , aut dolus, quz nemini: tudine EXXVIT. Refp. 3. Conditiones ad patrocinantur : Sed in ditto cafü:efvis [ vel ftaus. jüftitiam ludi funt tres. Ergo; WS)QEQK Oppono : Si ipfe inductus lucretur,, Ms 1, Utludentes fint füi juris,feu poffint liberé difponere circa rem ,. quam ludo cïlq'n m cens, poteft lucrum retinere. . Ergo& induT p exponunt,- De quo,quz dici. poflent ,. mag 5 Negatur. Conf.. Inductot. eoi Tl Jüte o coïliguntur. ex fuprà dictis de dominio, tür ratione injüriz , quá alteri damnum At quinam illud habeant, & quorum bono- rum; velíi dominium non habent , l- dedit, quammnon ficit indu&tus, — Pro Hj tem licentiam expendcndi&el expreffam intelligentia vide verba $, Lhom. infid prolipi, in.hoc exam.; in Not, anten,.79.- Fdendo vel tacitam füorum Superiorum ,.ut Re- ligiofi , Scholares , filiifamiliàs , puyilli, Contra ; Debet effe par conditio lu- i Iüffl'im uxores, &c, ubi & ipíimet Pralati R eli- dentinm, Ergo fi.unus poteft lucrum ! ? Vacap ciofi [uam.conícientiam.conliderare de- "9 Bent..- $: reiinere ,. Po.æ& & alter.. M im X Ül A. Diít, & D De variis modis .chaïrem?i dominium. - 598 Dice, ant.. eífe verum, fi przcise fpef recreationis causá fic luferint, non funt €atur contracus ludi, non veró fi in- damnandi peccati mortalis, nifi proptia tercedat injuria: ficut fiunus ludentium Ordinis Statutaid prdhibeant". Loquen- do de Laicis;fi in loco non vigeat Lex füb fub ludo decipiat in numero punctorum F gravi poena Pro*hibe vel calculorum non poteft lucrari , bene ps,laogï'Pcccaxut mor- tamen deceptus. Aliter dico, ant. effe taliter. verum, nili alter tacite juri fuo-cedat. QUJAERO XXIL Qui ludo vetito Tertia Conditio of : Ut non utantur faitaliquid lucratus, teneturne ad refti- fraudibus contraleges ludi , uti eft v. g. tutionem ? & quiin eo perdidit, tene- 1 i iàs enim turnein foro condcientix folvere ? cetto figno notate chartas, a tenentur ad reftitutionem lucri. Leges LXXVHIL z. 1. Communior Tho- autem lad: fant, quas ipfi ludentes corn- miftarum & verior eft fententia, quód anuni confen(a inter (e ftatuunt, velqux qui lucratus eft per Iadum à lege prohi- in eoloco receptz funt, íi inter fe nullas bitum,fine fraude,dolo,& vi ab aliis, qui faciunt. de fuis. bonis libere difponere poffunt, Fraudes vel aftutiz per f*ommunænfa posfit lucrum retinere, usque dum Judex confuetudinem tecepta , vel in quas ta- jubeat teftituere. T cit& aut expteíse confentiunt ludentes , Ratio: Contra&tus ludi jure naturz funt licitz, v.g. videc unus fe certó lu- habet vim transferendi dominium,; ex cat zimulur craturum , ro o 5, anvelit po- hocautem, quod fit prohibitus, necjure P mb nere duplum. - Vel videt zmulum in naturali , nec jure pofitivo impeditur "pumerandis figni etrantem, & non mo- translatio dominii. Ergo, Prob, ant, net,licite lucratur, ubi talia per corfue. S.S pto 2 * Primb Plures funt contra- tudinem funt recepta, Verum tamén eft, &us prol .;ï," ibiti, & jure naturzilliciti , & I fi-affe&us lucri. effet nimis immodera- 3'.1 Í ; jatura non funtirriti, v, g. matri- tus,elfet etiam peccaminofus, monium poft votum fimplex caftitatis , Refp. 4. Sunt aliqui ludi jure Civili vel poft fponfalia inita cum alia , pro- N miffio meretrici facta pro ufu 'corporis-. etiam laicis prohibiti,illi nimirum, qui magis fortunà quàm arte reguntur, & in Erco fimihter. 2. Leges ille prohi- jure communiter fignificantur nomin bentes funtfolüm pænaïes , & perdenti alearzum. z folütm concedunt actionem ad repeten- Hic ludus alearum Jure Canonico dum coram Judice. Ergo non obligant ante fententiam Judicis condemnato- prohibitus eft Clericis & Relioiofis, & fic ludendo peccant mortaliter,non quideim riam. i luferint femel;bis, vel ter , (ed i huic , 2. Probabilius videtut, quod qui ludo vacaverint, id eft, crebró , ac per ludo vetito perdidit, in confcientia te- longum tenipus luferint: his enim flis neatur folvere, ecfi luferit pecuniá non Hinc fi, feclufo b ponz imPonuntur. prafente fed credita, id eftjabfente : lic&t j Íícandalo;ad breve tcmptfs.( etái crebró ) polfit folutum repetece in judicio. Eeee 2 Ra- b ZRACTATFES 588 ILX. Examen -4'.. Ratio : Ex una parte promiffio de ze 3 ^ etk fez- confuetudó: prayaleat ,. aut n;'jz' Aliquis lj ] licita, uti bic eft folutio facien &s, eratus frt:Ab e0 , qui traxit eum ad ludum,, vanda, & Reipublice intereft, ut fides d de quo in: R; ad Oppef. n. 77. i que ca-- dataferveti Jv 1l ; Ex altera parte nulla. eft. fnon. tenetu ] « r veffituere: ,. quia ille qui a-. D lexcivilis irritans illumcontradtum pro- uifit non: eft dignus vecibere ,. uec petef L. 7f miffionis & datz fidei, Nam Ieges Cci- éteé retigere: tali jure po[itive duraues: vidh viles folàm dant jus repetendi in judi- unde deler de boc eleemofymam facere in ho cio, necullamfaciunt diftin&tionem in- 1 | duf efBn.. HsecS; D. ter. illum qui ludit pecuniá creditá,& qui É qum QUAERO XXII. Licetne lüdere, lu- velé txíente, Erco. do nimirum hofiefto, & absque facrarum [// Accedit, quod alils deterioris condi- rerunr irreverentiá, füb hoc pacto, ut vi- 3 lr tioniseílet, qui pecuniá prafente lude- &us pro victore aut. pro animabus im ret , quia hic teneretur ad fol ut iv ionem & li Purgatorio. Rofarium. vel. Miffam. di-- Hru non alter, quod non vijdetut dicendum. cat 2 z r l Dixi, poffe repeti im Judicio s nam pri- LXXXIX.y. Pmb'ab"iliüs- affirmo juxe- u vata repetitio non füfficit, ut alter tenea ta praxin devotorumiin diveríis R. 71 tur reftituere. Si autem fors verecun- nibws äligio,— LA daretur repetere in judicio, non tamen um Vil Qvid fi.pa&um fiat liocmodb;'l»irkülms- ideo poffet uti occulta compenfatione, RU Íe obliget ad preces dicendas, alter ad: quia dominium eft transatum, quo alter dandam communitati hieneftam recrea-- E äüän'w non peteft privari,nifiper Judicem. tionem in eibo & potu, fi vincatut ?: A j 15 Y Not, tamen, intelligendum hoc effe 2 ffrmo pariter licere: Tum quia nom de jure communi j*nam jure particulari j At commitutur irreverentia; Tum qui (j in quibusdam locis hzc promiffio- fol- non cít fpecies fimoniz;. ut quis pollet: Mi« vendi ex pecuniaabfente non obligat; & pstare, Quianoninterceditratio Pretii?, &änaulus ] fic videtur efle i'ntelligencius $^ Thom uti requiritur-ad Simoniam.. Mi fupriq. 32. a. 7. ad 2. dicens :- Aliquid ^ QUJRO XXIII Qui per ludum & autem. ulterius videtur: effe. illicitum- ex Tf'iïiug pontionenrnon poteft perdere, poteftne: jure pofitivo civili ,. .quod. probibet; wuni- lucrari &lucrum-in confcientia retine-- 6;(,1 g 011'15) À yer(aliter tale lucrum. Quód autem rez non loquatur de prohibitione univerfali LXXX.m». Tres pricjpuäcafüs funt;, ex jure communi,fed fpecialium Provin- de quibus dubitatur: ciarum, patet, quia fubdit: sed guia ; al-- Pritts eft: Si alter. fitita:peritio us civile gou oblisat omnues, Jed. ees felos ,. tero, ut moráliter certo fit lucraturus,. qui [umt bi legibus. fübfelli cr. iterum ger- Vel fidee, füper quamffit fponfio;tam: diffaetulinem. abrogari poteff : ideo:apud' certus ft, ut gon poffit perdere; ills , quj [wnr bupemodi degibus obftri In i i oc cafa- five lüdi. five fponfionis: &i , tenentur. univer[alitev- ad' veffitutio- probabiliuseft, tales:non poffe-lucrati;, anen qui. Incvantur , nzþ fürté- contraria- vel lucrum'rcïin(.fre.*. Rkiïai /*'&x 2 — A 589 Db variis modis acquz';*ma'i dominium. — Ratió: Tum quia error. five. dolus Religiofus ficut fine Superiorum li- dedit caufam contractus. Tum quia con- centia rem ( utpote qua eft monafterii ) tra&tus ludi vel fponfionis ex natura fua non poteftin ludum deponere, ita nec lücrari, poteft tamen. cum licentia.. Fi- É videtur exigere, ut periculum. perdendi j liusfamiliás pu & xertatem ingrellus ,. id fitzquale in ludentibus.. Sienim vi&tus vi&toris pezitiam noviílet, cum eo non poteft , fi habeat bona propria cafttenfia r lufiffet nec fpopondiffet. — Subfumo : Sed vel quafi, aut Pater aliqua pro recrea- tione dederit,. Siautem nihil habet pro- quando error.dat caufam contractui, hic vel eft irritus; velirritari poteft; Ergo: prii, fed tantüm alienum, & collufor id Quid fi inxqualitatem: novit,& tamen Ícit, neuter poteft lucrari. * lüfit ?; $i in aliqua Univerfitate vel Aula Dico : Tünc tacite vel exprefs& con- leptibus Parentum fuftentetur , ex Y fenfit, ut alter lacretur, qui proinde lu- Sümma centum imperialium fuftenta- cratur; Idem eft fi animo ita eft paratus , tioni fiz deftinatà , pote(t quatuor vel ut ,. lictt defa&oinzqualitatem non no- quinqueper annum honeftz recreationi verit, fi tamen noviflet ,. adhuc lufiffet;. feu ludo infümere: quia honefta recrea* tio inter alimenta eft cóm h putanda. Tüncenim virtualiter: cenfetur ingquas t litatem: condonate.. Cüi folüm quatuor in ludum depone- W Secundüs; cafüs-eft : Si i$,, qui lüdit, relicet, is ab.uno & eodem non poteft i liabetanimum non ludendi pro premio, nifi quatüon fingulis commiffionibus lu- vel nonobligandi fe ad folvendum ,. vel crari, nifi forte alter cedat jurifuo. Po- teft tamen lucrari. plures, fi ludat cum d folutum repete?;di',;tïlis.xïon poteft.]u- crari;. pluribus, puta, à quovis illorum qua- (it! Ratió : 'Qn'a' emulunr fuumr decipit, tuort. Etab uno poteftlucrari plus plu- & zmulus non lufiffz 'Tandem ob ta- & n iïfrïaudcm cogno- ribus commiffionibus. " viffet.. 1 citam Parentis facultatem pote& etiam - I Tertius; cafus eft: Si'alter ludentiüm. inlüdüm deponere ,. quidquid lucratus rem depofitam alienare nequeat, v, g. Re-- fuit; iil hii d n:l ligiofus, aut filiusfamiliás,. Y i r [ 4 d g. s 9 M é 2 - d a [ EXA. Eccce: 3 $99 ZRACTATES IX Examtn 3. CHiEe HHHOR IU RHEU PTO EEE AHEIe O0 i " W l: EXAMENV. . ] À De Refltutione in geneve, 9 in fpecie V(/e ea,quoad bona d?l;mæ, q/ï r corporis. fama, e8 /7072,07"1"5, 71 [ ä Á De flzä-;z 5.D, 4gt 2,2,2,62. per 8, art, fif, lo UJ£RO I. Quid eft Refítitutio j Aug.Epiít. $4. híca,2. À $, Thom, cita- cujus peciei jüftitie — actus, ! L tus ait : Nog dimitüitur peccatum , wf quanta ejus neceffitas, qua X vefrituatur ablatus, puta , i cefticui po- ; / quot ejus radices feu capita ? U LXXXI. 5 E. I. Reftitutio definitur telt , & quatenus poflibile e, — Nam vita femel ablata in fe reftituigion po [ ll — Íic: Ef atius juflitia , ( nimirum. com- te Swits. T l mutativz, ut dicetur ) quo res ab alio ac- Dixi f/sltemin voto : Quia inipetentia cepta reddittir, li non eadem numero, excufat à refticutioneinre; attamen he- tfn faltem . in Ípecie ; vel damnum illatum mo animo femper paratus efle debet, compen[atur, Unde S. D. hic a. r, in c. fus quod reftituere velit, cüm ad eam for- ait - Reffituere mibil alind eff videtur , s EX 2//?/.':, tunam pervenerit, quam iteratà aliquem. fletueye in poficffo- 1)/ /i /i R. 4. Przceptum reftituendi eft for- neim vel dominium. vei fus. Si proptie lo- maliter affirmativum , implicité tamen W.V:' 'L' quamut, differt à (atisfactione, quód bxc eft negativum ; & reducitur ad prace- ?eïlj.;.!;g fiat in compenfàtionem honoris lzfi feu ptum non furandi, Jj offenfz illatz , reftitutio ad r, Ita S- D- a" 8' mno rebus illato, y*erö Eat pro da- I - E. 2, Reftitutio fo P. AC idi iter eft adtus Ratio : t. p. Quia peractum Pofïtiï'um impletur, & omilfione violatut. 4r(/)7j; folius juftitie commutative, Pro quo Ratie: 2. p. Quia voluit hanc n Hjer, | vide inhoc Tract, Exam, r n..6, in R. Ailafo gationem : Nonretineasalienum, Hinc ad 3. Oppon. x.. 2, Reftitutio ablati f2 juxta conditionem pracepti negativi ob -u tem in voto ligat femper & pro fem li eft necetlaria ad falutem, per , faltefn in J ffä(: voto,utante dictum. R4tio: . Quia confervàre juftitiam eft z IT — LXXXII, Duplex eft radix reftitu- I nece(larium ad falutem, Unde ad Rom. i Ulzæ tionis, nimirum res$accepta , & injulla j. Nemini quidquam. debeatis, EtS, aeceptio reis Id eft , homo renetur ad l] h ']/ re(ti. .»F;ä( .1 De voffitutiont, $091 teflitutionem ex duplici capite, nimirum —— compeu[are ei , qui gratiam fäCf*ï ; vel ratione rei acceptz , velrationein ju- quuod non fiet , ff per boc damnum in- f acceptionis, cufrat., Jta S. Thom. hic a. &. in c. dicens: Vertio modo actipii aliquis vem alterius. Abf aue injnria mon pro Ratione vel tenetur eam veflituere , f* utilitate , frcutt patet. im depofitis, D qu,zmdz'u eam apud [e babet , 'uia» E ideo ille qui ffc accipit in nulla te- wod Dbabet ultra id, quod. fuum eff , ueiur valiome acceptionir, quim imo debet ei fubtrabi , &* dari eicui deeff Te- accipiendo impendit obf quium, Ccundam. formam commmtatiua ju- netur autem ralione vet, eT propter ffitie, .. ded ipfà acceptatio vei aliena boc » fF ei frebtrabatur vex absque funá potefh teipliciter fe Jabere : puando- (s culpA nom tenetur. ad veflitutionem : que enim eff ivpuriofa , [cilicet contra fecus. autem effet , ff cum magna faa vvolimtateya exifTen.r ejmx , qui eft vei culparem dz'lto Gtamo amttieret. dominus, ut patet im furto cr TADIRA, Alii DD. claritas gratià affignant F tune tenetur ad re[Hitutionem , uon tres radices reftitutionis, r.Ex in;fu&a. fülim vatione vei , [éd etiom vatione acceptione , qua folet etiam appellari snpuyiofee actionis - etiamft. ver apud reititutio ex delicto , vel damno illato , & i ip HUT MOR YCIRAB AT, Sicuf enim , eó fpectat omnis injufta damnificatio. "i qui percutit aliquem , fenetur vecom- 1.Ex te'accepta, quando nimirum res. aliena detinetur , five bona fide, ut quan- j fenfaxe inpuriam pz[rl) GttAmrois qpyd ^ dores fürtiva bona fide eftempta, & Gic 8p[pnmp nubil raaneat , ita etiam 44 f'a- eft fine pecccato ; five malafide, & fic cft Vakby vel PADit , fentetur ad vecom J " " cum peccato , ut patet in furto , vel í1e- Z)enfätionzm danni 7 "U eliag mens fciat rem effe furtivam, 3. Excon- j Hibilinde babeat, 9I ulterim: proín tra&u fi nimirum vi alicujus'contractüs . Juerin ilata debet puniri, — Alio m J initi aliquis debeat & nonfolvat.. £ J 45;5])1': ;zlig,wix FE ". alterius in utiht- QUJERO II.. Quomodo reftituet,qui Lalem [nam absque IApHYÍA CHI- "a alium' damnificavit in bonis fpiïituah- bus five naturalibus , uti funt ufus libe- du lugtate feilicet ejus ,cu]ms efl ves yficut riarbitrii & rationis , Scientiz, Studium, j potet osmatuts. Et tuuc idle qui acce- &c. fivein füpernaturalibus s utl funt pit , tezerur ad. vefhitutionem epure) gratiaDei, Sacramenta, virtutes, &c. five adanimz fàlutem fpectantibus, uti funt quod. accepity. pon folzum rakióne ver,, T Status R?ligiofms , vel. Clericalis . aut TU J etiam vatione 1eceptianis , etiam- J Prabenda ;. s KE ren amiferit ,. tenetur. enim ?ä"ï n l " Xer, F b eg 92 TRACTATUS VIH. Exenen3. LXXXHT.&. i ng veneno , phil- ritati reftituere; freum decepit ,tenetur Y veritatem.docere, Item tenetureumad tro, maleficio, &c. alteriabítulit ufuma & rationis , tenetur, quantum in fe eft , ma- meliora hortari, preces pro eo-ad Deum ] leficium tollere ; temedia,quibus conva- fundere, .& meliori quo poteft modola- l "»Naïil leícat procutare; & onmi damna inde borare , ut reipilcat. Iino Íi damno fecuta compenfare. ./fi(;iïituah üit.annexum damnum temyo— Eu rile, v. g. fi talem inluper vulneravit Ratte : Qui eft caufa damni , tenetur ^ l t illud reparare pro poflibili, cotpore dum eum vi &« uitinmal 0, V& »edi Qu n 2. Qui vi velfraude alium img AC le fi fine expen(is:non poffit .à malo revo- Tj vivclä ftudio literatrum, teneturad refti- Carl, tenetur etiam ad-rcparationcgn-il— M (l tuilonem. lius damni temporalis , &.ad faciendas vl : R4tio eft eadem. has expenfas. *IC pr x.3. Qui alium induxit in etrorem , Quid fi. non Po[ïl:t eum d»peccato re-- J vel docuit.falfas fententias in rebus Fi- vocare , nifi cum periculo.vitz. h. * Dicoo: Cuüm .charitas interdum obli- dei, velin genere morum; tenetur reftis tuere , & conclufiones ac falfas fententias get pro fratribus animam ponere ,j fot- fevocare. tiori hzc oblivatie habet locum; ubi-t- A Ratio cft eadem. inul adeft debitum ju&itiæ.? EC t « l jl Gd Pr o idat i, Parochi , & fimiles, -Revidenda hic fünt,, qugdiximus fuü- N mi, Item .de quibus ex officio curz animarum inyigi- prà de diledione proxi "n [ correctione Íraterna, liem de .,f;an- landum eft, tenetur reparare :damna, Mj dalo; í li qua fubditi ex eorum negligentia patiun- j l tur. Dixi in R, s. Quifraude ve |yi , nam g Ratio eft eadem : Cui addo , quód qui aliquem induxit fine vi vel fraude a ( quivis homo habeat ftrictum jus ad ufum peccatum,ratione cujus non folüm«aPQd KRxllü*nm rationis, Itemad hoc, nevi velfraude Deum gratiam, fed & apud homines MW N omnem amifit ftimationem, licttgra- lt impediatur Àftudiis, neinducatur in et- ] NT rorem. tem uti fuo Pralato :accipiat viterpeccet, non tamen tenetur eiali- INUUI)'] ] ea,quz funt cürz animz. quid reftituete. í À )ui fraude vel Clþ l LXXXIV, Refp. s. d Ratio; Quiafcient i& 'Völghti 'noh Hþ Hiris j j vi aliquemin u iuxit ad peccatum , tenetu£ injuria, Y N Ti LXXXV. Refp.6. Qui per injuriam, t ad ejus damni reparationem pro Pom- Nl bili. ideft, vi vel fraude à Religione retraxi Llfamn R4tie: Übi intercedit fraus vel .vis, aliquem , ex cujus pratentia Religiont Ufmz € m jbi eftlocus injuriz, accrevitlet five ex pet'fonæ induftria, liv R,9' S]Q]u Quo autem modo reparabit ? ne« N ex hzreditate -tequporälis utilitas, t€ i ij Dito : $i eum vi detineat in 'occafio- turad ejusreftitutionem.- 'tr N ii ne peccandi , tenetur eum libertati; fi Ratio: Quia damnum illud tempo- At dl eum metu oppreffit, tenetur eum fecu- rale eft illa;uin'cqntra j g&itiam. - . No& ltef a ) X* » 593 E Re/tlifæfäan?. "Nota tamen, compen nl;ionem non LXXXVI. &. 10, 'Qui absque jufta 'effe faciendam zquzliter, fi retrahatur caufa Novitio nega tvotüm ad ptofeffio- :Novitius ac. Profeífus.,. fed fecundiüm 'mnem,non tantüm peceat mottaliter con- quantitátem jutis acquifid Monaflerio, ,'trà charitstem, utex feclarum'eft, fed & Qui enimretrahit Brofeflum, & fic Cce- 'contra juftiuam, mobium privat aliquà hereditate , vel Ratio : Ccnobium & Novitius tacit& :aio emolumento , tenetur in totum, ánter (eineunt contractum , Novitids o- (Qui retrahitNovitium ;;non tenetur in mnibus temporalibus renunciando,füam totum : quia hereditas adhuc pendebat habilitatemrigorofo examini & judicie exfuturo eventu...^Si retraxit/ Candida- fubjfcit difcutiendam ; Monafterium ve- tum Religionis,feu qui in monafterio e(t ro Judices & Examinatotes conftituit , jjam receptus, fed nondum veftitas, adhuc ! :qui de ea ferixentiam ferant, Ergo fi quis -minor erit oblieatio. *'Capitüïaïiu:n non ferat feritentiam juxta iRep. 7. 'Talis etiam ipfi retra&o te- "merita Novitii, peccat contra contrae "n&ur in bonis «iþixiwahbuä reftituere «tum & ju&itiam. juxta fuam facultatem, "nimirum impe- Caufe Novitio'negandi fuffragium ad 'dimentainfüturiim revo« ando, pro ejus Profeffionem debentfciri ex propriis Sta- tefipilcentià preces ad Deum fundendo, tütis cüjusvis Religibnis, v.g grávis in- 'eumferio hortando, ut priftinum propo- Jf xicas, mala indoles , defectus «ix?genii, fitum exequatur, &c. R4rio: Ohuiahzc media | tali fini -fun't Dii tibi, anNovitiusad fieculum re- "Proportienata, i diens tepcaæürMona&erio folverc-expen'— ; Dixi in R.6.Qsi vi vel feaude 5 fienim fas? en hac defit, licet &at ex malevolo animo 5 Dice , Non teneri , nili fa&um fit de '& Religionis odio, graviter quidem pec- thoc pa&um, quod ; càm juftum fit, fer- 'Catur contra charitatem,non tamen con- r d vari debet, Vel nifi habitum 'Hliïepe- f tra jüftitiam: adeo"que non eftonus te- fütutichis, rit fraudulenter , id eff, cum anim orede- eï 'andi ad fcülum. n:p A Refþ, 9. Ineo cafuretrahens non te- Rátie: Fraus & dolus neinini patre- y netur isgredi Rciiglonem loco tetracti, g 'cinantur, nec fuübítituere alium, Ratio: Af(hmptio ftatüs religioïi debet LXXXVII. X.10. Quod hac&enus ( effe omnine libera, nec ullometa licet a- " di&um elt, proportionabiliter intelligi E j j - debet de eo, qui aliquem in J üfte impe- liquemad eum compellere, R. dit à confecutione alicujus Officii vel 9. Sidamnum temporale Religio- Prebenda. milatum non poffet aliter. re(arciri, D quàm fe eitradendo in famulum;ad id te- Senfu; patet ex verbis S, Thom, hic Aereturspon tamen in Monachum. . 4 Auad w dicentis : ,AUqui poteff aliquem . "6 babeat Pra- '— Rdtiepatet -ex*dxöï"gig.-; jr phpedire 4 FfEf ben- » E. 594 TR .ff"ïVC*T/ITUS VIH. Éxamen y. &endam multipliciter : Uno modo f/)- vel'ejus hzredes . patiuntur in bonis ex- ! Qu là,puta, ff imtendens. bonorem Dei , ternis , ut funt expen(x in medicos , lu- li ! velstilutstem Eccleffe procuret,oudd. crum ceílans ,damnum-emcrgensu ! Hoc: notato.. dä"ln deter alicui perfona digniori ; G tunc p ». r, Probabilius, quód pro dam- lo modo tenetur ad veflitutionem y f no corporali ,. ut pro ablatione vite;, vel ad aliquam recompen[ationeg. fa- .(Cm« membri, virium , &c. ex juftitia in alio. Ate ciendam. "lllio mado injuffé , puta ff genere bonorum facienda fit aliqua re- » n i dutendat ejus. nocumentum, , AC ftitutio iPI'"i lzfo. & haredibus ejus ne- Mf gnpedit propter odium . vel vindi ceflariis,. etiam ante fententiamjudicis',,« hi licét ex damno corporali nullum fequa- &tam, aut. aliquid bujurmadi , d tunc " tür damnum in bonis temporalibus.. »h, / imþe-dit-, ne Prabendadetur oz'igno, B Intelligitur ex $. Thom. hica, ; adi lst eon[olens q:zo*d nom detur. antequam Mg I. dicente : Quande id , quod eff. alla- ft, fücimatum , quódei detur , tenctum tuim , non eff vefiituibile per aliquid eque- g/;idäm ad aliquam. recompen[atiow le, debet: fieri vecompenfatio ,. qualit poff-- D. ]71 ll [ A mem pen[itz conditiomibus per[ona- bilis ef ; puta ,. cum aliquis alitti: ab ftulit: membrum. ,. debet: &i vecompanfare X yum.c negotii fecundzm arbitrium velin pecunia , vel in aliquolomore conf- .'ïnmüï á ])imtif ,Ao0n tamen tenetur ad æ&gzra- J derata conditione utriusque 'p'e'rfonæ — de , qiia. illpm: nondum. fuerat. ade- cundüm arbitrium bonivi? Utrius- [ 4 pte» d poterat. multipliciter impe- que, inquam, perfonz , occiforis qui- lt quani; diri. d verójam ]ïïmæmm L fet, qua'd dem , an fit dtves vel pauper; diviti enins IAW Zd[ alicul detir Prabenda, c a!i?uifpra- majer reftitutio imponenda ef. occilt: autem, an familiz füz fuerit utilis vel lt qi gter iudefitam caufam procuret , quod inutilis,, anfenex, aníanus, vegetus» f revocetur ideg e[l, ac [(fam. Dbabitam r infirmus, an do&us, an-ignarus : qllïai ei auferret , d ideotenetur ad re[fi- I qu pro homine juvene, utili , íano, docto ;; zztionem aqualis », tamen fecundam &c: major imponenda 'eft- reftitutio;. dum, fenm facultatem. MacS. Doctor. Item attendendus eft modus occifionis;, fieioj; Ij d an facta fit aperto Marte, vel per infidias,, QUAERO IHI.. Quomodo reftituez , t*lgmm quia ubi ih'üdlæ,"ibi majorin jlur-ia.. «ui-alium. damnificavit in bonis corpo- Pü'lna yis,occidendo, vel mutilando ? Al Adverfarii, inter quos etiam fünt ali- LXXXVIIL, Ante R. Nota in pra- qui Thomiftz , dicunt , vel $. Them. LT fenti damna efle duþlicia, l. Natüra- loqui de: damnis realibus ad' naturae ;ä'*ïü)mfa lia fcu-perfonalia , ut funt ablatio vitz , confecutis, — Vel ly delet ab eo fumi tc- . V MY membri, virium , pulchritudinis, &c., ut idem.fignificet, acly decet, eff romt- l siens , non verb, quod fit necellarium. W " 2. Realia, quæ nimirum vel ipfe lafus [e- p -D rfb $95 W'erhm prima folutio eft nulla; tum bonis proptiis, 'Érgo. - Min, prob, "! - ]quia S, D. expreíse loquitür de com- Pater refpe&tu filii eft veluti totum , cu- i peufatione membri ablati , .quod eft jus filius eft.quzdam pars, — Vir & uxor "lamnum naturale. Tum etiam, quia, funt veluti una caro., ideoque jure na- J "it patet, loquitur de eo , quod non-eft turg & ex juftitia pater filium, & viruxo- teftituibile per zquale, fed debet reftitui remteneturalere, Ergo. - decundum arbitrium boni viri . damna *.2, Modus.faciendi dictam refti- autem realia kfuu* reftituibilia pet .ae- tutionem relinquitur arbitrio boni viri, quale, ut patet ex.citatis verbis $. Thom. ut fiat ET Ratio 1. Qui äliuqä injaft occidit, vel in bonis fpiritualibus vel temporali- imutilavit, deformavit , ejusque fanitati bus: intemporalibus, fi baeredes indi- mocuit, (feclufisomnibus damnis reali- geant , & occcifus de fpiritualibus jam .bus) ipfi lef5, occifo, mutilato, &c. bene fibi providerit, In fpiritualibus E—1 J & ejus hzredibus intulit damnum con- veró, fi heredes non indigeant tempora- w2 jultitiam .comraatativam., quia eft libus, & occifus:fibi de ffiritualibus non n «caula injutz inzqualitatis. Ergo lefo providerit, & eorum judicetur effe capax, xel hærcdxbus enetur ad re(titutionem, v.g. Chriftianus,&c. Inutrisque prouc - groutfueritpoffibilis. Sed non eft poffi- judicabitur neceffitas, vel opportuni-. bilis,nifiin aliogenerebonorum. Ergo, tas : ut explicat Sylvius. "Geuf. prob.. Quamvis juftitia commu- . 3. Licétipfe occifor à Judice pu- tativa per Íe noninclinet nifi ad tefti- niatur peená corporali, v. g. fufpendatur, tutionem.zqualis , per acidens tamen, nihilominus facienda eft ex juftitia di&ta : quando zqualereddi non poteft, incli- reftitntio occifo? & hzredibus 1-3ecc1ïä- tiis. nat ad reddendum «quod eft poffibile ; Q - ficut qui debetmille, & non habet nili Rativ: Quia dammum occifo .& hz- s . $60.,Xenetur reítituere 500. — Et qui redibus illatum er poenam illam. non extreme indigenti abftulit panem -& pa- compeníàtur , fed illa publica vindicta 10 nem quem reddat non habet , fed alium Íolüm eft compenfatio in [ cibum, is tenetur illum dare , five pane juri:g ; quam patiatur. Refpublica, pretiofor fit , five vilior. Ergo qui &.4. Non folàm quilæfït in bonis 0 intulit damnum contra juftitiam :com- corporis, fed.& ejus heredes tenentur Ü xltlx mutativam, tenetur ad reftitutionem , per bona fortunz. ( fi qux (int relicta ) w n prout in alio genere bonotum fuerit «ompenfíare dictum damnum corpora- poffibilis. le; qu Ratio 2. Specialitet de reftitutione Ratio; Quia bona , in quibus hzre- [4 —— haredibus facienda pro damno períona- des fuccedunt, ex juftitia unt obligata li. Qui alterum lzdit in bonis propriis ad reparationem damnorum à lzdente tenetur ex juftitia ei compenfare : Sed &orum, E homicida haredes meceííarios lmíit ia i REff 2 * 596. ZRACTAFS; FIII Examen: $ z e Ex-quo-fequitur, quód Paterjicétfit- tionis vulneris ,.cibos cariores; confilie; i f hzres neceffatius filii, non-téneatut. re-. medici vel borii viti neceflarios , lucrum PLP! ftituere pro damnis.à filio.non emanci- 04 cellans;id eft; quod opifició v. g. feciffet, patoillatis, .. Quia filius,non emancipa- filiefüsnon füiffet, non quidem totum, Ài tus non habetbona , 1n quibus pater fuc-. fed quantüm arbitrio viri prudentis [pes ii cedat , quafi de novoea fibi acquirat, ex-. lücti e(timatur : minisenim valet , quod. ij n ceptis bonis cafä*rcniiBus » & aliis,de qui- eftin fpe; quám quodeft in re; Adex- bus fuprá. penfas fenerisnon tenetur, nifi effentex- ia aAri fía LXXXIX, Oppono . 1. Leges- dicuht : ttaordin dii x nece ila. riz, ut'fi majoribus (077 Liberum corpus nüllam recipit- eftima-. fümptibus in alieno fgu peregrino lgco [ tionem.' Ergo non eft fgcicnda xeftitu.. eflet fepeliendus. d l tio proeo. ; - ordinariz fuit-. [ N " ) ! Ratio:'Quia expenfe " p 2. Bona fuperioris ordinis non-com-. fent etiàm faciendz ,. f E 1 ] : naturali'.;nxoætg penfantm' perbona alterius & inferioris obiiffez, R ordinis: Sed bonum vitz & membro- XCI; Refp: .. Refïit'mi6 primo fzi-'x. rum eft fuperiorisordinis, Ergo. [: ciendaeft lo ; f füpervivat;. li obierit. . Homo non eft dominus vitz & lieredibus neceffariis, Quinam hifint;., i membrorum. Ergo éi non fit injuria. dictum ett füprà Exam, & .6g,. Unde- ttty Ad 1. e* 2. dico, folüm probari de: non e£ neceílarió facienda h&rcdiöus lit: zftimatione , reftitutione , & compen- non neceflariis ,. v. g. frattibus , aliisve- 9 ffojots fatione condigná & ad zqualitatem , non ii confanguineis vcl amicis 53 defun&to va-. veró dearbitraria, Nam pecunia fecur- ria commoda vel alimenta: percipient fentey dàm fe etiam non poteft equiparari fa- bus , licét occifor illa damna praviderit, deCR; x5z,utpote , quz eft melior quam divitie modoó non intenderit, . Idcm ei d?f-ff:?" li : ditoribus occifr. mrltz,& tamenfama Íape debet reftitui j'-fïx ülO,, per pecubiam, fi non poflit in proprio. Ratio-: (&ia-omncs*-illi—lnon-vccu&h-- V gCDEL'Co tur moraliter unum cum:defundto , & X ^ Ad 4. dico , etiam ufuario pofle fieri in- dampum eorum folüm fequitur per acd- fém s dens, Untne| juftitiam,;homo^utem faltem eft ufuarius ; Vitæ & membrorum. Jj lütonis XC I'I.'R*efþ—. 9. Sixill'ek qui lefit, quam- & $ Certum eft, quód di&us injuftus diu vixit, reftitutionem non fecit , - Zriol'llm à ! , occifor vel mutilator teneatur ad reftitu- eamtenentur hærädes,*, T tionem omnium damnorum' realium, Ratio : Quia.bona defundti tranfeunt 4 d*coy cum hoc onere. l qua patitur lafüs ac haredes neceflarii Et qui fentit commo- i- .0!? j ejus. dum | uti'eft hzres) fentiat etíam onus.. ün ! ?Ifübllg matio: Quieft caufa damni reparabi- Refp. . Hac tota docttina eft vera; jj lis, tenetur illud reparare. licét ille, qui lzfit , puniatur pocná legad i u d XC, Refp.6. Compenfatio damno- Atbl à Judice, v. g. fufpendio ,prout didum, Ofen rum realiurm fit folvendo expenías curas & Ratig data et R, 3. | "m:ö(()(t 1 Opfanai -»fä » D R?ffz'ilztio'ne:»' 397 z n * Qþpana;:' Non:eft zquum qüöd quis: Kefp. 2, Probabilius videtur;. quód uniatur. bis ilïjäipüzxn leu duplici pena:. occifus:nec licite nec valide occifori ppfl ro.eodem delicto Ergo. fit condonare reftitationem- alimento- - Adbocneg. conf- quia in hoc cafü mo- rum pro parentibus, uxore ; Jiberis. raliter. eft. düplex delictum: feu duplex. Ratio::. Obligatio. dicterum alimen- n injüria ; una illata- Reipublice ,. & hec torum & .. fuftentationis. non pendet ex o galem:-altera libera.volüptate- occifi. fed fandatuc- in ^ compenfatur per poenám le illata lzfoauthizredibusejus, & hac eft. jüre naturz ,. quod occifus;à fe abjicere compenfanda:predicto modo; non P-Otf'rti Eigo: Notatamer; filzfüs velit, ut lfor per- Oppono 1. Paulb ante affertum eft, fi provocans ad duellum ,. in eo occidatur, illam: peenam: corporalem: non tantüm Reipublicz ; fed & fibi fatisfaciat;ad ni- ptovocatus nom' teneatur ad reftitutio- hilamplius tenetur, ut fi ignificet, Íenil x nem dàmnofam 5.Et hocideo , quia pro- aliud defiderate ,. quàm peenam talionis, vocans damna condonavit , & ceflit juri, Érgo fimiliter. vitampto vita, &c. & de ayl'ia:re&icxuzione emninotaceat; : ?.. Pater folüm ex:charitate & pïeta- H - 'XCIII. Quid fr unus vel ambo f& pros te tenetur.filiis dàre alimenta: Ergo vocallent, uti fitin düello : : quamvis. illicite, atta men valide remit— tit; Diéo :. Si ;OCCäfä;gAg Xïeï lafus vel'ambo: provocaverint, nullus tenetur hzredi- Ante R; vidé Exam; 4..: 9. in Not. bus reftitnere ;. ficut. nec qui occidit pe-- quid fit, donationem effe validam. tentenr;, licét peecatum noxreftugiatur.. Ad i. Neg; ant. pro;2. p. Nam ly ideo Vide R: ad 1. fequenti n.'94.. non dicit ibi veram caufam , cur provo- Ratio : Tales. cenfentur. renuntiáffe: catus deobligetur, fed catífa eft, quia jori: fuo. Pro:cujus majori iutelligen-- occifio provocantis-in duello-non eft ei tià;. if injurioía ,. utpote -qui'fciexäs & volens Jl QUJERO IV:. Si- occifüs:ante mor-- ceffit juri inpropriam vitam, Ündenon temroccifori condonavit reftitutionem , , occifor, fed occifüs hzredes fuos injario- funtne lizredeseejus liberi ab oncre refti- se -p.ri'vat Ífpe emolümentórum. tutionis alizientorum: hzredum: necefz. Ad/4, N. con.. Nam cüm illa obli- s fariorum occifiz: gatio-pietatis involvat moralem unita- :OXCIV.; Refp..1... Si precife: in foro» tem intet occifum;, parentes; liberos , & anima:condonetinjuriam . certum eft, , uxorem (ad do&trinam eorum de quibus non deobligart hzredes:, , fi-aliud nihil: in R:7-ad. Q. 1.) illi habent rigorofum exprimat; jüs quafitum immediat? ex ipfo jure na- Ratio: . Quia illó lóquendi: modo ni- turz, ne perfe, feu ex intentione inju- hilaliud videtur fignificari , quam:quod t tiose & .violenter priventur emolumen- lefus leforem recipiatin priftinam ami- - ti$; quorum proximam fpere h abent, à 1tis fibi &itiam , & o&endat-'fenonfWere,pdium,, fortiori ne Íic priventur alime: Eff£ 5. debitis ; " 2 od i 598 FRACTATIS PIL Esonn y; debitis titulo pietatis. Coritra hoc ereo & . 3. Qui vi, fraude , vel incuffo me:- jus ageret Pater condonando talia emo- tu, ..fed-absque matrimonii promiflione lumenta, & alimenta , qui proindehoc D] virginem cotrupit , juxta probabiliorem debitum pietatis folvere nequit, fententiam in foro conícientiz tenetur h. QU.AERO V, Quomodoteftitaetqui ad alterutrum, nimirum vel eam ducere, refp( tüm alium damnificavit per injuriam fRupri vel damna puelle & parentibus illata. cum vel fine fraude , .cum vel fine pre- Ó füll immiífttone Matrimonii? compeníare per bona fortunz, augende Mit dotem, prout ftupratori placuerit. XCV. AnteR. vide fuprà Tradt, ;, d R«rio: Quia illa damna fünt per in- Exam, 2, n. 3 , deadultetio & de ftupro juriam illata, & peralteruttum horum Tyf n.3$. quomodo per has duas luxuriz compeníantur, Ergo. f0 J li Ípecies alteri inferatur injuria. Nota tamen , hoc folim vetum effe wm.1, Probabilius eft, quód quiinvi- á L L J ante fententiam Judicis, nam.poft cana tis parentic us violavit vireinem volen- tenetur obedire. Poitó fi puelle zque id t tem vel folàm leviter rogatam , adhuc bene nupferit, ac fi violata non effet, itu- [ fub patris potäfï:ate exiftentem , nec vir- prator deobligatur à compenfandis aliis Ptj gini, nec patri teneatur ad reftitutionem damnis , excepta injuria violationis, pre m : in foro confcientziz, qua tenetur juxta arbitrium viri pru- tj dentis, ul Ratio 2. p. Quiaícienti & violenti non fit injutia. & 4. Probabilius & al m eft, quod Ratio 1.p. IpíA virgo db amiffam fui qui corrüpit virginem fub fpe matrimo- E N alauítri violationem, non tenetur aliquid nii, fibi veró five fi&o animo promifïi, reftitueve patri, Ergo non violator. Hinc tenéatur ordinati& in conícientia eam j TE fe dato quód parentibus fiat ip juria,filiz eft ducere, etiam ante fententiam judicis, D Odpf( imputanda. Ita clare colligitu-r ex $, Thom,in Sup- 3 n 13642, ln "n foro fori in .dä&o cefü patri plem. q. 46. a. 2 ad 4. dicente : Iu t4l Ra vel tutori puelle contra defloratorem cafu fpon[uss antequam aliam duxerit, tent- T n competit actio,& ftuprator àjudice con- tur eam ducere in uxoreu , ft frnt aqualisco- M 1 demnatus tenetur in confcientia przfta- ditionis , vel fi fponja fit melioris couditioni: quii J re patti fatisfa&ionem fibi per modum 1 Jtd fi aliam duxerit, qam factus eff impotens beeng injunctam., I ta patet ex Tract. d (olvendum illud ud quod tenebatur, d lt toll aLO de Legibus. Imó anre fententiam judi- fujjicit , fi ei de nuptiisprovideat. — Et adhtt C gft cis uterque tenetur parentibus ad ali- m'a lg. etiam non tenetur (ut. quidam . dicunt ) ) uam (atisfa&ionem , nimirum eos fin. fponfus fit multà melioris conditioris , aut al« Plæ/llandu ulatiter honorando, vel veniam ab eis quod. figuum . fraudis. evidens fuerit : quia r 1] petendo, nifi jam remiferint. prefumà probabiliter poreft , quod fpenfa ntm [/ Ratio ; Quia parentes fünt cuftodes fuerit dec «c s u*eFU()n» epta , fed decipi fe fmsarit. n yix*ginitatis filiz $. Thom. A ali qþüdlmm. Quod lts l *2 T P D'eR'eþïttttibn!;- i E $99 QuoódS. Thom. hic loquatur de foro voti, utpote erga Deum:, fit Förtichuaim €on(cientie & violatione mulicris fub promiflie homini fa&a, etiam jurata, Ípe matrimonii. conftat ; quia aliàs nom 3. Si lequantur gravia mala vel fcanda- Ie POBdülICU COI]EOI'D]iCCL" ad argumcn- la. 4. Si puclla fornicetur poftea cum tum, quod dictis verbis folvit , & fic alio. $. Si finxerit fe vir ginem, & d víro " onat : Non dimittitur peccatum;nifi re- deprchenía fit non eíle; £ituaturablatum : Sed: aliquis non poc- Quain R. 5, & 4, di&a. funt decor- eft mulieri,. quam deilozavit, fübfpecie ruptiene virginis, proportionabiliter, in U matrimoniireftituere ablatum;, nifteam otdinc ad tepatanda damna, dicenda sonjugio ducat, Ergo. funt etiam de co; qui per vim vel. frau- Ratiío. : In centra&u innominato j dem feduxit viduam , alia mve jam cor- futio ut fatias , qui eftonerofus feu. (ub. ruptam., honeftam: tamen.. l E €onditione onero(a, fiuna. pars feu unus Nec in ullo horum cafüum corrupter i «entrahens contractum: implevit, etiam fatisfacit ingrediendo Religionem, etiam : akcm pars ex juftitia commutativa eum D l pof matrimonium- contractum , ante | Amplere tenetur , przítando id,. quodin ejus confummationem,. Quia aliis non Klmi contradtum eít dedu&tum : Sed inter tollitur infamia. Videinfri in hoc E- u) puellam & f*c.upracorexh in cafu pofïto xam.n 13 1. ad.7. Oppof.. - füit talis contra&tus ,. & puella corporis QU ERO VI. Quid & quomodo Y füi iufum: prabendo.contractum imple- 'lb reftituendum ex injuria adulterii? vit: Ergo- ftuprator in conícientia im- j iC;A' XCVI. Ante R- Neta,damna , quz ex plere tenetur:— Sed. non poteft implere adulterio & füppofitione- filii fpurii or- quod promifit nifi przltando. confen(üm dinarit fequüntnr ,. eíle hzc. i, Quód- i i matrimonium, Ergo hunc in con- proles adultera educetur ex' bonis patris ") fcientia prattare tenetur, Ma, patec: putatitii, cum quilibet pater teneatur l u Quiafi promiflarius füb- conditione o- alere prolem fuam à tertio statis anno, ;.»*mgau nerosà ligatus conditionem impleat, ac- 2.Quodaccipiat dotem aut fponfalitium;: j (ïuirit jus contra promittentem,. Imo.3. hzreditatem , ac fi cffet legitima Ex quo patet ,. quód illa fiio non. iM / role.Hincproleslegitimz , vel n ea- tollat obligationem. in confcientia : quia ul hzc eft natura contra&us onerofi, uc rum defectu. legitimi hzredes damnifis L cantur, Hoc notato: ! wtraque pars ex juftitia.fe obliget . ad &. I. Si ex adulterio proles non na- J [ praftandum id,, quod. contra&u fignifi- l1/ -«atur, fcatur , nec ullum aliud damnum, adul- j ter nihil tenetut. reftituere marito adul- " Dixi, erdinarie, feu períe ;; nam dari m terz pro violatione thori. Si tamen [j exceptioncs patet ex ipíis verbis S. Tho. 17 maritus reíciat de:adulterio , tenetur u- quibus. addo, non a.ncti. 1. Si adlit z terque adulterad fatisfactionem per fi- impedimentum. dirimens, 2. Votum gna doloris , veniz petitionem , &c. ille pro injuriá, illa pro injuftitia & infide- —— R«ligignis aut.Caïïfitatis ;cum obligatio lizate.. lta - 600 TRACZATUS TIIH. Em»zens * N Itaprobatpraxis.&-comméünis fenfus —— E. 4. 'Si proles fit nata, -&(aäkult'eïfa fidelium & confeffariorum. tin teneat ; eam noii effe fui mariti , obliga- 27 2. Communis fententiaeft, quód, tur in conícientia ( quantum fine vitz al fiadulter fit moraliter certus , pto'icm " velfamz difpendio poteft ) laborare, ne' ti] li il e adultetio natam , eífe fuam., teneatur legitimis prolibus 'vel/ haredibus obye- : Mt mlalipfe quàm adultera re&tituere .dam- niat damnum : teneturque ad ejüs repte - d narealia patti putatitio , ejus legitimis rationem, juxtaomrium fententiam, Ratio: Quia'injufte eft caufa efficat . pf prolibus., vel hzredibus inde illaca: uterque quidem prorata, alterutro au- hujus damni. Sed difficultas eft demo. : s tem deficiente quivis in folidum, five doreftitutionis, "Proquo adulter mulieri fuafzrit, ut fuum filium ,. t f »;, $. Modusreltitutienis elle po nimirum, íimulier habet bona .pa-m-' 1 fpurium pro legitimo fupponat , five non. phernalia; feu liberz ejus difpofitiomi - . Jm Ratio : Quando piures efficaciter reli&a, debet.ea fliis illegitimis dare, concurrunt ad damnum injufte-inferen- vel compenfare 'extraordinario láborey dum, finguli pro rata , & aliis deficien- b & lucrum inde acceptum iisdem tri- buere, ornatum muliebrem misuere, u tibus quilibet in folidum tenetur repa- rare damnum: Sed fic eit in hoc ca(u. velfilio adülterino , fi capax fit, ftattum t De adultera patet. - Deadultero fuppo- Cleticalem , vel Religiofüm fuadere, fic M * fitionem non fuadente. Prob. . Eo tamen ne hareditatem fecumferat, Vel ipfo, quod is faciat ex fuofemine & alie- Ó du agere , utab extraneo, vel fao vero pa- na uxore naíci prolem , quam maritus tte adoptetar , icque honefto timloR- adultera.ex errore putat elle faam, fup- miliam & hzreditatem exeat. — Velage: 2, Dum adalter videchanc ponit eam, re, ut causá occultatà ei detur ;minfn' fuam prolem inaliena domo mediisalie- hzreditas, &c.: 3 nis fültentari, quam ipfe tenetur alere , &. 6. Siuno, velplurib us ex 'h'l;sv mo- eo ipfo eft caufa. per fe, faltem indire&ta dis , prolibus legitimis totum dammnum z deceptionis & damni fecuti, Ergo. re(irciatur, velnullüm inferatur, potek - L/] ) & 3. Si adulter non fit moraliter lius ill'egitimgï mulier permittere , üt I E certus, fed rationabiliter credat prolem cum legitimis füccedatin þona pattis pu- s non effe fuam, eo quód mulier putet elle 'tatitit, ! fui matiti , vel.alias fic levis, vel foleat Ratio eft, "t confervet f:;mam , que M li rem habere cum pluribus,&c. non tene- ll eft altioriserdinis, quàm bona fortung, " "i n tur ad di&am reftitutionem. "ut pàatetex citando Proverb.22. l 1 Ratie: Tum quiain dabio melior eft Nec obftat, quód illegitimi pet leges li | :' 3ir conditio pofidentis, ut explicatum füpri inhabilitentur ad. fücceffionem in hare"- 'P'Oï(v L) Tra&, 2, Exam.1.n. 13. & 14.Tum quia ditate. . Quia 'incclliguntur,quandefcs t nemo tenetur luere, antequam coriftet eft notoria, nec adelt periculum infamiz, eum efle debitorem, & ! * i velgravioris mali, vel nifi damnum a itet U cmüpenfetar. p.7 m 2 De Reflitutione. 603 75,7. Si adulter adulteram ad adulte- — fateti tmet, & competentem fatisTattio- rium feduxit, ipfe in folidum obligatur E nem per difcretum Sacerdotem effe àn- ad omnia damna compenlanda . €o ta- jangendam. ! men deficiente; adultera adhuc tenetur in folidum, Ratio z Tum iquia ',bonumþ?amæ pu fe loquendo prevalet bonis fortunz, Ratio 1.p. Quia adulter feeminam fe- £ Quia wmelius eff nomen bonum , quam divi- 'ducendo cenfeuithoc onns in fe (u ice- ia Wte. Prov.22. Tum etiam, quis ipifte. in cafa extremzineceffitatis nemo tene- n Ri 2.,p. elteadem quz pro R.3. turreltituere : Sed qui non poteft refti- »c 3v 8. IProbabilius-eit quód, licet ad- uere fineypericulo famz vel viteyeftin extrema neccmmte. ultera nullo -dicterum modorum poflIit Ergo. damnum r:ccmpen(äve » non teneatur Ddj x.anlier bone fama , 61 enim ;pxdligJel matitofuam crimen revelare, "ae f prudensi judiciomulieris fama fit parvi Ratio : Quia in-dubio r liot .condi- ttloel poffidentis; Sed mülier et.in pof- momenti refpeciu hareditatis , wut ( jam fit fufpecta converíationis,tenetur cum fellionefuz fame., & femper vel fere periculo famz ( fi.defit periculum «ot- 1emperhabet rationem dubitandi,, an fua poris & animz ) impedire, :ne illegiti- xevelatio t profutura. Ergo. Prob, mus hzreditatem «capiat. snin, pro 2.. p.Filius mstri dicenti fe effe Dixi 3. per fe loquendo mon ttenetuw. Íputiam, nontenetur redere, licechoe l Quia : peraccidenstenetur. I. Si hzete- icat exiftens in mortis axticulo & polt ditas, v.g, Principatus, 'Coniitatus,, i&c. 'fump:tam'Ettdhafi&inm, ut fatentur Ca- nonifte: Ün prudentum judicio pluris .zftimetur,, de eit Regula Juris : a]le- E quàm fama feminz, iNam in certis qauti faam tu. 4 H d pitudinem cum alterits pra- circumftantiig bonum inferioris ordigis judicio ( ucific hi €, eim filius communi in zftimatione poteft przvalere bono opinionefit leoici mus j-aalln eft babenda mW( judes. - fupetioris -ordinis, 2. Si periclitetur bonum «cotmmune ,. tenetur -reyelare Refj, 9. antacunquc fit haredi.. etiam.cum periculo vitz, t fi fpufius "tas,mulier, fi it honeftae conditienis, & f effec harefi, vel peífimis moribus imbu- paflimbonz fanye, perfe loquendo non 'tüs;& velut primogernitus in prircipatu tenetur cum fama pdbhcæ velvitze peri- ulo revelare crímen » licet fitmoraliter fucceflürus,ratione cujus bonum corn- mune, przfertim fpirituale fidei, peri« «erta, libictedendum,& damnum legiti- litaretur, legitimus vero effet 'Catholi- j? anis hzredibus avertendum, s M cus & optimz fpei. d vt habetur ex ref'cnpto Innocentii ,l XCVIL Quomodo e[olvi buuc «a- Al in €ap. off. &i de peenit. & remilf, fum: Filius ille adulterinus, patative le- ubi generaliter dicit , abfolvendam efle gitimus, fa&usadultus vult nubere filiz mulierem, , qua ignorante marito de fui parentis adulteri., qua eít fua fotor adulterio pi olem fufcepit, idque vire j ex patre, quod ipfe nefcit: quod matri- ^ 6g92g "IOR, N 602 TRACTATUS VIII Éxamen 5. monium efiet nullum : ad hoc malum alterius poffe ledi fa&o , ut fi ad jantam f præcavendum teneturne mater L'eve!.are ejus appendantur cornua ; vel verbo, fiveante matrimonium, five poft matri- nimirum per detra&ionem: qiïæ iv y monium centractum , etiam contra pa- Thoma infrà q. 73. art. 1. definitur, Adit t TU yentum voluntatem ; quàd fit ingufla denigvatio aliena. famaper ; D 1j Dice: Inprimis certum eft, quód pa verba occulta. Dicitur V. inpuffa ; unde non TA [ rentes id refcientes , nimirum uterque peccant, Judex legitim& reum damnans , adulter, tenentur , adulterio non reve* teftes juridice deponentes; revelansale- DAT lato, omni poffibili modo hoc matrimo- rius crimen, ut vitet damnum proprium, j pium impcdire. Deinfi aliter impedi- vel proximi , fervato ordine fraæmz chatitatis. re non poffint, tenentur faltem uni eo- Dicitur 2. «lieua fama, hxc enim eft rum fcilicet filio, vel, f aliter fierineque- at, utrique revelare, obje&tm detractionis, ficut alienus ho- z Ratie eft : Quia convenientior modus nor eft obje&tàm contumeliz, & detra- ad tantum malum impediendum non oc- &or loquitur. contra aliquem occulié, contumcliofus marifefte , ait $, Thom, " j currit; &faciunt parentes, quodpof- u fünt, loc. cit. D l Quid [i Mater prolem expofuit? Dicitur 3. perverä:z five proprie didtz, if j Dice: Si adultera fine inftinctu ad- five zquipollentia , ut fünt nutas, ge- n X ) SN j ulteri pfolem expofuerit , ipía in feli- ftus, fcriptura , imó aliguand?etiam : lentium, NU dum tenetur expenfas folvere domui vel 1 /I'm [ hofpitali prolem nutrienti, Si uterque Ca?ztuii:zlïæ. muütue cenfenfu fine inductione, tenetur " /E&ï/m uterque juxta fénfum R.2. C; Nota 2. Contimeliam exä dictis ter adulte- J Ratio patetibidem : fi adul definiri pofle, quód fit , injufla dcum- zatio féu lefio bonoris alteriws per verla ] ram adid induxit, dicendum , quod di- 1 &um eft R. 7. manifefl4. Contumelia fieri poteft fy n .QUAZRO VH. Quando & quomodo €&o, exanimo injmïand*i procedent:, L reftituet, qui alium exterius damnifica- v.g. fufte percutiende, alapam inligen vitin bonis famae & henoris? do. Dividitur in contumeliam ftade di&tam, v. g. quando alteri objiciuntur à G XCVIIL Quid fitfama,quid honor, b & quomodo quoad hoc mentaliter feu crimina füa animo injuriandi, vocan Ug"i r if interiüs injuriando peccetur per judici- eumadulterum , fodomitam, &c. &in i n ii um & fufpicionem temerariam, vide convitium , quod fit akteri objicienda dü') N fuprà in hoe Tra&. Exam. 1. n, 11. & injrriam, quaineo peccatum none/» Jm v.g, eum vocando Judeum, cxcum,clau- *u«uPcW d feqq. Detvadlio. dum,&c &in in opp robrium , quod fitin* 'fszïä'äïïlr | beneficia ab «o juriose alteri objiciendo "t'fou&P U)L recep Ua XCIX. Nota 1. Eamam & honorem m p De Reflitutiont. ' /iäog Chriftus Apeü:olos' vocavit Pcul't/os Y & 2 Sufzrratto, L: CI. Nota 3. juxta S. Thom. infrà q. Apottolos Galatas infenía tos: nifi modgs excedatur. 74.3. 1. detra&tio differc à fafurratione. Derifío. Sufurro , ait , £v detrater im muateria cowvenitnt , Cv etiam in forma , five. m CH, Nota s. ex-S. Thom. q. 7 $. 4. 1; 721 sude logucudi : 45 j d 4 WETqe "malm oc- Speciale & à praedictis diftinctum pecca- tum efle derifienem. Na«m convitiando culté de proximo dicit. Dferumt antes z * er inteudit de 4T€ imjfime, quis detre intendit — euis .convitiati bonorem - depri- D 717] 0 aHten . igteudit mere , detrabendo diminuere famam , füt- dfumatm proxi , fufiri H uuicitute j " epat 410 , feminando j 1àd8 fürrando tollere — amicitiam , ivvridenda u difcocdias Unde art, 27 docet, th,zöd intendit quis , — quod ille qui. irridetur , fufur ratio ficgravius peccatum quimde- erübefrat , ait $.. D. Porró irrifto ( a. 2.) tra&io & contumelia, quia infert ma- mon ef| mifi de «lique malo vel defetiu, jus nocumentum , tollendo majus bo- malum autem fi fit magnum , non pro ludo . mum, fcilicet amicitiam , quia aico fí- accipitur , fed. feriosé , fí. in ldum vel vi- deli nulla eff. comparatio , Ecclef. 6. & fum vertetur ,' ex quo irrifionis vel illu- amicus eflTuelioy , quam bonor , & amari fronis nomen fumitur. Aliquando juxta quam bonorariait ex Philofo pho S. D.ett peecatum veniale , ut cüm quis. . Nota 4. Detra&ionem per fe & ex ., ocose parum vel de parvo' irridetur,cüm genere fuo elle peccatum mortale, juxta fit parva erubefcentia, nifi creíceret ex S.Thom. q.73.2.2. sam auferre alicui conditioneperfonzirrifze, Quandoque fumam valde gvave eff , uit: quia imter eft mortale, utcüm ferió feu formaliter, li vés temporales videtar fama effe pretioftor, & ex intentione injuriandi in jocum » im individuo tamen potefl effee vemiale , quis deducitur, quaft non fit tanti , ut utibidem explicat, & patebit ex dicen- debeat zítimari, tuncenim fit maximus dis Et a. 5. docer & piobat, quod de- contemptus illius, & major quàm in lm T contumelis & detractiones nam contu- tra&io fit gravius pecatum furto ; minus P a tamen homicidio & adulterio , ob majus [ iA meliófus quidem deprimit honorem, de- ) vel mints nocumentum, Similiter q. tra&or famam , irrifor tamen majorem 105 i 92. . 2. docet, contu Ivi liam & con- infert contemptum , pro fatao , aut nihi- [E]nïfu" P. vitium ex cenere íuo eíle peccatum lo habens aut haberi volens eum , quenz (iU irridet , ut erubeícat inter homines. mortale non minus ac füurtum & rapi- nam, quia(ait) homo non minüs amat comparere. Tantó graviüs peccatum jí J füum honorem quàm rem poffeffam; in eft irrifio, quantó major reverentia de- j individuo veró pofle veniale etfe, imo betur perfonz quz illuditur , ait ibidema ^ nullum peccatum , ut fi tantüm materia- S. Thom. Unde oraviffimum eft irri- ub liter proferatur. (ine animo dehonoran- dere Deum & Sanctos, & hocnon eft fi« ne blafphemia, 2, Locum zenet irrifio di, &fori: PmPFeE cal-n're&ioncm , icut Par.cn- p Gggg & "u [ 604. ZRACTATES FIIE Bxamen D x parentumr ,, deinde juftorumr ac virtuo-. primendus, & omnes obligaturad refti.. n Íorum,, quia honor eft vif;tlxtis premi- tutionem fama & datnnorum ,fi quz (e.. W uBr, - quantur.. Quod fpecialiter notent, qui ] A'ddi)poteü: ; fi Bec inhonotatio: fiat Pi:ocli've.s, funt ad. narranda alienum; cti-- It fa&tis,, vocatur illufio. ; i nafo rugato ,. minz, vera quidem fed. occul ü , qua: ài fübfannatio ; frverbisaut cachinnis , de- absque rationabili caufa , adeà que inju- hf rifio.feuwirrifio ;- Qua. fünt fpec.iþes— j fté detegunt,. propter qua fi forfaninfa-- tc] Aim materialiter diftin&z, quia conve-- matus privetur aliquo. Officio.vel Bene-- Isl niuntin fine per ferefpecto. — Hispra-— ficio ,quod obtinebat ,, vel fperabat ,. te- 4li notatis; netur infamato ] iv rgef L* Pituere pro; quanti- 'fumn CIIE. ».r, ad Qi 7.. Honor & fama tàte val A injufté ablata fünt reftituenda cum omni- ejus;. oris Beneficii velOfficii J,:zuci]gfrii uf bus damnis fecutis , uti. v, g. fun; priva-. E.5 Infamansin diverfis. cafxBu&igo*- tio. Officii, Beneficii; &c;. teft excufari a mortali. — Pejigus eft,, '.l..ïh & -Ratio:patet ex dicis, - malum fit veniale , vel fr quidem. in fe ^ * Wi 2. Detractio. famar fieri: poteft: grave fit , tamen: zefpectu talis. períonzz Atn dire&e vel indirect&: Dire&é fit * prudentum jüdicio:eft infamia levis , u modis, fignificatis hoc verfu :: fide militedicatur,, quödfoccid"erit*,, veï ) Unr Imponens:,, augens », imanifeflans:,, in ma-- duellaverit: velíi fir defe&tus naturalis r lavertens;: - Id eft;, . Cüm proximo.im- feu. inculpabilis ,. ut fünc, effeczcum;, ponitur: falfum: crimen. .2, Clünm ve- ! gibbofim, &c: nifi inderefültaret gravis. zum» crimen: plüs- jufto: exaggeratur. &: contemptus, . 2.Si perfona,de qua dici- h. fisij ] ampliatur.. 3. Cüm crimen occultum: tür;, intali generejam fitinfamis,, utfü UIf t manifeftatur .4.. Cüm quis facta: pro-- quis de publica meretrice dicat; quàd fe tf li ximi apud' alios: in terptetatur im partem: Pt.ofïitllärit',:,, licernon fit veruni. ;.Sii W detériorem; Ubi: fimüli eft peccatunn non. credatu- detralientii,, vel' qpiäfeü': s J'qu j)udi.cii; temerarii. lhomo levis;, fide indipnus,, vel'putatur | d -Indirect& etianv fit: quatuor modiä dixiffe ex joco;.. . 4 Si fiatexinadverten- lioc verfu: fignificatis.. tia;. $».Si advettatur ad cales: eircum- Slfmm Qui negat , aut mintit, veticer , laudat— ftantiasqua impediunt infamiam utfi lgt j quevemifié; - Ideft, r Cüm quisalterius; malum: narretur de: aliquo.non notonec mä;i[s EU, benefadia ;; dotes veli merita negat,. | 2.. (ümea extenuat; unquanrcognoícendo.. & Si narretu [ "i 3. Cün; ea.tacet illo; crimerm,.quodjam ePcï',.veï'proximäccrtö) M llflpu tempore-&&loco, quo tacitürnitas. acce- fiec notorium;. 7;. Si narretur malum ptatur pro vitupcratione;pro relati defe-- rfw[ rdhü cum erimine: principali: notorio.conne- étüs confiematione, &c. . 4. Cünx quis: i qgfm xum,&c., 8.Sidefectus Pt:oximi-mani?- alium laudatfrigidà & fimulate;. feftetur ex rationabili causá;y. g. adaver- AE Ex hismodis unus e& altero: notabili-. NU tendum: grave damnunx veli publicum, jfe i i ?Ufre cex gravior ,, proinde: iiï.C.onchiOna - Yel proprium ;, velialienum; quodaliter. N avert - *»Ui]gnuæ' r N D vefisutiane,. 605. 4- Ceflatio damni; utfr fimaalio mo- syertinequit , ut f'i'qgi's fe fingat peritunr medicum, cum non ftt, &c. do , puta, per-evidentiam rei , per teftes,. . x.4. Diverfe[unt caufzrexcufantes — perfententiam ] ud'ïcis,;ggt oblivienem, 3 reffitutione fam:w; ^F, Condonatio: &c, fit reparata; ab infamato facta: exprefs? , nonm eninv $- Ceupenfatio, ut fiduo «qnaïiær füfficit implieit ,. ut fi patienter folàn feinfamaverint,, & conveniant inter fe, toleretur. EÍecautem condonatio po- . ututerque maneatcum füa infamia ,nifi teft fieri 3 privato'. cujus fame nom eft/ exboccompenfationc orietur fort? fcan- , aliis alligata;, fewex hu ] üsinfamianonin- dalum; me idc n Proquota famantur alii, ficut ex infaria Religiofr Nota, non.lizere compenfare fibi in- fequitur infamia Ceenobii- Vide: inhoc &miam ,Ieciptecé infamandoalteru: H "Tract, Exanx, 2, n. 39. R. 4 uia nonlicet maiüm*pro malo' reddere. z. Neceffitas , ut fiquis injuGä tein- Sr mfïenid-Fäc'Eum'Gft, modo. infamia fit famet, & infamiamaliter non poffis a- — xqualis, non tenetur unus reftituere; vertere; nifi prodendo occultumejuscri- — nifr & alterreffituac. nmer, non teneris pro lioc ad reftitutio— E. $. fnfamans 3 reftitutione non. m nem, quià folüm eft fpecies quedamde- — deobligatur , lic&t cum ctimine nartet fenfionis;. infamati poenitentians,. nifi penitentiz j- lmpotentit moralis, utfireftitue- relatio fþe&er ad Deigloriam ,uti eft re-- $É re nequeas fineamiffionepropris famz: — latio: evangel ice peccati: & P'oenit*ent-i;e; longé praftantioris, nimirum fLinfama- Petri $ Mäg&alänæ; Pauli; &c;. tus fit perfona: vilis, infanmns verb ce- Rate: Éicec pæniæntin-üt eximium leBris, & neceffaria Reipublice, tunc . bonum & «dificet proximum ,.tamen ex: enim fufficit vellaudare, aut reftitutio- — criminis infamatorii: narratione animis jietie nenr pecuni: aliové. modo. redimere; audientium imprimitur (iniftra opinio: « x J Trem fi nequeas fine periculo vitz , ordi- £. 6.. Non excufatur. d reffitutione » marie mon teneris ,. quia: vita eft altioris: !l J quialium: diffamacideo;, quia famam fi- ordinis quin fama;. Dixi, ordisarió.. j j if bi comparavit per.ypoetifin ;:qua nihil! j Sienimin cafiraliquo raro fama alicu jus: nocet alteri;. [4 effet vel fimpliciter vel ob circumfüantias: Ratio:. 'Ealis labet qus.Bonz famz & majus Bbonum quàm vita detractoris,v., g. hypocrifisnocet ipfi folii. & fiexhoc immineretbellum inteftinum E E:7, Infamans ordinar asE IC 1 1Oit: excu-- (» 3 ; civile publicam;& hujusmodi ,&c tene- faturper loc ,. quod famam ii ..... &. H n m ;zgiq'au-- Y retur reftituere cum periculo viize,. Simi- geatimalio genere:. lites i quem infamáffes de falfo crimin e; Ratio: Quia ordinari? per hocongm 9b quod ipfe eft e morte plectendus, fi ali- redditur xqualitas,. v g. fi quem dixifüi ternor poffis, t neris te pro'ejuslibera- eíle fornicariütmy. adulterium:, &c;.. & Je lione ex ponere periculo:mortis , ne.fis;. làudeseunv dliBeralitate:: — Dixii ordiga- " pv? : V sz'».ufä*v ,,ut;iimoccnaoccidatgrg. : rik. Si enimfamam ejus itaauxifles,, ut: $ Wï ) G2gg 3 jvpdicib; Mu €o6 ,TRACTA'?:US; FIIL Examen 6. judicio virorum prudentum fada fit malum.deproximo, Secusfi non fit pto- | compenfatio, deobligatis. babile periculumzeredendi. E.B. [!! Non excuíatur à reftitutione, Ratie: Quia in primo cafu eft efficax Reilm qui injuriam fibi fa&am , v.g. thori füi caufa lzfonis famz proximi , fecus in fe- [ violationem fuo amico narrat cum ani- cundo, E 1 3M ttdi mo detr i endi & fs viudicandi,imó mo- Dii, wut detmr fufficiens cau[a cruden- D LC 'e $i finy £al &I»C', Ratio pàtet per di ;; &i enim fine hac , & folàm fimpli- veró illac citer fine animo diffamandi ea refertco- PCCC atio fiat dolorisleniendi,auxi- Ten lii, vel couilii capiendi gradia , fine nimia (s ram talibus, quos próbabile eft ex fua Áit exae R* CCi atione & perlonanon nominata, U 3 levitate credituros, in re gravi peccat nili i uancanr pro füo folazio eft -neceiï'e,' mortaliter contra charitatem tantim ,. non - R b qua di&at, gmed tibi mon vis fieri , alteri R d.ï'i.'f) Quia utitur jurefuo, folatium ??521) ) ue feceris. Et infamia per fe fequitur ex quarendo, Hincquiinjuriam narratam levitate audientium , ex reiatione veto N Y intulit , imputet fibí , quód infametur folàm per accidens. H i« ^ Lorem., apud talem con fo &. 12. Probabiliàs ordinarie graviräx: l] hp ^in0 &.9. Non deoblisatur infamans in peccat, & reltituere tenetur , quioccul- uno genere, per hoc quod infamatus jam dN tum grave crimen aperit uni vel duobus n fit talis in alio genere, viris gravibus & pru.d&ntibus filentium ATülgi Raiio; Quia per infamiam unius ge- fervaturis. TU V neris non perdidit jus ad famam in alio Ratio: Tum quia vir prudens mallet mmt Y genere virtutis, fuum dictum íciri à 4, plebejis, quim 1 20 d m.io Qiuinegat crimen verum, ju- Tum etiam quia bo- ab uno viri gravi. L/7 ridice pmbmum , €X qua negatione ac- na fama apud unum poteft eíle magnüm cufans indire&& difamatur at mendax , bonum, Ergo ejus ablatio rft grave L^ j qul [ tenetur ad reftituiionem fama. " ngg l damnum, Aur, prob. Judicium te- b PmI Ratío : Quiafacit injuriam accüfanti , merarium exgenere fuo cft mortale,&in utpore crimen fufficienter probanti, re gravi eft etiam mortale in individuo, j J0tty [ Dixi, puridicé probatum; ( enim tale non: licet maneat internum, & apud folinm ju- d 77 fit, non cenezur retra&are, fed pore(t dicantem tellat famam. Ergo, A f i, fe defendere negando, ufquedum fit pro- Oppone : Fama eít notitia publica. batum. De quo infrà Traá. 9. Exan. Mp Ergo nemo eft infamis ex hoc quód ejus 542.50. & 1. crimen fciatur ab unovel duobus. Wsmf; E.1I. Moraliter peccat & seftitue- Difting Conf, — Non eft infamis juri- tht retenetur, qui refert audica ut audita,id 4 - dice & in toto , conc., in parte, neg. f 'U*Poidh i elt Gine al À ertione, fi referat vali modo, Liceét ergo talis denigratio extepfive fit N D(Wffa ; & nominatis talibus au&toribus, ut au- levis, quia non extenditur nifi ad unum, Ü lih eft tamen grave malum abíolute & in- D I LIC u dient;bus de nur uf ci..ensx canfa credöfwdi tenlive, "*Pümde[ Din "g TU De Reffitutione. 6oT Bl fe-ia- adpuenis Exceptio adhuc diueam þo-fïä&?i'fï&. Ergo —ckontt*a; enim eft , fi revelationem petat utilitas charitztem eft ipfüm ibidem famá fpo- Reipublicz , vel peccantis, ut fiatei cor- 4 liazefinecaufa, —^ Qsod enim ribi non vis ustertii, Gt an- zectio fraterna , velalicu J fieri , altevi me. fecerit , ut fuprà didtum té dictum, liinc ordinarre excufantur eft. J conjuges & filii , referentes patrifamilias ! Ex di&is &ol*ligitur , quàm graviter peccata dome(ticorum. Cavendum ta- peccent Religiofi, qui deli&tun: Confra- men iis eft, ne ea narrent pluribus quám tris faidPralato fuo juridicé puniü, ac fit necefle, penitentiam i'mpo(itam manifeftant ex- &. 3. Crimen netorium,feu jure vel tra Clauftrum, Qui meritó tanquam fa&o publicum , jure quidem per fen- Monafterii difamatores & deftructotes tentíam judicis , vel per confesfionem Ordinis feveriflimé funt ca&igandi.. iei in judicio, aut teftium depofitionem: v, I2. Detractio zque eft peccatum, fa&o autem , ut cütr in multorum prz- fi fiat mortuo,ac fi vivo, fentiaeft perpetratam , vel majori parti Ratio patet füuprà Exam, z. n. 1r. in viciniz notum , illud , inquam , narrare fine. 'perfonæ, velinloco ubi non erat noetum , AX 15. Detrahentem inducere, ani- non eft contra juftitiam , imó nec eontra mare ,cunr compi'a-centm audire , aut to- ) charitatem, fi defit mala intentio , odi- lerare, in re gravi eft peceatum mortale um, &c, fit veró periculum ne homines Et refpective cum onere reftitutionis. cum éjusmodi facinorofis tractando paf- ám decipiantur. eó gravius, quó magis quis ex officio te- | : netur detrahentem compefcere. Ratio 1. p. llla diffamatur fineinju- I^ d ; 1ia , qui jus in famam perdidit: Sed fic Hoc explicat s. D. & probat hic q.73. d e& in cafu pofito, ut conftat. — Ergo. a. 24. incorpore dicens; $ecuzdzon d- |.] ) 2. Pars patet ex dictis,quia fic requirit poftolumad Rom. Y. dtgpi [ont mar- jl onum commune vel proximi, c te, non folizm qui peccata faciunt , f J Dixi, f fit periculum , ne paffm bomines etiam qui facientibus peccata - £oHm &1 j decipiantur s li enim hoc. non fit, & ex ) narratione nullum commodum eveniat fentiunt, O):od 71:2&7?2 contingit i narranti , Reipublicz , aut proximo, & dïup!iei'ter : Uno smodo diretfó , quan- infamia verifimiliter ad illum locum non do [(cilicet-quix inducit alizm ad pec- d « Ll elct perventura, vel nonnifi poftlengum catum, vel. ei placet peccatum. lo u il tempus, poteft mortaliter peccari, fi for- zodo indireclé , quaundo. f(cilicet nom t€ non contra juftitiam, faltem contra l " if )u juftitiam, faltem contra charitatem. refiftit, chm v frflerepefft, Et boc con- [ Ra4tio: Licét talis non habeat jus ad Lngit quandoque, nom quia peccatim a amam, poffidet tamen eam in alio loco placeat , fed propter "aliquen bura- p^ fraude & ullo damno alterius, & Rum iumorcm. Dicendum eft ergo, £ ia ia - 608 ZRACTATES V.[[f Zxamens. ; .quäd fé aliquis . detrattiones ;ziaiz'az fuam; & compenfabit alterius infamiam, fs t [ absque vefiflentia , videtur detrattori Quód enim poffit fineinfamid füi dicere ? 3. confentire; unde fit Darbic 7 177 R. d P. [ 2QCAL Z fe fuiffe deceptum , ;conftat, quia ipfum .m',qï D peccatum deceptio quadam eft. siautem. r Mi ejus. F fe quidem inducat eusa ad dixerimus., quonimm peccattin noubabemus, li detmþqzcïam, vel faltem placeat ei 4 ipft nos feducimus , cr veritas inmobis sn if ia d 1.]oan. «,v. g. u i? propte o;æ odium., cui de- D p LP » 420 p9 HU Deccait auds P 7 "4 : 'luv' tetd ü 7 £ Yey Si veró quis alteri Famam :ib&t/il*itv di- !] rA , CU GUO UE A LO TE Unde cendowerum, fed injufte, fuayior pra f ^2 Bernbardus d; A D 4rabere ant de - 'Cxteris & .convenientior modus elt , 4 L /f q;y trabeutem. audive, auid borum dag- dicat: Quando tale delictum detalidi- -;bff'aü | nabilisus fft , nonfacilà dixerim. $; £ f $ xiputabam illud effe verum, fed pott- m quam diligenter inquifivi, deprehendi W j "eró L 2 J * 1 " ?. blaceat ei Peccatum »fed ex me dixille falfum. XQuo modo infamato E m« il Cfimore vel mealigentia, vel etiam teftituit famam, nec infamat feipfums nüllaeniminfamia eft dicere, fedealio verecundia Quadam omittat vepelfe- Xl a dixifle aliguid £alfum s inculpabiliter Vit N ve detrabenteg , peccat. 4 uidem » /Cd exiftimando effe verum. : iNec mentitut lig nmulto weimg.r QuAm detrabens, Q Jþ/cä- ficdicendo. Nam verum fl'at,qlmd; & rj vYumgue venialiter. k(**?!./.z-zzg'agf'c eti- AL [2 quando dixit Icem verum eit, quod J - Jj ayn Poc potefr cfj'fe' peec 20 qiortale 5 !:Jm 1 D tunc dixerit falfum , quia invenit id ^í f - A vel propter boc, quód alicuiex officio dicendo pecc aL le & peccatum dixille; Vg incinbit detrabentem corrigere , vel peccata autem inSeri * Mi fitates, praris v.ocantqrffl- - prapter aliquod. periculum conféauens, fU 2 L vt y* . D M ! '/ [7);7'( / rradicesa quiattmor Duma- Refp. x7,. Potiffimus modus reftitu- /^ hm". VAMF QU mdog.zze p // * em - päcc.-ztw;e endih onoremper contumeliamablatum, euie mortale, € ft M valáict petitie; WP M 150 HacS.Do&or, Ratie :- Contumelie & convi (s : l 4j CIV. no r6. —Ogoä concernit mo- quibusihonor aufertur., fürt figna con- 1 Ws j ^i dum reftituendi famam - fi quis alium temptüs ,in iisque fe homo evrit ut lt fY periorem deprimens alterum , /& iple infamaverit decrimine falfo, facilis & * otli €contraper veniz petitionem fe humie N d conveniens modus eft, utcoram illis, qui b lat & deprimit, & alterum honors& um | detractionem ab eo audierunt, dícatfic: n . Quanido hoc velillud detali veltali dixi, Etgo. lf iNota tamen, hunc m odam non cffc deceptuis id.dixi, modo autem deccp;um «Ig,non . ieceffarium in Pralatis, de quibus 8 me invenio, & falfam cffe, quod dixi , NU dimm eumque viruo ho nne 112 Auguít,in Regula ait: Nom4 vobi exi- i- ftumacaofco , & 2 M I Q' gitür , ur À vebis fubditus veniam poftc —— . quod dixi,remco. Quáratione vitabit *wi L Qflmo detis, me, dum m . faryatur hilfff f - j DeRejZitm;fiak!, 9 "4s, Yopendi frangatur aucloritas. Pe- curiz.affixum, velin plateis fj pärfuä,aut tenda tamen.eff veni4 ab omnium. Doni- etiam per- externum publicum :Iignunþ t , qui novit., quos. plis juflo forto corri- "ut.cornua apponendo d. alterius janu- pitis, quanta beuevolentia diligatis, .. 'Uci m ,quod.eit graviffimum peccatum in nec in Magiftris & Viris Illuftribus , in genere detractionis, propter quam in fo- H iis enim fufficiunt figna. benevolentie , ro fpiritualiincurritur excommunicatio : 5 falutatio,, benevolaallocutio &c. In- inforo civili-poena capitis? : ^ terdaum etiam contumelia poteft effetam Dico: Teneturad publicam reftitutio- :gravis ut neceffaria fit alia compenfatio, nem velfcripto-vel voce Prxconis, ut fi quis alium injurios? fuftevel bacu- 2 Ratio : Quia eravem illam-infamianm lo pezcufferit, &c. Ot ert. (eujus eft caufà eflicax ) aliter tollere ne- » Ti QUJERO . VIIT, Cum.quant «quit. :culo vel damno füo teneta f d tràc ä:"ä I! Oppone : Per. illam-p ubiican& ( voce famz teftitutionem ? R'.Cä' przconis ) reftitatiornem ille diffamatus n " UCV. . 1. Ordinare non ct obliga- adhuc ma [v gis.di &ämabitur,qgia, quiant& :itioreftituendi famam proximo cum pe- non fciebant ,refcient, axiculo vitz. Ad hoc R. fà fint talescircumftantiz , iRatio: Quia vita eft bonum íu [9] erio- E in quibushoc prudenter judicetur, diffa- 'tis otdinis quäm fama. iator tencturin conícientia infamatum 3Dixi. ordizarie, . jNam fgquis proxi- interrogare ftve.per fe five peïï alium , imum injufte infamando vitz periculo quis modus reftitutionis ipïfi,placeat t eui expofüit.,. tenetur ei famam. cum pari refolntioni( fi poffibile fit eam.exequi ) periculo reddere, ut patet ad K R, 4. (Bfo^ tenetur.parere. Vide tamen caufas àre- circa tertiam caufäm -EXCE[&HECLD. ftitatione famz .exc »ufmates»,, alfignatas x f. Qui slium de falfo crimine in- ro R. 4 E famavit , tenetur cum equali fuz famz Obligatio re&ituenäi famam tranfitne difpendio reftituere, , ad heredes, utilli teneantur verbis revo- matio: Qui injulte damnificavit , we- care, quod detractor dixit, vel afferere fe d netur exlege-juftitie.damna compenf- eumfuiffe mentitum. - 3 fe, etiam «cum ja&ura .bonorgm «ejus- Negativ? dice : teüentur tamen com« i »dem ordiriis; Jynfi peníare damna íecuta. ». Nota;, :h:sc,intclligen&a i dg infa- Ratio: Quia;prima oblieatio eft per- miaformali & mortali; fienim fit. ma- fonalis, altera realis. w lf ( - terialis folüm ; aut venialis ex inadver- QU RO IX, Licetne tibi infama- tentiaynon eft obligatio reftituendi cum re teipfum ,'etiam fal(am crimen faten- iv ,tanto damno, :do, velalterum, nimitum tuum accufa- CVI.. Quorodo 'rej&itue& .'täiïgmr, fa- torem, ejus occultum crimen extraju- ; mam is, qui eam alicui ab&ulicp,er li- dicialiter detegendo, ut u evadasgravia tormenta ? v $ bellum famofüm ad yaluas Ecclefiz vel I 34 T. /Hhhh aisasis - 610 TRACTATUS 71[[; Examen 5. V CVIL .. 1. Ex juíta caufa, v. g. pro- nemvitz & membrorum , quia norieft E ter humilitatem, ob Chrifti exemplum, eorum dominus, ficut eft fama : Sed per egc l ad fugiendos honores & dignitates, &c. confeffionem | ctiminis non commifli M tf feipfum infamare , v. g. fuum crimen homo'pofitive cocperaretur ad deftru- &ionem vitz & membrorüm füorünt, «f uod nulli homini eft notum pandende, utponamluat: veletiam infamiam im- Ergo. Min. patet: Quia induceret jt- fon pofitam tolerare, licitum & meritorium dicemad infligendam capitis, vel mUFilä' u eit, tionis. & g R4tio; Homo eft dominus famz, ut Exhis rüit fandamentum Adverfario- robatum eft füprà in Exam- 2, n; 39. rüm dicentium r. Non effe gravemobli- ubi citatus eft $. Thom, bene expenden- gationem tuendi vitam cum tanto dolo- dus. -Item benum minus laudabiliter re, utpote qui dürior eft niorte ip?ä. 2/ exponitur pro bono majori: Sed fama Hominem illum non tam mortem fi- eít rninus bonumbono virtutis. Ergo: bi procurare , quàim ex jufta'caufa fe ia &. 2. Sinejufta caufa fe infamare in terficiendum exponere, ut nimirum cele- levibus eft leve , in gravibus eft grave ri morte redimat torienta ipsi morte ] j r eccatum prodiealitatis. graviora. Sicuti ( dicunt ipfi, fed ego Ratio: Quia eft irrationabilis profu- nego) non cepfetuz bomicida , qui le ln fio tanti boni , quod eft melius qu-q*.m hoftium telis vel gladiis interficiendum divitie multa. exponit, ne in miferrimam fervitutem x;,3. Infamare fe de peccatoatroci & abdu&us eraviífima tormenta patiauir, randi, v.g. harefi, crimine peffimo,&c. Nec ille qui judicem rogat , ut fe potiüs interficiat , quàm tantis: tormentis cri- velcomplacendo in peccato, vel per fü- Z - aminfamiam aliis dando fcandalum.Item Clet. en non nmmifüm.; intribus cafibus fuprà in boc Tra&, E- Dixi in R. 4. erim " xam, 2. Cit. n. 39. exceptis eít peccatum non enim peccat fatendo comm! ffum, mortale, aliquando contra charitatem, licet fit occultum,morte dignum,etünon 'aliquando contra juftitiam fimul, . fit probatum: lic£t enint remote det an Ratio per fe, fam fuz morti,eam tamen non fübibitüt l x;.4. Probabilius eft, mortaliter pec- innocens, fed' ut nocens, hi fte inferæ&ux D «are eum, qui metu tormentorum, éti- Refp. . Si alicui inju am gravifïïmorum, fatetur crimen à fe tormenta valdegravia, aut certó fint in t dendi modiis , non commiífum , ob quod mutilatione ferenda , nec fit alius eva j Ahfc ere commil- tl Mi vel morte punietur; teneturque retra- nifi prodendo occultum' v étare, licét torntenta renovati prafu- fümgrave d elidtum teftis, vel accürato- m) [fu ) mat. Notent hoc Confeffarii eoram, ris,in proba biliori fenteiitia poteft illic Vi quiad torturas iahuntur. detegere, lice t j'uridicjä'de' eó non intet- '&»ftnem [ Ratio : Homo exnuilo metu poteít rogetur , &a litet ob hoc fame aut vit4 MA licit& cooperari Poiïtiyä ad deftructio. periculo exponatut : quamvis ex igne- iqwm ran* 611 3De reflitutione, tantia invincibili accufaverit vel teftem quidem, ut füpponitar, cuns modera- mine inculpate tutclz, x egerit. fi.revelatio effet contfa Rati o: Tum.quia 'homo .non tenetur Exteptio efh , . bonum commune Reipüblice : Eadem. tüm tanto fao difpendio fervare vitam t vel famam alterius, Tum quia alteri euam revelandi obligatio curreret ad nonaufertvitam, nec infamat pofitive, impedicndum grave damnum preximi li m r nequeejus malum intendit , fed folü five corporale, five fpirituale, v.. g.fihe- micidiumimponeretur innocenti. utitur jure fiio ad Íui defenfionem , & y eitee æsæe»awmæ—mw-»ew AH H01)4 40932 if EXAMEN V. De R e/r':-thtione ip fpecie quoad bona fortune , mimirum quid ycei allicué , $ paffrvé . de ordine , quo? €$ de tempore , quo s de - eulpa, exqua refüituendum [it2 ac. decanfis f À vefliiutione excu[antibus, Dequo d D.,,Ql. 2.4. 62. ab art5. u]äue ad .. [M [] ;Lzzcluþ-w. a lj j ( J UäRO'I' Su&i&ithc /re&ituere fit frumifera , Etiam fructus rei effe refti 9 fimplum? Senfíus eft ,an fit obli- tuendos , .deductis neceffariis expenfis; MHWI'[ gatio reftituendi plus,quàm alie- De quo poftea, num,eft? 4 ,,,,, Ratio 2. p, Judex condemnando pe- j m]ïh CVII L . Refp. 1. cum $; Thom. hic teft aliquid amplius imponere loco e- P al; Antequam quis fit condemnatus mendz & penz: Sed reus juftz judicis h u per judicem , fatisfacit reftituendo fim- fententix tenetur parere, Érgo. Hinc Exod 22. pro Veterilege legitur : S$ l ^ il (V plum, feu non tenetur reftituere plus, J quàmaccepit , fed poftquam condemna- quis furatus fuerit boyem aut ovem ,. eF "j tus eft, cenetur & poenam folvere. occiderit Yvel vendiderit , quinque boves yif i Ratio 1. p. uia fic fufficienter repa- pro uno bove ve[lituet , & quatuor ovespre | j "42 oyc. $i ïatflr &qualitaslgía. Notatamen, fi res Hhhh 2 ?b r Oppone — » TRACTATV$ VIH Examen 6:.; 612' ^n Oppomo contea 1. p. Luc Áiin ?.Zacheus — digno, confülens quó dnon detur, ante-- dixit ad dominum : Siquemdefraudavi, quamfit fipmatum quód ei detur, tene-- u reddo quadruplum, ^ Érgo non füfficit tur quidem ad aliquam compenfationem,. WO fimplum, ] penfatis conditionibus perfonarum & b AÁd hoc S. D. hicad 2.at: Zachats negotii ,. fecundàm arbitrium prudentis &t id dixit., quaft. f'uperevagare volens. Uude viri,non tamen tenetur ad zquale , quia. I?fc | e» premifevat : Eece dimidium bonorum 11eo- illam nondam: fuerat adeptus ,. poterat li, j vum do patperibus. multipliciter: impediri z 1 veró jam fir-- U Reíp. 2. cum S, Thom. a.4. in C; natum fit , « quód alicui detur Preben- deli Qui alium damnificat , auferendo , quod da ,. idemeft, ac fi jam habitum aufer- 4ridi a&tu habebat, v.g. diruens domum ejus, ret , & ideo tenetur ad' reftitutionem Atj teneturdamnum compenfare , reddendo zqualis , tamen fecundüm füam fzcul* ij tatem. equale v. g. quaptum domus valet. Hac $. D. a, 2.ad.4.. Quod n Ratiopatet ex natura juftitize commu- dixi de Przbenda, intel ligc etiam de alio: ; n tativz, officio; j * Refp. 5 cum S, D ibidem :; Qui dam- 2.Qui pedibus, curru, v;l'alici modo BI nificat aliquem impediendo, neadipifca- deftzuit gramina , femina , vel fegetes - Wt tur, quod eratin via habendi , non tene- agrorum , hortorum;, &c. tenetur refti- ol tur compenfare:ex a quo ,. fed arbitrio tuere, non quantunryalerent fi.jam el-- Afl prudentis , juxta quantitatem fpei s. ad fentdemeflz,. & horreoinvetta, nec 1o-- ii conditiones peïfonarum & necotiorum, làm quanti fecundim fe valent eo tem- Atf Ratio. $, D. Minus eft habe.re»aïiquid porequo conculcantur, fed qpanti ztfti-- Polälmug in virtute, quäm ima&u: Sed qui eít in mantur omnibus confideratis & dedu- Dur viaadipifcendi aliquid, habetillud folüm &tis expen(is in eorum colle&ione faci- Q endis. Ut patet ex S.Thom; a; 4 dT« q p()mdc fecundüm virtutem & POE*C&HWI?), Er- O». 3. Si debitor. detineat pecuniam cte- L & " jNeta tamen. quód. intezdum: poffit ditoris ultra præHXum terminum; ex quo (X.M äïgquiäï h;äberi in poteptia tam propin- creditor ineurrit damnum,, quo:ei fub- Qu RI [ *q—*u'ä ,ut&quivaleat ei Xquoea habetur a&u, trahitur aliquid ,. quod.a&tu habet , vdd. [ ] ^a. & tunc reftitutio debet. fieri ex xquo: haberedebet, v. g,üpecuniäicgetg,.&ex; 1 r!f.iIS'c[I ( interdum veró im potentia remotiori & debitoris.mora: agrunr vel: domum vene M iterum remotiori , & tunc nomn eft. refti- ditiminüs quamvaleat , vel aceipit pect- Atye 1 tuendum ex zquo fed habita ratione pe- niam füb ufüra ,. debitor tenetur dame i 1 " Qu ziculi vel fpei.. * num refarcire ex quo.. Si vero-daninifie Md - Ex quovefolvuntur hi Cafus : cetur: in lucro ,. quod: habuiffet exelo-- CIX, ! lui injufte,id eft; non ob Dei É Qll li cationerei ablatz , v; g; equi, vel'ex pecu- um honorem & Ecclefiz utlitatem,, fed ex nia negotiationi vel-Ccnfui'exponEnda!' r hi al(*lu- l odio ,. vindicta , intentione nocendi pro- proter- pecuniam: reftituendüm etiam Wij zimo,&c. impedit , nePrebendadetur ,qui &l c&lüc;um: gclïä:xs , nom ex equo, Qium — - — X ^ . Dïe Eg/zfiz*gtibæz '613 E 3.- Si poffeffor bänæ*üdbfrem für- — ü.ä C " | - féltim eft in potentia,. fed fpe&atis cir- cumf(tantiis juxta. S. 'Thom. loco moxg:i- tivam.jufto pretio emptan ftante bona tato.. fide equali vel minori pretio vendid nihil tenetur reftituere, - - Oppono: ,. ;Pröbando* aliquenr teneri etiam. reftituere id' quod nen accepit: Ratio ; Quia tunc apud eumres necin Ipfe Deus Matth. 25. defedicit . Scie- fe necin zquivalenti extat,. Si verà ) bas , Crc. quód meto: ,. ubi nou femino 5 & venditit majori pretio ; tenetur: reftitue- reillumexceffum feu lucrum. congrego, bi nen.fparfi.. . Exgo idefo. eft de liomine, quia juftitia humana deriya- Ratio : Qxia in eo. res: equivalenter j tur à divina; extat, J f Ad' hoc $. D! a. 4,ad 3. ait :: Verbum sed quid. fi ile exc um fru&tusinduftriz ? ï:irus pracise fit M P. illud. vel intelligitur fecundàiam. pravam. exi- ffünationem fervi pigri , qui exiftimavit fe 4b Dico ,. ad: nihil teneri, quia res in eo alio- non. accepiffe: ut.ly fiiebas fiamificet nonextat equivalenter , cüm non fit fru- idem quod exiftimabas , tibi imaginaba- &us-rei, fed fpecialis laboris,. tis,. - Pelintelligitur quantism.ad qud Deus Quid fj tem fartivam dono'acceperit, vequirit à-nobis frudus donorum: ,. qui funt: & bonà fide vendiderit ? & ab'eo & à nobis, quamvis ipfa dona à Dico , teneri domino. reddere totum 11 .Deo fint. (ine nobis. Kequirit ergo à pretium íq Ut ia ineores equivalenter ex- nobis nonfolüm ez,. quz a&u in: nobis tat. . Excpe 0i don jinus z'em füuam aliter fint ,. fed & qua virtute, feu qua facere: recipere poffit.. poffümus & tenemur, & non.folüm w.4. . Qui Íciens vel dubitans rem actu facinms; efle furtivam ; modicó. eam comparat at QUERO II Qlidïcenfe's de eo;. retió. eoanimo ut illam reftituat vero qui poffidet rem fürtivam five bona five domino ,. poteft pro fua.induftiia ab.eo [^ gala fide acquifitam ? lhocmodicum pretium repetere.. Si veró CX,w.1.. Communmis eft fententia, eodenx eamy comparat juftó. pretió , non quód de refurtiva , qux. velin fe vel i pot&(ï totum pretiumrrepetere, fed folüm j fuo zquivalenti (puta in lucro: ex quo: Päftïm' g uam. arbitrio- P'!.'UF!CDT..UIT) pro- fa&tus eft ditior) extat, pofleffor bona: meritus fuit; : n fidei teneatur totum, & non: plus refti- 1 t ]uti- Ratio; Quia emptorin primo«caí Uere vero domino; dumeum cognofcit, liter geffit negotium domini, nonveró Ratio : Quuia poffidet in fecundo: qpïodï non eft füum,& fcit cujus fit.. 5. Qui emit-rem fürtivam bö/nä q!üv fidefz y 2.. Qui ficreftituit;jarenon poteft unefciens , poftea veró cognofcens " V, 3 domino repetere: pretiumij fe furi. pro eíle furtivam; ut fe indemnem fervet; po- re furtiva folutum; j teft receptopretio licit& eam furi redde- ( Ü Ratio ; Qu .iiau;s,:þrrfer&t; 1e , fimoraliter.certus fit , fuzem elle re- ia alias. ill'e':dbm & * füitu- / memr füf.m;. & Hhhh.5; 1 ? TRACTAZTS VIIL. Examen $. €;1f$ D tot tenetur eam dogiino reddere ,:h:ibet firuterum, vel dominum eam facilt à Ht tamen actionem contrafurem , ab eóque fure cífe recuperaturum. aidi Kafie: — Quia ille emptor hacratione pretium repetere poteft. A utitur jure fuo ad confilendum fuz in- Ratig j. Emptor rei furtive falvà - al demuitati, & confulitfamz furis confcientia non poteít eam & ftatu me- üjd CXI.x.6. Major difficultas eft (rin liori redigere in deteriorem , "ficut qui 38 eo ca(ü dominus periclitetur de re fuà rem alienam ex igne falvavit , pecca M furi reddica. In quo tutior & prdba- eam iterum injiciendo*igni : fed rem bilior, contra aliquos Thomiftas, e furtivam à fure emendo , emens eam po- W& Y fenteptia Cajetani , Joann. Medinz fuitin meliori ftatu, uia fic facilius po- Wi í Sylveft. &c. quód tunc emptori non li- teft redire in.manus fei dommi, Ergo ol ceat refcindere contractum cumfure, & non licet eam redigere in ftatum dete- pun rem illi redderereceptó prctió, fedtene- riorem, quod fiteamfuri teddendo. a N N atur reddere domino : uti colligitur ex Ad banc 3. Ratiemem. Adverfarii di- Wi S. Thom. hica, 6. ini. dicente: Aà- ftinguunt maj. Non poteft redigerepos. r fitive, utfit in exemplo deigne, cone, quis rationg réi accepta tenetur eam ve- D flituere , quamdiu eam apud . fe babet, permiffive, utfitin prafenti,neg. 'Un- N ded d nemo cam fuo damno ullïp] quia quod baber ultra id,quod. faum eft , icunt, quó Nl lt vare rem proximi, debet ei fabtrabi , v dari ei , cui deeft , gravi teneatur confer N écundism . formam . juflitie. commutativa, & À damno proximi ( ad quod folüm fe " iil Subfame : Sed emptor ille habet ultra habet permiffive ) excufetur per hoc, ? i id , quod fuum eít , & hoc deeft vero quód confulat fux indemnitati, quam e Ht domino, Ergohuic debetdari, & em- alieno damno poteft præf e€ rre. furi teddcndo,k At tori fubtrahi. Contra: Emptot rem ho Ratio 1. Jque illicitüim eft remalie- pofitive rem alienam ufurpat & difzas - nam invito domino diltrahere, velufur- hit domino rationabiliter invito. Ergo ülïü!rm l D du pare; quàm occupare vel retinere: Sed pofitiv& cooperatur damno ejus. : i UM ad confulendum proprime indemnitati Confirmatur hec doctrina cum ex il- non licet rem alienam invito dowino la Juris Regula: Locupletari non.debet. Pl fe occupare vel retinere, Ergo nec diftrahe- aliquis cum alterius ja&ura: tum.ex illo *?[?ïmadai re vel ufürpate , quod tamen fieret in eo Jutiftarum axiomate poftea in R. 3. 2 W,Mm b"*)[fflml[- cafu. Quód autem dominus rei fit in- Q. 4. explicando : Res aliena femper clumat ad domiatum. "'ffhnuum vitus, pátet; quia non tenetur cam fuo E »ericulo confentire, ut ille emptor.rem CXII. Oppeno 1. &bntxa R.6. Ini- - N&m ne fidei NI HE[ i tetineat aut furi reddat. quum eft , quód poffeflor bo Ill Ratio2, n caufa accufationis .juäex eandem habeat obligationem reftituens (mm flm rem adjudicaret vero domine, & domi- di rem furtivam , quam habet poffeflor ii malrfidei; Sed hac nus potlet feclufo fcandalo occuli rem Á c.gr , ut patet, " d fequir j emptorilicite fubtrabere, Ergo & em- El;go. Wlü i a, Neme. L 615 DäR"gfl'itiltibne. alterius, non-quid&m: pet fe , fed per ac- $. Neino cum'prt)pr'iogrävi damno cidens., ratione rei alienz , quam apud L fenetur procurare akerius utilitatem , fe habet , ficuc & damnum , quod pati- nif obligetur ex officio , contractu, quafi tur,eft per accidens, & ipfiimputandum, contractu, vel deli&o: Sed emptor in D«cin quód cum incapaci contraxerit. , no(tto cafu patitur damnüm'& ex offi- in cali cio, *el contra&u, aut delicto: non tene- etiam ex charitate ; qua dictat iE cafu akeri faciendum,quod mihi vcellem tur. Ergo.- fieri: Sed rem furto À me ablatam v«l. 3. Contradtuscum fureinitus eft ini- quus. EFgO CH']PfOl'*POCG&- eum refcin- lem.mihiab emptore reddi ,. etiam cum H " T.] ! dere.. ) actura pp:riinb-eo dati. Ergo. « Si 3 füre auferanr librum: animo Ad 3. dift. conf, Si non cederet in xe&tituendi eum domino , fur veró vicif- damnum alterius , conc. (ccus , neg. Ex fim.alium àme auferat, nec reítituere hoc ergo, quód contractus fit iniquus , riori libro,: folüm. fequitur,emptor bonz fidei poffit it' mibi velit ,. rifi reaepto rufl j ibrum furti- jure agere contra farem,. &.ab eorepete- j , pöifum licite. furi reddere . vum, utme fervem indemnem.. Simi- re prctium liter ex eadem cauía. indemnitatis rem Ex qto fequitur, quód licet emptor bonz fideinv ; im domino ret fecerit in- alienam. in.platea inventam poffum in. «odem loco reponere ,. dum adverto ejus. juriam emendo eam ,. facit tamen eam oftea invito d micntionem»mihieüje damnoíam, Ergo - omino ufuup;-mdo , a€ di- fimiliter, : ftrahendo. Ad 1,neg.rin. Quig emptor malz Ad'a. R; admitto utrumque cafum, fi fidei tenetur reftituere non folüm ratio- illa redditio libri & repofitiorei in pla- "m ( tea fiat ftatim, quafiin inftanti ,. puta li ne rei accepta , fed & ratione injuftz ac- ii ^ ceptionis, & graviter peccavit rem furti- morali, quia tumc moraliter loquendo [«3[5 vam (cienter emendo.. remnondum habuiffe cenfendus eft, nec ") j TU Ad 2.. dift. maj, In. his qua fibi funt per bievem moram domino infcuur pt l Ec idem admittiturin At propria, conc. maj. que íunt aliena, gmvis injuria, Qu j neg, maj & fic dift. min. neg. conf. noftro cafu. Verüm in his omnibus rei (jo T Sicut commodatarius ,. elapfo termino emptz & inventz praftantia, & aliz cir- T u cumftantiz fünt confiderandz,.& fccun- commedati , cum proprio-damno ,. fi id " u fequatur, tenetur reftituere, i dominus düm eas judicandum. s yff ex non teftitutione patiatar. damnum. QUAERO II Quidfe ntig d'c'!re&'icu-. tione fra&uum rei furtivz ? Nec major eft univerfaliter vera ,. quia etiam Adverfarii concedunt,quód dictus CXIIL Ante R. Nota, fructus alios i Rre' jf ll emptor cum fuo damno teneatur rem vocati merz induftriz ,.alios ipfius rei a yt reddete domino, fi non poffit furi, Primi fünt, quos ipfa res ex fe nullate- tor "duf Paulbaliter dici poteft , quód em nus progignit ,. fed- fpecialis labor ope- yh teneatur ex juftitia effe procurator j oni zantis ,. vel negotiantis,& res folüm.con- €ur- [ nss | 616 : R.ä("f ATU S VIIZ FExamen $. currit ut-';matätia-vel inftrumentum ejus. fru&us confümpfit, tenetürr;—re&ituer-cäïa o ) Sieuclucrum,, -quod:n-ego.tiando acqui- quántum ex iis ditior fa&tus eft, [l tutex rebus áfü con'fbmptibihöus $". Ratio 1. f f:.Qlævis.rcs'domianu/qfru- ET. pecunià,trumento, vino , &c. non &ificat. j "— * lo ataum LE umdfed induftriz fru&us eft, Ratio 2. C 3.p.ett : Quia u£ ha'.BeJ:- dila ius rei alii funt putt naturales, quos ante adducta Regula juris 46.in6. lo Mi natura nullo, vel vix ullo hominumla- cupletari nen debetali quis cum al;e;*jlm. h uj concurrente producit;v. g. anima- jacturá, $ - MU. iOetus '"borum poma, camporum 'Re, 2. À forrioriad idem tene tLuï pof— hf $ina : ier thes GC Ali fantmixti , fetfor malz fidei: i- Qui infuper tenetur: «l i o ventiun C partim ex natura , par- 28 inconítientia reftituere frudtus, quos" n ume ',-f.;ü!. i )2 veg € P* fegeccs, aliique frü- dominus rei ex ea percepiffet, lictt pof- & UH 18 ul 11 u) lerendo vigriuntur. Ttem cafeus, fellot defa&o tonperceperit; uti &illos, . z V UïCJ'n 3a.&c. - Huc reduci weLla $- quos poffeffor percepit, licet d E " at ^ d QU omini?si n li 1? mortum. jumentorum, Cï()* H nunquam percepiflet, z ] AtOIU i, 01 i fru&tus civiles vocantur, J T. Pars patet'ex didlis. ] u ïCo; no on« üöd ;topri* fru&tus fint , fed con- Ratio 2, ». Ma le .Edei'pofï?:abrtcnþ- l iCqtu :ï jüiï [S AL. dliad fimilit tür compenfare quodcunque damnum ut Í L: locnotaàto u dinem 4rü- * l e i injufté illa ARl tüm. - Ergo. mr. Communisfententia eft , quód Aatio 5.p, eft eadem, que pro r pec Ril R.3. £a&us vel potiüs lucta, quie funt merz *;--,TW induftriz,non fint obnoxia reftitutioni , Qrid fi -poü'eiïor'bonæ*fädcil jam cóm- , guxüiuæ AU j fed pleno jurefpectent ad poflefforem fi- pleviffet tempus ufucapionis feu præfcjif vebonz, five malz fidet, 'ptionis'? 1 Dito : Jati fä&us eft dominus "fru'ät;l-v-—- Ratio ; Sicut fru&us rei fequitur rem & donm inl $iit 2291 in duftrie um , pote'fïque eos retinere, De quo " im ejus; ica fructus / A. era - faprà a&im eft de 371:9:1?:1';&);. Examf 4 féu luczum f;-qum.;r induftrium o i.: j ) l tiu A M Ergn, T).$2. A Nj l Quid fi per Prafcriptionem fiat domi- Ex quo hit, quód qui alieno inftru- lt m-cnmfiüdt artefactum , .«£teneatur q:.'ïif nus fructuum, fitne eoipfo & fundi, — i & itItu Cv er ! Dice; NegativerQuia ad ufucapionem r 1 dem de:hino fc c infitumentum , & aftu 313 iict fra&ttium;utpote rerum mobilium; füfti tionem "ufüs ejus, non tamen r cit triennium , ad ufücapionem vetà j ipf'm artefactum. fundi, velut rei immobilis, requiritur 5 4 1. Poffeffor bona . fidei tenetur longiustempus, de quo füprà ibid. domino teftituere-omnes früctus five lls « QUAERO IV. Cooper gnce's -dangfxg mere naturales , fivé mixtos adhuc ex- tenenturne reftituere? A al ramtes; poteft tàmen deducere expen- "CXIV. Refp.r, Di (é8t vel indite- ii H fas & zítimationem laboris, Sz dictos . &t eefficaciter tamen feu executive ( i. € 4 d ;tüit'ut'i] t * 1 £5 | De Reffitutione, ffit,ex conilium :. (i simirum quis efficaciter e& fic , ut probabiliter æfr.i'mari po füadeat , ut alterum damuificet , feu hore eorum cooperatione damnum eile fecu- | tetur, inftruat, promilfis alliciat,tatio- tum) cooperantes damno proximi,ad re- nes nocendi proponat. Hic Íerviunt ea, ftitationem tenentut j 7liccc-d'e re oblata t. qu z dicts funt fupra de confilio 1ra&t. - nihil acceperin 145. R. 1. & 2 inR.. ad - Ratio: Quia fant caufà efficax damni 7. Exam. 7. n. 6. cafum, feu injuftze acceptionis. Et digni funt e[enfus : id e& , efficax apptobatio, syorte non foliem qui faciunt , fed eriam qui utfiat v. g. fuffragium inlele&ioncindi- eþnþntiunrfacierztibm , Rom, r, Exquo $. D. infert : Ergo pati ratione etiam gnodatum. fine quo-non fuiffec ele- &us, confcientientes debent teftituere. Palpo : id eft , qui laudando aliquem, . 2. Modi, quibus quis poteft ad alterius damnificationem cooperari , in- à generofitate V. g.» allicit ad damnum inferendum , veletiam deridendo, timi- - dicantur his Verfibus: 9. ditatem exprobrando, quafi nen haberet Jujo , Cosfilium , Confenfus ,. Palpo , tantum cordis ; aut contumeliam illatam - Reanfus. 7 - Parndpams , Mutus , Nou obfuans , exaggerando, &c, E Recunrfus : id eft , recipiens , occultans, - Non ianifefLans. j protegens ipfüm damnificantem , vel - Primi fex modi fmxt directi & prïti- tem ablatam , ut eó fecuriüs damna in- vi , Buntenim pracipiendo, recipiendo, ferre poffit , aut. illa non refarciantur. auxilium prabendo, &c, Reliqui tres Huc etiam fpe&at Advocatus,malefa&to- furc indiredi & negativi, quia fiunt rem coram Judice fcienter defendens, ut — diffimulando , tacendo , nonrevelando, ulteriüs damnificate poffit , velutjuftitia nonimpediendo, &c. "i impediatur. Exceptio eft , fi quis reci- Explicantur Perfus. iat furem , non ut furem , fed matetia- q j ter ut amicum vel confanguiaeum. Li- f!lh' Jffo, (eu Mandatum , velexpreffum . vel-tacitum , ut. fi coram fubditis vel cetis à Magiftratu velLi&oribus quzra- tur, modo non fit cauía per fe ulterio» aliis quisconte(tetur, gratum fibi fore, ris damni aut injuttz detexltjonis rei ab- Qui moduseft efficaciffimus; $i tamen - mandansante fac w um tevocaverit füuum latz. il mandatum ejusölue tevocatio mandata- Participans : nimirum vel in crimine, ut fimulfurando, vel infirumenta v. g. l p ^- rio vel mandatarüis innotuerit, non t.e* netur de damno dato, clavem prabendo , ícalas applicando, » ^ - Quid fi quis null à fa&á jufHone fa- excubias in furto agendo , & tunc tene- tur in folidum : quia e(t vera caufa Ti () &um folüw ratihabeat? hx tati- damni vel participans in ipía preda feu Dico; Non tglxeri,xxi'fï per illa " habinionem fit &aufa injuftz detentionis re furtiva , absque omni cooperatione j zäï'f'ïf", étiam morali ex prxdi&tis quinque mo- 1S m *d Q01-1 reftitutionis. ]ii 618 ZRACTATUS IIX. Exaren C dis ad furtums &tunctenetur ad. refti- cogendo velinducendo fu t cauia dam. " tutionem hujus partis. ni, 2, Executor. .. 3. ; bt i ?h$. 4. Pal- j li, Murus: Qui pracepto , p:ohiþitiöne, pos feu adulator. s. €« ens oediens -6 Re- minis, monitis, &c . damnum poffct cipiens. 7. Non im & c, Omnes impecfsire, & non impedit, cüm tamen hi tenentur in folid um, uno tamen re- ï ! ex officio teneatut. ftituente, alii funtlibezi, à quibustamen H p Non wbflaus : Qui ex . officio tenetur reftituens repetcrb r »otelt, $i omnes íimmul 1 fe K auxiliis per fe vel per alios adhibendis itituend n eoncurrunt, re- damno obftare, & non obftat, 2274 1f ftituent pro-rata, ia proportio- & Non manifeftans , eu. non. tevelans feu 1'£-FS" ne E:ar-tis. crimen, velejusauctercm, cüm tamen Ex di&is fequitur, quód. fi fur alicui posfit, & ex officio ei incumbat, vel ex det pecuniam , ne clamando vel alio ) TE contra&u; quafi contractu, pacto, jura- modo cum prodatíeu manifeftetjis,qui l d l mento, &c, Quia alii tenentur folüm pecuniam accepit, licet graviter peccet excharitate damnum proximi impedi- |eontra chatitatem, non tenetur tamen 41 IN re,cohtra quam etiam pecc di t graviter , ad ullam reftitutionem , nifi ex officia. nonimpediendo grave damnum, tenestur impedire furtum; vel nifi pe- nl T Éx his colligitut, quomodo peccent, cunia, velalia res accepta fit pars furti, &ad reftitutionem teneantur cuftodes i Rf Hzc tamen fententia meritó dupliciter i viarum, fylvarum , vinearum , vectiga- ]imitatur. lium, &c. qui non denuntiant eos, qui Primb , fi accipiens per expreffam u mercesexportant , in aliena fylva lig- t&citam fuifilentii premisfionem furem nantur , vineas diripiunt, vectigalia de- nen reddat animoliorem , qui fuiflet à fraudant, &c. qui cuftodes damna illata furto deterritus, fi pecuniam non acce- tenentur refarcire, non tamen illas mul- ptáffet, tunc- enim tenetur reflituere &as,quas Respublica 3 transeretforibus tanquam ParticiPans incrimine: de quo M ;cccpiifct , lifuiflent denuntiati. antea, CXV. , 3. Inter obligatos ad refti- Secundà , fifur pecumiam dederit, non tutionem eft ordo, Primó & ante om- animo donandi, fed accipientem ex ju- mes tenetur, qui oblieatur ratione rei ftitia obligadiad filentium, cüm tamen 2 a ^ acceptz ,licét eam confumpferit , mal lege charitatis . teneretur . manifefare, tamen fide. Res enim aliena,quamdiu Quo ir cafu accipiens, ut damnum im-. extat five in fe, five inzquivalenti , puta, At pediat,, tenetur contra&tum refcindere, ,"Js ls fru&u vel commodo, quo alter factus eft AC & furi reftituere pretium( fi tamen non ditior, per fe debetar, &, ut dici folet, fitpars furti, aliàs enim. debet zeddere büg femper clamat ad dominum, , etiam apud domino rei) quia nemo poteít fubire bonz fidei poffefforem. W T obligationcm ad peccandum, x]ä Poft rei alienz detentorem primó E [ x quo fequitur 2, Quód, fi fint-duo 3 l It &€oetur P'lfgcigiïxzsz & omnis ille, qui famuli ejusdem familie, querum unus H €x ln RUT s $19 - De Rg/ZZ?utZane. dominus, juxta dubii proportlonem in- exvi veffxcii habet cutam gmmfii au£ cel- ter utrumque eft dividenda, velin for- larii, nonalter, &c., primus folum te- tem mittenda, neatut ad refticutiorem fifurta nonim- ubd céneatur ex Ratio 1.p.eft: Quia exinnatb amote [ pcdïiatcüm poffit, eóq » itiaratione ofücii, alter v eró folüm in pattiam Pz-æihmi&w bzc effe volüntas joft tamen feu fub domini. ex charitate , graviter Exemplum' fit: fi Exercitus Hoc tamen denuó mortali obligante. injufte depradatus fit aliquos opþidahos, dum eft, nimirum nifi inindividuoie 5 notos , reítitutio facienda meritó- limitan eft oppido , nifi fort& elfet res exigui fur &t extraneüs , tunc enim cenfeo, ex juftitia tenea- preti, quanon effet materia neceílaria quüod quihbct famulus reftivationis , illa enim poteft obiis tur impedire damnum clamando , reve- auperibus dari. lando vel alia ratione ea eniminten- 'tione & pa&o falzcm tacito füfceptus eft - Ratio 2, p. Quia fic habet communis ufus & confüetudo Eccleíiz , habens vim à domino, UARO V. Cui facienda eft re- Legis. Ec prefertim,quia zquum non ett, ut quis ex iuiqgitate fuacommodum füitutio , fi dominus rei cft ignotus, mor- " tuus, vel multàm diftans? rcpor/tcc. Ex quo patet differentia in- CXVI. Revidenda hic fi unt di&a in terablata & inventa, de quibus fuprà in hoc Trat, Exam, 3. n. jo, ad Q. 1o. de Exam, 3. n. 47. relitudone bonorum incertorum feu 3. Parspatet : quia in eo caíu non ap- peidicorum , quia illorum dominus eft : paret conveniemtior modus reftitutio- 1 nis, quamvis enimin re dubia melior fit gnotus, uti & aliquando eit refpectu bonorüun ablatorum jaliquando quidem conditio poffidentis , fi tamen nullus ib Í articulari & determinate, noa tamen poffideat , non videtur convenientior incommuni , ut cum fcitur- rem deberi todus quàm divifio rei , vel miffio ejus in fortem, N alicut.vel aliquibus ex tali commünita- aug * uan- 2.2. Sidominus reifit mortuus, re- te, led uon culin pzmiculari: i : ftitutio facienda eftejus hxredibus, Pre p d do veró etiam eít 1gnótus 1n cemmuni, u cum nec fcicut Communicas cujus fic quo vide fuprà de heredibus: 1;;&5" ^. Ratio .eft:. Quia illi computantur n meinbrum.- (ä:)rlnotato de bonorimj ablatoram re(titacione, qmü una pcrfona cusm domino, j me &. 1, Sidominus rei ablate fittantüm & 3. Obligatusad reftitutionem ra-* d p " A /gnotus in. pafticulari , reltituenda ett tionerei acceptz tantüm, v.g. quirem QU Communitati , ut mediante Magiltratu invenit, & confervavit,me petiret, vel J pofleditboná fide, putans efle fuam non 'Yel Parocho diftribuatur iis , quos judi- ni caverit habere majus jus adeam. Siveró tenetur propriis expeníis eam mittere 1 f dominus etiam in communi fit ignotus, domino diftanti , fed fatisfacit , f domi- pto ejus &lute exoganda eft pauperibus. num moneat , quidde re fua fieri. ve- : (liiP i Si autem fi;du»biqm, , an hic vel ille i g v lii2 ; Ratio: Nuisea 650 YRACIATUS FIII.. Exomen6. Ratio: Quia talis. nullum. damnum obligatur reftituere , gtfï res apud eum st T | E ántulit, Ergozquum non eft, ut fuis nonmaneat. Sed. Ergo. a J cxpenfïs remálienam mittat, Excipitur ,. fi creditor expre,fäï con- g. 4. Quitenetur reftituereratione fenfiffetin hunc modum reftitutionis, D acceptionis five juftz;,ut fit inmutuo,de- &. 3. Confelfarius , quiex craffa & hxfx D ofito , commodato,locatosfive injufte, affe&ata ignorantia neglexit monere ^ w xl " itil Lir debet reftituere [Eum(ittere fuis e: P Cfï- Pænitenæm- derc utlone, tenetur ig. fis, femet teftituere, lta. Sylvius . citans v i qatio 1. p. Quia talis accepit rem in Rofellam. Ángelum, Navarrum, Pe- EZ H J proprium com modum, trum Navarra, Sayrum. Ratio2.p. JEquitas juftitiee poftulat, WE Ratio ef: Quia,qui non impedit dam- fs ugqui damnum injufte intulip, gravetur, num;, cüm polfit & ex officio teneatur; & fibi imputare debet fumptus fecutos, eft cauía damni non impediti , adeóque u UJERO . VI. Poteftne fieri R eftitu- fl ade jus reftitutionem tenetur, ut docetur tio per Confeffarium , & quomodo:Item ) in2,2.q. 62.2. 7. Sed Confeflarius,, fi- teneturne Confeffarius'in certis cafibus. ve proprius fivealius, ex officio tenetur TE loco penitentis ad Reftitutionem 2 ponnitentem reftitutionis monere, &fic bj H CXVIL z. 1. ad r, partem Quafiti damno. ( quod pocnitens rem alienam. affirmative, fi fit neceffe ad fervandam derinendoinfert ) obftare. Erïgo-. famam pernitentis, Oppoio : Confeffarius ex officio non Ratio: Qnia fic fufficienter x:eparatuz tenetur procurare bonumtecüi, Ergo. N damnum. d Ad. boc bene dicit Sylvius, fufficere;. Notatamen; Confeffarium non debe- .quód. teneatur providere, neis, quiim j [r Bilry, recommuniter & promifcue id.in fe fuf- conteflione fibieft fubje&us , ullius rem jj cipere; caía quo tamen id faciat , ab eo, injufte detineat; quod exemplificat in cui reftituit accipiat atteftatum ,. quod à. 1 Pratote , qui, fi videat,quód fui fubditi tali Sacerdote tali die tantam accepetit: noceantakeri fibi non fübdito, & lioc 1 l pecuniam pro reftitutione , in eo tameri nonimpediat cüm EoHï't ,tenetur ad . re- ïl *I non nominetur principalis: reftituens , ftitutionem, etfi non teneatur procurare Y nec reftitutio fiat eo loco & tempore, ut bonumillius tertii. E f Eofïïc veniri in füfpicionem poenitentis.. ,. 4.Si Confeffariusexo Blïvi'on&. vel .LB]lm 2 2, Si Confeflariusexoblivione vel inádvertentia nom moneat poenitentem: malitia fibiretineret, quod reftituendum: re(titutionis, meritó. excufatur;, quia. Ol[mm füfcepit, principalis debitor id refciens: tunc proprie non eft caufa damni Ex-- BN TA z non eft liber à reftitutione, habettamen: cufatur etiam. Copfeffarius, fi prudenter "nf actionem contra Confeffarium.. N judicet, poenitentem,, urpote]iteratum. '*Tä j Ratio: ]íxta S. Ihom. hic a.'6. qui Ícire. (üam obligationem, nec indigere &enetür non folün ratione rei acceptz, fu$ admonitibne: ordinarit tamen & a- l pud plerosque coníultius eft. monere » d ly i | dietiam ratione injuriofz acceptionis;, ' quod 7: — 626 D: .Rej??tgtfüne; con ttacta ex deli&o, v. g. furto vel con- ! quod tam en quand'oque valde modefte fiin dite&t poteft fieri, v, g. di- tractu, ufürario ; Aliaex jpfïo—conem&u, & qua in dominus fciazt cendo ; Non dubite qu v.g. em?äone;. Nota . Hypothecam aliam effe ge- füam obligatio nem, & fit paratus fatis- b ulteriori admonitione neralem , aliam fpecialem. Prima eft, facere , unde à quá pro (ecuritate oblieantur omnia de- ab(tinere volens injrngo ; "Ut oret pro bitoris bona, Secunda eft , qu& folüm falutari peenit entia, &c. obligatur quadam particularis res ejus,. u U ZRO VII. Quo ordine refti- Itemalia eff ex- ut vinea , domus , &c. 1/f u tuendum eft Creditotibus : - CXVIII, Ánte R. Nota, quód Credi- preffa ,. qua ex partium conventione imirum ha- [2 [UT' AT onitur. Alia tacita, tores alii fint reales, qui n verbo vel fcriptq qu& non requiüto confenfu domini feu bent a&ionem feujusinre, veladrem Porbemï.?i, qvia debitoris in cértorum Creditorum favo- debitoris, & vocantut by Talem hypo- rofecuritate ,. rem imponitur à Lege. eis res aliqua affignatut p que quando eít mobil ]5. x in feipfa tta- thecam pupillus habet in bonis fui Tu- dicitut*pignus. Si toris , & pro dote uxor in bonis mariti. ditur, v.g annulus , dicitur hy- His notatis. y' » veró in feipa non tradatur ,. ä f debitoris Jb n potheca s qua proj rie folüm eft in re x 1. Indubium eft,quó bona (ufficiant ad- folvendum omnibus immobili, Alii veró funt Cteditores creditoribus , nullus otdo fit necetla- perfonales , qui dize&e habent jus in per- fonam debitorisjin bona vero ejus folüm Tius. . indiredt , & vocantur Chirographari Ratio: Quia tunc ex ordine prater- miffo nullus Creditor damnificatur. qu-i carent hypotheca feu non habent .2. Si bona debitoris non fuf- If remaliquamin fpecic velingenete, nec ficiant ad folvendum. omnibus credito- exprefse , nec tacíte fibiobligatam, Íed Íolüm perfonam , ut patet in depofito. ribus, de quo caíu hic eft fermo , fer- Nota2. Debita alia effe certa, feu de vanduseftordofic , ut priüs folvantur p quibus. eft liquidum , quód debeanturs debita certa prz incertis & dubiis; «ui p alia incerta, de quibus non eft liqui- Ratio : Quia creditores. certi funt Wa melioris conditionis- dum, quiade jufevöl facto. non conftat. Certaiterum (unt varia:Alia que adhuc . 3. Inter debiza certa. debent prius pU ye extant inpropria fpecie, v.g.commoda- folvi ea qua adliucextant in ptopria fpe— i. ele- [g:»fl tum,depofitum,futto ac rapinà acceptu l " Ratio: lum quia dominiunmr non eft Quibus etiam annumeratur res empta U $^ fed nondum foluta, v. g. vineas Velío- translatum, ut patet i depofito ,. com- p lutaquidem, aft ex pecunia mutuó ac- modato, furato, imó & in empto fed: cepta , cujus eft qusfi fru&us, in eaque nonfoluto, quia & hoc involvit condi-- y tionem , fi fuerit folutum: Tunetiam: extare dicitur. Alia quz in ptopria fpe- o g & ab equitate natu- de non ampliüs extant, Iterum alia quia valde- d'u.yum " 1 U,th H i i liii 3 t 625. TR ACTATUS LUE ÉExomen 6. 2 li alienum eft ut res propria alicujus , &u , & debitor nbn L M þote& fmïul aï; öm quam aliüs ab eo emit non foluto pretió, nibus recedere, Ereo. . "i Mi j adhucextans , detur aliis creditoribus, d i. neg. maj. nifi fortt argumen- [i) &1 i fe & ;e & pretio rei privetur, Er- tum loquatur de fatisf &ione pro inju- Ó .n[ [on riahonori illatà & o l fea nsàDel, fed illa 1 i Ideme&, fi quis pecuniá mutuatd & eft alterius rationis , & híc fermo eft de non folutá emat bonum aliquod immo- reíftitutione rei ablatz tantüm. bile; ciimenim hac fit quafi fru&us pe- "- Ad 2 dift. Maj. ll Qui nec adzquat cuniz,debetur doimino pecuniz, nec inada'quat? poteft , tranfeat maj. qui WW XIX, «,4 . Probabilius eft, non effe potett [altem inadzquat? , neg.conf. In obligationem conícientiz , priüs folven- cafu ergo noftro debitor ab omnibus de- iL ':l h di debita ex delicto v. g. furto orta,quàm bitis, fe expedire poteít , ad quod non te- AU ex contractu v. g. emptione, Ethactelte quiritur , utomnibus fimul adzequate fà- Sayro eft praxis tribunalium; tisfaciat, fed in ordine ad Deum debet Ratio: Debitum ex delicto non eft dignamagere pznitentiam pro peccato, 1nagis debitum quám ex contra&u , & & modis convenientibus proximo pro- creditores in utroque ca(u habent € qua- injuria, "fingulis pro ratà acquora debi- lejus. Imó poselt elfe, quód debitum torum & Íuz fubftantiz reddendo ta- "ex contradu fit fmtiq.l us, Ergo hoc non men proportionabiliter, quantum vires pqtf-& jure po&poni. fuz ferunt , v. g. debes Petro termille, Notatamen, quódíi debitor fit fuf- i N m Paulo bis mille; Joanni mille, & tuabo- « ficiens ad-latisfaciendum omnibus, me- nafolium fe extendunt ad triagmillia, ut n J (itó- debeat prius reftituere debita ex fervet proportionem in creditorum ju- [ x[ïaj delicto , v.g. ex furto, rapina, ufura, &c. fibus repertam, primo folv?s 14005 [| If* quia quamdiu inju(te rem detinet , .& Íecundo 1600. , tertio 5oo. 2 - AS fet iv w nonre&ituit, dum pöïei't, manet-inaze- juitur, quód de bitor ad gta- E &u peccati injuftitiae & continuó peccat, ls r tificandum uni creditori non poffit, a f'M ac dominus rei eft magis invitus. Sic - Il equale jus' habentibus exclufts , eifolve- A S. Thom. intelligitur, fi objiciatur. re; uti nec creditor poteft recipere; Je dl Oppono * .contra R. «. Ubi reparanda uterque tenetur adl reftitutionem pro- eft major injuria, injuriatus majus habet rata. 3 P*[ jus , ut fibi przealiis.fatisfiat: Sedíiceft Ol 'id ff unus creditor valde eg;aï? N CXX. Dico: Hic eft fermo de re 'e- ?h in debito ex deli&o , ut patet. Ergo PA 2. Qui non poteft recedere ab omni- n cündim fe,an liceat?. Hinc ticulus pau- 1 x'V ? ( h bus deli&tis & debitis , debet priüs fal- , necex jure pertaus nec ex jurenature tem À majoribus recedere : Sed rapina eft s ad !l pofitivo dát privilegium pralationi delic&üm gravius furto , & hoceft gra- folutionem , & ideo aliis creditoribus [9 i ! yius , quàm detentio rei ex licito centra- gquale jpls Izabfx?tiþus non lic'et— pe ie 11 h l l t LU jl p m d » De Reflitutione. 62;1 I GOivcuail vtt -f:-,!l.n.x. 24 e paaperem,nec gravi,nec extremá pau- am oïwji(':i.vcontm id quoa d pettatelaberantem ; Quia paupertas ho- creditoribus Perfonalibu-s* feu chiro- minisnonmutat ordinem juftitiz, fed graphariis, fed explicatur & intglligitur' T folüm provocat ad eleemofynam, uod de folis hypothecariis. v* autempauperfortä patiatur plus dam- Dixi in R. 6. Regulariter,, Quia in 1 pi quàm alii creditores, ad fummum jure fünt varie exceptionesQ ut videre ! probat , quód poflit ei pauló plufculum eftin Layman de xeftit fect. $. lract. $. folvi ,vel foluiio accelerari , non autem C. L (. r. $, ubl videantur cumaliorum creditorüm damno posf:;t x, 7. Poft reftitunonem eorur, c;u"ö- lo lolvi, Qua in retamen debitor , pra- rum [629) minium non fuerat translatum fertim fi c ),16"06141;15,/ per bonam fidem in debitorem ( de quibus ante R. 3. ) : poflet exculari gratificans magis egenti : primó folvendz funt expenfz füneris. qui tamen à. Confeflario eft infiruen- dus. Ha4 ? Ratio: Neceflitas Lpluïturæ judimtm* g td cxtrema. " Ergo aliis eft praferen- / Éx quofit. , quód etiaih cred'itoräs da; hune ordincm fc;'enur invertentes , & Huc reducuntur expenfz , qua fiunt, aliis ptioriratem pracipientes , mortali- ad confcribendum teftamentum , cufto- tur. ter P;eccentj,,& ad reftitutionem tenean- diendam füpelle&ilem, & fimilia debita, pracise ratione defuncti fa&ta, y.g.ratio- W. $. Creditores qui habent hypo- ne infirmitatis, thecam five tacitam five expreffam in QUAR(Q VIII. Obligatas ad refti- bonis debitoris , praferuntur in folu- tuendum tenetur ne ftatim reftituere ? tione omnibus creditoribus chirogta- CXXH. y. Quilibet. tenetur ftaim phariis feu perfonalibus, reftituere , fi poteít, vel petere dilatio- Ratio: Hypotheca datur creditori ad nemab eo, qui poteft ufum rei conce- fecuritatem ; Rtquocunqueeventu pasiit dere. ftaS, Thom; hica, 2, inc, €x ea curare fibi fatisfieri, ita ut habeat wnr[.']r Ratie S.'Thom, eft : Nec per modi- & rem & perfonam fibi obligatam, càüm cum tempus licetin: peccato morari,pt- Ln (! ( ta;h;n- chirographarius- habeat folam ta quoad affe&tum juxta illud Eccle£, 2r. perfonam. Ergo hypotïïec..zïius habet plus juris.- Ergo eít praferendus ,Qgggï À facie colubri fuge. peccatum : Sed CXXI. qui non ftatim, id eft; primá opportuni- E. 6 - Si concurrant plures tate reftituit, fed detinet rem alienam , hypothecarii , H regulatiter raferendi manetin continuo affectu peccati , quia unt, qi [ €am 1i antiquiorem habent hypothe- continuó damnificat , & fic aggravando ,-A(»I 7] J damnum proximi, continu agcravat o Ratio: Quia pofterior obl gatio nom Peïccatum-. Ergo f poteft tollece ju * S alteri in re quafitum , $ Pro cujus doctrinz confirmatione Jl unde eft regu] & juris: Qui prior eff tem- fervinnt verba S. Thom. ibidem ad r. pres potior eft juce. Qs quidem potlet. dicentisi Praceptum . de reflitutione. fa- ££ — ZRACTATUS FIIL Examen $. H $24 ; Ü sienda , quamvis focumdium formam f Neg. conf, Difparitas eft: 041:"4 De(; qü& afivimatinum. implicat tamen àn. fe nega- utpote bosorum noftrorum non egenti, uti neftra juftitia nen prodeft, ita nec [)! zxivwum preceptum , quo probibemur vem D alterius detinere. , injuftitia effe&tive obeft ; fecus eft refpg- é&u hominis. hr Eflne ergo hec mora feu dilatio ne- ceílarioó exprimenda in confeílione ? —QULAERO IX. . Quaz culpa requiritur ad oblieationem reftituendi? Affrme juxta probabiliorem fuprà W CXXIV. Ante R. Nota, culpam traditam fententiam, vi cujus tenemur confiteri circumftantias notabiliter ag- (quantum ad prafens ) dividi in Theo- Prima e& veri i gravantes. Ergo exprimen dum,quoties logicam , & Juridicam. Propo[itun*x detinendi formaliter velyir- nominis peccatum in conícientia & co- J -tualitet fuerit renovatum; Vel enim funt ram Deo'imputabile , prout à Theologo €onfideratur vel mortale vel veniale, novapeccata, velunum notabiliter ag- Df Quod fpecialiter etiam ob- Juridica ett ommiflio dilpentia ad impe- grávatum fetvet Confellarius circa moribundum, diendum proximi damnum requifitæt Nec admittat,ut reftitutionem commit- hac coramDeonon fempereft peccatum [* tat heredibus , nifi moraliter certus fit dcfe&u voluntarii , ut patebit ex dicen- dis , attamen ita efle putatur ex prafüm- li eos certoó adæqüatä ftatim (quantum fe- 2 cluío fcandalo & infamia licet) refütu- pione vel interpretatione 4 4 : jur;s : quare It v £Uuros, De quo vide füprà de tefta- vocatur juridica, diviäi't(u-—rþ in hu mento. Nota 2, Culpa juridica latam , levem, & leviffimam. . Lata elt ffnleu.! Quid ageres in Confeflionali cum eo, negligentia, quá omittit quis in re alie- W quiter, quaterve promifis reftituere , & non reftituit ? na diligentiam vel circumfpedtionem, J n j 1j I^ Tif CXXII. Dico: Nonabíolverem. Ratie: ab hominibus ejusdem conditionis in t !L eri folitam, v. g. ne- EU Quia non licet abíolvere eum , qui pzu- proprieyafïäm adhib 1as denter timetur relapfurus in idem pec- eligentia ejus , qui pallium vel libramfi- H bi commodatum relinquit in publice /o* )d catum ficut fuprà Trad. ;. Exam. 2. n. PT co. Levis culpa eft omiffio diligentizs 4$. di&um eft de concubinario ,. &'qui- tiori ob dem in préfenti eft ratio à for CUR quam folent ad hibere homines eju,säem g h 1 Vg | continuum damnum proxi a, Etquan- artis feu profeffionis diligentiores,vg- ii vel librum commodatum reit vis Ceafeffarius teneatur credere poeni- Pallium J2 quit qui dem in fuo cubiculo, fedoftium Al tenti-pro fe & contra fe loquenti , cum 1 uj hoc tamen caveri debet, ne mora tempo- non claufit, Levifina eft omiffio ejus 7 * kïf.p jl m rs delid&um & damnum aggravet, De diligentiz, quam diligen tiffimi adhiberg- NES hoc plurair Tra& 13. de pocnit. de re- folc—nt, v. g. filibrumin cubiculo füo re-- liquit, oftium claufit, fed feram non. *l d'an cidivis, Exam. $. n. 97. l tentavit, an effet claufa, Hac tamen. "1f : Oppono : Peccator non ftatim tenerur EU omnia in fingulis factis pen fanda f.m.lt. B (äcisfacere.Deo. Ergo nec homini, arbitrie EE — À De K(jf/ftgttiane; 625' atbitrio viri pr—üden!:is aut judicis juxta inconftientia nullam actionem injurio- Nemo fam commifit. qualitatem circumftantiarum, Ergo ex nullo- capite , enim negabit , majorem diligentiam re- quia aliud-on datür- quiriinre pretiofa quàm vili, uti & in Dixix.im foro confcientia , & , ut. alíá - loco, ubi graffantur milites, quàm ubi addunt; fecimdim jus natura i ante ju- omnia fantfecura, Notandum etiam eft, dicis fententiam. Quia juxta aliquos [ quod multa fiant fine culpa vera , qux obligantur virtute legum civilium; Sed tamen non fiuntfine culpä præfumptä,. ha quia peenales funt, non óbligant ante Alii admittentes hanc culpa/ diftin- fententiam judicis, lta R. ad Legem dtionem, cülpam latam bene diftingu- Aquiliam, f objiciatur, Dixi 2. ex delidio, id eft, feclufo cona unt, ruríus in latiorem & Jatisf:mam. Culpa Jztior e& dolus prafumptus vel tractu ac officio; de quo poftea, xaïipp.arcns, Latiffma |dolus apertus. Dixi 3. & faffeiat. Licét enim homi- i -Dolus eft-quavis calliditas, fallacia , & nés non obligcntll.r adhibere fummam fhachinatio ordinata ad decipicndum,, diligentiam, 1mó nec communtter eam, Calliditas proprie ft tacendo. ^ Fallacia quam diligentiores folent adhibere; tc- fit mentiendo, — Machinatio arte verbo- nentur tamen ad eam , quam alii ejus- xum, His notatis. dem conditionis communiter adhibent, X. I, Probabilius eft, quód, ut incur- praferiminregravi. Etruneett culpa ratur gravis obligatio reftitutionis in lata fimul theologica. - foro confcientiz ex delicto, ante judicis Cafüsad quos hec do&trina applicari fententiam requiratur & fufficiat culpa poteft, funt. r Homicidium cafüale , vel theologica mortalis , & non füfficiat ex motu primó primo factum. 2.Si quis tantüm juridicacomm : iffa ex inculpabili ex naturali, & ob fufficienrem diligen- ápadvertentia, tiam adhibitam, inculpabili inadverten- Ita clart collipiturex S. Thoni.infrà tia dedit occafionem incendio,furto, ho- Q.64.2. 8. in c. dicente : Secundium ';m'icidio »Xc. 3. Si quis occidat homi- jura fi aliquis det. operam rei- licite , de nem, putans efle feram, &c. | Si pecus bitain diligentiamadhibens , Cv ex boc bo- tuum depafcat fata alterius. De quo vide siticidium . fequatur , mon. incurrit bomicidii fuprà deignorantia Tract. ;, Exam. r * Tetatum, Unde'eft lxfio folüm materia- n. 23. ]tem de aggravatione peccati lis & cafualis defe&u voluntarii, ac fi fie- €x damno .proximi "lra&t. 4. Exam, 2, xet abamente vel dormiente, n.37, Ratie: Talis non tenetur ratione rei Canones;qui objicinnt lr Qexpli,c:l.ntur acceptz, cüàm non habeat rem , neclu- & procedunt de culpa lata, & theologi- crum, aututiliratem rei ut fuppono; fi «a , ac ignorantia vel inadvertentia vin- £nim ex damno dato factus effet locu- cibili & culpabili; quz facit damnum pletior, indubi& teneretur. Dein nec aioneffe cafüale. Quod NB. de paren- J Aibus tenellos infantes fecum in lecto j Feneur ratione injuiz acceptionis,quia P Kkkk . «collo. ö RA ERRCiumIT X*W,( 626 7 RJCT ATUS. HX. Examen 6 ; collocantibus ,eosque in fomno fuffocan- quód infligatur pro peccato venisli ideo, tibus vel opprimentibus. Quia illi pe- quia non íolàm ordinatur ad caftivan- ^l riculum infanticidii facilé poflunt & de- dum deli&um, fed etiam ad revocandam ab erroreanimam. 3 ' mpmi bent præviäere. I d x.2. Probabilius eft , quod'qui ex "Ad 2. dico , idfieri ob pra fumpti& 3 di ;i;»i culpa levi, ac theologica íeu veniali in nem doli vel fraudis , & ne in juriüs &ne- M tulit damnum grave, nullatenus pravi- gligentiis detur locus. 3 ") füum, non-teneatur in conícientia refti- &.3. Katione contra&tüs , fi is fit ín . |: tuere ante fententiam judicis , nifi fuerit utilitatem folius accipientis , uti eft iu T obligatus illud impedire ex contradtu, commodato, tenetur quis ad reftitutio- 20 f aut quafi conuractu, vel ex alterius dam- nem etiam ex culpa leviffima juridice : m 2 L 1 no factus fit ditior. non tamen in cafu fortuito , nifi per con- uid P Ratie : Tum quia reftitutio eft q tractum transferatur dominium transfertur in muttüo. vrei,,u'ci. h;zfm ponale, peena auteni debet e(le propor- li tionata culpz: Sed in caíu pofito pana Ratie 1. p, JEquitas poftul:t, ut in ii elletexceffiva. Ergo. Tum etiam quia cuftodia reialienz , qua pracise in tuam non tenetur ratione rei accepte , quia gratis uteris utilitatem , maximam im- "h Pal talis nihil accipit,ut patet, nec (faltem pendas dili Em ]l gemiamxJ ne domino p l fuüb mortali) ratione injuftz acceptio- 'Erge, «? nis,quia actus ejus defe&u voluntarii, Ratie2. g. Quavis res, dum perit, j At l ! : ':ï'ugt*(xu'v & ob inadvertentiam in ratione injuriz domino fao perit , fi nulla adfit culpavel qu'n W eft valde imperfectus, | Ereo. pactum: Sed commodans manet domi- Declaratur - ultevius : EtA venialiter nus rei commodatz. Ereo, jeci ;;fm Z((.I/i]i 2 peccans fit voluntarius refpectu. operis, Dixi , ff nulla adfit mlp.i. - Hinctene- Vi non tamen refpe&tu damni fecuti , quia tuür reftituere. commodatarius , fi fine M ï J aliás non effet peccatum . veniale, íed confenfu domini re commodatá utatur Ab NJ) 1 anortale, utpote in re gravi. Ergo. aliter ac conceflüm eft , v, g, equo ad Oppouo 1. contra Rationem : Poeena certum locum conceffo atitur ad aliuni / [ purgatorii eft eravifIrma ,uti & excona- locum , ubi à latronibus fuit apprehcn- gmunieatio minor eft pena gmvis Bd fus : vel f fit iv mora reddendi , Y- £ ) d'n "A r men incurti poteft pro culpa veniali, equoad octiduum conceffo, utitur dit- ( Ergo. tiüs, & interea fortuitó furripitur : df hi 2. Jus Ecclefiafticum &. Civilein- 30tt autem res eodem modo fuilffet Pemm, terdum condemnat ob culpam etiam le- vel deterioranda apud dominum , non i viffimam.' Ergo. tenetur, quiatunc mo. ) Jhü rà vel cglpa non. j Ad 1. dift, ant, pro r, p. Peena pur- eft caufa damni. N 100 As l gatorij eft graviffima refpe&u fori hu- Dixi 2. ff pen adfit pæätmx'z*,x nimirum gani, conc. ant , divini, neg. Ad id de folvendo conumodato , quocunque : V ] de excommunicatione minori dicitur, modo perierit, Ro æï*[ïitu'cn Y E A - De Rej?imtione. $27 officio aliquid faciat in alterius &ornnkL RAti0 3. f. Rcsk'peri(ï fuo dómino,dum dum, & mercedem non accipiendo, te- fübitó perit: Sed in eo cafu alter, v. g. mutuatarius, fatim efflicitur dominus netur ex d.do & latà culpá, non tamen ex levi. rei. Ergo. Vide infrà de commodato, Ratío : Quia non pro fuc;', fed folo ubi plura dicuntur, Tra&. g. Examï 9. 1.90.* alterius commodo laborat, * 2. Sicontradwus fit in utilitatem IH Sed quid , i officium illud quaivif- folius dantis, uti fit in depofito, acci- fet? piens tantum tenetur de dolo & culpa Dico cumSylveftro , tunc etíam tene- lata " Si veró fitin utilitatem utriusque, ri ex leví culpa, ut fitin locato uterque tenetur ex cul- Ratio : Quia tunc creditur promifif- palata & levi, non tamen de leviffima , Íe exactam diligentiam. iil nec in cafu fortuito. Dic mili : Quinam cenfentur quafi con- Jienti nulla Ratiot p Ineo cafu accip tradtus? fit gratia nec utilitas: ergo non debet Dice : Sunt alienorum nEgotiorum gravari ad majorem diligentiam' A quäm executio , cura , tutela, officium Judicis , homines pafïim in propriarum rerum Advocati, Procuratoris, Medici, Chirur- f cuftodia adhibere folent. gi, Magiftratüs, Confeffarii , Concio- Excipitur , fi quis feipfam obculerit, hatoris , "Theologi, Jurisconíulti, Archi- feu petierit fibi depofitum commmitti, tecti, Artificis, & fimilium, in quibus I quia tunc eft cauía , quód non fuerit intercedit contra&us falcem tacitus. Velfi merce- commiflum diligentiori, x, 6. Mercedé condu&us aliquid fa- dem accipiat , vel aliam utilitatem ex de- ciens exofficio, ut Tutor, Advocatus, pofito. Quid fit locatum, depofitum, p Medicus , Artifex, &c. tenetur etiam ex Jwf pignus. Vide infrà Tra&. g, Exam, 9. caufa levi. ) g 1.83. & 85. & 89. Ratio: Quiailli ex eo opete capiunt i Ratin2,?5. J/Equumeft, ut quis in commodtum: ergo tenentur ad majorem )f cuftocia tei, pracise in fuam utilitatem dilligentidm , quàm f1 nullum commo- ll D concelle, diligentem impendat curam, jl dum haberent. Vide, quid fit culpa le- jl nl non tamen tenetur ad diligentiffimam , visin hoc Exam. n, 124. U W. quia non ille folüs , fed & dominus com- Sed quid fi talis. officiarius profe(ïüs ]I () n modum reportat. Ergo. - Hac refolutio etiam applicari poteft fuerit fe diligentiorem & peritiorem a- l MT liis, eá de causá non adhibitis? ad pignus , ,hoc enim datur tum gratiá T. Dico:: Tunctenetur ex culpa etiam debitoris ,. quó faciliüs ei pecunia creda- uf tür; tum creditoris , ut eo tutius fit cre- levífima. z " ditum.. Ratio: Quia tunc i mplicite promilït; n" f:. T , CXXV. y. ;. Exquafi contractu ob- fe prafticurum plus aliis. j qü. ienz rei cuftos mercede con- * M i(igatio reftituendi (ic nafcitur : Si quis eg Kkkk 2 duc&tus s ss X 628 TR ACTATUS FIHL. Z:.xamen : du&us cenetur de damno ex 'culpa Ieyi, níno tollit, fed fmnien vaidgdiæqifem jj imo & levisfimá. reddit propter ipfius debitoris , eivecon- of Ratie : Quiavi conductionis videtur 1 i jun&torum necesfitatem.- Pro quo vide B » promififfe maximamr diliventiam, ^ Ét füprá Tra&& 7, Exam, 6. n. 87. quod u hoc maxime , i tescaftodienda fitvalde triplexfit, & quid fit necesfitas, nimi- jf pretiofa, rum extrema, eravis,communis, ia j IP-EZCFP x 8. Cujus eft,vi officit aut profesfio- etiam $. Thom. hica. g:ad 2; Jirim nis confiliimydare, vel pro idoneo Con- - $. Necefitas extrema. five- proptia, Y feffario fe gerit , & confilio fuo dam- h five fuorum, nimirum parentum, filio- numintulit ,'teretur de culpa lata:" fi veró fit mercede condu&tus rum, & conjueis , quamdiu durat, juxta. ganfzn ; tenetür eti-j communem DD, fententiam exculat à - A: [ 'am deculpa levi. hel reftitutione facienda creditori in LIIPPI Ratio patet ex chnitlio*ne utriusque' neécesfitate exiftenti. 4 4 - Afl culpz, Ita colligitur ex $. "Thoyn. 'I;n' af BU 9. 9. Extra hos cafus fol üm tgnetqf 4. $, ad 4. dicente: In cafu extrema mes, ('I[« de-dolo,- cefrtatis puffet. c deberet- aliquis. etim. f&l Ita patet ex illa Regula Jutis in 6. Nullus ex coufilio , mado fraudulenttim aon auferre aliena : ut patvi fubyenet, — Vi- Me deatur ín S. D, füpri q. 3 1.2,3.i . " Atl fuerit, obligatur. Quz regula intelli [o] e1- uafi — Ratio c declararia t,. 'Tum quia i. J LU ump tur de confilio in contractibus, vel q contractibus: in confilio autem de deli- eo cafu charitas incipità feipfa, . Tum . f Áietyw quia in extrema neceffitate omnia fünt , &isintelligitur ctiam de culpa latz, qua communia faltem quoadufim , — & facit lt Vfl P[ xpe equiparatur dolo. An Confiliarius posfit fuadere ufum ropría poffidentis ea, qua actu habet,. d deg f fententiz probabilis concurretite proba- cet aliàs fint alterius,cujus dominiam, j dj uüti & praeceptum affirmativur de fadi- Mfe [ä]l biliote. Vide füprä in Tra&, 2. de Con- j fcientia, Exam, 4. enda reftitutione, per extremam debi- f rfu',) QUAERO X. - Que caufz excufant toris, & pradi&torum ei eonjun&torum . ;*'"«Emdum . reftitutione ? necesfitatem impeditur & fufpenditur. : [ käþim (fà . CXXVL. »;, Variz fünt,quas asfigno Quia divifio ferum ea zquitateeft fadta, J mtfm utinextrema necesfitate maneat ezrum , & explico. RT communitas, Pro quo infrà vide Tra&, - ii 1. lmpotentia phyfica & (implicitet f g talis, ut cüm quis plan? nihil habet,, in 9, Exam. 3.fi. 37. Df D ; quo cafu creditor non poteft effe ratio- Declaratir 2. 1neo cafa debitor habet. N d d nabiliter invitus , quia ut habet Regula majus jusad rem quàm ereditor; Ergo, M Atj Jurisin 6, Nemà poteff ad Iupefzbile obli- Prob. ant, Creditor tantüm habet titu- ; M ais lum necesfitatis , debitor veró prater ] s CS'M l 2. bupotentia mavalis , & fecundüm 11* hunc fimul habet. titulum poffesfionis; Wtio 244 hon ome.e - quid ta;isv, que refticutione melierautem cft citulus poslidentis; pu- "d ii u " /a-& - d D quz'-z'tztt;'me. 629 '-natm;ali' intelligitur .LFJ t, jaffe: fienim fit res injufté accepta * Ratio: Quia j'ufe exceptio pro.extrema neceffitate, f1 ta- rion eft ptöpriä pö-iïkfïör. Ergo. men juraret fe reftituturum in extrema Declavatur 3. Debi;of parenübus & præfatïs conjundtis temetur-faccurrere neceffitate, juramentum effet .fervan- dumob reverentiam Divini Nominis. U ex pracepto pietàtis , quod prafertur 4. Necefftas gravis propria vel fuo- precepto de facienda reftitutione , hoc enim redacitur ad juftitiam commutati- rüm,ut fuprà, debitorem excufat, ut ad eam füblevandam reftitutionem dif- vati, U u eftinferiorpietate, Ereo, i ferat, nifi creditor in pari neccílitate Exhis fequitur, quód fi res fit uf PEN confumptibilis , debitor fiat dominus exiftat. illius; fivero ufa extremz necelfitatis Ratie 1.5, Quiatunc äredi tornon po- confumptibilis non fit)fiat dominus usüs teft eíle ratiopabiliter invitus, cum ipfe ex lege charitatis teneatur in gravi ne- ipüus tei, ceffitate proximo füccurrere, Ergo. M Dixi antea, qmamdiu durat -seceffitas. Ratio- 2.. p. Si creditor in pati neceffi- |p Quia fünt certi ca(us, in quibus eft obli- tate , eft rationabiliter invitus. Quia gatio reftituendi transactà necesfitate. inparicaufa melior eft conditio credi- 1 Sipoft eam res adhuc extet , fecus fi J toris , &præäiþuä fi debitum ex deli&to non extet, 2. Si debitor non abfolutt fit contractum. Sicutecontrain necef- fed folüm per accidens, nimirum hic & fitate extrema , cüm hac omnia faciat nunc, & in hoc loco fit extrem? egens, communia , melior eft conditio poffi.. habeat veró mediaalibi, posfitque habe- dentis, Ereo, re, vel poftea lucrari. — 3. Si res aliena CXXVIIL. Qaupmodo refolvis: hun& ca- jf habeatur ex deli&o , v. g. furto, tunc fum : Debitor non poteft ftatim folve- enim oblieatio reftituendi in tanta ne- u re absque gravi jactura ftatüs jufte ac- cesfitate folüm confopita ( feu uq*l [. ingnge quifiti , poteftne fibi retinere neceffaria tin&2) revivifcit, ad illum ftatum mediocriter confervan- ( s - Notandum , quód data refolutio (üb- dum, donec fine illo nocumento posfit fiftat,five creditor ante five poft debito- M .hp reftituere integre, híc & nunc folvendo remin extremam necesfitatem inciderit: aliquid , & ftatum folàüm minuendo? yta [b fi enim ante incidit , debitor quidem Affirinó cum communi fententia, mo- ï qut peccavit non reftituendo tunc, f potuit, dó creditor non patiatur (imile detri- g &ttamen poftea poteft. priüs fub'venirc fi- ^ mentum, & debitor fein hanc imposfi- bi,quàm alteri, bilitatem non conjecerit, bona füa malt u j Quid fi juraffet fe cxeditori refticurum dilapidando. Exemplum fit primó in talidie, & eadem die incidat in extre- jf Nobili qui hic & nunc non poteft inte- Tam necesfitatem ? gte reftituere , nifi ftatum fuum haredi- ( Die: Ratione Juramenti non tene- tarium, velaliàs jufte acquifitum defe- -tür tali die reftituere. rat, & labore manuum viétum quzrat. 2.In jm": Kkkk 5 —— M 630 ZRACZTATUS FIII. Examen 6. In filio adulterino, qui honorificum pateretur . fimile ftatüs fui- detri ïnen- ( ftatum jufte. eft confecutus-., & poítea tum, — [ cognofcit fe effe illegitimum-& poffide- Excepi . mod) ereditor w patiatur tcaliena. ;'u;& 3 Ineo , qui non poteft fta- fimile detrimentum : quia , ut di&um elt,' 4lei tim folvere,, nifi domum fuam vel prz- in pari cauía extra neceílitatem extre- li diam vendat multó Kminori pretio quàm mam potior eft conditio. creditoris. IQ Y valeat.. Excepi2. f debiter fe non eonjecerit in. fitit Ratio: Tum quia excufat impoflibi- banc ümpolhbilitatem. dilapidans fua lufi- s litas moralis , hoc enim in moralibus HS, potationibus, &c, Quiatunc non Aond cenfetur impoffibile, quod eft valde dif- meretur dilationem , & ja&uram fuifta- 1 T ficile, aut honefte ac decenter fieri ne- Z ! tüs fibi foli debet imputare, quit , ficautem eft in przfenti, ut patet Oppono : Non munus peccatum eft, '.':['ing?l—( ex cafbus & exemplis pofitis. Ergo. alienum invito domino retinere , quàm [ Tum etiam , quia per fe loquen.do ne- auferre: Sed ad vitandum. proprium fj mo cum jactura bonorum fuperioris 9)2 damnum non licet alienum auferre in- ï ATC AR dinis tenetur reftituere bona inferioris l h vito domino, Érgo nec retinere jnvtiwl/ i L j n ordinis: Sed in eo cafu fieret reftitutio domino, tl bonotum fortüune cum ja&tura famz , Ad bec concedo totum , fed nego, quöci' tl ,,ï hono/ris ; & ftatus juft? acquifiti, Er- in cafu pofito dominus fit rationabiliter 4 O. invitus , ut pro vitando gravi damno de- ( : — Dixi juflé acquifiti ; fi enim. (tatum bitoris re(titutio differatur, Pro c'ïuo No- ol A acquifierit per furta , rapinas , ufuras, ta, quód , licet preceptum reftitutionis | &?Gd y &c. non excufatur. Quia tunc non a- fundetur in negatione , notr retinendi mitteret ftatum , fed dimitteret alienum ; " Ícilicet alienum invito domino , ut patet - J uf d. [ non pateretur in bonis propriis, fed pri- n, 122. in hoc Exam. formaliter tamen t ! i varetur alienis. iNec »ateretur infami- eft affrmativum , & ideo ex hac parte- : äifän'fad am deferendo ftatum, ed potiüs cam ab- interdum poreft pro reftitutione expe- Poflet tamen etiam tunc fibi l XWM dgn ftergeret. &arilocus, & tempus, &c. N K reíervare neceífaria alimenta juxta con- fc d creditor ;nrdi- ligo Ex quo equitur, quoó ) ditionem fui prifüni ftatüs, fi in eo bo- &o cafu in foro externo habeat quidem ä "n UM E[ naþropria habuít, fecus non, ^ Primum jus repetendirem fuam, non tamen in i BI N patet: Quia aliàs ex iniquitate fuá com- foro confcientiz , inquoforo ctiam de- N modum reportaret. ] Q bitor à judice compulfus pon tenetur « 1 R Sed quid i homines putent fatum ju- obedire, bene tamen in foro fori , pto- b l j ft£ efle acquifitum ? pter obligationem injuftitiz legalis. I! N u n Dico , Tunc fequi quidem infamiam , $. Cau[z excufans à reftitutione, € fed tamen non tam gravem , quz fufficiat i »n([e creditoris fpentanea remiffo , id. eft, viy b N & exculet: f tamen valde gravis eflet , üh Yer metu, vel fraudenon extortaa&faäa ab | 'kml pollet paulatim reftituere, nifi dominus €o,qui condonarepoteft, ^. li hum - LT é.cdfu. m — 4 De | Rcftlitzztibne; ./gg'l' E Ceffo 50?197»711',- qux à Legiftis vo- beriadversüs patrem , & econtra Maritus: catur flebile & miferabile remedium , à adversüs uxorem , qua dotem repetit ;; Patronus adyersüs libertum ; Socius ad- jure ipventum , quo debitor nimio zre versüs focium., De quibus pluza videri alieo gravatus , bona fua cedit feu. re- Pro poffuünt in Juriftis , qui in fuper tradunt,. linquit creditoribus dividenda. quo vide, quzdixi de ordine reftitutio- beneficium ceffionis denegariiis , qui illi. L renuntiarunt per juramentum 3 Qui nisinhoc Exam,n rz1g.& feqq. Effe- bona fua dila r pidando. quafi ex induftria. étus hujus remedii eft, ut debitor, qui non.eft folvendo, non poffit ob debita fe impoflibilitárunt ad folvendum ; De-. bitores ex deli&to: Hi enim merito in-- incarcerari, Qui tamen fi. poftea ad carcerantur níguedum reddant novifli- pinguiorem fortunam veniat, manet in mmn'qnadrancgm, fi ullatenus (it poffi- conítientia obligatus reftituere , licét bile. bono cefferit per actus more patriz igno- miniofos - illa enim ignominianon tol- CXXIX, 7. Conmgn/atio , quz duplici- lit jus creditorum , fed infligitur in pa- te: fieri potell: Prino utíi debitor & cre- n* iaa ditor ibiinvicem: debeant, & debitum W nïæxqä*. przfu pte culpz debitoris in con- trahendis debitis ultra vires , & in terro-- debito compenfent,vocaturque à Juriftis: zem aliofum,. Y debiti c crediti inter fe ributio, ad: cujus. CXXVUI.: Sed sonne calis debitor fal- j,uüitiam requiritur , quod debita fint. *& confcientià poflet oceultare, fibique zque liquida & ejusdem rationis, v. g. fi Joannes Philippo debeat 100. florenos zefervare tantum faltem , quanto opus ei eft ad vitam parce degendam? pro equo, & Philippus Joanni 100. flo- Afíirze. Ratio paret ex dictis de ne- tenos pro frumento empto. Nonautem. ceíTitate gravi , qua , cüm fit mortaliter valet fine mutuo utriusque confenfu , ut fi Joannes Philippo debeat roo. Borenos;. i certunr periculum mendicitatis , excufat, & fufficit ad re(titutionis dilationem.. & Philippus Joanni egregium equum in 00 Nonue d«ntur aliqui, debitis vires ex- naturà , poteft enim effe, quód Joannes a It eedentibus orierati homines, hoc mifera-- magis egeat eqó. quàm pecunià ( bilibeneficio non egentés ? Ulterius ad hujus compenfationis ju- j ftitiam requiritur , ne inde ladatur bo- Affrme, — Es (ant qui muniti funt be- neficio compotentiz , id eft , privilegio,. num Reipublicz , ne violetur depofitum,, D Reultraid, quoad commodam fuftenta- vel commodatum, & ne res fit aliena ex: Q^ furto debita. tionem egent , poffint conveniriaut mo- leftari; Quales funt Clerici gaudentes Secundó fieri poteft compenfatio Oc- h privilegio fori , Perfonz Nobiles & Illu- cultafic, ut cteditor infcio debitore ex fires, Do&ores , Profelfores , Mulieses ejus bonis tantum fürripiat , quantum ei j ( DI honneft viventes , Milites armatz mili- debetur. . Ad cujus juftitiam requiritur. . Ut fiat fine fcandalo. 2, Et fine ul- i tiz; ltem illi , qui fibi mutuó debent i (/) teriori damne debitoris, temporali nimi- alimenta ,gaudent hoc benefiico,. ut li- ( 6 É as 632 2RACZATU$ Il.f. Examen6. . li rum,ne adhuc femel folvat ipfe aut hz- ilud . licité þræteräittere fa?uïmt: £xi« redes: & fpirituali, ne putet fe nondwm flente. Et ideo fi Aliquis fit obligatus,'ut p folvitfe. Unde caut? momendusieft, Alicui rationem ponat, vel ut . certum de- Ti d eum à debito effe immunem, ne maneat bitwn reddar , nom potefü boc lidbo pra-.— - inconícientia erronea, 3. Ut fiat fine 1ermüttere , ut — Religionem inguediattir, h dasano vel periculo tertii, v g. illius, qui Si tamen. debeat. aliquam pecunam , & ai 0a habet jus pralationis inbonis debitoris ; qon babeat undeveddat , teuetur facere quod &.] & ne habeatur aliqua fufpicio furti,4, Ut poteft , ut fGilicet cedat bo aip, uis füis ;redifoïi. X 2 debitum ficliquidum & certum ( quia in HzcS, Thom; At ï !)j dubio melior eít conditio poffidentis ) Rationem S. D, dat fibdens: Prapt pecwniam perfona. liberi hominis focundim. i &fitex juftitia, non veró folàüm exgra- titudine, vel debito antidorali, 5.Ut, jura civilia son obligatur ,. fed, folim sesz lt IT quod fübripitur, non fit depofitum vel quia perfona. liberi boninis fuperat omntm aflimationem. pecunia. Ergo bonis cez ) commodatum, fed (i;pïopxium ipfi de- *:hl bitori. 6. Nec fit diverfz rationis feu dendo de fua Pcrfona,-qucmcunqü:fm' Ut RW Ípeciei à debito , in cofeníu, quoant? de tumam compenfation e priori dictum eft, eít. ple&tendo, Magrädifpongä??;j At 9. Selutio ó. diteri Creditoris: fadla , Aliaratiopatebic ad Dícó g. — d l modoó fitcertum , quódiilli vere debebar, Ex quo patet differentia intet talem i & fint debita ejusdem qualitatis, nec debitorem ex una , & mancipium (idem & df magis inde damnificetur creditor, nec eft de marito confünímato matrimoniü) i w. anteriores crediteres. J| It exalteraparte. Quia perfona mancipii 9. Aulloritas juris vel judicis , rem At eft fub jure & proprietate dormini, perlo* elle ufcaptam vel przfcriptam,aut aliás na veró debitoris non eft fub dominio ' i [ " A non folvendam , fecundum allegata & creditoris, Etmaritusper matrimon? probata judicantis, confümmationem libertati & privilegio U ln IC. Interitus rei debitz pet cafum transeundi ad Pcrfc&iorgni ftatum 1* u / Ui fortuitum juxta di&a in hoc Exam. n. muntiavit. lmm)d 124.circa R. 3. nature. de E lt j Dixi, stemdo im jure r1. Ingre[fus Rel fit de jure pofitivo, patebit ex dicendis, Pt igzonis. - Pro;cujus ïïtli, intelligentia, Dico 2. Si debitor brevi tempore, v x M r k tilg CXXX. Dico x.Probabilius eit, quód €.uno vel duobus annis per laberes con- ftando in jure naturz debitor, quinon- fuetos posfit fatisfacere creditoribuste- lt I ulll nifilongo tempore in fzculo manendo, netur ingreffüm usque eó diferre f dr fpem folvendihabet, bona fua credito- tamen ante reftitütionem ingfcffuä p " i li ribus cedendo, poffit licitt & valide Re- fiteatur , profesfio eft valida, eumque à AU f n ligienem ingredi, Ka S. Thom. infri reftitutionis onere liberat. J ü q.. 189. a. 6. ad 3. dicens : 1lle , qui eft Ratio 1. . Tum quía turc debitor eii ; lm ebligatus ad. aliqid certsum ,— son poteft (Jui- N [01* in poïeaatiaprox?mz ad folvendum, 1/ e -633' 3De -Reflimt'imä; libet amtem tenetur fatisfacere quantum -Nota,*quöd necS*i:fus"VZ fuo decreto pote. Tum quia tunc creditores fünt - comprehenderit illos , qui habent gran- rationabiliter inviti: fecus eft in. priori diadebita, qua tamen non füpetant eo- cafu, Ergo. rum fübftantiam , uti nec eos qui (u- -Ratio 2. p. Patet ex veibis S. D. anit creditores folvantur) bonis fuis cedunt, Pa addudtis ex a, 6. Et Confirmatur : Quia nec habent fpem ut manendo in fzcule ideo non valet Ptofeffio fervi invito do- tam citó poflint integr? folvere: eà eninma mino , & uxoris inyito marito , quia non ceffione quantum poffibilee&, confuli- funt perfonz liberz, feu non fünt fui tur creditoribus , & cavetur eorum prz- juris, fed alterius. Ergo cüm debitor judicium; qui erat finis decreti. fit & maneat fui juris, &c. CXXXI. Ojpono 1. contra 1. Quili- Ratio ;.p. cüm 5. Ántoónino, Sylve&; bet jure naturz tenetur folvete omnia Hlud mo- | " &c. contra alios extraneos. debita, Ergoab hocnon eximitur pec rditer eft. impoffibile quöd eft valde Religionem. difficile, ac hone(tà & decenter fierinon 2. Qui facit alteri,, quod fibi nollet " poteft: Sed in Religione teneri cumli- fieri, peccat contrale centia Pradati ( f1 debitor artem quan- Ergo. gem ,naulu'æ : Sed. dam calleat ; horis fucceffivis laborare, 3. Quod folüm eft de confilio, non ut acquirat , unde debitum folvat, eft debet prz;judicareilli, quod eft de pra- valde difficile.& honeftt ac decenter fieri cepto : Sed ingredi Religienem folüm nen poteft. E1go eft moraliter impo- eft de confilio , folvere debita eft de prae- ] tens. Ér go. CICPEO. Ergo. Notatamen, quód Monafterium te- 4. Nen licet facere malum ut eveniat ! neatut creditoribus (atisfacere , f intuitu bonum: Sed non folvere debita eft ma- j » debitoris per hareditatem , le ;ationem, lum, nimirum damnum temporale cre- u aut donationem aliquid acquifivit. : diteris. Ergo id non licet, ut eveniat Dico 3. Sixtus V. quidem füis. Con- lucrumfpirituale. Quod idem patet ex j d ftitutionibus ad Religionem inhabilita- illa regula juris: Neminilicet cum alte- yiteos, quizre alieno fuprà vires erant rius injuria locupletari. j - -gravati: Clemens tamen VIII. ad ter- ?. Non licetaliena rapere, ut pateat jit Dd fminos juris reduxit quoad' eam partem , facilior ingreffus Religionis, Ergo nec jl -.quà Profeffio decernitur nulla, eamque licet non folvere. 'valere voluit, fed valente profeffione 6. Filius,qui in feculo manens pau- jam debitor fuis bonis cedit, Ergo ab peri parenti (quia alio modo fuftentari Q onere reftitutionis liberatur. nequit) poteft luccurrere , peccat contra Fateor tamen , fi contingeret talem à jus naturz , ingrediendo Religionem. eigione quomodocunque dimitti, ut Ergo fimiliter, poflit Gbilucrari , debita revivifcerent x 7. Juxta dicta in hoc Tra&t. n.;. -quia erant folüm fopita, npn extincta, Quifub fpg promiffi matrimonii deflora- vit & 634** TRACTATUS 8. Zixamen. 6. * vit virginem ,tenetuream ducere adeó- Ad. 4 dift. maj. utiad z que non potef ingredi Religionem , Ad- s. INe o g $- . conf. Difpacitas eft , quia quin ingreffüs cederet in ejus injuriam aliena rapiendo ( extra extremamrne- & detrimentum: Sed ide xp eft in. noftro, ceffitatem; dire&e & politivéinfertur cafu, Ergo. damnum , & dominus ad. id rationabili- lt fs Ad a, dift. ant, Si moraliter fiwt,Po,a ter eft invitus; fecus in noftro cafu, tens , conc., fecus , negatur. Ad 2. neg. min, & dift, maj. Qui Ad' 6. neg. conf. Difparitas eft ,. quia przceptun: fübveniendi parentibus eft facit pofitive. conc. , negative folüm, tatr VRR Et fic dift. min neg. conf. pie is, ex ip(à naturali origine ortum, neg. tmaj, Quiergo alteri pofitive & dire&t aliquid & eft ftridtius quàm juftitiz ad folven- [03 dum debitoribus, aufert, peccat inle o emnaturg, debitor ) veró in noftro cafu infert damnum fo-. 44d:7. neg. coníeq. Dïifpa:riftasr cü. Tum lüm indire&tt & negative, nimirumnon quia corrüptor virginis videns non fü- reftituendo dum moralter & abíque Pareüfäï aliud. medium . obtinendi ufum magna difficultate non poteft , necfine €orpotis ejus ;, promittendb-. matrimo- majori füo damno , quod iscurreret fe niunr cenfetur ceffiffe juri & libertati | rivando datá cuivis à Deo libex:tgte ad eli gen d'i-p erfectioremftatum, Tum etiam: erfectiorem ftatam transeundi, in eo quia non eft moraliter impotens ad fer- Deo ferviendi, laqueos fzculi evadendi ,, vandam fidem,, fed: poteft implere fine ttg animam intuto collocandi , &c., difficultate & boneftéacdecenterutiup-. N j R Ad 3. dift. maj ex di&is , fi , quod eft ponitur, & loco cit fs de przcepto, moraliter poffibile fit im- ;it-.Q explicatqmi f& ] Íe c.u; in gnægmari;. TC plere, conced, , fecus, negatur;. x GD - upr, ?h ; "m ] C L ch u D Jf s NSAS 27 N 7, b ?& a, P i TRA- -6 2)MM G j " A 2 pd a NU hu n : UY E E D " i E N j 3 " E ts $» - 15 AE ÉR 2 T em E ä; *2 e b - o000€ 0030029:09000005 d C —ä ^ Q3 g. C 2 d as &fæï e AE Q d5 2 d e à M* 8 4 s :: Vs $ TRACTATUS IX. . o frtis X n 2.d .QM.B/Z.' 65 qqua ad be yitus fu/litiæ oppo ucelt, 78 4 : 'inclü/ïväf t T contraria juxta fe pofita magis elucefcant, poftquam exami- navimus Juftitiam , fpecies ejus & actus, libet vitia ei oppofita V t difcutere, ut pateat; quód, ficut Juflitia eft virtus jus fuum cui- que tribuens , ita. ;zjuffitia frt vitium, jus fumm cuique auferens , quod diverfimode fit , ut patebit ex decurfii hujus tractatus: in quo. Confef- farium debere effe verfatum , probat eadem ratio ; que pro Tractatu pracedenti. ooO0 : ä | LlII & EXA: f ii 6 36, Z RACTAIUS JX Éxamem . a oSo 4 ) .... .j,' o [ £ 222029 226 $99990 f i &i fi EXAMENIL ET HAYHMI , Qu B » a acceptione .Per/ö diffibutiye, oppoutur 7tf/fztm | U * hi J De;lua*&- D. queft, 63 per q?mm.or articidos, !' lu a , ULEROT, Quid'& quan- I ii 92;'3:0 M j attenditur perfonarum: acceptio; Alia W ( E tumt eccatum eft àccep- W & jj LA ; E:cloPerfonarum,. eit datio ad liberalitatem pertinens, quà Ü E & p LUSS N W - 3 Ícilicet gratis datur alieui , quod ei non X W L Refpondeo 1.. Acee- debetur. Et taliseft collatio munerum- D 5 QO oW U // A * ( z CU pto Perfonarum ( qua- gratiz , per qua peccatores affinnuntur- Jtenus de ea liic agitur, & .àDeo; Et inliac donatione non habet 30 in malum fümitur) definitur; quód fit locum perfonarum acceptio, quia quili-- t j vitium, quo.id quod.ex debito juftitiz N bet abíque injuftitia poteft de fuo dare: Yi conferendum eft uni períonz,confertue quantum vult & cui vult,(écundüm illad: alterijnon propter meritum ejus ad rem; Matth.20. qua] Annonlicecmili quod vo-- Titgi quzs confertur , fed ob conditionem ejus, lo facere? tolle- quod tuum eft & vade.. qua non congruit ad ipfam rem - ut, f Aotato HzcS, Do&or, Ex. quo patet , quod An quis Beneficium, Officium , Parochiam $; Deus non fit acceptotperfonarum, lictt. velEpiíco patum conferat Paulo ,. quia f Val gratiam det uni & non alteri. i Paulus eft, quia tuus amicus eft,. quia-— R. 2;. Áccetitio perfonarum ex genere [ eh confapguineus, affinis, .&c. qua condi- Tif tiones nihilfaciunt ad- fuo, id. eft.,'intra propriam lineam & t g effe dignum offi.. fpecienr , etfi nulla. extrinfeca fpecies- lo cio, beneficio, &c. Si^veró ei.conferat. BN peccati , v. g. fcandali accedat, poteft effe: ideo quia àptus & d'ignus-ch' di gnior eft, peccatum mortali, & eft , fi(itin regra- Mmm hzc conditio facit ut.ei debea. tür ex jufti- mm. Xu tia di&ributiva,. vi: in individuo tamen potelt.effe ve- nialeoblevitatem materiz,. fi f)(b[m ( Notanda hic füntverba.S. Thome lije- ln g [ Ratio-1, partiseft: Tum quia graviter articulo primo adtertium:dicentis, Du. repuenat Juftitiz, Jüri Reipublicz, bo- of plex eft datio: Una quidem pertinensad: ka*(]æ no communi., & charitati proximi , juttitiam , quá fcilicet. aliquis:dat alicui: &c, * Qde -n;aterfæ. ; ts gupd, ei debetur;. Erxcirvcamks..datianesl 2 Pnrs.-gfx tetex levitate ll tijy QUARO j &trcma ia - 637 - D vitiis Tdffitie appoþäæ.. Et $; Thom, hic art; 1. ad 9. ait. CU ER O II Diftributor fcucolla- Quantum ad hoc quód ele&io impugna- tor fpiritualium: dignitatum aut Eccle- jf fiafticorum benificiorum, ut. hoc pecca- rinon poffit in foro judiciali,. fufficit eli- erebonum ,.nec oportet eligere melio-- tum.evitet ,te x neturne in conícientia. & aut votum fuum. rem: quia fic omnis electio poilet habere (ub mortali ea conferre, calumniam. Sed quantum ad confcien- dare digniori ? $; H, Ánte Refþonfïonem Nota ex. tiam eligentis , neceffe eft eligere melio- rem , vel fimpliciter , vel in comparatio- Thoma articulo. 2. in corp, dupliciter nead bonum commune. Hac ibi: unum—poffe ztimari digniorem altero« Prim) abfolut? fimpliciter & fecundum. Ratio: Collator vel ele&or vel pa; tronus., pro caufa accipiens conditio- fe, & licilledicitur dignior, qui abun- nem períonz , quz non facit ad nego- dat majotibus donis gratiz & fanctitatis, sæundb:comparativïc ad bonum commu- tium ,. peccat peccato acceptionis perfo- " ne ;id eft , qui plus: habet de gratiis, do-- narum; quod; cim fit in re: gravi , eft j mortale: Sed qui'ad Ecclefiafticam di- nis , ac fubdiis, que ad talem. ftatum ( vel officium. debité exequendum faci- gnitatem , aut beneficium curatun pro- unt. Contingit enim quandoque, quod movet dignum reli&o digniore , pre " illequi.eft. minüs fan&us & minüs fci- caufa accipit conditionem perfonz , qux non facitad negotium ,. ut patet : Ergo, iü €ns ,. pomt magis conferre ad bonum. commune , vel propter potentiam ,vel Major probatur : Nullus Patconus ,Ele- indüftriam fecularem ,. vel propter ali- &or, Collator , etiam ipfe Papa , eft Do- minus Beneficiorum , fedfolüm difpen- quod hujusmodi , v g.praxin, occono- miam n tali officio.neceflariam, &c Hoc fator cüm ea non det tanquam dona notato;. gratuita & ex mera liberalitate. ( hec Refpondeo: Probabilius &. tutius eft , enim folüm refpicit bona propria) Ergo tenetur ea- diftribuere tanquam bona quod fub peccato ex genere fuo mortali, quod eft acceptio perfonarum , teneatur communia Ecclefiz fecundüm ordinem Atb romove- u i quis omiffo digno eligere vel juftitiz diftributivz. Etgo. Major eft re digniorem , & Ecclefiz uti j iorem ad N€tfa. y qg'lLt beneficium habensannexam curam ani- j Dixi 1,. Sub/ peccato , id eft, in foro po- Hmnl[þ marum vel.Ecclefiafticam | gubernatio- li & confcientiz ,.nam in foro fori füb- A[aühv nem. Ita Concilium Trid, Seff. 24 . de fiftit eletio digni , ut patet.ex verbis $; 4 reform. cap.. 1. de Cxeatione Epix—'i:opo- dlhomz,. ii w rum & Cardinalium loquens decernit, Dixi 2. Ex gemere fuo- mertali : quia: a(c'm mortalitet peccare , nifi quos digniores fünt cafus ,. in quibus nullum ,. vel ve- Mi & Ecclefiz magis utiles ipfi judicaverlnt. niale eft peccatum. 1. Si difparitas fit: j M l non quidem p;ecibus vel.humano affe- exigua. 2:Sinon posfit conferri quàm (böm"x &u , autambientium fuggeftionibus,fed illitqui àPatrono ,ideft, ab eo, qui ha- eorum exigentibus meritis prafici dili-- bet jus Patronatüs feu jus prafentandi , genter curaverint. . pra- 2 QU 'L;ll,äg - Z 65 9 E 8 7 RACf ATUS IX. Éxamenm 1. ^ [ praientatur ; tuneenim folus Patronus b VL 3f ^ quia in beneficiis pur? fimplicibus, mon in culpa; $ Si.nece(làrib debeat ( COni « al videtür elfe mortale, relicto dieniore Id ] icui dé gremjo Ecdlefiy, ex Cel H Es ià au£ civitates dJicet abfolute promovere dignum f idälue patet ex pta- [/) ex xiomnium Przlatorum, etiam iphusPa- : n*u.x-; locis vel familiis potfent haberi ( il pz, qui patüm cogitantes de dignio- Ores, .4. Si fint mülti eligentes, & (d ribus beneficia (implicia conferunt dig- paucotum votainclinent.in digniorem, nis, g quinec meo voto emerget; & eft pericu- Ratiu Guia meritá , qua :;d ea iïc;- qu lum non eligatur indignus , poflum dare quituntur notabiliter fe non excedunt, Cip votum digno:quia eligere dignum , ton f imoóin omnibus fünt equalia: v. g. polfe eft malum fecundüm fe,fed tunc quando AT recitare horas, officium legere, velcan- adeft dignior qui.effective poffit eligi. tare Miffàns, Excipiuntur hic meritó i lh i 5 Primus fündator beneficii, : etiam pa. beneficia illa, fimplicia quidem, atta- H rochialis, poteft Præ.&ntare dignum re- men majoris momenti , ut fünt non- li&o digniore , quia bona füa poteft da- N nulli Canonicatus, qui habent füffragi- tecui vult; & hocipíiab Ecclefia indul 'Ul um in ele&ionibus ad dignitates Ecdle- getur , ut fideles eó faciliàs alliciantur fiz , autad officia curam animarum ha- l &t ad fundanda Beneficia, Quamdiu enim bentia, vel in regimine bonorum Ec- rn d vivit, hzc bona nondüm fünt fimplici- clefiatticorum, &c quzetiamnecellarió . ter & abíolut& communia ,. fed foliim ftp conferenda funt dignioribus, falvo jure, quod de confeníu Eccleífiz i Argumenta qua& contra ARefponGö—» [j Y fibi refervat : hoc veró jus non tranfit nem poffunt opponi , folvuntur tumex. Mnt; N ad fuccelffores, fed peculiare eft funda. Notabiliante refponfionem pofito, tum o tori. 6. Aliquiexcufant eum qui Be- etiam obfervando ex dictis, quod eli- neficium refignat digno; fed cum Soto dlr) T gere dignum fecundim fe quidem fit probabiliüs dicendun:, etiam eum non opus bonum &bene fonet , fecus incon- 'lmlfc j E excufari , quia eft caufà cur beneficium curíu dignioris, quia fit centra ordinem $g detur minüs idoneo . quiveró datcau- juftitiz diftributive, & contra intentio- D íam damni, damnum dediffz cenfetur, nem Ecclefiz, quz licét non velit à be- Ing Quz eadem tatio probat, quod omnes teneantur Ecclefie neficiariis officium praftari optimo mo- n ad reftitutionem, qui reli&to digniore l do, vult camen praftari cali modo,qiua" [ igunt vel promovent liter neceffitates Ecclefiz requirunt, five V dienum, . Vide Tra&. 8. Exam. g..n. in docendo ignorantes, five in refutan- $7. | dohzrefes, quód dignus non ita poteft Dixi 3. Ecclefie utiliorum 5 ad infi- V. p nuandum, fufficere ut tal praítare ac dignior, -Unde Apoftolus is eligatur, qui ïfm'snon 1 eít digniorcom ; enumerans qualitates Epifcopi;ait, quod parative , h'c*etnon fim- oporteat eum effe fobrium, prudentem, ï&l[unuw n PIiciter,, Jtfig. pudicum , Do&orem. &c. loquens qui- Dixi, 4. . Ad. beneficium mmnf?, &c. demin gr&du poütiv'b,nogin co mpara- m(a.." RC( tiyo t De vitiis ]dflitia appaftios. 639 " dica,fcu jure requifita;ideft, , conditio- tivo, ut infinüet , quód illz q,ualitatæ. diviíive fumpta non fignificent dignio» nes quasjura ad valorem ele&tionis exi- rem, bene tamen colle&ivé , qualiter gunt, inter quas eft legitimus thorus: in cujus defectuad Ordines facros «d dig- eas requirit. Dum veró A.po&olusv T. Cor.. * difpen[atoves nitates Ecclefiafticas & beneficia curata alt; gæräm* inter lefie ) t fideles difpenfat folus Papa : ad: Ortdines mino- (id.ef , Miniftros Ecc -quis inveniatur , non dicit , . fidelior , res & beneficium fimplex , Epifäopps. 2. Legitima atas. Nam ad Epiícopa- quia fibi folàm affignat primnm & pra- .tum'-«requ'iruntun'go. anni completi , nifi cipuumrequifitumin Miniftro Ecclefiz,, feu. primam. & principalema virtutem , Papa difpenfet :ad beneficia & dignita- - quam dicit effe fidem. tes, q'uibus animarum cura anhectitur , d U ZERO: I, Szcularis potentia. annus z$.inchoatus s ut patet ex Trid. Seff. 24. dereform., cap. 12. ubi fubdit : & Nobilitas confertne aliquid ad hoc ,. Ad eeteras. autem . dignitates vel perfona- ut quis cenfeatur dignus beneficio Ec- clehaftico ? tus (loquitur de Ecclefiis Cathedrali- & Ratio :- IH, Refpondeo Affrmativ bus)quibus auimarum cura nulla fabeft,Cle- vici alioquin idonei & à 2 Jannis non sninores, Ü Quiaifta (ut ait notter Sylvefter) con- adfcifcantur : abi feruntad honorem Dei , quód nimirum 'inejus minifterio etiam. INobiles occu- Nota , quód Di)gnxitas-" & Perfonatus pentur: & interdum etiamad utilitatem fignificent fpecialem przcedentiam pra ! Ecclefiz , quia fuá potentià Eeclefiz ho- zeliquis Canonicis, Unde Barboía de of- fic. Epifc. parte 3. alleg. 6, n. 70. cen- ftes,. v. g. heresicos comprimere pot- Íunt: Non quód fola nobilitas, prader- Íet ; nifi. Canonicatui fimplici Eccle(ie enum fa- i umcriminolz vita: jun&a,, di [o] Cathedzalis annexus fit Ordo Subdiaco- n * eiat;, non confert aliquid. przfuppofità: natus, non inveniti in. Tridentino ali- wf [m » virtute ; proquo fervit illud Poéta.. quid corre&um, quominüs 14..anni fuf- ficiant. Que ztas à fortiori fufficitin Ec- J sint tibi Galloruim: Rex. & Regina. Pa-- clefia Collegiaca,,putaäannus d4. inchca-' Ji Yentes,, tus.. Et imaneat virtts peckore nulla tuo:, Notands lil etiam fluitverba Triden. d POlb Non;pluris faciam te , quam ribi vufli- tini ibidemftatuenüs , utmemo ad digni- T hh caMmater: tatem, Canouicatum, aut portioneim recipia- ( Srfit. & ignayus; vufricus: ipfo, tur , nift qui. eo Ordine faeroaut fit. ini- u qL gatez:-; j tiatus quem illaDignitas vel' Prabenda. ve- Ó IV. Dic nübi , f fola: Nobilitas fan- quirit ,, Aut. [altem. intra. annum initia- j guinis non fufficic, quz prater eam re- *2 YAleat: tem «t in Ecclefis ommibus 4 Iul A4€ quiruntur conditiones ,, que hominem Cathedralibus: 0nines Canonicatus sl DUVT Portiones babeant annexum , Ordinem bonis fpititualibus dignum faciunt? )bnum? j Presbiteratus , : Diaconatus ; yel Subdia- il] D('m - -Requ—igitut I. capacitas juti- €0na- w,üw! ts 640 'TRACTATU;C ZX. zg»mm 1. * £onattis ? Item ibidem hortatur etiam ccelibatu vivendi , peccet cont.inp*ö—'mot- PT fantta Symolu: , ut in Provincüs, nbi id taliter, & teneaturad reftitutionem fru- * COU 41 ; ode-fieri poteff . dignitates omnes, &uum. gu (v faltem üimidia pars Canonicatuum m Ratio: Tum quia talis. onltinuö de- t t Catbedralibus Ecclefis ,^ & — Cellegiatis Cipit Ecclefiam , fraus autem .cr dolus infignibus. couferantur. tautim. Magiflris , | neinini patyocinantur. Tum etiam ,quia ; QU vel Dotloribus , aut etiam Licentiatis in dire&t agit contra intentionem funda- ! "Theología vel Jure Canonico. torum & Ecclefis. Ergo, j T tf 1. Requiritur à Concilio Tridenti- Dico :. Idem e& de eo, qui benefi- no hone(tas morum , feu probitas vitz, ; li 'cium curatum recipit , cumanimo dubio : ut non fit criminofus, id eft , vitiofus per 1] &ancipiti, num intra annum Sacerdo- modum habitüs & confuetudinis,nec ob tium velit fufcipere. " crimina infamis, - Quamvis enim col- Ratio: QuiaJura in Cap. comuifft : "t latio teneret (feclusá faltem irregulari- :7] in tali provifo tanquam neceffariam - tate) effet tamen fcandalofa, && morta- conditionem requirunt intentionem in- w Aiter Peccam-inofa propter gravem irre- tra annum à die provifionis fufcipiendi i D verentiam in Deum & Ecclefiam , & obi- Sacerdotium , nifi legitime impediatur : Jf «em falutis animarum. Sed , qui dubius & anceps eft, non habet- UT 4.- Competens ícientia, feu quanta talém intentioném , ut patet — Ergo, "m ad officium beneficio 'annex&xm eft ne- nifi tatim animim mutet , tenetur reiti- ( «elfaria. tuerefru&us, deductis tamen iis , quos 'fähtm(xau $. Prudentia feu indaítria in rebus Vicario Ecclefiam adminiftranu fïþdit Iragcmm Lagenäis juxta officii exigentiam. vel celiquit. QU V, Pono Cafum : Dixifti antea ex Tri- Dico 3, Quiabinitio , quantum eft de X At 4 dentino , Beneficiarum teneri intra an- fe , habetfirmum animum Clericandi,& ïgül.flfo l num füfcipere facrum Ordinem Benefi- Ordinis fufcipiendi,rec Clericatum de- N €io annexum, £1 quis reciperet Canoni- ferendi, niíi variatis circumftantiis, & : 4 lüïamf hl(' : catum fine intentione recipiendi Ordi- ex jufta caufa, v. g. ad Familiam-cogkt- J t0r nem annexum , & Ordine non fufcepto vandam , ad graves lites fopiendas, vel l Qu xu.iignfarcc beneficio, peccaretne morta- quia ftatus hic videtur efle non pro 1l - t liter, cum onere reftitutionis fru&uum? vocatione, exiisque caufis poftea Cleri- - "ts Dico 1. Tutius & probabilius eft , catum deferat, probabilius eft quod non Wa €R ( 4quód fi quis ab initio pofitivam & frau- peccet mortaliter , nec teneatur ad refti- - MT dulentam habeat, vel intentionem ha- tutionem. Il MM buerit , Ordines non fuícipiendi, feu non ä-aus, M. Ratio : Tum quia non adeft ulla A )lt ga Clericandi , fed beneficii (five hoc (it dolus, vel fi&io, fed fincerus animus, ut j It implex , fivecuratum ) fructibus ad fe üpponitur. ^Tum quia Ecclefia non füosque ditandos aliquo tempore perce- Ti damnat talem | intentienem deferendi ptis refignandi, uxorem éucendi , ivein beneficium im 4i&is circumftantis. à '&dlft nl Vic—lc— h hi ul | m De vitiis Tuflitie oppofitis. 641 1 . "Videia ngaä. 15. de Sacfa:n, Ordinis alii, . Et fic licité poteft äbsqueþerfo; narum acceptione confanguineos fuo an ad recipiendos licit& Ordines requi- ratur ànimus Clericandi, Sed pro majo- prafesre: quia faltem in hoc praemi* nent, quód de ipfis magis confidere po* ( ti intelligentia q. 3. teft , ut unanimiter fecum negotia Eccle- 4 QUAERO IV. Elfetne ergo acce- t -xtio Perfonarum , fi concurrerent duo fiz tractent, Effet tamen hoc proptet il j - fcandalum dimittendum, fi ex hoc ali- to.Prebenda , quorum unus et Nobi- ; ) is fed non ita literatus , alter non nobi- quid exemplüm fümerent , etiam pratet lis, fed literatus, & nobilis przponere- dignitatem , bona Ecclefiz confangui- 3 neis dandi. Hac ibi, tur ? Sylveftro Verbo, QUAERO VI. Eftne acceptio perío- VI. Refpondeo cum ACc'eptio-pe,r(onarum: Licet literatura narum in gradibus prohibitis faciliüs ad contrahendum Marrimonium difpenía- "nobilitati fimpliciter praferenda fit, ut re cum diyitibus quàm cum pauperibus "patet ex Cap.- eneratilis, de prbend. -Qujus Rario eft: Quia eft neceffaria in vel inferioribus? VIII. Refpbndeo cum S. Thom, ibid. Regimine Ecclefie: poteft tamen dari ad 2. dicente, quod difpeníatio Matri- eifus ,in quo praferenda effec Nobilitas, fi nimirum ita effet neceffead arcendos monii contrahendi principaliter fierí ab Ovili Chrifti lupos per potentiam & confuevit . propter focdus pacis firman- affiftentiam nobilitatis , dummodo (u£- dum. 'Quod quidem magis eft neceffa- fragetur nobilitadi morum honeftas. rium communi utilitati circa perfonas excellentes. Et ideo cum eis faciliüs QUA:" RO V. Eftne acceptio pet- fonarum , adeoque peccatum , dare con- difþmfatur absque peccato acceptionis "anguineo beneficium ? p'crfonatum, Ita S. D. Y - NV. Refpondeo füb. diftin&ione cum QUAERO VII. Acceptio Perfonarum (f S. Thom, hic art; 2. ad r. dicente : Circa habetne locum in exhibitione honoris Ts "z:oufanguincos Pralati diftinguendum & reverentiz, praferendo virtuofum yll 3 eft: Quia quandoque funt minüs digni, laicum virtuofo Przlato, pauperem di- TOPW:W & [impliciter,& pec refpe&um ad bo- viti, juvehem feni ? ji Wi num commune É fic fi dignioribus pre- IX. Refpondeo cum $. Doct, hic art. uiis?ülfbl " "feruntur ,- eft péccatum perfonarum ac- 3.in corp. dicente: Honor eft quoddam 1 Sa*k - €eptionis in difpenfationc fpiritualium ; teftimonium de virtute ejus, qui honora- tur. Etideo fola virtus eft debita cau- qu d Quorum Przlatus Ecclefiaíticus non e£ fa honoris; fciendum tamen , quód ali- ; Dominus,ut poffit ea dare pro libitu;fed ] J difpenfator : fecundüm illud . ad Cor. quis poteft honorari non folüm propter i 4. Sic nos exiftimet homo ut.miniftros virtutem propriam , fed etiam propter p virtutem alterius. Sicut Princeps & Prz- Chriti, & :difpeníatores myfteriorum "L Dei. Quandoque vero coníanguinei lati honoratur, etiam fi fint mali, i h Mw Pralati Ecclefiaftici funt equt digai; ut quantum gerunt pc.tfonam Dei &com- Mmmm muni-:- : A 642 ZRACTAMATUS 'IX., Exameni. À munitatis, cuipreficiuntur. Et eádem P'rihdpun'm ; ratione Parentes& Domini funt hono- Etvo.. : quan*)-;" qui* ipfcribfibu:; :Fuhc randi, propter participationem divinz 2. Ecclefiaftici; 4. dicitur. In judf- ;(ïan: M dignitatis, qui eft omniufn Pater & Do- cando efto pupillis mifericors, Ergo,. minus. Senes autem funt honorandi (äfält Ad 1. Kefpondet S, Do&t.art, 4 ad 1, ropter fignum virtutis, quod eft fene-. dicens:- Quod cum punitur aliquis gra- nj d ctus, licet hoc fignum quandoque--de-. Vius:propteriihjur-iam in: majprem';, per- ficiat. Unde,; ut'diciturSap.: $; Sene-. nl fonam commiffam , non eft perfonarum &us Venerabilis'eftjnon diuturna;; ne-. acceptio., quia 1pfa diverfitas Perfone n Mij queannorum numero computata. Cani facit;, quantum ad. hoc ;; div,erfï;atcm; autem funt fenfus hominis & ztas fene-. 1 Qu YCh. &utis vita immaculatà. '^Divitesautem. d4. Al 2. R efpondet ibid: S;.Do&?'a ebet: g henorandi funt propter hoc, quod ma- dicens :; Quod: homo.:in judici : jorem LEocum in Communitatibus obti.. auperi fübvenire quahtum fieri potelt: nent. Siautem folum intuiti divitia-. tamen fine lafione juftitiz. - Al-iþ'qpfus rum honorentut , erritvpecc,ac,um acce-. Bhabet lócum . illid: quod: dicitur. Exodi: tionis Perfonarum. ' m 23. Pauperis quoque: noni * uifcgcücgis ; Quid fentis de Medico pauperes defe-- ih iudicio,. iib 735 4 u s ! äe.aazc,c*-. xente prz divititibus ei majora. munera,, - "QU/ER OTX; - Qui fem tione Perfonarum- in- Collatione offi- & plus pecuhia, tribuentibus, Affirmo peccare mortaliter , nifi ex aliis: ciorum. fecularium; ! & de :eorun:ï.lvenz-. p caufis. honeftis excufetur;, ditione?: Ratio patet ex dictis., XI. Refpondeo3.. Qu ui eligun t,I vel (uti . JUAERO, VIIL. Peccatunr acceptio-. Principes ) in gravis niomenü . officio: nis Perfonarum poteftne: committi n Ju... ficculari conftituunt, ineptum , vel di- ] M diciis ?: gniori relicto ómnibus confideratis mi- lii X. Refpondeo. cam: S..T hoóm.; hic a.rt. nus dienüum,moraliter peccant: & tenen-- li Al 4.infinecorp. dicente:: Manifeffun eff ,, tur- Rei r publicz refarcire: omnia, damns. indeíecuta« lta Vr quod per.Per[onarum. acceptionem Tudicium: liabet tutior. ,&'P-mb?'" s «orrumpitur. bilior fententia; . ; t V 10 ftitia tenentul d Of- i —." Ratio; S.. Docl. eff :- Quia. Judex:ad a-. Ratio: Quia! ex Ju nnnm ni. bona Communia: Ti ualitatem Juftitia: reducit ea quz pof-. ficia publica tanqua s xm funt faceteoppofitaminzqualitatem,fed. fübditis conferrejuxt aïlïegcs-;]u&'iti-æJ j f/þall l/( acceptio Perfonarum habet quandámin-. ftributiva,, & fecundum eorum metità. E f0 ] 4 aqualitatem , in.quantum tni Petfonas,, Item Communitás inde privatur magnis 1* præter-fuäm proportionem,, aliqui emolümentis ,, feu: patiturygmviaw' ?m. . 1 R .dïat,.A ) tribuitur, Ergo. 1a: , quorum. iRGi funt; caufa. é car- li Oppono x. Ex juftitia gravius puniün-. E:go;. x LU "lf q tur qui injüriam. inferunt. Perfonis Not. P t 4 ? E D;J Fitür JTuflitie oppofitis. 64 - Not. tamen hic proportionabih'ter falaxiiadlabores, & Occafio 1Luci'a ndi; ' applicari polfe diftindtionem: & exce- fed haec vere fünt pretio zftimabilia, Ergo. v priones, traditas antea. n. 2. circa Q. 2. Ratio2.p. Valis Venditio eft Pc&i; x 2. Officia fzecularia vendere ex na- o turareifeu fecundum fe, id cft, feclu- & tuina Reipu'bïi'cæ ? di o niores enim , (is malis circumftantiis,quidem illicitum quorum operá Refpublica poteft firma- non.eít, . e(t tamen illicitum tatione ri, confervari , (tabiliri, &c. relinquun- fcandali , aliorumque- damnorum . Rei- tür, & emptores feu conftituti pro pre- ublicz inde obvenientium. tio ,. fubditos tremend? exfügunt, & emungunt, ut pretiumà fe folutum re- Ratio 1,p. In officiis pablicis reperis cuperent, Etgo, m: dignitas , exfïeg'us preui, nintui-rum . eSo Go aï a. 'xQ'. GX5 $$ &æäææää $90000000t: EXAMENAL. - De bomicidio Aquad oppouitur Juflitia commutaticva. W 64. þer 9. art. De"-gügo'.S. D. 7git Q Et de mmfi-latiom « OS per A. art, n g E Re&itütione ex homicidio & ut imperfe&um ad petfeä:um, & propter j ( mutilatione bello & duello a- hoc videmus,quod fi faluti totius corpo- I s &um eft in præcedentibus: uti 1 ris humani exPcdiatLpræcilïo alicujus videre in propriis loci it u^ niembri , puta, cum eft putridum , vel g QU JRO E.. Occidere malefa&tores corruptivum aliorum membrorum, lau- f ptæfe'rtim bannites, eftnelicitum, etiam ? dabiliter, & falubriter abfícinditur; Sed rivatz Perfonz. dmm[![ E Bnguïaris Perfona comparatut adtotan y . XIL Refpendeo. Licet ; non private Communitatem ficut patsad totum: Er- p Perfonz , fedhabenti publicam autho- go fi aliquis homo fit Communicati Pe- j u ritatem, Ita$. D. art. r. & 2. De ban- ( nt" riculofüs & Corruptivus ipfius; propter aliquod peccatum , laudabiliter occidi- In.']c i j nitis, qui illi int, vide R. 1 Qppon. MUIU ) .. tur, ut bonum communce COII(CI.'V&'CU[' $ [P ] lüw [ Ratio ejus e[f. Om,ni's pass naturaliter inquantum per id confervatur. Sabfumo ex $. D. art, 2, in Cotp. Sed cutá boni elt propter totum, & ordinatur ad ;1lttd Mmmm 2 Com.- 644. T RACHATUS IX. Exæmek 3. Comminis commiffa eft l'rincipibus ha- occidendi aon fit. privata vindida , 'fed 4 bentibus publicam authoritatem. Ergo Zelus Juftitie, — 2, Ut non fiatpenden- j folis illislicet, &c. j l te appellatione, ut, fi bannitus à lat XIII. Oppono 1. contra 2. partem. Cui- contra fe fententiá banni appellayerit IPPI( vislicecoccidere latrones & alios male- (n ad füperiorem & appellationem profe. quatur. 3.Ut non occidatur €xtra ter- d fa&ores publicé profcriptos feu banni- tos, Ereo. .ritorium profcribentis, - 4. Ut bannitus 3 I6 Ti 2. Idemeft de Priucipe qui Rem pu- non fit conjux , frater , Parens, Filius, à quorum occiítone abhorret Natura ,cn- tlj blicam Tyrannice invafit & occupavit. *roo. jus jara lex Civilis nequit immutare : t 3. Jus Civile permittit Patri adulte- imodictant, prafatis alimenta deberi, LT i wtnug l zum vel filiam in adulterio deprehen- Porro di&ta occitio non fieret äquovis famoccidere: & Marito , occidere ad. uütà privatä H Ti gerfona;feq utà manQatarie ulterum (fi Perfona vilis fit ) cum uxo- Reipublicz. u Ad 1. Vide W re deprehenfum,non tamen itfam uxo- fuprà Tra&. 8. Exai*h.k rem. Ergo. n. 17, alium e(ie Tyrannam- ufürpa- n Ad 1. Promitto, bannitum vecari, tione poteftatis , alium uíu Regiminis , lN il cujus oecidendi poteftas à Principe feu pro utibi explicatum eft, ' Unde dico, Magittratu cuivis public& concelfa eft. quod cuivis privata Perfon& liceat oce A Dc quo eft quxítio an talis occifio cui- cidere Tyrannum in prima fignifica-- T j tione; nonin2,. Nam vim vi tepelle- a Q vis,.noón folum in foro externo, fed etiam in conícientia fit licita s Cum relicet; fed in primo Cafü non folum l ogt Magiftratus facultatem occidendi male- Refpublica fed & quivis privatus àtali RWLV IP/C ftg] j fa&ores poffit aliis committere , & ju- Tyranne patitur vim. Ergo. — Verüm ! ftum mandatum Sacularis poteftatis eti- in 2. cafü Tyrannus habet legitimum TT ;L am in & proforo politeneat ; ideo com- jusad Regnum. Ergo eo fpoliari non j munis eft fententia affirmans. Verun Q poteft, minus occidi, antequam caufa. ;«'[Lïrp 1 tamen inter Chriftianos non facilepra- publicá autoritate difcernatur & Judice- lQ ( €ticanda, nifiin cafu raro, eó quod per tur, !m Not. tamen etiamad Occi'fïonem' Ty- talem oceifionem ille bannitus , utpote Y facramentis Carens , pereat corpore & ranni in prima fignificatione requiri. anima in aternum, quod indubie à Chri- 4. Conditiones, i. Ut certo conftet. $05 f ftiana pietate alienum eft. quod Tyrannus nuHtum babeat jus. 2,Ut, hJ ':Hh Y Dixi, uiff in cafü varo. Nimirum in pulluaalind fuapezfit temedium , autà l 'fU)Hg quo Refpublica 5 tal-i præfcripto quafi Superiore Auxilium, 4. Ut Refþüb- iü E J pr quotidianum pateretur damnum, tunc talem Tyrannum. nondum confenferit, IY E[ ll)v enim occidi poteft, uti quivis hoftis, ob 4. Ut ex occifione non R-quantuf Pä-'l'ia *'P&ltgn f AM falutem R,cipublicä : dummodo fálven- velmajora mala, . É t würhascondiiones, — X. Ut motivum Nl D Ad 3. De Fiü: ]ufh"tï:e '02?0/&[!. 645 4d 3. R, Leges illaseiviles non effe Affalinatus , malefactotes tales , Affaí;- nli. juftas, quamvis etiam dici polfit eas id Refp. 2.- Homicidium proditorism permittere, non politive , Íeu factum ? approbando, fed folum negative, id eft, committere dicitur, qui aliquem nullà ob nimium dolorem condonando. Si- pravia rixa vel rancore, fed potius fimu- Cutà pari de jure Canonico non incur- lata amicitia occidit Veneno, velà tergo, velaliàs nihil tale metuentem, feu in iis rit excommunicationem!, qui violentas " circumftantiis: ubi pracavere non de- ib manusinjicit in Clericum cum metre, filiá,uxore,vel forore deprehenfum. buit. Exquo patet, dici proditorium à Ratio cur dickxleges üint injufte, & ly Proditor, qui eft (imulatus amicus. àjure Canonico reprobata , patet ex di- Refp. 3. Immunitas localis,de qua hic agitur, folet etiam vocari j«5 Afyli, com- &is de bannitis, quia non folum Gorpus, Íed & anima occiíi periret. petens malefa&oribus cfonfugie-n tibus QUAERO HI. Quid fentis de Affa- adlocapiapublica, nimirum ad Eccle- finis, & proditorii occidentibus ? qui illi fias, Cameteria, monafteria, & Autho- füng gsudentne immunitate Ecclefiz ? ritate Epiícopi erecta hofpitàlia, ut. ex- XIV, m, r. Hic termunus- Affafinus inde (licet gravia crimina commiferint) duas habet. fignificationes. I Proprie violenterexttahi , aut poena corporali fignificat quandam gentem in Syria, leu Íanguinis affici non poflin, Hazc tamen immuniras non eo tendit , ut malefacto- infideles , qui facile inducebantur ad oc- resnullatenuspuniantur , fedutperna cidendos Chiiftianos, imofas effe puta- bant, occidere quofcunque inimicos fui corporalis commutetur in pccuni-ariam i Regis ipío jubente. Qua in re Inno- vel Ecclefiafticam, & damna illata. civili- n u centius IV, in Concil, Lugdun. promul- ter compen fentuxr, i il " gavit excommunicatienem in Chriftia- Reíp.4. Preter delicta excepta ,de qui- bus poítea, omnesrei, quorumcunque n nosmandantes per €os occidi Chriftia- num, etiam morte non fecuta. Quare criminum, gaudent immunitate, V ». m j eenfüra non comprehendit ipfos Aflafi- Eures,facrilägi,per juri, fufpenü , interdi- u nosaut eorum P.egem,utpote infideles : &i,excommunicati, Monomachi , id eft, occidentes in duello, Homicide , Cleri« nec defa&tolocuin habet, cüm illi popu- Qd li nonamplius gradlentur. 2,. Sumitur corunvoccilores, Parricidz , feclufa pro- ^ Vulgariüs, (eulatius, & eft nomen vitii ditione velaífafino. Sodomite , Adul- qu quo Jurife intellieunt. quemcunque , o teri , Monialium defloratores, raptores, quiadalicujus in&ontiam. mercede con- blaspheri, Simoniaci, Religiofi, Apo- xb du&us, feu pro. pecunia occidit homi- ftatz, fi confugiantad Ecclefiam alterius J nem. Ethos et&à graviffimet puniendi R.eligionis. Clerici, fi comiferint gran- fint di&a cenfuranon concernit , quia dia , obquz torqueri, degradari, Curiz | dw;ul meminit de folis illis,co témpore notis. Seculari tradijad triremes vel perpetüost Carceres deberent condemnari, (ecus Crünenillud, vocatur Aflafinum , vel : Mmmm , ett; ? j d — t " 646 TRACIATUS LY. Foumen 2. eft,i agatut folum de poena eorum mert ceres; vel ftatuamRegis, vel diglxitateiïï : ] Ecclefiafticá, qua potius Correctio , Regis, v. g. cudendo falfam monetam, item i uam fori externi vindic&ta eft, aut faciendo fe 'Regem , .cum non fit, j L judai & Gentiles feu Pagani juxta Syl- Quiainhis non offenditur Pcrfona Re- r veftrum, * ; gis ( de qua loquitur buila) fed digni- (nl XV. g. 1. Criminaexcepta, íeu im- tas. Item juxta bullam offendens debet W t munitate non gaudentia funt, effe Vafallus Regis lzfi, vel ratione Oti- u E s i;Harelis, id eft , hzreticus forma- einis, vel domicilii, N litet fumpvltus-x, (eu pro deli&to harefis 6. Publici. Latrones , id eft , qui in- ab tancum, non gaudet immunitate , bene terdiu & pa;lam publicas vias,armati ob- j tamen pro aliis delitis. fident, tranfeuntes ag o erediu - Mi liant, refiftentes vulnerant. ntur &- [Pöf 2. Hemicidium c tutilatio fa&a phy- LU AA fict inEcclefia, vel prope Ecclefiam cum Item Pyratz, & qui incolunt caftra € 3 6 fpe smmunitatis , id eft, quo citiüs poflit quibus erumpunt, ac Vicinos aut pere- LE in Ecelefia fe falvare, cum textus in cap. grinantes damnificant. fin. tit. de immunit. Eccle, hzc duo l 4q 7. Nourui depopulatores. agrarum , MW ideft, qui no&urno tempore & laten- copulec: &in Pænalibus nonfit facien- Bo D da extenfio. ter vaftant fegetes, damnificant rufticos , L Alii quidem tenent hanc copulam non aliosve itinerantes in viis 'publicis. B requiri, fundantes fein hoc, quod ficut Utrumque hoc crimen requirit violen- Iu fruftralegisauxilium invocat , quiin le- tiam, & affiduitatem , id eft, frequen- BU em delinquit , ita verifimile non fit , tiam, p : uod Ecclefia ! protegat illos, qui eam XWI.. Pono duis cafus.. 1. *Malefaäör confugit sd facerdotem, qucni videt per ) li, homicidio polluunt. Sed quo ad hoc : ;*ïu!rnu diícerne ex uberiori Canonittarum do- plateam p ortare Euchariftiam, feu allo- Srg &rina, quam vide.. Ubi inveniens,quod ciat fe comitantibus , gaudetne immuni- Y t i alia Crimina v. g. furtum , Sacrilegium tate? Idemquzto, i Euchariftía affera- reale,&c. intra. vel prope Ecclefiam co- tur alicui ad carcerem , quá occaíione | ;-A'ï'ä li E - Bol o mifla,non privent reum immunitate, reus arripit ftolam facerdotis vel cibo- 53 4 4 i 3. Hemicidium praditerium. effe&u fe- rium, L) 2. Homicida , aliusve 'Malefa&bzl I m cuto ante explicatum. lih, vinc&tus ducitur per Ecclefiam vel Came- ( 4- Affafiniumin fecunda Hgnifi;atio— NU lte neante tradita in Refpon, r, m terium , in quo proclamat ad immuni- m $. Crimen Le[e -Majeffatis commiffum tatem, gaudetne ea?. Quid ad hos caíüs : l dite&t in Perlonam Principis , puta, Su- rcfpondes E lïdh premi, feu in temporalibus Superiorem Ad 1. pro T. parte cum comnmuni & [En&[ N l non tecoenofcentis,ut Ícilicet Keges, & pra&ice verio:i fententia affero, pto ?. k D fimiles, — Dixi diredié , fecus enim eft . paite, Nego. «alü qU( de Crimine commi(lo in Legatos , Pro- Iuf rahu'*f[koll s - / 647 De vite Tuffitie oppoftis.. " — Ratio.1. p 'Tum quia Corpus Chrifti dia non proficiant, Ecclefia ejusque Cle- rus eumalere tenentur.. - eftlongé digniuslocis piis, imo eft ratio Ratio bujtts partis ff , quia eis incum- & fundamentum immunitatis: illis con- "ceffz, Dein fi de Jure Civili. L. unica bitincolumitatem praftare vitz & mem- . Cod. de bis qui. 4d flatuas, &c.. immu- Bris rei ad fe confugientis. nitategaudeant , qui confugiuntad fta- XVIIL Cujus autboritate veus ex Ec- pum, Si j;uxta;äfh,quos DD. clefia extrahendus, fiimmunitate/ non .tuas Princi «X morte liberetur reus ,. cui Cardinalis : -gaudeat E & Dice authoritate Ecclefiafticá feu Or- obviam: fa&us: pileum. fuum. imponit, dinarii.. ;cur non-à fortiori in cafü pofito ? AW Ratio 2. p.. elt ,. quia talis proprie non Ratio: Quia illius fori eft immuni- : - dlicitur. confugere adafylum, quod con- tas ,.€j usque examen: Hinc fi Judex fz- celffum folum: eft confugientibus ad ip-. cularis id attentaret , graviter peccaret, tenereturque reum Ecclefiz reftituere. "fümqui in libertatefunt : quomodocun- QU/[ERO HI. Occidere malefacto- que ad eam redierint. Oppono-contra 1. partem. Privilegium res licetne Clericis, faltem Przlatis, ac ad:non .elxp.r»ciï'a per coníequentiam trahi Jürisdi&ionem fzcularem habentibus? X non: debet. XIX.nefp. Quamvis in caufa (anguinis - Dito:ultta cafum expreffum polfe ex- non liceat eis judicare, nec quidquam tendiex.tationabiliter præfum pta privi- facere, quo Judicemà feinftitutum mo- veant , ad mortis vel mutilationis execu- legiantis voluntate.. . - A4d 2. Cafiin Refpondetur negativ£. tionem , ut patet ex Jute, C. literis, tit. d ]" M Ratio ,. quia non eft liber., nec ad li- de Exceff. Praclat. poHimt tamen absque o ql M bertatem rediit; uti rediret , 1 ? manibus: ullo peccati aut irregularitatis metu, ad tales.caufas examinandas & judicandas J li&orum elaberetur ,. & tunc gauderet: j W tl ( immunitate: deputare Judices ,. imó , fi opus fit , illis Qu rür XVIL. Dic. mibi : Unde reus ad Ec- przcipere , ut inquirent circa talem vel r clefiam.confugiens alendus ?: talemcaufam , & faciant,. quod eft ju- : Dico. 1.. Sübminiftratio. alimentorum: 00 ftum.. Hoc: enim eis à jure communi. 3on poteft impediri. conceditur; D us * A -" Ratio :: Quia-aliàs reus indire&te fal- Ratió: Quia per' ipfum. exercitium y tem extraheretur.ex Ecclefia ,. vel.in. ea: h 1 ) inparticularicirca. necem malefactoris . fameoccideretur;. amittitur quidem manfuetudo Ecclefia- . ] Dico2; Si reus: habet Bdna*propriä,. ftica:,. non tamen per. dictam commif-. Y^ Sicuterpo Concionator vel ex iis eftalendus; . .(in minus à Confan- fionem; o guineis: quosfi non habeat:,, monendi: Confeffarius absque metu i rregularitatis utfaciat füuum a i tunt fideles quod' teneantur extreme in- poteft monere Judicem ; il J officium; Itafimiliter , &c. UndeS. digenti füccurrere . apud'quos proinde: Pr&lati Ec- - fücendàeftcollecta proeo;. Sihecmee- Thom. hic art. 4. ad 3. ait. & clefia- 29 — - nnricd N b 648 ZRACIAIUS IX, Examea . clefiarum — accipiunt oficium — Principum Ratio: Quia agunt contta decen- q Terra , nón ut ipf judicium fauguinis exer- ül tiam fui ftatus & ptohibitionem Ecde. ceant.per fe ipfüs : fed quod eorum auitoritate fix. h per aliss exerceatur. QU ER O IV. Seip(um occidere, j Oppono : INemo dat quod non habet, mutilare, caftrare , vel caftrari face Ti fed P-slati'Ecclefiatici , licet habeant " eftne femper peccatum? ! 4 Jurisdi&ionem Ízccularem , non tamen XXIL Ante R, Nou; quod non- fit 1 d habent facultatem |judicandi in caufa idem, occidere fe , & non confetvare fanguinis: ergo nec poflunt eam aliis fuam vitam, Ad primum requiritur,ut um dare. quis faciat a&ionem , qui dired vita ) Ad boc diftinguitut, min, non tamen deftruitur, ut,fi quis gladio fe perfo- i habent facultatem judicandi expeditam. diat, vel fefupendat, fubmergat, &c. ]i Conc, min. fufpenfam & ligatam Neg. quz funt pofitiva. Ad fecundum exigitur i min. & csnfcq, eti Unde dant quod ha- pro formali, & fufficit fola privatio vel w T bent. Dici cel am poteft , quod & expe- negatio confervationis, ut,cum quis non ditam facüultatem habeant, nón quidem poteft, vel non tenetur (v. g. miles infua formaliter . fpe&ando jus poiïtivuwm) periculofa ftatione ,. Confeffarius vel fed virtualite &f F, & eminenter in officio Medicus tempore Peftis, &c.) vitam 3 fuo. confervare, Dixi x. pro foriali , quia Atty XX. Qguantum eft peccatum Clerico- pro fundamento talis negationis dicit I R ram caufze fanguinis fe rmmifcentium? aliquid pofitivum v. g. actionem ex qua lütq Dico1. Praterquam quod incurratur indire&e fequitur mors , ut patet in l BU irrgülaritas, Clerici five majorum: Or- exemplis. mox datis. Dixi 2. cum ton f'tigf dinum, five minorum , cum adjun&to Sr poreff vel mom teuerur confervare. i r;fmlc l beneficio, jud'icio fanguinis vel mucila- eum poffit & teneatur confervare , & j "Qs i tionis fe immifcentes peccant mortali- non confervet vitam , dicitur moraliter ter. E Alii privantur privilegiis Cleri- (licet non Phyfice) fe i Rfum occid;rc- Q U corum, & fiunt inhabilesad ultra pro- Hoc notato.. æï[dl'] cedendum in Clericatu , & (cum exi- E. r, Suicidium, :ifeu. ditcdlid ip- fiede guam fupcr fzculares habeant eminen- uam, & ad minifterium altaris remot? füs occifio femper eft peccatum morta- ha ( le, contracharitatem fui ipfius , & con- folum accedant ! peccant venialiter. ff KEf tra Juftitiam comparative ad Communi- M Eu Dico 2. Cletici tam majoram: quam i& tatem & Deum, Ita docet & probat hj minorum Ordinum Íi execucioni fàn- Do' S. Do&or híc art. $. in c. his tribus ra- ;-: guinis vel mutilationis interfint , ex fola M. Á curiofitate vellevitate, nullam authori- tiopibus. 1. Naturaliter qualibet res feipàm amat, & ad hoc pertinetquod W Vg [ tatem vel auxilium pra'ftantes , non fiunt u i lm naturaliter confervet fe in effe, & co- quidem irregulares, peccant tamen ve- ] ]]f)mo nialiter. rumpentibus refiftat. 2, Quzlibet pars 1 hoc f ).de uqu j id quod eft, eft torius; Ergo ii JOImm, X guod " - De aitiis Juftia gpp:fäi,c. 649 quod quis fe interficit , i.hjuriain facit fitus debacyitaad alïam,felibicatetnu,noxl «ommunitati. 3. Vita eft .quoddam fübjacet libero arbitrio hominis, fe& : donum divinitus homini attributum ,& ppoteftati diving, ;SubditS, Tham, UL : *.fgbje&um poteftati ejus, qui occidit & timum malorum hujds vitz & maxinie viverefacit; Ergo qui feipfum vitá pti- terribile eftmors, 3.Ethic.6. Etidee ^ wat,in Deum peccat; ficut doferre fibi mortem ad alias hujus vite guirfp.c,c,idi,c alienum fervum, &c. miferias evadendas , .eít majus malum a.,f-ï Idem eft.de eo , qui feipfum dire&e fumeread minozis mali vitationem. amutilat. Proquo vide Tract, g. Exam. 2, &.3. INon licet feipfum interficere i. 38. quis fit dominus yite &«nembto. pro xum, &c. pter aliquod hpeg,caggm commiflum. S. D. ibidem ad g. Yi Dixi i Refponfione , Jireife. *(Eia Ratio S "Thom.eft. : "Tumquiainhoc ándire&? fe occidere, id eft, facere vel fibi maxim£ nocet, quod fibiadimat ne- u petmittere ex jufta caufa (v.g. pzo ho- Tum «ceffarium. poenitentiz tempus, ;nore Dei wel bone comimuni aut .proxi, «etiam , quia malefactorem occidere non ii) aliquid, ex quo videt mortem fibi licet , ifi per judicium publicz: potefta- dmminere, frpe licitum eft , ut patet, ttum in exem tis; nullus autem , lict füper alios ;ha- p,lis ante datis , tum-,vquöd "v liceat qurere vel acceptare occafionem :beat püblicam poteftatem , eft Judex fui- ZMagxtii proDeo: tum, quia non tene- ápfius , licet tális poffit fe committere ju- dlicie aliorum,:ut $D. ait ad 2, fl tur quis confervare .vit,am':per ngedia dif- fficillima , in folita, v. g.per medicinas *-.4. Nonlicet mulieri feipfam oc- pretiofiffiimas , per pedum aliorumve &cidere ne ab alio corrumpatur, ibidem nl menmbrorum abfciffionem, &c. Item, ad 3. 4 11 quis aliter .non potlet evadere incen- Ratio S/D.eft, — Quia non debet in fe qu dium feu graviffimum tormentum ignis, «committere crimen maximum , qucd eft «quàm deliliendo ; te&o vel feneftra in fui ipfius occifio, utevitet minus crimen F4 u alienum. terram , licetpravideat faltum'hunc fibi ANonenim eft crimen mulie- M :effe lethalem, IG ais per violentiam wiolate , 1 eonfenfus £42. ONonlicet fäomini'feipf.um,in- ( ;mnon adfït/, ;quia non inguinatur corpus terficere , ut ad feliciotem tranfeat vi- nifi de confenfü mentis ut Lucia dixit: jj du i tam, & præfäntis yite miferias evadat. iConftat autem, minus effe peccatuni for- "TU d [ Ata $. Doctor /hic att, $. ad 3. .dicens & aicationem vel adulterium , quàmhomi- probans fic. «cidium precipue füiipfius , quo fibi ipfi n u . Homo conftituitur dominus füi ipfius iiocet " í pet liberum arbitrium. Et ideo licite !bet. «ui.maximam dile&ioxmm ,dcj- f ji EU nv & $. INulli licet feipfum occidere.ob T / M poteft homo de feipfo difponere quan- tümad ea que pertinent ad hanc vitam, itimorem, neconfentiatin ! h ..Pec-caqu"' 8. " D. ibidem ad 3. «qua hominis agbicrio regitur j fed tran- ANnnn : Ratie X 650 | ZRACZATUS IX.'!Examm 2. ftti Ratio ejus eft. Non funt facienda ma- corruptivum , ait S, Thom, qui ad r. id Íauteveniant bona, velut vitentur ma- Iu explicat docens, id quidem effe contra la, prefertim minora & minüis certa: naturam particularem, puta, ipfius mem- 4 Sed eít incertum an aliquis in futurum bri, vel hominis : effe tamen fecundüm lmpe gt Ilf confentiat in peccatum , potens eft enim naturam ad inclinationem univerfalem, Deus hominem , quacunque tentatio- in comparatione ad bonum commune. pcm ne fuüperveniente , liberare & peccato, $. 8. Ád vitandum majas malum, Qu Qs Ergo. etiam folüm ab extrinfeco illatum , licet Quomodo ergo excufas Samfonem , & Íe mutilare, v. g. abfcindere manum li- p tni li alios San&os , qui feipfes interfecerunt, gatam, ad evadendum ignem AL velin ignem conjecerunt, utfecit S, A- Ratio , quia tunc mutilatio eft medium hw ollonia ? neeceffarium ad confetvandam vitam, ad. E L ] u Ad bec Refpondeo verbis $, Thom, quam membra per fe ordinantur, N Wi art. $. ad4. dicentis ex S. Aug. — Nec XXIL ».9. Non licet, fed mortale Samíon aliter excufatur, quód feipfum eftíe caftrare propter caftitatem fervane R f cum hoftibus ruinà domüs oppreffit, nifi dam. Ita S. D. quzft. 65.a. 1. ad ; di-- N quód latenter Spiritus fan&us hoc juf- cens: Membrüm non eft praícinden- ferit, qui per illum miracula faciebat. dum propter corporalem falutem totius, N Et eandem rationem affigpat (S. Aug.) nifi quando aliter toti fübveniri non po- ^ d D lr de quiblfsdam fan&tis faminis , que tem- teft. — Saluti autem fpirituali (emperpo- o pore perfecutionis feipfas ecciderunt, teft aliter fubveniri , quàmper membri | (f quarum memoria in Ecclefia celebratu pracifionem : quia peccatum fubjacet Hxc ibi, ?- voluntati.- Y Ub z. 6. Si membrum fit fanum , non Et ideo in nuilo cafu-licet membrum | wül"a]m licet ulli privatz perfonz, etiam ipfi(vel Præfci-ndere ,. propter quedcunque pec- j "m catum vitandum, L de confeníu ejus) cujus eft, prafcindere, bene tamen perauthoritatem publieam Unde C hryfoft, exponens illud Matth, 5 proptet delicta, Ita S, D. Quaft. 65. 19. Sunt Eunuchi , qui feipfos caftraye- Mi art. I. in C Utj runt propter regnum Celorum , dicit, nonper membrorum abfciffionem, fed rXPOHJI( Ratio patet ex di&is pro R. z. $. 7. Si membrum propter putredi- malarum cogitationum | interemptio- Df?f&nn 1 iN [! nem fit totius corporis corru ptivum, de nem: Maledictioni enim eft obnoxi us,qui membrum abícindit. Etenim qui homi- UM voluntate ejus cujus eft , licet illud pra- u fcindere propter falutem totius corporis. cidx funt, talia prafumunt, Pt poflea &mü fhe S. D. ibid. fübdit: Neque concupifcentia manfue- 11 'Ratie, quia unicuique commifa eft tioritafit,fed moleftior. Aliundeenim "ii cüra propriz falutis; Et eademratio eft, habet fontes fperma quod in nobis eft, & ! i fi fiat voluntate ejus ad quem pertinet pracipué à propofito incontinenti , & "m curare de falute ejus qui habet membrum Nec ita abíciffio mente negligente. membriv M * Gsï De viitiis juj*itiæ eppofitis. membri comprimit tentationes, ut cogi- eX &. 9. ergo multó minüs ob bonum tadonisfrenum: HazcS. Thom. temporale, cüm hoc fit inferius illo. 4. Suavitas vocis muliebris non eft Addo; Quód ex caítratione folüm impediatur generatio, manenteimo ma- perfe&tio corporis virilis, imó eviratio ! r s gis inflammata concupifcentià s hincíz- piobró ducitur, & facit non effe inte- Pä—: magis luxuriantur caftrati quàm alii : grum hominem: Erg € propter eam Ca- Ératio non excufatur. quod expreífit Ecclefiafticus c. 30, di- €ens : Sicut Spado coinplectens Virgi- $. Etli hzc fuavitas vocis applicetue ad divinum cultum , non eft tamen ei 1 nem & fufpirans. . Eadem Refponfio 9. sanifette patet ex Concilio Niczno. neceflaria: nihil dicendo de hoc, quód can. 1. c. f1 quis, dift, ; ,. Ex his etiam Spadones eá crebriüs utantur extra Ec- patet inteligentia verborum Chrifti Clefiam , quàm intrà; ac intrà per eam Íxpe ad lafciviam incitent. Ergo. Matth, 24. $i oculus tuus fcandalixat £t, erü£ eum : non enim loquitur de Ex his etiam folvuntur Oppoficiones " parte feu oculo corporali , fed de fpiri- Adverfariorum, & ex ratione 4. uíüfru- t tualieruendo per remotionem occaiiq- G&uarium poffe rem ufufructuariam fa- cere meliorem; v, g. arbores inutiles " num peccandi, XXIH. m. 1o. Probabilius & cutius tollendo, meliores inferendo: Sed homo £it, quódnonliceat, fed mortale fit fe ( fübfümun:) eft ufufru&uarius fuüi cor- caftrare aut Ícienter caftrarifacere, vel poris: Ergo i;otnc&iuud meliorare, Sed permittere, adretinendam teneram vo- melioratur per fuavitatem vocis. Ergo. &em pro mufica , etiam divini cultás: Negatur enim fecunda min, fübfum- ta unde & parentes id in filiis permittentes Vide in Tract. de Ceníüuris, quoód iortaliter peccant. Ita colligitur ex x homicidium, caftratio, aliaque muti- qux $. Them. quaít 65. art, i, in c. Cu jus. latio, & in quibus cafibus, inducat irre- Mi a U. Do&rinaadducsa eftin R, 6, & D. f gularitatem. Et hicobiter folüm. f Jl autem contra aliquos RR. Nota, vulgi errotem effe,quód caftra- y tus, ad Ordines (ive de jure five ex di- Ratio 1. Cujuscunque membri am- 15 putatio eft partiale fuiipfius homicidium, fpenfatione adimiffus , partem przcifam : ! l Wi exponitque fe homo per caftrationema pulverifatam debeat portare ad collum, prafentipericulovitz. — Ergo. Hzc enim portatio corporis integrita- ] 2. Nemo eft dominus membrorüum tem 2c virilitatem ei non reftituit. l yr füorum, fed folüm ufüarius : ergo non UJERO V. Licetne in aliquocafu, cr f poteft in eorum abíciffionem licite con- ebbonum publicum v.g.quo civitas du- ; I ienüre , nifi pro confervatione totius remitur obfidione, quam Tyrannus j 1l "2 Corporis vel membri principalis. vl t folvere, modo ipfi detur caput ali- 3. Caftratio non eft licita ob finem cujus innocentis, quem Tyrannus ma- xime odit : Licetne, i—nqum,in hoc caíü tpiritudlem, v, g. ca&itatf:m, ut patet P4 Nnann 2 dire- Wb f !L M ER g 1 652 TRACTATUS IX Z;flvþ;-zen j. dire&t per fe, id eft, ex intentione oc- nón faciat , poteff id Refpublica ei pra- Cidere innocentem im Íua- innecentiz ciperes fi przcepto'non obediat, jam fit - D permanentem: Item Licetne in bello j nocens, & tuncut talis poteft tradi Ty- jufto faltem ? ranno. 4l . XXIV. y. . Tutior & probabilior eft Oppono r. contra hanc iadiredlan T fententia negativa , quz colligitur ex S, occifionem innocentis ;- in eo cafü Res- [ Thon. quaft. 64. art, 6. in fine c; dícen- Ab publiez non poffet Tyranno Codices la. te : Nullo modo licet occidere innocen cros , aliasve res facras tradere ad illu- M D tem. Ubi dendunmi L / Nota, nos hic noi loqui de inmocen. 2. Nec Vi'tj'gi'xlïexi/ï' :;xd'. V'ïofz/md:urïï (1 14 te ,'quiin foro fori eft probatus nocens, eani peteretz; Ergo nec Ínnocentem. T de hoc enim agetur in Exam,; 4. n 49« Negé Confequentiam, — Nam juxta -fuop; Ratio r.. Nemo diredte & er íe po- ómnes DD. honorDei ef praferendus z b et domi-- teft auferre vitam , nifrqui ha etiam publicz faluti feu bono communi, jl 1 nium vitz : Sed folus Deus habet domi-- illaautem traditio rerum facrarum , elfet ;. X nium vitz liominis , unde Abraham hon if facrilegium , dedecus, & injuria diredté [it peccalfet occidendo filium füum Ifaae , redundans in Deum, - Virgini aüten 'quia erat ei inandatum à Domino, Er- magnüm immineret periculum animaz, t [S) ne confentiat in peccatum, .- A ïï;ztz'b 2. de bello jufto eff : .Fü'nd'aa- QUARO VI. Licetne pet ihedicinas mx D mentum belli & necis eft injuria illataz fhüj vel alia niedia procurare abortum, ma« Sed innocentes (uti funt mulietes, par- xim? pro confervatione vitz humanaz? [ 1 li vuli, Religiofi ; Clerici; Peregrini, Ho- XXV. &. i. .. Qui ex malitia impedit !tj ] ! Ípites, Mercatores , euntes & rédeuntes) nefcctus humanus concipiatur aüt cone BUTU; non inferünt injuriam , ut fupponitur ; ceptus animetur , licét non fit propri? 4 Lvl fi enim aliquam inferant, variatur Cafus, homicida , e&samen- ^ d & fiunt nócentes: . quafi calis & mor« i I) Éfgó. taliter peccat. N 2;1 d i Dictum eft in Quatt.-per fe & dired 5 Ratie z Homi'ci-'d'i'u.m' : p*fbpriä et Occis li nam inditecté & per accidens occidere, t fio bomirrs ; quando autem fetus nor P. E innocentem, non eft peccatum , ficut fi t eft animatus , non eft homo : quia ta- belluni juftuni non poffit aliter expedi- men,femen ad géneratiónem homini$ K uf) ll ri, quàm cüm nocentibus occidendo in- erdinatur , eft indiredaoccifio hominis. Ih nocentes. Eadeu ratione Refpublica 'Efgo,, Nefa fAnen , licit& exponit pro fua defenfione vitam pe ch* non incurri qx u g irregularitatem. H : civium. Pariter in cafit in Quaft, s. &.2. Qui voluntarié , fi d od udm vé ip ) propofito innocens fponte fua tanquam. Operd , five confilio,, five alio tnódo $ pars ( qua eft propter totüm ) Cenetür, procurat abortum feetüs animati, éffectu 2 il lütol Íc offerre pro bonocommuüni; utitan. lecuto:, graviffime peccat & incurrit it« - xlþgn( äeymmal(cv libetet comununitateni , quod fr regularitatens, É4t io f4 Bmmhïp * s ] 653 Dc vitiis Jufitia oppoptis. Ratio: Quia vert eft homicidium. Vi- nus, vel mors, &Of vero de malis cul-- de infrà de irregularitáte. pe: nam nec minimum veniale pecca- Probabilius & tutius eft , nuri- tum licet committere, etiam pro falute &.3. totius mundi , juxtaillud Chrifti : Quid quam li cere; directe expellere feecum,etfi nondum animatum, etiam propter vitany prodeff bomini j ff univerfum mundum lu- - cónfervandam;, aut infamiam vitandam, cretur , 4n*i'mæ*'7eïäv fua detrimentum pa- D áüt fcandalum. tiatur ? Rario 1. Direcia procuratio abortüs . Quomodo poffit inter duo mala culpe .eff intrinfecé mala , quia eft contra na- fuaderi minus,vide fu'prä Tract. 7, Exam. 2 . n. 145. ad. Cafum lextum, duram, & finent primari"um* generatio- — g.4. Juxta communem fententiam .$is: Ergo nullo fine cohoneftart poteft,. N /'Ét ex oppofíta fententia fequuntur infi- licet famere medicinam, quz directt & ex natura faa tendit ad fanitatem matris, j hiti abufus.. " Ratio ^. Subítantia feminis non tanv & non ad expulfionem foctüs , fi fanitas Wt aliterobtineri non poflit , faltem fi fcetus þt'oximä fervit lgen*craïioni- hominis nondum fit animatus, ; quàm fcecus inanimatus : Sed directa ex- Hatio: Quia tunc abortus fequitur - pliio feminis eft intrinfecS mala , nec lt üllo fine cohoneftari poteft, v. &. fanitatis meré peraccidens, & medicina fumitur ^l $ràtia , qut nie parentes graventur proli* precisé ex motivo fanitatis. 5us , aut ad cavendan infamiam , feu tu- &.j. ltemlicét, etfifotus jam effet ánimatus , fi de matris fanitate jam effet énditm horiotem , ne adultera , veï puel- Ia delorata conci piat , quibus ea de cau- defperatum, & e mon fanat proles pro- Ía o licet ftatim poft coitum ejicere h dire non poffet.. Ratio; Quia in hoc medicina effet fa- erhen , etíámfi vi oppreflz elfent , quia vorabilis matri & proli, quia matre mo- uf liec violenta oppreffio non detogat ho- Worh Ergo. : riente norieter & proles , matre fanata l [.his &- d od Nota inter g)rOpofftïo'xïcS ab Innoceri^ poffet füpervivere proles , licet fort per accidens fequeretur abortus. : t .4 T tio XL. damnátas eífe & hanc Num. 34. u Licet procurare abortum ante animatio- .XXVL Quid fentis de tempore , quo ;&n ( tiem fortüs , ne ptiella deprehenfa gravi- foetus aninmiatur ? i t " daoccidatur, aut infametur, Dico : Communis DD. opinio eft , ma- 0n Ículuni animari die quadragefimo , foe- Ofpóno : Inter duo mala minüs po- B Qu E teft eligi, qua eff communis regula ]H-- mellam odtogefimo. | Ita docetArittot. y i 'is : Sed perdere feetum imperfe&tum eft lib, $. ánimalium, c, 3- XXVII, Sed quid i du " iinus malun;, quàm miferanr mulierenr Bitertur j fitne ;f 1has fel foemina? : éxponere periculo vite', fcardali , infa- uoad foruni copfcientiz ( in j mie,&c, fiproles prodeat, Ergo: Dico : Qu j ft eligenda) j Ad loc Refpondetur , maj. effe verami qüo in dubio pars tutior e j pott de duobus malis pene ,utfuntv, g, vul- xefumendum eft efle animatuny dien ii Nnnn ;'; 654 TRACI. Af ÜUS ZX. Ex;z-me:; 3. diem 40. Quam fententiam ut commu- Dixi regulariter, Non enim licet, fi niotem practicari in Paenitentiaria Ro- n ; in va-ih; i íit multüm rx-ecclïäti-us qupflbll'- r n;na, teftaturSylvius ex Navarro, mul- ce 3 i I in di&a Penitentiaria verfato, E- i /&. 2. Cuivis homini licitum eft, inju- ( con:ta inforo contentioío, dum agitur ítum invaforem füum in ipfo a&u ag- de poeni.entia infíi 4 greflionis occidere , cum moderamine Tumi licenda eft. Ec genda, : pats mitiot e. inculpatz tutelz , & fine omni livore 1b " Nota,ihter pr-opoiïti'ones ab Innocen- vindidz , íic ut defenfio íui feu vite "t mn tio XI. damnatas effe & hanc 35. Vide- fuz (it finis perfe intentus , occifio vero tur ptobabile, omnem fastuim, quamdiu invaforis fi v " j pl effectus per accidens, lt inutero eít, carere animá rationali, & i exprefse S, D. híc quaft. 6a. art. 7. in €- tünc primüm incipere eandem habere, I Rationes S. D. fünt. 1. Cuilibet na-. A cüm paritur j;acconfequenter dicendum turale eit,quód feconfervetin elle, quan- - erit, in nullo abortu homicidium com- mittl. tüum poteft, & hoc faeiens utitur jure ,':* h g, fuo,à uatura fibi indito. 2. Secundüm L QU./ERO VIf, Eftne licitum, pai- X jura vim vi repel'ere licet cum modera- vata authoritate occidere invaforem pro mine, $3. Actusmoralesrecipiunt fpe- j defenfione fuz perfona feu virz,aut bo- ciem fecundüm id quod iricenditur, non f ] Ti 4 Q i norum temporalium, divitíarum, pudi- autem ab eo quod eft prætbr intentio- 4 citiz, honoris, famz, &c. J nem, cüm hoc fit peraccidens: Sedin - XXVHL ». r, Probabilius eft, quód cafü pofito per íe intenditur defenfio tui At quisregulatiter ex motivo virtutis » pro quz eft bona & licita Ergo. | DCI vita corporali ye] fpirituali invaforis fui Dixi 1. in ipfo athu aggrelfonis , nam vr a//qua (ut is habeat locum paenitentiz ) pofüit cciïänte violentiá & periculo, nonlicet, fl Íe permittere «b eo occidi, dum coifidit Dixi 2. cum moederamine inculpata tu- l': f0£ fe eile fine peccato mortali, vel íi de eo -Mtine ) priüs eliciat contritionem: ££le, hoc eft, ut non faciat plusin defen- fecu; nonli- 10nem fui, quàm fit opus ad evadendum fuge cet, malum intentatum, ut fi hoc poffit eva- v Ratio: Tum a i uia preceprum de con- [ fervanda vita eft dere, invaforem vulnerando , non licet . :"ïï'f"'" N affirmativum, ideoque 1 Ya [& eum occidere; Item, í1 invafor fit iner- - non oblipat pro femper fed pro ioco & i bonor mis, non debet eum aggredi armatus, — * TT tempore, Tum etíam,quia licet vita pro- nifi invafor- ex f AC r pria (ecendüm fe fum pta ex charitate fui* fortis, Íe fit fortior vel æqu*c:, f W ipfius fit przferenda vite alienz etiam d Dixi j. fne omni livore vindidie , quia h .[ïïg j fecundum fe famptz, fi tamen huicad- "l Wmf ) jungatur fupernaturale motivum virtu- cum eo damnabileeft, non minüs acde-— - fendere fe cum diredtá intentione occi- - tis, illa preferri poteft, 3 'mþmh dendi, vel privatá authoritate fe armare - 'ï u Qma h Idem patet exemplo Cl lri&i & Plü?i— in fanguinem proximi, In quo fenfudi- K zorum Martyrum, Tf xit Chriftus Matth. 26, Omnif qui atct- - t J 'U u d &Wm LE z 655 x vitii Juffitie oppoftis. m D. Divitie fünt inftrumenta ad virtutem & perit gladium , glad?o jeribit. . Ex Rom, /I"'. dicitur. Non vos defeudentes, fed date necelfariz ad vita confervationem.Etgo, ocum tr. Ratio2. lm eo caíu ipfe invafor fe moraliter occidit , dumà violentia non Oppeno : Per illam occifionem invafor defiftit; ergofibi imputet fuam necem, j gternüm petit. do; ex intentione & ma- quam ipfe invafus. non intendit , licet g. Diftinguen litiá defeníoris, quo occiditnegosex pro- per accidens fequatur, — Ergo. pria malitia , concedo , undeimputccii- Ex quo patet intelligentia vcrborum vdi bi confulere deíiftendo S. Aug. L. 1. delib. arbit. cap. 5. dicen- bi, poffet enim fi tiSi3; Quomodo apud divinam. providen- ab invafione XXIX, Quid /entis , fi quis cïedcrig iun liberi funt à peceato qui pro bis ve- caufam invafioni , íeu ut ab alio invade- bus quas contemni oppertet , bumana cede [V (loquitur'de ea direQ intenta ) pol/uti getur, V. £ . maritus deprehendit adul- fant ? » terum apud füam conjugem , eumque Ratis 3. Ordo charitatis , vi cujusad vult occidere , poteftne adulter pro con- j * fcrvatione füz vita occidere maritum: vitam 'pmximi. confervandam tehemur Affrme, Katio: Etfi enim pizicaverit velle pati jaduram bonorum fortunz , adulterando, non tamen perdidit jusfe non obligat , nifi dum j roximus eft in urgentifiima neceflitate perdendi vitam: contra invaforem , authoritate pubïicä' H carentem, defendendi. * Sed hoc non eftin noftro caífu , fervat e- Àn Clericus, fi fe defendendo interfi- nim vitam , modó ab injuria cellet.Ergo. ciat aliquem , fit irregularis, vide infrà Nota, inter propofitiones ab Inno- centio Xl. damnatas effe & hanc Num. ) 4e it regularitate. 31.. Regulariter occidere poffum fureim pre 4 y. . Probabilius eft, quód cuivis five "u laico five Clerico licicum fit fua bona confervatione unius Aurer. qui^ fortunz, qua funt magni momenti,con- Item Numero 52. hanc: Non folüm, adtïïï' Ka invaforem defelldeï'e, etiam occiden- licitum eft defendere defenfione occifi. w doeum inactuali ablatione , fi eaaliter vá , quz adtu poffidemus , fed etiamad quz jus inchoatum habemus, & qua nos iij fervare vel recuperare nequeat ; fic ut ial defenfio bonorum fit finis per fe inten- poflefluros fperamus. t ! L^ tus, non veró occifio. Ita pat. Exod. 2.-. Item Numero 35. hanc : . Licitum eft " (it . prout citat S, D. bicare . fi. effringens tam hzredi quam legatario contra inju- - fur domwum five fuffodieus. inventus ,. & fte impedientem , ne vel hareditas adea- tur, vel legata folvantur, fetaliter de- j "accepto. vulnere mortuus. fuerit, per puls 4 )i yIb^ m erit veus fanguinis. fendere, ficut & jus habenii in Cathe- j ii f" Ratie r, Quia licitum eft pro defen- dram , vel Prabendam conira eor&m J 11 - fiene vitz occidere invaforem, Ergo & 'ofleffionem injufté-impedientem. olf M " Dixi 1. magni mementi X fi enim fit f pro defenfione bonorum temporahium, - magni faltem moinenti, Prob. confeq. res levis, ratio dictat opppi gum, pl | Dixi z d - 656 TRACIATUS y54 Zïx»tmm 2. Dixiz. Si4liter nequeat. recuperare ; pudicitiam aliter poffit 'fälvägc, ad idte- fi enim poffitalio quoyis modo honefto, netur, v. g. clamore, fueá,generosá re- ä t vel via juridica,non licet : quia excedere- fiftentiá manibus , pedibusque ac totis tur moderamen inculpatz tutelze, viribus facta, & tunc non poteftinvafo- XXX. sed quid fi invafor bona illa rem occidere,. temporalia diriperet non immediaté per /"Circa defenfionem honoris. fe, fed per famulos ; vel arte ma i daemones ? gicà vpïefr . ANota, inter propofitiones ab Innocen- Dico Íub iisdem ,c'llaufïïiis inR,a4. & tio XI, damnatas, effe & hanc Num, 50. Fas eff viro houorato occdere Jduvaforeny ante infinuatis :ljcerqt ipfuln P1'i1]ciP£11e111 'Occidere, qui uititur calumnian. inferre , i aliter ; bec ignominia vitari nequit. — Mem 4tt- ARatio patet ex dictis. que dicendum ff quis impingat alapam, va - &.4. ldem Ííub iisdem claufulis f'&n- . X fufle percutiat , . poft i WipatiAmn al»gpam' l tiendum deinvafore pudicitiz , uti & ho- vet idtum fuffisfugiar, — Fecenimfenten noris & famz, quando quis a&tu in fe- jv ln tia, meritó damnata, aperiébat viam in- Av At ipfo modo quodam injuriofo invaditur, juriis & cdibus. "Hinc illicita eft non. if & magnam hónoris ja&uram patitur, ^V Jfh folüm ogéifio, fed & repercuflio ac in- ;mec aliter honori con'iulerelpotcft. fecutio calumniatoris ab injuria cellan- ; d W i Ratio : Pudicitia pluris eft eftimanda N itis vel fugientis. quàm opes, £ll u m fit virtus multüm lau- a H ARa4tio: 'Quia ejus occifio, percuflio, - tüi li datainS. Scriptura , pro qua fi ex motivo repercuffio ,non eft honoris lat repara- h T füpernatürali fübeatur mors, eft marty- tio , fed potiüs vindictz & odii demon- rium. ItemPtrov.22. Melius eft nomen ! /onjj ftratio; nec dubium, quin dentur alia bonum,quám divitiz multz. Imó Jurifte ;media'honoremrecuperandi. dicunt : Vita é fama pari. paffa amba- Similiter ab Alexandro VIII. damnata lant, uti quotidiana experientia docet, eft hecpropofitio, Num. xg. Lict in- ]i ü maxime apud Nobiles .& Perillufres , derficere falfum . aceufatovem , falfos tefesy ] non quódfit omnimoda zqualitas (cüm ! i A etiam Tudicem , à quo iniqua cerr) im- yita fit bonum füperius ) fed quód fa- 4l dninet fententia , fl aliter 0 patg/t' innoctu Utj lh ma ad xftimationem vitz plurimüm ac- damnnatum eyitare. ; .cedat , .& omnia alia ordinis naturalis IT Meritó damnata eft haic propofitio, — .bona excedat , fupremum autem infimi, Af & Naminjufté apud Judiceni delatus,vel at ajunt Philofophi , arzingit infinum f(a- fuariinnocentiam poteft remonftrare vel 3 ii ld « remi. Sub[umo: Sed, ut probatum eft, non? $i pote&,*hä-bec quomodo honori | j refolutio fübfiftit pro defenfione opum, Íuo confülat, Si non poteft, & occidit,dat. N Ergo & pro defenlione. pudicitiz & fa. grave fcandalum, privatá authoritate oc- ftlton a. culte , feu per infidias occidendo homi- NU Intelliguntur hac þilvo toderamine "N nem de calumnia pon convi&um, | Plura inmlp:zïz tutela ; Á enim Virgo füam de duéllo vide fà i HJL; * h l prà TradL 7. Eyfami 7: 30451. À f&gq. d G & l D. ^ vitiis ]ffitie oppofitix ". á ef!b d'e eto Y e*lror It " , d5 e? 29 It W : [3.6] " ITILIIIII " (tt EXAMEN Iil. 1 r De furto fu/lg'tiæ caämulwtivæ oppofrta. i De quo $. D. Q. 66 per 9. art. 70 UZRO I Quid & quantum minovidente & rem -fuam fetvare vó- : peccatum eft furtüm , & quo- lente. inodo di fert à rapina? Ad Rapinam fpe&at, & q uis älterum Mi m XAXXL Refpondeo. 1 Furtum cocgat ad ineundum inæqualcm contra- &um. fic definitur :OEf. acceptid vei. aliena oc- Si quisfaciat injuftas exactio- |enlta o frauduleuta feu invito Domino. nes tributorum. Si Latro quid extor- Ita patet ex $. Thom, [ queat metu mortis intentato. $1 Telo- iic art43 in-fme € &ad 1. & ad 5. in c. narius titulo ve&tigalis exigat plus, quàm debetur. Explice-: Nomine rei in'telligitur Idenreít dealiis miniftris, fi etiam ufus &'?oücfüg rei invito domi- q!lid Per:mt qU'Od ex metu negare nomnm no. Unde fur ett, qui ine confenfu audent illi à quibus petitur. . Domini faltem ptæihmpto utitür te de- 3:, ;, Furtum (idem eft de rapina ) eft 1 Cat cat : ,poiitä,c-omniod.::tä, &c. Perly occulta i ?CC um exgenerefuo mortale. Ita S. Diart. ^. . furtum drfert à tapina,ut dieetur, Di- citur. fraudulenta , id elt, ex malo ani- Tl Ratio: Quia contrariatur chafitati j mo , nonexjoco , necex praiumpbto Jl Dei & Proximi, uti & Juttiiz, qua di- Dominiconfenfü, &absque Judicis vel Gat, ut cuivis relinquatu-r quod faüum Nam ett. Superioris aut Dei authoritate, WQW l A Deus poteft rerum dominiá rransfette , Dixi ex genere f , quiain individuo * ficat Exodi 1. & 1 . 3 Filiis Hfrael pto- poteftaliquando elle veniale ex imper- f0 tet labores & injarias,quas diu per*gemx fe&tione actüs i ; , parvitate materiz, ac de— 3 A Uerant ab ZEgy ptiis ,. dedit eorum the- fectu libertatis, Per auros,ut docet 5. D. art. s. ad «. Re(þ. 4. Furtum & rapina fpe*cie diffe- runt, & ra QU ly acceptio in-tälligitur quzvis injufta de- pina eft p'eccatu;n gravius tentio rei & omnis damnificatio , qua fit furto. J deitruendo, comburendo, &c. 1, Pars eft S. D, art, 4. p. 2 a.9. Ratío S. Thom, eft: ljbi eft diverfa -&2.Rapina definitar quod fit acce- ! " fei aliena. per violentiam, ideít, do- ratio fpecificàinvoluntari ex parte ejus Oeoo chi " í , 652 TRACTATUS Iï *Examm 3 eui aliquid aufertur, ibi eft divería fpe- priàs vol [ 1 li ebant mortem Formalitcr'inju- ies injuftitiz, & quo majus eft involun - ftam, Ergo Chriftus ad hanc eos exci- [ (ra rarium , eo major eft injuftitia : Sed in tavit. Ergo eam ut talem voluit. [ furto & rapina eft diveríà rario involun- 3- $. Laurentius in craticula pofitue Vl tarii, & hoceft majus in rapina. Ergo. ä sUl ad Tyrannum dixit: Affatum eft;jam ver- Maj. pat. quiaipjuftum confiftit in hoc, fa & manduca : Ergo voluit a&ionem, | lare quod aliquid auferatur citra voluntatem quá ei fieret injuftitia, B W domini , nemo enim patitur injuftum Ad Oppof, dift. min. pro 2. patte ; lts à | volens,juxta illam Regulam Juris: 75- ROm Deíiderabant mortem , non fuüppofità lenti C coufentieuti uon fit. inpuria. ueque jud A'I, ? rum ac Tyra hgorum rcalidá, ne- dolus , nifi effet confeníus per injuriam 20 min, j-eá hlï;.:(,if[;;. P iLf dift., defidera- 151 extortus. Min.veró prob. Involunta. bant mortem formaliter ut injuffam, N rium per ignorantiam fpecie differt ab nego min., ad rationem injufti meré ne- ]; Laf involuntario per coactionem, & fecun.. m NU gative feu permiffive fe habendo; conc. bl dum eft majus r Sed in furto dominuüs mir, & nego confeq. Vel 2. aliter? Fue- rei eft involuntatius per ienorantiam & rünt volentes feu volnntarit, comparati- 1 folüm negative, in rapina per coactio- vead Leum, conc, min., comparatiyä u nem, quia hzc fit domino vidente, vim MU ad iniqïlam actionem yrannorum , Bul patiente, nolente, & eft involuntaria fubdift.utant& — Chriftus ergo & Mar- m -pofitiv'ö. Ereo, IN tyres, malitia Tyrannorum jamfüppo-- Oppone contra dictam Re gulam jaris : fita, & ad eam fe negativt habentes , e- X Wyw Ui Chriftus & SS, Marsyres formaliter pa- rant parati Prö Deo & Ecclefia æquo&— h tiebanturinjuriam, nimirum mortem : patienti. animo tolerare quavis fappli- itun Sed'eam pafli fünt fcientes & volentes , ciaà Tyrannisinfligenda, Utautemli- j !;',fl*/;( i[ feu defiderabant eam. Erco. r j dy ber confenfus padentis tollat rationem Cenfirm. i. Chriftus voluit fübirc injufti , requiritur ut omnino libert | n mortem innocentem, imó de hoc habuit. M 3 t x coníentiat , faltem implicité in actionem ! li P rXc e'P um : Sed non potuit fubire mor- * ( qua injuftitia infertur ) formaliter tem innocentem nifi formaliter ip ju- ] o l umptam.. i ftam. Ergo lrane voluit, Ad Cenfirm.x. difting. min. intem- c "lf 21.S$ Chryfoftomus homilia füper c. dendo per feipfam formalem injuftitiam. 23. Matth. Chriffus ctio tapta gloria ts 9 eft in- neg. min. , ad eam Permifäïväfï: baben- lr greffus, ut amplits eorum advev[asfe e. XCiEa-. 0,conc, min.- ret invidiam. Addit : 2 L: Ad. ». Co H j 4 if ufirm. applicanda eft e'ad'eïns - DAIM Trot Ergo fi Chrif'uc £9s provocdvir , forténe P p diftinctio. ts Me morte füa eos 4 u 154 eGt inmoxios ? abfits Ad 3. Confirm. Refþond'etdr , $. lau- "fl excitavit €0$ , mon ut facerent quod' ante l rentium hoc dixiffe ex fpeciali inftinctu ! D woluevant , fed ut poffont facere quod. Spiritüs S., & quidem per modum ob- »Qï»ji à h grizl& volebfzn;. Subfamo : .Sed Judai jurgii, feu improperando Tyranno, t L ( . demone ^ m 6 549 De Pitiis ]ä;:iæ eppofttis. 22 demonftraret, (eDei virtute plusxpoüö fponfione nominatz ex ablatione füm- L pati, quàm Tyrannus poffit de poenis mz Ípecificatz patiuntur grave dam- infigere. Dixifle,inquam , eziam jam num : Ergo. Min, prob. Gravitas damni præälppofxt à lyranni malitià, quitot- infurto , & ratio involuntarii imperío- mehta eadem intuliffet ,. ecfi fanctus BA lxía, noneít penfanda folüm ex eo, Laurentius illa verba non dixiffet, quód dominus patiatur damnum in fua QUAE RO II Que materiz quan- perfona, feuin ufibus perfonalibus, ni- mirum vi&u;veftitu, &c. fed etiam ex titas fufficit , utvfux:tum fit peccatum mo:tale? eo quod inter temporalia priyetur ali- XXXII. od capita;tot fünt fenten-. quo notabili bono, ícilicet facultate di- tzinhac que&ione: íed cum probs.- fponendi de re fua, vel menftruo ftipen- biliori. $ dio alicujus minittri inferioris , vel mili- $. cum Bannes, Seira & aliis , duo tis : 3ed privatur etiam ditiffimus per aut tres ad fummum ducati feu autei ablationem duorum vel trium aureo- funt notabilis feu ad mortale fufficiens rum, & fic de aliis in Refponfione no- matería furti , refpe&tu cujuscunque, minatis, Ergo, Ratio : ln rie etiam potentifimi Principis aut Regis, [e) idiori fententia ex na- Relpectu mediocriter divitum , ex pro- turarei & obje&o notabilis materia fur- » priis redditibus viventium , florenus aut ti eft quantitas fufficiens ordinario victui mediusImperialis, Refpe&u artificum diurno illius, cui fit damnum: Sed di- ex proprio quotidiano labore viven- tiffimüs, v. g. Rex, fi regit vivat, pro tium,vigint crücigeri, Refpedtu pau- fua períona vi&ui ordinario unius diei perum decem crucigeri. infumit non minüs quànm duos vel tres RatiaY, pro 1. p. Tumquia valor 2.. ducatos , & hi fufliciunt: Mediocriter " l vel 3. aureorum ex communi hominum divites infumunt non minüs medio im- perfuafione non eít modicus , fed res periali vel floreno, qui & (ufficit; Ar- D gravis.. Tum etiam, quia ipfi Principes ( tifices non minüs viginti, & pauperes aere ferunt fi in (uis gabellis vel unico non minüs decem crucigeris. Ergo. [j* IU aureo defraudentur, Tum tandem,quia Bixi vidui diurne erdinario, ad quem TW oppofita fententia majorem pro divizi- non fufficit unum ovum , licet poffit y nl bus requirens quantitatem , exponit eos contingere aliquem uno dieeo effe con- periculo multorum furtorum , Íeu dam- tentum; nec proinde ejus oblatio eílet norum. mortalis,Item quia perfonz Illuftres (ze- j Ratio ?. pro tota Refponfione: Quan- pe opipart viventes plus infumunt une J titas fufficiens ad. morcale furti taxatur die quàm 3. aureos , ad mortale non re- ex teípedtu ad períonam lzfam, am fit quiritur , ut auferatur tantum , quanti j j 4 [ xationabiliter invita , ejusque damnum : conftat tam lauta minus diei menfa. Sed ditiffimus homo ex ablatione 2. vel " Quid fi. quis Regi auferret tres aureos at 3: auteorum , & aliz perfónz in Re- minus uno vel duobus crucigeris? " Qooo 2 Dice, laä -- ass 660 ZRACIMT UX TX Examen :4 ! | il^: Dico,aque mortaht,er- peccat. Qxia,; unum quä'm. apud alium : ficut aurumm j n quod parüm diftac, nihil diftare videtur. [ Pluri-s aftimatur apud Germanos, quàm Nec in Refponlione quantitas furti eft .Vapud' ï,ndos,ap,ud' quos eft copiaauri;. & determinanta mathematice , fed morali- &orenus pluris. zftimatur a pud paupe-.- ter, ficut pretia rerum , quz non confi- rem quàm apud divitem , licet valorin- ftunt in. indivifibili termino.. - D5 1j trinfecus ion fitma ] ot, Ergo frauferatur li XXXIIIL. Oppono 1.. Rex aliquis pa- mediocriter diviti , eraviüs lxditurjufti- £üm curat , nec eftinvitus, ficentum au. tia.€ [9) i N ommutativa ),'q'Uäl,n fi 4etimlaïd:' au- xeos perdat,& debet effe liberalis, Ergo. feratur AU qui eos illi furatur, non peccat niortali- Cetecim juffitia diftzibutiva r&'fï;idf ter. 5 quidem. etiam conditionem peíonz , id Oppono 1. pfobäxuïo—, quód refpectu eft, dignitatenr metitorum; juxta ea di- omnium. debeat affienari eadem quanti- Éribuen do bona communia, fed hoc 2 tas ad mortale füfficiens: non afferitur de commutativa, d Fürtum in tantum eít peccatum , in: Ergonce plus venetur ieflituere qui düpc quantum conti'zxriaturju&itiæ commu- florenum aufert paüperi, quàm qui di- d tativzz : Sed qui Regifüratur florenum , VIt, V t juftitiam commutativam: zqu& graviter Dito:. ABfoTutö & fäcu-ndüm [E non;. lzdit,quàm quiillum füratur diviti. Er-. teneti , bene- tamen: füppofito. majori Zo Min. prob. Juftitia cemmutativa damnopauperis, qua.decaufa etiam pec-- WA zefpicit zqualitatem reiad rem,; nonat- catupx ef£ majus. . tendendo merita perfonz , uti diftributi- XXXIV. Pono tres cafus; v.Fura- Ü ( D] va.refpicit,, propterquod Rex &qu£ caro; tur.quis fatori fübulam vel fartori acum,, Wi nj pretio debet folvere quod'emit ,ac zufti- quam habet, unicanr, & qua fola fe fuos- 1] [ €us. Ergo. h que alit , nec aliam. comparare poteft , iL df Ad z. dift: ant; No:æefäilïvi,ttäärafic:- peccatne mortaliter peccato fürti 2 lm nabiliter;nego.ant. ,fecus; conc.ant. & 2,. Itinerans intrat vineam,, comedit-- 4l nesoconfegt Namin-co cafu Rex ratio-. Que uvas, peccatne ? t pabiliter debet effe invitus ob tres ràtio- ui&m n« 3. Aufert quis. alicui rem. q k lG nes pro.Refponfione datas, ,Q inx.ccn"vcæ modicam, fed domino pergratam, & ab. nientia. in eis adducta. eo.valde aftimatam ,/ cujus- jacturam a-- A Paxiter liberalitas Principis debet effe getrimé fert , & ex ea /Pi"utim üm.pertur- j IT zationabilis , alioquim erit prodigalitas;. batuse Ad fecundim. neg., min.,. ad prob. dift. x ^ Ad 1. dice Tälï's'"Peccaf.mor.tali'tcr',, [i ant. xqualitatem. rei; nudé fümptaz: adi ul lm l nom ob valorem rei in: f;e, ,. fed ratione i zem, neg., fpectatis eircumftantiis Ipco«. gravis damnifecuti. . Patet.. UI [ tum, temporum' & perfonarum ,. conc;. 44d2.. dico ex Deut/23.. Ihg;'eHüS. vi* ant. & ne X : oza.QEä'dähxzei?imw res., lus va.. N neanm proximi. tui comede uvas , quan-- un Q eras: i k * " m " ;i;e ig.ggefm malm ,, & Elus ap ud; tunrtibi placu : p À critä;fb'nas.aptem:-neeü' Adi l Gm tceu;tn d. E M &, 661 - Dewitiis ]ujiz'tiæ apþ[fti).. t | Ad $. dico , no'm'-efï.e formälitcr pec- nis, refervatio , & ceníüra fupponuit catum mortale furti, fed contra chari- grave damnum effe&ive illatum. g. 2, Probabilior eft fenteztia Tho- tatem , fí damnificans provideat ex ea erturbatione vel indignatione grave miftica , quód, qui fine di&ta intentione, A malum corporis , velanimi inde eventu- fed folàm occafionaliter plura furta mi- nuta committit , fücceffive tamen nota- rum,. Nam charitas dictat, à taltactione ;iï)fïincndu m,. T bilem quantitatem accipit , mortaliter R LOI P'ö&cätu*rhegfaviter peccet,non quocunque actu, fed illo quo s QUAE cum furtorum prateritorum adverten- P »er plura furta mmuta . & quoxïïodo yac * quando »- : tia complet materiam gravem. Qued verum eft, . five furetur ab uno, five à E OXV. mrec um S 'Ehom. hic a;ït, diveríis. Ettoties , quoties materlam 116 ad 3. Qui committit fürta minuta pro mortali füffcientem de novo com- - &um animo per ea ditelcendi feu nota- P bilem quantitatem auferendi , in quovis Pict.. wtior, Part, Etfi ultimum furtum fürà peccato peccat mottaliter,non qui- dem novo & deftincto , fed eodem mora- fecundüm fe fimptum , nonattingat no- tabilem quantitatem; ficque abfolutt & liter continuato peccato - im quantum ^omnia furtà fubftant uni voluntati acci- precis& acceptum non inferat proximo piendi notabilem qu'*an*tit:cfem ; ad re-- grave damnum,ben? tamen virtute prz- ftitutionem tamen füb mortali non te- cedentium. furtorunr & ut cum illis netur , nec refervationem aut cenfüram. combíinatum ; ficut 3 patiim die jejunii poft plures minutas comeftiones; ultima H j (& quz pro gravi furto Iata eflet ) in- currit , nifi dum re i'Efa notabilem quan- qua quis advertit, fe complere materiam: . s titatem attingit. gravcm »J€] unii fra&tivam , illud frangit.. jl Ratio: 1, Part A&usexternts i'mþcra—- Ergo; tus malitiam firam haber ab interno im-- ruit Fühdamentum* adver-- Ex quo perante:. Sed a&us internus in eo cafur farioruni oppo*nentium',v quöd peccata i d eft mortaliter peccaminofusex objecto, venialia quantumvis mu:tiplicata ,. non " nimirum gravidamne proximi z Ergo & faciant unüm mortale, v. g. plures detra- r externus, &iones veniales: jf Nàm Hoe folüm verunr eft, fi non af- Notent hoc Confeffarii pro confef- jl( »,IA - fionibus.mercatoru m;qui habent minu- ferant matetiam five in fe gravem , five p9 3 tiores menfuras ,. leviora pondera, vel graviter damnofam proximo , uti tamen: ; unio;. Se- ar'dmatibus*admifcentquædam inutilia affert furtunm,, fimile eft in je j ii T j Item cauponuur, vino velcerevifie fzpe cus. indetra&tione ,, qua tamen f eam "aquam infundentinm, Et fartorun, eui etian affertet, effet paritas. multas: panni particulas auferunt , five: Dix? cunt. adverientia: furtorumr. pra- [r![flllïs abuno fiveà diverfis ',,,db quibus poftea;. teritorum , quia inculpabilis inadver- MW bl Ratio.. Part,, G'g.ga*c onus: reftitutio-- tentia ab onini peccato excufat.. 2 Qooo: 3, RA 3- 662 TRACIATUS IX.. Exaimen 3. Ratie 4. Datt, , quöd* nimirum - - Ratio r, P. Quia illa intervalla f(;- Mi cet mortaliter, five ab uno fiveà plüri- làm toll unt continuationem bus-furetur,eft. "Tum quia valor talis phyficam, manente morali per hocv-quöd fur fciens materiz combinatz in fe non eft modi- & advertens , per ultimum faürtum com- cus, fed gravis. Tumetiam , quia licet pieri materiam |A El finguli non graviter damnificentur, be- lam.» : Ergo. gravem , coqfe—n.tianin ib ne tamebB communitas, Tum tandem M n quia oppofita fententia dat patrocinium Ratio2,p. Licéttunc Gngül—i non finit lk graviter inviti, nec gcaviter damnificen- AL 4is qui diveríos in parvis defraudant , & Occafionem iterandi furta, tur, bene tamen communitas eít. " utdj&uxn ïïl'.?,lm.' " Tertia pars pacet ex dictis. X.6. Qui modicum furatur illi cui ;ll $3. Fur id Refponfione *. deji. étus;non folüm mortaliter peccat ratio- plures alii etiam modicum furantür,v, g« EU 1. ne detentionis rei alienx notabilis, ut uvas ex vinea, poma ex horto , licet id - IMEH ciat, non peccat mottaliter , nift füo Q &t dittinguicMalderus & alii,qua tamen di- exemplo, hortatione, vel confilio aliis fit - j Q ftin&tio parüm facit ad praxin ; (ed etiam caufa furandi. rationeinjuftz acceptionis, L. Ratio : Quia non tantüm detentio Ratio1/p. Quia eft caufà , levis da- Wt : mni, D v. g. trigefimi vel quadragefimi crucige- ti radione adverteptz moraliter conti- Ratio 2., p. patet ex füprá didtis coope- nuatur cum prioribus detentionibus, rantibus damno. Traé. 8. Exam. 6.n. N R!m m fed & acceptio cum acceptionibus. Nam I14. NiN AT m s in ultimo a&u, advertens materia gravi* Nota in omnibus hisce prudentiam * M; j 1l tàtem, confentitin eam. Confeflarii effe neceflariam. "4 LI/i (s Em.4. Sidi&usfurante ultimum , pe- « QU ER O IV.. Quid fentis de fuf- 1 Jl -gultimum j vel antepenultimum fur- jl ts uxoris , filiorum , dome&icowma B tum materiz notabilis completivum fe- 4 li famulorum,fartorum,&c. ? h J*Jf'&q rio propofuiflet à furtis defiftere aut rc- W ej'f Ye f&ituere , & tamen XXXVI, Ante Refponfionem revi- l poftea furetur , nf)ü H g peccat mortaliter. deantur dicta fupr:ï de dominio uxoris i fuper bona paraphernalia , & de dona-. "l Ratio: Quia non adeft moral$ con- à tinuatioob retractionem voluntatis.E r- tionibus earum, Item de dominio fi- hi f d go. a liorum fu per bona caftrenfia, vel quafi. - m 4f j At , $. Ut di&us fur pecc&tmorta.ztcr, 5:. I. Uxor invito rationabiliter ma- Ti lt ailil refert, qu&»d inter fucta minuta in- rito, vel maritus contra voluntatem Paï-'l& 1 ( tercedant longa intervalla , v. g, aliquot etiam prefumptam uxoris , furripiens 1 if 3 J [fPï'man.amm,- vel menfium, Nec requi- aliquid notabile ex bonis propriis ejus, -titur major quantitas , fi furetur à diver- [ um f velex bonis communibus, peccat pecca- Qs quäm ab uno, to furti moit iliter, ! IN &l "Mm ! x w : R&io Fïfms N E T z - be vitis lzyïztm o;qu,jï*iff 663 "Ratio patet ex definitione furti , quia fibi miffasin notabili quantstate impen- eft alienum vel quoad ufum vel ufum- dant lufibus; compotatioüibu's,fæmi-nis, AO fru&um. H &c. Qua reftitutio fi non posfit fieri ali- Relp.z, Regu lariter loquendo ad fur- ter debet illa quantitas po& mortem. T tum moztale major quantitas requiritur parentis adduci in divifionem cum fra- tribus, in uxote , liberis , fanguine junctis, & famulis, maxime quoad efculenta & Nota,inter propofitiones ab Innocene tio XLdamnatas effe & hanc Num. 38. ( poculenta, eorum cura commillas modó - ipfieafümant, Non tenetny quis fub peua peceati imorta- Ratie; Tum quia non fürripiunt lisrefiituere , quod. ablatum efl per pauca pretiofa, utfuppono ; tum ctiam. quia furta , qsianturuunque þt ATA j?mm:-ïæ -domini non funt valde involuntarii, totalis. - filtem circa rem ipfam, licét fint circa Itenrhanc& Numero 37.. Famuli & A. modum ; nec exindegraviter damnifi- famule-domeflice poffant. occttó Heris fuis cantur: quia minus poftea edunt hora fürripere. ad compenfandam opevam. fmam , €onfüeta, Ergo. quam imajorem fudicant. [alario , quod recipiunt.. z Exceptio ett, fi auferrent integros ci- bos vel pro alia men(à Domini ailervan- R tefo, $. F"ragmenm , que moralizer dos, vel pro ftipendio alicujus oíficialis loquendo habentur ut Íponte dereli&ta l deftinatos, à dominis , eó quód fint exigui valoris , invitus, quia iue eílet ratioqabilicef Ü veleis omnino ufui effe non posfintjlicit& Refp.5.Filius mortaliter peccat,fiquid fartores retinent. Patet; L-[ notabile occulté , & parentibus rationa- RCFP" 6. Si valor &agmenmrum at« D biliter invitis accipiat debonis quorum tingatimateriam gravam, & fartor acci- [] k dominium vel ufüsfru&us. eft penes pa- piat juftum laboris Pretium , licité ea at fentes, teneturque reftituere. non retinet, Patet. j Ratio : Quia eft vere furtum. Si veró juftum laboris ftipendium Refp. 4. Quantitas in filio ad mortale juxta contractum,vel (feclufo contra&tu) alïqntm f j 0i füfficiensnon eft eadem refpe&tu omni- juxtaaliorum morem non accipiat , licite um, fed prudenti judicio determinan- retinet,pre quantoin ju.fïcxe fübtrahitur, qi a pro conditione ftatüs,loci, & circum- T Ex quoproportionabiliter patet, quid (» ftautiarum, (ic &t minor quantitas fuffi- quoad hoc liceat vel non liceat famulis: li ) : Cat pro Filio Patris mechanici quàm fartorum ,. ium.Mag o ifter cis E ( lariiim dat vel non dat. jq& um fa. przdivitis; Patet, . Exquofequitur;graviter peccare;imó - QU/ERO V. Licetne furari propter $ f Ad rellitutionem teneri filios (ráfi ratio- neceslitatem 2 [i fj v mbiliter poffint pr&fumere condona- XXXVIL Ante Refponfionem v.idE 7 j p tionem parentum vel fratrum ) fi pe- fuprà Tra&, 7. Exam. 6. n. 87. quód necesfitas fit triplex , ícilicet extrema, j mmas pro. ftudiis , ve&libuS , libris, &c. y .g!ïavisæ Wi Mu Pus ionn 664. YRACTATUS IX. Zxamen 4 inferiores eífe ülbscexaiend'tiin ] hece(ïï';:lz'tii A gravis, communis , quæibi explican- ^ * qu ftt tur. hon P i À um, E i Refp. 1. In exttema neceffitate lici- 6.n. 126. 1go. Vide Tra&. 8.. Exam, t ijar horitateex 4 dngi t& potelt aliquis propria a Refp. 2. Probabilius eft,in : gtavi ne- ? rebus alienis fuz necelffitati fübvenire, ceflitateid non licere. g Nam inter pro- tsl five manifefte five occulte (üblatis, nec pofitiones ab Innoc. XI. damnata ef " ] Y hocpropriz habet rationem furtive P. ra- hzc Num. 36. : L: h | YR 10 ping. Ita5, D. art. 7 in corpore, in fi- Permiffam eft. furarinon folàm in cx* ne, a l: & tremanecej jit. Ate; fed etiam in T2 17 /h Ratio S, Do&t, ek, Tum quia in extre- iluca quz hic dici poffent di&a fünt .b:v D ma neceffitate omnia fünt communia in fuprà de eleemofyna Trad, 7 -l.ïxam. 6. r '! ti hog fenfi', quód neceflaria vitz, non n. 8^. & feqq, !'« du x db ampäiüs,ünt occupantis.T'um etiam Tum de ipotentia reftituendi Tra&, - ] i[vaefl quöd divifio & appropriatio rerum facta 8.Exam. 6. n. 12«. & fegq. ubietiam elt jure humano: -Sed hoc nequit praju- ln fupc patet , an talis tranfacta necemtgtetc- Aillo neatur re(tituere, dicare JL*U Naturz,quod didat, per res A Wi u iE EOROHÓ EM 03L90- 493 9- E0F 4093 L0 -ä&fää" æ-sww- Bw i du EXAMEN IV. . 1 Iu d ] i ? ?.—ugl!ci& De qua /1:;0 ordiue ztgi; D ll.ïï' Ó k - De Jn jajzzifi * Al ']u] ]ll: 5. 0. Q.67. p 4 art, DO i r Vr (v J tl C DARO I Poteftne quis ju- poteftatis ordinariz ; uti omnes (Hdeles dicare aliquem fibi non fubje- fubduntur Papæ; Dicccefani Epifcopfh i f'-'gw:: ll &um ? Reenicole [ t Regi. 2,Rationé commic ] NT (OmP XXXVIIT. Refpondeo ncga— fionis vel potettatis delegatz , idque ve- ( Ally üv& cum S, Do&t. hic quaft. 67, art. z. divinz, ficux Daniel judicavit Seniofes - "tf Cujus Ratio eft : Sententia Jv ;-is habet c.1 3. EcMoyles Exod. 2 interfecit ZEgye- Aäiiï[)ræh;ig x *im coactivam ( cüm fit lex parzicularis) ptíum, Velhumanz , qualis eft in Nun- TM R,m'a uÀ utraque pars collitigans: compella- tio Apoftolico , ac Vice-Rege. j Ex Rl carad parendum ei: Sed cogi non poteft confenfi partium, wt, fi litigantes com- m nifi fabditus. E['go. promittant in certos arbitros, feu eorum Woäo Not.ex eodem art, vatiis modis poffe Bs decifioni parituros, adjundtá etiam pe- "d aliquem effe fübjectum. 1. Ratione l?l' na tcrgiver&mi infligendá, 4. Soæ'tit 1$ j [ - 665 . De w'tz'z'; ] u/lz't'z'; qpþ&fiütïy. vis fürtum tatione deli&i vel contra- QUAERO II. Licetne Judici fenten- . &us:quare poteft quis puniri à judice lo- tiam fertecontraeum , quem Ícientià privatá (ciceffeinnocentem , fed per pu- ciin quod elinquit. Chriftus eft Rex Regum , & blica teftimonia , feu fecundüm alle- Oppeino : fcque illi gatà & probata eft nocens feu reus? L tamen fuit judicatus à Pilato, XL. w. Affirmátive cum S. Thom. Íubjecit, Ergo- att, r, fivefermo fit de civilibus, five de Diffinguo:Fuit judicatus inique , conc. ctiminalibus, & fervato juris otdine ; jufte, nego-- imó adidtenetür , fiinnocentemaliter Oppono : 'Ipfe CBriþcus Joannis 19. di- falvare non p'ofïït. Dequoad Q. 3. R. 5. xít: Non baberes poteffatem adver(um m [ r Eftcontta plurimos extraheoós. ullam, nift tibi datum effet defuper. Ergo "m Ratio 1. Tum quia omniajura Cano. noninique. - " Ad hoc Refpondetur, intelligi de pote- nica& Civilia ajunt, quód ex Inítru- mentis fit certus. Judex de jure litigan- Ratenon füperioritatis ac jutis , fed fa&i j tium, 'Tum quia Judex licité facit & . &permiffionis, Undely datum ibiidem Íonat ac perimiffum. Hinc facere tenetur id, quod ei incumbit ex vi fed ad- officii, fed ofhcium Judicis, ut Judex eft, Not4, quodnon dicat fuper me, "] feu perfona publica, eft judicare Íecun- ( yerjyum. wme. düm fcientiam publicam , qua habetur Poteftne Papa alterius judicio fe fub- mittere? De hoc vide fuprà Tra&. 7. per allegata & probata : unde lex divina n mandat Deut.r7. In ore duorum vel Exam., 1. n.22. trium teftium ftabit omne verbum. Er- XXXIX. Quid (antis de Cleticis , an ] Ar fint fubjecti poteftati fzeculati? o. | /i ] / — Ratio 2. Ex vi officii Judici incumbit Dico, nullus Judex feculatis pqteft ju- dicare Clericum. majorcura confervandi tranquillitatem publicam, quàm confervandi innocen- Ratio: Quiafunt exempti ]9!6 Impe- tatorio & Civili. tem , cujus occifio a&ui judiciali dictz *I; u - Nonne faltem Judex fzcularis poteft tranquillitatis confervativo folüm per accidens, & praterintentionem annecti- j Clericos comprehendere jure defenfio- - nisinnocentis vel pacis Rei publicæ, eos- tur ( lex enim,quz ftat pro bono com- - que detinere,ufque dum proptiis Eccle- munifortiüsligat , quàm quse ftat pro - dfatticis Pralatis eos tradat? privato , uti eftvita innocentis) Sed fi Affrmo. Ratio : Ut tranquillitati com- Judex innocentem per teftes convictum, ( condemna- 1 municonfulatut , & pauperum velin- parte & populo inftante non t urbaretut , " nocentum opprefïïo vitetur. ret , tranquillitas publica t foli Judici L Quomodo Clerici indire&t tenean- populu's enim de innocentia ; meritó cla- v tur legibus civilibus,vide fuprà Tra&. 6. privatim nota, nihil fciens ,. t maret, non fervari Jura. Ergo. i RUE Con- Pppp as 666 TRJCTAT USIX. lïxamen $. Ícit non effe de fide, licet multi Do&o. Confirmo : Per accidens & prater in- / I.calnc tentionem occidereInnocentem dando: res aflerant elle de fide. Ergoà pari , &c, in;uä: operam reilicita & neceflariz , feu debi- . Confirmator privatà Ícientià fci- tictt tó modo exercendo fuum officium , non ens ele&um effe indignum , non poteít d eum confirmare, eít contra ullum jus, five naturale five Ergo funiliter. indi . divinum , ut füprá diximus de occifione 10. Si Judex privatà Ícientiá Íciret Mi innocentüm in bello j'ufkof:- Sed fic eftin aliquam legem efleiniquam, non potcít - i rafenti: Ergo. judicare fecundüm illam, etfi plütes. IN " XLI. Oppono 1. Non licet judicare allezerentur effe juftam. Ergo fimiliter, D 1 coatra veritatem ,unde c. qui fcandali- CTF 11, Judex in eo cafu legem, qu—æd'i:. zaverit,de Reg. Jur. diciturtUtiliüs fcan- état effe procedendum fecundüm a'l'lcgaul n da'um naíci permittitur, quam veritas ta & probata, teneretur per epiikiamin- - smim deferatur. terpretari , quód hic & nunc nonliget. |tfet 2. Non licet mentiti ;Sed talis Judex Ergo. Prob. ant, Epiikia tunc locum, L mentretur. E-rgo. Min. prob. uia habet , quando ex obíervatione verbo- | 1con lo quereturcontra mentem fuam. Ergo. rum legis tequitur aliquid contra inten- lst f 3. Occidere innocentem eft intrinfe- tionem Legislatoris ; Sed hoc equitur , ld ! ce malum. Ergo. nimirum occifio innocentis, Ergo .*.æpzi i a, Etfi talis probetur nocens , revera 12. Judex reprafzntat perfonam totius fien&tiu tamem manet innocens. Unde in Jure Réipublice. ^ Sedfi tota Refpublicau- km&z; lem fciret innocentem , non pofet eum: prohibetur Judici condemnare eum i M quem aterni Judicis Tribunal reum damnare, Ergo nec Judex. . Ltl non facit. C, Cüm zterni de fent, & Ad 1. dift. anc, Judicare publict con« g. re judicata in 6, tra veritatem publicam C.ant., contrà Ddb d 5. Tettesfalfinon deferviunt verita- privatam , N. ant Oppofitum patet x 208 ] Tf/ tiinquirenda : Sed. Ergo. probatione, .d;:','.vrüvzi!( 6. Sequitur, Pilatum non pectafï&- Ad 2. N. min., ad prcb. dift, ant. Yt lt A. eondexnando Chriftum. Prob. Quia [ Loqueretur contra mentem, ut eft mens Mrm Proceïïiq fecundüm alleg perfonz private, C, ant. ut eft mens pete Mf 3 ata & Probata* LUET Ergo. Íonz publicz, N. ant, D "DI N '7. Si perlegitima teftimonia , id eft , 44 3. dift. ant.; direte, C., inditedt, E c m contta.que nulla eft exceptio, in judicio. N. Patet ex ratione 2. & confirm, b k Ü & V to^aretur, quód Anna fit uxor Pauli , 4d 4. dift.ant. Manet innocens ablo- g »" " pb qui tamen pro certo fcit non eífe fuam lute, C., injudicio, N. -Unde & manet tte] uxorem, etfiJudex praciperet, ut eà innocensin foro.poli, feu coram Deo; l conjugalitcr uteretur, debitum redden- quia tamen eft probatushoccns,ejus.i!ita j OLT - do, id non pollet licité. Ergo fimiliter. fubditur poteftati h umanz, Ubi uód Deo, lglN ( 8. Papa nequit definize, aliquam pro- Not. ex S; Thom, ad 2. xcE Àtm, pefitionem eíle defide, quam ipíe certó idemef de Chrifto, competit judicare P hæ CC.UQ- li m - At 667 D« Fitiis Jufftie ppufeit, fecundür propriam poteftatem , & ideo cus) nec ex teftimonio 'hothinunas-ïjedgx affiftentia Spiritüs fancti. in judicando informatur fecundüm ve- fitmator ii titatem quam ipfe cognofcit, non fecun- Ad 9. :N. conf. — Quiacon eo acu non tenetur procedere fecun- V düm hocquodabaliis accipit, Secus eít dàm allegata& probata, fed prout judie de aliis Judicibus. s Iv i dicitur, intelligi cat expedire bono communi,quod pote& Ad Caput Qum etera n de eo, quem nec in foro interno nec in Ícite ícientid privatá, & utiillà. Ad 10, N. conf. Quia bonitas Les n externo tribunal aterni Judicis reum guüm non pendet ex teftimonio afleren- habet. Tribunalergo humanum fecun- &üm allegata & probata procedens, e(t tium, fed exeo quódlata fit ab habente authoritatem, & fit conformis legi na- uzdam participatio tribunalis divini turz , sft veritas facti in judicio pendet i &cundum ordinem legitimum Jutis, fi is fervecur, Quia aliàs Judex , qui ex ex allegatis & Probatis, Íeu legitimoor- ignorantia condemnaret innocentem , dine jutis. Ad 11. N.ast ,ad ptob. dift, ant. Si fit 'eduam condemnaret eum, quem aterni (imul conttabonum commune,C.,fecus, Judicis cribunal reum non habet. V Ad $. dift, ant, /Teftes falfi, nec pra- N. Intentio ergo Legislatoris eft, ut fumpti at veri , C, , prefümpti ; fabdift. judex non fczquatur fententiam 'priva— tam, quod fi non facetet , fed di&amle- [ Non deferviunt veritati pr-ivatim cogno- fcende, C., ut eftin judicio,N. ant. gem interpretaretur per epiikiam , fe- Ad 6, N. illatum , ad prob. dift. ant, q-UCL'CCUL' contra bonum commune tute Lesitime & confervato Juris erdine, N., batio Reipublice & populi, ut patet ex Ííecus, C. Nam fàcer textus exprefse Ratione 2« ait: Sciebat, quod per invidiam tradidiffent Ad 12 dift, maj. Reprafentat fecün- y eum Teffimonia non erant convenientia. düm notiiiam publicam, C.privatamN. vFJJv* Adduxeruut falfos teffes, Ttcm condemna- Si ergo toti Rcipublicæ innocentia ho- vit Jefüm x timore Czfaris & plebis.. minis effet nota , effet innocens non 10- p JTunebo vero plebem. làm fecundàm fcientiam privatam, fed 3 IW)H:(- - Si bunc 4imifzr,?; 4- & publicam, micus aom es Cafaris. j Sed quid i ipfe Judex illos fal(os teftes Ad7.N.conf. Nam]Judex quidem tecté tunc judicat, utpote fecundümal. & accufotorem fubornalfet , eorumQue )u legata & probata , quiajbi Íe gerit ut accufationem ,impedire ampliüs nonm u fid perfona pu'olica-, Paulis tamen non po- polfet ? o teft parere illi fententiz , quia fegeritut Diro: Graviffime peccaffet, & cum Ü períona privata , regulans fefe fecun- Pari pcricu'lo vitz tenetetür infamatum e'us' ue vitam COD(CI'VZU.'C.' düm fcientiam privatam, p qt Ad98.N conf. Quiadefenfio verita- QU.ER O HII. Quid in cafu pofite yr ^ tis de fide non pendet ex fcientia privata ( lV .Judex tenetur facere , ut liberet inno- y centem ? j Pap (poffet enim ptiv?ti-ïn effe hzreti- Pppp2 OA I. 0»[ í 668 fR*/le A71 US IX. Examen A. XLIE m. r. Officium propter hoc evidentiá fati quantüm ad ipfum, juxfa li ilud Gen, 4. — Pex fanguinis. fratris tui refignare non debet. i Ratio Quia formaliter. & per fe Abel clamat ad.ime: de. terva, Et ad 3. ait: ol zulki facit injuriam, fed utitur jure fue, Deus in. fuo judicio. procedit ex propria l ib *;, 2. i fit Judex inferior,faltem ex: notitiaveritatis,, non autenr homo, ut (U, charitate ténetur caufam remittere ad. patecexdictis ad Q. 2,.— Et ideo homo - ttitt fuperiorem. (fi fine. gravi damno, füo, non poteft fimul effe accufator & teftis & t lcg E polfit) vel concedere appellationem 'ad. judex;, ficut. Deus ; ex. cujus inftindu, illum & coram illo proinnocente teftem (ut fübdit S.D.) Daniel fuit fimul ac- Bu agete , ac iniquorum teftimonia pro pof-. cufator & judex , quafi l] CUtor;. divini j /udiq'i exe-. At übili infringere.. *.3. Remifsá ad fe',c;,ausä.,temctux-te;»« NNot, ex. folut. ad'2,,, quód: pub lica in- : "r ftes ftrictius examinare,, etiam cum. ex- famia. etiam; habet locum; accufatoris.. jf probrzatione:, & legis poenas , qyantüm, Unde fíuper cit.. Gen,4. de Abel, ait n poteft , mitigare: 1mó, fi(ine fcandalo. Glo£f: Evidentiá. patrati. fceleris accuf- 1 fieri poteft,' dareoccafionemfugza; v. g. torenon eget, Ex quibus patet, Re: ; d carcerem relinquendo apertuüm., Íponfionem. primam intelligi vel de ac- Wïä vlj 3;, 4.. Si fit judex füpremus , & poffit- cufatere- formali , vel. de virtuali, id eft;, j fie ri fineícandalo & damno Reipublice,, habentelocumaccufatoris, Quo etiam: fäü ü tenetur in. legibus, difgenfärc , ut vitam. Ípe&at denunciatio juridica;, quà crimen. QU falvet.. defecsar ad judicem , ut ipfe inquirat, & müyg Ratio horumomniunr c&',leiaquili-, probono R,feipublicæ'*punïät-.* Vidaqu£ It rl bet tenetur. viis licitis, dgf.cndcrc, inno-. dicunturin feq, Exam; 5,148: & feqq.. NU r centem,., 5:, 2., Praxter. accufationem requiri-- "VA "A t x., $.. Sihecomnia non jüvent , fübfi- tur; ut reus citetur ,, audiatur ,& locum: uF BU defenfionis habeat.. ftit Refponfio ad Quaftionem 2., üp; Ratio patet exipfo jurenatura;. Un de: QUJZER O ; IV.. Poteftne Judex ju- U! A dicare aliquem.non accufatum ?. eft tritum. illud.:: Audietuz; 41?"4" Ita. $; D.. Hntq XLHE m.x. Non poteft. ptss. Q Hzc:tamen: hlbih(iä expedit fine ma« att, 3., Ratio ejus.eft; LHomines con-. l i fi*?gi,unt-ad- judieem ficut ad'juftitiam a-. niféfto proceffu fieri, & clam, ut fi timea-- Eï'l'*.f'oïfri nimatam , juftitia autem non eft ad. fe-. t ne tumulzus fiatin populos, v; g« Ht« quis.in: flagranti: crimine: fit. d'eRrehen" NU X ipfum , fed ad. alterum.,, — Ergo oportet,, lta ö&] quód Judex judicet: intcl';aliqj,zos. duos , fus ,; vel! occultus; pmditon- Patriz , vcl: AU quod fit, cüm unus eft accufator,& alter: offenfor Majeftátis,&c; effetoccidendus.. ( Yeus., x.3.. Jüdexetiam füpren nus.non po-- h . 4)]] umm Not. 1. ex $; Tliom. art; 3.ad' , quód: teítcondemnare eum; quem1 pfäfc'icntläi . Deus. in, fuo judicio. utitur conícientiá: privatá fciteffe mortis reum;, fed ii pub-- UH peccantis: quafi. accufatore 5; vel etiam: — lico probatur. innocens;, : Ratit TA T 669 De Vzt:zf Jkt/ll:tiie* eppofitir.. j R»näæ patet: c&. dictis ad: Quzft; 2. & Ad 3. partem Quarfiti patet ex: dictis 4. Quia.non eft copfeffus , nec juridice fuprà Tra&. 2 Exam. 3.n.28. conyiétus 5, in.fe quidem.nocens, fed in. QUARO VI. Licetne Judici acce- judicio innocens, ptare munera vel fportulas: - QUAERO V.. Poteftne Ju dex licite XLV, AnteRelponfionem Nota, di- temittere poenam : & quam fententiam. i fcrimen effe inter fportulas & munera, debet fequi in judicando ,. Namprim) munera propri? , feu ftri- fayorem amici z pf*æfættim in: & & in rigorefünt,. quz ex intentio- * XLIV, g. 1,, cum $. Thom;. art, 4 ne dantur ,. non pro labore, nec ex de- Naullus Judex,, etiam fupremus,. potett bito ,. fed pro favorabili fententia obti- licit remittere posnam , quam jufte exi-- nenda vel obtenta , quam proinde quafi git injuriatus pro injuria;. venalem faciunt ,. unde & ccrruptiones ( Ratjo :: Judicis eft ,. jus fuum cüique: vocantur: Sportulz funt certa peccuniz tribuere ,. nec: poteft. pro libitu aliquem: quota pct cofxfuctudinem pefita,ab utra- €0. privare.. que litigantium parte equaliter folven- : EkccPtio eft,fi reus. effet perfona Rei- da ex. debito ;; Non intuitu fententiz , pblieg valde.utilis , quia tunc- recla-- necad corrumpendum judiccm. WaBte: etiam accufatore ( quia alià fatis-- a&tione. deberet. efle contentus) Judex: Secundo, : Munera fumi poffunt in lpremus pollet ei donare vitam. largiori fignificatione, tanquam dona- ria feu: honoraria ex mera liberalitate , - Sedcaveant.Judices , necinpornis fine: juíta caufa. relaxandis,yelcommurtandis,, velex.e 5 ratitudine: data judici vel alteri nimíüm.fint faciles, & eà ratione fe ipfos. Officiali, & hoc.vel ante vel poft latam fententiam; multorum criminum .reos faciant, multi: Münera five in primo fi-- W enim pecunia: diiþsndium:non curantes, ve in fecundo feníu dàri poffunt in ere velin efculentis , autpoculentis. . Hoc inde facil& caPieni aixme.PerH&endi in: ï làtrocinio ,, adulterio; concubinatui&c.. notato;. »7.. Princeps qui habet plenariam: z; I.. Certiffimunr eft,. quód nullus "m poteftatem; feu fupremus:in Republica,, Judex vel publicus Minifter juftitiz falvá Jolll tiillle, qui paíIus eít injuriam,,velit eam. conícienuá poffit accipere munera pro- Iemittete , poterit eum licite abfolvere,, Pmä'fümpta, etianr modica 5;: nimirum Àl ) Lviderit , hoc publicz utilitati:non effe: in:Primo.lfenfil,) fiye ante five poft fen-- p nocivum. lta5,Do&or.in fine Corp.. tentiam ,. etiam ab eo qui habet juftam J (p» Ratio patet; ex ipfisterminis :.Qui ha-- caufam . five'in ate five inaliogenere , l et plenariam poteftatem:. (edpeccat graviter dans & recipiens. Ita 3. 3. Jüdexinferior id non poteft;. communiter Jura Canonica & Civilia; Ü "Ratio:: Quia debet. procedere fecun-- Ratio : Tum quia juftitia non eft ve- dümfl-,eges Abid3 fujgc;riore impefitas &- nalis feu vendibilis;. Tumquia per mu- " gïæfcrip;tasq. nera tribunalia pervertuntur, juftitia eli- mina- Pppp 3 — A 670 TRAÁACTATI äS IX. Éxamen LE minatur , & magna fcandala generantur, €.4. Judex civilis ordinarius n M m ;quït "Hinc illi Veríus: exigere fportulas. i Ratie: Quia communiter à fuo Prin- [ Mutuegra CU Iurva facitnt rectif- cipali nimirüm Principe , Republica, fima curva. Comite, &c. habet fuum falarium,.- W. Dixi , ordinarius. Nam fi fumma, Retrograde ml;ltnegr;z argentum , TuMrva aurum. pro qua litigatur, excedat centum au- reos poteft delegatus moderatas fportu- Aure pifa fides , auro. venalia. jua. las accipere, proutfert laudabilis loci n Etrefectur , ab uno litigante fuiffe ali- confüetudo. 1 idi Ita patet ex Novell. 32. quaudo judici mitfus bos ,ab altero ejus c. 9. Et hicrecolligenda eft anté data 41 üxorit ræginguis vacca, in Not. differentia inter munera& fpor- Injudicie judex loqucbav&ur*pre yac- culas. " €1; quod inaudiens alter, clamavit: D m.$. Ácceptare munera in fzcundo Ber, bos , tt loquere, Kefpondit ini- fenfu tanquam donaria vel honoratià quus Judex: Bes loqui mon poteft , qui4 Íponte & liberaliter data ante fenten- r "Watea non permittit. tiam, periculofum eft & fcandalofum, Ib At CO. E.2. Áccipiens talia munera tenetur fi fint notabilis quantitatis. &a relticuere: & graviter eft puniendus, pobud Ratio : Quia fübelt periculum petver- 1ta Juta. fionisjuftitie, ne animus Judicis ad in- AR t Ratie ex di&is. Quia opera Juftitiz 4 juïïitiam fle&atur. B x? non fünt venalia, Not, Si hzc munera : M n4 6. Efculenta: & poculenti, fine ulla tl i[ä in fpecie int dataad corrumpendum Ju- exa&tione à partibusoblata, pradertim dicem .uti de iis hic loquimur ; fiícus modica nimirum uno die comfumpti- datam vindicabit ; Vel :íi t caufa Ec- bilia, etiam ante fententiam acccepta« clefiaftica.) juffu. Judicis füPcribris' ap- te non videtur illicitum, fi defit fcan- dalum. licabitur Ecclefiz vel pauperibus. R. ?. judex Ecclefiafticus five ordi- Ratie; Quia non præfuduit'ur-animus narius five delegatus Iportulas exigere boni viri per hzc modica à jufto defle- non poteft, Gtendus, Ratio: Quia bibet füfficientem fu- Disi , ff defit frandalum, — Quia, utait ftentationem ex beneficio. Ergonon de- Apoítolus, mmulta lient , que non expt- diunt, bet recufare juftitiam gratis ad'm'inära- Unde quia Iíaias c. 34. monet; re. juftum. debere excutere smanus. ab omti Éxcipiuntur exþenfæ, fi delegatus muuere ad cavendas cavillationes, & de- quas facere debuetit pro itinere, &c, tractiones partium, ettam ab iis J u;dc! modo partes non fint pauperes , quia abftineat. . sünc nec illas rectt exiget, y.7 ] — J De witiiïr— Tuffitie appofíti. 671 x.. 7. Minüs illicitum eft ea acceptare praponat; unusautem eorum ei o/fert M oft litem feclufo fcandalo &omni etiam munus, licetne fudici ejas caufam ex- T) js victuali feu implicita eorum. petitione pedire prz aliis ex pa&o oblati mune- ris ? D Y aut promifïïpne femota., . RAtio : Qua cefl at rati o Íeu xxlnoti- j. Datüur. ei munus ad. redimendam hxll yum , nimirum periculum perverfio- vexam, necauiam nimiüm protrahat, ne pis. ^ parti adveríz injufte faveat, &c. Not. Quód fi quis àpublico juftitie Ad x. Siminilter fit publicä ftipen» Miniftro. petat aliquem laborem extra- diatus ; nec jure nec coníüetudine calis ordinarium pretio zftiniabilem , ad exactio ei it concefía, eft jnjufta, & refti- en vii etur, tutioni obnoxia, quem ex vi officii. non t MA g. majus ftudium, certum iter, &c. póte- Ad 3. dico, effe (candalofüm & peri- u rit pro eo exigere moderatum ' pre- culofum, qui veró amat periculum , pe- ribitin illo. A tium ,. fifiat fine Ícandalo & aï-iqxum damno, 3 * Ad;. ficuc in primo Refpondeo 12 XLVI.: (läomods réfolvis hos Ca- quia non datur mett liberaliter, íed füs ? exmetu , qui adiifcet involuntarium. 1. Magifter juftitie denegat qua jufta Si autem interdum preíaümi. poffit , funt,nifi fiat offertorium,v. g. recufat quóod dans reftitutionem condoriet , A apponere figillum.. faltem recipiens à peccato immunis non 2. Sunt plures, qui æquaïi' jare gau- manet, dent, utlites eorüm expediantur ,. ut in In fimilibus fzpe furdo canitur fa- bula, — judicis arbitrio fir pofituxng quem cui. CA lo )ä&' N Memencm sE z ]i " j 23 w i Á 4 iü Es /7 V i edeR L n —— jl Q- x p i Iliy u E el, $ " 7 a N x 77 i A V / Z N A ^ A ( ^ N H Vi z i ii T u^ EXA- |)-— 672 4RACIATUS IY. Examen $. eS9. ad9 cq $o Gv9 GSo Gvo ao A " d $ERE $999 IIIIIIIIM EXAMEN V. De lujefhitia: accufatorum ,. de qua . *T bom, Q6 N per 4,art, E accu[ati [eu rei, Q. 69, N p 44 art, lTto li U UAERO I. Quld eft od ; motendi. Demunciator wetó non tene- me,m ':f Jifertne à denuntiatione? & — turcrimen probare, fed tantüm Judici caditne fub obligatíone ? manifeftare indicia,quibus poffit moyeri D t ' ad ulträ'inquirendum ex officio. J [ XTII. Retp;c 1 Accufatio eff dela- P tio Rei- de crimine ad. vindictam publicam Differunt 3. In. denuntíatione defer- t libello fatta apud Judicem competentem. tur crímen ad Superioremmt latrem , ut. - AL Dixi, libello ,. id eft. fcriptis , uti fieri patet ex prima differentia, adeóque eam debere docet S, D. art. 2., pro majori cer- debet pracedere una alterave monitio titudine, fic ut in eo nominetur accu- feu cortectio fraterna, ut poftea dicetur. - lUY fator, accufatus, judex , fpecies: delicti, In accufatione veró crimen defertur ad fan complex, locus, tempus, &c. Poteft ta- Superiorem ut ad Judicem, utper cri- minum punitionem obtineatur quies L men etiam fieri verbaliter , nsodó Nota Reipublice; & exemplum aliorum; aut li rius ox/unia 1'edigat in fcriptum. Dixi, competentem: quianon quilibet damni illati reparatio : & illi non eft ne- cuivis Judici fubjectus ett, fed fio. ceffarió przmittenda correctio fraterna, nifi forté ex accufatione fequefetup m- Refp. 2. Accufàtio & denuntiatio E- jus malum Reipublice , quod per fecre- [e vangelica differunt;ut ait S. Thom. art, 1,inc.. quód in denuntiatione attendi- tàm monitionem ppot impediti. l EUY tur emendatio fratris , in accufatione ergo püniatur antt non monitu$ , ubi 5 punitio criminis. "monendus non erat,fibi imputet , gui? I bOliUln commune præv:ilct Pl'iV&tO. Differunt 2.. quód accufator teneatut vt crimen probare, &, fiin probatione de- Refp. 3. excorp. art, . Sicrimen, j ficiat, luat poenam talionis , quz tamen ut v. g. eft proditio civitatis machinatz non ampliüs videtur effe in ufu, fed folet infidiz in perfonam Principis , Harefis, i(]l imponiarbitraria, nec etiam potcft in- &c. vergat in detrimentum Reipublicz 1 b M fligi iis, qui bonrá fide accufarunt, . fed er. ad CO].'I.'LIPU:OHCITI corporalem vel i i fpiri- folàm qui malá, id eft, cum voluntate W, TR De vitiis Juflitie oppofttis. 3. Differt quod dentntiatio )w&-da'* ffpifituäïem;, quilibet bomo tenetur ad l accufationem , dummodo f[ufficienter lis habeat locum, licet-crimen fitmece y :pomcprdba're, qu&;d fi non poffit, non pretetitum , fecus eft de charitativa: tenetur accufare , bene tamen denun- nifi timeatur periculum in malo *laer[i— tlare, ftendi, aut crimen iterum patrandi, *.6. AÀn & quando denutiationi fit RatioT. (* 3. p. et : Quia quilibet tenetur , 3 corpore, cajus eft membrum, pramittenda correctio fraterna , colligi- avertere malum corporale, vel fpirituale, tur ex do&trina S. Thom, tradita fuprà &quan tüm h poteft. Erco. "Tra& 7. Exam. 6. n. 99. ubi revidean- Nullus tenetur ad hoc, Ratio 2. p. tur quazcunque de correctione ibi dicta funt n 97. & feqq. quod non poteft debito modo perficere, ut ait $. Thom, cit. 3*5 7. Si quis aliquem accufet , vel -XLVIIL Refp. 4. Denuntiatio alia denüuntiet , noH præmi[ïä corre&tione eltfecreta, aut charitativo,, qua etiam fraterna in cafü quo przinittenda eft , te- netur ei teftituere omnia damna fecuta; dicitür Evangelica, ütpote in Evangelio ! AMatth. 19, . inculcata. Alia publica Ratie: Quia injuftt talis infamatur, feu judieialis. Prima intendit emen- & habetjus ad fuam famam , nifi bonum dam fratris, & crimen fratris denuntiat commune criminis publicationem re- quirat, Superiori,ut privatz petfona ad paternt Corrigendum idonez,íeu ut Patri, non Et fic intellize ( ait nofter de la Cruz utjudici, Alteraintendit bonum com- przceptum Vifitatorum , füb excommu- mane vel alterius innocentis, & crimen nicatione mandantium fibi denuntiari delicta, fratris denuntiat Superiori utelt Perfona Nam fi proximus jam fitemen- publica, & Judex , ut per publicam vin- datus , aut per fecretam correctionem «di&am fatisfiat Communitati lz. probabiliter fperetur emendatjus, non W.*, Denuntians judicialiter , etfi ei poteft accufari nec denuntiari , nifi ad(it monincumbat onus probandi , debet ta- perituhmxboni communis. men aperireindicia, quibus Judex ex $h. 8. Si fit.dubium de emenda Rei ( I Vi officio moveatut ad ulteriorem inquif-i— vel Fratris per fecretam corre&tionem,eft o i tionem, in quo differt ab eo qui denun- obligatie accufandi , vel (f teftes pro j tiatcharitative; is enim crimen , quod acculatione noii adfint) juridice denun- vidit5 Przlato denüntiare potett, licet tiandi. ;)mFL'.w ] indicia talia aperite non poffit, quibus Ratio: In dubio ftandum eft pro bo- no coinmuni. g uo modo oftendatur: dummodo putet [ flb—i fore habendam aliquam fidem, R.9. Accufans aliquem de occulto jl j Difert ab eo 2., qubd nomen füum crimine , quod ín judicio probarc nequit, 9j infcribere debeat, & vocatus coram ja- péccat mortaliter, & tenetur ad reftitu- ! j dice 'qqmþarete ad pubhcam teftimonii tionem omniüm damnorum exilele fe- cutorum. " d 'd€Po[tti011€-lll.. Y ' liatio Q343 . us ZRACZATUS IXT: E:&ameæ" 5.. 4tia patet ex di&tis fitprà de detra- materiz graviter peccat & a nv "] | 4eone & teftitutione famz, nem tenetur. d æfïlïtl;tid- ( Exceptio eft , fi exi Fo] enerantia invin- " Przvaricatio eft , quando accufägioge: «ibili putaverit Íe pofle probare.. inchoatá accufator colludit cum reo, - u QU.EROJI. Admittiturne quili- fraudulenter crimen occultando, leeiti- i i "bet homo ad accufandum , & per quid masprobationes non adducendo ,. falfas: w i i saccufatio redditur inju(ta 2. exceptiones,acceptando, quod peccatum: Ljri Mïl XLIX. Refp. 1. A*liqqi, prohibentur etiam cadere poteft in Judicem;Teftes, & bt maximé in Advocatos. in poenam delidi, ut infames , excom- Te rg?verfä tio st municati , concubinarii , proditores, &c. eft, quando captá accu(atione accufator: n d nifi probaverint feinnocentes, — Alii ob terga vertit , feu rzter juris & rationis: ii ordinem ab ea de j ft decentiam, ut fubditi ,. prohibenturac- it, cüim tamen prefe-. h «ufare fuos Pralatos ,. fezvi dominos, filii qui poffet. bl Secus eft fi nonpoffit, v g.. l parentes, nifi iu cafü valde gravi ex af- fi meliüs effet informatus de veritate,vel: 3 CO; fe&u boni communis cui cedit particu- de innocentia zei ,. vel fi deferatur à tefti- 1 TT "Jare. busaut Advocato, &c.. Aliqui ob reverentiam ftatüs ,. ut ) Clerici , &c, maxime in caufa fanguinis,. QUAERO IIE Accufatus teneturge: 1 Refp, 2.. cum Ca L etano ,. omnes qui fateri crimen X ;'1 L. LT jure funt prohibiti accufare ,. tenentur. L. Refp. r. Probabilius e£ , quod: * M i b N jl denuntiare crimina in manifeftum Rei- reus juridice à legitimo Judice ,. etiam.- Wa publicz,fuum, vel proximi detrimentum fine juramento interrogatus , fub mor- ma vergentia, fic tamen, ut, fi denuntians fit tali teneatur fateri. veritatem , licetíciat: 4l lj l Clericus , proteftetur fe non quarere nec fead mortem ,triremes ,perpetuum car-- lenej j petere vindictam fanguinis, cerem , benorum omnium confifcatio-- Af Er/; Ratio.::Jus humanum ( quo- prafati nem aut aliam graviffimam panam effe: ij t prohibentur accuíare ) non poteft nec condemnandum, debet prajudicare juri naturz de confu- ] Tij Ita S. D-.— Oppofitum tenent aliqui: »'ïfmkmgi'c lendo.bonocommuni. RR. nimirum licitum effe negare, quam-- il N um( Refp. 3. Omnis accufatio redditur. diu eft fpes evadendi , & delictum folüm: ä'lw t Jl inj ufta perrcalumniam jpravaricationem,. femiplen? eft probatum.. P tergiverfationem. ItaS, Thom. art, 5. Verba S. Thom, att. z. in c. fünt: Ex: lil d !j Explicatur: Calumnia eft, quando, quis debitotenetue accufatus Tudici yeritatem ex«-, LT y hi j fcienter & ex malitia alteri imponit fal- ponere, quaim ab . eo facundiim formam furis: fumcrimen, velcetíam verum quidem fed if . exipit. Sinon voluerit ,yel.mmmmdd;itm occultum,& non probabile in judicio,vel negaverit y moraliter peceat.. "Nudm r ii probatum per falfos teftes Dixi,fcien- Etart inc. Aud eff veritatem tu- ld !f ter, fi enim quidem ab alio audivit , fed cere , aliud eff falfitatem propemere . Quo- rem non diligenter examinavit , non elt M TAR primum . in aliqua: eafu leet 5 mom: proprié calumniator , fed temerarius ac- enim. aliquis. teuetur- omnem. veritatett: .Efgo m W*)&(, &ufater, Uterque tamen pro gravitate sonfiteri ,. (ed. illam folim ,. quam 4b £9 po- NU p De witiis] ufiitie oppofttis. Confirmatur: Natura non tribuit at. ii ere Judex. fecundum vb od debet requir erdinem juris , puta , cuin. prace[fit infamia cui jus, feu facultatem agendi ( etiam vi- n vel aliqua exprefja iu- tx proprig private tuenda causá ! con- fuper aliquo crimine , el etiam cim praceffit tra jus Superioris debit? fuum officium dicia. apparderunt :v robono communi cxequentis, Etgo. li probatie femiplena. Falfitatem tamen pro- ii Hzc $. D. Refp. 2. Si Judex reum interroget gonerein nullo cafau. licet alicai. non fervato di&o ordine juris,non tene- i Que femiplena probatio eft teftimoni- tur ei accufatus refpondere, ícd poteft ib umunius teftis omni exceptione majo- h ccufatorem, vel id quod vel per aj pellationem, | vel alitec licite xis, qui ultra a teftetur , non qaomode— fübterfugere , mendacium tamen dicere ejus loco eft, de vifü commiflti cri- non licet, ait S. D. cit. j cunque fed dire&e, R«tio 1. p. Quiatunc Judexnonagit minis ab ifto; taliloco & tempore. Tunc Judex juridice interrogat , cum o- utJudex, quia non poteft interrogare etgo nifi decrimine publico & Probato faltera w ftensá reo copi 4 femiplenz Ptobationis riminis aut talium exprciïbrum indicio- femiplent. Ergo. i rüminterrogat , an crimen commdterit. Ratio 2.. p. Quia mendacium eft intrin- fect malum, nccin ullo cafu e& licitum, p 74 Quo præmiHb. Ratio; S.D. etiam veniale. Ergo. eff : 1. Quicunque facit centra debitum juftitiz, mortaliter pec- GConfiderentur hác v;?ba S. Thom.ad- du&a proR.r, £at: Sed ad debitum ju&titiz pertinet, Reíp. 3. Keusin.ca fu R, 2. poteft li- quod aliquis obediat (uo Superiori in his cit? dicere, fenon fecifle, velfe nonte- d qua jus Pralationis fe extendit, Judex neri refpondete ; Ethoc poteft fine men- autem eft Superior repectu ejus qui j udi- dacio. n catur, Ergo. n Ratio 2. Obligatio ad culpam eft de Ratie : Quia fic loquendo dicit ve- m titatem, & refpondet conformiter ad intrinfeca ratione ju(ti pracepti, ita ut mentem rationabilem ( lic&t non irra- d ejus transgteffio fit peccatum inobedien- tiz, nec folüm detur ad terrendam, ut tionabilem ) intetrogantis , qui in judi- W cio tenetur & poteft folüm interrogare d malt patantadverfarii: Sed przceptum um decriminepublice. Unde & fenfus re- Judicis et jutum & lcgitimum. Ergo obligat, &c. fpendentiseft: Non feci crimen publi- nc W cum,Íeu de quo me juridice interrogare Ratio 3. Judex juft poteft reum, qui (( poffis. legitimé interrogatus veritatem non fa- af n tetur,traderetotture: Sedhocnon pof- Nec obítat quód Judex decipiatur, 1"15 ( va Íeu pet fet, fireus haberet füummum jus tuendz uia talis deceptio non eft acti fed foluum í e àteo, quiais juftt fe tuetut , 4 vitz; qüiaideo folümtraditur torturz, ens,a dfcribenda culpe ! quia non fatetur veritatem , quam fateri palhiva & pet accid W (fi? 1] teneretur Ergo reus non habet illud fam- judicis , non intelligentis (quem tamen ] lii fcire poteft) fenfam verborum. mumjus, &c. Hujus n , Qq44 2 d N [ " b ! TRÁACHATUS IX. Examen $. f:'iu jus: intelligentia magis: patebitin- ut agat teftenr contra. confanguineum: 2 ,-J«u"a': z,dum agetur de mendacio, ac ufu lici-. Sed nemo- maa " e [ u O: yel illicito: reftrictionis mentalis & gis quàm ipfe -libi. cgiafän- x guineus eft. Erco, amphibologiz. Era&t, 10. Exam, 4.n. 3. Reus habet fümmum ;us tuendi " 37. & 6o.. vitam,& ex.T tforem. fr ïbc*cagzifc poteft inva ' Reíp. 4. Si fit äubium,, an Judex ju- eccidere , & reus in petieulo. vie exi- xidicà interroget, & crimen jam fit pra- [ M "m ftens 'poteft ex carcere fu gere, uti & po- 3 ; ceritum. few commiffum , nec vergat in teftfagere fervus.in bello c; d ptus ;; Itenv damnum Reipublicz,vel Tertii,reusnon cit &eneturfateri,, atus ï otelt !71-—021 (—:CïüH&Lïöf 6; &6 Ergo) Ti Íumiliter.. 1008 Ratio. 1 ,. Quia jura tam naturalia quim. irlm divina & humana dicunt ,'in dubiis me- 4d 1. ait S D. art, r.ad 1. Quudp aliquis . fecundum: oxdinem. juris. intervo-- liorem etfe conditionem poffidentis , & /e £ . FJFPPLISR at non ipj fe prodit, fid ab alio preditur;, 01 favendum efle reoz Sed ii eo caíu reus ditin l necesfrt as "& 7 E i poudendi i.i;;yng)tiw;- per u Yi 1 I eftadhucin potfleffione honoris , famz , €untyctt obedire tenerur;, 181 9 li &vita, Ergo. 4d 2.. eft difparitas, quia primum Ie- ] ,] J Ratio 2. Lictt in dubio Pl'etz«lmque ges vetant, non fecundum; Adde;, quódi a j pro Superiore przfumi debeat,, non ta- (Pl ingravibus criminibus ,uthzrefis., lafze men: in hocfpeciali cafu ,. dum: prace- Xf Majeftazis ,. falfificationis monetz »pro- u U pum graviffimum eft, quod proinde,in ditionis: patriz, Maj, non eft vera,. * W dubio an juftum fit, (ubditus füfcipere 4d. 3. Antecedens.ifolüm eft vezum Y non tenetur,fed fe fundaze poteftin pof- falvá ju&itiafeu ordine juris; . .Exempla li. scflione;. allata nonfüntad rem, : Quia nec Leges Mj: ( Refp. $. Si crimen ii cafuillo dibis nec Judices pracipiunt reis: ne fügiant ;, m fitin damnüm publicum ,. vel privatum fed miuiítris juftitiz: ut: eos: cufodiant;, A adhuc imminens, Judex tenetur dubium A m Judexautem: habet obligationem juridi-- 2 in deponere & inclinare in favorem Rei- n c€ examinandi reum,. & reus. fatendi ve- CH publicz, teneturque reus vel refponde- bj xe velabinferendo malo defiffere;. ritatem.. Item citato non przcipitur abe- U)Ju foluté , ut compoareat, fed filhabeat,, quo Ratio 1. p.. Judex ex vi officii tenetur: Íe defendat ,. ne poffeaalleeet;fe non au-- impedire'malum Reipublicz , velinno- "theg ditum: efIe. condeannatum.. Idkm.eiï de centis, quantilm poteft, & pro ejus fa-- Íervo; Suy P u l vore habet jus examinandi reum,, 3 U LIL. Dimili, quidim eocafüfaciet Ratio 2. p Quia ceffante. periculo Confeflàrius cumreo,, qui juridicé inter— t cefíat jus interrogandi.. rogatus negat veritatem z Nün LL Oppono z. contra r, Refponfio- Dizo:: Tutius.eft & probabilias, quód! mltl[ xem: Nullus reus tenetur feipfüm pro- nom poffit eunx. abfolvere duran - t lr te: pro-- dere, Ergo. [j ceffa ( ut docet de- Ia Cruz & alii,, nifi. 2, Coníanguineus nom poteft eogi;, d j ane?e promiztat,fe. velle fateri , quam- u pme N D?' p7727*: fi»g/zzïfiie : Opþä-þtlf 677 zech..22..Principes ejus im riredlo illius , primüur denuó juridice fuerit. interro-- quafi lufr rapientes pradam ,. ad' effun- : gatu S. Ratio: Quia manet. im affedtu peccati- dendum fàngninem, Et ideo, ficut li- cet refitt Vitc »e latronibus ,ita Bcet refiftere 1mortalis. Quid fi reus five per fugam ,. five pet in cafü. malis principibus ,nifi forte pro- tormentafuperando , fe falvaverit ,. po- pter feandalum vitandum , cümex hoc " teritnetunc Confeffarius eum- abfolve- aliquagravis turbatio timeretur, fe;eumnon obligando, ut fe prodat? Éx quo fäquitur; quód innocens per Affrme. 'Tuncenim fuz libertati jam alleeata & probnta ad mortem- damna- eft reftitutus: Verunr tamen eft, f:alis tus ,. poffit feclufo fcandalo & damno communi fe defendere, etiam occiden- ! pechocdamnunr intulerit , quód. tenea: turcompenfare; do Judicenr& mini&ros juftitiz, fialiter- UXRO IV. Licetnereo fe defen- f& falvare nom poffit ,. ficut: non peccat innocens invafus occidendo cum m de- derecalumnios? ,. id eft,. fraude vel do- ramineinvaforenr etiaminnocentem, v. lointerrogationem: eludendo , accufa- : tori vel Judici falfum crimen impo- g.amenten nendoz Velpoteftne (altem Judici & QU.ERO V. Eicetne reo fugere;. miniftris juftitiz refiftere ,. f fit. inno—- caiceres rumpere , vel,fi non*fugia»t,po- - cens,. attamen pet allegata: & Ptoï)aäa*n tionemr mortiferam fumere ,. vel panenr morti adjudicatus ? oblatunr recufare , fi ad mortenr veneni: vel famis fit condemnatus ? X TI, 3. 1,ad r. partenr quafiti.nega- tivé;. LIV, m; r. Reus ad mortenmr jufté- Ratio : Quiafraus & dolus (idem eft condemnatus , nom tenetur fugere € de:calumnia j habeng vinmendacii ,. ait: carcere , etiamr datá occafione 5. quod: S. D. quod' nunquam licitun eft.. etiam verunr eft , licét injufté fit con- ntt Em, T. Jufé condemnatus miniftris. demnatus , v: g. in odium fidïeri vel ob fi— j i " juftitierefiftere non poteft, bene tamen milem caufam., - €ondemmatus injuft&, — Ita. S, D... art, 4.. Ratio: 1. p.Quilibet licité fübit poenanm: dnc. A quam: meruit;. Declarat: lioc & probat;.dicensz Ali- J Ratio2. p patet immultis SS; Marty-—- uni"s—. dàmnatur ad. mortem dxu'plicitetï:a ribus;. Üno: nodo: jufl , &- fic non licet: con- m z. Licituam eff reo-etiam jufte ad: W demnato.fe defendere.. Licitum. enim: N [v qa» mortém: condemnato caccere fugere- . eft Judici: eum refitentenr impugnare;. É mmpencï*o vingula: & parietes;nec te- ! Underelinquitur; quód ex partee ] us fit- netur refatcire: damma: cuftodibus inde 02 . Bellum: injftum; Unde iadubitanter: illata; . I peccat, — Alio:modó: condemnatur aliquis: Ratio; Quia, lictt teneztur puBlic£- injuf, & tale judicium fimile eft vio-- ponam , dum ipfainfligitur, fubire, non: )nm ix: latvonuns , fecundüm. illud. E- j tamen tenetur expectane: ut. infligatur;,. » ? es Eæ u- 678 ZRACZATES IX. Éxamtn g. M ed potelt uti jure fuo ad tuendam vi- *:. $, Reo juftt ad mortem. damnate Md *am, necidullo jure vetatur, ut ante non licet impugnare vel corrümpere, h di&tum ad ;. Oppof. n. £:. & damna donis decipere, aut inducere Cuftodes, Ya non fequuntur per fe, feu ex intentione ut.ex conniventia finant eum Fugere. 1 Rei, fed adícribenda fünt ne gligcntiæ n Cuftodum. Non tamen peccat eis offerendo pecu- E j Sicut & fuga aliorum, fi nias aut dona , «t per ea fibi conciliet qui comitentur preter ejus intcmio- eorum benevolentiam , . quá reus deindg nem. utitur ad Fugam. $&.3. Non pec&at perfona privatareo Ratio 1. p.Quia reus coo cato Cuftodum. per aretgr pee- àd mortem damnato confülens fugam, vel dans inftruümenta quïbus* Catcerem Ratio 2.p. Quia tunc reus nihil ma- rumpat, peccat tamen minifter juftitie li petir, fed utitur jure füo ; Cullodum id faciens. Idem eft fi fit damnatus ad veró eft,'invigilarene à ree decipiantut. ttiremes, carcerem i 1 ecus fi ] perpetuum » Àn & quomedo reus poffit apud Cu- ád temporalem. : ftedes uti fienis, vel verbis &quivocis, Ratio 1.p. Licetconfülere alteri »quod quibus ipfi decipiuntur , patebitinfr de is licit& potc& facere, mendacio, & reftri&ionibus mentali- Ratio 2, p. Dans illa inftrumenta coo. us V peratur rei licitz, I;z. 6. Nec Judex licit? po'te('cx p;æcipc- Rarie. i. p. Miniftris juftitiz incum- re,ut reus morti adjudicatus potionem bit ex officio, tueri publicam | potefta- mórtiferam fümat , nec reus poteft Íci- tem. 1usfi enter eam fümere, nifi cogatur vel pet Ratie 4. p. Triremes & carcer perpe- violentiam phyficam,ut fi violenterei os wl $i a tuus ( fecus temporalis ) &quiparantur eriatur ; vel per moralem, ut fi ftrio '*r&.mj morti. Ergo. j a g dio aut gravifTimi tormenti commi- Sattet 2:. 4, Reum juvare þ'hyfxc*e ut vincu- natione ei mandetur, Md la vel carcerem frangat, non eft lici- Ratio : Quianullus homo poteft prz- b i tum, cipere alteri, ut dire&te fe occidat; bene M Ratie: Quia il la ruptio à juvantibus tamen indirecté aut peraccidens. jb ; intenderetur per fe, adeoque illicite, fed Rfp. 7. Juftt ad mortem famis dante AUj gt à reofolüm per accidens fe quitur ad a- natus poteft licité cibos oblatos fumere; AU on p &ionem, ad quam habet jüs Sicut cui-- utrüm autem polfit oblatos etiam te- r vis licet occidete cüm moderamine fü- fpuete & fame perire, videtur etiam hoc u) um injuftum invaforem etiam innocen.. licitt poffe. Pt J tem, v.g. amentem, ut ante dictum, ad Rario 1. p. Sumere poteft, quia fü- hgh( quod etiam alius licitá ei dat «onfilium Ü mendo utitur ,'urefüo » ficut fugiens; & arma; attamen non licet eum in hoc W Recufare poteít ,quia vitam pofitive ?iuvagc, «enfervare non teneture & poteft eam w;m noRn ii WKPUOH p 673 De vitis Faf apMim non-confervare pro Zelo juftitiz ,. quod [ &a ,.que non femper eff prohibita , nec nonef feoccidere direct. etiam in eo cafu pracepta, U? Éx quo intelliitur mens $. Thom. Vide fuprà Tract. 6. Exatn. $. n..66. w hicart.4 ad2.docentis, quodineoca. quas actiones reus poffit vel non poffit u fü non fumere panem eft occidere fe. in feipfum' exercere ad sortem fübeun- O dam.. Loquitur enim de occifione fui indire- "—— AB3HE 0314 APE UE 9210 - H9414E H93E 0 0908 0390 i M Wt . . EXAMEN VI- g-*injuftzia Teflis, , Thom.. Q. 7O. per 4, art, t de iajuflitia Ad'xfocpzzi Q, "T. per 4y art, À -U.ERO I. lem velcorporalem , velgra'vc damnunr Quid feniis de "CTefte? alicujus períonz , tunc enim propalare. LV. Refpondeo 1. exart, z, tenetur velteftifieando. vel. denuntian-- Si requiratur teftimonium ali- do , ait S, D. ibid, Quia nullum feere- cujus fübditi Authoritate Superioris fe- tum obligat contra benos mores , aut. eundüm ordinem juris, puta , in.manife- «ontra bonum comniune,. ftis, & in his, de quibus infamia pra- 3. Si quis crimen intellexit perxinjuu eeffit , tenetur obedire s fecus non, riam ,. v. g. aperiendo literas ,. alium ad. uv Ratio. et eadem ,. quäe in examine revelationem cogendo., præeedcnb'ï n. ,O. data e pro R. 1. ad 4 Si teftificatio. tua tibi aut tuis gra-- p viter fit damnofa , nifi crimen fit perni- [Cld- li i* "R.;fp, 2. Excipiuntur aliqui.cafus, in ciofum Keipublicz & non pofífit aliter d J quibus etiam juridict interrogatus te- impkdiïi'.. ftaci non poteft. $« Si alter. probabiliter non peccavit j i. Siíclat ex. COnFEHi'Q—ne',«. cigia tunc ob.ignorantiam aliamve caufam ,. ut f ]U nenícit ut homo , fed tanquam Dei Mi- reus profera occidit hominem. m £ nifter , & majus eft vinculum Sacramen-- Relp. 3. In tebus gravioribus requi- [s! quo.libet hominis pracepto, ait $ D.. ritur, & regulariter fufficit duorum vel. 14 Ad a. trium teftimonium ; S. D, art.2, ubi L m " 2. Si homo acceperit füb fide fecreti: id probat.ex Deut. 17.. In ore duorum vel: naturalis , nifi-(int talia,. quz pertinent ll trimm, teffiüm peribit qui imerficietur,. Vel,ut infrà, ffabir emne.verbum.. Á mfwgtionem. multitudinis fpiritua- S Edtiö?t ia ^ G TRACYTATYUS I. E xzzzm; 15, Ratío : uia-ex illis cum accufatore - u Refp. s. Falfam ?:.tc'l"fin*rom;um Tor- ]i abetur füfliciens nioralis certitudo, malc feu ex intentione datüm , eft pecca- t Dixi , regalariter , quiade teltamentis um mortale. i aliter ftatutum eï'cinjtz; . Sicutetiam ad Ratioz Quia eft grande' mendacium, uifra | condemnationemCardinalis Epifcori re- Idem patet ex pracepto Decalogi. t quirüntur 7-, teftes; Cardinalis Pres- 2 g fi juramento firmetur., eít fimul inju- Lon byteri 62. "Cardinalis Diaconi o Ad rium, H Lj condemnationem aliorum, ut Subdia- Nota ex $ .'Them—v. art, 4. ad , dicen. coporum.& inferiorum, f ent e€DU em, BO T : in teftimonio ferendo :non debet | 1 2 ^i Item in levioribus fufficit quandoque 1 homo procertoaflerere , -quafi fciensid unus teftis, ficut furripientes ex hortis 10 de quo certus non eft , fed dubium de- fructus , & caederites ligna in fylvis ye- d bet füb. dubio proferre , & id de quo H tinspuniuntur ex teftimonio cuftodis. certus eft pro certo afferere, Sic cum "m Refp. 4. Utduo teftes faciant plenam dcbita follicitudine recogitans; altimer probationem , requiritur ut fint omni It fe cetcumetle de eo .quodfälfumr&,noh | exceptione májores , feu ut propter de- PC*CCEM morta ] E | lts , iter hoc afferens, quianon 4 i t fe&umaliquéem non poffint excludi, feu dicitfalfam teftimonium per fe& exin- J non poffit contra eos excipi, DehocS. tentione;fed per accidenscontraid quod intendit. E fiim Thom. hicart.3.inc.ficait: | Teftimo-. Hzc ibi, : nium alicujus repellitur quandoque n EU Si tamen fit caufa alicujus damr ':la'pr(; propter culpam , ficut infideles &1n£a- m,w potfibiliillud reparare tenetür, It mes, item jlli qui publico crimine rei Quaeri etiam hic poteft ; anreusadin- II[DA funt, qui nec accufate poffünt. Quan- firmandum teftimonium falfi teftis pol- DIIZ' doque autem n*bsque culpa ; & hoc eft fit ejus occultum crimen prodere, - Sed vel ex' defe&u rationis , ficut patet in hoc videfüu I(//u, - pþgï Tra&, g. Exam. $.. 107. duj pueris, amentibus, & mulieribus: Vel D e R'. Mf ex affe&tu, ficut patet de inimicis,& per- QUZERO II. Innocens morti ad- Íonis conjun&dis, & domefticis: Vel Fatgj judicatus , f1 teftem, Judicem velaccu- !t etiam ex exteriori conditione , ficut funt Al fatorem vocet ad tribunal Déi , E,Pf'c' hi pauperes , fetvi , de quibus probabile Catne? --- ; " "ls eft ; quód de facili poftunt induciadte- .LVI. Refp. Si res fecundimfe gu "ii fiimonium fe Z rendum contra: Veritar;m. &etur , non peccat, fi pracise faciat ideo ï!dorfui(fa Hac ibi. ut füa innocentia patefiat, aut familia fit N Item debent eífe conteftes ; id eft, bl immunis ab infamia, teftari de eodem fa&o ; & jutati ; & j n Eft tamen hoc genus defenfionis peri- 'ï, quidem devifü , v. g. fi (it de bomicidio: culofüm , nec un * M.' Quj n Vel de auditu, fi.v . quam feré P*'g&icgn— Vi g. fit de blafphe- dum. BI mia£ de 'quib,us plura vide in au&ori- Hs, Ratio 1,p. Reus valde gravätüg licite Og appellat ad Tuperiorem judicem : Sed. talis m De vitims Juflitia appa/:?n?.f 68y talis ref;;c&u omnium eft Deus. . Ergo. Refp.3,. Advocatus (idem e& dealiis ldem patet exemplo diverforum San- juftitiz mini(tris, Procuratore , Solici- &orum. tatore , Referendario , &c. in caufis , Ratio 2.p, Tali fervori facil fe ad- miferabilium perfonarum ; pauperum , mi(cet aliqua vanz. gloriz , vinditz, viduarum, pupillorum , neceffitate pref- aut pertutbati animi nebula , impediens forum , &c, tenetur gratis przftate pa- lia vetitatis aut ju(titia irradiationem. trocinium , non. quidem femper , fed Etgo. quando in protnptu non eft modus eis |r aliter fubveniendi, Qzid ff quis injufté fcienter aliquem itacitet? . Declarat hoc S,D. hic art, 1. in c, ..... ! dicens : Dico : Peccat mottaliter, &427o : Quia * Cüm ptzftare pattocinium j alterius fama nocet. 3 caufz pauperum ad opus mifericordiz QUJERO III. De Advocato quid pertineat ; idem eft hic dicendum quod tefolvis ? fuprà de operibus mifericordiz dictum LVII. g. r. Advocatus fub peccato eft. . Nullus autem fufficit , omnibus mottali tenetut effe preditus füfficiente indigentibus miftricordiz opus impen- Ícientia, Quá etiam habitá fi ex ejus dere. Et ideo , ficut Auguftinus dicit , negligentia cliens [uccumbat, vel vincat cüm omnibus prodeffe non poffit , his quidem , (ed ob fuperfluas ab €o caufa- potiffimé confulendum ef£ , quiprolo- " tas dilationes patiatur aliquam ja&u- corum & temporum vel quarumlibet re- ram,peccat mortaliter , & tenetur ad rum opportunitatibus conftii&tiüs tibi reftitutionem. quafi quadam forte junguntur. Dicit: I. Pars patet ex dictis fuþrä "'Tradt.r, n. Izb Pro locorum opportunitatibus ; quia non tenttur homo per mundum quzte- Raito 2. p, eft , quia vett eft caufa re indigentes , quibus fübveniat , fcd ) damni, fufficit , 1 eis , qui fibi occurrunt, mi- x» 2, Sifitadvocat bs ex officio , abs- fericordiz opus impendat. — Addit : Et que mercede , tenetur ob negligentiam temporum ; quia non tenetur homo ex culpa lata non ex levi ( dequa fuprà futurz neceffitati alterius providere, ted J) Tradt.8, Exam.6. n, 124. & feqq. ) nifi fufficit , fi ptefenti neceffitati fuccurrat. officium illud qliæchrit, cüm alius di- Subdit: Vcl quatumlibet terum. Quia ligentior fuiffetadhibendus. — Si veto fit homo fibi conjun&dis quacunque ne- mercede condu&us , tenetur etiam ex * ceffitudine maximé debet curam impen- culpa levi, ! dere, Hazc S. D., fübdens , quód his Ratió patet loco citato , maximé pto conditionibus concurrentibus teneatur ptimo cafu, In 2. autem Advocatia Advocatus caufz pauperum patroci- d non folüm cedit in utilitat ? em litigantis; nium pra'ftare ; Ez ídez , ait , dicendum fed & Advocati. est de Medico quantitm ad curatiomem pauperum. Rrrr RA Jv A . — as 6t2 TRACTATUS IX, Examen 6. Refp. 4« Convenienter certz perío- ? Ratio: Quiaignorantia excufat, nam il nz fecundüm juta arcenter ab officio ad- ignoti nulla cupido, Sed de hoc vide [ vocandi, [ Declarat hoc S. D. att.2. in c.dicens; fuprà Tra&.3. Exam. 1. n,23, & PT [] qua ignorfantia & quando excufer, Abofficio advocandi quosdam prohiberi Item füprà deculpa Tra&t. 8. Exam, €. 0?0(!0 propter impotentiam , eó quód deficiunt z [ n. I24. fenfu velinterioti , ficut fariofi & im- Opposo contta 1. R. — Medicus non fet puberes ,. vel extetiori ficut furdi & Du peccat cutando infirmitatem defpera- muti : Aliospropter indecentiam , & tam , imó'/potiüs laudatur ejus peritia: ln tales dicit effs Monachos & Clericos te- Ergo idem e& de Advocato. li Ípe&tu judicii fzcularis 5 4/ios propter Sed N. confeq. Quia, ut ait $, D. ad [ dcfc&tum perfonz vel corporalem , ut patet de cecis ; vel fpiritualem , ut in- I. medicus fuícipiens in cuta infitmita-- tem defperatam , nulli facit injuriam, n fideles , & damnati de gravibus crimi- Advocatus autem füfcipiens caufamin- mlïqm Bibus, nec pto fe nec pro fibi conjun- n juftam, injuft& ledit eum, co. h ntra quem &is poffunt uti officioadvocati , necefi- patrocinium praftat, L tas tamen preferur hujusmodi inde- hij centiz. Quamvis enim laudabilis videatur i quantum ad' peritiam artis, tamen pece i -QUJEROIV. Quam caufam Ad- cat quantum ad injuftitiam voluntatis , u N vocatus poteft tueri ? j hui pua abutitur atte ad malam. LVII.. Ante Refponfionem vide di Refp. 3. Advocatus fi in principio: & füprà Tract, 2.Exam.3.Q. 13. quam fententiam advocatus falv ctediditcaufam ju&am efle , & poftea ír ä&). Y d eq-nfciemiä proceffu appareat , eam eile injuttam , poflit tueti, : V Refp. , Cum S. Th otn ! ;arl:.Qg'. in c. non debet eam prodere , ut fcilicetaliam pattem juvet , vel fecreta fuz caufz alte- Advocatus fcienter caufam injuftam de- ti parti revelet ; Poteft tamen & debet fendens graviter peccat , &tenetur ad caufam deferete , vel eumcujus caufam reftitutionem: damni quod altera pats agit , ad cedendum inducere , five ad incurrit , à fortiori hoc verum eft (i (er- viat utrique parti , uni viciffini contra componendum fine adveríarii damno. - ] fo alteram, quz eftiniquitas maxima. HazcS. Thom.att. 2. ad 2. ideft, fine &atio S. Thom. eft: Illicitumeft co- ptejudicio pattis jufte ;itiga-nds. Patet eperari ad malupw,. five coníulendo , (i- per fe, ve adjuvando, hve Refp. 4. Advocato defendendi cau- fentiendo. quaïitcrcugque con- V fam juftam licet prudenter occultare es» 4C g. 2. Siignoranter injuftam caufam quibus ptoceffüs ejus poffet impediti , | dcfendit , putanse(fe jutam , excu(atur- ;| d fecundàm modum quoi non autem lieet ei aliqua falfitate uti, lüm, gnerantia excu- ait S. Thom, ad 2, exempliicans hoc in fari poteft, ait S. D, :dee a bello E Tdm l milite vel duce exerciüs , euiin 1 P jufte - 635 De vitiis ju/lit:'æ eppofitas. ER xufto licet ex infidiis agere ca , qua face- fcendo de aliquotà parie eaufe, fiobii- u[*!,* gerit victoria? [ r debet ,. prudenter occultando , non Afíirmo. Hocenim gravitet cavetur, ul autem falfitatem. fraudulentet facien» n do : quia etiafn ho&ivEdcm fervare L. Si qui, Cod. d e poftulatione. D o ortet. Quodnam eft juftum pretium feufti- Sed quid fi Advocatus pto innocente endium Advocati? Dico: Efillud quod £rt laudabilis ii [cienter alleget falfas leges ? & tolerata locorum confuetudo. Dico , peccare eum folàm venialiter, T Jdem eft de teo & tefte. Quatihicpoteft, an liceat Advocato p Ratio , quia nulli facit injutiam. a&ccipere muner a2dico suxera ; de fti- pendio enim jufo laboris fui non ef dif- u Refp. $. Si utraque patsfit zque du- ficultas. Sed proportiona biliter ad hoc bia, poteft advocatus pro libitu tueri uam voluetits uti & probabilem, fial- Refpondetur ex dictis de judice in hoc Wi , teta fit robabiliors monito tamen priüs Tra&t. Exam. 4. n, 4f. &L 46- S. Tho. 1 cliente de dubictate vel minori probabi- Jaxta ordinem Quafionum ul litatefuz caufz. poffet bic agi de injuriis ve tborum , quz 'loco— citato, fiunt per contumeliam , dettactionem, Ratio hujus patet fuprà fufurrationem , derifionem , &c. . fed de j ubiplura dicta funt, nimirum de fenten- r tia Advocati : quz hic ferviunt. his fufficientet a&um eft fuprà Tra&. 8. 2 Exam. 5. n. 99. & feqq. S Peccatne graviter Advocatus paci- IN pO d » ',, 7 " a ( E SENRS EC BR a Q6 gobgeSgbech woegeteueh WOBROEU ERE u j ( yj yuth De fmwde * que f i2 Contrattu Empttfonis £€9 cven- ii ditiomis , de qua S. D. híc 9. 77. d;ldd h per A. art. n UAROI, Quid &quotuplex atlio quarundam per[onarum. inter. [e g eft Contractus ? quid emptio, utrinque obligationem pariens. ! g[wþ Q Ulpianus ab effe&u eum definic di- tium? quodnam juftum in ea pre- cens: Contrallus e$t. ultro citróó, obli- f H Wflr - Refpondeo 1. Contra&us &ri&é fum- gatio,caufatenim illam. — Ex quo patet, / Ti ! quód firplex promiffio & donatio ftri- ptuf elíentialiter definitur:, quód füt Rrre 2 &t ] ,n]'þ 5 d 684 TRACTATUS IX. . Examen 7 ét$ nonfint contra&us , fed folüm la- Neapolitanum , emat Ungatieum pro Il té in quantum contractus fumitur 'pro fuo ufa zque bonum, quemnonemi, . " conventione perfonarum obli gatiOnem fet fi (civiffet. pariente, faltem in una parte. Raátto 1. | lt p. Contta&us non fabfitit ht Reíp. 2. Contractus vatié dividitar : fine confenfi u ! 1. In Nominatum & Innominatum. fenfüs Sed errantis non eft con- [ ;cümnon confen tiatin hanc rem, li ANominatus lt , qui in jate fpeciali no- fed in aliam. Etgo, -2 iin mine gaudet , ut emptio , venditio , lo- : Katiío 2, p. Ertot citca catio, depofitum , cambium , commoda- qualitatem mSn z.-?!eg aufert confenfüm fubfta ntialem.- &h tum,Xc. Ethic vei ettcirca perfonas , ut fitin Matrimonio , & fic deeo hic non Nota tamen , quód in hoc fecundo WI)Sg cafu decepto competat actio , ütreduca- agimus ; Velcircates, ut fant mox no- n minati, p t contra&us ad zqualitatem juftipre- Àq Junominatus et , qui folüm üt, : habet generale nomen conventionis vel * -dbfo Exceptio etiam eft , ( qüalitas, citca ;1-:4incr. paci , & ef quadruplex , nimirum: quam error veríatut , fit Do,ut des , Facio, ut facias ; Do , ut fa- principalemo. 'le,l tivum contrahendi , ut fi dones alicui f 4145 5 CÓ faciout des. equum, quia omnino pitas eífe tuum b l D 2. Dividitur contractus in gratui- fratrem tum & onerofüm. Primus esi,qui ob- nulla. » qui fi non iig ; donatio ei ' 14 j 1 n ligationem parit folüm in uno pacifcen- te , ut promiffio etiam ftipulata , vel nu- Si veró des alicui clcemöfy nam, quia sf tüo judicio eft pius & (an &us , fi dein il dé acceptata , dandi vel faciendialiquid coguofcas , non effe talem, fübfiftitdo- Tt if in alterius gratiam fire reciproca obli- natio, quia fanctitas eft folüm fi gatione, Onzerofzs eft , qui parit obli- cundarius donantis, nxislrfe- ilrz fj n tht gationem in utroque pacifcente, Et hiceft contra&us ftricté , ut anté didum Refp. 4.. Emptio eft contra&tus, quo &kä]füe eit. " pacifcor dare pretium , nimirum pecu- niam prore. ; Eindpre(ä ] f Plutes funt divifiones cöntta&üs j Venditio eft contra&us » quo þacifcor quz videantur in Authotibus, Vide 3 'uij daterempto pretio. Juftitia hujus con- etiam fuprà Tra&t. 3. Exam. r. n. 1. & tra&us confiftit in hoc , ut fit « Ti u'g;( 18. an & qui contra&tus fint invalidi ra- qualitag | '-',m À Pof tione metüs, pretiiad rem, Proquo Quod autem concernit | Lr:ll u errorem , qui in contra&u Nota ex S, Thom. hic art, 2 ad ) poteft com- Valorem reietfe duplicem ; unum nata- :1 mitti , ut explicetur. Im I ] ralem, alterum ufualém (eu forenfem, "E Kefp. 3. Ettor citca fübftantiam rei [ n ab altero commilfus, v, g. vitrum emen- Primus confifit in natura feu effentiali ütcs, ! gradu rei , ficut res animata eft pretio- do pro gemmá , reddit contradum jute NT naturz irritum, — Secus, f folüm fit cir- lorinanimatá , homo brutó, &c. dehoc valote hic noneft fermo, . A4lter men- " J r ca quahïatem t fi emerevolens équüm [uracur ex utilitate & ufü hominum, i que p 685 De vitis ]ufz'tiæ eppofitas. | non facilà poffit habeti , vel cettis de i uotum neceffitati quó utilior eft res, i eoeftpretiofior. Hinc pretium rei ni- caufis confaltiüs judicetur non L ?dhibcn; da, hil eft aliud quàm valor vel potiüs men- J Refp. 8. Ex vatiis caufiscrefcunt & fura valoris rei. Et pretium juftum di- ltl citur quod merci commenfuratur. dectefcunt ptetia rerum, ii Refp. $. Pretium ufuale rei dividi po- Explico r. Ex mercium ratitate vel emptorum copia , feu mercium abun- teitin legitimum &in vulgare.. Primum h & lege vl publicá auctoritate taxatum, dantia vel inopia. 2. Ex laboribus & expeníis fa&is in & hoc confiftit in indivifibili , neclicet comparaïione rei. transgredi, v.g.fi pro modio tritici fit taxatus imperialis vel aureus. Vulgare 3. Ratione lucti ceffantis vel damni emergentis & periculifortis , proutet- U eit quod communi hominum z'(timatio- neintroducitur ; & hoc habet fuam la- iam fieri poteft in dilatione folutionis, de x titudinetn. Unde quo poftea. . Simercesfint fubhafate , vel ven- - Refp. 6. Pretium vulgarealiud eft in- fimum, feu pium , v. g. novendecim flo- dantut fub hafta plus offerenti. Faciunt huc verbaS. Thom.hic att. T. teni; Aliud medium ,feu moderatum, u tigo- in c, dicentis: Carizs vendere vel viliss v.g, vigintis Aliud fümmum fe roífum, v.g. viginti & unus. Et hec emere rem quam valeat ,est [ecundizm fe injuflum €9 illitum. omnia fant jufta pretia , & intta eorum laitudinem licet emete vcl vende:e , (i- Alio modopoffumus loqui deemptio- ve infimo , five medio five fummo , ne & vend:tione , lecundüm qxod pet accidens cedit in utilitatem unius & de- ii ultra fummum autem non licet quid ac- ciperc. trimentum alterius , puta cüm aliquis " Sitaliud exemplum : Juftum modii multüm indiget habete rem aliquam , & alius lzditut fiea cateat, Et intali cafü nim'f»;ï tritici pretium fit aureus , plus vel minus quadrante , tunc pretium pium eftau- juftam pretium erit, ut non folüm re« reus dimidius & quadrans; moderatum. fpiciaturad rem , quz veuditut , fed ad ofäi'- damnum quod. venditor ex venditione glhl!jllïü aureus; rigidum auteus & quadtaus. - &. 7. Poteít eiam admitti' pretium incurtit. 'Et fic licite potetit aliquid f atbitraium , & hoc velarbittio eorum vendiplüs , quàm valeat fecundüm fe , qui rerum venalium peritiam habent. , quamvis non vendatur plüs , quàm va- iil &t (i fint res. pretió per legem & com- leat habenti, Si veró aliquis multàm un? munem hominum zítimationem pofuö juvetut exre alterius , quamaccepit, ille &i catentes, v, g. rarz gemm« , antiqua veró , qui vendit, non damnificatur ca- m pi&urz, pteclaricanes, &c, Velarbitrio rendo reilla, non debet eam fuperven- h c[f PW dere;. Quia utilitas, quealteti accrefeit , p prudenti ipforum vendentium & emen- lt tium, fi (int viri timorati , inteiligentes, non eft es venditione , fed ex conditio- J nt Nullas autem debet ven- dolo eatentes ; & .vel aliorum aftimatio necementis, f Ritr 5 dere z ri TRACTATUS IX Examen 7. dete alteti quod non e&t fuum , licit ei emptione & venditione non fit a&du;liï dl TT poffit vendere damnum quod patitur ; tas juftitim. obfervata. Et tenetut ille, f ille tamen qui ex re alterius Rccepta qui plas habet , recompenfare ei quí h multàm juvatur, poteft ptopriá fponte damnificatus eft, íifit notabile dam- It aliquid vendenti fupererogare , quod atl pertinetad ejus honeftatem. num, Quodideo dico; quia juftum pre- tium rerum non eft punctualiter deter- Ex didtis colligi poteft , quotnodo lGo minatum , fed magis in quadam afti- excufentur, vel non excufentr pifo- matione confiftit; ita quód modica ad- lod res , dum vcl faciunt panes taxá mino- ditio vcl minutio non videtur tollere Tand tes , vel eos vendunt fupta taxam, Ubi equalitatem jiftitiz, " JP, PT tàmen Oppono contra hactenus dicta: Quod. jun NNota,quód non fifficiat , ut cafüs tan- eftomnibuscommune, videtur eífena- EC gat unum piftorem in patticulari , fed ut communitet omnes, turale, adcóque nec e(fe peccatum : Sed, " ) ficut S. Auguftinus refert. lib. 13. de ] dl QU.EROII. Quid fentis deca(u, in Trin, c. 3. didum cujusdam Mimi fuit lm quo quis lzdit vel lzdiwur ultra dimi- ab omnibus acceptum: Z/ vults eme- ] ] dium ? nihil enim communius ; quàm re C caré vendere.. Cui coníopat quod ';Ip j quod ementes & vendent dicitur Prov. 20, AMalum est , malum decipiant. es fe inviþem itim est,dicit omnts emptor, 8 citm recefferity | lii ] ais LX.y. Vetbis Angelici Do&orfs hic gloriatur. Eigo noneft peccatum cariüs | hjl att. 1. ad I. dicentis : Lex humana po- vendete, T pulo datut, in quo funt multi à virtute , Hoc folvit S. D. Bx'c att. T. ad 2. diQ Ydn, deficientes , nonautem datur folüm vir- cens,quód, ficutS. Auguftinus ibidem Qd tuofis. E ideo lex humana non potuit prohibere dicit , Mimus ille vel teipfam intuendo; . lii quidquid eft contra virtutem, velalios experiendo, vili velleemere, & fed ei fuff ! l'ülllflþau ftruunt hominum Cit , ut ptohibeat ea, qua de- caté vendere , omnibus id credidi: elfe f powy copvictum, alia veró commune, Sed quoniatn revcta vitium habeat quafi | 3:*?2 ] licita, non quia ea appro- eft, potet quisque adipifci hujusmodi j Ü bet , fed quia €a non punit, Sicergo juftitiam , qua huicrefiftat & vincat. Et habet quafi l; citum , paenam non indu- n cens , fi. ab ponitexemplum de quodam , qui modi- | rj Sque fraude venditor tem uam fuper vendat El cum pretíum de quodam libro proptet * ls aut emptor viliüs ignotantiam poftulanti juftam pretium emat , nifi fit nimiuse Xceffus »quiatunc dedit. !50«, Í Unde patet auód illudcommu- 1 ts etiam lex humapa cogitad reft ituendum: ne defiderium noneftnaturz.|, fed vitii. puta fi aliquis fit deceptus ultra dimi- dia'mg'u&i pretii quantitatem. Et ideco commune eft multis ,. quipetla- P k"gt'ls | Sed lex di- tam viam vitiorum incedunt, b vinanihil impunitum relinqui t,quod fit | lflldæpe virtuti contrarium : unde fec QU/ERO IIl Quomodo te (olvi; L undüm di- hos cafus ? uf , fiin Xdl&[s l vinam legem -illigitgm zeputat LXI, 1. Àn liceat .vcndeye cariüs ob dila- :] ü r [ De vitiis ]Mi:)æ appoftts. 687 L uem vendete merces pretio füummo dilatam folutionem , & emete viliàsob Mi folutionem anticipatam. ( cüm hoc fit juftum ) quas ftatim vendi- u diífet pretio mediocri velpio. ». An , qui Ícit pretium metcium 2.. Concuttentibus (& non alitet) his ] h mox effe minuendum , poffit eas vendere t- R duabus conditionibus. r. Si fit dubium, li fta tim pretio currente? j 3. Quidin fecundo cafu fentiendum an res tempore folutionis fit plus vel mi- nus valitura. : 2. Si venditorabte tempus 11' n - de Conáliatiis Principis , quorum confi- Wi (olutionis non erat rem venditurus , fed lio Princeps editurus eft decretum de fetvatutus , poffceam ob folutionis dila- j ] minuendo pretio, v. g. tritici vel vini, an donem vendi cariüs jafto pretio quod pf ante publicationem decreti poffiat H fuum tciticam vendere pretio currente? cuttit tempore conttactüs. Q ve conditiones fi de(int , eft ufura. Vel amicis promulgationem tevclare , ut — Ratio 1. p- Quia própter dubium e- fibi providcant? ventum inter emptorern & venditoretm ;ï - A 1. K. probabilius effe , quód liceat ) eft zqualitas, cüm uterque commodum intra limites jufti pretii , fed non extra. & incommodum poffit expe&tare , cà N Ratio 1. p.. Quia folvitur jufto pretio; quód decurfus tempotis Íoleat augete v. g. príenti pecunià res venditur pre- 4 tio infimo , vel mediocti , fi creditó ob vel minuere rerum pretia- 2. Pars patet ex ánte di&tis, ^ - folutionem dilatam vendam pretio fum- 3. Qui merces, v.g, vinum vel ftu« i^ mo, eft juftam pretium, Vel fi folutione mentum , cteditó vendit pretio indetere non anticipata res emitur pretio fummo minato , & ob dilatam folutionem ven- vel mediocri , poteft ob folutionem anti- it tototem- cipatam folvi pretioinfimo. dit ptetio fummo quo valcb pote ufque ad terminum folutionis vel Ratiío 2, p. Tum quia expectatio & anticipatio habent rationem mutui : Etz- pretio nunc indetertninato , & tempore hh folutionis intolerabile determinat & ex- go pro expe&tationis folutionis non licet torquet, committit ufuram , & reftituere ( accipete pluspecuniz , nec pro ejus anti» tenetut excelfum. cipatione plus metcis. Conf(equentia Ratio: Qaia proximo ipfert damnum LUA patet: quia aliàs erit ufura palliata em- prione & venditione. 'Tum etiam;quia contta juftitiam. ) 4. Siquis moraliter certó prefumat . fes przfens & fututa folüm differunt if tempore , finihil mutetur in fübftantia; tempore folutionis .pretium merciutm j tempusautem non eft vendibile. fore majus , quàm fit tempore contra- jié Ctüs, & merces fuas , quas fervaturus | Exceptio eft, nifi intetveniat damnum m emergens , lucrum ceffans, peticulum non etat ad tempus folutionis ; vendit d J pecuniá creditá & quidem nunc pretio amittendz pecuniz, expen(z , moleftiz, H , &c. indcterminato , cutre nte tamen tempo- y re folutionisz? iajulüti am committit & Ex di&is tefolvuntur hi cafus: t, Pe- teftituete tenetur. , cuniá ad tempus credità licitt poffe ali- Ratio: Wm E ao 688 TRACTATUS Iï Examen 7. Ratio : Quia vendens conftituit fe in | Si tmen exponeret, vel de pre—tia fubtra- Q tuto cum damno alterius. gell beret,abundantioris effet virtutis, qUA- Dixi, i certó prafamat, Sienimnon vzs ad boc uon videatur teueri ex l "] dubium, patet ex ratione ad Cafum 23. debito. " j - Ü datá , quid fentiendum. find Ratto : Quia vendit ju&ïor preti&,wä . Mortaliter peccare & ad reftitutio- Principe vel communi hominu M nem teneri eum , qui vinum , frumen- tnatione taxato., E ; m æ(ä- [f tum, & fimiliatemporemeflis fibi dan- LT. da nunc ob anticipatam | folutionem - Dixi ; quód nen peceet mætni juþi; Hiam , potet enim effe ca(us, quo peccet hia emit pretio quod fit minus infimo jufto contra charitatem , v. £. (i venditortem- quie quàm valebunt collecta , nifi excufetur pore deficientiz tritici fciret mox ad- ,'ntc,q ratione periculi , cui fort& merces fub- venturam ingentem ejus copiam , &u- Atitve funt.. ^M nus emptor ( quem de hoc pon monet ) Ratío : Quia in fimilibus mutaum magnam tritici quantitatem ab eo eme- d tegitur pallio vénditionis ,Íeu commimï- ret , ob quod isin paupettatem incideret, 'Xnd tur ufura palliata. k! peccátet contra charitatem , prefertim " H 6, /Eternz damnationis periculo ob- fitriticum potfet vender e pluribus. ! ii noxios effe , & propti& pauperum (àn- ! Exceptio eft , ni(i venditor ipfe triti- guifugas vocati eos , qui przcise ob dila- cum non vendendo in fimilem paupet- | SMquan* tam folutionem cariüs jufto pretio cur- tatem incideret ; Charitas enim bene L rente pauperibus vendunt frumenta ordinata incipit àíeipía , nec tenetut !d tempote, quo eft defe&us, v g. Pa(chz, quis cum tanto füuo damno con Ts g fulgrc vel Pentecoftes , quo Maldtum conftat ono altetius, t [ y. g. 10. Impetialibus, ut circa feftum S.Martini folvan 442.5.: Cofum. R. Teobabille n ] NGII /li!b( r libus, 5 t I2. vgl 14. Impetia- poffe eos ex hac fcientia plus ttitici ven- dere , quàm aliàs erant vendituri, multó fu:llus [ Ratro : Quia eft ufura, minis poffüntamicisrevelate. - &W:Abogj Katío 1. p. Confiliarii Principis ex il H " * LA 2, Cafum in Quaft. 3. propofi- vi officii & ex ja&itia cenentur aliorum I * d tum 2:. Probabilius cft ; quód venditor utilitati confülere,nec - r potfant officio fuo jtig, fciens futuram effe magnam mercium utiin damnum czterorum. D , eopiam , & exindepretium mercium, tl Ratio 2. p. Confiliatii non poffünt quas habet , minuendum ; eas tamen profpicere utilitati amicorum , revelan- N b pretio currente vendens non peccet con- do eisid quodex officio tenentur taceres tra juftitiam , nec teneatur ad reftitutio- j mem netn. ptafertim fi alii inde damnificentur, st Ità S. D. hicart. 5. ad 4.. dicens : Nota , hoc ipfum eíle dicendum de 2 ] I ng vendit rem [ecundzm prerium quod permutatione pecuniz in cafu, quo Prin- l&lm dmveuit , mon videtur contra juftitiam l hr ceps in confilio decrevit edere decretum [! BIT facere, fís quodfuturum e51,m0n expona; ; de minuerdo valotetnonctz, & B Pe QUA- - De vitii Juflitie 0pþp/it£s. - 689 UZRO IV, Venditio redditur- materialitcr , nec ejus operatio eft inju- J j ne illicita ob vitium rei vendite , & in fta , ut ex fuprà dictis patet ; tenetur t tamen, cüm ad ejus notitiam pervene- j fpecie licetne in contraótu uti auro Al- tit, damnum recompenfare emptori. chymico ? Item vitium tei cfne mani- fe&andum emptori? Et , quod di&um eft de venditore , H etiam intelligendum eít ex parte em- Jb LXIIL. Ke fp. 1, Ex S. Thom. art. z.in C. dicente : Czrcarem qua venditur , tri- ptoris. Contingit enim. quandoque ; venditorem credere rem fuam eífe mi- Itj lex defetlus confiderari potest. : Unu ? nüspretiofam quantim ad fpeciem , fic- i l uidem fecundüm Ípeciem rei. Et hunc ut fi aliquis vendat aurum loco auri- li quidem defe&tum fi venditor cognofcat "n in re , quatn vendit, ftaudem commit- chalci, emptor , fiid cognofcat , injuft& . tit in venditione, unde venditio illicita , & i emit, & ad reftitutionem tenetur tedditur, Ethocet quod diciturcon- eadem eft ratio de defe&u qualitatis & : : tra quosdam Ifaiz 1. Argentum tuum quantitatïs. ver(um eít in fcoriam, vinum tuum mix- De auro alchymico eft dubitandum, Hf tumef aquà, — Quod enim permixtum quia fervit ad ufushumanos , utiautum Ü eft, patitur defe&um , quantüm ad fpe- naturale, v. g. ad fabricanda vaía, &c. Sed clem. — Alims autem defetius eft fecun- düm quantitatem , que per menfuram Refp. 2. ex S.D ad 1.dicente: Aurum " W cognoícitur, — Et ideo fi quis fcienter & argentum non folüm cara funt. pro- utatut deficienti menfura in vendendo , pter ulitatem vaforum , quz ex eis fa- M fraudem committit , & eft illicita vendi- bricantur ,aut aliorum hujusmodi, fed tio, Unde dicitur Deuteronomii 25. etiam propter digmitatem & putitatem Non habebis in facculo divería pondera fübftantiz ipforum. Et ideo fiaurum majus & minus , nec erit in domo tua vel argentum ab alchymicis fadtum ve- modius major & minor. Et poftea fub- ram fpeciem non habeat auri & argenti "d ditur: Abominatut enim Dominus eum veti , eft fraudulenta & injufta vendi- 1 quifacit hec , & averfatur omnem in- tio: przfertim cüm fintaliquz utilita- d tes auti. & argenti veri, fecundüm na- juftiiam, — Zerzius defettus eft ex patte yil qualitatis , puta fi aliquod animal infir- turalem operationem ipforum ; quz noa ybi mum vendat quafi fanum, Qaod fi quis conveniuntauto per alchymiam fophi- fcienter fecerit , fraudem committit in flicato, Sicut quod habet proptieta- m venditione . , unde eft illicita venditio. temlatificandi, &contra quasdam in- Id Et in omnibus talibus non folüm aliquis firmitates medicinaliter juvat. Frequen- " geccat , injuftam venditionem faciendo, tiüis etiam poteft poni in operatione, & Si (o fed etiam ad reftitutionem tenetut. diutiüs in fua puritate permanet aurum j Si Vetó eo ignorante aliquis pradictorum verum quàm aurum fophifticatum, " defe&um in re vendita fuerit , venditor autem per alchymiam fieret autum ve- Tufr n ii & Woaag i2 on effetillicitum , ipfam pro veto quidem Mopeonst ; quia facitinjuküm Yeüge- Sf(f Q[jä ss $ 695 TRACTATUS IX. Exanitu 7. vendete , quia nihil prohibet attem uti vel (ut ait ad 2.) exterrerentur empto- aliquibus naturalibus caufis ad produ- tes ab emendo , dum ignorarent alias f! cendum naturales & veros effectus: (ic- ! tt] conditiones rei , fecundüm quas eft bo- ut Auguft.dicitin 3.de Trinit. de his que na & utilis.. Ergo venditor tacendo m arte demonum fiunt, - potf sat eft confulere füz indemnitati,. Not, ex folutione ad 2, ubi Angeli- fs anit LXIV. Ex di&is refolvuntut Ca ETO cus Do&torait : Menfíutas rerum vena- fequentes : lium neceffe eft in diverfis locis eífe di- 1. Ratione defeclüs licet rcm"e,mere u m verías , propter diveritatem copie & vilius , quàm ex taxatione Legis , vel inopiz terum : quia, ubi res magis abun- communi hom - upa dant , confueverunt effe majores menfü- leat, ïnum aítimatione va- é( rz. Inunoquoquetamen loco ad Recto- Ratto TY * Quialex & coni'uetildo tà« tes Civitatis pertinet determinare qua xantin bona & fana difpofitione. i fint juftz meníurz rerum venalium , leon, 2, Vendens vinum vel ttiticum , penfatis conditionibus locorum & re- Q quod fcit, ex difpofitione quam habet nm(« rum. Etideohas men(uras publicá au- ad cortuptionem , non diu in fuaboni- thoritate vel con(uetudine inflitutas tate permanfuram , tenetur de hoc em- ] D pratetire non ['cet. torem infotmate , (i probabiliter putet, J m LXIII. Refp. 2. Vitium feudefectum jung. W vel faltem dübitet, quod emat illad ad ,!i oecultufn tenetur venditor emptori de- confetvandum. Quia fic eftcaufadam- it p tegere; fecus, eft illicita & dolofa ven- nt p Si veró fciat. , ftatim eífe confu- ditio, & tenetur ad damni compenfatio- mendum, poteft tacere , càm ad alios 4 nem, $.D,art. 3. in.c Yndf ufus habeat valorem ( utfuppono ) Katio : Quia in re gravi ptoximum zqué ac (i haberet difpofitiones confer« D decipit. vantes , adeó que juíto currente prctiq | M p Refp. 4. Si vitium fit manifetum , & vendi poteft, 4 Atiofhny facift poffit deprehendi,puta, cüm equus 3. Qui jufto pretio vendit vinum Mml l eft monoculus; velcüm ufüus rci , etfi Mofellanum pro Rhenano , quod alius fl non competat venditori , poteft tamen non emeret fi fciret, non quidem tene- (UN «lz conveniens aliis , & fi ipfe propter tur ad reftitutionem , quia non damni-. j F"hft nl i hoc vitium fübtrahat quantum oportet ficat peccat t amen quia mentitur verbo | 'ä,v.g.inü depretio , non tenetur venditor Inapi- & facto. , $ fcfhre. Ita S. D. ibideminc. * "m 4. In cafu quo hofpes pgtïgfinäntï n Katio: "um quia emptor (ibi debet us vendit vinum aquá mixtum , pre- | V' &'o imputare , (j man:fcftum defe&um non tió puri vini, committit injuftitiam , & , tiäæ,(m&m obfervet. Tum quia , (i venditor reve. tenetüt teftituere , ut patet; fecus, fiftt- 4 Ms latet , fort& emptor de pretio fubtrahe. vetzquitatem 3 qu prctiifsnknirum minuendo Al fl 1&t plqs ( utait$, D.) quàm oporteat; "Rs ?ren'um. o$ Idelþ ! Mp'zu s : p . De vina Juftitie oppofrtis. 69Y tüm; | mittentis , vel metcedem habeat pto la- Qul $. Idemeft fivino ( idem eftde alia bore, tenetur domino tradere exceífum materia) nobiliori fuiffet admixtum a ! Vel fi quis vinum cum pretio taxato, vinum long$ vilius. vile arte feu. indufttià perduxiffet ad ge- Ratio: Namistaxando þretium .VO« luit quidem , ne infra defcendatur ; non u'umü netofitatem vini hifpanici , & hujus pre- tió vendetet. Vel fi muftum ex pyris tamen prohibuit , ne füpra afcendatuf, Item mercede conducto & famulo datut expteffum pro vero vino vendat. Et ol tes vendenda in utilitatem domíni me- d certà oppofita fententia multis fraudi- bus pandit viam, liori modo quo poteft, ju(to tamen. Qu Kefp, 3. $i Commiffatius non (it fa- 6. Qui triticum ponit locó humido, mulus,necmercedecondu&tus , poteft T ut fic turgeícens plures impleat mo- exceffum illamretinere , modó fit intta dios , peccat ,. & tenetur re(arcire r damnum, | fphzram jutti pretii. d Ratio : Tum quia eft fru&us pro- 7. Qui triticum jam purgatum ite- u ( priz induftriz , que elt pe rum miícet paleis , illudque vendit eo 1cuniä zítimas bilis, . pretio ju(to , quo triticum ex atea colle- Tum etiam, quia committens labo- &um cum mixtione palearum, non pec- tem non folvens, & fciens quód gratis cat. Purgatum manens tale cariüs ven- facete non teneatur , cenfetur in hoc dete poteit , attamen intra limites jufti i confentite- xretii« 37*3 1 9. Siocculte fcias, tuum debitorem Refp. 4. QuandoSattotes pro iis, qui- bus veítes conficient , emunt materiam, non effe folvendo , injuft? agis , f1aliis id WT neícientibus debitum illud vendas ordi- quam mercatotes dicunt fe iis minoris H a .patió pretió , quia non revelas vitium vendere, quàm aliis, velquia funt eo* uf M intriníecum crediti, Idem eft , (i aliis tum Parochiani , ( ut folet dici) fre- fuadeas, utei mutuent pecunias, utut quenter ab eisementes, velquia hac fa- nl tione volunteos ad officinas fuas allice- indefolvariss Quia eft dolus. 0 UAROY. Is, cuicommiffum eft, re, communitet non poffunt partem pre- tii (ibi remiffam tetinere, u uthoc velillud vendat determinato pre- TL L Y N Ratio : Quia Mercatores communi- tio , v.,,.g.infimo vel moderato , vendit Hl "Ü autem fummo feu rigoxofo »pote£ne ex- tet non fcrió , fed vel jocosé vel fal s di- cellum fibi retinere? cunt fe minoris vendere , vel pattem re- " LXV, x, I. $i dominus , qui com- mittere, ut eos ad fealliciant , & oppoft- j mifit, confentiat , ut retinear, poteft. ta fententia eft periculis plena , & palliat B: Sartorum]furta, j n Ratio patet ex fe, o con[ïare:,illos Metca- [ j Exceptio cft fiexce flus eifet ndiabins Refp.5.Sicert tores verum dicere , polfent fort em il« " d & dominus non intellexiffet prftium tel, - J, lam , dummodo aliàs fideliter agant , re- tinere , uti & fi eam computent ratio- / Refp, 2, Si vendens fit fam uïus com. Síff z ne ia 692. szACTA—TUS Ix. Exaäxm ». ne perditi temporis aut lucti ceffan- " aitad 2.) ultimum finem conftituit, l tis. a eft peccatum. Ergo. M Katio : Quia tunc nemini fit injuria, ». 1.ExS. D.ibid, Nihilprohibe [ QU ER O VI. Res empta cui pe- luerum otdinari ad finem neceffirium D fit? vel honeftum ', & fic n egoq'atio liciq: f i B. 1, Si pkoPc traditionem pereat, pe- teddetur. [2 ritemptoti. * Declarat hoc S.Thom. ci'itens :Sicat tl Ratio: Res petrit fuo domino . Sed . cüm aliquis lucrum moderatam , quod ii tuncemptor et dominusrei. Ergo. negotiando quaztit , ordinat ad domáüs altn Refp.2. S * & fitres dete i ægïca& ante traditionem, fuz fuftentationem , vel etiam ad fub- Yend Hiesése, v. 9. hocdolium vi- veniendum indigentibus ; vel cüm ali- fttend ; ni, hec domus, vel ager , &c., etiam pe- quis negotiationi intendit propter publi- qmano.* rit emptoti, cam utilitatem , ne fcilicet res neceffatiz Ratío: Qui fentitcommodum, fenti- m ad vitam patrie de(int , & luctum expe- (Gtri re debet & onus : Sed tunc commodum tit , non quafi finem, fed quafi flipen- ] Weu feu fructus teiaccrefcitemptori, — Ergo diutn laboris. Hzc ibi. & perit illi. | ( EtinSed Contra $. D, ex $, Aug, ait : I Erceptio eft , f1 alitet fitconventum, vel pereat culpá venditoris , vel venditor Negotiator avidus acquirendi pro dam- B no blafphemat, pro pretiis rerum men- ob nondum folutum pretium fru&tus ] Wt fibi refervaverit. titur & pejetat : Sed hac vitiahominis ! Mf fünt, non attis, quz Íine his vitiis agi Refp. . 3. Si resfit indefcrminata 4«. , poteft : Ergo negotiari non eft illicitum, I) ) . ex cumulotriticiduo maldra , exgre- $ D R& 3. Pet varios Canones & per Trid, Rf/þ boum tres boves , &c, , perit venditori Seff. 232. cap. r. Negotiatio Reli aj ante traditionem. gidüs & Clericis eft prohibita. Hüxfgm, | Ratio : Quia (imilia venduntur folüm Ratto patet ex S.D. art.4.ad 7, dicen- fub conditione fi tradantur, HiPW[t te : Clerici non folüm debent abftinere AW i " QUAERO VII. Negotiatio feü met« ab hisquz fünt fecundüm (emala , fed catura ac monopolia funtne licita , etiati t':.'»fä!qug " etiam ab his , quz habent fpeciem mali, Clericis? lj Qiiod quidem in negotiatione contir- "i LXVI. & 1. Juxta S. Thom. att. 4. git, tum proptethoc , quàd eftordinata '*in c. Negotatio proprié. eft commuta- D adlucrum terrenum , cu jus Clerici de« tio rerum ad denarios ve] econtra , non Vi 'ob neceffaria vite , íed pracise ob lu- benit effe contemptotes: tum etiam pro- Mu pter frequentia negotiatorum vitia , quia crum quzrendum , & hoc cuc E uandam habet. pitudipem dificulter exuitur negotiatorà peccatis 1 Mu abiorum , ut dicitur Ecclef, 26.. j Ratio S. D. efl : Quia d*efcrvitkcupi- mhon» Eft & aliacaufa, quia negotíatio ni- ditati lucri , quz terminum neftit, fed T MM mis implicat (zcularibus curis , & pet iïi infinitum tepdit. Imó in lacro (ut Un- confequens à -lþi:itualx'bus retrahit. de P EE - De vitil Juffisia oppofetis. &ga "T «d Timoth, 2. les merces in copia adducere ; Vel fi a& Apoft;lus dicit 2. Nemo militans Deo , implicatfe nego- quis propriis famptibus & induftri tem iv tiis fzculatibus. comparavit , qua de caufa Typographo j U à Principe datur privilegium , utipfe fo- Subdit S. D. Q«4 tamen Clericrs l- eeat uti illà commutationis [lecie qua lus fuis fuzsptibus libros impreffos dcin: erdinatur ad ueceffitatem vita , emendo ceps imprimat & vendat, n velvendendo,v.g. emendo pecora, ut ea 2. Dum plures negctíatores inter fe )u" füis paícuis impinguata revendant , vel conveniunt de coémendis omnpibus met- cibus alicujus generis , ut omnes ab eis e- alendo gregem, ut foxtus , lac , lanam l "i U vendant , vel fru&tibus maturis agrum mereteneantur, Vel quandoimped' unt, ne fimilesaliunde ab aliis adferantur. emendo, quos fructus poftea revendunt; 3. Quandoconfpirantin pretium, ut uia non eft propriä negotiator , qui tan- tüm vendit fui gregis aut agri fructus. nullus minoris vendat. Hocnotato Caterlim agros vel aliena przdia con- x. f. Probabiliuseft, Monopolia per ducere,ut eorum fru&tus vendant,fpecia- Principis authoritatem pro bono com- liter Clericis & R eligiofis eft inhibitum, muniregulata, cfle licita , quando ni- Causá 21.Quzft.5, Cap. 1. & 3. . mirum venditores confpirant in pre« n Not. Ut Clericus vel Religiofus dica- tium quod non eft fupra legale. nec fupra n i tur negotiatot, & mortaliter peccet, non vulgare fummum : fi autem eft fupra il- fufficit unus aunt alter negotiationis lud , peccant contta juftitiam , & tenen- a&tus , (ed requiritut utaffidue & ex pto- tur ad reftitutionem. Ratto felfo negotiationem exerccat, Pretia rerum non pendent ex libidine mercatorum , fed velex Su- j Refp. 4. Clericos negotiati per alios fcandalquidcm inagno poteft effe ob- perioris taxatione , vel ex communi zfti- W noxium, íi tamen eo careat ( quod vix matione , facta absque dolo & confpira- fieri poteít) non eft illicitum. tione ( fpe&atà copià & raritate merci- ! [* - Ratio : Quia non eft interdi&um , um) ementium vendentium, &c. Ergo. iü &f ceifantque in eomotiva prohibitionis. Quid ff ipfi emptores confpirent , aut . De Monopolio Nota tunc illud pro- [o: aliosrogert, ne quidquam jufto pretio pritelle , cüm unus ve! pauci confpitant emant fed minortis. " ( Dico qup & faciunt, ut ipfi (olicertum genus mer- : Faciunt injutiam venditosi- ul bus. i Vi cium veudant eo pretio , quo ipüs libue- tit. Et fitttibus modis : Ratío : Qaiailli habent jus ad pretium u 1. Ex Principis vel Reipublic au- majus, nimirum juftam , faltem infi- thoritate aut privilegio , ex rationabili mum ; tenenturqae re(tituere. um eaufa probono communi ,v. g. in Cafu, Plura hic dici poffent , fed |4] , patebuþtþ quo ob nimias expenfas nemo vellet ta- fcquenti Examine, :nymüü , a"lia& S(ff 3 EX A. if J [] — d 694 TRACTATUS IX. Examen $- : gzlffm nj $384508 x CS SxICS GN cS Gu a axIS Til [5 Ub URU VOBRUSSUERURSRUERKINRUERQEREND — : vimut Lj &t EXAMEN VII.- TT De Pecc&to Ufime in mutuis, eim | poül"(al | Diii, De quo $. D. bíc 9. 78. per. 4. art. ! tl 1 UZRO I, Quid ef mutuum? t2 hujus contradtüs exig usf quid & quotuplex cft ufura , ac tenditur. N it, nec'aliud in; j t 9. uantum peccatum ? Palliatum eft , quando verbaüg'nifï; tris .LXVII. Refpondeo 1. Mutuum eft cant alium contractum , fed mens con- ;n. 14 Vi contra&us, in quo alteri traditur res ipfo trahentium five veta five prfumpta i a ufu confumptbilís cum translatione do- tendit contra&tum mutui; quíaliocon- ET minii , ut eandem teddat , nonnumero, tra&u palliatur feu tegitur , ut fi quis t "fed fpecie vel valore. emat minoris jufto pretio ob folutionem ] hütd Explico: Per ly cwm translatione do- EW anticipatam , aut vendat adterminum, minii mutuum differt à locato, cornoda- quo ob folutionem dilatam tesvenditut. Wa to,& depofito. Per ly reffztuendi differcà cariüs jufto pretio , eft mutuum palli "7 [7) ?,c donatione, emptione, & venditione. tum, & ufura. ,ï lt ] Dixi, uf» confumptibilis , pet quod ^ 9. 3. Ufuta definitur,quó ä fit co&trzï | ii diffettà commodato., Pro quo us mutui , inquo cx ftridta obligatione. [ ltUt . Nota , resalias effe uno actu. non feu ex juftitia aliquid temporale, & pretio L coníumptibiles , fed permanentes , ut zltimabile pracisé feu principaliter ex vi E7 pratum,domus,gladius, equus, &c.. alias & caufa mutui capitur ultra fortem , id Ug S]cm vei ufu confumptibiles , feu pereuntes, €ft, ultra Summam Capitalem. | Pfngy ] v. g. vinum, panis, oleum , frumentum, Nota ,quód ufura interdum accipia 44l imó & pecunia, licet enim pecunia in 9Q tur pro ipfo quaftu feu lucro ufurario, ij , ID mutuo non pereatinfe, & quoad enti- principaliter & immediaté ex mutuo 8 U tatem , perit tamen exponenti , cüm is proveniente , ultra forcem recepto» amittat dominiurm ejus. E t ^ Refp.4. Ufura cft duplex. Una realis, EU ! .&& 2. Mutuumet duplex , nirnirum alteramentalis, Primaeft, in qua dää-a verum & palliatum. Tib obligatio explicité velimplicicé deduci- ] rUO 4 Explico: Mutuum verum eít ,'.quan- tur in pactum ; fi explicité , vocatur ulu- m do tes vcrþ gtatis muf:uatur, prout natu- ra realis explicita j liæplicitä , VOCZSH[ u palliag ;: : N 695 be Ufura. alliata , ut dictutm eft ante Refponfio- Ratío2, Que eft S. Do&oris hicart. 1.in c, & quodl. 3. att. 19. Contra jus nem 3. Ufura mentalis e& , dum quis ^i . mutuat alteri cá tmente , ut aliquid ultra naturale cft , petere duplex pretium pro una & eadem ze , aut petere pretium pto N , fortem ex juftitia reddendum expectet vi mutui, : re que non cít : Sed hoc fit perufuram. &. 3. Defideeft , quód ufura pröpriä Ergo. Maj. patet: quia fic toltitaring- qualitas, quam natura rei poftulat; plus di&a (it peccatum, Patet ex illo Luc. 6; Mutunm date , nibil inde [herantes , puta enim recipitur , quàm fait datum. Min. ex vi mutui. veró probatur: Kecipiens ufuras veleas Quomodo ex alio capite poffit aliquid accipi , patebit ex dicendis, recipit pro pecunia quam mutuavit , V€ Dixi , ufura proprie di£la; quia in- pro ufu ejus« $i pro pecunia , Ergo terdum accipitur methaphoricé pro fu- recipit duplex pretium pro una re ; u- perexcreícentia bonorum fpiritualium ; num , recipiendo fortem feu Summam p Capitalem, quz ei ex equo tefunditurs quam etiam Deusà nobis exigit , volens ut in iis (ernpet proficiamus, ut ait S. D, alterum . per ufuram quam accipit ultra i :-*, fortem. — Si veró ufuras accipit pro ufü bic art. 1.ad t. explicansillud Luc. 19. Ego veniens.cum ufuris exegffem illam, pecuniz ,accipit pretium pro re qui non. e, Quodprobo.: In rcbus ufü con- nimirum pecaniam mutuatam , ideft, dona gratiz. — Item in S. Scriptura ufü- fumptibilibus ufüs earum non poteft ra intecdumaccipitur pro mutuo , unde z(timati feorfim à reipfa , ut etiam do- cuimus füprà T ract, 8. Exam. 2.n. 21. dumDeut.28. Judzis in przmium fet- Vs vatz legis promittitur , faaerabzs genti- in R. ad Oppof. 3. ubi vides uti & om- Jpe" nia quz ibi dicta funt de diftin&tioné bus multis C$ ipfe À uullo foenus accipies, n idem eft, ac mutuabis; nam proinicti- dominii & usüsintalibus, nam ridicu- a tut ibi Judzis abundantia divitiatum , ut lum & injuftum effet , triticum & ufum qüü i aliis mutuare poffint ; ut explicat Ang. tritici vel panis diverío eftimare pretio, i j Do&. hicad 2, Sub[umo : Sed pecunia computatur in- iOl ter res ufü confumptibiles in fenfu ant& Item interdum accipitur pro fpoliis vel ,nwüïw - utilitace. Sicut dum S. Ambrofias dicit: explicato. - Ergo. ulm [ Confirmo: Nummus ex . natuta fua "db illo ufaram accipes eui meritó nocere u defideras,loquens de bonis quz auferun- eft (terilis, nam, ut ait Arift, r. Dolit. c. 7. L j i tur à fubjugatis per bellum juftum. ANon estiuffiutus , ut pariat nummuts qud fed. ut commutetur cum mercibus natu- Refp. 6, Ufura cf etiam jarenaturz T ptohibita, & reftituenda, ralibus. Ergo, g (j Ratis 1. Quia juti naturz repugnat, Refp. 7. Ufura eft peccatum tnortale Ü J l petcipere luctum ex re non fua, resenim ex genere füo,in individuo tamen po- T L l"L fru&ificat fuo domino: Sedres mutuata teft cífe veniale ex parvitate mnateriz , ve defe&a libertatis, In j non manct mutuantis , fed tranfit in do- 1[51"0 A miniummutuatari Ergo, 7 i i Pais P w u TRAC&'ATUS IX. Examen g. 696 i, Pars patetex di&tispro R. 6. 8. Qui retento. fibi dominio alteri 2. Pars patet ex patitate de furto , fu- concedit ufum pecunia folüm ad often- [ f prà Tra& 9. Exam. 2, n. 3 1. R. 5. Quia tationem , poteft aliquid exigere ultta ufura eftfartum , & prohibeturillo De- fortem. - Ergo & à fortiori , (i cum ufü p calogi, Non furtum facies. dominium transferat , ut fit in mutuo, i Ex quo fequitur, quód etiam minima ^Ad 1. R, Faenetati ab extraneis non ; g ufura ( ficut furtum fuiffe Judzis conceffum tanquam lici- : gltpfO' tem veniale. ) fit peccatum fal- m tum , fed permiffum ad-majus malum * Obppouo 1. contra Refp, 6. Deut. 23. vitandum , ne ícilicetà JudzisDeum lil Id Judais fuit quidem prohibitamaccipe- colentibus ufüras acciperent propter avaritiam , cui dediti erant, ut habetut Al re ufuras à fuis fratribus, ideft Judzis, fuit tamen illis conceffum eas accipere l(aiz $6. ItaS.D.att. 1.ad 2, — Uti fü- "lätodara ab alienisfeu extraneis , nimicum Genti- Tnenin pra diximus de Lupanaribus. libus. Ergo. "Ad ». eodem modo R. - Unde $. D, ^ lm 2. Leges Civiles ( ut in Jure videre ibidem ad 3. ait : Leges humanz dimit- n ; [ n eft) conceduntufutas, Ergo, tunt aliqua peccata impunita propter h 'zur pj 3. Illud Lucz 6.. Mutuum date , »i- conditiones hominum imperfedtorum, b r df bil inde fperantes , folàm continet confi- in quibus multz utilitates impediren- lium, nonprzceptum, Ergo. tur , fi omnia peccata diftridt prohibe- äl C.m .4. Pro eo , quod quis non tenetur rentur poenis adhibitis, Etideo u(uras tsl facere, poteft accipere pretium : Sed ho- lex humana conceffit , nonqua(i tti- E monoh tenetur dare mutuum , faltem in mans easeífe fecundüm juftitiam , fed ne 4 m quoviscafu. Ergo, impedirentur utilitates multorum, Hac 4h £. Pto vafis argenteis alteri commo- ibi. v ^ fef, datislicet accipere pretium, Ergo & pro -4d 3. ait S. D. ibidem ad .1..1 Dare j n rzp ! tngbi J argento monetato, Prob. confeq. quia mautu,m mou [emper tenetur bomo;G$ ideo funt ejusdem rationis & fpeciei, quantzm, ad boc ponitur. inter confilias um 6. Quivislicit&poteftaccipere , quod fed quod bomo lucrum de muruo nm Wi alter voluntatié ci dat, quia fcienti & vo - quarat , boc cadit fub vatione pracepti: . A if r lenti non fit injuria : Sed mutuatarius id ett , licéc homo non teneatur mutua- uä M m( 1 yo]untariä dat ultra fortem. Ergo. te , fuppcíito tamen quód mutuet, tene- I b 7. Obligatio carendi re mutuatá feu turératis mutuare , ficut etfi non teneat 1 .nfg 0 eanon repetendi intra certum tempus , modó orate , fuppofito tamen quó uj IT eft pretioacftimabilis ; Idem ett de ufu rei orem,teneor devoté oraref q favam mutuatz, Ergo pto iis poteft accipi pre- -Ad 4. dift. maj. Poteft , &c. recipien Wllnlqg tium. Prob.ant. Obligatio mutuandi ex Nl dozqualem fortem, C. maj.; ultraor F Oidy officio cft pretio zftimabilis, & pretium tem, N. maj. Explicatio patetin S. Do* xä, I'ltg Xat ! pioca licit& accipitur. Etgo etiam ob- &ore ibidem ad s.dicente: Quód il Omumo - 2[ ligatio ca;endi tead cettumtempus, qui mutuate non tenetur, tecompenia li uo- P s D AU/itrxa. 69 fs i tlonem poteft accipere ejus, quod fecit, QUZER OTI. Nihil ergo licet ac- " fed nonamplius debet exigere. Recom- cipere ultraSortem ? nec ullo titulo pro [ peníatur autem fibi fecundüm qualita- ecunia feu retnutuata ? u tem juftitiz , íi tantum ei reddatut, LXVIIL Ante Refponfionem Nota quantum mutuavit, Unde fi amplius exi- ex $. Thom, art, 2 in c. , omneillud pro 4 gatproufüfru&urei, quz alium ufum pecunid haberi , cujus pretium poteft quu 1 non habet, nifi confumptionem fubfan- gt pecuniá menfurari. Quicunqueergo tale tiz, exigit pretium ejus quod non eft , & quid ex pa&o tacito vel expreffo.pro re lj itaeft injufta exadtio. mutuata ex vimutuiacceperit. , peccat 1j '-f' -Ad g. negatur conf. ula res com- contra juftitiam , ut anté didtum. Hoc l s modata ipfo ufu nonconfumitur , & notato " manecin dominio commodantis, fecus Refp. 1. Recompenfationem,quz pe- e(tinmutuos res autem fru&tificat fuo cunià non menfuratur , licet pro mutuo [ " domino. Ad prob, neg. confeq. — Quia exigere, puta , benevolentiam & amo- accipitur pro cauía rem ejus , qui mutuavit , vel aliquid hu- ) quod non eft caufa. )7 VideS. D. ad 6. jusmodi. ItaS, D. loco citato. -A4d 6.dit. maj. Si detpuré volun- Ratío patebit ad Refp. 4. tarie , C, maj. , mixtoinvoluntario pro- Refp, 2. Siquisaliquid pretió feu pe- pter neceffitatem, (ine qua non datet , N. cuniáà menfurabile pro mutuo accipíat, maj. Etfic dift. min. N. confeq. ERS. non quafi exiftens , necquafiex obliga- "Thomz ibid, ad 7, tione aliquá tacità vel exprefsá , fed (i- -A4d 7.neg.ant. Quia obligatio caten- N b cutgratuitum donum , non peccat. Ita direfua , ícu ad certum tempus eam S. D. ibid. non tepetendi , non habet diítinftam - RatioS.D.eft: Quiaantequam pecu- li ftimabilitatem à re mutuó data , eó niam mutuáffet , licité poterat alquod T f quód illa obligatio fit intrinfeca contra- donumgratis accipere : Sed non efficitur PL &ui mutui , qui ex natara fua eftgra- pejoris conditionis per hoc , quód .mu- , n tuitus, Ad illud deufi upatet : Quia res tuavit. Ergo, i ! fru&ificat füo domino, & ad mutua- Refp. 3. Si quis expecunia mutuata ii tatium fpe&tat ufus ficut ipfa res. — Ad expe&tat vel exigat , quaíi perobligatio- | g^ y prob. neg. confeq. Quiain obligatione nem pa&i taciti vel expreffi , recompen- Ti Inutgandi mutuans cum fua incommo- n V fationem muneris ab obfequio velàlin- )U* ditate gravatur ad habendas femper pa- guá , perindecftac fi expeGaret , vel exi- u AE Ita S. T hom. att. "i Fatas pecunias , adeóque ad carendum geretmunusá manu. . IMM lucto, quod poffet habere, 6 applicaret 2,ad 3. [d Al ph £a5 ad negotiationem : hoc veró non eft £atio S. D. cft: Quia utrumque pecu- in puro mutuo, niá eftimari potefl , ut patet in hisqui j 4 « 4id $. R, äcut aQ E locantopetas fuas, quas manu yel linguá exercent, j" Tttt ». d. 698 TRACTATUS IX.. Evamtn &. Refp. 4- SI munus ab obíequio velà &o; ut fibi viciffim det mil»chorärï&ei lingua non quafi ex obligatione exhibe- meta gratitudine; Nonne ridiculus hic- tut, fedex benevolentia , licet lioc acci- effet contractus ? . ; i pere & expectate. S, Thom. ibid, i Refp. 5. Si mutuans mutuatarigg - nl Ratío S. D. eft: Qaia benevolentia feu amicitia fub aftimatione pecunig titulo mutui obligetex juftitia ad confe. 'mulqu rendum, vel procarandum fibi officigm f noncadit. Ergo nihil accipitur ultra (it fortem, aut beneficium, . vel privilegium, v.g, immunitatem à tributis, aut eum oblj. q . Nota, hanc propofttionem ab Inno- gétadremutuandnm , ad émendumex D ventio XI. Num, 42. effe damnatam: officina mutriantis , ad remitte Ujura nonest , dum ultva fortem aliquid ndam re- | p ftitutionem famz , &c. eft ufar 4 jum exigitur , tanquam ex benevolentia €4 Katío : gratitudine debitum , fed folizg eftimabilia, Er Quia hzc onera (ünt pretio L ffexiga- $o mutuans accipit ul- p eur tanquam ex jufHitia debitu 7. Cum tra forten. qua fententia non coincidit nofira , üit Dixi,vi mutui $ petete enim ea'ex t patet confideranti juftam caufam dam- nationis didtz propofitionis. Nam nun- mera gratitudine non eft peccatum , v. lf £. fi nolis petenti dare mutuam pecu- | L. quid foret ridiculus mod us palliandi ufuram , procentum florenis mutuatis niam, nifi tibi mutuó det üumentum, j "st officium fzculare procuret , aut alium Is petere quinque tanquam debitos ex gra- contractum juflo pretiocelebret, modó (UEIM* titudine? quia obligatio gratitudinis feu mutuatarius ad fimilia reciptoca nonob- antidoralis nullam detcrmixmt'quami— qii ligetur ex fuítitia feu pa&to , fednolle [ tatem nec determinaté obligat ad do- E aliás mutuare fit mera conditio, !7 num aliquod materiale 3 vel temporale, ed ut fe gratum . exhibe Refp.6. Probabiliuseft, quód, quí | dient at quocunque modo, prout fibi libuerit. ; pet verba vel mutuum dat , poffit absque peccato in tidr, pactum deducere cum eo » qui mutuum la. acta, per figna fpecialis lionoris , per pteces , per. reciproca in cafa occutren- accipit, recompenfationem damni emer- Ti tepattocinia, &c. gentis, S.'Thom ad r. i "2v T Ergo. fi mutuator Ratio x.S. D. eft: Hoc non eftven- aliquid determinate e x [ 7) bitum , indubie obl igat tanquam de- dere ufum pecuniz , fed damnum vitare; j; igationi antidorali lil novum onus füperaddit , & ridiculam Et poteft cile , quód accipiens mutuum ip majus damnum evitet , quàm dans in- facit gratitudinem »palliatque ufaram, cuttat. ( Titog Patet in exemp Ergo pote& recompen(atio Rim lo: Vir Nobilis habet peti, generofum equum m ille florenis 2fti. lu fRaatum , accedit alius , &atjo 2, Licit iite exceffus pecaniz. volens equum fit ultra fortem nude confideratam , non. entete,/ Reponit Nobili $, non decere Mm] : xobiles.metcari , nec ve tamen eft ultra eam , in quantum hoc lle fe vendere, O. 3 iaj eft caufa mali jufié vitandi, — Erg "i, ftd fe ipfi equum ggggr: » $0 tamen pa-v N Ota, P d | — Á —b T De Ufara. 69* Nota,damuum emergent vocati, quod horteo , & in alio ;d feminandum t atfato, ii quis patitur in fuis bonis , fi ea detalteri, Refp.8. Probabilius cft, quód , á PS,' v.g.habet quis ruinofam domum ,: nunc lt modico zre reparabilem , fi veró nunc cunia fíit in potentia proxima ad luctum, & à lucro impediatur contra voluntatem. l snutuet alteri , ejus reparatio fuo tempo- d te ruiná crefcente majores cxpenfas fa- domini , poffit mutuator licité exigere Jucrum ceífans. J ciet. Lucrumcellaus eft carentia lucri, Ita S. Thomas in hac 2. 2. q.62..art.4. t quód , fi alteti rion mutuáffes, ptobabi- TR liter ex tuisbonisaccepilfes , v. g. pro inc. , ubi docet ,quód qui damnificat ali- quem impediendo, ne adipifcatur , quod "h ; pecuniis emendo cenfum, vel frugife- £um przdium , aut applicando eam ad erat in via habendi, tale dampum non debeat compeníare ex zquo , teneatur i negotiationem , &c. Lucrum ceflans cft tamen aliquam compenfationem facere m ja&ura bonorum , quz quisfolüm habet infpe ; damnum veró emergens , eo- fecundüm conditionem perfonarum & negotiorum. Vide fuprà Tra&.8. Exam, a tum ,quz quis habetin re, Refp. 7. Si pecuniatant üm eft in Apo- 6.n,. 108. R. 3. u Ratio 1. Talispecunia plus valethuic «entia remota ad faciendum luctum, , 4| non poteft mutuator ( five libers, puta, fuo domino quàmabfoluté fecundüm fe rogatus feu ultroneé , five coad$ mu- fumpta. Ergo hizc major utilitas potef tuec, id ef ,vi vel fraude indu&us ) ali- à domino exigi & in pactum deduci, A quid ultta fortem accipere ratione lucri Ratio 2. Damnum emergens & lu- cefantis. S crum ceífans cft vert pretio zftimabile: j h Ratio patet ex S. Thom.art. 2.ad r. Sed non eft zquum , ut quis teneatur i dicente: Recompen[ationem damni quod fubite onera pretio zfimabilia tatione con[ideratur inboc ,quód de pecunia non beneficii gratis impen(i in favorem alte- gt Etco. . lucratur , non potesl ia patl um deducere, rius. ; q? Not. ut fubfiftat do&rina R, 6. & 8 Quia nou debet veudere id , quod nondum n babet , & potesi impediri multipliciter ab requiti. z. Ut damnumemergens à mu- babendo. tuante dedacatur in pa&um , deduci au- m Declaratur ulteriüs : Ad faciendum tem in pa&um non poteft, (i mutuatariug j Y - lucrum in pecunia duplex ef potentia: aliunde fe offerat ad damni compenfa- ! g tionem. 2. Utdamnum emergens , & Af'l Una remota , quod convenitomni pecu- Qu " , nig inquantam ex natura fua eftinfttu- carentià lucri non oriatut ex alio capite g. fed folüm ex mutuo. 3, Ut zftimetur mentum ad lucrum, — Áltera eft. proxi- ma quz pecunig non convenit ex fua judicio prudentum quanti valeat. 4. Ut in lucto ceffante folüm acftimetur fpes IXIBM" natuta , íed ex induftria negotiatoris , j n "vl quando jam &ft expofita negotiationi lucri nonlucrum iníe ; quialucrum ia nqünü wd parata ad illam, — Cujus (imile Ca- fe minüs valet,quàm lucrum inre, $.Ut j B gü jeanus dartin frumento cxiftente in compeníatio lueri ceffantis non fiat fta- duta. um Y ag 700 VTRACTATUS IX, Examen g. tim ac datur mutuum ; quia fiob lucrum Ratío 1.p, Metcator nonminüs afi. ]. ceífans à 100. auteis flatim quis accipe- mat lucrum , quod ex pecuni ad nego. D ret decem Imperiales ; pretium lucti tandum paratá fperat » quàm timeat cellantis acci ?n à IOO. pcretzï 90. auteis , ac fi etfec ( cum eadem probabilitat €) damnum -* rl Refp. 9. Probabilius eft, quód ratio- emergens : Sed hoc eft prctio zftimabj. I le , & poteft deco paciíci, Ergoidem eft. tl ne peticuli , mole(tiz , difficultatis vel de lucroiin cafu pofito. / 'mpcri: expenfarum ( qua in recuperanda forte Oppono contra 2. partem ; Qui non timentur ) mutuans poffit paciíci , & ali- -- m fogatus mutuat, tenetur fcqui natutam - lsrim quid ultra fortem recipere. mautuationis: Sed natura Ratío: Quia hoc peticulum amitten- Ergo, ejus eft, ut fiat [/7/7 gtatis. ! 4 dz , vel difficultatis recuperanda fortis non eft mutuó intrinfecum ; nam poteft "d boc y. íolüm probati , quód mu'; ïlifqufc tuans gratis teneatur fübire pericula & " mutuum effe (ineillo, ut patet, (i detur orera intrinfeca mutuationi , uti eftob. pignus,hy potheca, fidejuffio, vel mutua- 4 W!I.M tatius fit integrz fidei, & notus perex- ligatio carendi re, feu non fépetendi ad Bu certum tempus, &c, non veró ea , qua fe» perientiam, unde fequitür non ex natu- l fj quuntür per accidens, ut (antdamnum P ra matui, fed mutuatarii, v. g. ignoti , re- emergens, & lucrum ceffans. moti, debitis immerfi , aut qui difficulter Il: M potef conveniti. QU £R O III. Quomodo r,cfolvis L Ergo hoc periculum hoscaíus? , eit pretio eftimabi le, nec tenetur quis i LXIX. r, ä&n; ufura , adeóque pec- W illud fübire ratione beneficii alteti gratis impenfi, catum injuftitiz , mutuare alicui ad alli- lj ciendum , ut antiqua debita folvat, Vel Kefp. 10.Probabilius eft, quód , qui A Hj Kegi , ut jam conftitutam gtatuitam re- : Wndztio,z fponte füá & ob propriam utilitatem pe- €uniam à negotiationé transfert ad mu- compenfationem accipiat? lyt, h 2. Ut debitum remittat » liti cedat?. tuum, non poffit à matuatario exigere ..3. Mulicri 12/ lucrum ceffans , benetamen fi hoc faciat E gt fui corgori; ,pfum' con.- Á cedat 2 IF [ rOogatus à mutuatatio. ld Ratio 1. p. In co cafü :4. Mutuate alicui mille ïmperialcs, D [ l pecunia poten- Ut eos extor Tel ( tiam proximam &artific ialem lucrandi- totis? queat à debitoribus mutua- As amittit , retinetque folàm remotam & r naturalem, & hoc ex libera voluntate $. Mutuare alicuilfrumdntum, utex loco diftante illud advehat? xüg&, Vc]f] domini. Et fimile eft in framento ad feminandum parato , quod fi uis fuá 6. Mutuare alicui , ut prd pecunia 26, computerntur vcftes, ani ; !t fponte ob fuam utilitatem veli: vende- malia, equi , &þ, reddendain pecuniis ; ï"wlmm ] Te, non poteft ex'gere majus ptetium , W quàm valeat fecundüm fe, s 7. Mautuare alicui partim in þccum'a h H,&c. Ergo à pa- pattim in mercibus , uttotumre fFümc Í * Y ddfu in patata pecunia ? ln d;&; 8. Mu« m De U/ura. LT " & .V 9. Mutuate alicui cum pa&o, ne mu- - d 6. & 7, Eft ufuta , fi obligetur li tuatori noceat ? mutuatarius , utpote qui in iftis femper 9. Eftne ufura monafterio dare cen- afficitur aliquo damno, Aliud effet , (i 'ä. ( tumImperiales hoc pa&o, ut mutuator mautuans diceret , íe non poffe totum a mutuare in pecunia,& mutuatario relin- non poffit eos repetere quamdiu vivit, & lj monaftetium annue illi folvat fedecim quat libetum , velitne medietatem in * imperiales , & poft mortem mutuatoris mercibus projuíto pretio necne. Summa Capitalis maneat penes mona- d 8. Non eft ufuta, fi intendatut fterium, & hoc habeac facultatem con- amicitià,ut fupta, Unde nofter Cor- p tradtumreícindendiad libitam ? tadusait, effelicitum pro benevolentia 10. Simatitus dote non folutá rece- captanda mutuate feu etiam in pactum pitaliquid , quod non repatat in for- - deducere, ut ejus figna demonftrentur, tem? - puta, ut mutuatarius mihi non noceat injufté ; uti aliunde tenetur non nocere. 1r. Mutuare frumentum in menfe "44 9. Contractus ille nunquam eft Septembti (quo tempore viliüs vendi- j 1 tur )ut folvatur in Majo, quo venditur coníuülendus , quia prafefert turpis lu- Catids? - y cti fpeciem ex parte utriufque contra- I2;. Mutuare frumentum vetus , ut hentis, utfcribit Corradus noftez, nam a feddatur novum? Monafterio fpe lucri datut occafio op- tandimortem mutuantis : mutuans veró 13. Apponere mutuatatio poenam, ut fi tempote (tatuto non folvat , eam eft cupidus diutiüs vivendi, ut eó plus luctetut. cum damno monafterii. De fubeat folvendo aliquid ultra fortem ? 14. Accipere pignusà mutuatario, eà juftitia hujus contta&usloquendo , bene n conditione , ut fi tempore ftatuto non refolvit nofter Sylvefterdicens: Ego di- gr folvat ; pignus fit mutuantis? co tibinon poffe mutuum elfe , quia dans 1$. Vendere cum pacto derettoyen- pecuniam non pOtC& eam qUOViS tempo- It Qd dendoipfi vendenti & non alteri? re repetere, & confequenter necufüram: 16. Pro fidejuffione tecipere pte- fed tamen eftibi injutitia ; & eftemptio tium eftne ufüta? * J m u jutis exigendi fingulis annis 16. celebra- 4d 1. R. non effe ufutam , quia talis tà pretio injufto. ! Qd nihil exigit ex vi mutui, fed petit quod Ad 1o. Si maritus pactum fecerit de g fuum eft , vel fibi jam deputatum eft. uxore gratisalendá, & exigat ul:ra for- "Ad 2.. €$ 3. R. effe ufutam , &i dedu- tem, ufüram committit. $i pactum hoc Ü eatur in pa&tum & obligationem , fecus non fecerit ,. & dosnon folvatut , ali- i Pfü g fifiatex mera gratitudine , vel amicitia. menta petere poteft proptet onera ma- ulibfiaï j 44d 4. €$ $. Ef ufura , nifi mutüa- ttimonii, Vir. dotem folutam tenetue fervate falvam, ut ex ejus fructibus uxo- 'tatius fponte id in fe fufcipiat, quia eft j pretio z&imabile , non minüs ac illa de rem alere poffit, idecque prefumitur , j2 » * quaad 1,& 3. dos femper manere in re frudiferà Tttt 5 hinc i s us 792 TRAC TATU $ IyX, fxamenz. hinc jufit & íine ufurá fru&us exigi tempore matutitatisfrugum , eoautem poffe, bene docetSotus; quia non pe- tempore [ grando vel inundatio eas Yà- tuntur ex vi mutui, fed titulo alimenti, Rä(ï'ct. p &cetlantis lucri, ( 444 14. quaftio tangit, an licitum fit fs Eadem ratio eft de vidua ,cui dos non pa&tum legis commifforiz , feu ut pignus eft íoluta , quz cum fua familia debet a. cadatin comrniflum ipíi mutuanti , tan- ali, licét defacto onera matrimonii non quam vendibile vel venditum, in posnam - u ferat, isa| morz & negligentiz mutuatarii in fol- "d i1.€9 12.. Si ex vi mutui in iis vendo? lItem tangit quaftionem, an pa- o Ahndh ca(ibusintendatur lucrum , aut mutua- &um antichreícos fit ufurarium ,quoni- tarius. obligetur ,. ut non poffit reddere hn mirum creditori datur facultas , usque ante Majum, aut reddere teneatur me- ad mutui re(titutionem lucrandifru&us ET lius; utfiíuum erat. in via ad corruptio- pignoris ? Ut hic contra&us fitlicitus, . u j nem,eK ufuta. — Si veró relinquatut ei propottionabiliter dicendum eft , ut di- facultas folvendi , & mutuanti zepeten- lii &um eftad 15, Ut ergo ufüra non (it di , quando placuetit, & non exigatur pignus , debet cedere pro jufto pretio, & ] i frumentum méelioris qualitatis fed ejus- äPIOCEl frucus pignoris ( fi fit. fructiferum) de- dem in fpecie & bonitate , non eft ufura, bent computari in capitale feu fortem, "od licét mutuator illud tepetat eo tempore, five exonerationem fortis , ufquead tem- m quo cariüs venditur,. fi ipfe illud fru- pus prefixum. Secus, eft ufura;ut patet 'IBim.n at mentum erat aliàs fervaturus , ipfum- ex definitione ufurz, Qque poteratufque eó durare. Quiaenim "d 1$. Sinullaintercedat fraus ,n'ec ; W&H frumentum eratfuum , pretium ei cre- fubtitulo emptionis ufüra pallietut , ac fjj fcebat vel dectefcebat. Atj fervetur juftitia pretii ad arbitrium boni Adde quz anté di&ra funt Exatm, 7, viri,contra&tus eft licitus ; fecus , cftufu- E D:Xi4. j n. 61-Caíu 2. & 4, & , rarius. ] dd 13. Si pena conventionalis fit Quid f addatur pactum , uttes pereat E giül pcr[ä exceffiva , vel tempus folvendi nitnis periculo folius vendentis , & non emen- ? 'Wüt,n breve; feu mora folvendi inculpabilis; tis? M d velíi fiat in fraudem , nimirum ad ufu- hws [ Dico effe ufuram palliatam, Rwatio': * ram palliandam ,ut (itub pratextu , feu Jurz naturz res perit fqodomino B Sed 1."2! (r[ rdl'g titulo hujus penz lucrum fperctur , eft emptor coipfo eft dominus rei, — Ergo. '*Mümndo,] ufuta, His feclufis contra&tus cf lici- "44 16. Fidejuffor poteft absque ufü- -u f Af tus, quia Reipubliceintere(t, ut paca -f recipere pretium ratione periculi , & MT .jufta ferventur , & debitoris negligentia Ui maximi detrimenti , quod fidejufforibus puniatur. Ízpe evenire tolet, qui utplutimum ( ut W,utf Dixi , ff mora fit inculpabilis , cujus 1 Cortadus difcutrit) coa&ticum maximo m exemplum effe pote& (i. mutuatarius fe damno debent vendere proptias domos Em obligátftt paenam folvere in frumento Ó & Prædia,ut aliena folvant debita , im d p 6 "t f De Ufura. z 703 Bs realem & perfonalem ac mixtum : Rea- r fepe ad mendicitatem propter hoc redi- Ergo. g ntut. lis et , qui immediaté fundatur füpet aliquare fru&iferá, v,g.pradio, agto. AU QUZEROV. Quid cenfes de Cen- fibuscorumque pretio , & in fpecie de &c. in eoque immediate obligatur fola lu res, camque comitatur , etfi vendatur, " Ceníü germanico quinque pro r0o.? . LXX, Ante R. No:a 1. ex veteri jute vel alteri donetur , & perfona tantüm D Romano ly Cez/s derivati à cenfendo, mediante re, & quamdiu cam habet. fcuzftimando, & olim etiam tributum Hincpereunte re , aut redditá i nfru&ife- m;l!»' rá;perit -& Cenfus. Perfonalis cít, qui Cafati datum , fuilfe vocatum Cenfum. N Apud Canoniftas veró & "T heologos in fundatur füpet aliqua petíona & ( fibo- p prafenti famitut fic , ut /r jzs exigendi na aliqua relinquat , fecus non) fuper poleris ejus , fic ut períona obligetur n aumuam. peufionem: ex ve vel perfona al- Dd terim utili feu fructifera. immediaté , res veró mediaté. Hic Dixi 1. jz, dum enim ipa penfio vo- ceníus non poteft conftitui füper perfo- catüt cenfus , velecontra, accipitur ef- nam que eft inutile pondus tetrz ; fed fe&us procaufa,velecontra. — Juri huic fuper laboriofam. Mixtum eft,qui imme- "d diate fundaturfuper perfonam , & rem m cottefpondet ex parte altetius obligatio folvendi pen(ionem, ejusfru&tiferam fimul,qui manet; quam- , W Dixi 2. auanam ; quia annuatim fol- diu períona manct , licet res pereat. » vitut. 3. Ex parte materiz dividitur in fru- Dixi 3. fuper re vel perfomlz alterius ; dkuarium , feu ex quodebentur fructus, . m l Y cujus intelli gentia patc/bit ex divifione v.g. frumentum, vinum , &c. &in pe- lfjaä, censüs. cuniatium, ex quo debetur pecunia, Et hiciterum alius eft certus , cujusquanti- y Dixi 4. sutili , fen frulliferá 3 quia " ceníus non poteft con(titui fuper te fte- tas eft determinata , v. g. quinque mo- rili, aut períona per fuas operas nihil dii,decem floreni, &c, alius incertus, cu- jf fru&ifican:e, nec ulla bona in te vel in jus quantitas non eft determinata, v. g. ftré fpecie habente, tettia vel quinta pats fru&tuum , qui eo anno creícunt. Nota2. CCeníumeffe multiplicem. " 1. Alius eft refignativus, ut fiquis le- 4. Ex parte tetporis dividitur in rdom'W : gando,donando,pe:mutando,vendendo, temporalem & perpetuum. — Perpetums j bonotum fuorum domi/nium diredum c& , cui nullum redimendi tempus aut ) W" & utile transferat in alterum refetvatá pa&umapponitur. —Temporalis , cuiid M f[i:lli*i' fibi ex iisannuá penfione, Aliuseft con- adjicitur, v.g. ad vitam unius , vel duo- t j j fignativus, ut fi quis alteri confignet jus rum, qui vitalirias dicitur. j g annuz penfionis ex induftria fuz perfo- , Ex eadem ratione dividitut in re- n nz, velex (uis bonis, tetento eotum ta- dimibilem refufo prctio; velirtedimibi- T!) d men dominio , utili & dire&o. lem, Primus iterum duplexef: r. Ut j i * fit redimibilis ex parte folius venditoris, ut f' Ex párte fundamenti dividitur i x 704 TRACTATUS IX. Examen g. 4 1 [ ut hic refufo ptetio ab onere censüs fe ca licitum eft:emere & vendere jus exi- g offitliberare, &inhoc feníu minor eft gt difhicultas de licititatecenss, 2. Ut fit gendi debita : Sed emptio & venditio n censüs , five perpetui , five tempotalis, ts uttimqueredimibilis, feu fimal ex parte N eft jusexi emptoris , utis refignato ceníu poffit re- Ergo. gendi cenfum, qui ett dcbi;q's, EC LT petere pretium , & in hoc fenfu major eft Katio 4. de ceníu irredimibili. : Lic:ita : r difficultas, His notatis j ntán eft irredimibilis & perpetua emptio to- f 1 Refp, 1. Licita eftemptio & venditio tius pretii alicujus , & omnium jarium tl cenfuum tam realium quàm perfona- ejus. . E'go & pattis prezdii. — Confeq, [ ?f[l'( lium; tam perpetuorum ac irredimibi- i lium, quàmtemporalium, etiam utrime patet : Quod enim juriseft detoto quoad totam , id quoque jufis eftde parte quo- m que redimibilium. ad parterm L. quz detoto ,&f de rei ven- um Ratio 1. de cenfibustealibus:Cenfus dicatione, — Suéfmmo: Sed emptio cen- "lf eft jus exigendi penfionem annuam : Sed sás nihil aliud eft, quàm emptio pattis P hoc jus poteflicité vendi & emi, Ergo. ! tils rei, nam juta rei , v.g pradii , funt pat- Min.patet : Tum quiahocjus eft tem- tes virtuales & poteftativa ejus. Ergo. ) gorale & pretio zftimabile, ''um etiam, Ratio $. fpecialiter de cenfü utrim- as ( quia poteft quis titulo donationis in fuis que redimibili eft : Tum quia contra- As bonis con&ituere jus petcipiendz pen- Ctusex conventione legem accipiunt , C, iki?iünm( fionis, ut non negant Contratii, Ergo contratius,8 $. de re judicata, in6, "Tum As & ticulo emptionis. Confeq. patet: quia etiam quia contfa&tus accipiunt inter- Nittin resnon eft minoris pretii, five ematut, pretationem ex confuetudine: Sed cenfus five donetur. i uttimque redimibilis eft in confuetudi- t Katio 2, de cenfu perfonali : "um ne totius Germaniz , Galliz , &c. & pra- ki]) quia juxta notata in cenfu reali involvi- Gicátur à vitis prudentibus , doctis,pro- M: tur obligatio perfonalis, Ergohac ven- bis & timoratis , Ecclefiafticis ;& Bcli- hUïJc l us diturcum illo.'Tum etiam,quia quilibet giofis. Ergo. rJ N Mu ] poteít f& obligare ad folvendam annua- Eodem modo id probatur de cenfa D tim pecuniam mercenario pro fuislabo- ht perfonali. 'Hzc ratio etiam probat Re L(E'm]q tT ribus. Ergo & mercenarius potett illi Íponfionem fecundam ponendam. 3l Af | fuas operas vendere, & fic füpra feipfum Ratto 6. ad idem : ZBqua utriusque conítituere cenfum. Idem patet ex Bulla conttahentis debet effe conditio , nec de- MT Af " NicolaiV. — SoEcitudo perfonalzs, veno- bet prohiberi emptori, quod permittitur vata per Gregorium XIIILin qua conce- venditori, Tf Nam equalitas juftitiz in dit, ut venditores cenfuum non folüm commutationibus voluntatiis non con- IT fua bona. NU íed & perfonas fuas obligare fiftit in conditione perfonarum |, fedin goffint. zftimatione & zqualitate rerurm , in qua T Q RTT - Ratio 3. de cenfibus tam perpetuis; debeteffe zqua utriusque conditio, .5/- itotis "ts f quàm t;mporalibus;* In omni Republi- fumo : Sed— cenfui in favorem vend licité qul iMf De Ufura.- 705 - Er- ii licite ap;;dniuir pa&u tedimendi, Dixiin R. 2.ex natura fua$ poffunt go etiam in favorem emptotis licitap- TO enim ex malitia contrahentium talesaps ponitut pa&um revendendi jus fuum. poni conditiones , quz contra&tum red- t udi * Nottamen, tatione hujus pacti em- dantufurarium, utíi contrahant eo pa- torem censüs minore penfione debere &o , ut venditori quidem liceat ab onete m elfe contentum , feu pretium censüs effe censüs fe liberate poft certum tem eugendum. Cateroquin certum eft , pus ,. m ton vero poftea. quód cenfus utrimque redimibilis non Ratio V. (it , queeft g. pro R. r, m qi. ( Careat periculo ufutatiz intentionis Ratio 2. Uíura folüm habet locuna adeóquecaute in eoagendum eft , nobis- in mutuo veto vel palliato : Sed in hoc Littg ue hic folàm fermo eftdeco fecundiim conttfa&du nullum intercedit mutuutn. hgt í : e& natutam fuam fum vt pto,ut eft 4cmptio Ergo non eft ufurariu. — Min. prob.. & venditio. Contractus emptionis & venditionis ( li« V mcm,*mf- "-EXXI. Dic ergo: Ex quo titulo em- c&t includat utrinque redimibilitatem ) ptor censüs redimibilis (/prtafertim ud!ïi,:;ï,.f veré differt à mutuo: Sed in cafu pofito .g üttinque ) poteft recipere Sortem ; fcu €K contractus emptionis & venditionis, WJ Sammam Capitalem fibi poftea integre in quo non quidem pecunia, fcd jus per- teftitutam,; quia jam tantundem vel plus cipiendi inpecunia annuum cenfüm ex j J recipitin penfionibus. bonis, negotiatione , vel perfoná alte- 444 boc patet ex Ratione 6. proR. 1. rius cft resempta , pecunia veró protali [ Nide etiam fuprà, quibus titulis in con- re data,eft pretium ejus ; quod jus diftin- i tra&u mutui poffit aliquid peti fupra guitur à pecunía , ficut jus percipiendi fortem, jl - x 2* Ptobabiliuseft, anhuos cenfus tributum diftinguitur àtributo. Ergo. j l n Maj.patet : quia in mutuo manet pericu- ( feu contra&us ceníüales in Germania l j t lum penes debitorem & mutuatarium, aliisque locis practicatos , ut dentur f. in contractu veró cenfuali manet.penes f &Ms ,9' 'pro 100. , ex natuta fua non effz üfüra- emptorem. . Nam fi peteat res,ex qua [ !j tios, aut peccaminofos , fed licitos , licet r fint utrinque redimibiles. cenfus emptuseft, non poteft repeti cen- fus , quia emptione perfectà periculums u . Explicatur per cafum"fatüs Qua- a contingens in re empta portare. debet fionis: Vir dives, nepecunia fua ma- emptor. Itemfiexaliqua cauía , infor- Bp". (on j P li t neat otiofa , fed luctum patiat . emitab tunio , vel fterilitateres cenfualis non fe- alio five privato;five Principe,fiveCom- P d rat fru&us integtz penfioni fufficien- munitate aliqua füb fecura hypotheca tes , debitor feu venditor censüs non te- " IW penfionem mille auteorum , fic ut pto netur totum cenfum realetn folvere , nifi yut Ü fingulis centum accipiat quinque , & antecedentium aut fubfequentium an- p " cenfus non folàüm à venditore fed etiam norum fertilitas illam fterilitatem com- 1 (:mm )h' ab emptore , feu utrinque, ut antz expli- penfet ; fi etiam perfona cenfualis lu- , " «atum eft, fit redimibilis, crum ampliüs facere non poffit , penfio- Vo::m ! t j Uxuu nes - ss " TRACTATUS IX, Éxamen $. 706 nesetiamannuz non ampliüs folvuntur. renuntiationem , ut pecuniam ad aliam N Á Aftpereunte te , vel pecuniá mutuaià , honefum finem deftinare potlit.. u) illa adhuc repetitur à mutuatario , feu & 4. Juftum pretium censüs nonet d debitore etiaminvito , imó & ab haredi- idem in omnibus Provinciis , fed ftztui« Ergo. tur patticulari jure aut confuetudine at lh busejus. ^ 04 Refp. 3. Emptio annui redit usnon fi jusvis Regni, . Hinc in quibusdam lo- u ilicita r, per hoc, quód emptori obli- cis emuntut novem , inaliis oco , in aliis ] Mcm, genturin hypothecam cetta bona, que feptem pro centum , in Germania quin- Q Summam Capitalem debent excedere in que pro centum. .. Si quis accipiat plus, tl yalote;quzQue juxta pacta conventa,aut peccat peccato ufurz , & tenetur refti- tuere, 41 loci confüetudinem poffintdiftahi , i Ita patet ex Con&itutionibus debitor fea venditor ftatuto tempore Impetii. P "Itigt üt d non folvat penfionem, aut creditor ob Refp. $. Keditus frumenti,vinijalia- Indat talem moram patiatur damnum, 2.Nec tumque fpecierum juito.pretio emuntut; m: l per pactum,quód bona hypothecata,fine Íinon plus in frumento, vino, & aliis re- confenfu cenfualittz , (eu emptoris, five d busaccipiatur , quàm quàd ( folutis fpe-. ET ereditoris non poffint alienari, 3. Nec ciebus in pretium pecuniz ) nonnifi vi- u per pactum, quódante reluitionem me- ginti florenis unus ematur: ut taxatio fit | ln dio anno, aut quadrante, vel bimeftci facienda habito refpe&u celebrati con- tl anté, teneantut eam denuntiare, tratüs ad tempus , vel ad pretium , quo "ülyty Ratto 1. E Quia ex multis textibus frumentum & vinum cutrenti anno ven- W i Jutis patet ,tale pa&tum pro fecuritate ac duntut , fpatio 14. dierum poft tempus lii indemnitate creditoris poffe apponi alíis melffis,aut Autumni. - Dl contra&ibus,v.g. commodato , depofito, Ita legitur in. Con&itutione Imperii mutuo. Ergofimiliter, Quód autem Ra j 1577. fa&a Francofordiz tit, 19. Jiidia hypotheca in valore debeat excedete Ex quo fequitur , graviffime peccare, f d €apitale , non vitiat , quia hypotheca & ad reflitutionem teneri eos, quidum Üb non folüm daturad affecurandum Capi- frumenta & vinain vili pretiofunt, imn Tl tale, fed & ad falvandum verum ac ju- hujusmodi fpeciebus emunt cenfus , qui fumIntereffe , przíectim fidebitor fit durant etiam tempote catitatis anno* "s j (I in mora folvendi penfiones. nz ; ita ut quandoque in ptetio recipiane - Not. quód hypotheca non poffit di- tut pro 100. decem,autetiam viginti. [ AT. &rahi ,nifi jufto pretio , nec emptor de LXXII, Oppono 1. contra 1. & 2. R» €a plus fibi attribuere , quàm ( dchi- "( n u tum, Pecuniam pecuniá emere, eft ufutarium '*'Z,fub Sed hoc fit in emptione censüs tam rea- W Ratio 1.p. Hocfervit, & folüm fitad -ltmem hq lis quàm perfonalis , etiam germanici, ándemnitatem creditoris. quinque pro centum. — Ergo, 0 t | Katio 3.p. efl eadem , quzanté ; con- b fol u * m ; A bwm d" 2, Áccipere , imo fpetare ex fulitur enim indemnitati creditoris pet ufura- Pj mutuo gliquid Íupta fortem cft ziumz l * | Dec U Qural 707 ib xum : Sedin ehdptlone cujuscunque paliter jtts perciplendi pecuniam , non k. veró pecunia , ut patet ex RationeR, 2. censüs (peratur aliquid ultta fortem , & m infuper fzpe datur hypotheca. Ergo. ubi ND. quód quamvis pecunia nume- Md retur inter bona mobilia, illud jus ta- Min. pob. . Si emens cenfum numeret At z000.autfeos , utannue tecipiat $9. , men computatur inter immobilia. Et buir illud jus a&u datur emptori. pof viginti annos accepit jam totam X fortem , &aliquid amplius recipiet , imoó Contra hanc R.Propter quod unum- " iterum zqualem Summam ; fi cenfus flt uodque tale, & illud magis tale ; Sed u zedimibilis. Ergo. illud jusemitur ptopter pecuniam. Er- gt 3. In emptione & venditione censüs go pecunia magis emitur. Ri "Ad boc patet ex Philofophia , Axioma uttinqueredimibilis, & mutuo fub veta ufura dato videtur eífe idern commo- folüm effeverum , quando poteft fieri t dum dantis , & idem incommodum teci- reflexio cffe&tüs fupra caufam, ut Luna A? pientis, nec apparet differentia. — Ergo eft lucida propter Solem ; & , Sol eftluci- dus: Ergo eft magislucidus. Unde ficut m ficontractusmutui fub ufura eft illicitus, )i(k U ttiatn cenfus, nontenet: Medicina emitur propter ía- t J d " 4. Contra&us cenfualis eít caufa nitatem ; Ergo fanitas-magis emituf, lul j multorum malorum. r. Avocathomi- Ita necin przfenti, quia non poteft re« 2. Exhautit La nes à laboribus ad otium. fle&i dicendo : Etpecunia emitur. a multotum fübftantiam , & egenos bonis "Ad 2. dift, maj. Vi mutui , C. maj. N [e exui. 3. Ufurariis otiofam pecuniam ex aliotitulo, N. maj. Et dift. min. Spera. habentibus optatam datoccafionem am- tur aliquid ex titulo emptionis , C, min,, "T pliüis cortadendi pecunias , & evadendi mutui, N. min. Cujus explicatio patebit ex mox dicendis. TuUdd ponas ufurariis taxatas , & pälliandi H » generaliter omnes ufüras. — Ergo. "Ad 3. dift, ant. Per accidens & ex .lfüm d $. Martinus V, & Calixtus III. in malitia hominum , tranfeat ; per fe , & ex: h fuis extravagantibus tit. deemptione & patuifa contfactüs cenfualis , N. Unde ( venditione declatárunt , folos cenfus reiod per ea folüm probatur, multos homineg realeseífelicitos, | Ergo perfonales funt ceníuabuti, eumque meritó (olüm eíle j t illiciti, wmlli permittendum hominibus prudentibus, 6, Cenfum utrinque redimibilem honeftt negotiati (cientibus , ad fpiti- u ? 1 aperté damnat Pius V, in Bulla , quz in- tualia, vel ad ftudia, aut gubernationena )u Cipit: Czz onu. ltem Conttitutio Ca- gnfll j Keipublicz vocatis. p tolina , fub tit. Ze sfurarizs contrattibus, "A4d 3. N.ant. Diffetentiaautem cen« [f)CM D du "m ad ceníum licitum requirit, ut ejus re- süsámutuo patet ex Ratione R, 2. Un- demptio non fit inatbitrio emptoris fed de in ceníu bene intelle&o nec virtua- T gd folius venditoris, H Etrgo cenfus ab em- ]e quidem mutuum involvitur. Porrà, E[IJ ptote redimibilis ef illicitus. quód emptor censüs poft multosannos j l d d L N. min, Emicur enini ptinci- accipiat plus quàm dederat , non probat u p Uuuu 3 cile Z0o8 TRACTATUS lX. ExaAmenS. effe ufutam ; quia accipit in titulo em- Ratío 1. p. Ufura non committitur ptionis, non mutui ; aliàs enim emptio H nifi in mutuo: Sed in Olla fortunz non agti vel prezdiorum etiam effet ufuratia, e(t contta&us mutuus , fed reduciturad mgl:;ä quia eorum emptot fucceffa temporis Atf contra&um emptionis & venditionis , in D etiam accipit plures fru&dus , quàm fit quo pretium eft pecunia data , merces valor pecuníz, qua emitilla. Cur detur T. empta eftfpesrelaccipienda, — Sicut, fi hypotheca ; patet ex dictis. d quis à pifcatore , vel aucupe pro aurco 3 lii "44 5, R, quód illi Pontifices appro- emat ,quo uno die capiet , íi nihil vel bárint quidem folos cenfus reales , quia ii patüm capiatur , tenetur folveres fi | n | de illis folis fuerant intertogati , per hoc capiens capiat plus pretio autei, tenetur tamen non damnárunt petíonales. iil tradere. Ergo non eft ufura in Olláfor- "44 6. K. Conftitutionem Pii V. & tunz fecundümfe fumprá, i«ïml,qll; Caroli V, quoad hoc in multis locisnon ; tsl Ex quo patet 2, pats: Quia contra&ii;s Alhi effe receptam. — Et quotidiana praxis emptionis & venditionis fecundüm fe st prudentum & timoratorum fpeciem non eftiniquus, mali tollit juxta Rationem j.pro R. r. datam. , Not, quód in hoc contta&tu pretium Jttuni tei non menfuretur juxta valorem rei QULAERO V. Eftne licita vel ufura- RUT tradite, fed juxta fpem & incertitudi« D tia Olla fortunz , in qua fepe quis pro nem lucti vel damni. paucis ctucigeris extrahit (chedam nota- 1 Uyfn QUAERO VI. Emptio Chirogra- A N tam ptetio rco. florenorum quos Prz- phorum eftne uturaria veliniqua , fifiat fty fes Ollz tenetut ei folverc ; Vel pro 20. minoti ptetio , quàm fit debitum Chiro- florenis extrahit fchedas vacuas? grapho, feuSyngrapha infertum, v.g. fi tl attdi LXXIII. Refp. 1. Certum eft, quód emens faciliüs poffit obtinere. Capitale Olla fortunz meritó patcé, vel nun quam quàm creditor? X [ fit à Magiftratibus concedenda, LXXIV. z. 1. Certum eft,quód ob W. Katio: 'Tum quia in ea fraudes cotn- d) luctum ceífans , damnum emergens, fo- mitti poffunt in fignatione , impofitione, lutionis incertitudinem vel periculum li- 'ämon extraCione (chedarum. Tum etiam,quia Ht ceat Chirographa emere minori pretio, - fi multi in ea pecunias prodigunt cum (uo Ratio : Cüm enim hac (int pretio u " uoremque damno, & pecunia bj mwm ttia alienatur. ex pa- zítimabilia , juxtaeorum propordionem Tum etiam, quia non Ya multàm abeft À lufu alearum gecrefcit valor Chirographi ficut & alia- d ; uni in ju- tum merciutm., " dl re prohibetur. z5 2- Áctionem feu titulum alteríus, "tb &, 2. Olla fortunz fecundüm fe , id five debitum illiquidum & litigiofum s eft, feclufis fraudibus & pravis circum- h emere, feveré eft Jure prohibitum , & it- W flantiis fümpta ; non eft ufüraria, nec ritum, Ita patet in Jute & Intetptetibus I fitd x ejus. Sermo ergo hic eft de dcbitisli- Ttrje quidis. "f Refþ- 3. ais De Ufura.. 709 lu i Refp. 5, Si alicujus debitifolutio pez w 3. Tutius & probabilius eft;chi- NUOR fc egieà Principe h aberi poffit, emptoz l A rographa non poffs emi minori pretio , d eum pollet , f communi hominum arbitrió nulla fit autem ex fpeciali, quà apu J gratiá , eam facile poffit habere , poteft diffizultas nec ex parte ementis nec ven- 44 dentis.. Necullus titalus damni , diffi- chirographum minori pretio emere » 3 . d communis prudentum opinio illud mie cultatis, &c. ] J - Ratío : Quia nullus adefttitulus mi- notis eftimet. j u rei 'penfä.' nuendi pretium. Ratío ; Tum quia pretium (l tut cx morali prudentum etimatione, Oppono : Titulus eft , quia pecunia dl u TTum etiam ,quia fpecialis favor Princt- U praíens Gc habere rem ipfam pluris afti- matat , quàm pecunia futura , & habere pis non debet aliquem facete deterioris folàma&ionem ad rem, — Ergo. conditionis , quàm fit alius eofavoteca- il Ad boc difk. ant. Si pecunia fit futata rens : Sed alius poteft talechirographum Wt emereminoris, Ergo& ille, & abíens non folüm phy(icz fed & mo- hifpani« raliter ,. concedo ant. , fi moraliter feu UAERO VII. Conttactus, c& AMobatra di&tus , feu pactum vene communi &ftimatione fit prefens , N ant. Pecuniaergo, quz fineomni diffi- ditionis & ftarim reciptoca emptionis eftne ufuürarium? H " cultate baberi poteft , moraliter cenfetur LXXV. Senfus (luæfïti € ft: P&ttus efe.prafens, Ideo ergo pecunia adtu cunià , nec u lum n numetata communiter pluri's zftimatur , indiget prefente pe v t, Ut neceffitati con- quia communiter adeft unus faltem ex invenit, qui mutue titulis in R, 1. addu&tis, & communiter fulat,À mercatore emit creditó. merces j KU attenditur ad id quod commuaniter fummo pretio, v. g. 20. Imperialibus , accidit. quibus tamen non eget » easque ftatim j Refp. 4. Tutius & ptobabilius eft, eidem mercatori revendit infimo pretios pecunia. "T Officiales Principis przfe&os folvendis quod accipitin parata lis. | debitis ;non pofle minori pretio chi Refp. Eftufura palliata & virtua T TU E Ratio : Mutuo vittuali &lucro ex i p grapha emete. fficio tenetut fol- viejus fecuto corre fpondet ufuta virtua- mf* 9 ; Rati : Quia ex o Sed fic eftin eo calu» h«t were totum, — Et. fi fibi poffint folvere lis, & palliata : $ ? Et l [oPOIU totum , curnon & creditoribus Ergo. Hinciinter Propofitiones ab Innocen- ;Phl WS dato, quód hi aliquid fponte remittant, tio XI. damnatas eft hac n. 40- otn- remittunt Principi ; cujus proinde zrario accreícit. tractus Mohatra licitus eft , etiam refpe- ii iil . —. Not., i quid À cteditore tali Officiali &uejusdem perfonz , & cum contradtu u inten- J 9) M detur pet modüm doni omnino gratuiti, retrovenditionis pravie inito catm & fine omni exa&tione;poffit id accepta- tione lucri. i [nrc[P!lE/ i,etiam men- l: , modo fcandalum defit. QUAERO VIII. Ufutati vdw Uuuu 3 ales I y J we 710 TRACTATUS IX. Examen &. fD tales, eisque cooperantes, tenentutne ad ut domus , ager, &c, tenetur ufuratias [ reftitutionem ? cum iis reftituere etiam fructusinde Ufuratius non PCff o LXXVI. Refp. 1. ceptos. S. T hom. ibidetn, acquirit dominium lucti ufüratii , five Ratío.: Quia funt fru&tus rerum, lsj .'W D hoc confiftat in tebus ufu confamptibi- quarum alius eft dominus. libus five in aliis. Tta S. Thom. hic art. debentur. - Etgo älli ; Mul MH 3. in c, & ad 5. Confequenter tenetüt && 4. Itriti funt , nec rei dominium ] zeftituere. L i transferant illi contra&us, quibusufü- Ratio: Dominium acquiritut vel au- tarius vendit vel donat rem ufutá acqui-- ! WM D &oritate Legis ; vel privatá domini vo- fitam ufu non copfümptibilem »v.g. dq- luntate; velex vicontractüs : Sed ufura- mutm, agrum, &c. z »inf hu rfius nullo horum modorum acquirit &ario : Quia talis tes eft obnoxia re- dominium lucri fuperexcedentis. Non 3 L flitutioni obligatione reali , qua facit i primó : Quia ufura eft contra legem , üt eatm effe reftituendam eandem numeto, patet in hoc Exarn, n. 67. R, $. & 6. !'m'u.g tranfitque cum ipfa re , ad quemcunque 1 lidone Non fecundo modo , quia mutuatarius devenertit. ufütario lucrum non dax voluntatie , fed J r Refp. $, Validi funtcohtra&usiier involuntatié, & ad redimendatn vexam : eosque dominium transfertut & acqui- LU ficut dum viator metu mottis fua bona ritur , quibus ufuratius ex re ufu con- [ u dat latroni , qui tamen non fit corum fumptibili , v. g, pecunià , emit aliquid, luity ln dominus. Necvicontraátüs , quia do- v.g. vineam , ex/quo fufficienter poffit minium non transfertur per contra&um fieti reftitutio. Ita S, D. a. 3. d 2. & i . . Lege nullum Sed talis eftcontractus ad 3. Rdþ, /- ufurarius. Etgo, t j Ratio : 'T'um quia talis res eft reftitue g. 2. Si bona perufütam extorta fint tioni obligata obligatione folàm pcr? *f A Pl'l'm ufu confumptibilia , puta , denarii , tri- fonali, quz non tranfit cum re, fed fo- ticum ,vinum, &c. nontenetur ufüta- lüàm adillos , qui lóco perfonz vel ufüe Wü'mbs) tatii füccedunt. rius ad reftituendum nifi id quod acce- Tum etiam , quialu- Pl pit,non veró id , quod per ea lucratus crum , feuid , quod pecuniá ufurariá i eft, S.D.a.5. in c. emitur , non eft fru&us pecuniz (cüm 1 R n Ratio S,D. Quiaid , quod de talire ipfa fit ferilis ) fed induftriz, - eu, H eft acquifitum , non eft fru&us hujus- pecunia fecundüm fe non eft radix talis 1 tyn modirei, fed humanzindufttiz, lucti, fed ut fubeft labori ac induftriz, 1 Pl Excipit $. Thom. »iff fort? per deten- & ut expofita negotiationi ; ad quampt- Tnt Qu tionem talis vei alter frt damntficatus a- cunia folàm (e habet ut materia. Ergq- T. N mitteudo aliquid de bonts (uis , fic enim Vide Tra&t $.Exam.6,n.113. * l l tenetur ad compen[ationem nocumenti. 1 Oppeao : Nemo ex iniquitate fua de- T0 t &. 3. Si didta bona non füntufü con- et reportare commodurn : Sed hoc fit üllmtomt fumptibilia, fed habent ufumfguäum, incafu R. j. Ergo. qu] d milül — AN, tf p E 7Il De Ufura. .Numin. Nam ufararius tenetur refti- permittunt ufutatios ; nifi fott& eistan- vt tueretem , quam pet ufuram accepit , ta imponant oneta,ut cogantur augere 2 ufutas, tuncenim fant cau(a hujas aug- faltem eandem fpecic , ufü. con(umpti- menti. T bilem ; lucrum veró ex ea fa&um non 04 li Ratío patet fuprà Tra&. 8. [Exatn. 6, reportat ex iniquitatefed ex indufiria. Notanda eft exceptio poft R. 2, fa&a, n. II4. Refp. 8, Ufürarius mentalis (de quo ln &. 6. Hzredes u(utatii tenentur ad omnía ejus debita perfolvenda , non ta- n.67. K.4. inhoc Exam.) etiam tenetu£ d ad reftitutionem. men ( nii fuerint cooperati ) ultta fa- u : cultates hzreditatias , nec alter pro alte- Ratío : Quia poffidet alienum, nj z ro , feu in folidum , fed fingulitantüm Kefp. 9. Simutuatarius det ex gtati- tüdine vel amicitia , mutuator veró acci- Ls pro *ata. Ratío 1,p. Quia veté poffident alie- piat utdebitum ex vi mutui , tenetur re« ]i num. ftituere ratione confícientiz ertonez s Si veró mutuata- y ia Ratio 2. p. Qui refituere tenetur fo- quamdiu illa dutat. ( ij lüm ratione rei acceptz,tantum tenetut, rius detutdebitum , mutuatof vetó ac- quantam res illa valet : Sed fic eft de h- cipiat ut donum , tenetur refituere non ratione acceptionis , fed tei acceptz, fi tedibus ufuratii , i nullatenus fint coo- perati. Ergo. teícietit. Ratio3.p. Quia finguli feorfim fo- 1. Pars patet ex Tta&. de confcientía, Mim fuüccedunt in parte hareditatis. Secunda ex dic&tis. M UJERO IX. Licetne petere mu- Ergo. m l Refp. 7. Ad reftitutionem damni mu- tuum fub ufura? tuatario illati tenentut etiam cooperan- LXXVII. Refp. Probabilius eft,non tes ufütis , ut fünt 1. famuli, nomine licere petere mutuum ub ufata fine ulla ll i fuorum Principalium facientes contra- neceffitate , licere tamen ex neceffitate &usufutarios, vel cum auctoritate co- & tationabili caufa pe'ere ab ufurario , Q^ p l; "d gendi judicialiter miffi ad exigenda de- ad id parato, Yta S. Thom. hic a. 4. Cujus ratio & verba videantur fuprà T0 1»4 bita ufuratia, fecüs i folüm fimpliciter "ls J infar nuntii mittantur ad ea petenda. "Fra&t. 7, Exam, 7.n, 145. in R, ad z. Cafum. * "s 9 2,famuli , qui pignora recipiunt , vel af- fetvant, aut pecuniatn numerant. 3, Qui Sed licetne faltem pecunias apud ufu- t ( d inquirunt mutuatarios fub ufuta , & in- rarium deponete ? . ter eos ac mutuatorem formant pacta. Dico N Si non habes alium , apud " ; il if 4.]udices, Confiliarii, aliique Officia- quem deponas, non peccas, quia nec dire&t? nec indirecté vis damnum tettii « j p les, qui compellunt folvere ufüras , vel folutas non tepetere, — Qui etiam ipfo quod cum tanto tuo damno vitate non ulb i fa&ofunt excommunicati, Secus eft de tenetis. Secus i alium habeas, obra- yn WU SAH, li j»h,, qui ad majora mala vitanda folüm .tio—nemxoppolïtam. QU?ERQ j ub 712 TRACTATUS 1X.— Examen 9. QUZERO X. Qu& funt peenze ufu- Nota tamen his poenis folim fübjaz a rariorum 2 cete ufütatios manifeftos , qui funttales lii LXXVIII. y. Sunt vatiz. z. Sunt ín- fa&o vel jure; fa&o quidem, finimirum f fames. 2, Non admittuntut. ad facra- ita palam ufura: exerceant, ut nulla ter-. ais menta Confeffionis, aut Communionis, giverfationeid negare poffint; jure veró, nec ad oblationes altaris, 3. Privantur fi Judicis fententiá tales. fint. declarati, L fepulzurä*EccleHaüica./ 4. Eorum tefta- vel peridoncos teftes probati , vel J menta funt nulla, coram Judice corifeffr. fþontf - 1 ;:MO . Rmpre E * | m 7, 2 SNECONEESN E eN EX . "T iLf j;.'ämid » ll UUR UP RURSUE UE RORU EUR * p b^AAMEN.IX TEUIT iPogl 3 xion De Monte Pietatis , Cambio , Uontrattu Societatis , Loecaitone, Bu Condutiwne , Piggore , Hypotbeca , Fidejz)]ime, Ll J rausaitione, Mandato , D €, [p 'bo/zt0 , Com- Ionts| modato ; Precario. ii (&x)w (&tt) UJERO : Qaod eft tuum de tis curam getunt , pauperibus matuut - Iu . his judicium? petentibus teneantur certam quantita- O LXXIX. Re/þa;;deo , juxta Ug ? ordinem , tem dare, ut v. g. tres aureos , vel tfe$ - C&!l H Ir)f quid mihi videafur proba- modios tritici, 2. Ut detur folüm ad bilius. 0 W (C certum tempus , v.g, annurm , vel PaP!ö N JMour Pietatzs elt Summa pecimiæ $ diutiu:; & hoc ideo , ne mons evacut- Utinen vel cumulus frumenti aliarumve rerum ufa confumptibilium , feu mutuabilium tur , utaliisnon poffit fubveniri, 3. Ut Al0(em pro montis fecuritate mutuatarius det t m d &ex publico arario , vel pietate alicujus divitis fundatusad (übveniendum , vel fufficiens pignus, ne fit periculum non *fCUmQ recipiendi mutuatum. 4. Ut mutüa- — li ( &C mutuandum ( erga pignus & modicam tarius quovis menfe ultra fortem ali- y retributionem ) pauperibus & indigen- lii quid parüm folvat , non proptet mu- 4 Fl[ tibus, ne ufuratum voragine deglutian- tuum (ut.fit in ufüra) fed pro montis. tut. ,üm ll confervatione , miniflrorum füftenta K l; Hic Mo,nsx eft honeftas & licitus » 1 tione , ftipendio , domüs reparatione , i habeachasconditiones. z. Ut qui mon- E &CQ [ ts ciftarum ; granariorum , ferarum Ü 1&110 coit. l n&i - - De variis Cäntra?iäzg.r. 713 Y I) tatio, Et hocett duplex: Unum ma- confe&ione,&c,, quz cedunt principa- W liter in utilitatem ipforummet indigen- nuale, feu minutum , quo pecunia unius Wf tium mutuum accipiehïïixum, necnon fprmæ permucamr cum pecunia alterius Vi y miniftrorum Montis , quilibros ratio- formz , v. g. autei cumargenteis , gran- jut num conícribunt, pignora, necorrum- diorescum minoribus , veteres cum no« [ antur, aífervant, pecunias numerant vis, Alterum eftlocale , quo permuta- W w pro abfente fecun- pro commodo mutuatariorum, $. 9i tur pecunia prafens L dümlocum. Quodfit dupliciter: 1. Si tempore ftatuto mutuatarii non folvant, ut pignora vendantur jufto pretio(quod Campfor pecuniam prxfentem det bic, Wl y fit au&toritate publica) & detrahatur ut Campfarius perfe vel per fuum Cor- folàüm id, quod debetur Monti, & Mini- refpondentem accipiat eam alibi. 2. Ut i ! &risejus , reliquum reddatur mutuata- pecuniam accipiat hic , & alibi refti- tio; cujus. erat Pilgnus. €, Ut à mu- tuat, tuatatio non accipiatur plus, nifiquod Ad juftitiam Cambii requiruntur hae conditiones, r. Utcareat fraude & fi- eft necelfe pro expenfis ad confervatio- nem Montis, fine ullolucro montis, feu mulatione, 2, Ut nihil accipiatur pro augmentos quiaille exceffus daretur vi fola dilatione. ; . Ut fervetur juftum mutni,. effetque ufurarius ; quia non pretium , & hoceft, qued taxatum eft Lege, vel communi confuet udine,aut apparet alius titulus , cum indemnitati montis & minittris aliünde confultum prudentium judicio , confideratis labo- fic , ut fupponitur, & cenfequ&näcr fie- ribus , induftriá, periculis , expenfis, &c. ecunia enim in cambio fe habet ut que- ret mons impietatis. LXXX, Cambium ett permutatio pe- dam merx, cujus pretium quoad ufüna i 3 [u uniz pro pecunia inter Campforem & primarium quidem eft taxatum à Prin- u Campfarium. Differtà mutuo, quia in cipedum eftcufa, quoad ufuüm veró fe- yt lfi eo.per fe debet aliquantifper expectari cundarium taxatür di&to modo : in quo i t * folutio , incambio vero poteft permu- differt à frumento , in cujus taxatioue Jf v tari pecunia prafens pro prefenti , & di- confideratur omnis ejus ufus, & ideo u hv latio temporis in eo fe habet. per acci- ejus taxa licitt non poteft excedi. dens. lItem cambium peteft feriin fo- Licitum eft, & omni ufura etiam vit- m j j lapecunia, mutuum vero etiam in oleo, tuali caret Cambium manuale , uti & lo- u tritico, &c.- Il cale perliteras. — Ratie: Quia quidquid nl Dividitur in ficcum feu fictum , ,&'in daturin eoultrafortem , datur ob titu- ln [ reale. Fictum eft fi&?. feu apparenter lum pretio z(timabilem , uti eft 1. puri- j [LL* Cambium , revera autem eít mutuum tas vel raritas monetz, 2. Labor Cam- )Wo ? palliatum adeóqueufurarium, ut fi acci- pforis in congerenda, affervanda, nu- ^ piatur lucrum przcise ratione' temporis meranda omnis generis pecunia, pra- U g dilati, & non ratione loci,aliusve tituli, fertim fi officium cambiendi à Republi- hr at Reale e& legitima pecuniarum permu- ca ei fit impofitum , & quidem absque Xx xx ftipen- "umf 714 ZRACZI. AZUJ IX. Examen 9. 1 fs ftipendio, 3. Afecuratio Campfarii de LXXXLIIL. Locatio & Condittio ï)a. Gnus [ïm i pecunia "alibi recipienda, 4 bent fe correlative ficuc emptio & ven- transferendi pecuniam. alió. $. Libe- Oi ! ditio, vel fünt unus contra&tus, quo;l- [ W £atioà folutione taballarii & periculo à- teri conceditur res utenda vel fruplïda mittendi pecunias in itinere. . Luerum conftituto certo pretio, vocaturque ex ( ceffans & damnum emergens. 7 Ex- patte concedentis Locatio, ex parte acci- D. penfäe in famulós & fcribas, &c. pientis Conductio , five res fit mobilis 3 Pretium Cambii variatis circumftan- five immobilis, modó non fit ufü feu uüiis poteft variari, crcícere & decreíce- uno actu confumptibilis,ut ager,domus, QUE equus, oper [ ominis,v e o C Q. re, uti fit inaliis mercibus. - fabri, pi l4 risfartoris, &c; Locare n oh poteft, nifi LXXXI. & LXXXIL Contractus o^ h [ 4 e qui : abet pïduun dominium tei, E | Siizaftn ietatis eft duorum velplurium conven- absque cu f.nq :pa conductotis tei condüdtze (Ohdu tio ad conferendum aliquid in commu- üperveniat aliquod vitium , rationecu- 'ne ]uctum & damnum juxta próportio- jus meritó eam deferas, v; g. quia domus nemrerem contributarum. Fit duobus a ruinamminatur , fpe&ris nodturnis in- modis, 1. Ut fi focietas omnium bo- ,ngj;e, feftatur , &on tenetur condudor folvere norum quácunque vià & honefto modo penfionem niti pro eo tempore, quore r Sl:on:f; vel titulo obvenerint five pro prafenti condu&afuit ufüsvelfruitus. Vide(u- five infuturum. — 2. Quod magis eft in prà Tract. g. Exam. 6. n. 124. in R. 4. W ufu , ut fi Sociétas certz rei, ut fi plures Àn idem dicendum fit , fi peftis fuper- incerto negotii genere conveniant ad Dic veniat, fpe&tanda eft confüetudo loci commune lucrum. Sterilitas orta nan ex culpa conducto- Di&us contractus eft licitus . fiveftia- ris, fed ex temporum injuria , fi eft tan- tur debitis conditionibus , quarum pri- tà, ut communi hominurs illius Regio- h ma eft , ut negotiatio, in qua fit fecietas, 9s opinione judicetur füfficiens, deobli- fit licita. 2. Ut , qui ponit pecuniam, gat àfolvenda penfione , vel in totum fübeat etiam commune pericelum juxta EUH vel in partem , niftantecedentis velfub- ( iHam Regulam juris : Qti fentit cammna- equentis anni ferulitate pofíit fterili- o diiu, fentive deber & ouns, r econtva, 3. tas compenfari. Sterilitati comparari [ Ut juxia arbitrium prudentum unde- poteft faperveniensbellum , quo agri va- : d quaque fervetur equitas & ptoportio, Kantur, vel impediuntur itinerantes, ne tam,quoad lucri ,—-quzïm quoad damni hofp h d il l itium cgndu&un:» &FquentCth E utä . parütionem. .4. Ut pecunia füb pa&to ids,. Qu lucri non detur homini negotiationem Major fettilitas penfienem resulari- n non exercenti, quiaeílet ufüra ex con- ter non auget, fed ftandumeft contradtui "Ilino wadu mutui, & non :iïet contractus fadto. Dixi regulariter , nam pote& au- : SQ;CiSf"EiS.. t du) am geriin cafu aliquo fortuito extraordi- Pluza de his fpectant ad Turiftas, inunda- AN DN N natio,non gzo.vifd, Y. g fs Eäï' : tiones D i De variis contratfibus. | 715 tiones.omnia alia vicina molendina ef- geat domo , & non pomt aliter fibi fent detructa, & tuüm ab alio condu- N providére, 3. Si domuslocata egeat re- &umideo multó majores facit proeven- paratione, qua non egebat temporelo- ) q tus, 7 cationis. 4 Si conductor re conducta , u W 5 Exi)exïfæ faciendz. pro re locata vel v.g.domo abutatur ipdamnum locatoris, CUU confervanda vel reparanda ípe&ant ad v.g. alendo porcos domum fuffodien- locatorem, nifi aliter fit conventum, vel tes, veletiam fine damno conductoris , aliter obfervetur. ex cor AiK d 1etudine loci, attamen perverse & cum Ícandalo alio- Etin hoc difert condu&or ab ufufru- rum , v.g. recipiendo meretrices, alea- &uario & emphiíteuta ,. qui ipfymet ex- tores, &c. 1 j: r penfas facere de i. 2t Mi nt. LXXXIV. Dic mibi, quid fentias de Sinenconfiet , au res conducta per- famulis & famulabus ante terminum lo- lerit cafu, vel culpà conductoris, teue- cationis operarum difcedentibus , an eis tur condu&or pmbarc Íuam innocen- debeatur integra merces iftius temporis? tiam, nifi gravia indicia eam teftentur, Diflinguo : Vel habent juftam difce- vel iilifïequenfet talesres foleant caíu d ii ern dicaufam, velnon? fi habent, de- perire. betureis integra merces: quia penes ip- '"Siconftet,ioc endium eafa färtuito & Íos non ftat, quó minüs conditiones im- N finecondu&oris culpa e(le ortum , v. g. pleant, & opetas fuas Præ&cnt. Sinon pet 't';-:nj.ïim-la n malitiam , fulmen, mili- H habent,non debetur , fidominus ex di- CC iGu ictornectenetur ad dam- t;ï, fcetfu famuli patiatur damnum , quod nico 1i niaiio ionem , nec ad penltionem lV æquivalec reítanti debito. Et hoc oþ "Teneteztame 1 t rtu £l nütexe ]i $. culp tadonem oppoiïtam. il ^ / x faitemlevi, Vid ïï Oi uprà de culpa Tr f - ie Sed debeturae werces famulis ægfd— Bbxam. 6. n. 124. tantibus , autaliajufta caufa. impeditis? -Durante tempot elocationis non po- Dico: Debetur, tum ob eandem ratio- teft ] ocat vVLat or, uti nec hares ejus univer- nem mox datam ?. Tum etiam, quiaob- (fa':iïs (cimille cenfeatur eadem perfona jectum elocationisoperarum in famulis noncit £ cum defun&to) pro libitu expellere con- tam OPUS lt)len! fpecifïcum ac de- du&orem. Dixi,beres us erfalis . quia terminatum, quàm ipfa obligatio fervi- i"| fecus eft de (üccellore particulazi, id eft, endi ad certum tempus ; hoctamen fo- emptore , donatario, legatario, nifi ali- lüm verum eft,fi infirmitas non. diu du- Iet conventum fit. ret.Ubi attendenda eft confuetudo loci. r 5,/1 ,. Excipiuatur aliqui cafus, :.Si inqui- Gerte dealimentis interea præfkandis ác inus feu colonus. fve eondu&or. per 19 modicis expenfis non. dubitatur , (ed ad m biennium non folvit canon ild, filocatio j expenfas majores pro curatione factas fuit a&aad longum tempus , v. e AR flïl- (cclufo contractu non videtur effe obli- !^ P temad $. annos. 2. Si.ipfe locator ob gatio juftitig, aliquando tamen charita- l j Wuþ;-ïvcni.entcm necem;atemg ipfe indi- tiis. d Xxxx 2 /P?g- ;M 716 ZRACTAT: Us$ IX. lï;m;nm 9. LXXXV. Pignus £ bypotbeca poteft jemmota,non finitá, quia poft latam fen- lt fumi vel pro contratu, & fic eftactus le- tentiam non valettransactio , nifiabea i gitimus, quo creditor in rem debitoris fueritappellatum. Dicitur 3.s0n gratui- i "acquirit jus, ut ex ea (etiam vendita, ) t4, quia non poteft fieri , nifi aliquo da- i MH folutionem habere poffit , (; illa non fiat to & retento. Unde diffettab amicabili hin átatuto tempore, Vgl pro obje&o feu compofitione, per quam pars debiti gra- !f re oppignorata , que ft eft mobilis, eft usremittitur, & fic amicabiliter àlite | i pignus, requiritque traditionem: fi eft difceditur, j tttt immobilis, eft hypotheca , fitque folá De Jure Civili non —pot'sft cranfiei fu- | 2 conventione partium fine traditione, per re teftamentó relictá, nifiipfpectis & Aney Hypotheca alia eft generalis , alia fpecia- itde cognitis teftamenti tabulis, Tum quia lis ; alia expreffa , alia tacita: dequibus publicé & privatim intereft , ut ultimz t vide Tra&, 8.Exam. 6. n. 118. Not, 3. voluntates ferventur quoad feeri poteft, itn Etibidem n 120. & 121. R. 4, & 6. Tum etiam,ne quis modico Prefente al- ' l&dü LXXXVI. Eidejuffo eft alienz obli- le&tus, facilé majora repudiet, 4 Riy gationis in fe fufceptio , ut deficiente in Judex abíolute ad transactionem co- duf Tolvendo debitere principali , ipfe tenea- gere non poteft , nifi forté effetlis valde i w f *uríolvere. . Conditionesad eam requi- intricata, & diu durans, ' Rerie: Quia i LUW fitzfunr: 1. Ut fupponat alium debito- regulariter nemo invitus contrahere aut |m xem principalcm. 2, Ut nonteneatur ad jure fuo privaripoteft. Eft tamen Judi- fpity plus quàm ille, 3. Ut fi illius obligatio Cis agere , ut ad parcendum mä-gnis & DN inveniatur imvalida, etiam fidejulfor damnofis cxpenfis partes transfigant, vel - ! (f[(lg l non teneatur, . 4, Ut non cogatur folve- amicabiliter componant. Si Jadex videat ! inji ze, nifi fa&á priüs difcuffionebonorum unius partis jura effe omnino clara, non 1 Qlkl?'quf debitoris principalis, conftet ; illa non poteít e1 tranfa&ionem fuadere ; Quia | ?Ajü(]ng füfficere. tenetur cuilibet dare quod füum eft ; nift m i Fidejuffor in quibusdam cafibus po- fort? timerentur nove lites & valde "ügtey teft petere liberationem ab hoc onere, fumptuofa pattis adverfz nimís potentis '-Zn'jl&[,d] 1. Si tantüm pro certo tempore fe obli- T appellatio, etfifrivola. Tuncenim Pogfet; j "l gaverit. 2. Si debitor incipiat bona fua fuadere ad redimendam vexam, nm i dilapidate, 5.8Si petat Regiones longin- Diífputant Legiftz, an,(i quis inveniat. C quas, 4.3i hidejutfor jam longo tempore Íe ultra dimidium fuiffe lefüm in tran- h Al perftitit in ea oblieatione, &c. factione, ea poffit refcindi ficut venditio, N LXXXVII. Transatlio eff. de ve dubia dequa füprá Tra&, 9. Exam, 7. n. 6o. e litigiofa, lire jam motá , non gvatuita , "t AC . idem cafusfuit motus, |Si quis confide-. Wffg) E Dicitut 1. dubia , quienim certó ret zquitatem naturalem,quam maxime Ffüa fcit, ibi nnllum jus competere, nequit in foro interno attendunt facri Canones,, (Qk falvà conícientià tranfigere , teneturQue & qux dictat neminem deberc locuple- | D va ïbh- äefkicufere,. quodaccepit. Dicitur 2. Jite tari cum damno alterius, affirmati ftglm tentia um De varite cóntvatlibus. 712 z tentia videtur tenenda. Sed hujusdecifio / eam repetenti ftatim reddat , fi tamen videatur apud Juriftas & Canoniftas. non petat in fuum vel alterius damnum, Mi LXXXVIII. Mandatum cft gratis velbona ejus non fint addi&a fifco, tunc fadia füfceptio aliquid faciendi qued a- enim ila tradenda funt fifco, vel nifi lius mandat fea committit. Dixi, grati5, fciatur, quód (it furtiva. 3. Depofitarius 1 fienim fiat propter mercedem, non eft fine expfeüä ve, rationabili præfu*mptæ proprie mandatum fedlocatio. Mandars licentia domini non poteft (fine Peggata tenetur mandarium præ&ito officio re- furii) re depófità uti, munerare filtem ex gratitudine , licét Poteft eá uti in his cafibus, 1. Cum nonex flri&ta juftitia, Debet inter eos in- expreffo confenfu deponentis; tuncau- tercedere conventio faltem tacita, ut f tem ex depofito fit mutuum , fi fit res ufiz videat in gratiam fui aliquid ab alio fieri, confumptibilis : vel commodatum finon fit ufu confumptibilis, Si depofitarius idque non prohibeat, cenfetur taciit mandare Mandans tenetur mandata- bona fideexiftimet , domino id non di- rium fervare indemnem , omnes expen- Íplicere, cui tamen fi poftea difpliceat , fàs eireftituendo , imó & rcfarcire dam- tenetur compenfare volenti. 3.Si depo- » num furtuitó ex occafione mandati ac- ficum fitres ufü confumptibilis, & depo- ceptum, ut fi ab hofte fpolietur, &c. fitarius fit certus , fe , dum fuerit repeti- LEXXXIX. Depofitum aliquande ac- tum , habiturum tantundem paratume- ) cipitur proipfare. aliquando pro con- iusdem menfurz & bonitatis,non peccat . faltem mortaliter, fi re utatur vel eam tra&tu quo res alterius cuftodiz commit- titur, ut integra reddatur , adeóque in eo alienet, quia deponens nullum patitue dominium non transfertur, Perficitur damnum. utriusque confenfu, non nudo fed cum uijd fi depofitarius negotiando re de- traditione rei, Nec fufücit rem coram pofità aliquid Iucretur: fitarii. Rafia r lüïfzïl. alio,velin domo ejus collocáffe , nifi (al- Dico : Eucrum effe depo tem tacite vel implicite rem acceperit ad uia cüm res non fit in fe fructifera , eft t A fuam cuftodiam, v. g. fi quis exerceattale lücrum£oliusinduftriz Sitamen dam- efficium,cui àánnexa e(t rerum cuftodia, num aliquod deponenti eveniret, tene- ut funt Aurigz , Nautz , Caupones, Sta- tur compenfare, Ql (j bularii, &c, y Ex qua culpa teneatur depefitarius, M Deponi ordinarié folent res mobiles; reftituere , vide Tract, g.Exam.6.n.1:4. Tb immobiles veró dicuntur fcqueftrari , ut R.4... jut vertente lite circa eas commitantur XC, Comwmodatum: eft gratuita con- nj g" Sequeftro, earumq; fructus afferventur; "ceffio usüs rei, qua üfü feu uno actu non. donec conftet cui pet fentent p €entur, igm anudi- eft confumptibilis, ut equi, libri, veftes,, l &c. dominio non translato, adeóqueea- (5 Depofitarius obligatur ad tria. r R dem numero res eft reftituenda; in quoe: yut if seli ertem cuftodire, . 2. 'Utdegonenti differtimutuo, Dixigratuit4, i enim. "f at Xxxx 3. asss . 718 ZRACIAIUS LX. E::æ;ken 9. fiat pro mercede;eftlocatio, Siresnon- bxs propriis: Sed quivis reli&tis fuis vi- nihil atteratur, v. g. veftis , idfit damno lioribus falvaret res fuas €&ommodantis. Nl Ergo. pretioliegs. L^ A. Ex qua culpa teneatur commodata. tius, videloco mox citato, R, ;. Quid fi res tua & 1 aliena fint æqgalcs LU) in prezio ? Quid fentis de hoc cafu: Orto infor- ä Dico : Psetes praferte rem tuam, fi tunio, commodatarius, & depofitarius : res aliena apud te fit in commodum al- condu&or non pollunt fimul. falvare res terius, Si.veró. fit in commodum tui alienas & propries , pofluntne rcs fuas folius, teneris praferre rem alienam, »raferre,reli&tis alienis, Patet ex dictis, Diflinguo : Sitespropria fit pretiofior , XCL Precarium ett grääuit& conceffio potes eam praferre 5 fires aliena fit pre- usüsreiad nütum revocabilis. Perulti- tiofior, teneris praferre illam. mas particulas dife itàcommodato, cu j Ratioi.p. Nemo proalterius minori AXl f5 (fff)æ)CC o non eft revocabilis ad nutum, | | damno vitando tenetur fuübire nlajus ; iea commoe damnum. [ Imp S.1 n$ tenetur expedlare elabi | 5 r u Ppj^ roquo conceflit, teneturque Ratio 2. p. Depofito , c.ommodat(l), L i a 2 is commod DN atario compenfare dam- pignori, locato, ea debetur. cuftodia » num fi qncd pztiatur, . mifi ipfe patiatur h quam quisque prudens impenderet re- nccdï;ïacc'm non minoris incommodi, ! i " l; V Ttpoy I h f. D ! u N PN ( A. i N v s u t ets 6 lfi f N /7, - A ) —— í ) W p N m 7ra * N 2 K £ — — R. N D —ÓÓÓ m i d p p '/ 2 v K — — um — o M "us g———3 ;—- '1 ER —— n ; M " *€e N d D N — F ä 1 fs ! ü/),,l - h L 2 Wt i N S j l l $ m li. * f " | 1 l 3j | ) LU "t ^ : t ! J | , 27 | 1 i il i i x » 5nj t if Ml ] [ Ü ] i m ,". h ii AR & 4*/€m üth insa A LY IRÀ. än Ü ul d a z C 19 ) 2 s Wa i iU t A rj koy a. ,X( E At 5 j 3 g N u z E X ' 1 £ à i j — » ; £ , $ & Ea pe s Mre Og 235 — Lsl » F [ g Om E 9) 336 ; H v Y *s 3j ; Z - ER du a Rs " $- ;:Tl u *i OuG w : QoOOQO u Ws & - £ : : — I m L d s & d $r Z v * A g NOR : X & æ *s de E & :I 5 ïïjg * z 2 À Q ä NT a " RACTATUS X ? EEb De -Rxelligz:ofzxe-) 9 vit Qgquïtia; Ex2i.21.4 Quaff, 8. ufque ad Quefl. 1oo. indlafroe, Xplicatis fpepi&! us fuftitiz, quas partesejus f&bje&ïväs vocamus; eóquàdperfectz juflitierationem. habeant (de quibus Tract- g. 4Exam. 1. n. j.) uti& partibus ejus integralibus, qua nimirum, etfi eam entitativénon componant, tamenvelut conditiones ad perfectio- À nem cjusconcurrunt , utijuxta S. Thom. q 79. a. L. lunt, Faceme bo- num & declinare Amalo; His, inquam, explanatis S. Doct. exponit par- tes juftitiz potentiales,quz timirumin aliquo cum ea conveniunt , &in aliquoà perfecta illius ratione dcficiunt. Nam cum jufüitia fit ad alte- rum, rigorofum reddat debitum , rigorofamque ponat zqualitatem , vel P ta non poffuntreddere xquale, licé Iteri reddant debitum , ut pietas erga parcntes, obfervantia erga Superiores ( Vi equa videTract, g. Exam.r. n.6. ad3.oppof) Vclrigorofum dchitum non habent.licét zquale reddere p"ofïïnt, utliberalitas & affabilitas erga proxim um qux perfectum jafti- tia debitum non refpiciunt, fed tantüm honeftatem. virtütis. — Inter has potentiales juftitiz partes ut poftea patebir. primatum tenet omnibusque 7 praeminetReligio , ut virtus, c - i'tum Deo ecibens quen: debet ,. fed nonpotens exhibere, quantum debet, Dequa Lactantius lib. 3. div.In- ULC.IO,.— Frooeepiren Dowinis Lonusa m fola Religtane efl..— 52 Religio tol T LA Átur , nullanobis yatio cuzzcelo qi.— Quamqui nom fnfcipit , vitam pecu- [ 720 TRACTAf U$ IY. Examen 9. dum fecutus, bumanitate fe a£dicat. Et Eugubinus l. 1. contra Valläm s [ Ui P/u.r eft pz'c(atz'f e Re/z;gionz'f, ( Vi lus efl felicitatir dr leatitudinis, '"De' - i hac crgo-ommum virtutum mor alium praftantiffima virtute fit.- ll - A ; o$9. oQe ln 260008 i ääæäæææ d ,i*ä äää i : EXAMENL Cl"';'llu Wi A0 De E]&wzq Religtonis , €8 Oä]eo'ïo, L. qfn*m,' qþhfa/f. 81 N per 8. art, D. LE z UZRO 1 Teneturne QUAERO II. ud - Quid ef& ,Räigio 3 n N Confeffarius fcire quain Eftne vera virtus ? LA hoc Tra&atu traduntur? &um ? fa. & quod ejus obje- A C x N I. »;. Hoc indubitatum IL. »;. », Religio bene definitur,quód IN Da 3 cile. Rario i10: Nam Con- h] " dl fit virtus debitum. cultum. tvibuens Dto PA feflarius , ut ex Ízpe me- 3::) t moratis tribus tanqtati prino ompium principio ,. feu fu.« ejus officiis patet, eft Do- premo orsnium Domino Quod pra- Vib &or & Presbitet , eftidemac prabens iter n dicatum ei convenit ob fingularemj & ad Deum & Codum. .E rgo virtute Re- infinitar excellentiam in omni gencre JnlN ligionis infignitus fit, oportet; Homo 4b perfe&ionis. Patetex 2. Thom. a. 1. - enim percreationem, & dein per pecca- hodj Dixi 1. Pirtus , ut tam à Deo fejun&üs, per debitum cul- dis. patebic ex dicen- t tum ei religatur, Unde Ang. Dot [ Ym t -'.-::JP híca,. r.in c. ex Ifidoro dicit : Religio- Dixiz. debtum culttm, id eft, hohc- i us à Religione. appellatus eft $. qui. vetra- ftum & congruentem, ut excludatur cul- tf Gat C otanquam relegit ea que ad divi- tus falfus & füperftitiofus, àChrifto vel Wie ; D l Unm cultum. pertiuent. Et ideo Religio ab5 Ecclefia damnatus; qualis videtur in ! la Id videtur dicla a relegendo ea que fuut divini Idololatris, Magis, Judais, H [e. Mi " gereticis $ l lu cultus, quia bsc funt frequenter im. corde Turcis, Ethnicis, &c. "- æg T vevolveuda. Pl Quamvis etiam. poffr. intel- Dixi j. Wt prime omnium pïiäiä?10', IQ;E 00 Hgi Religio ex boc didla juxta 8.A9g. quod ad di&erentiam à pietate, qua exhibet -* b o Deum veeligere debemus , quem amifera- cultnm & honorem Deo ut ratri & prin- " t us nogligentes, — Vel poteff. intelligi Re- M cipio originis noftrz; & À gratitudine l ligie à religande ditta. Unde Aug. Keliget qua colitDeum formaliter ut Bencfacto- Wfbr l ges Reiigio u mzm'pafgnri Deo. rem, h?mk uw] u',tum p De virtute Religisnir 721 V rem, Religio fic explicata eft idem,quod di&z zqualitatis feu ejus. cotivenientia 71 latria feu virtus latriz. cum re&a ratione. , Objedtum materiale . 2. Religio eft vera virtus S. Tla 0. funt actiones internz & externz, q'ui»bus a- 2) Deuscolitur, & di&a equalitas imper- | gqui Objettum cui eft Deus, $ Ratio ejus eft : Virtus eff habitus, fe&a ponitur. benum. facit. babentem v opus etus . bo- prout proportionabiliter de jufitia ex- ; ! mum reddit , -ut explicatum e r( Tuprà plicagum eft loco mox citato. Tra&, 4. Exam. 1. n. 2. ad q. 2. ubi QU.AERO HI Religio e&ne una ein Vil funa virtus ? vel. continetne tan- etiam plures virtutis definitiones addu- fþeci cuntut. Sulfumo : Sed hoc praítat quam genusalias fpecies fub fe? IIl, Ante R. Not, non effe bic quz- ] Religio, ut patet ex data d'tflinitimm- Er- 90. " o ftionem de Religione , prout abftrahit &um "FO['H]?!C quod Reli- o8. 3. Obje ab infufa & acquifita , nam has fpecie gionis eít:zqualitas illa imperfedta , diferre, certum eft;licetenim habeanc 15 Je! 1 3 quam bomo inter fe & Deum ponit per idem objecum cui fcilicet T. Z2v m , habent debitum cultum Dei, íeu peractienes, tamen diftincta objecta formalia, forma- quibus Deum colit , Deo fe fübjicit ut liter fümptas quia Religio infufa reípi- jl fuptcmo Domino; eireverentiam exh i cit Dei excellentiam , ac pro obje&to ha- i bet, ut primo principio feu ratione be- bet cultum ei exhibendum ex motive neficilcreationis, iupernawrali ,ut nimirum eft primum Aliificrefolvunt; Obje&um formale principium & fupremus Dominus in er- quod Religionis eft cultus & henor Deo dinegratiz : acquifita veroid pfæ&at ex debitus. — Sed explicant in fenfu jam po- motivo naturali , ut nimirum eft pri- fito, diftinguentes cultum ut eft actio, & mum principium & fuüpremus Dominus d uteffe&tus; ut effedtum dicunt effe di- in ordine naturaz, Hic ergo fermo eft &a'mimpcrfe&am zqualitatem, - de Religione disjun&ive, nimirum vel n Ratio: Juftitia imperfe&a & perfe- & deinfufa vel de acquifita; Vide TraG., 4. A &ain hoc effentialiter differunt , quód Exam. r.n.8. Hoc notato. XCIUUE l ( prima ponat zequalitatem imperfe&am , , Religio eft una virtus fpecie infi- )* altera perfectam: Sed, ut probatum eft u ylii 1na. Tra&, 8. Exam. r. n. 2. obje&um for- ; u Ratio $. 'Thom. a. 3. in c. Virtutes fpe- maïäju&itiæ peffe&æ e(t zqualitas per- feda. Ergo imperfe&a refpe&u jufti- cificantur & diverfificantur penes obje- y tiz impäffe&æ: Sed Religio eft juftitia &a formalia : Sed Religio habét obje- &uüm formale , quod nulla alia virtus 1) qu imperfe&a , ut. patet ex Prooemio hujus rentiam A. ;e&vicit ,nimirum exhibere reve g Ita&. Ergo, Confeq. p-rgb". Quia idem & cultum Deo füb unica fpeciali ratio- j vt eft conftitutivum & diftin&tivum j ne, nimirim ut eft primum Principium UIBW » Dix in R, objettm formale , quod 5 , rnationis rerum , & E ft hpneüas - cr:at'ioxïis & ;gubfz:: in. quia obje&tum formale qus e *TYT s — 732 TRACTATVS X, Éxanen 1. ju quantum ejus excellentia in infinivun b 1.: tem ejus . N, maj fecundüm VirttiafiL i, tranfcendit omnnia.Ergo.. tatem fibi correfpondentem ,C, maj Er ^ Éx q:üo-fï.e*quitur,qub& actus Rcfi'g*iö- fic dift.mrin. N. conf. Idem ergo habiu s utfunt , vovere , juraze , facrificare, tus Religionis habet diverfas virtuali- uti ndn orare , Deo fe fubjicere ;; Deum colere, tates , juxta quas plures actus refpicit, | g licet materialiter inter fe differant , nec quorum quivis perficit füam virtualirz-.- D €onnexionem. Babeant vel fubordina- ! ln tem, v.. g. votum füum, & non eam, quz- xj tionem, Conveniunt tamen I unica ra- eít jaramenti.. 1 5bi, tioneformali, quz eft , folvere Deo de- Ad z. N. conf. Tum quia, quæ*fnj im-- T bitum , . quod creatura incurrit vi erea- ferioribus funt difperfa , in fuPerwriBusp: 1 Eu "onis& 'gubemmtitmis, eumque revere- tht füntunita. Tametiim , quia refpectir xi obejusexcellentiam. Quam rationem Deiett eadem ratio formalis ,. nimitum: - P tdbra formalem magis preimar-io & principali.. excellentia ;Dei. nullauuy. commodum 3 n *ter refpicitunusactus quàm alius ,. v noDis poícentis ; aff debitum, quO&" crez«- o "maeis devotio quàm oratio, &c. Etlicet curz folvitur,. nen. refpicit neceffarió: j a dicta vatio debitivideatur.variani in acti- excellentiam perfonz, cui folvitur ,. fedi L bus Religionis ; aliter enim Deo debetur ultimat& commodum Hhominis vel aliud: min aliquid ex promiflo vel voto:, aliterex motivunm , 1. Q . Hinc. conüi-awntin': diverfe: accepto beneficio :: eft tamen folum va- virtutes;. 4 atf 'riatio materialis,manente eadem ratione | t N ZAd. 3. dift. ant. , itatamem atin omni- formali Bus illis fit eadem ratio formalis /u£: a IV, Oppone. Y.. Si. dicti a&us fþe&ä— qua primiptincipii creantis , C. ,. fecus;. | m rentad. anunmr fpecie habitam. deberent N: ant. & conf, Nam opera ad extrafünt u einnes: eundem habitum: intendere feu communia omnibus tribus Perfonis, Et- p i perficere : Sed hoc non fit,. quia. actus Íi Deus ('cujus Scientia eft caufa rerum): 3 Wi frequentati;jurandi non dant.facilitatem non*effet íapiens ,. noir poffetdici Crea-- tf vovendi: Erao.. j tor; f noneflet juftus & mifericors ,. '*xnincidf.: 2.. Diverfa. ratio. debiti- erga proxi- n AT, fir mon poflet congrue&gubernare. Nullurn- 'Anum- conftituiv diverfas. virtutes circa ergo atcributumfolitarie fumptum , & Mpe NU le tpfüm ,.nam debitum ex pacto —folvi:s;u. ut.rationeab alio diftinctüm fedutreli-- UM fkitia;ex promistione fidelizas ,. ex.bene- quain fe includens , petefteffe adzquata: ^ Ml ficia ;g.raciu.ido, ex--dignitataperfonæoü-. ratio divinicult H Lt $57 ! L fervantia.Ergo etiam circa Deum.. !l & Nec ebeft diftinclio: rationis ,. quia- | um 4.. ln Deo fünediver(à attributa ,. uc aliàs déberet etiàm poni'aiia Chliáaritas;. :| '-E i "Sapientia, Bonitas.,. Mifericordia , &c, ua dilititur Sapientia ,. alia; qua Mi* 3 l dHiem ttesEerlonz realitec. diftinctz. . Ej ericordia; ^ Aliud'eft^ de- diftinctione: l N «go iis correfpondetdiverfüs cultus. Charitatis & Spei, cüm'Häbcantxciüïhii- *äl.Ergo X Ad1. dift. maj; Deberet: perficere lia.. birum. Ícepndiun. quamlibet.virtualita;. &amxmionem- fqrmalbmi« j n mraþ; Wot. 725 De Religione, : Hic ferviunt dica Tra&. 4 Exam. . , ANot. ex S Thom, infrà -q. 103. 2. 7. n. 2.de definitione virtutis moralis, € vk;z*: ad 1, qubd ficut. Religio per excellen- tj ibid. a, 3. & 9. de fubje&o virtutis mo7 &iam dicitur pietas,in quantum Deus per ji ralis. Etn. 10. & r«. & 12. quomoda D excellentiam eft Pater, ita & latria per virtutes morales,& an theologicz cofit- excellentiam dicitur dulia, in quantum 5 !rrr' ftantin medio, Ubiqueque idde Rcl,i- Deus excellenter eft Dominus ; Unde ts gi one explicatum eft. lli non funt cultus fpecie diveríi refpe- & &uDei , fed unus cultus zquivalet utri- s. 3. Religio eft nobilior cateris vit- tutibus moralibus, imó omnium mora- ue, Adlatriamergo fpe&at, non tan- u lium nobiliffima. tàmcolere Deumn ut fic, fed colere ut Cteatorem, Salvatorem, Dominum, Be- Ratio S. D. a. G. Inter virtutes mora- fiefa&torem : qui in omnibus his forma- les illa eft perfe&ior qux propinquius ai; acceditad Deum? Sed ficeft de Religio- litatibus ratio formalis colendi, eft ejus j ne, ut patetcx ejus obje&o. Etgo. erfectio & excellentia increata, perfe- &iones autem & beneficia hominibus Ex quo fequitur, quod,dum $. Thom. collata folàm funt motiva extrinfeca ad fupràq. 58.a. 12. inc. docet , Juftitiam legalem elfe nobiliorem cxteris,/ com- eultum inducentia. QUARO IV. Religio e Gnc virtus. parat eam folüm cum illis virtutibus j fpecialis feu di(tin&a fpecie ab aliis? Eft- moralibus, que verfantur circa bonum humanum , non veró cum ea,qus vería- tie theologica, vel moralis & moralium. cur ( uti Religio) circa bonum divinum. n gratantilfima potens imperare actibus MA Aliarum vircutum ?* Similiter dum infrà q. 16 t.a. 5.inc. cate- n uä, M " V. HacQuzttio non eft eadem cum ris przfert humilitatem, comparat eam st camillis vitutibus,quz verfantut circa priori; illa enim quafivit , an Religio : (5 moderandas paffiones. a utgenus non contineat füb fealias virtu- imperate gt&ibus W " tes ut [pecies, hacveró , an cum nulla a- w.4. Religio poteft u " aliazum virtutum , etiam theologicarum. Md a coincidat, m Datebit ex dícendisad Oppo Ugnroafüem.ad r.partem. N d Qtiones con- g Ratio eft eadera cum priori ad Q. 3. tra 3 v VI. Opposo f. contra 1. R. SS. PP. v T R. 2. Religio non eft virtus theolo- - i dicun t,Sa hd) 342 n&os coli per Religionem: Sed gieafed moralis, H ( T — Ratío :. & 2. patti s eft: V.iz.tuä theo- San&i coluntur per virtutem Duliz. Er- Jlegica non folàm pre obie&o cui fed et- go virtus Dulie & Religionis funt ea- dem. Wop iam pro obje&o formali debet hobere (s Confitm. Proto iy'k)oxx & imago ce- [ Deum feu quid pure divinum ; Sed hoc luntur eodem cultà : Sed Sancti fünt non habet Religio, ut patetex R.3. ad Idem pa- T Q.2.Ergonon elt virtus theologica, fed- verz imagines Dei. Ergo. ectu tet de Charitate, quz ett unica teíp ho A j pure momï-i-s., : Dei Yyyy * gA D Viuns 724 TRACZATFESY X. Éxamea l. Dei & proximi,cur non & eadem virtus inSanctis,non ipfos San&os ; quotum ad colendum Deum & Sanctos ? propria excellentia tunc folüm fe habet | 3 Oppeno 2. contra 3. R. Virtus imþe- mereé materialiter, Verüm hic cultus - rans a&ibus aliarum virtutum & eos or- 1] noneft in Ecclefiaufitatus, ad vitandum : plom dinans in füum finem eft. nobilior, quia periculum erroris , ne videamur creatu- [ imperare eftfüperioris : fed juftitia le- ris tribuere honorem divinum, Vide$. " y galis atus Religionis fic ordinat ad fu- Thom, infràq. 103. a. 3.ad . ex um finein, fcilicetad bonum commune. L " Ereo. Ex hoc colligitur differentía Sand » 0« B "Mj j rum ab imagine pi&ta Chrifti, qua poteft Confirm. Totum eft nöbilius parte: i adorari Latria ideo, quia fecundum fe . n D Á Sed Juftitia legalis comparatur ad Reli- nullius cultus eft capax;. ideoque."'cïfüt' gionem ficut totum ad partem., Ergo. dictum periculum ; San&ti ver [ W ( Oppono 3. contra idem : Poenitentia s O fpecialis cultus capaces funt, Qu eít ultima difpofitio ad gratiam & recon- L] ciliationem cum Deo: Sed hic effe&us Ad id, quod additur de Ch:iritatc , V i llc eft nobilior,q -l im colere Deum. Ergo. difparitas eft, quia in dile&ione proxi- M Min. prob. Plus eft reítituere ablatum mi ratio formalis diligendi eft folus Deus . u feu bonitas divina, in cultu veró Sancto- Itl ll Qu'äm! COIEFC hOllOl.'ClT] COI]R?['V&CUB]. Er- | go. rtum excellentia propría. Nam h.onpl: j IU N Confirm, Peenitentia pro obfedo cui intrinfece eft teftimonium propriz. vits. ET tutis inaliquo, excellentia enim impor-, EE babetetiam Deum, Ergo eft faltem a- qualis Religioni, ; 1 . tat rationem caufz formalis , nimirum Uni Ád 1. R. San&os PD. nonloqui de Re- perfedtionem , qua unum excedit alte- ^ Al rum , nihil autem excedit alterum , nift. ligione, uteft Ípecialis vircus, fed in am- ! Xl pla ignificatione, : A 1 per id ,quod formaliter habet in feiplo: imirum de Religione ! Uj Chriftiana feu Ecciefia , Sanctorum cul- bonuni veró , quod eft objectum amoris, eur E tüim pracipi velic t. In quo fenfü omnes importat rationem caufz finalis ; de cu- EU jus ratione eft, ut actus pii dicuntur reliciofi. propter eam al.P—Petan-*' Mi tut alia, Ad Confirm, dift, Hmj. Loquendo de culta, qui exhiberur imagini pracis? ob z4d 2. R, 1. retorquendo, q-ilöd Re- 3 excellentiam. extzin(ecam, Prototypi in igio etiam imperet ackibus aliarum yir-. ea x'elncmtem, V4gs Dei In eancus, C. tatum, etiam theolopicarüm ) ut fi quis maj. Ob excellentiam intrinfecam pro- voveatactum Fidei vel SPei) & orfiiz?ft priam irbacinis , quamvis participatam à ad cultum Dei, Prototypo, N. maj. Hoc fecundo modo Ex quo poteft fäcundöheäri maj. 3; San&i celuntur dulia, primo modo pof- Tertio dift. maj, 1. cum noftro Magiftro funt coli larría, adorando Deum ejus- Torre : Si fit imperium proprié, proüt que excellentiam, ut rationem formalem idem eft , ac quomodecunque m overe actum l oA Re'/f!;t;tibne; 725 M utisad finem alteri- nem virtuti sinferioris. áütum unius virt Exprima diftin&ione etiam folvi- us, vel implorar e auxilium- virtutis n Y etiam inferior im-, tur hac Inftantia: Imperium efta&us vi* fuperioris, prout ^ intelle&tus feu rationis pra&icasErgo lorare potelt, maj Éthocfecundo [X modofitin prz fenti.Sicutergo füb- non voluntatis vel virtutis in volun- " tàte refidentis. Ant. enim eft verum. Y * diti p E * offunt movetre, P excitare , implo- é fumpto. sare Princi pem ut fibi füccurrat, ita deimperio p ropri 3(9 Ad Confirim. dift. maj Si fit pars pra- . inferior virtus fuperiorem etiam the- rié dicta,C.maj Improprié & fimili- » ologicam. - 2. Aliter cum JoanàS.Thom.dift. tudinarió;uti in prefenti; N.maj.V ir- tus ergo aliqua dicitur pars potentia- $aaj. Imperaxre e(t fuperioris fub ea 5 ratione fub qu a füperior eft, C. Sub lisin fenfu explicato ia Preoemio hu- jus Tra&tatus. | D quai nferior eít , N.maj. & diftincta pin. N. conf. Licét ergo virtus ali- . Ad5. dift. maj . Eft difpofitio ratio- a fimpliciter fit u- nefui,N.Ratione Charitatisadjunctae qua v.g.theologic feu utformata Charitate, C. maj. Ad. perior Religione , & fecundum fi- nem füum primarium, quicftDeus ,. prob. diftant. Si honorem lefum h Deo reftituat fimpliciter, uti facit n non poffit ordinari ad finem Religio- nisalteriusve virtuti simmediatc ver- Charitas &fatisfadtio Chrifti,C.Si fo- lüm inchoativé & difpofitivée, uti fa- fantis circa media ; poteft tamen fe- j cundumquid effe inferiorillà, quate- cit poenitentia , ut prarfcindità chari- tate, N.. nus ciadditaliquam circumftantiam Ad Confirm.N. conf. Quiaformali- » vel formalitatem, ac obligationem, d ut fi juxta di&ta quis voveat actum ter exhibereDeo cultum eft quid 2[(» nobilius quàm folüm diípofitive ei j Fidei, quia&us ordinatur ad finem. Religionis: hincvirtus fuperior exfi- reftituere honorem ablatum. I E u *gc fecundario poteft ordinari ad f- qu' li 522 [ ul ää n P J 1] UM d ^ ^ r LA j OTy ,27 4 72$ TRACTATUS X, Esamenq, Á )! a [tii fit i m —— De Zilibu; Rclzgiam'sf 4 Do&, Queft, 82. 6 fegies- J tibus, TC at UE R.G) : Virtus Religionis votio per fe & principaliter cailfat «dlis quos actus habet? fpiritualem letitiam , per accidens - n C VII. &. Habct internos du- - 35;.arn os,quifunt, Devotio & Oratio. Ha- triftitiam, a.4. in c. IX. Oratio eftaífcenfus feu elevatio : t bet& plures externos, ut fünt, Ado- mentis in Deum, & definitur à $, m ratio, Sacrificium, Oblatio, Decimz, Votum, Thom.85.ubsde eà agit a. . inc. Ze- L Juramcntum,Adjuratio di- titio decentium a Deo. Eft elicitiveab-& L. vininominis,ejusque in laudem af fübje&tive inintelle&tu, Orare enim | tv fumptio. Ita $. D. poftea citandus. eft conceptum internum ad Deum ! itotm Á&us internos effe principaliores & ordinare,feu Deo manifeftare.loqui, h per f& fpectaread Religionem , exter- nos veró effe fecundarios & ordina- exprimere & quafi intimare;hocau- j iil tem eftofficium intelle&us. Quz in- s riadinternos, It Explicantur AGas. & attentio requiratur , patebit infi Tnj] in hoc Tra&, Exam. ;. n. 82. & $3. VL Derorio juxta S.Thom. hic ubi Quód Oratio fit A&us Religionis; ttfnt de eaagitq.82.a. :.cft volunt aria qua- dam promptitudo ad Dei cultum & probat$ D. q. 84.a. 3. in c. dicens: À2 ET funularum. Religionem. proprie pertinet, reverentiam G N Vcel, a&us voluntatis bonorem Deo exhibere j per orationem autem | Wt piompté fe tradensad Dei cultum; ;mm botio Deoveverentian exbiber, in quantum 4 quz promptitudo & fervor (i deeft, fej þdyicit, & orando pra]?temrfe o indi- | d non eft devotio. Caufa principalis & DT extrinfeca dey gere ficut -audore fuorm. bonorum. — E* (6, otionis eft Deus , qui Wtl quos dignatur vocat, &,quem vult, Hic fe offcrt difficultas,quomodo r X rcligiofum facit ,utex S Ambrofio aitS.Thom.a.4, Cauíà veró intrinfeca Oratio,quz cft aQ* intelle&tus, pollit erp efié actus elicitus Religionis,quz € - B J ex parte noftra eft meditatio feu con- in voluntate?Hoc Gonet bene exp'i- ] Rl templatio. uod probatex illo Pfa]. cat dicens:Obfervandum eft cumCa- Memme y8. m medicatione mea exardefcez ügnis.De- lts jetano 2.2. q. 1 art4.D.Thomam i& - V :ql " 727 De Rehigioné; non ef ptopriv imperatus : mam actu "4 'A ignando virtutibus proprios actus, otiüs refpexiffe ad idenititatem ipfarumi propriä imperatus ab aliqua virtute di citurille, qui fit mediá aliá virtute eli- virtutum ; qu:*im ad identitatem poten- ER tiatttm : & ideo omnem a&um, qui non ciente ; ficut actus , qui elicitur ab hu- tefpicit nifi unican» virtutem , appellat militate propter Deum ,dicitur impgmsi virtutis , in quacunque i Charitate ; & ideo ubi tantüm eft . groprium talis " potentia fit, Quàd fiplures virtutes virtus , qualitercunque influat in adtum.,. dicitur hic procedere ab ca. elicitiv&.. reípiciat, illius vocat proprium; à qua Hocfíecundo modo Oratio dicitur elici & habet primam fpeciem boni & virtuofi actüs, acproinde, cujus finem primarió Religione, primo-vero Devotio ; qu& in. T voluntate exiftit. Hazc Gonet. in. Ma- refpicit, Hae ratione idem S.D'o&t, :.2., nuali Tra&. 9. c. 3. de R«lig. $. 2. 3- art. 1. confesfiorrem extermam dicit T ei eactum proprium Fidei , quamvis illa X. Aderatio de qua S. Thom. agit m quaft. 84. fumi poteft dupliciter. :.Ge- "l fitin potentia exterra , & hzcin intel- neraliter pro quacunque veneratione "À le&u ; quiaprima bonitas talis confef- alicui in teftimonium fuz excellentiz: J/ - fionis ex Fide eft, & ejus finem refpicit, debita , qualiter Abraham adoravit i^ " nomn veró ex alia virtute, Et generali- 'ter omnes actus externos , five virtutis; Angelos Gen, 13. & Nathan Propheta: ^ U fivevitit , attribuimus ut proprios illis j. Reg. 1. Davidem, 2. Sumitur ipe- cialiter & proprie pro reverentia Íeu. " habitibus, àquibus fumunt primam N fpeciem deformitatis , vel re&titudinis, enltu exbibito Deo ob- infinitam. & - Et haze eft ut éomeftionem temperantig , exter- creatan: ejus excellentiam. L numluxumluxurig , &c. non curando, a&tus Latriz feu Religionis,eftque hac ] p an fint in eadem potentia, velin diverfis, Adoratio duplex: Una interna, quà per w a&unr mentis & voluntatis ; 2ltera ex« Quiaergo prima & effentialis bonitas j erationis tota eft à Religione , quia cít terna(à priortimperata fine, qua potiüs: i bonitas reverentiz & cultáüs,Oratio dici- eft fictio & itrifio ) quà. Deum venera- TL tür proprie a&us Religionis,quamvis fit muractu extetno , v. g ggnwfï&xm&ae,, T .in diftinéta potentia. Et ex hoc dici- corporis inclinatione , pectoris tunfio- W tur etianr actus. Religionis elicitivé 5 ne ,. capitis difcoopertione , &c« qui - y quia, ut bencobfervat Bannez 2..2. q. 3. &us przcist fecundüm fe fimz. quiderm eitata, & Alvarez.i.2. difput, 9:.. du indifferentes , attamen füuut acbus La- lyquom pliciter poteft aliquis actus dici elicitus triz,prout yefg»ici:m.*; inter.namidewzio- nems ( abaliquavirtute ; vel proprit & ftri&e,. y quia eft immediata ejusoperatio;ae pro- Adorationis generaliter fümpte tres d kfp.ftq indemanet in eadem: potentia ; vel lar- funtfpecies: r. Larzia , quz ht & de- betux foli Deo ut primo noftso principio: 4?[]2'5 gt , exeo folümquód non fit mediá alià j ä "Nirtute, quamvis zmediet alia potentia; & ulime fni, 2. Duiia qux exhibe— , dictur emim talis adtus elicitus ,. quia sur regnantibus cum Deo Sandtis ob.ex- H m H £ w 728 H ZRACIATFS X. Examen 3. cellentem eorum perfeGtionem ; prout VOR Ratione coht-a&üs membrorumChri- ff patet ex S."Thom. hic q. 48. a. 1. &q. fti adoramus .non. folüm Crucem, fed zi 1'1ia,l 103.2. 3. 3. Hyperdulia . quafi füpre- etiam omnia, quz funt Chritti, Unde 1 ma Dulia , quá fuper omnes.alios San- Damalc. l. 4.. c. xz. pretiofum lignum, lr €tos colitur Beata Virgo ob fpecialém ul ut fan&ificatum ta&u (an&i Corporis. affmitatem, quam habet'cum Deo , iü & Sanguinis , decenter adorandum , cla- V ü '"quantum eft Mater Dei, ut decet S; D, vos, indumenta , lanceam , & facra ejus « 14 Cit. q. 103.a. 4.ad ? T tabernacula, qua. funt , prafepe , fpe- Adoratur cultu verz Latrize Chriftus, lunca& ejusmodi. Ifta tamen non te- [ quia eft Deus , ejusque Humanias, utei prafentant imaginem Chrifti,ficut Crux. 1 p «onjuncta, 3. p. q. 25. a. 1. & 2. Huma- Ideoque mulieribus dixit Angelus : Je- ! li nitati precise fecundüm íe fümpta fed fum. quzritis Nazarenum crucifixum , l per intelle&um à Verbo pracifz, fu. non- díxit , lanceatum. Et . inde cft, J :D dOC( Premis tamen gratiz creatz donis deco- quód Crucem Chrifti veneramur in qua- | ,' ï.qllö( ratz, debetur fuprema Dulia feu Hyper- cunque matería , nonautem imaginem ET . ^ dulia. ! . clavorum vel quorumcunque hujusmo- ( ! NT Eodem adorationis cultu.veneramur di. lta $, 'Thom. cit, a, 4.ad 3,. Nam tiala imaginem ut ftalem , ejusque Pretoty- differentiaeft, quia Crux in quacunque | pum,nimirum vel Latriz, vel Duliz, vel ?doral materia ftatim & quafi primá fronte re- B Hyperdulie , prout nimirum debetur prafentatiplum Chriftum, clavi veró ex . Prototypo, Quia idem eft motus in 1 Qj alia materia facti , non ftatim Chriftum, | Vs imaginem & ín rem imaginatam. . De fed primos clavos repraíentant, . Sita- ; ) imagine Chriftiiddocet $ Thom. 3. P. men acciperentur cum ipía cruce etiam. ün], q.25.a. 3. i facta. ex alia materia, fimul conftituunt | ,äüau't.z XL Crux,in qua.Ch riftus pepe*ndif, unam Chrifti crucifixi 7 | imaginem ,-;pqi; " d Qu adoratur Latria ex duplici titulo juxta fentc'lue adorari, : Etaui- : "Rldin 'S.D.loco mox ex 5. p. cit.a. 4. "w INot,ea , uz Chriftur n tetiggl;uhi, HWS dem 1. inquantum eftimago Chrifti in ea extenfi. effe in triplicidifferentía. z. Aliqua te- nunumel 2, Ratione contactás mem. tigeruht eum indigné , ut os juda, fa: brorumejus , ex quoeft fan&ificata , & Aloren crilega manus ei alapam impingens: hac Sütdin fanguine ejus perfufa, | Ex hoc fecundo, ratione contactüis. nullam. fan&itatem V ) licét non ex primo titulo, lignum, in quo participárunt , proin nulla eis debetur ependit , adoratur Latria, etíi ponam- jl dmflonah veneraiio. 2. Alia poft Chrifti conta- j i N pliüs habeat figuram Crucis , per quod " &um manferunt pervia conmunibusufi- differtab aliactuce, quz eft effigies di- bus,v. g.terra, quam calcavit , aér, quo ; p &z Crucis: talisenim effigies, quamdiu refpiravit, afina, cuiinfedit, &c.& hac retinet formam ctücis.poteft adorari La- non debent adorari Latriá. | $i quis ta- Ws ttül'æqb triaex primo titulo 5 ex nulloautem , men veftieium Chri(ti adoraret , quia & ^il j j formam crucis gmifït, , 9 -utformalitereft Chrifti , nihil maliface- 4 - fet, RRR - De- Religione, : 729 tet, ait Gabrera in j. p. Tertió funt B, Virginis éft Hyperdulia. — Vel pauló * alia, que ex contactu Chrifti manferunt aliter dici poteft, quód licet Rex & Ma- UL dignificata, etiam in zítimatione fide- ter, f fint ejusdem ordinis, debeant coli eodem cultu 5 fecus tamen,fi (int diverfi ] lium, ac (an&ificata , ut ccux, clavi, fpi- A nz,lancea &c. & hzc aderantur La- ordinis, Rex autem Chriftus eft ordinis divini, Mater veró creati. .^XIL Sibec ratiene contacdius adoren- Cajetanus hanc $. Thom, fententianms tur Latriá, cur non & Beata Virgo , qua intelligit nonabfolute & (fimpliciter, fed MU V Chriftum intimiüs tetigit, imó eum in u- ratione Ícandali aut periculi, quo ceifan- tero. portavit? Y te concedit, poffe B. V. coli adoratione In R.ad hanc Quzft variant intet fe Latriz ratione contactüs, Nofter Barthol, Medina in Do&otes. XIII. Quid fentis de Sanguine Chriti adhuc apparente in Spinis, Lanceá , Sin- j p."docct, quosdam non imperite di- , cere, quód fi quis ex divina revelatione done, Sudario? cognovillet in Utero Mariz portari Suppofita Thomiftica diftinctione Chritum,Scadorátfet divinam Prolem, fanguinis in perfe&um, purum feu na- eodem Latriz cultu ratione conjunctio- taralem, & in nutrimentalem feu im- m nis adoralet Matrem, cujus pro tunc erfe&um; Probabilius mihi videtur , Chrifus. erat quali pars. . Qu conjun- quód Sanguis Chrifti adhuc apparens ia &ionis ratio ceflat poft partum. Sed Ípinis, lancea, findone, fudario, &c.noa h A j S. Thom. 3. p. q. 25. a. $. abfoluté do- fit fanguis naturalis, utpote qui totus, cet, Matrem Domini non eíle adoran- tanquam ad humanz naturz integtita- j u u N Et dat j dam .Latria tatione contactus. tem fpectans, juxta S. Thom. 3. p. q. 54. H j difparitatem inter ea« & res iufenfibi- a ad 3. in Refürre&ione fuit reaffum- les, que Chriftum tetigerunt, hec enim PL'US Ef ergo fanguis nutrimentalis, g fecundüm íe nullius venerationis funt qui tamen poteft adorari latria, licét non t capaces, & ideo in earum adoratione fuerit hypoftatice unitus Verbo ; füfficit A nullumeft pericutim exiftimandi, quod enim conta&us cum Chrifto, ut dictum d hti- d adorentur ratione fui; B, Virgo autem eft de Cruce & alíis, nosl j r fecundüm fe eft capax cultás ( & qui- Sed quid de májoribus particulisSan- D Pm*zf T dem, ut diximus, Hyperdulie ) cüm p l" guinis,qua in quibusdam Ecclefiis in vi- fit rationalis creatura, & fic facilt pollet treis ampullis affervantur ? Pa [ (]m j ;putari , quód adoretur ratione fui ; qnod Dicecum S. Thors,loco mox ex 3. p. )u lf ertoris Pericuïumx omnino. vitaadum cit, dicente: Sauguis ille, qui in quibus- ] : C&.' " y? " dam Ecclefíis pro Reliquiis cowfervatur , non. j fluxit delatere Cbrifli, fed miracilosé dicitur JH - SubditS De&;ad I'. Matri R&gis nbn il debetur qualis honor , honori qui de- effluxiffe de quadam imagine percufJa, uci di- betut Regi , fed honor coníimilis ratio- verfe hiftoriz referunt miraculese flu- jf MHQ xife ex Eucharittia injuriose tractata,, n Ab & ? L ;ujus«:[am excellentiz;, qui refpectu d Lj Zzzz Quid 730 7RACTATUS X. Examen $. r daMa M X »ud fentis de illa celebri vitrea am- tione, in quäntu'm*crcdit—eää cärPuä" Hite : ulla in Ecclefia S. Mariz. Magdalene ï jus, cüm tamen fit alterius, "d apud $. Maximinum aflervzta, in qua in XV. Sacrificium de quo S, 'Thom.q. t dieP araíceves circa horam exitus Salva- -u 8 s. Hoe nomen derivatur à faero faciet- toris fzepe vifus eft ebullire facer cruor , do , per illudque intelligitur a&io fa- — p ^ n «ui tempore paffionis Chrifti dicitur à cra VC[QIHS circa rem facram j res au- $.Magdalena exceptus & in Gallias por- rem facra eft, qua. eft ordinata ad cul- — ij tatus ? tumDei: Definitur Sactificium utfic — i Dice cum Contenfon in 3. p. conti- feu in genere, proprie dictum, quódfit Jimati mneri in illa ampulla terram. Sanguine exterma Qw fenfbilis oblatie. vei -alicufas Mu Chrifti tempore paffionis nfperfa?n, à exterioris feui feufibilis permanenth , legi- PT thna autberitate inflituta , à legitime "n S. Magdalena excerptam & in Gallias P ortatam. Minifiro faila immediaté-foli Deo , cum IN XIV, Quid judicas de cultu Virorum veali - ejusdem vei immutatione im puoté- Miy, Tluftrium.in fama fand&itatis defuncto- flationem. Dominii Dei im vitam dv mor- J &rnd rum,nondum canonizatorum ? tem . (ue creatura. Hzc definitio colli- 'anidon gitur ex S. Thom, 2, 2, q. $5. in eaque Dico : Certum eft, quód cultu publico li ly oblatio poniturlocogeneris,quia ome , ii 3mon liceat eos venerari , donecà Papa in re facrificium eft oblatio , non tamen e- Beatorum numerum referantut, fed fo- hii contra, Dicitur exterma , quia factil- — d. lüm privato. Hinc eorum- imagines li- cium proprie dictum verfatur cizca fes &WW. cet domi tenere, fed non in templo , nec externas & fenfibiles, eas in Dei cultum t Qug] in altari reponere , nifi forté ornatus Causa. per oblationem ordinandi , per quoc j 1b Similiter privato cultu licet eo- 'rum offa ofculari , veftium particulas differt ab adorationc fimplici, caterisque !n i aCtibus Religionis , quos homo !o üm i g fervare, in die natali devotioni vacare, perficit motualiquo corpori s, v,g genu- fàn, jejunium vel veta offerre, fedfeftum vel Ob eandem jejunium pablicum nec Epi-fï:opu-s poteft flexione , proftratione. mm,m ineorum honorem inftituere. fert caufam additur ly fenfibilis , quia ii etfi etiam peractum inteznum , quo; ut FE Ratie: Quia ille eft cultus publicus, dicitur Joan. 4.. Veri adoratores aaot?- quem folus Papa concedere poteft. Ndp. bunt Patrem in fpiritu & veritate; Deo DGPO jn Eflne peccatum, venerari corpora Bea- ab homine cultus exhibeatur, tenetur mthd I torum, de quibus alii afferunt eíle in hoc, nihilominus homo etiam Deum pet ex- :al-ii.i,nillo loco: teriores oblationes venerari; hocenim A) V([m l "i. ( Dico pofle coli, maximé fi accedat ap- exigitur ab homine utpete conftante $ cum alis - TU b&Sg probatio Papz velEpifcoporum. corpore &anima, & politic Ratio :: Quia illecolens non errat in hominibus converfante.. Dicitur 76 »hq yid fubftantia,eó quod illud corpus de facto alicujus exterioris , qua particula patet . j '"C & alicujus San&i,; .&4 Íolüm in condi- u ex mox digtis, Dicifux réi lïfrmumm; " j z De Relieione, 731 ad excluden äas À ratione Sacrifici i pro- Mille feu Euchatifticum , effentialiter Olþïïäl . - ptit di&ti a&tiones quasdam transeun- confiftens in fela confecratione , per Im — 465 v.g, genuüexioncs à Sacerdote fie- quam Chriftus incruenté immutatur , in rifolitas. Dicitur legitima. authoritate , quantum ex vi vetborum Corpus poni- ii ub 7 dv legitimo minifiro nam non eft cujus- cur ftne Sanguine & econtra, licet per libet facrificium inftituere, fed vel Dei concomitantiam fint fimul. Et in hoc J ytdt immediat?, ut. patet ín lege nova & ícri- Sacrificio principalis offerens & res ob- Kdut puhivel Reipublica , ut in materia de latafeu hoftiaeltipfe Chriftus. Sed de Sacramentis in communi diximus de fta- hoc alibi, ingi T tulegis naturz. —Mec eft cujuslibet fa- XVI. Oblatio (de qua S, Do&. q. 86.) at ctificium offerre,fed fuerunt omni cem- ASacrificio diftin&a , eff -aGus Religio- nis, quo Deo offerimus ves externas. abs- ,F pete idonei Miniftri legitimá authorita- tead facrificandum initituti. Dicitur, que earum wutatione, Sicat. Levit. . 13. jv ii fatla foli Deo , huic enim foli facrificium przcipitur oblatio primitiarum, feu de 1 .elt offerendum ratione omnipotentiz & " manipulis novarum fpicarum ; five pri- temi dominii füper omnia. Hinc morum fructuesm ; Uti & Deut. 26, ^ p genuflexiones & fimilia & Angelis quz inconfumptz & integrz Deo offe- & hominibus in aliqua dignitate con- gg& rebantur , tumad ufüm Templi, tum ad jw" u -- ftitutis exhibeantur, templa & altaria eis Sacerdotum fuftentationem, uti & pau- - dedicentur, (acrificia tamen eis non of- erunm. W»P H oblationes juxta $, Thom, ferantur. — Dicitur , inznediaté foli Deo a. I, in c, de füi ratione habent, quód o er quod Sacrificium differt ab aliis ob- voluntari? offerantur ; poteft tamen con- T d j a j hi tionibus , que quidem fiuntDeo, non tingere, quód quis ad eas teneatur ex tamen immediate, ut conftat in decimis. quadruplici ratione. - 1. Ex przcedenui j -Dicitur ewm reali immnutatione i. prote- conventione, ficut cum alicui concedi- j Q5 y flationem , &c. quia ad teitandam Dei tut fundus Ecelefiz , ut certis tempori- L omnipotentiam & fquprcmum domini- bus certas oblationes faciat; quod tamemg ( um ejusinvitam & in mzrtem, res obla- habet rationem cenfus, 2. Propter prz- j ta debet realiter. imimutari; dum enim a cedentem deputationem five promiffio- hoftia ab etfe ad noii effe tranfit , in fo- nem, v.g.ex donatione inter vivos ,Ec- d lius Dei poteftatem redit, cüm folus ille clefiz fa&á, vel ex teftamento, 3. Pro- i i , €am reproducere poffit : Hinc & in (a- ial pter Ecclefiz neceffitatem , puta, f mini- crificiis Veteris Legis aliqua femper fie- ftri non. haberent, unde fuftentarentut. I bat mutatio : f enim res oblata erat. vi- 4. Propter confüetudinem 5 — tenentuc M[änl vens, v.g. bos aut vitulus, &c, interfi- l enim fideles in.aliquibus Solemnitati- j T €iebazur ; f inánimis & folida, combure- bus ad aliquas oblationes confuetas.Hzc J4 batur ; (i liquida , efundebatur, . S.Doct.qui a. 4.in finec. docet, in nova Ü p In nova lege non eft facrificium pro- lege,quid vel quantum fit offerendum, p definiri per determinationem Ecclefia 5 li ,?tïe««di&"üm externum , nifi Sacrificium a 4 AA A ex ais " 732 7RACTATUS X, ÉxaAmen ?. :J &i ex qua homines obligantur, u'tþrimitias Dixi de fure communi, Nam defa&o : Íolvant fecundum . confuetüdinem pa- virtute fpecialium privilegiorum & jux- j ifmis D ta multorum locorum confüetudinem: triz, & indigentiam mi.niüromm Eccle- 1x. Regularcs nullam Parocho dant portio- Mopot XVII. uid festis de oblätionibus, nemcanonicam ; vel nonnifi de funera. L 'que fiuntin Eccletiis Religiotorum,non libus proprié dictis, nimirum eodem die / J habentibus jura parochialia ? poteft ne cum funere delatis, ut funt, pannus, can- Ltf Parochusloci aliquid pratendere deil- delz, oblationes &c, ;| lis: uoad vhoï: loci X ? 1 UdUn confuetudo fervanda eft, Dico : Nec Locorum Ordinarii , nec Tb om, 'chond» XVIIL Decimie, de quibus $, &ile Parochi poffunt. Religiofis przjudicare q. 87. funt decima pars fruluwum ffve | in iftis «blationibus. Ita enim habetur j "M, ( terra five aliarum verum Deo in — veco- in c, 1, de Stat, Mon. & cap. nimis ini- guitionem. univerfalis : domiuii debita , & titt qua de excetf. Przelat, Debent tamen ipfius winiffris perfolvenda , & quidem 1 '—'tJfï[llï : A «avere Regulares ,. ne in Ecclefiis elee- íngulis annis de omnibus fructibus: in molynasà fidelibus extorqueant. Al equo diíferunt 2 Primitiis , qua tantüm At No Sed quid tenes de oblationibus , quz de primis fructibus novalium agrorum, fj t T Q fiunt dum Parochianus aliquis , qui fe- ideft , noviter cultorum, qui antt non pulturam apud Regulares elieit, qui fe. colebantur, & animalium, dantur infi- jn ul Ti pulturam apud Regulares elegit, G:Pcli- gnum gratitudinis erga Deum :Ud & tur? tb ab oblationibus ; qua dantur ex devo- Dito: De jure communi debetur Pa- tione fine determinatione temporis; 5 al rocho portio canonica, feu à Canonibus qualitatis, vel quantitatis, f D fiatuta ex iis, quz Ecclefiz - Regularioc- Preceptum de folutione Decimarum eafionetalis funeris obvepiunt, (ut explicat S. Do&t, a, 1. in c, ) in Ve- ltury W (or Ratio: Ut , qui Sacramenta. admini- teri Legepartim erat morale , 'inditum ftrando cum vivente'habuit onus , ide- Va maturaliratione , partim autem erat ju füuncte habeat emolumentum. diciale , ex divinainftitutione robur ha- L . n queconfiflirila portio? bens. Quódenimeis, qui divine cultui | NUC t Dice:Le jure communi hzc portio miniftrabant ad falutem populi tonius; E "ixlinnll' interdum eft dimidia , interdum tertia, populus neceílaria vi&tüs miniftraret, DI vel quarta pars , juxta confüetudinem ratio naturalis dictat ; ficut. & bis , qui ln cujusvislocl, non tantüm deoblationi- D " " communi utilitati invigilant , fcilicet bus, cande]is , panno tumbz, fed etiam Principibus & militibus & hujusmodi. "l u x[']u :delegato tali Ecclefiz;fa&o pro animz Unde Apoftolüs 1.Cor. 9. Quis. nilitat . W li falute. Éxceptis iis,quze legata fünt pre füis ['ipendiis unguam , aut quis plautat i Wb fabrica Ecclefiz pro' ornamentis , lu- vineam ( defruiibus ejus mon .edit ? A ïa minaribus, Anniverfärio,Septimo,', Vige- Sed determinatio certz partis exhiben- &Qmm fimo,Trigefimo,&c. veletiamad perpe- fed ex ir- dz non eft de jure gaturali , &uuz cultum divinum. fricuone - T Vi2 N De Re[igione;- à torum , Ífylvarum , Vpi*fci'namm', molen- HA&,L,V tütione divinà. (Und-c'qu'antüm ad de- Perfona- terminationem decima partis erat judi- dinorum , edium locatione, ini tl eiale. Et quidem ceremonialia Veteris lesfunt, quz pendunturex lucropro- prie perfonalis indaftriz , puta , exn e- It W .ïl..egis pracepta ilicitum eft obfervare tempore Legis Nova , judicialia veró, otiatione , artificio , venatione, mili- [ * Tsl etfinon obligent tempore gratix, tamen tià, artium profeífione , aliove fimili exercitio. Alix füunt mixtr ex utris- OR pollunt obfecyari absque peccato; & ad '€orum obíervantiam aliqui obligantur, que , quz nimirum proveniunt partim ' vll fiftatuantur an&oritate eorum, quorum ex induítria.& labore , partim ex prae diis , ut funtfectus & pulli animalium, Id eeít condere Legem. — Sicut preceptum I12. eorumque fru&us , ut lac , ;afeus, buty- ini n jadiciale Veteris Legis eft. Exod, & "quód , quifuratus fuit ovem , ' reddat rum,&c. ] m quatuoroves. Quod fiab aliquo Rege XIX, Qua ratieue in quibusdam]locis u A*h fatuatur , tenentur fubditi obfervare, Decimz fpe&ant ad. Laicos? m Ttaetiam determinatio decima partis in- I*cecum $. Thom 3. 3.in c. Circa f It ftitutaeft au&oritaze Ecclefiz , cüm mi- Decimas duo fünt confideranda , fcilicet p j» & iple nifri Novi Teítamenti majoris dignita- ipfum jus accipiendi decimas ; üsíntquàm Veteris, Hxc S. Do&. res, quz nomine decumz dantur, us i - quibusdam omiffis, eft fpirituale ; confequitur enim illud a Teneturne bomo doxe Decimas de o- debitum , quo miniftris altaris debentut 3nnibus rebus ? fumptus de minifterio , & quo Íeminan- l Ajfirmo cam S. Thom. ä. 2 Ratio : tibus fpiritualia, debentur temporalia ; u [ Rad x lolutionis decimarum eft debi- quod ad folos C lericos. pertinet , haben- te$ curam animarum, Ergo illis felis tum, quo feminantibus fpiritualia de- ( DW* ben-ur pro fuftentatione carnalia, ut pa- competit habere hoc jus,. Res autem , uj tet . Cor. 9. Sed fub carnalibus con- quz nomine decimarutn dàntur , corpo- l 1 y tinzntur omnia,qua homp poflidet, Ec- rales funt ; unde polfunt in u(um quo- TOU [*] rumlibet cedere , & fic potfunt etiam.ad: n Not, tamen , hancS. Thom,dodi- Laicos pervenire.. uon maninteligi folüm de jure communi, Sed'quo titulo LQ"ICI fes decimales: ca- of'll" Íi enim fpectetuc. coníuetudo locorum piumt,i nom habent jus2 Ó w - Kc i, dum legitime eft przícripta , ftan- Dico: Titulo venditionis , vel dona- i g -dim effe, Jura volunt ). folutio.decimz tionis , permutationis , elocationis , pri- n -porfonalis vixeftin ufu ,' imónec prz- vilegii, conceffionis Papae , qui Princi- ) [) . d ales in pluribus locis folvuntur niíi de pibus fzecularibus. de Ecclefia bene me- u (l -Ebus majoribus. Sicutautem decime .titis fübinde decimas conceffit in teu- Exquo noliinferre z " '] |p.&dales , quz folvuntur ex fru&ibus dum perpetuum pa& Qtf.um. five agrorumv , funadotum; "LM y Ergo ruit data diftinctio S. Thom, inter mns(! bonorum immobilium , vinearum , hor- ci': (/ jus & rem.- - Nam: duplex eft jju&gg- j^ E Zzzug piendi V34 FRAC'T/ITU& X, Examen 3. N P:ie:a:äi Decimas "* . Unum primarium, fas concesfiones eisà Sede dini fundatum in fpiricuali minifterio fideli- Ápoftolica fa. &as. Hxc S. Thom. L bus debito , folis Ecclefiz miniftris com- :,!JC'ECJTC .po:æ-ns.. Manet ergo de fato in vigore privile- n Alterum fecundaríum , gium ab Hadtiano IV, & Alexa fumdatm it titulms alïcgatis ; & hoc ndro IIf, tj conceífum omnilbus Religiefis in com- k X aicis competere poteft. Tenesturne exiamt píi Clerici dare De- muniviventibus in c exparte. Ut de il E Cimas? P novalibus fuis , que ptopriis manibus vel fumpcibus excolunt , & de nutri. E XX. Dico cum $, Thom. a. 4. ;:ï e. mentis animalium füorum dicente: Idem non poteft efle caufà dan- ln » & hortis fuxs di & recipiendi , ficut nec caufa agendi decimas non perfolvant. st A. & patiendi, Contingit antem ex di- Dice 2. Omnes , caljtlsoünquþ fint verls caufis & refpe&tu diverforum , EC Ordinis , Relieionis , Statás ac Dignita- eunaem effe dantem & reci pientem , fi- tis, etiam Epifcopalis (. nifi eximantur. AMyliy cut agentem & patientem, Clericis;au- privilegio , papali difpenfatione , vel Uoy confuetudine) tenenwur dare decimas Vidi tem'in quantum (unt miniftri altaris, ) Ípiritualia populo feminanzibus , deci- ex debito reali, ide(t, Orto ex re deci- m m à £delibus- debentur, Unde tales mis obligata , antequamad alterius pof- j Clerici in quantum Clerici fünt , ideft, feffionem veniret, Ita videtur col [?T ligi inquantum habent Ecclefiafticag potíef- ex citatis verbis $, Thom. ] GN fiones, decimas folvere non tenentur, W Ratio: Factà Diccefium fdiViGone ia Ex aliaveró caufa , fcilicet propter hoc, Vil | Parochias , Parochianorum przdia, in-. quod poflident proprio jure vel ex fuc- tra quamvis Parochiam fita , fuerunt ] M?'c [' cesfrone parentum , vel emptione , vel [ubje&ta obligationi decima: partis ftu- MEI quocunque hujusmodi modo , funt ad &uum, praftande arochiali Ecclefiz : dj decimas Ífolvendas * obligati. EHixc-:S. Sed res tranfitcum j 1 oonere, Ergo. $ mt&dc Do&. XXIL Ex qua virtute/. debentur.de- g XXI, Tenenturge Religiofi dare De- M cimas? cimz , easque defraudans cujus. fpeciei y- peccato peccat? Elüqu D Dic Y. cum S.Thom ad 2. dicente: Qb li Dico : Debentüur non folätä; ex vir- Religioti , qui fünc Clerici, & habeant ll N icuram aoimarum tute Religionis fed & Tuftitiz , adeóque . fpiritualia pepnlvo defraudans eas tenetnr Ecclefiz reftitue- ETU dilpenfantes , no ntenentür decimas da- ! re (tricto jure. Patet ex. dictis, ^ De- re, '.*f-em' P(ilï:lï'!]t €as recipere, De aliis fraudantibus etiam meritó annumera- Oü' l L ui ce Religiois, etiamfi Ínit Clerici, 8 D dipenfant populo fpiritualia , eft tur ille,qui ftudiese aslignat partem lia Katio, deteriorem ; unde tenetur -boma fide j at iph enim tenentür de juce procedere , cCommuni decimas dare: habent tamen & pattes affignare proutfe Mi Offerunt. .mmn :;.i;q.uam inmtunitatem 'fecu;,üümdivq- Áasfa&as i Nec poteft deducere expen* « n culruca agri , ^ nec feminis. x L] hr p 735 bf Religtone. Yi .äjïimatïioncm, nec tributa, aut fimi- fed quod à Deo per æïe-mam—ejus yo- lia. luntatem aliquid obtineamus , non eft hyi - Infolvendis Decimis prz jure ífcripto ex meritis noítris , fed ex ejus bpmm-i T te. txïa'gis fpc&anda eft legitima loci con- i M. fuetudo , ex qua etiam celligi debet , an Licetme adjurare. demones? [i Dico 1, cum $, Thom. a, a. in €, Li- N fideles fuis fumptibus teneantur decimas T deferre in horrea Clericorum , vel non. ceteos per virtutem divini nominis ad- . ( du Plura de his vide apud Canoniftas. ] urare, ad illos tanquam inimicos ( ne nobis fþii:i'cuaüteï vel. corporaliter no- ( UA Votum c Juramentuum. : De hi; poüþa fpecialiter. ceant ) repellendos 'per poteíftawem à DXXHL. Idjuratio divimi mominis , de ChriftoLucz 1o.datam: Eece dedi ve- WJ qua $./Thom, q. 9o. fit, cüm ad aliquid bis — poteflatem . calcandi. fupra — fevpentes Nb faciendum vel omittendüm , aliquem ( fupev omnem. virtutem.— inimici , T. nibil volis | uecebit, Non tamen licitum t obtcftamur per reverentiam alicujus rei facrz , veletiam per Deum ipfum , ut eft eos adjutare ad aliquid ab . eis addi- $ M patet ex S, Thom. a. 1. E& duplex: Ícendum , vel per eos obtinendum , v. g. pluviam velgrandines , quia hoc per- d Unaimperativa, quá Superior potelt uti ägagglos fübditos pr&cipiendo , vel ti- tineretad focietatem habendam eum i- i moóremincutiendo , ut f1 adjuret fubdi- pfis : nififort&. ex fpeciali; inftindu vel tum per Deum vivum, per Dei miferi- revelatione divinà aliqui San&ti ad ali- M qu €ordiam , per quinque Vulnera Chritti. quos effe&us, damonum operatione u- Wlm h J tantur. Sicutlegitur de B. Jacobo, quod [ " Et hzc rationeimperii differt ab Oratio- lt ne; à juramento veró differt, quia pet- er dzmones fecit Hermogenem ad fe MWE addüci, ait $. Do&. - illud obligatur folüm ipfejurans. — Al- jl tera eft deprecativa , quà precamur vel Dic: Licitam eít, à damone ho- f tIvE Iogamus non folum fubditos fed & Su- minem obfidente petere ea ; qnz (pe- [ vt é&ant ad obíeffi utilitatem & damonis jl eriores, imo & Deum, quem adjura- j qp mus perFilium , per aliquid facrum, fi- expulfionem , v.g. quomodo vocetur , cut Ecclefia orat- per myfterium Incar- cur ingreflus fit , quantam Legionem J ib mationis , & orationem claudit dicen- habeat fecum, Hinc Exorcifte à curio- Mtds ' p do: Per Chriftum Daminum noflrum , fs quaftionibus defiftant, v. g. ubi fit [ &c.. D anima hujus vel illius defundi ? quid du d . ANota, quód adjuratione aliter uta- fenferit Ariftot. de animz immortalita- " o ^ mur ad Deum, aliter ad hominem. te? Ut loquatur diverfis lingais , vel i ANam, utait $. Thom. a. 1. ad 3. adju- determinate Latima 5 in qnibus tamen )l Af 1ando homineni , ejus voluntatem per ä.morær*li exculari quis P'oteiï-. Licet Xeverentiam rei facrz. immutare inten- tamen damoni egreffuro mandare, ut lp " dimus, quod non intendimus circa De- det fignum egreffus; Y.g. cxti-nguem'za W" u Pulfandüs j m W», äï—i,usivolun&a,s €& immutabilis ; lumen ; mg?gde X)Um 3 as ii 4236 TRACZATUS X. IExam?n . j campanam, &c.fed fine damno & ',,ï n Quil dicis ad fa&um S. Bridtit , qui- [ irreverentiàrzei facra. pro fua innocentia adjuravit infan« J Potefine fola creatura intelle&malis tem :otdierum , ut ediceret, an ipíe hi adjurari? fit pater ejus, ut quidam fparferat; n Affirmo. Ratio: Quia fola illa poteft Cui infans : Non fu. pater meus es ET intclligere divina, & ad aliquid agen- ät'm, 1 dum ecorum revcrcntiäimpelm Er- Dico : Hzec adjuratio fuit tacita ofa— stl go. tio, quà Deus rogabatur, ut vocem D Ex quo fequitur, quód, dum adju- daretinfanti. ratur resinanimata , ut, dun exorci- | ;:Mn, 64 Affumptio divini nominis in. laudem (de zanturaqua,nubes;grandines , locu- qua q. 9?1.) quz fit per pfalmos, hy- ftz,domus &c.adiuratio dirigicur ad Pinï.qua imnos, cantica;horas Canonicas , fe- creaturamintelle&tualem,illis rebus ftivitates. De quibus fpecialiter PT refidentem , fic Exorcifta przcipit - i o s agerur.- dzmoniut per tempeftates non no-- » fcqucnt?bu Àitr i ceatfed procul abfcedat. hd ääüsl VCh Htl 1 L eibed peed od d od Bd oeq 1 fl It D j ] ts EXAMEN IlI. j n ? ^. -De ^oto., "D J u De quo $, Do£f, agit (lu;æ/l.' 88,þer I2, art. i Lf ! "m ( üJERO I. Quid ac qüotup?ex tum aliquid faciendiialaudem Déf, eft Votum , & que requifita quod bene Not. propter homines u mmefcnf adcjus obligationem? N t fimplices propofitum & vorum fe- Refpoudco v. Votum eft pro- pe pro eodem fümentes. Undequi n ,jvm, fj H —— : niffia deliberata Deo. fatta de- omoliore-bouo non implet propofitum , etiam fit- 1 Exg,Vosl'eock: c paflibili. Ex quo fequitur, quód miter & efficaciter conceptum, non ( lg]onxS debeateffe de re licita ; & Deogra- AL ongi i peccat; quia nulla obligatione fe ta. Tota hec definitio patet ex expli- älllfum e i cata definitione Promiffionis obítrinxit, Votum ergo debet df l.rq hac i füprà fc promiffio formalis & expreffa, fal- t Tra&.g.Exam a.n.53. f - Explicaturtamen ulteriüis. Dicitur tem- mente. Poteft tamen inter- V " li 1, Promiffo : Quiaad votum,licétre- dum effe implicita, ut fi alicuiadi g quiratur, non tamen (üfficit propofi- Pjiv»i " W explicité. volito fit &-fciatur a*ä; * p De Voio.. 757 xam vétutn ; v.g. caftitatis Ordini fa- Dividitur . in iegle,' & 'perfon ales T cro. x & mixtum ex utroque.. Zotzm reale elt , Wir Dicitut 2.' de quod concernit rem familiarem feu bo- uj liberata ; dequo in Re- x fponf. tettia. na voventis, ut fi quis vovit ex fuisbo- f Dicitur 3. Deo fatta. Quia votum nis extruere altare, eleemofynam dare, D eft a&tus Latriz (eu Religionis foli Deo &c. & hoc votum fi à voventenon fit debitu: , adeóque ipfi foli fit principali- inpletum , tenetar hzres fub mortali ( ter; Sandtis veró fit minüs principali- implete, & ad id poteít compcelli per [ ter, fen ut Mediatoribus nos. inter & hareditatis privationem. orz per[a« Deum , ficut eis edificamus templa & uale eft ," quod folàm concernit perfo- I altaria. Przlatis non fit votum fed pro- nam voventis & per eam tantüm imple- !Hfüüï:þ miffio, quz eft materia voti,inquantum ri poteft, & non per alium , ut votum HWw homo vovet, feimpleturum quft Pra- jejanii, continentiz. — Echoc non obli- d lato promifit : ut patet att. f. ad s. gat hzredem, nifi fponte ad id (e obli- Dicitut 4. de smeliorebozo. Proquo get. AMixtum. concernit bona & per- Not. , dupliciter aliquid: poíle dici Íonam fimul : v.g. Vovit quis peregrina- melius, vel majusbonum. Primó com- tiadtalemlocum facrum , & offerre de- parativé ad aliud bonum , uti melius & cem pondo cerz , hoc obligat hzredem majus bonum eft, omnia poffífa pro- füb ea rationefub quarealeeft , v.g.ad i prer Deüm relinquete , quàm ex bonis oblationem cerz , non veró ad peregri- tetentis eleemofynam facere: melius cft nationem , im ut reale etiam poteft im- zdificare Ecclefiam , quàm datecalicem pleri per alium , ut fialius pto me det Secundó comparativé ad faum oppofi- eleemofynam quam ego vovi,tuncenim tum., uti melius eft dare eleemefynam , cenfetur is mihi dediífe pecuniam , & quàm non dare; majusbonum eft fer- €goper eumeleemofynam. r vatecaftitatem , quàm inire conjugium. Advotum fufficit , (i (itde meliori bo Oppoxo conttaillud de voto purt per- : 1-10 fonali. Eft Regula Tutis: Qzod quis in fecundo fenfu. [[BW: per alium facit , per feipfum feciffe cen- Qp L — R. 2. Votum dividitur 1. in abfolu- / Xum ; feu cui nulla apponitur conditio , fetur. . Ergo poteft illud per aliumim- ) piete. gt —w:g. Voveo eleemo(ynam,voveoingtef- Ü 'fum Religionis ; Etin conditionatum , Ad hoc Refpond.illam Regula!h non j - « feu cui condirio adjicitur, v. g. Voveo intelligi de iis in quibus quisad fefpe- a -;me datutum eleemofynam , fi conva- cialiter mottificandum ( uti in voto pet- ( n - luero:ex hac infirmitate. ^ Et hoc juxta fonali ) obligat ad proprium fadum & "o perfonz induftriam, ^ Unde edam non " communem fententiam obligat condi- i];sWE .. tione impletá. Si quis fuà culpá im- tenetut per alium: implere , nifl & id j mgyfn -- pediat, ne conditio impleatur, manet intenderit. Quia as zon operantur u- j traintentionem agenm. - Y | 'Qþ?igi'fgs voto ,ut folvat, 3 ) Qwid r f Áaa aa L ?RACTATUS X, Ex;:men— Ó XXV. Ouidfi vovens in voto perfo- XXVIIL Dividihr 3. Votum in N ,j | nali non ita intenderit propriam morti. fimplex & folemne, Simplexeft , quod » 4 j ) ficationem , fed. magis alterius utilita- emittitur privatim , remotis arbitris & i | tem , v. g. jejunate vel Miflam legere teftibus, ac (ine omniexttinfeca folem- t : o animabus in Purgatorio ? nitate: vel, fi qui adfint, nemotamen | Dico : Sententia affirmans , teneti illam obligationetn nomine Ecclefiz re- t J asl implere peralium , fi quemfacilé habe- cipit. Solemne eft , quod fit in facie m re poffit, & non poffit per* feipfum , Ecclefiz , cum omni folemnitate ,in tma- e(t confuülenda ut pra&ice probabilior. nu Superiorisloco Dei illud recipientis, i Ml Ratio: Quia in eocafu finis voti po- Votum folemneiterum aliud eft mona- 'EY "l teft obtineri per alium , & cenfetur hæc chale, quod nimitum in apptobataRe- Jiin fuiffe mens voventis. ligione poft Novitiatum emittitur. . AI- XXVL Quid fentis de eo qui fecit teruTfi* Clericale, quo ligantur Clerici j t votum ( militando in propria perfona ) ex vi Otdinis facti. De hac diviftone L 4 ?r:ïlioc- fuecurrendi Terrze (an&a recuperandz , plura vide T'rad ult. Exam. 6, Q.2.n. L fed impeditut impedimento perpetuo , 66,& 67. : teneturne fnittere expenfas, quas erat 1 iyre Quartà dividitur Votum finplex in ! t fa&durus , & fic votam explete per temporale , v. g. f;a&iddtis,&' petpt- | f alium ? tuutm, '-? | Probabilius affrmo, Yta enim decidit ! Nl mnutp Pontifex c. quod fuper 8.de voto & vo- Quinto dividitur in genale & non : peenale.v. g. Voveo difciplinam mihi i ti redempt. dare , ícu cilicium pottare , fitalemdo- J Ratio; Quia hoc votumannumera- I tur votis real;bus vel mixtis: Sedhac mum fufp e&am iterum iptravcfo, eft z | funt explenda per alium. Ergo. Prob. votum peenale. 1 Btgt a. XXIX. y, 3. Ad voti obligationtm : Ratn maj. Votum , in quo principaliter confi- f deratur utilitas piz caufz, devotioau- tria requiruntur, ut patetex S. 'Thom. tem vcl labor perfonz fe folüm habet hic a. 1. in c. , nimirum deliberatio,pto- Pt accefforis , e reale vel mixtum : Sed fic pofitum voluntatis, & promiffio. De- ' agf'ndosl liberatio triplex in prafenti diftingui eftdeifo voto, utpatet. Ergo. r XXVIL Qwomodo vota jejunandi, poteft ; nimiram femiplena , plena, ple- peregrinandi , &c, fa&ta à quibusdam niffima. Prima ef , quz ob valde im- Eïg( Communitatibus,Oppidis,&c. obligant perfectam advertentiam ad obje&tum , Mfcund Succeffores ? quodammodo pravenit ufum feu judi- 4"1013'0!", mïfllüio Dico , teneti ex pactofaltem tacito , cium rationis, faltem perfe&um ; & ideo fiatuto vel confuetudine, vim lcgis ha- a&us ex ea procedentes non funt perie- ts bente : przfertim càm adfit expreffa vel &t humani, virtuofi, vel vitiofi ; velad z Nu[,l ld fummum venialiter culpabiles, utfunt i tacita apptobatio Ordinatii feu Epifcopi loci, actus fccundó primi , ad differentim —————-— gmous 4 "t W J Nj E fuP DePote.- 739 X t ignotantia, i motüs primo prithi : de quo fuprà Tradt. QUARO !L Voi & hg ettote , vi feu metufa&a , funtne valida jl 4. Exam, 2,n, 46. & 47. Deliberatio pleua ef , dum ratio deli- feu obligantne? alb berat citca obje&um , intenditque ope- XXX. Ante R. tevideantur que di- Qu rarifciens & prudens ,judicio per paffio- &a fünt fuprà T'ta&, 3. Exatn. 1.n.9.8c dio nes nullatenus tutbato, fufficitque ad ra- 11.de volantatio & cauíis involuntarii, T tionem meriti &cdemeriti, imoó ad om- ut fünt vis , metus, ignorantia , &c, ve« l J mem conttatum humanum , ad Baptif- tum enim debet effe voluntarium. K " L muüm ,ad Matrimonium : licét non pon- . I. Votum. fa&um ex metu levi d n aut etiam gravi , jufte incuíTo , tenet. hu derentur nec attendantur omnes cir- cümftantiz poffibiles citca obje&um v&l Ratío ptimz partis: Quia metus levis 1 debet defpici, & ex eoagensadhuc agit "It eventum. — Pleniffma tandem feu per- voluntarié & libere, fe&tiffima deliberatio e&, dum maturo L Seeunda pars declaratur in cafu, quo confilio confetuntur media in ordine ad f finem , & attenduntur omnes circum- quismortisreus , utmortem evadat, ju- ftantiz rei deliberata. betur à Principe facere votum Religio- ) "H Certum ergo eft prim? , quód ad vo- nis; hic metus eft gtavis,cüm fit violen- j] tz mortis & elt juftt imó iifericordi- j tum non fequiratut deliberatio pleniffi- ma , ut patet in multis Religiofis, qui terincuffus ad extorquendum votum fa- non (civerunt de omnibuscircumftantiis lutate, in quod mots violenta commu- NX W Religiofi Statüs , & tamentenentut vo« tatsr, Hoc votum tenet. Cujus " Ratio ef: : Quia hic- metus nontam Qb tis. — Secuind) ptobabilius cft , non fuff cere femiplenam,fed requiti plenam dc- provenit ab extrinfeco;quàm ab inttin- fv feco , nimitum à deli&o propriá volun- liberationem , feu talem que fufficit ad peccatum mortale. — Nam deliberatio , tate commifo, Item qui pfoponit vo« Ü j tum, nontam infert metum ; quàm aus Mi que fufficit ad nos obligandos Diabole j à per peccatum mortale , füfficit ad nos fert, dum parat viam ad majus malum jl obligandos Deo per votum : Sed ad pri- vitandam'per votum. — Nectollitliber- qmn mum tequiritur deliberatio plena , & tatetn , nec invalidat Matrimonium , fi non fufficit (emi cum €o cónttaheretur , ut dicetur fuo jei plena, ut probatum eft :l!i)w fuprà. rgo. loco. o X,, 3. Vota, etiam folemnia , fa&ta ex i p k De fecundo tequi fito, quod ett pro- 1 J pofitum voluntatis ; & detertio ; quod gravi metu d caufalibera injufté incuílo jl titpromiffio, in qua perficitur ratio vo- dite&& ad ea extorquenda, licét jure r ti , patetex di&tis in explicatione Refp; r. naturz non fintitrita, bene tamen jure y (j Not. , ad votum fimplex non tequiri H pofitivo ; peteftque feclamari contra j ï pronuntiationem oris , nec aliorum te- 1 a. Jti j Conftat ex dictis Tra&t, 3. Exam. 1. æbllö; f frificationem , fed poffe ficri folà mente, ut patetexS. Thom. hica, r,in c, , & di- n, 16. R. 2. Ubi etiam n- 17, explica- " AÀaaaa 2 tum g um fuit fuprà, - 746 TRACTATUS X. Examtn s. £um eft, quód in caufa coadtz Profeflio- quis vertfhniliter in [pecie son promiff- ml nis Profeffus poffit reclamare. fet & previdiflec ; nifi fit circumftantia aT x. 3. Votafa&ta ex ignorantia , dolo, valdemodica, velmere áccidentalis , & E aut érrore circa fubftantiam voti, vel folümimpulfiva. Dequa ftatim UJ &itca conditiones & circumftantias rei x j. Siignorantia & ertor fint tan- n fql votivz , adeó graves ,ut moraliter exifti- tüm circa quedam accidenua , que non ] lii nentur pertincre & redundare in fub- funt.magna.confiderationis , nec notabi- 1 0r ftantiam rei votive, nonobligant, feu liter excedunt. exiftimationem voven- í [: fünt nulla: utfi quis voveat , fed per ig- tis , vota funt valida. NU notantiam exiftimet fe ad nihil teneri , Ratio : Tum quía ignorantia circ& ! j nl feu obligationem non efle voto intrin- hzc minuta relinquit voluntarium fim- Íecam. Velü Ruficus voveat pere- pliciter, Tumetiam , quia parwm pre l P grinationem in Hierufalem , putans di- nibiloveputatur. — 'Tum tand;m,qüia,li- L u fare folüm 6. vel 7. leucis, in quo cafu ignorantia circa extrinfeca & acciden- A It ijgnoratur gtaviffima circum(tantia, . Vel talia invalidaret vota , fequeretur mul- fi quis ex errore putet, quód in mona- UT torum Religioforum Profeffiones effe Jb fterio non (int crebra jejunia , frequens nullas, càm vix ullum votum emittae J i À catnibusabftinentia , nonmultz aufte- tüf, in quo przvideanturaut pra videri xitates,quas (i fciviflet nen vovilfet, talía | UM poffint omnes difficultatesfutura in"c;us; [* vrota fantnulla. obfetvatione. | Ms Ratio: Quia confenfus ertoneus cft QUARO IlI. (ææ eft materia feu EE nullus, maxime fi fit citca fubftantiam. tes capax voti? U Vg Et quamvis ptzdicte graves circumftan - — XXXI. g. 1. cum S, Thom. a. z, pro« ] It « tie fint accidentiain ordinead honefta- pria voti materia funt opcra confilii ,. feu. xXemfeivotivz, ceníentur.tamen mora- L auz aliunde non (unt pracepta;. liter pettinere ad cubftantiam voti , cüm Katío : uia illa funt Deo grata & E [ WW J E vovens nonintendatillud obje&tum nu- abfolut& voluntatia.. " [ L dum promittere, fed ut füis circumftan- fl w 2. Vota conmiisEVangel'icis;cubh.« 2 Myy [ | xiis veftitum. Ergo. tradicentia , antcum eis incompoffibilia, t À. 4- $. Antoninus , Sylvefter & alii ut noningrediendi Religionem , nuben- eradunt hanc generalemR egulam,quód O)P)ä; l di, non mutuandi , &c. fnnt-,nulla jimó mimirum vovens non obligetür in eo e- peccata mortalia. - X -2 Pt ventu (puta, gravis circumftantiz mu- Rttgj Ratio: Quia funt Deo ingrata , e& tatz ) quem excepiffet , fi tem poreemif- lg, quód ponant obícem Spiritui fandtos fionis voti deco cogitatfzt, moventi femperad meliora, Ergo- ) Ign[ j Ratio : Tum quia virtualitet . cen- W L/n [ Excipitur quoad mattimonium ca« fetur. noluiffe feobligare pro tali cafü, Ti fusjin quo fi filius Regis unicus non nu- "Fum quia, ut loquuntut Canoniftz j5 betet , periclitaretur bonum commune PT "Vites in pote- gexrai promæïaef. 706 VAMIF Vi qua Regni , utpote cluf)gi deveniret. -Matem * lw EXQ , : D:Vaia;.. 74X p dátém hzteticotum , adeóque teneretur tur , an peccata fpecie vel numeto mul- tl tiplicentur .ex Praceptis fpecie vel nu tunc nubere : & in eo catu votam de hdj Matrimonio omnino effet validum, mero diveifis. In nofiro autem cafü iU h ^g 3. Jaxta S, Thom. a. 2* dere prz- ^ additur novus gradus obligationis ex QU novo mouvo , non quidem fpecie divet- cepia poteft fieri votum.. i gui fum; qui cafti- fo., fed numero. Si quis tamen renos u - Ratíe patet ex ufu eo vatet votum anté validefactum, nonin- 1371 tatem vovent & tamen aliàs tenebantur K - duceretur novus gradus obligationis , callà vivete , & tunc contrahitur duplex fed eílet paritas defurto., ebligaió , nimirum temperantie. & m Religionis , eftque circumftantia voti g. $. exS. Thom,exeodema s. Vo- wb tum de te mortaliter mala eft nullum, explicanda in confeffione , f1 fiat trans- reffio. & eft in eoduplex peccatum moitale, nl ; y. 4. JuxtaS. Thom.a. «.ad 1. Vo- Rattio : Qia animus peccandi mor- taliter eft mortale peccatum , necminus 14 tum dc re pracep:a , fpe&tante jam ad Religionem , v. g. de audienda Mitfain eccatum eft colere Deutn peccató; quia i diefcíto , cft validum, & circumftantiz eft idem ac aflerere , Deo Eecgamm— plae Confcflario in caíu transgreffionis ex- cere. n & €. Probabiliuseft cutn $, Antori, plicanda , faltem ut notabiliter aggrï H yans. Cajet, T'orre , &c, dicere, quód vovens m vi-rtütis adtu po- peccatum , etiatm veniale , Ratio : De ejusde qpeccet mote iil te(t dati duplex preceptum & obligatio, talitet, vel novusobligationis gradus in eadem Ratio : Licét peccatutm veniale infe leve quid fit , fittamen materia gravisim m fpecie, exprimendus tamen in confef- fione. UndeS, Do&. citatusait: 7- fpecie itreligiofitatis , fiofferatur Deoim. m u r torum quoddam pertinet ad, Religionem cultum ob rationem datam ad Refp. 5. Utu &fit refþe&u juramenti , quo Deus Du g(æf. 1 vatiene folius promiffionis Deo fatle , qua eff e[fentia voti , quandoque etiam vatio- vocatctur in teftem peccati venialis,v. g» ne reiprotmiffa qua c[Fvoti materia. . Ex mendacii jocofi, Ergo, gngelisiff' : itaelletin hoc cafu.. - Ergo. 'uid fentis de eo , quivovetrem bo- u — Oppose: Fut peccat contta ptzce- nam ob malum finem , v. g. eleemofy- a. ptum naturale & pofitivum , & tamen nam ob vanam eloriam , ob ptofperum: TUNE 'Bon comrittit duplex- peccatum , nec fucceffum Babendum in furto , inlite í circumftantiam | notabiliter aggravan- injuffa , vel ob gratiarum a&tionem pro j lpgüll gl* tem... Ergo (imiliter. : tali fucceffu in re injufta habito2 Dqt inguo-'c am noftro de La Cruz: Sii f 'll Difparitas eff : Quiain farto prace- ptum pofiivum folüm e& explicatio malus finis inttet obje&tum promiffum $ j pracepti naturalis , nec addit novum quod fit dum intenditor principaliter, f gradum in eadem fpecie, Dequovide votum e(£ nullum & peccatum : fi vetó ! d vovendá Va 4. Exam. 2« n: 324 ubi explica- malus finis folüm fit motivum Jj extrip- l W' Aaa a* $ w L TRACTATUS X. Examtn s. Dd exttinfécum ; ut fiquisvoveat Religio- , 9. Votum vitandi omnia venialia u i nem militarem , ut habeat occafio- colle&ivé , vel tale veniale quod nonnifi D J nem luxutiandi , votum valet. Idem À perfcriffimis vitatur,ut evagatio men- D7 e& de co qui vovet Rofarium (i. ha- tis fub oratione , communiter non te- [ , buerit filium ex adultetio. Eft enim net. S, Thom. ibidem. M jl votum tei bonz , cui malum jungitut Ratio : : extrinfecé, , Quia eft de re moralitcg int- .qüüd poffibili, li y. 7. ex $. Thom, ibidem : Votum QUE RO IV. Quanta eft obligatiä de te vana ac indifferenti , manentein "] voti, & quid íentiendum in cafu quo 1yol fuaindifferentia, eft nullum, imó pec- quis dubitatan voverit? Vel non habuit hi catum faltem veniale , v. g. votum de animum fe obligandi, vel faltem non 1gd non pc&endo crines, aut nonlavando implendi ? vel obligandi folüm leviter, b caput , vel de non filandoin Sabbatho, in materia tamengravi ? futen de non abfcindendo ungues die Vene- XXXIL s. 1. Obligatio voti ex ge- 'xis, de non comedendo caput animalis nete fuo eft (ub peccato-mortali , in pat- n , u in honoremS. Joannis Bapt.,nonite pet ticulari tamen & in individuopoteft effe ! Mi talem plateam , non inttare talem do- fub veniali juxta materiz voti quantitae L Qq': mum. tem, Colligitut ex S. Thom. a. j & 10. Mi Ratio: Votum debet eífc de teacce- ad 2. T ta Deo : Sed nullum opus Deo eftacce- Ratio: Probatum eft fuprà Tra&. 8. lii tum , nififit virtuofum feu acus virtu- Exam, 4. n, $3. quód promilTio hominl Vat tis , utinon funtilla vana & futilia. Er- fa&a, ab eoque acceptata , obliget fub lfj O. mortali ex genete fuo , eó quod ratio na- tutalis di&tet , fidem etiam hofti effe ftóetà - Dixi , manente in [na indifferentia ; Mi n Si enim addatur aliqua conditio que fervandam, * Ergo idem cgt rc(pc&u rem ttahat ad fpeciem virtutis , tenet Dei. Wtl Ti votum , ut fiquis voveat non ludere , ut x. 2, Dubitans de votoejusve obli- yitet occafionem peccati ; vel non ire gatione, tenetut voto: necei favetpol- m Wt per talem plateam , quia in ea. obviat feffio libertatis in dubio. Patet , ac perfona , qua eft caufa peccandi; ceffa- probatum eft , fuprà Tra&, 2, Exam. 1. Ug ze in Sabbathoab operefetvili, ut polfis n, 15. Si dubium fitutrinque zque pro« meliuüs vacare divinocultui , &c. babile, adhuc tenetur. Ita [ probftum ei t 8:.8.Votum nunquam peccandi mor- ibid.Exam.5.n, 10, taliter aut vítandi certum veniale, v.g, —— Profequenti Refp. Nota, in quadrue leve mendacium , veletiam omnia ye- : A plici fenfu poffe aliquid dici materiam nialia divi(ivé, eft validum. $, Thom, levem voti. 1. Ut fit pars modica ma- V Ht I]llp( ibidem. d 1N teriz. voti, v. g. unus Verficulus tefpe- W - Ratio: Quia eít de re &u Pfalterii ; unum Ave Mariarefpectu Y Deogtata öc a. Utfit. poflibili. Rofarii, i Kofatium vovit: ow,m obj. um ä De V. 714 tis, quod in omti matetia , etiamilcvi 3 obje&um tö!ale. Et hoc( 3. ) vel non Wh. li erdipatur ad utilitatem proxim! , ut , eft mortale , ob injuriam prima Veritati m illatam. x unum Ave Maria , quotidie in honorem r Beatz Virginis perfolvendum. Vdí(4.) Ad Cornfitm. Refp.; S. Thom.loqui n de voto, quod habet perfe&tam ratio- cedit faltem fecundarió in proximi, v.g. nem voti, hu paupcris,commodum , ut unus denarius Ratio tertiz pattisin quarto fen(u eft : quotidie pauperibus dandus, — Hocno- tato Quando in eo cafu devenitut ad matee i rtiam gravem , graviter leditur proxie 05'» 3. Probabilius e& , transgfcfi'ïo- v nem voti in materia levi in primo;fecun- mus, ficut fuprà Tra&. 9. Exam. 3. n, ! J 3f. di&um eft de furtis minutis, licet do & tettio fen(u effe (empet venialem $ if hac fiant Communitati , & non lzdatur ii in quatto veró fenfu , fi fiat femel aut ierum , edam quidem venialem effe , graviter aliquis in patticulari. Ergo fi autem ita multiplicitetut, ut petvenia- etiam gravitet offenditur Deusinnoftro 7 cafu. Prob. conf: Quia ille vovensex n 1 tut ad materiam gravem , efíe morta- ; lem. vi votitenetur colere Deum benefacien- . Ratio 1. pattis, quam nemo negat, do proximo. 7 $. 4. Prob abilius eft ( cum Torre & h eft: Quia tam modicum omittendo ex Soto , &c. contraextraneos ) quód non 3 1 totali materia voti, modioca feu levis it- reverentia Deo irrogatur. fitin poteftate voventis, in matetia. gra- Ratio 2. pattis juxta tertium fenfum, vi fe obligare fub peccato veniali , sut " in materia levi füb mortali. quam etiam omnes fer& Do&ores tenent L contra Cajet. , eft: Quiain aliis prace- Ratío 1. Licet fit in poteftate homi- Wie du tis etiam divinis & naturalibus , ut pa- nisvovere vel non vovere; nam , utait Iqll pb tet in przcepto denon mentiendo, levi- S. Do&. híc a.5. ad 3. Obligatio voti ) " tas materiz excufat àmortali. — Ergo fi- ex ptopria voluntate & intentione cau- ] Ü IE.I $ fatur. Unde dicitur Deut. 22.. Qw2 militer. fémel egre[Jumn eft de labiis tuis , obferva- n Oppono : Si Juramentum promiffo- rium ,etiamin releviffima, nonimplea- bis, CÀ facies ficut promififhti Domino Deo 3 tuo €8 propria voluntate j ore tuo locutus 3. tür, mortaliterpeccatut. Ergo fimili- s ï& MW ter. es: attamen fuppofito quód homo vo* Confirmatut ($. ']i'homQ dicit , majus veat, quantitas obligationis dependet ex 1ql15 d efle vinculum voti quàm juramenti, Er- quantitate objc&ti fecundüm fe, quod ab upwa-V (0] intentione hominis non dependet. Er.» r .Di/þarim ef : Qaód enim illocafü go fi materia fit gravis, vovensnon pos jl teft ejusobligationem limitare ad levem, jii" "d «f jutamenti peccetur mortaliter, non eft folüm ptopter excellentiam virtutis Re- vel econtta ; ficut à pari patet dc indi(- [[!mm l "M[ugïf ligionis, fed quia cemmittitur perju- folubilitate Mattimonii. tiun , Deum vocaado in tcltem falfita- J Con: l j D 'J 744 TRACTATUS X Exameus. — N - Confirmatur: Licet. de effentia voti " 6. Vota Tettiariorutn in communi E in communi non fit obligatio fub mor- non viventium Otdinis noftti & Fta- D tali, eft tamen effectus infcparabilis à tcum Minorum, ne quidem füb veniali voto, fifitin talimateria , nimirum gra- J li obligant, ut conftat ex eotum Staturis x jl vi. Ergoficut votum abfoluté non po- à Papa apptobatis. Ergo. [ [ teft reperitifine obligatione, fic voram "Ad x, patet Refp. ibidem.-n.8. adé, in materia gravi nequit effe fine obliga- 44 z. patet ex Confirm. | Rationis tj fei tione gtavi, rimz, ! T Ratío 2. Ex oppofita Sancbezii & "44 3. dift. maj, Ubi poffunt agete, f Suarezii fententía fequitur , elfe in po- conc. Ubi non poffunt, nego. Didtum teftate hominis , vovere caftitatem & ['/2'«", ( eftadtem, quód quantitas obligationis ! NDI vota folemnia emittere , & fe folüm penfetur in votoex quantitate & natura :&:provcn obligare füb veniali; quod cft abfur- obje&ti, & voluntas voventis folüm * 4 A dum, & contra Ecclefiz ufüm. Ergo. habeat prefuppofitive, r l ïsli ï L )[IECEICI XXXIIL Oppozo 1. contra Refp. 4, "4d 4. N. conf. Quia tempus imple«- Suprà Tra&. 6, Exam. $. n,67. admif- tionis mere extrinfece íe habet ad vo- '*1:*-3):»5; [ LUR fumfuit, quód Lex humana in matetia tum; fécus eft de oblicatione; utpatet ravi ex intentioné Legislatoris poffit LT ex Ratione 1. & Confitmatione. - obligare folüm fub veniali : Sed Votum ^4d . . dift. ant. Ad poinam ín con- L l eft quedam Lex propriá voluntate pofi- fcientia tamen fübeundam,conc. ; fecus, IUS ta. reo, N, ant,& 'conf. Si quis etgo faciat vo« ] VWW&V 2. Obligatio füb mortali non eft de W n tum papale, v. g. Voveo jejunate , &i eífentia voti , quia alids conveniret o ni non jejunaveto , fubibo talem poenam, PUICqug voto. Er ; Aj go pet inxenti'ongm poteft ab v:g. difciplinam feuflagellationem cor« eajfeparari. poris , vel cilicium auteleemofynam, ibi. | iOücay ( j. AGus agentium moralium non eft duplex. votum , & duplex obligatio: M agunt ultta intentionem illorum: Sed Una abífoluta ad actum, altera conditio- vovens eft agens quoddam morale, E natà (finimirumprior violetur ) ad pe- (* T—r— nam, etiam in conícientia & fub more« .4. In facultate voventis eft , fuá in- tali, fi res gravis fit; folvendam: ptz- i, Tur 1 hd tentione detetminare tempus impletio- fertim quia non folvendo , utramque nis voti , ut patetex S, "T'hom. a.3,ad 7. obligationem violat. —Videdele Füty i jl Etgo & gravitatem obligationis, nali Tra&t. 6, Exam. g. 66. gb . Vovens fuüá intentione poteft fe -Ad 6, Refp. 1. cum de la Crui m í "Is D 1u folüm obligare ad peenam, Ergoctiam przfenti, ifta non-effe vota perfedt & [ T'tin ad culpam folàm venialem in materia As fimpliciter , de quibus hic loqnimur, | h gravi. Confeq. patet: quia facilius vi- neceüm, qui illa violat, formaliterface- Qhi detut effe , minuere culpam , quàm eam * A re cohtra virtutem Religionis, Unde Om-., q. dq cgn;mqggre in paanam. L & Donamä nofter T E A d 4-':: a&-:- "r nj u p — — : De Vot&. f 'N74$ Of n. t. ait , quód Status Tettiatiorum S, arbitrio prudï:mi;— telinquendu m ef, lL u z Dominici & S. Francifci ac fimilium , i quz Monafteria & in qua diftantia de- non fit veté Religiofüs. beat adite, attentá conditione petfonz, m w 2. Quod , ut ex Statutis eorum quz tamen debet fic obligati , ut in voti 2 ! p-ate:, obligant fe folàm fub pana, impletione fentiat aliquam difficulta- quam ,dum infligitur , tenenturin con- tem. li fcientia fubire juxta ante dicta, Ratio : Ympletio Voti femper expli- XXXIV. Quormodo coguoícis, mate- cauda eft juxta prudenteni intentionem m tiam votieíle gravem vl levem ? voventis. ;l Dico , cognofci 1. ex prudentum at- 5 3. Qui vovit hanc Religionem , Vi bitio. . 2. Confiderando , an honor Dei l tenetut adire. aliquot ejus monafteria , inde proveniens fit exiguus, vel notabi- ptout prudensdecorum numero vcl di- ml li. 3. Si fit talis , ut reputaretur le- Rantia judicavetit ; 1 non recipiatur, eft vis, (i Ecclefia eam praciperet, cenfenda liber. — Idem eft deeo; qui vovit ingre- fj eft levis; vel econtra, V.de T'ra&. 6. di hoc monaftetium,(i in eo non teci- Exam, f. n. 67. ex quibus Regulis co- piatuf, gnofcatur gravitas vel levitas materiz Ratio; Quia in. €o voto intellieitut refpe&u Leg's humanz. hzc conditio, Si me recepetint. . Vide QUAERO V. Adquid tenetut , qui S. Thom. hic q. 189. a. 3. ubi hanc mas vovit ingredi Religionem? In qua «tate teriatn explicat, N puer poteft eam vovere ? & quo tem- . 4 Talis vovens, non receptus , r pote quodvis votum implendum eft ? vel ju& ab ingreffu impeditus non te- " XXXV. y, 1. Quivovit ingredi Re- netur poftea ex vi hujus votiad caftita- ligionem cum expreífà intentione om- tem. nes Religiones etiam in partibus remo- Ratio : Deficiente pfimariö deficit j tiffimis adeundi , ufque dum tecipiotur, fecundatium: Sed primarium objectum l tenetur per fe loquendoita facetc. In talis voti eft ingreffus, quem confequun- À ( Ratio: Intentio judicat omnes. tur deinde ftatuta ftatáis ejusmodi. Er- '3& 1. Dixi , per fe loquendo ; quia per acci- go. Simile eftineo, qui vovit Sacer« A dens potcft ab hoc deobligari , u: fi im- ^ pedimentum , ob quod . nonadmittitur dotium , & poflea éx quodam impedi- hg mento non fit Sacerdos , ille nontene- hi in vicinioribus Religionibus vel. Con. tut orare horas , exclu(o omni alio fa- h ventibus , militet pro omnibus aliis ; cro Ordine. "UA Tunc enim cenfetut effe moralis impof- . j. ZEtatem , in qua puer poteft fibilitas. yi Religionem vovete , explicat $. Dot. a. sblc 3. 2. Qui Religionis inereffum. vo- 9. in c. dicens: Si puer vcl puella ante I vit fecundüm communem modum vo- ( pubertatis annos nondum habeatufüm j vendi, non tenetur adire omnes R eli- tationis,nullo modo poteft ad aliquid fe j giqnes ubique terrarum repetibiles , fed votó obligare, — Siveró ante pubertatis i ï * annos 'Bbb,bb * EE 746 TRÁACTATUS X. Examti 3. annos attingit ufum rationis: , poteft Ratio : In ptimo cafu , tempotetranss viil qt0n quidem: , quantum in. ipfo eft , fe a&to votum factum eft impoffibile, quia obligate,. fed votum ejus poteftirritari ! pid, Hac ejus impletio fai: onus folius illius diei, per parentes , ut dicetur poftea, ; Sicut obeandem cau(am , quíi otnifit fe. um S. Do&t.loquens de voto fimplici;; De junium vel Miffüm in die pracepto,licàt n folemni eftaliud Statutum Ecclefiz de: a anno I 6.atatis completo. Suntautém mortaliter peccaverit, ad nihilamplius tenetur. n fecundo veró cafu voti im- li anni pubertat í pletio manet poflibilis , & intentio vo- alil is pro fasmina. 12, pro vie fo 14. ventis non fuit limitata ad hoc przcist u « 6. Votum abfolutum ( id eft , non tempus feu menfem. — A. dependens ab aliqua conditione priüs plere altero menfe: Ergo Wdcbet im- 3 : z : implendi, de quo füprà dictum ) debet Fateortamen, quód fi uisim-pl'kt'iaa DAT Y !tl impleti, quamprimüm commodépoteft; ni votiprafixiffet menfem ; & ptavide- attentá qualita:e perfonzs, aliisque cir- ret in fine menfis fe impediendum , te- ln cumftantiis. S. Thom. a. 3.ad 3- .mneatur praevenire ; ficut prevenire te- u Kato : Quia alis. voveps incutrit ! A netut qui die fefto previdet feimpedien- notam niorofi dcbitoris,& peccat contra. dunv ab aud'enda ultima Miffa.- L fidelitatem.. ^* QUAERO VI. Quid ficiendum il« | t x.. 7. Qui voto prafixit certum tem- li, cuivotum ex toto vel ex patte eft fa- 1 f pus, tenetur tali temporeimplere , non cum impoffibile z | d implendo peccat. S. T hom. cit, M XXXVI, Ante Refp. Not. materiam Ratio: Quia [ic (cobligavit. Pro cu- voti aliquando effe indivifibilem , ut vo- j Pt jus intelligentia B tum de zdificando Templo in eo loco, ij - Nota , impletioni voti dupliciter pofï uübi templum eft nece(larium & non fuf- 4 tj qy fe przfigitempus. — t. Ut principaliter ficit Capella , votum de jejunando in pa- j Biitts refpiciatur tempus , & ob fpecialem tem- ne & aqua die Venetis: aliquando veró IM 'fäm l potis fan&itatemadtio feu votumalli gce divifibilem, ut votum de jejunando pet tto tut huictempori , feu fitonusdiei , v. g. totam feptimanam , vorum dandi Ec- m: [ votum jejunandi in honorem B. Virg. clefiz 1o0. imperiales, Hocnotato - [ lt die Sabbathi.. 2. Ut principaliter in- Bz, 1. Si materia-voti fit indivifibiliss Al l tendatur aio , tempus veró minüs prin- ( una ejus pars fadta fitimpoffibilis, non . "t cipaliter; ut votum jejunandi, vel Reli- tenetur' vovens implere alteram (licét ] Vj gionem intrandi intramenfem. — Quo fit de confilio) nifz ejus iotentio facrit - s notato ad fingulas pat:es divifiny fc obligandi. tmm ly * -W. B. Si votum fit factum prinyo mo— Unde qui vovit przcise T'cmpfum;q;'md do, licétnon implendo illud peccetur ,. J "r zdificareeft ei factu impoflibile, non te- jl m[a(,m elapfo tamen tempore ceífat obligatio netur zdificare Capellam; nifi prixdm- 1 hii voti : infecundo veió fenfu manetobli- d tet judicetur, quod in'entio fe adillam - gatio cjus. j] Tot extenderit, Quivovit jejunare die Ve- T geris 7778 r 3:DeVoto. 547 MU. neris & inficmatut, deobligatur ,&c. Si 3Dico: Non tolli obligationem , fed — veró materia fit divilibilis ,tenetur quod dari folàtmn anfam faciliüs difpenfandi. lls llj l poteft. v. g. jejunareper unum alterum- QUJERO VII Licetnealicui vacate ve diem in feptimana , .dare 0. fi non fuis negotiis temporalibus occafione tiumi;*: voti peregtinationis? Et quz funt caufze . poffit 100. , falvà congtuá fuá fuftenta- 'tione & familiz, àllud differendi? li Ratío 1. p. Intentio enim voventis XXXVII. Refp. r. Ei qui vovit pe- VCN non fuitaliter fe obligandi, Érgo. tegrinationem piam & metitoriam ( uti 2. Pars patet ex illa Regula Juris: ordinarie homines vovere folent ) non Utile per imutile non virsatur. licet negotiis temporalibus vacare nifi . 2. $i. pats impoffibilis «effet prin- voto expleto,tunc.enim licet ; nifi etiam M cipaliüs intenta , v. g. peregrinatio pe- "voverit pium reditum. defttis ,& párs pofibilis eflet acceflotia ARatio : T'um quia principalis inten- folüm , ut oblatio ,ad nihil tenetur, qui tio erat inftituere iter religiofum quod int) Vg vovit peregrinationem & oblatio- falvatur fine pio reditu. nem. Si vetó oblatio effet principaliüs 'Refp. 2. Inter «czteras funt du Tpe- intenta , ut fi effetin magnaquantitate, -ciales caufz differendi votum. 1. No- j teneretut eani mittere: Í1 etiam poffet *tabilisincommoditasin implendo..Cüm petegrinati ,equó , tenéretur adid , dum ;enim votum fit voluntaria promiffio,ex- non potef pedeftet , uti vovit, plicandum ;eft fecundüm -rationabilem Ratio : Accelforium fequitur fuum intentionem voventis: Sedisnon cen- xi n principale. fetur fe oblieáffe ad ftatim implendum x;« 3. Qui polt votum fimplex cafti- «cum gtavi fua incommoditate. 'Ergo. on [ tatis conttahit & con(ummat ( in quo Secunda ,eft (pesvotum alio tempore Ti gravitet peccat ) mattimonium , tenetur implendi promptiüs , devotiüs & cum A illud fervare quantum eft in (e, id eft; minoti diftractione, :Sicenim cedit ad debitum non petere nifi obtentá difpen- ampliorem Dei honorem, quem vovens i thxrïlïäl "intendit. * fatione 5 tenetur tamen .uxoti petenti jl / reddete, I9 tid fi vovetis tecum peregrinatum wl Ratio : Quia talis per votum fe 'pri- ducete aliquem , qui renuit comitari? [ J yavit jufe perendi, uxofem veró inio- ) j Tentor adhibere diligentiam ad illum il centem jute fuo privare non poreft. J ad idanimandum, & pet hoc fatisfacio, (j Ex hisfequitur 1.talem mortuá uxo- fi renuat; quia executio non eft in mea í p reteneri integré ad caftitatem. poteftate. i Sequitur fecundó., eam quz vovit QULAERO VIII. Quotmodis votum s Ti virginitatem , & poftea fuit corrupta , tollitur? 4 vnglw teneri deinde fervarecontinentiam. XXXVIII. Refp. variifunt modi: T. j 4i4 fj votum non fit quidem fa&u per fimplicem ceffationem. 2, per it» Til im?offibi-le ; attamen dilficile ? þitationcnï. 3. per difpenfationem, glütm' $ 4. pet Bþb bþ A -bz TRACTATUS 748 X. ÉxAmen 3. 4. pet intetptetationem. f. per te- pet accidens: Lex autetm atténdit ea, demptionem, 6. pet commutationem.- dj que funt per fe, ait $. Do&, Caterüm w vota filiorum puré perfonalia poft pue Explicantur fénguli modi. r bertatis annos facta , parentes vel tuto- " m Primus modus patet ex dictis antea res non poffunt irtitare , bene tamen nutr. :6. de cafu, fi votum fiat impoffi- lum bile. realia ante annum 21. fadta, juxta $. Item ex cafu, quo quis vovit ; Rv "Tho.a. 8, ad 2, quia ufque eó filii non : non ire per certam plateam , aut non in- trare. talen. domum ob occa(ionem , funtíuz poteftatis , quantüm.ad difpen- fationem domefticam, Quoad vota mix- q'z ibi datnr, quz fi omnino fit fübla. tà aliqui dubirant. Sakem certumet, ta , ceífat votum, Huic modo addi po- ïl,qu quód parentes poffint ca füfpendere pro 1 hi tt telt modus cellàndi per condonatio- nem ptomilflarii, uti poftea n. 56. di- tempore , fi ex eotum impletione fen- th"hdte'T tiant aliquod damnum in fe domettica cetut de juramenro. fäiimm. obdefe&tum fervitii filii; — Matri vidue XXXIX. 2,Jrritatto eff refctfrovoti , tf non T utrici dicta poteftas non competit.. [ quá Supertor votum (ui [ubditi aunullat Uti nec, vivente patre ei compctit, bene five caufam habeat five non, quia fub- n tamen eo defuncto, fi üit T'utrixvel Cu- 1l gj ditus fuó votó non pote(t Superiorem li- ratrix impuberis.. gate, Hinc nequit fieri nifi per pote- | Sequituy 2, Quód d'omfnifpofiint it- j Mij íftatem dominativam ; Qualis eft in ritate votarealia füorummancipiorum , ! lal parentibus refpectu filiorum , in domi- imó & perfonalia ex quibus damnifican- no tefpe&u fervorum feu mancipiorum, W tüf , ut vorumfandi , peregrinandi, je- in rarito refpe&u uxoris , in Przlatis janandi, Religionem affumendi. Dixi, 4qye seípe&tu fübditorum, 'Tamen certum. tj 1 ex quibus damnificantur ; undeid non eft, poffe Süperiorem peccate interdum, | dQ irritando fine caufa (übditi votum , ut f tenet de voto caltitatis, aut nonblafphe- 1 t O imandi, &c, - id faluti e |t(ree jus fpirituali effet yaldeuäl; Seguitur 3, . Maritum þofï&irrita-re Ex quo It ] Vota uxoris, v. g. jejunandi , peregrinan- L Sequitur . Quód parentes pofl'ïn£ di, eleemofinam dandi ,,&c.etiam fadta irfitare omnia votatam perfonalia quàm- j dur ] ante matrimonium. Quia Uxerfübdi« Müren 1ealia fuotum filiornmemiffa ante.annos tur Virout Capiti: Secu: eft de voto L ?ubertatis,qu-ia, ufque ad eos jure natura Hon petendi debitum, Quia in petti- in omnibus fuis actibus fubduotur pa- nentibus ad. Matrimonium fünt pares; n r lbt rentibus , eorimque loco tutoribus ;; & par vetó zn parem mon babet impertum, deeft eis perfectus ufusrationis , utpatet Wlum Qf Econtra uxor nullum viri votum poteft exS. Tho. art. 9. Quod . patentes pof- irritate , quia innullo eft Superior eus, u'](:(]n "g funt , licetanteillosannosin filiis mali- U!Ixaülmh Sequitzy 4, Quód Przlati (idem eft tia fuppleat ztatem , feu jam habeant de Abbatiffi:, Prioriffis, &c.) poffint ir- um perfectum wfum rationis » hoc enim eft a- "i Hitare omnia vota (prater chulam,f a) E: ä 2 / 749 4 / Á DeYoto. hd r Qa) füoram fübditorum, nec illaulla- — metu. — $. Si ejusi mpletio habetet ex- t tenus funt firma , nifi Przlatus annuat , traordinariam quandam difficultatem. il Quinam habentau&toritatem difpen- qua conditio ia iis fubintelligitur. Ratio TM patet ex totali traditione Religiofi in vo- fandiin votis ? X u Exci- luntatem Superioris ut Capitis. Habet Papa intotam Ecclefiam. Epi- n fcopus in fua Die:efi, & omnes haben- piur votum tranfeundi ad atétiorem ol Religionem aut fuperiorem ftatum, tes Jurisditionem epifcopalem velqua- M r s XL. 3. Dufpen[atio faprà Tra&t. 6. fi-epifcopalem , at funt Supetiores Reli- ( Exam. $.n. 9o,explicata & definita gionum refpe&u fuorum (ubditorum hod iU d fuit , quód fit Juris relaxatio facta ab eo, (excipiuntur Curati feu Parochi) ad * omnia vota fimplicia , Papz non refer- qui habet poteftatem relaxandi , feu au- i thoritatem . publicam ; quà deobligat vata , licét cedant in commodum alte» fubditum. | Differt abirritatione , quod rtius, modà hic nondum acceptaverit: aliàs non poffunt fine ejus confenfu , ut ï hzc requitat poteftatem dominativam, hac veró jurisdictionis; illa fit valida,, patet in voto ele«':mqunæ à paupete ac- 'w': etfi fiat (ine jufta caufa : Difpenfatio ve- CCP?AEO. H U"UtHuA funt vota Papze refervata ? rb ad füi valorem probabiliàs requirit juftam caufam. XLI, S4z: $. ,in quibusnec Epiícopi "s Ratio: Tum quia poteftas difpenfan- necReligiofi poffunt di(penfare fed folus di Pralatisdata eft inedificationem,non Papa, nimirum Votum Rceligionis $ Ca- in deftu&ionem , uti tamen. effet , fj ftitatis petpetaz ; Pereg: inationis in Je- absque ulla ratione poffet ea pro lubitu tufalem ; Et ad S. Jacobum in Compo- uti, Tum quiaPralatinon funt Domis ftellam ;Erad Limina Apofolorum. In ni fed Oeconomiin EcclefiaDei , f1au- aliis votis poffunt Epifcopi & Prelatiex- tem Oeconomus debira Domini remit- ur,onlef l empti ordinari& difpenfare cum fuis teret fine cauía; illa vemiffio effet nulla ,. fubditis, 1 Mäii ! & (imul peccatum. Ergo fimilitet. Oppozo: Nemo pot&& difpenfate in Pm*t t . Qua [unt jofkz difpeníandicaufz 2/].^ jatc naturz ; Sed votum etiam fimplex Sunt Y. Si ob mutatas vel repent& femel fa&tun.obligat jure natuta Ergo- T eccurrentes citcumftantias exfolutio ef- Ad hoc patet Refp. Tract. 6.Exam.z. muxariar-, yd Wf fct mala , inutilis, aut majoris bopi im- n. 1 3. Major enim eft vera folüm de di- peditiva,. 2. Si vovens fit in morali u if fpenfatione proprie d:éta. periculo tranrgtediendi votum , fivepe- XLI. 4. Jnterpretatio voti eft prue "n riculum otiatur ex voventis ftatu , ut pa- dens jndicium , quo judicatur , votum g;;nifv,i(f tetin Conjuge voto caftitatis obftri&to , aliquod patticulare ia Tac Perfona velim m fiveex animi cotporisve fragilitate, mo- hoc cafu «on habete vel non necetfarió j 1 i dónonfitexmalitia. 3. Si dubium fit retinete vim obligandi ; quod poteft efle deecmiffiorevoti. |4, Sifitemilf. m ex fine difpcnfatione. Nam fialicujus vo- i 1 / 1 levitate , perturbatione, irà, mecrore , ti abfervatio foret contra rectam ratio- ". æn | " bbbbb j V í nem , 759 TRACTATUS X. Examtn s. nem , füfficetet declaratio viri pruden- Poffa5t id omnes de quib u-s ante dixi &ignor: tis, etiam jurisdidione carentis , affer- quód poffint 4ifpenfare; (ic at is Vi w entis votum vel abfoluté, velfaliem in edam ex commiilione poteft difp ib fiy hoccafu non obligare, re , poffit & commutare. lt $. Redemptio voti eft, quando votum Ratro: Quia hoc et minusillo , com- t commutatur in aliquid quod paupeti- mutatio enim non tollit vinculum voti, j nl bus,loco facro, vel in ufum belli facri uti difpenfatio, (ed mutat (olüm inaliam contra infidcles eft contribuendum, Sed | il materiam. Vide di&ta fuprà de difpen- U hzc fpectant ad commutationem adcó- fatione in Legehumana. Tract.6 Exam, | lr que eft idem cum ea. $,n.90. &íeqq. ; [pnl XLIII, 6. Commtutatio voti eft,quan- Not.,quód, qui fimul habet potefta- vt do pro eo ,. quod aliquis vovit , ali- tem difpeníaudi & commutandi,optime j du quid aliud faciendum vel à Superiore faciat , i (imul uratur utráque , ut di- ï Mi injungituf , vel ptopriá authoritate legi- fpen(atio fuppleat defe&um , fiquisfor- tbtrn timé fufcipitur, dum evidenter conftat, fan .committatur in aífignando novam illud ,inquod votumà voventecommu- voti materiam. Jl | J Lal tatur, non folüm ex genere fuo , fed Dixi, qui fimul babets quia poffünt . edam omnibus circumftantiis penfatis feparari illa poteftates, fünt enim qui ! m effe voventimelius & Deo gratius, ut fi pollunt commutare & non difpenare, 1AM Wl ipíe vovens calicem argenteum, quem eüam in articulo morus, lict poffint UL vovit , commutetin aureutn. Verüm , abíolvere ifractione votietiam tefetva- fitl fi quis voviffet jejunare , vel cilicium ti. Qui ramen poflunt vota commutate 3 di, pottare , non potefthoc propriá authori- ratione authorizatis ordinatie & nonex tate mutare in orationes, licetoratio fit privilegio, poffunt etiam in illisdifpen- !I j i actus przftantioris virtutis,nimirum La- ate. 17 ,//(1 pf trie: non enim femper Deo gratius & Qui obfervandum in commuratione * nobis utilius eft facere id , quöd eit ex- voti: j tïl"t(&&/;,w l ( cellentius , fed quod pro loco, tempore XLIV. Dico: In illá omnia füntac- // 4!) W & difpofitione noftrá magis congtuit fa- cuüraté taxanda, & notandz hz Regu- lz: . " ^i lutinoftrz, ^ Unde non poteft ipfcmgg D l mutare in zquale. Prima , ut Votum Perpetuum regu- Atl Ad Commutationem requiritur I, latiter mutetur in aliam obligationem N MT jufta caufa , quales füntaddu&te pro di- perpetuam , utait Torre. !ly D]Km Ípenfatione;quia mutare e(t minus quàm Ratio: Quia commutatiofonat zqua- MI [/7] (fjy difpen fare. 2. Kequiritur in commu- litatem rei ad rem. L Mi | li tante authoritas Przlati , ut patet ex S. Secunda Regula: Qaantümpoffibile . ^ " hom. a. 12. nifi quando ipfe vovens cft, commutatio debet fieri in zquale; | commutat in evidenter melius, non quidem mathematicé fed moralitet, LmP Wt | i &Wate Quinam po[[unt commutare vota ? de ] ad arbitrium boni viri ,'föclugä frau & "t De Foto. ZT .Qsan'.ï [ & ignorantià, Hincin commutatione tur vota ant& in feculo fa&a; quorum TT voti lpcregrirgationis attendendi etiám obligatio redit in ca(u dimiffionis & So- cietate. Idem eftde votis Novitiorum , füntíümptus itinetis,aitnofter La Cruz ; demptis expenfis & fumptibus domi fa- faltemillis , quz in eo ftatu implere non ciendis. Attendenda maximeeftinten- poffunt. tio voventis : an vovetit ite fumptuosé Quinta : Confultius eft , non tamen Juri neceilarium, vota realia commutare in vel fimpliciter , cum. vel. (ine famula- realia, & perfonaliain perfonalia. u tu»- UA Tertia: Secutiuseft commutate quau Sexta: Non debet attendi (ut ant& difpenfare. Quiapro difpenfatione ra- infinuatum ) valor & praftantia operis fecundüm fe, quia aliàs votum perpe- t adeft füfficiens caufa. tuz caftitatis & fimilia poffent commu- ^ Quarta/Omnie vota tam realia-cfuäm' pcrfbnaliz commutati. poffunt & com- tati in unicum MiffzeSacrificium , quia hoc eft infiniti valoris & infinitégratum i mutantur in vota per quz homo efficitur Deo $ fed debet commeníurari obliga- verusReligiofas. UndeS, Doat. hica, Poteft ta- tioni & debito paenitenuis. 12, ad r.ait: O7/ia alia "vota funt men intetdum etiam fpe&tati valor ope- quorundam //artimlarmw operum , tis ad caufandam gratiam ; hinc meritó fed per. religionem bomo: totam vi- credi poteft , quód una hebdomodalis zam fuam . Dei ob[equio deputat s par- Confeffio aut Communio zquivaleat ticulaye autemz d univuer[ali 1ncla- quotid:ano R ofario. ditur.. Ét ideo Decretalis dicit , quód. Septizza : Commutatio aut difpenfa- tio voti, facta virtate Jubilzi , petentis reus votifratli non bdbetw,qui tem- jejunia , Confcffionem , &c. non yalet , porate obfequium im perpetuam Reli- fi non impleantur rcq'u"i[ita pro Jubi- gionis abfer vantiam commutat, Nec 1xo.. ii tamen Religionem ingrediens tenetur O& ava: Commutatione voti in aliana implere suta vel jejuniorum velora- materiam femel f4&á , non revivifcit omlï':":f'; maz hzfu( tionum yvel aliorum bujusmodi , que prioris materiz obligatio , licét vovens ( nili ex malitia ; impotens fiat, exiffens in faculo fecit , quia Religio- INona:Factà commutatione in æquale WÍ c'.lïllah".' nem ingredieus maoritur priori vita. potcft vovens pro libitu tefumere pti- j Ohbgiä Et etiam frugulares ob[ervantie Re- mugm votum. Quia hzc videtur elfe in- ligioni non competunt , && Religionis tentio commutaptis. Si vero eft facta yi onus fatis hominem onerat , ut. alia in melius, probabilius eft , ait Lubline fuberaddere non oporteat. iecibi. non poffe. Quia illa commutatio ha- J ji bet vitn novi voti. 1P Excipe cum Laymanno vora fimpli- XLV. Quidnans poffunt Religiofi in ia in Societate Jefu edita , quia per hec commuteatione votorum ? D nonextinguuntur fed Folüm fufpendun- In ao * 73* TRACTATU $ X. Examtn s. . In Tra&. 14. de Cenf. & Caf, teferv, venialitet ; fx'habet,þote&-nuüubi effe- - 100 D) £xam. 2. n. 74. patebit , . Confeffatios peccatum. Quem panitet votorum ef-- Ordinis Prtedicatorum po(le in Pafchá Ologm fentialium fuz Keligionis, femper pec- d R efurteGtionis & quibusdam feftivitati- cat faltem peccato veniali , quod fit de busB.V. juramenta quzcunque (ine ali- i majoribus venialibus. cujus przjudicio relaxate , ac vota qua- dint Ratío : Nulladatur caufa , ob quam m cunque ( exceptis quinque Papz. rcfer- melias lit nonemififfe illa vota, vatis füprà Exam, 3. n. 41. dictis) in Not. poíle in hoc caíu talesaccedete mä:ofy'cf alia pictatis opera commutate illis qui circumftantias quz faciunt mortale ; ut g albo Rofíatii funt inferipti. « Vide infrà diglis fi ex contemptu, inobedie "Frad. 14. Exam. 2.0.74. acedià poeniteat. l']',tl-ä , nimid lil Nofter dela Ctuz Lb. 2. c, &. dub. 8. QUAERO IX. d abíolut? docet , Religiofos poffe. in vota folemnia ? Quid Pa pf poteftcitca. * fenal 1 | quodvis opus plum commutare omnia XLVII. Refp. cum $. Thom, hic q, 1 t tj vota, exceptis dictis quinque.; & ita vt d 88. art. 1 1. inc. Papa poteft quidem ex conceífum effe Benedi&inis ab Euge- pispea nio IV. & Societatià PauloliI., &Gre- rationabili. caufa difpenfare in votofo- lemnizato per. fufceptionem Otdinisfa- Hagt gotium XIII. hanc conceffionem exten- Atiy g cti , non tameri po:eft inullocafu, etiam dille -ad. vota jutata ejusdem materiz, communis utilitatis & neceffitatis ali- 'fï j modó commutatio non fiat in prejudi- cujus Regni difpenfarein voto folemni- i'mm,gmï cium tertii, EY zato per ptofeffionem Religionis. Hu- Not, , quód,quamvis conveniens fit, jus 2., pattis oppofirtum S.DoGt. aliquan- iüw'que | ut difpeníatio & commutatio voti fiat in )s ( do docuitin 4. d. 58.q. 1.a. 4. q.1.ad 3. Sacramento Paenitentiz , poffint tamen antequam Summam T heologicam com- 1 V, | pbf Regulares hoc privilegio extrà valid& pofuit, in qua claré docet , non poffe uti; licét enim hoc privilegium (itdatum difpenfati , licet à multis extraneis & m»i" Q Confeffario , hzc tamen vox , Cozfeffa- quibusdam Thomiftisexplicetut , non -tl vi4$5 non ptzcise importat aCtuale exer- N polfe difpenfate cum Monacho manen- citium audientiz confeffionis, fed offi- te Monacho , ut Uxorem ducat : poffe j Pt cium & apgrobationem pro eo acce- autem facere ex Monacho non Mona- j HOHP[;(& tam.; chum. Audiantur verba$. Thoma cít. : I ln [ zem poenitet vovilfe , peccatne? A. II. J " t di XLVI. Dico : Quem pemniret voti 1n Sed Contra adducit Dectetalem É ïïïæft!tdiiu.rw cum intentione illud frangendi , peccat Innocentii in c, Cizz 44 smonafferinm. ] Sl den mortaliter , vel venialiter juxta quanti- dicentis: Aädz'mtw, proprsetatis. , 1277 ] | m tatem mater'z voti. Quia intentio il- etiam cuflodia mþ?anz:*i:,ade&/amexædf [ It lum üdicat..— Quem pornitet, cum in- Regaule monacbali , ut contra eam te6 ] wïmmn QT tentione tamen implendi , fi nallam ju 1 tj hts Summpnus Pontifex poffit V:me'ft.f«gere. ft:u'n panitendi caufam habet , peccat | "i dum,[ Ín t De Juramenta ,periuria , Mendacio , &jc. occafionem preximam graviffimo pec- uti animo jufändi : fivetes fitlevis, üvg gra- vis. cato , nimitum injufto homicidio , ad NUQIUOE Ánté di&um: quod ncllus juramentó conftringi po- . Oppono contva Y. partem: d teft..— Vide fuprà Tradt, 6, Exam. g, n, g eft, quód obligatio voti ficmajot quàm juramenti : Sed obligatio voti in relevi €6. quas a&tioncs reus mortisad fui oc- cifionem teneaturipfe obite. J e(tlevis. . Érgo fimiliter. » * fi d ! Ad hoc R. do&rinam antée datäm & QUAEROTV. Licetoe Juramentum LOU nunc objectam , intel'ig! de juramento exigereab eo , quicreditur pejeraturus ? st Vel per falíum Deumà Pagano? promifforio , quo quis fe obftringit ad Ym aliquid faciendum vel non faciendum , LIV.g.T. ad t. partem : Ex juífa jeti t cauía ad inftantiam partis id poteft Mi- idque folàm quantàm eft ex genere fuo niftet Juftiti fcuJudex , intendendo '& obje&o - in individuo enim quando- D przcise veritatem , ad perjurium mer& que vinculum juramenti ratione mate- fiz eft majus, v. g. frangens juramen- negativ& fc habendo; fed perfona pti-. tum de daudis alicui centum ducatis vate nonlicet. 1ta $. Thom. q. 98 a graviüs peccat ratione materíz quàm is , 2. 4 ni Ratío S.Thom.efl : Quia tunc non Qui Érangit votum de danda eleemofyna Similiter;aui vio- videtur exigere Judex fed ille ad cujus duorumgrofforum, lat juramentum promifforium Deo fa- inftantiam ille exigit ; qui exigendoin- ^ &um , graviüs peccat quàm ( fit fa&tum ducit alterum fine utilita:e ad. peccan- / homini, quia ptimum fimul eft votum , dum. ideoque íra&io habet duplicem mali- &.2. Ád z. pattem qu« .Gti patet fu- Y tiam , nimirum itreverentie contta tà Trad. 7.Exam. 7. n. 14$.ad 2, & € Deum, &infidelitatis: — Veràm obli- ?. ex vetbisS, T hom. ibi relatis, m Hþ l? gatio juramenti affertorii eft majot quàm Oppono contta 1. partem: Juxta dicta ( Wï voti, in ejusque violatione Deus à ju- fuprà licet petere ufuras à parato dare, xzante diceretur quafi ignotans, mendax, imó petere juramentum ab eoqui jura- y t | (XPWI velteftis mendacii; nililautem horum bit per falfos Deos. -Ergo (imiliter, Ad hoc N. conf. Qiia in noftro cafu ff -apparet in violatione voti , fed inea fo- làm non praftatar ei fidelitas. fcienter petitat perjuiam , & pecca- gt rlrho t LIIL Pomo cafum: Ynte: Chriftianos cum , ac nulla intendi poteft utilitas : l y af in mutuo intenditur bonum utile j y l feus mortis dimittitur ex carcere, qui jurat fe rediturum , tenetutneredire ? petenti, & in juramento Pagani inten- ii Dice: Sidetinetut jufte & nullum ditur vetitatisconfirmatio. Quódvero id non fiat fine peccato, petaccidens eft, "La habet periculum contemptüs Dei , Fidei, & Religionis, tenetur redite , vel petere refpe&u petentis, & provenit ex fola Pïvf Si vetó car- telaxationem juramenti. malitia ufurarii ant jurantis, Tl cer fit injuftus, & przevideat fe injufte : QUARO V, Eftne juramentum & licitum , dicere: Quod dico;tam verum vità æivandum,non tenetut, Quia c-iarc: en d Ddc.i dd 263 7RACTATUS X, Exa4men 4. eftquàm Evangeliutm, aut ,qgäm quód Térrió tollitur pet' condonationemt W Deus fit unus? jutatarii, Ptoquo P. e'i.s,TüM LV. x. Si ita loquens intendat veri- Notanda funt verba S. Thom.ibidem à tatem humanam feu creatam in tobore gt ad 2. dicentis: Quando quis alteri fub jett A D comparate vel ezquiparate veritati divi- Juramento promütit aliquid pertinens ad " n& aut evangelicz, effetblafphemia , ut fibmen utilitatem ipfius , puta fe ei ferviturum, patet ex dichis fuprà deillo vitio. Si veró velpecuntam daturum ,à tali ii promiffone Ments Íolàm intendat afferere talem rem pro- poteft abfo lvereille cui prom:ffofatla eff. ll portionabilitere(f: veram , u:i verumeft Intæ!/zgit T qu ur enim jam tl falviffe promi[e AAnmtrin Evangelium , & quàm verüm eft, Deum um quando facit de eo [ecsnd;n volun- elfe unum, (o modoeffit jaramentum. 3204 mhef rate. — lloc idem intelligi. poteft de Sed hac in re vulgus non tam fübtiliter condonatione voti , p Tout explicaturin« firäronHlH philofophatur, nec ad talem vetborum irirmi frà de Sponfal. Tra &. ult. Exam. z D illorum fenfam advetrit, nec Deum in 24. . hp teftem vocandiavsimum habet. Hinc al Quari? tollitur. difpenfatione vd m defe&a ralis reflexionistalis locutio non commoutatione , preportionabiliter utí T excedit communiter culpam venialem de votodium eft, Adhoc ptopofitum verbi otiofi , (i tamen fcandalum defit, li d QUARO VI. S. Thom, a.cit.ad 3. ficait: Quandoque n Quomodo t.ollitur ja- aliquid fub juramento promittitur, de famentum ? quo dubium eft , utrüm fit licitum vel fl | n LVI. . Tollitur, utde voto ditum illicitum , proficaum vel nocivum , aut eft, 1. per fimplicem ceffationem , ut fi Y fimpliciter aut inaliquoca(ü: &inhoc p Ies jurata fiat impoffibilis , unde S. Do&. poteft quilibet Epifcopus difpenfare, BU a. 7. in c. ait: Sj, quod erat. po[fibile Quandoque veró fub juramento pro- quando jnravit , reddatur. ei zempof[ibile d. per aliquem eventum : mittitur aliquid—--quod eft manifcfelici-- t puta cim aliquis tum & utile. Etin tali juramentonon jerat [e pecuniam foluturum , qua eipoft- Tib modum vi velfurto fubtrabitur ,tunc vi- videtur habere locum difpenfatio vel commutatio , nifi aliquid meliusoccur- Boj detur excufatus effe à 'aciendo quod u- . At YAUIt , licét teneatur ratad communemutilitatem faciendum; facere quod. in. [e quod maxime videtor pettinere ad po- - mïgnä Y eft l.z.jum teftatem Papz, qui habetcuram univer- Sectndo tollitur pet irritationem , de falis Ecclefiz, Vel etiam abíolutare- UM qua S, Thmp. a. g. ad 3. infineait; 44 laxatio , quodetiam ad Papam pertinet, ?Bitio[um. unumquemq, pertinet irritare juramen- Hazc s. D. Vide dicta devoto » hd tum , quod a fibi [nbditzis F& us eft , circa ,&hic ap^, x!&homs Y plica , fed fervatá proportione, ea qua ejus poteflati [ubduntur s. Sicut m JMendacium Q eft. 1 10. per quatüot peter potefl irritare juramentum paelía , att, ! lemot €9 vir uxoris , ut dicitur INum. j^ "tltrm 30, Szlmt QU/ERO VII. Qaid & quotuplex Moä voto diclum di,' et?quantum,& in emni cafü,peccatum? ET L 220 1* a É De Mekdacial 76 z r».atïomi ÍVILs. r, Mendacium (ut patet vocant mentiti ad liabendam pacem, E exS. Thom. a. r. ) eft locutio falfacum etiam eft peccatum veniale ob patvita. hi tein. Perniciofum eft , quod pro motie intentione fallendi, fcu decipiendi pro- dnji ximum, quia judicat eam eífe veram. vo habet damnum proximi fivetempo- fl rale five fpirituale. Quod damnum fi Unde mendacium ' nomínatur ex eo; ^i r, Ecmenti- fitgrave velin materiagravi, utincafü ] quodcontramentem dicitu Hinc dicere 1 fr; "i j , ! fi ek contra mentem ire. Religionis aut Fidei , eft peccatum mor- tale ; fieft leve, peccatum eft. veniale. falfam , quod judicatut effe verum , non cft mentiri nifi matetialiter , quia noneft Ut patetex T'ra&. de peccatis, dum; &.3. Omne mendacium fotmale e& contta mentem, Formale ergo men- | " daciiconfiftitin hoc , quod locutio non peccatum , nec in ullo cafu eft licitum , n fit conformis menti loquentis. etiam pro totomundo confervando. M Ratio ; Ut patet ex S. Thom. a. ; Not.quód loquialiquid ; falfum qui- dem quoad verborum fignificationem, mendacium opponitur virtuti. verita- fed tali modo , v. g. jocosé &itonice , ut tis , & eftper (e pravum, utaita, 5., facil adverti poffit, loquentem nolle, id et, in fe et malum , quod nullà adhiberi fidem fuis verbis ut veridicis ; circumftantià cohoneftari potcft. — Er- [e7] non fit mentiri; quia non adeft intentio m fallendi. Hoc modoà mendacio excu- Opponi bhic poffunt atgumenta ex oXy fantur mattes ac nutrices, dum ad pue- Quibusdam ProphetiisScripturz propo- n 1os dicunt hzc vel fimilia : Eccelupusin fita fuprà Tra&. 7. Exam, r. n, 8, in R, porta , fifleveris , tradam te illi , &c. ad Oppof. — Quz cum fuis folutionibus d ibi. videantur, Quibus addo véiba.S, Dum ergo audiens hzc verba fallitur , ^f $i k deceptio. tribuitur imbecillitari ingenii Aug. lib; de mendacio addu&a à S, /" j audientis, non verborum falfitati. 'Thom.a. 2 ad 3. 72 5. Scriptura indu- Vide fuprà Tta&. $. n, 14. Vetbo, g euntur. aliquorum qefta. quaft exempla » u Hypocrifis ; quód poffit committi men- erfetla virtutis , de quibus non efl effi- vin dacium non folàüm verbis, fed & fa&is mandum eos fui[fe mentitos.Si quatamis lii ac fignis , ac nutibus. $2 eorum diclis appareant,qua mendacin dj o 2. JuxtaS. Thom.a. 2, mendaci- viaeantur , inteligendem efl ea frgurali- um dividiturin jocofum , officiofum , & ter €9 propbetice diila effe, um ) ) L perniciofum, — focofum procedit ex mo- LVIII. Oppozo vl'eriàs 1. VerbaChti- j lHW .tivo dele&ationis , ut mentiri joci & re- fi & etiam aliquorum San&orum fre- creationis gratià. Quod ob pa:vitatem quenter unus aliter & alius tetulit ali- pl of eft peccatum veniale; quiatalis falfitas ter, quorum unus necef(la:ió dicit fal- la eftpatvi momenti. Officiofum eft , quod fum, & tamen non peccat. Ergo. f grocedit cx motivo utilitatis, fivead ob- 2. Nullus à Deo remuneratut pro 1 yt tinendum aliquod leve bonum , fivead peccato: Sed obftetrices. ZEpypti funt t remuneratz propter mendacium ; dici- z tvitandum aliquod leye mal-um ; quod Ddd dd P tut * Ruggem 764. 'TRACTATUS' X. Examen 4. tur enirn Exod r. / £ificavit illis Deus Eteo. tut , quia filia patris erat. Unde & ipfe fetta domos, Abraham dicit Gen. 20. Vet? fotor mea 3. In Scriptura de SS. Viris legitur, trty eft filia patris mei, & non matris mez al «quod fuerint mentiti, de quibus tamen filia, quia ícil, ex parte pattis ei attine« dunu non debet dici quód peccaverint.. Nam bat. ES: Gen. 12, & 20, Abraham de fua Uxore 1 Jun Jacob vetó myfïicï dixit , feeffc EGu dixit quód effet (naSoror. Et Gen. 27. primogenitum Ifaac , quia fcilicet pri- 1 Jacob dixi: feeffe E (àu. Et Judith com- megenita illius de jire ei debebantur, vll mendawur, quz tamen Holofetni eft fus eft autem hoc rmodo loquendi pet Ti inentita. Ergo. Spiritum: prophetiz, &d defignandum. 4- Non implere ptomiffum eft men- pum, myftctium, quia videlicet minor popu- Ti did dacium : Sed non. omnia promiffa (unt lus fcilicet. Gentilium , fubftituendus l ig;i llio implenda , juxtaillud ; Zosyale promif- eratinlocum primogeniti , (cilicetinlo« frem Jis refeinde fidem. Ergo. cum Judzorum, $. Mendacium jocofüm non eft cau- Jujnt Judith laudatur , non quia tmentita fa deceptionis, quia-non diciturut cre- eft Holoferni , fed propter affedum !u dhy 3medf datur , fed folüm delectationis gfatià. quem habaitad (2lutem populizpro qua |tj, P Ergo. peticulis fe expoíuit. . Hec$, Thom. ld x.N. ant. pro z. p ] tl . Narh S. Áug. d. 4. dift. maj, Si, dum promihit , à S, Thom.a. 3,ad z. relatus,ait: 4p- nonhabuit animum implendi , vel ( ha- | m paret » non debere nos arbitrari , mentiri | un w buit , matavit fine rationabili causá, C. B quenquam , fí. pluribus veminsfcentzbus maj. Si habuit , vel mutavitex caufa ra- rem quam audierant velviderumt , nom ! diltin) tionabili, nimirum vatiatis debitis cir- 1 DO&. A eodem odo atque eisdem verbis eadem cumftantiis , quas folemus femper (ub- 1 od ves fueririndicata: quia non loqunntur intelligere, N. maj. Et fic dift, min. N, €ontra mentem fuam. conf. Hoc explicat S. D. a. 3. cit.ad , 1 n -Ad 1. ait S, D.ibidem ad 2. Obfte- hl'uhq D lpo "4d f . at S, Doct. ibid:ad 6 . Opera- U trices non funt remuneratz pro menda- €io, fed protimore Dei & benevolentià, tio aliqua poteft confiderari dupliciterz , Ut w Uno modo fecundüm feipfam -, alio €x qua ptoceffitim endacium. Undefi- modo ex parte opcrantis : mendacium ng D i gnanter dicitur Exod. . Erzmia timne- ergo jocofum ex.-ipfo genete operisha- vunt obfletrices Deurs , adificavit. illis ]i bet rationem fallendi ; quamvis ex in- d At f d domos. Mendacium verópoftea fequens tentione dicentis nondicatur ad fallen- nonfuit meritorium, — HocS, D. mágis : dum; nec fallat ex modo dicendi: E | ümfl At explicat a. 4. ad 4. j [ mb quo patet dift, maj. "4d 3. dicitS. T'hom, ibidem ad . ex LIX. ANonze faltem . licer mentiti ad ! "i ;v' & Aug, Abraham dicens , Satam effe | Vi fe velalium prefervandum à morte feu 1A D : fuam-Sororem , verítatem voluit celari, homicidio ? arzo dubiraudi eff : Minus N PIO bx & non mendacium dici,Sozor epim dici- malum efteligendum ,ut vitetur majus, /N icut LT De Mthdacio. 765 Ü ficut medicus prafcindit membrum ; ne tali, ideft, que n ullá circumftantiá vel ] : Vr cortumpatur totum corpus: Sed genera- exteriori figno manifeftatur. Lt t Ratio: lum quia eft vere menda- re falfam opinionem in animo alicujus , TE cium , quod nunquam licet: Tum etiam, eft minus malum ,quàm mors, Ergo. $e quia quod tibi non. vis fieri alteriue feee- n n ris , quod eft principium lumine natara Dico , non licere. Ita S. Do&. a. 3. i notutn : Sed ille ipfe, qui in loquendo ad 4. dicens , & rationem dubitandi fol- uitur reftridione pure mentali , non ii vens: Mendacium non íolüm habet ra- vellet fibi peream abaliisilladi. Ergo. 'le(Wï l tionem peccati ex damno quod infertur nl Tum tandem, quia ufus tefrictionum d proximo , fed etiam ex faainordinatio- HU T ne, ut dictum cít, Non licet autetmi pur& mentalium apetit viam continuis M fraudibus & deceptionibus , tollitque [ aliquá illicitá inordinatione uti ad im- omnem hamanum convi&tum & focie- d pediendum nocumenta & defectus alio- rum 5 Sicut non licetfurari ad hoc quód tatem, — Sané fi zgré convivimus llis, quorum linguam ignoramus juxta illud homo elcemofynam faciat , nifi forte in cafu neceffitatis,in quo omnia fünt com- Auguftini lib. 19. decivit.* Libentuss vivit bomo cum cane [uo , quàm cum bo- W munia. Étideo non eft licitum , men- mine alieno, , utarguit Contenfon tom. dacium diceread hoc,quódaliquis alium 0'9-) -à quocunque peticulo liberet. Licet 4. Differt. 2, c, 1. /Egriüs certó convet« tamen veritatem occultare prudcnter famur cumillis ,. qui fraudes attificio te&as in fermonibus adhibent. Unde n füb aliqua diffimulatione , ut Auguft, dicit in lib. contra mendacium. Hac S. Chriftus Matth. $. v . 37. nos monet: T Qu Doéct. Addo; inter duo mala minus efle Sit fermo ve[ler , Eft,E( s N on , INon. Prc intelligentia dicendorum : eligendum , fi fint mala natutz vel poe- nz: fiveró fint culpz, nec minimum Not. r, Duplex e(t reitrictio : Una ( d- mentis, alteta dictioris. Prima eft , »y d licitt eligi poteft. qua ptacisefit mente, & non ex circum- lu (s . QUARO VII. Tenemarne fem- flantiis extrinfecis & fenfibilbus, nec wer dicere veritatem? Item licetne uti f d.le CUM rehrictione mentali , v ;l æquivef:atio. cx co., quód vox plures habeat fignifi- i ne? cationes , v.g. inprivato difcuríu aliquis ) M m LX.».I. T'enemut femper dicere te intetrogat, Feciffine boc , & refpon- d des, INo» feci , mente fupintelligendo, u vetitatem , fed termini , quibus dicitur, intetdum fünt clari & intelligibiles , in- beri , cüm tamenfecerisante octiduum. ial ( terdum ambigui & equivoci, habentes Et hzc cft reftrictio pure mentalis & ]do i formalis. Altera, nimirum dzthienis ; duplicem fignificationem , fecundüm quod exigit neceffitas & obligatio lo- fit. 1. quando quis profe rt vocem qua& r uf ut fiquis à Vaf quendi. habet plures figa:ficationes; fed n [ » V. 2. Pto babilius & tutius eff , nüne te aliquid petit ; quodpote s facete, ' " non visfacere & rc(pondes INon peffum ; "mmm quæm': licere uti reftri&tione ?qrä men- Ddddd 3 quofi TRACTATUS X. Examti a. 766 m quod fignifücat germanicé , Cjd) fan mentalis, fed à vito prudente cognb&i; gt pberid) mag nicbt/ INegueo, &, INon bilis, inque talibus circumfantiis, ut ? hij plactt, 'Tales di&tiones funt nomiba a- prudenter exiftimetur, non effc expe- n quivoca , utfi quisteintetroget ,an non diens aliüm (cire veritatem. T'unc enim vidétis , |vel furatus (iscanem , refpon- (ait Gonet in Man. Tom. $. Tra. g. 3 ] Elüfbll" ] n des , Non fum furatus canem, intelli- c. 2. $. 3. ) fi de di&o vel fa&o interro- gendo, czleftem vel matinam, cümta- gemur , poffumusrefpondere: Noz dixi, kav) IT men furatus fis terrefttem s & fic de cz- ANon feci. Tancenim pradi&z circum- teris vocibus zquivocis; v. g. ly Gallus ib ftantiz faciunt fübaudire: Scio quide;n tn r fignificat hominem & brutum. Hinc me dixiffe aut feciffe , fed nom [eso tils, intertogatus occidiftine Ga/lum ? fi di- Idem eft de re(tri&ione di&ionis. idhne dunlf cas , Ndn occidi , intelligens brutum, Ratio Goneti eff : Siin hoc cafunon non mentitis. Fit fecandó , quando liceret tali reftrictione uti , nullus effet vt aMj vox ,etíi fit univoca , feu unam tantüm modus, fecretum ( quod finegravi dam- habet fignificationem , attamen ad plu- - qui no vel incommodo aperiri non poteft ) BEDT ra fignificanda determinatur à circum- licité celandi, dum importuné urgetur ftantiis , v.g. fornicatio ptoprie eftvox ejus revelatio : Sed hoc humanoconvi- jnp univoca, fi tamenSacerdos ( Confeífa- &ui non minis effet perniciofum , quàm atihh rlo ex habitu vel confeffione , quód fit ipfum mendacium. Eteo, 3À tl BN Sacerdos , cognitus ) confiteatut fe effe Addit, Chriftum Marci t5. tali re- fornicatum , fignificat facrilegium : Si ftrictione ufum fuitfe, càm dixit: De AC [ uxoratus, fignificatadulterium , absque die autem illo velborá nemo [cit , neque ulla re&rictione mentis : ficutetiam vox | Tj ( "Angeli in Colo , neque Filiuss puta, Fi- findan, aliàs equivoca, per. verba adjunéta de- lius non fcitad nobis dicendum. Unde: terininatur ut fignificet unum determi- Hilartius à D. Thom, in Cat autea rela- ldl ET maté , utfidicam , Cazzs latrabilis, tusait : /z omnibus , qua Deus ignora- Not, 2. Quando reus legitim& non Wü,m, ( ve fe loguitur , sgnoratiene mon. detint- intertogatus Refpondet, ZVoz fczo, zoz tutr y fed aut temptis e[E non loquendi, aut MWMH [ ftci , cüm tamen fecerit, non cít reftri- L difpen[atio non agendi, &io mentis , fed di&tionis,non ex plura- Favet S. Thom. 2. 2, q. 69. a.2. cujus ?'P""C. t litate fignificationis, fed ex circum(tan- Ti " n verba vide Tra&t. 9. Exam. s. num. $O. tiis extrinfecis. Nam refpondet in eo Item q. 110. a. 3. ad 4.dicens: Non eft vm'Pma: ( fenfu in quo Judex interrogat de crimi- licitum mendacium dicete ad hoc,quód Pt ne publico , feu quod poteit in judicio aliquis alium à quocunque periculo li- a M N robati. Ergo dicendo, Non feci, id betret , licet tamen veritauem occultare *l um AU eít, talepeccatum , de quo puplicé con- prudenter fub alicjua diffimulatione , ut m LT ftet , non mentitur. !tte Auguf. dicit in lib. contra menda- u- 3. Ptobabilius eft licere diffimula- cium: Simile eft in Abraham Gen. 2c. Jh "n ro veritaterm ufu tetridtionis non pur& qui ut confervaret Saram Uxorem fü- Plge am, 767 De Meudacto. non , inquatn , ob eft, quianon deceptio- m [ 4 ; dixit eam eífe füam Sotorem , erat i MN nem inducete; fed veritatem occultare enim veré ejus Soror, nimirum ex parte bat Chrifus, Hac ill.. Ergo um Patris, licét non ex patte Matris , uit pa- quatreé juxtai llius Authoris mentem licet nobis T tet ibidem v. 22. UndeS. Aug. in qua- Wt ad exemplum Chrifti, faltem ex rationa- ftionibus fuper Gen. ait: Abraham ve- T] ritatem voluit celari ( fcilicet quód effet bili xgax:fa aut neceífitate ad magnum ij malum evitandum , velbonum promo- fua uxor) & non mendacium dici. vendum , uti verbis obícuris & meta- d Nota tamen , hacreftrictione, uti & li photicis , non' ut quis decipiatur , fed ut ampbibologià ( de qua dicetur ) non effe Dpt veritás occultetur, utendum nifi ficut mediciná , nimitum u.. 4- Probabilius eft , nonlicere qui- 17 in ju&ta neceílitate , ficut erat Abraham ; J dem ufü amphibologiz feu zquivoca- (juia in differenter utendo hac duplicita- tionis formalis, bene tamen materialis, »Nj te turbaretur focietas civilis; ut dictum vetitatem celate in cafu neceffitatis. : . pro R. ». j ufta veró neceffitas eífe cenfe- tur, quan do quis interrogatut de te, Ratío e& eadem quaantt. quam nontenetut nec poteft dicere fine Adhibetur ergo - Not, Amphibologiam feu zquivoca- alterius prz judicio. tionem formalem effe ( ut Gonet expli- -amphibologia , non ad decipiendum,íed Wm ad occultandam veritatem. cat ) quando non adíunt citcumftantiz, SNofter Contenfon tom. 4. Di ffett. 2. per quas audiens vir prudens poffit vc- D Cap. 1. in Corollario, fortiter impugnat nire in cognitionem fignificationis vel fensüs verborum à loquente intenti ; / reftrictiones mentales , fed , ut ex ejus verbis conftat , ad mentiendum & deci- materialem vetó , quando tales circumes flantiz adíunt , licét audiens etiam hr jiendum ordinatas , attamen pauló ant& j , in R; ad Inftabis , explicánsillud Joan. 7. prudens ob negligentiam conífideratioe nis talium circumftantiarum nonintel- Dd de afcenfu Chriftiin montem, de quo ligat me ntemloquentis, Hacequivo- wf poftea , ait , Chriftam vetba fübobícura 1] [2 adhibuiffe in quibus potetat vir prudens catione u (us cft Chriftus, càm confan- "d verborum feníum facili interpretamen- guineis rogantibusut aícenderetin tem- plüm, refpondit : Ego soz afcendam s to apetite, üti autem hoc pa&to verbis T figuratis & metaphoricis ob graves ra- Joan. 7. càm tamen poftea alcenderit. Nam ex citcumftantia petitionis eorum nj.m'ü tiones, puta , occultandam veritatem, necindignis expandendam,mendacium ( confiftentis in hoc , ut palàm afcende- p lum ut in eo manifcftatet fe 1 i gerperam . appellaretur , fed utiliter & ret in temp honefté fit , ut demon(trat S. D. z. p. q. mundo ) poterant fi attendiffent , fufti« , 1.2. 9, Nec obeft quód Chriftus utens cienter intelligere, Chriftum re'pon- " q dilfe in eodem feofu , n imirum , non jj TU hujusmodi metaphotis , volebat , ut au- dientes non perciperent , fubindeque afcenfurum fe publicé , fed tantümy in iil ] occulto, "d adcf: medioce deceptionis periculum ; - Simili ( (j) 68 TRACTATU S X, Examen 4.. Simili amphibologia dicitur fuiffe navit Innocentius XI. qua damnatione : N ufus $. Francifcus,quando interrogatus, anía ufus reftri&ionem mentalium, zquiyo- an non viderit tranfeuntem aliquem ho- cationum;ac amphibologiarum damna- | d micidam , immiffis intra manicas mani- tur,'qui tamen in antédata doGtrina fuit t bus Refpondit , Hàc non tranfivit, fub. admiffus. Pro re(olutione | hdu intelligens, non tran(iffe per illasmani- &. Papa damnando duas illaspropo- : | t Cas. Quod fa&tum approbaur, fitiones non damnavit ufum reftri&io- | ln Loqui per veftrittionemvelquivoca- num dictionis, vel rettri&ionum, zqui- L tionem materialem , eftne mentiti ? vocationum , amphibologiarum mate- duj tialium , fed tantüm formalium, feu pu- - ANencfé. Ratio : Quianon efloqui . ]te contta mentem; vox enim zquivoca ha- ré mentalium. Qu tutre arum exem pla þx c!i- ; bet duos fen(us, quorum unus eft con- étis patent. jBün , * forgils menti loquentis, & alius inten- Hoc manifefte probant authoritates Aotre 'tigni audientis: Sed nonteneor , nifi fit & Rationes pro R.2, & 3. & 4.adQ. 8.- tb rationabilis caufa aut neceffitas,me con- addu&z. Quz convincunt, omnes uni- ' indl * fotmare intentioni audientis. Ergo, verfim re(tri&iones & amphibologias W)APU Pro majori di&orum intelligentiá damnati non pofle, Ergo damnatz funt g QUAERO IX. Quomodo do&ri- folz formales & puré mentales. W duj nam hactenus datam potetis falvare , Ex his/zguitur 1. damnatum none J st fuppofità damnatione harum duarum modum amphibologis pet verba aéqu (I:. : r gropofitionum? voca ex jufta caufa occuliandi veritatem.. 'mmm LXI. Prima e[t : Siquis vel folus , vel Exemplum patetex dictis in voce Canis, - d vt coram aliis, five interrogatus, five pro- & Gaillus. Sicut & ly fc/o fignificatin- L ptiá fponte , five recreationis causá, five tetdum coenitionem evidentem , ut in o X t quocunque alio fine jutet fe non feciffe — Ícientificis ; aliquando talem ,quz habe- 4 Ti aliquid , quod revera fecit ; intelligendo tur ex fidehumará, — Etly ze[cio potelt " J il cy intra fe aliquid aliud,quod nonfecit , vel fignificare carentiam. omnis notitiz & aliatn viam ab ea, in qua fecit , vel quod- careptiam folius notitiz clarz & eviden- ! Wua (1 a '!gwflr li ^ visaliud verums revera non mentitur, tis, Item hamaná confuctudine ly zos j h, neceít perjurus. fcio facit etiam hunc fenfum , zom fetoy . .- J n ( Secunda : Caufa jufta utendi hisam- d nifi occultes zoz fcro ut cormmunicabile ; LC hibologiis e(t , quoties id neccffarium non Ício notitiá utili ad. revelandum, A tj antutile eft ad falutem corporis, hono- In quibusnulla eft reftrictio puré men- rem , res familiares tuendas , vel ad talis. Similiter hac vox Eff fignificat Ms | W,qu li 18 d quemlibet ali«m virtutisa&ctum , ita ut g. effe domi, & fignificatetiam mandu- — ttlo veritatis occultatio cenfeatut tunc ex- :Uk[q catiorem, Unde duas fignificationes n hls pediens & ftudiofa, (f habet hzcpropofitio: Aeus domimus nos VItttts Has duas propofitiones Anno 1679. eff domi; & quidemabsque mendacio,& m 11. Mattii intet 65. n. 26. & 27. dam- * reíttict'one mendis,cum folà reftridtione dictionis, ]dem Ü cqu /& 25 De Mendaciv. - 769 J ei noto intetfogatus ab atnico, tefpon- Idetn eft dc his CaGbus:Qlidam homo )qlll tnottificationi catnis intentus, multàm det ; /Voz féfo s Ut fenfusfit: Nonfcio TLf li ut homo privatuss etfi fciatut Confilia- togatus ad hos vel illos delicatos cibos u in convivio comedendos , refpondet , tius. Ubi non eft reftri&io mentis fed tales cibos nocete (ibi vel fux valetudini, ex ipfa circumftantia officii Confiliatif lts intelligens hoc de valetudine feu perfe- ad(ecretum obligati. T &ione fpirituali, — Vel, Infirmusintet- Sequitur 4. Nonelfe damnatum moz Qf dum refpondcndi per citcumlocutio- rogatus quotnodo valeat, refpondet, Bene s intelligens de fpiritu , non decot- nem , interroganti nihilaffirmando nec m"m,rf y pore. Item aliquis in convivio obliga- negando , licét interrogans exiftimet ; W ii iiw tut laudare aliquodferculum , licet fibi reípondentem nefcite vel non. habere infpidum , poteft dicere: Ef bonum. id, quod petitur , v. g Gratularer mihi; u vel, Pergratum mihi foret (i tibi poffem Quia omne enscft bonum ,nam bonitas » eft pafTio entis. fetvite ,hoc dicere , hoc concedere, Ex his ]dem eft de hac voce; Zefjgse, INon pol[um , Apud. Germanos enim fignifi- LXIL Qvdfentis de Confeffario,qui cant , C&d) fan ober íc) mag nícbt / ut fub paenis urgetur, ut revelet etiam fub antedi&tum, Sic in quavis linguafpe- juramento , an hoc velillud audivetit ia ciales inveniuntur amphibologiz. confeffione ? Vide infrà Tra&. 13, 331—1& Sequitur. 2. Nonelfe damnatum fed Exam.7. n. 1 11.in R.ad 2. & 3. Oppof. licitum modum ex jufta caufa occultan- de Sigillo confefTionis. di vetitatem pet metaphotas & allego- Quidcev[es de xeo , contta vel juxta rtias, Exem Jutis ordinem examinato ; an poffit uti plum eít in hiftoria 4e Ja- tefttictione? T cob & Efau. Vide füprà Tradt. 9. Exam, $.. $0. PU j Sequitur. 3. Non elfe damnatum fed tx jufta cauía licitum modum utendi &;5r. mg; [uümf 1' verbis ex fua fignificatione quidem non Quid de eoqui ozcultiffims novit in- ambiguis, qua tamen attentis circum- famcadulterium nobilisfaeminz , quod t* c! ftantiis , loci , temporis & perfonz ad jurenatoiz tenetur occultare ? 'Emä iij) aliud fign ficatum trahuntur, Exem- -..Dico: Poteft refpondere ex aoté di- j unh" f plum e& ex anté addudtá locutione S. &is de verbo zoz fcio , quid fignificet ex ynn y» Francifci ,-uti & de Sara & Abraham. hr humana coníuetudine , etiam íine te- lt Idem.e,fiquis rogetur alteri mutuare ftri&ione. j pecunias , & dicat , Noz babee , faübin- " Quid judicas de ipía adultetad mari- ; J telligendo , ultra neceffarias ; vel etiam , to ftricto gladio examinata de adulte- ( z j i quas in his citcumftantiis tibi mutuare tio ? J o 1] ),M .poffim, lic&tezteroquin babeat. Item Dico : Inptimis fi jam fi: facramene ia quidam Confiliarius fscreto fervando taliter confeilà , pote&t (ine mendacio di- u fr j cete ; Sum innocens, fum imaunis ab T m (l ebligatus, de quodam occulto negotio lüh p Eecce oc ]l V P 770 TRACTATUS X. Examtn a. | yl hocdeli&o, Verumtamenid jutate non habet , ne quisinfe&usingrediatur, Et licet. idem eft, ait Sylvefter cit. i quis fuit l:rgädf] M Ratioeft : Quiaad fimplicem affir- quidemin taliloco infe&o , fed non fic, tnationem fufficit credulitas, confiden. ut potuerit infici, ut quia non erata&t I l?:»kuS, tia , & probabilitas ; ad juramentum ve- corruptus & traofivit celeritecin equo, ró requititur certitudo , quam tamen U & generalicer idem eft,quotiestales Of- n nemo , finerevelatione Dei , habet de re- ficiales concederent , aut concedere de- miffione peccati. aK berent ingrefTum , fi (cirent veritatem. | Sunt & alii modi quibus in tanta ne- Quid agendum leu dicendum illi qui j ivl Celfitate uti poteft foemina. Primóni- d injufté urgetut ad refpondendum , &. mirum per locutionem zquivocam , di- nonfcit zquivocare ; v. g. puer latrone lgl cendo: JVon vielavi fidems fides enim quzrente patrem ad nece z m inte.rtoga-v'» d plura fignificat , nimirum fidem conju- tur,an fit domi? ! Dl galem , fidem Catholicam , fiduciam , & Dico: 'Tenetur tefpondere (ecundüm ii ctedulitatem, Secundo loquendo pet di&tamen éonícientiz, leit w Unde fi puer metaphoram in fignificatione ufitata in illé ex invincibili ignorantiá crederet in 'an*leig factis Scripturis , in quibus adulterium itis n co cafü licitum effe mentiri, velelfeli- fzpeaccipitur proidololatrià. — Jerem. citum eligere hoc tanquam mínus ma- ht &j. v. 27. Ezech. 23. v. 37. Ofeez. - j ] lum , non peccatet formaliter, LXIII. Qzeef tua fententia dequo- Sacrilegium. — Quefl. 99.per 4. art. T. j tidianis illis complimentis; Servus tuus ia QUARO X, Quid, quotüplex, & obedientiffimus ; Mandet mihi feryo quantum peccatum eft ? lit fuo; Omnia mea tua fünt , &c. LXIV. . z. Sactilegium , di&um d Dico : Sunt vetba honoris , qug per quafi facriledium feulzíio, juxtaS. Tho. Ál humanam confuetudinem jam quilibet -eft violatio rei facrz, Et eft fpeciale fl intelligit dici per metaphoram vel hy- Mi peccatum , fi nimitum proprie fuma- petbolem , adcóQue finemendacio & te- tut. iif frictione mentis. nf Katio : Quia habet fpecialem defot- Quid de veniente ex quocïäm oppido mitatem , nimitum indignam tractatio- DT laborante rutnore peítis, & examinato anex eoveniat ? nem rei facrz , ut patet ex S, Thom.a, 1. àl Pmm & 2. Dixi , frpraprie fumatur. . Nam ftog, Dico: Siadjuretat. an vcnïiat* ex eo in latgiote acceptioue, qui lzditcom- lii D loco, dequo ef fama peftis fed fal(a, Li- mune bonum, quodeft quoddamdivi- M cité refpondet fc non venire ex eo , fub- L num & facrum: aut qui lzdit populum Atite intelligendo , ut pefe infecto, ncc in- tráffe illum locum , puta, ut pefteinfe- chtiftianum aut Principem chriftia- mml ülim | num , qui fimilitudinarie dicitur resfa- "t é&um, -Etíic (atisfacit interrogationi ctà5 populus quidem , inquantum p£t mfïlldlgng( coram Deo, ait Corradus ; nec decipit actamenta eft fan&ificatus; Princeps; N ET interrog?nrem » ille enim folüm cutam Inguantam eft minifter & defenfor re- rum 1 6. De Saerilegio c Maledztlione. 77X m tum-facrarum: ille , inquam , lzdens — pugnando,, five fenfum eorum perver- largé dicitur facrilegus. tendo, Í[ive eis abutendo addifcurfus qii inxt y. 2. Sacrilegium eft ttiple$, nimi-. profanos ; maximé ad turpía & obfceena, rum commiffum z perfozram , uti eft Eft enim facrilegium. n t Clericus; vel Keligiofus ; vel Monialis, d Tertiam [peciem fpeGtant, qua- t cunque committuntur contra fan&títa- T aut habens votum fimplex caftitatis. Zs rem , uteít res Deo fcu cultui divino di- tem aut reverentiam loci facri , utefftae (din) cata , ut Calices , Veftes, Imagines , Re- &io vel incendium ejus vel altatis , effu- K liquiz , Sacramenta, &c. Z /vcuz , uti fio fanguinis vel feminisin ea ; fepultuta inli eít Ecclefia , Coemeterium. Nam eft vio- iufidelis, vel excommunicati nomina- umj tim & publicé denuntiati ; Violenta "IT latio perfona facra , rei facrz, velloci facri , quibus injuriainfcrtur. extractio perfonz gaudentis immunita- »Wg&k Declavatur nlteri&s : Ad. grimam te, Huc etiam fpe&at furtum inloco - facto , fivereifacrae, fivé profanz , fal- facrilegii fpeciem. fpe&tant , percuffio "] Clerici vel Rel giofi ; Fornicatio Cleri- tem intuitu afyliin eo pofitz. Unde in " i iil ci vel Religiofi ; Violatio Monialis , aut €. Quisquis. 17. q. 4 fummarie fic alrius puclle vinculo fpirituali per habetur , eífe facrilegium , auferre hn Baptifmum vel. Confirmationem con- faerum de facro , INon facrum .de [a« i jf erb 5 facrum . de non facro, Ytem huc jundz. Dc quibus a&um e& fuprà "Traét. ;. Exam. 2, n.37. Item pertra- pettünent, mercature , deambulatio- e[( «. W» &io Ecclefiatticorum ad ttibunal fzcu- pes, rixz , confabulationes , quaz fiin o lare , & exa&tio ve&igalium ab iisdem templo fiant cum gravi exceílu , ut fa&ta per. poteftatem fzcularem. officium divinum inde notabiliter pet- lü'vt&t Ad fecundam fpeciem fpectantia. . turbetur, mortalia effe poffunt. De Y j gradus habent, In primo gradu funt Nundinis in caemeterio , ^ attendenda j eftloci confuetudo. * 'Sacramenta., quorum precipuum eft j (nta Euchatiftia , in qua cüm Chriftus fit, Not. Si crimen fit tale quo Ecclefia non in forma propria vifibili , fed in for- polluitur , fi oimirum fit publicum , Ec- ". , s ma cibi & potüs , irreverentia ejus non clefia indigeret nová benedictione fim- v ad primam fed ad fecundam ípeciem plicis Sacerdotis , fi Ecclefia non fit con- W il pertinet , uti eft, indigna ejus admini- Íecrata, ut notat Corradus; fi veró (t "h fkratio vel fumptios ejus itrifio , con- confectata , ad Epifcopum fpectat, lul lzü " f culcatio, projedio , &c. In 2.gradn Ex quo fequitur, fornicationem , a€ eft irteverens tra&tatio facrorum . vafo- pollutionem occultt in Ecclefia aut Coe- u " tum, etiam corporalium , v, g. potate metetiofactam , uti & ta&tus impudicos "L ex calice confectato. Huc etiam tedu- in Ecclcfia cum pollutionis periculo ha- p (f citür indigna tra&tatio verborum S,Scri- bitos effe facrilegia, & circumftantiam t loci neceffarió in confeffione explican- güiü pturz , ea enim fünt facta , & reprzíen- ^ Mil :dam, Verbatamen, &afpectusi Q?Pu- tant fuum þuthorem ; &c, fivefiatim- Eeece 2 5fg jl j dici- — 772 * TRACTATUS X. Examen 4- dici in Ecclefia non inducuntrationem alicujus mali proximo expfeffum pet [ facrilegii ,licét mortalia fint. verba obtativi modi ; Seu , Eft impree TT 3. 2, Sacrilegium ex enere fuo eft ln E catio mali ,v. g. Utinam cvllum frange- l peccatum inortale; inin ividuo poteft res; Diabolus teauferat. bt e(fe veniale , fi nimirum irreverentia, Patet ex di- X.. 2« eX S. Thom. a.5. inc.dicente: UI Ded quz infertur , levis fit. Maledidtio fecundàm genus fuum c& | luPl'-')f( &is. I ^ 6 L l peccatum mortale ; & tantó gravius, Ex di&is Colligitut :. nomine Loci quantó perfonam, cui maledicimus,mae facti intelligi Ecclefiam confecratam vel Uide in »uü'(llän gisamare & revereri tenemur. 30 Id benedi&am , Coemetetia , & Otratoria diciturLevit.20. Quia maledixerit patri "m authoritate Epifcopali conftituta ; & ad Íuo & matri , morte moriatur, Con- ALeR divinum cultum deputata , & ad libitum tingit tamen , verbum maleditionis ad ufus profanosnon convertibilia. Se- prolatam , eíÍe peccatum veniale vel cus eft de Monafteriis , dofmitoriis, cu- propter parvitatem mali, quod quisal- ïj L ^ biculis , Sacerdotum vel Religioforum : teri maledicendo imprecatur ; veletiam -hacenim loca, licét fintfacra, cóquód propter affectum ejus , qui profert male- immunitate gaudeant , non tamen funt dictionis verba, dum ex levimotu, vel j tam facta, ut. copula vel pollutioin iis 4 ex ludo, autex fabreptione alíquátalia habitz ; fpecialem contrabant malitiam veibiprofert. Quia peccata verborum factilegii, maximé ex affe&u penfantut, HaecS, - Ü Ex quo Colligitur ». Copulamcarna- Do&. lem habitam in Ecclefiá per authorita- x« 3. Maledi&ioni feu imptecationi tem Epifcopi deftructá , non effe (acrile- foletinterdum admifceri jutamentum ; gium, utinec eft, fi copula vel pollutio di&tum execratorium, de quo f uprà. Si fiat fapráad te&um Ecclefiz, vel 43 can- ergo jurans fibiipfi imptecans utatür cellos parietis extra eam ; vel in loco LT terminis propriis & convenientibus ad dübtertaneo ,' modó talialoca cn fint u fepulturz. deputata nec in turri, vel divinam juftitiam in fais creaturis ( i pet eas jutet ) relucentem invocandam, Ui «ampanili Eccle(iz. Plura de Sactile- [ gio vide fuprà Tra&t. ;. Exam. 2. num. & adíint conditiones debitz juramenti, - non cít peccatum fed actus Latriz. Si. lhh 87 fti vetó utatur cerminis impiis, (candalofis,' N ineptis, ut, diabolus me rapiat,peream Maledictio V feu Imprecatio. Quafl.76. RU [/ p* 4 artic. eternüm , damnet, &c, peccatum mor- taleeft, fi ferium fit ; fecus, venialeimó - "tl lLHml - QUARO XI. fi (erium non fit , poieftetle mortale ra- b i gatum eft? Qyid & quale pec- tione fcandali, ! at x. 4- Si quis aliisimprecetur demo- r LXV. z, r. Maledictio juxta $, Tho. "U d nem, fulgur, grandinem, patet, ex R. 2 f, prout bic (umitur , cít deliderium cetu£ q'sw li * 2 digingucndqg effe, Siimpre [r illis, V De Sacrilezio e Malea'z'e?/'ane, ' 273 UT illis,Aquas amat, & hoc ex fubita ita , tus maledicat Superiori, &c. Vide fu- prà Tra&,, g. Exam. z. n. $ 2. deconfue- li absque ferio defiderio ut fequatur effe- al &us , eít venizle, defe&tu vol.ntarii , ut tudine jarandi;blafphemandi,&c. Item fatentur fe refle&tentes, defupet inter- Vide T'ract, 7. Exam. 7. n. 108. & r10. cu togati & fpe&at ad verba otiofa. Licàt quantum fit peceatum fibi velalteriop- nl tare mortem. . Et n. 114. anin Con- i autem proferanmc"üne intentione effe- ) grz-:ï, i &üs , eft tamen res chriftiano homine fe(fione exprimenda Gtþ fpecies mali pto- manfuedffimi Salvatoris Sanguine te- ximo optati. ? ! Àn & quom odo liccat maledicere f dempto indigna , propter fcandalum , ] hotrorem & impictatem vetborum. Ág- brutis , vide ibidemn. 113. ?rava;ur etiam valdeex hoc quód fubdi- vivDevDsievges aE OE ROR DN RORINRISUA Onfh EXAMEN V. Dpe Laude Dei feu a[fumptioue divimi nominis per Orationem €9 Laudem. Sue ff. '91., Peï' 2. Art. j )P Dicunturautem Cazozica ,tum (iuïa pet : Uöiagveiadum de haris Canonicis c facros Canones funt inflitate ; tum j celebratione feflorum. " UZERO I. Hore Canonice etiam , quia certam & determinatam ab :mmf«f? Ecclefia habent Regulam; Canonenim m quid, & quot funt, quo Jure ipfttuce , quo teinpore ; loco ; grzct, latine idem eft , ac Regula. j jitt otdine, ac (itu corpotis petíol- . 2. Septem fünt hote Canonicz , [u vendz ? necplures nec pauciores. — Pretzofa non ;Piï[;lmä LXVI. Refpondeo 1, Horz Canonic e(t hora , íed Commemoratio Sanctorü, qu* funt quzdam laudes & pteces ab Eccle- Eftcontra quosdam Canoniftas, poneu- | vcïïil*!iïj fiainftitutz , ad Deum fingulis diebus , tes octo, eó quod Matutinum diftin- "d tettis & (tatutis horis, laudandum. Éx &uant à Laudibus, Sed comunis Ecclefize quo patet , cut dicantut bore , nimirum Et funt r, Matuti- ufus ftacuit feptem. gu[fw quia certis diei horis correfpondent: num & Laudes. 2. Prima. 3. Tertia, quasetiam ( at dicetur R,2.) myfterios? 4 Sexta, . Nona, 6. Vefpetz. 7 Com- T m j r circa Patfionem Domini repreíentant. pletorium. — Et hoc ad reprafentanda 7: Eee ce ; Pfæ- ;1!1,5 774 ! TRACTATUS X. Es&mm g. zcipua Paffionis Chrifti myfteria his tem diverfarum Ecclefiatum Aiverfæ verfibus contenpta : funt confuetudines. g[lüdö Qua funtfervan- Hacfunt , fept / enis propter qua p!äzl- de, Etqvuidem multó ftri&ils quoad T limus hotis. & (uite Chorum feu publicam Officii divini re« 7Matutina lVigat Chriftum , qui crimi- citationem fervanda fünt ftatuta tempo- fym. pa íolvit. T. fa , quia ex eorum mutatione faciliüs | Prima tepletfputis , dat caufam 7er- oritur fcandalum , & im lil tia mortis, devotio, peditur populi at d Sexta cruci figit , latus ejus ZVoza bi- aol Dixi ; q40ad Chorum 1 Quia commue [ | gattit. nis eft fententia ; quód ille, qui priva- ! | g,t Fefpera deponit,tumulo Corpletate- z am onit. tim hotas recitat , quácunque diei horá five ante five poft prandium hotas reci- li u'.qm' Hic feptenarius numerus conformis ed tet , non peccet mortaliter , dummodo eft Píal. 1 18. Septies im die laudem dixi €as abfolvat fpatio unius diei artificialis, L tibi. ET ideft, à vefpera unius diei , ufque ad Matutinum ergo & Laudes, c lm ter- mediam ncé&tem fequentis dici , ità ta- : ab minentut eádem Oratione feu Colledá, t men ut in vefpéra diei pracedentis non funt una hora. : Quidquid (itde antiqua plus dicat, quàm Matutinum & Laudes, L confüetudire ea feparandi , quz non Peccatum tamen veniale fat gravecom- | t robat effe diftinctas horas, utpatetex mittit , qui fine caufa Matutinum vel EU allegato communi Ecclefiz fenfu. Primam diceret poft metidiem;vel mane at x. 3. Hore Canonice non funt de Vefperas aut Completorium: cltfm,gug jute divino, fed ecclefiaftico, LXViII. sidjudicas deeo, quiVe- Gsl Katio : Quia jure divino * nu!lum tale fpere precedente orat Matutinum , & nl przceptum invenitur. €quenti mane Laudes? H gintly Nec obftat, quód horz Canonicz vo- Dico , Probabilus mihi videri , fi ha-. Eu centur Officium divinum.Hocenim no- beat rationabilem caufam praveniendi, d ftn men babent , non à caufa inftituente , v. g. ftudii grat)iä ; quód nec venialiter boy fed à caufa materiali & finali , quia ni- peccet. T0j mirum divinas laudes continent & ad Ratio: Tum quia horz dicuntut BA Deum laudandum diriguntur, etiam tuncintra unumdiem Ecclefiafti- As x s 4. Qrod concerpit tempus , Hore cumfeuartificialem. — Tum etiam;quía D p Canonicz d. principio funt inftitutz , ut 3 hac feparatio fuit olim frequeniiffima, AMatutina C$ Lanudes cecitarentur mediá & de facto non datur ulla nova lex aut 6 OI( nocte. Prit24 , otto Sole, Tertía , contraria confuetudo id prohibens fub h. nonádiei. .Sex/4, circaduodecimam. peccato , prafeitim fiadfitcau(a. Tum Milif, v Nona , citca horam tertiam pomeridia- : tandem , quia licét eádem Orationeter- 1l nam, efpere,inclinante die, Co5- minentur , habent tamen diftindtum Mütfem pletorism fubinitiam no&is, Nunc au- modum initiandi, In eo tamen cafu an- N [ te n ERE ii / bä äari: Canonicts. f r 775 te Laudes debet pfæmitti Pater noffer , fit, eftlevis, Imo fit (ineomni ctilpa, fur;tf:iïtf*. '&c, & Matatiuz ptidie terminati cum fi favex rationabili caufa, 1!.& N j Q;atione. Ex quo fequitut , eum qui ad Cho- Oppono : Ergo idem dici poffet de di- rum feró venit , pollé cum aliis pro- AU ia midia parte Matutini. fequi caeptam horam , & poftea repe- Ad hoc dico poffe quidem hoc fpe- tere partem negleGtam,licét melius faciat diuy culative defendi & probari à paritate feperendo totum. Idem eft de eo qui fab hora ex Choroe vocatut ad. confes- eonfeffionis longe per no&em inter- UT fionale, vel adinfirmum, & poftea re- hn füptz , fed in praxi non ita proba- tüt , cüm talis fcparatio ( quod ta- ditadaliam horam , priore nondumpet- folutá. lmïifbä.*? men aliqui negant) non fuetit un- quam in ufu , icat eft de confeffioni- x. 7. Hota ceepta. non eft interrum- li bus; nec habent diveríam modum ini- penda. Si tamen intetruptio non fit ni- tiandi ficut Laudes à Matutinis divec- mis longa, probabiliuseft , non effé nifi fam habent. Aliud eft (i intra eundem. peccatum veniale licet frat fine rationa- bili caufa, diem naturalem feparentur partes Ma- tutini , quz feparatio culpam venialem Ratio t. pattis: Indecotum eft , quód " " non excedit. quis,cum Rege terrefri loquiincipiens , A w. $. Locus pro horis in communi in medio fermonem abrumpat & homi- i ac folemniter dicendis, propriuseft Ec- ni plebejo loquatur, etiam cum animo sl : f clefia , quz ad hoc eft conftcu&a , ut fi fic redeundt ad prius negotium cam Rege Cathed:alis, Collegiata;R.egularis. Pri- ccptum. Ergo àfottioti itaeft re(pectu äiæ):fgrä yatim horz Canonicz polfunt dici i KegisRegut, Ratio 2. pattis:Si intetpolatio (it mo« quovis honefto loco; modó in debita attentio non impediatur , uti impeditur dica , irreverentia non eft gravis & con- j 15 in frequenti hominum concurfu, cla- fiftic mgmlis unitas divini officii. — Er- mortibus , jocís , &c. ubi quis periculo [07 ] V:Rv non fatisfaciendi fe exponit. Vitandus z,8.In publica horarum canoniea- ergo eftlocus indecens ,in quo noneffet rum pérfolutione fervandz fub peccato y Ü decens loqui honorati viro ; quia non fant czremoniz fatutz.Quia per earum sb videtur adhiberi debita reverentia rei negligentiam Deo denegatur debita re- i ImF"j/. facra. verentia, Ad privatan: veró perfolu- cm[mþ R 3. 6. Ordo fervandus eft in le&tione tionem fufficit eam fieri fando,fedendo , ] m]il M horarum , ut pofterior priori non prz- ambulando , genufledendo . prout J mittatur ,v. g. Prima Matutinis. Quod occaíio fert , & devotio dictat, Po- mï ! n tamen fi in le&ione privatá fine feanda- teft tamen in ea facilé committi pecca- j ( lo & contemptu fiat, folüm eft veniale , tum itreverentig vel fcandali per im- l n quia non eft contra fübítantiam hora- modefum ac indecentem corpotis; Tum , & dcformitasac irreverentia , qu fitum. "d .QUARO Neuus 776 TRACTATUS X. Examtn s. "QUAROI. Efne mortale omit- horas, ut quis in eo laborando fervili. il tere unicam horam etiam parvam , aut tet peecet mortaliter, non e(t opusquod od notabilem partem ? & quz illa? Jaboret octo horis, que cft tertia pars, M LXVUI. g. 1. Certum eít, quód vo- Íed fufficit long& minus tempus u patet ^ luntarié & fipe jufta caufa omittensupi- infrà n. 10s, R. 3. Hinc tutíus & pro- tll xam horam,etíi parvam;v.g Primam;vel babilius docet Donatus, gravitatem ma» ! d Completorium, vel ptimas VefperasPa- teriz defumendam etfe ex eo, quód fit 1 u fÍchales in Sabbatho fan&o, peccet mor- | tOht talitet, * magna infe , confideratá dignitate cjus, & dcformitate refpe&u totius,fecundüm L(fs Ratio: Quavis hora ctiam parva ju- prudentiam hamanam. Unade in Ma- M dició prudeutum eft gravis & notabilis tutipo cum Laudibus unus Noctutnus o pars totius Officii, Item numerus ho- eft tantüm quarta pats , &tamen ejus TA farum eft inprecepto. Etita deniinima omiffio cen(etur materia gravis: econ« etiam hora do&iffimos ac prudentifli- !n aj tra in hora T'ertía vel Sexta hymnuscum D. mos Vitos cenfuifle docet nofter Dona- primo pfalmo eft tertiapats , & tamen ET tus, non ceaíetur matetiagravis comparati- f*ïü) dd w 2. Probabilius & tutius eft idem véad finem, ait ille, citans Paludan, & L afferere de parte notabili unius hora: Sylvefttam. | lttm lic&tnon fit tam grave peccatum. Ratio: Quia' ita videtur cenfere de- Ratio ;, Licét enim illa non fit nota- !G bere prudens judicium, | if bilis parstotius Officii, bene tamen u- LXIX. 4id fentis de obligatione B T nius horz, quz proinde graviter muti- perfolvendi ea qu& E f latur. Quia licet preceptum Ecclefiz pifcopus OFdiPaPF injungit Otdinandis? ] ( 7/(/! / de horis fitunum , nequit tamen negari , Dico : Sivead majores, five ad mino- ET quin cadat fuper fingulas boras integre tes Ordines promoti,non obliganturfub dicendas. mortali ea perfolvere, nififorté confie- Mf"alk tj Hec intelliguntut etiam de privata tudo Diccefeos gravem ebligationem lj , hofarum recitatione , fi enim de publica induxiffet,. Himc infungi videntut non loquamut,nimirum de Choro , adhuc Ui ex rigido przcepto , (ed ex fola decentia dili l gravius peccatum foret , quod vel maxi- & honeftate ; cai tamen meritó parene q"ämcuï me imputandum illis, quibus Chori cura dum eft. , m [B "0]] inceumbit. Ratío: Quia nomappatet,|quód Epf- Hl'l [j J i x.3, lettia pats ut P lurimum qui- fcopus ordinans habeat jus vel intentio- dem ef notabilis patsobligansad mor- nem im Ls ponendi tam grave onus cone. mf Ü tale , fi veró totum fit valde magnum , fcientiz. etiam pats minor tertià , eft notabilis, Ut ! hillünfm 4 . Not. QuandoinPontificali flatuitur, Qs | qui debet 30o. Impetiales, non folüm ut Epifcopus otdinansSubdiaconis, &c. gráviter peccat Íi non folvat 160. fed "i e injungat Noc&turnum talis dici , debet p TV ctiam fi neget 20. Diesfeftus haet 24. Epifcopus diem determinare & expri- ] "n J imete; i ' De Horis Cattonicis. 777 ii metej fi nom determiinec , intelligen- Argumenta opponi poffent, fed Autho- u dumeltde No&urno, vel uno ex tribus ritativa Probabilioritas Sz praxisea ane No&utnis curtentis diei. nul!at, Ri u . 2. Probabilius «ft idem fentire de hi W — QUAZRO Ill Dominicani tenen« (j A turne (üb mortali otare Officium B. V, , Officio defun&orum, confentientibus n MAU duin dicitur juxta ipforum Statuta certis e:iamillis, quioppofitum tenuerunt de diebus in Choro, dum ip(iprivatim ex- OfficioB. V. ) T ;niüïtïx trà Chotumhorasorant? [dem quzro Ratio: Quia deillo in noftris Stautis dift. 1. de Officio Ecclefiz cap. 1. habe- 1 l:":uniïi de Officio defun&orum quod quávis l hebdomadá tecitant in Choro , exceptá tur prceptum non folüm de Choro , fed Item hebdomadá Pafchatis & Pentec. & deobliga:ione extro Chorum, de Píalmis Gradualibus in Sabbatho, Not. Officium defunctorumabillis, 1 dum agitur de B. V. ? qui ad illud per feptimanam tenentur, LXX. g 1. De Officio B. V. et(ian- golfe per dies cjus dividi, ficut uno die hus tehac noftri DD. ipfimetinter fefuetint dicant unum vel duos No&urnos;altero divifi, defato tamen ego non ampliüs alterum No&urnum vel Laudes ,. &c. dubito de obligatione fub moxtali , fed quia obligatio illud recitandi ftat pre ut cértam aífero propter Authoritatem totá hebdomadà; & in tutiori ac ptoba- Capituli noftri Generalis Rome die 4. biliori fententia tempus obligationis completur mediá no&te Sabbathi. Nam Junii 1656. celebrati, in quo Declata- tione 34 (ic dicitur : Declaramus ex dies Dominica non ad prateritam fed communiori ac potiori Religionis (en[n tota ad fequentem feptimanam fpe&at. (quicquid fortaffe paucis hallenus eà in Quod claré probatur ex numeto fetia- rum:- Dies enim Lune vocatur feria fe- fdi ve libuerit addubitare ) omnues Ordinis li noftri Clericos profeffos tenert fürpliciter cunda : Sed feria fecunda prafüupponit i ad recitandum Offic um Beate Virginis primam. Ergo. allis diebus , quibus in Choro vecitatur. Hinc illud, sedium partieipat: ali- jigt i d UbiNB.ly fempliciter ; Quaz vocula in- uid de utroque extremo: in quo aliqui Tl dubi& plus fignificat quàm poecam & Adverfarii fe fundant, nihil probat 5cumm r j quàm culpam venialem , de qna DD.in- quia Dominica non eft propris media, i terfe non difputárunt; Quia Statuta no- fed iniium fequenüs feptimanz: ftra obligant füb paena ; & deculpa fal- tum etiam , quia , quidcunque par- Ü " tem veniali ipfi Adverfarii fe accufant, ticipet , non participat vim transfe- ]'jïfll" Uj Ergo fignificatculpam mortalem,& ob- rendi obligationes ab uno dieinalium, du ligationem ad hocofficium zqué , ac ad quia aliàs ctiam fatisfaceret , qui horas ( alias horas. UndeSylvefter docct ; quód hujus diei diferret ufque. poft mediam f l]fs[ li H communis confuetudo (quz cum Otrdi- noctm & tunc oraret ; quia nox j 4l nenoftro co»pit ) Officium B.V. compu- potet dici media inter utrumque y P diem. j tt intet hozas. Huic- Íententia: varia Fff ff E. E 34 p L L 278 TRACTATUS X, Examtn 5' : y. 3. DeDfalmis Gradualibus proba- cism , &t dici (olet, & ut füpendium, : u bilius videtur, non effe obligationem fub Ergoad Officium tenetur ex juftitia ; Sed l znortali. Officium Clerici prater alias actiones . x d Katio : Tutm quia integté apud nos compteliendit recitationem horarum,& - hi femper dicuntur extra Chorum , nimi- Ecclefia intendit detetminate obligaré b rum in dormitotio, 'Tum quia Statuta ad illam. Ergo. Min. p:ob. Exanti- &i nullum dehoc ponunt preceptum. T'am qua confuetudine, quz (ic femper fuit Aitmts tandem quia de hoc nulla in Statutis intelle&a & declarata ab Ecclefia im nec in aliquo Capitulo eft declaratio, Es Concil, Lateran. fub Leone X. Seff; , itlon ^. Qhid fentisde Litaniis omnium SS. & €. 9- übidicitut , quód habens bencfi- 1 Pfalmis Pcnitentialibus, qui à Domi- cium , íi non recitavit horas po& fex - ,l:hud nicanis: certis diebus in Choro dicun- meníes ab obtento beneficio, privetar &uf? li h illo, quia beneficium daturprop:eroffi- — — JDico: Ipfie Rubrics clartexprimunt, cium ; ubi pet ly offcinm clar& intelli- - duf Vanli quód Fratres extra Chorum -aä hecnon guntur horz , ut patet. Unde dicifolet: teneantut, Md Datum ob cau[am,sausa mon fecutá juve QUASROIV, Quinam , & quo, ac repetitur, Et notenthoc Confeflarii, nf quotuplici titulo tenentut dicere Horas r Oppono. : Confellaius cum Clerico: Canonicas ? hotas omittenté non debet fe gerere ve- UT hd LXXL y. 1. Exttiplicititulo , etiam lutcum latrone ,quiomne,quodabfta- feorfim fümpto, oritur obligatio reci- lit , tenetar reftituere, fed (icut cum : tandi horas Canonicas. r. Ex titulo: iu; minifiro alicujus Principis , qui , licst [2 Beneficii. 2. Ordinis faczi. 3. Pto- interdum ab officio f1o deficiat,non ideo d feffionisrel igiofz. Prout magisexplica- cogendus ef partem ftipendii reítitue- bitur in fequentibus. re. M('m | ag 9. 2. In tutiori ec probabiliori fen- Ad hoc R. effe differentiam intet mi- tentic Beneficiatus , licst fic in Minoti- niftrum Principis & Bencficiarium,quod MT bus, tenetuz dicere horas Canonicas, ab.illo non exigitur quotidianum*fäwi- etiam ptivatim , feu extra:Chotun» five ly tium,ficut ab hocquotidianumofficium. filttüdo( Ecclefiam, & quidem (ub mortali: & ex ad lucrandos fructus & ftipendium.. juftitiz Ka ut fcienter omittens tenea- Ddf Confeffarius ergo: cum tali Cleríoox türin confcientia reftituere fractus pro non debetagereutcum miniftro Princi- UM rata , etiam ante Judicis fententiam, th]m pis , fed utcum: condu&to.ad laboran-- etiamfi. tantàm femelillas omittat vo- dum in vinea, qui fi uno vel medio cie Tl luntarié; non laboret, ftipendiam vel ejaspartem E*".firl'ong Katio: Stipendium propter a&ionem amittit, ac reftitsere tenetur,. . Unde 'WUS Hm aliquam cuidam ut miniftto datum , ob- Pius V. ftatuit. quàd tales prorataomif- M w ligatad eamex pacto juftitiz: Sed Eccle- fionis frucfusnon faciatfuos, — Eftque Z ln £a Clerico dat Beneficium propter. OfR- verum, licét fitbeneficium fimplex-. - IT t " & De Horis Casonicis. 773 tndäusiii habentes , (ub mortali obli OLXXIL . Quid boc efl , provatai gare ad hotag liM cur non idem in hoc cafu ? ii Explico: Qui omifit Matutinas, te- sid de teftitutione ín eo caíu, fi metur reftituere mediam partem fru- * rj &uum illius diei, Qui folàm Primam , omittat hotas? » Di£co , Ex datis fundatmentis cla [ fextam partem fruduum, — Quiomnes re pa; unius diei horas omifit , nihil lucratur ; tere quód fructus non faciat fuos , adeó- . Em 1 tj fed omnes diei fru&tus reftituere tene- Que eum pro rata tenerireftituere, Nif dT forté fibiipfiut ver& pauperi (fitalis fit ) A iv tut, ldem proportionabiliter dicen- : dum (i omittat riotabilem partem ho- applicet cum confilio Confeffarii. m [2 LXXII Quwid f Beneficiatus nihil T. n?bw debet reflituere? percipiat ? r,?TI v Dito: Siabíque fuà culpá nihil per- - Dico, Fabticis Eccleftarum, ubi be- (pxtt i ncficia funtfita, vel pauperibus, cipiat, nec percepturus fit per modum C Notandum hiceft, hane fententiam compenfationis , non tenetut. interia )d*, Mi &b Alexandto VII. eife dampatam: Re- ad horas titslo Beneficii. Quia non ha- "d bet Beneficium fecundàüm omnemeffe- ftitatio frutiusm ob omiffonem borarum " &um. Nifi fit taliscafus, citca quem (ki? fuppleripotef per qnascunque Eleemofj- alitec ferat Ecclefiz confüetudo. $1verà QA5 , qUAT antea Beneficiarins de frucli- n fructus hujus anni percepturus fit alio jus fei Beseicis fecerit. j tid i Benefieium fit valde tenue? anno cum aliis, tenetut , ut conftat, u uid fi Beneficium e& quidem colla- . Dxco: ln ptobabiliori & tutioti fen- qüv tentia nonexcufaturà dicendis hotis, tum, fed nondum in poffeffione ? j Dico: Pra&ice probabilius videtur, Ratio : Quia Juta indi&in&é omni i j beneficio onus horatum imponunt, folàm Beneficii titalum fine poffeffione & Beneficiatus (ciens beneficio eífe non fufficete, ut quis obligetut ad ho- n u annexum tale onus , fponte illi fe fub- ras , nifi ipfe Benificatus f cau(a dila- yliti jCCiti : te. poffeffionis, aut fructus poftea fint t Excipe , fiintali Ecclefia non fit con- compenfandi , vcl aliter habeat confue- tudo Ecclefiz illius. Wi fuetudo orandi horas pro tam tenuibus jó beneficiis nifi forte in feftis , nec Prz- Ratio : Antepacificam poffeffionem u la:us in Beneficiicoliztione id przcipiat. non cen(etur quis plene & peitcéte Be- Vel fi tales Beneficiati in ea Ecclefia neficium confecutus. n][m » 04 1091 praftent alia fervitia , in quorum com- Quoredointelligis , quod ant& dixifti w m pe»fationem per modum flipendii eos de primis fex menfibus ? i u teditus fundatos effe , prefümi poffit. Dico : Seníüs eft:: Beneficiatus poffi- densBencficium , & in primisíex men- 1 Siveró confüetudo orandi vigeat,tenen- gml-' tut. Si enim Lex &confuetudo eccle- fibus omittens horas graviter quidem li] ff fiaftica potuit Cleticos in facris contti- peccat , fed &on tenetur reítituere.. Ob. re(tituendi incipit poft fex i^ tates; nullum Beneficium vel fruetug * äigacio ergo Ff£ff 2 : nlg;xfï:b ^- L i cr a * 78o TRACTATUS X. Examtn 5, ,,gï meníes numerandos àdieadepti Bencfi- Officium di ht cil. Ita patet ex Bulla Leonis X, & Pii ca .Vinum'.feiq-u Horze 'Cantmiä -'.» r l] " l V. Excipe, íi fandationi inferta (it ob- kcfp. 4. Habäiä Deneficium cura- il ligatio oran tum , omittendo horas non folàm mot. bus. a di eiiam primis fex menfi : - lm taliter peccat, fed etiamtenetur ad tefti- n Quid fentis denovis Canonicis ; qui- H tutionem fru&uum pro fata. — Verim PT bus juxta Getmanig confuetudinem Capellani (eu Patochorum Cooperato- yiel (non obftante Ballá Pii V. eam tepro- res licét peccent,, reftituere tamen non ! Dia bantefed non receprá , mandante ut (al. tenentur. Áaiun tem deiur eis dimidia fructaum pars) Ratio primz pattis ef eadem &;uäpro- 7 primo aut altero anno reditus fubtra- R. 2. Ubi euam pate: de Beneficiato huntur, ut Senioribus ad loneftiorem p apti z limplici, m fuüftentationem accrefcant 2 Ratto fecunde pattis : Quia didti Ca- Wt Dico: Si itimmemorialis & cum ag- pellani ( communiter faltem ) fuum Sa- probatione Summi Pontificis legitime "tl larium non accipiuntex Beneficio eccle- L introducta confuetudo, ut primis annis fiaftico , (ed ob perfonale fetvitium & At horas non recitent;non tenentur, Si veró parochiales fundiones. ts non fit , tutius & probabilius eft , eos te- LXXV, Efize codem modotataomif- neri., i fionis horarum accipienda de Patocho (j Ratio: Ex(i nunc carteant fru&ibus, ac de Bencficiato fiaplici ? LT poftea tamen accipient uberiotes: quod Dico: Noneft. Namcumin penali- )dill autem differtur, non aufertur. Ethoc bus & odiofis benignior interpretatio fit [/ maxime in iis locis", ubi pof mortem facienda , & zquitas rigori juris prafe- habentannum 4r4ti« ut vocant , quoad- m renda; íí Lex ex zquo & bono ( falvá T huc petcipiunt vel profuneralibus, vel ratione re&i fermonis ) interpretatio- pro debitis folvendis, vel percipiunt pi t nem tecipete poffit; ideo practice pro- mgm S&ü confanguinei : Si autemnil accipiantex babilius videtur, quód ly omnes frauttu, €0., quód refignent vel moriantur, dum in Bullis dicitut efÍe ab omittente yavy] priusquam accipiant, per accidens cíft. hotas reftituendos, intelligatur in Pa- ftgity - LXXIV . Hatteng; de Beneficiato fim- Ht fochis ( imó & alii« Beneficiatis , quibus "TO plien ia faevis nonconflituto, incumbit onus M:ffas dicendi vel Bmilia & 3. Habens facrum Ordinem fine agendi) cum refttidione ad fru&us Beneficio füb mortali tenetur dicere ho- Brcviatio correfpondentes ,. nonveró u7 tas Canonicas. Ita dictat confuetudo L H Ecclefiz obtinens vim Leois. correfpondentes aliis oneribus paro- chialibus , ut funt, concionati , Sacra- MIT Ratiocft , quá utitur S. Thom. quodl, Ht mentaadminiftrare ,&c. Ratio ergo pro Rthl £.2.9. MNam factis initiati ex vi füge Parocho facienda eft arbitrio boni Viri , p "ultdurm confecrationis fpecialiter funt dicati di- dividendo v, g. reditus in tres partes , W, if vino cultui , cujus principalis pars eít quarum duz correfpendeant labotibus H ] QU par 0- WMS,Q 3 4898 De Horz;:'Canaixicis.' zi ad horas, qu od tamen non eft.. Nec illa atochialibus s tertia horis:ut, i quoti- tadix e(t Pro feffio & infitutio, quà , ut die habeat 3. florenos, prototo Brevia- * u tio (emel omiifo reftituendus fit unus profe & tota Ecclefia orent , ad Chori " i florenus. fequelam funt vocati. fequeretut qgiöd r iii LXXVI. Qui ex difpen[atione Pape Ratio: Quia ex hoc Vi privatim non tenere ntur ad horas; quia habet duo Beneficia compatibilia ; tene- i H yns 4 turne bis orare horas? illi obligationi fatisfieret pet Communi- tatem in Choro congregatam, etfi aliqui i Dico: Pra&tice probabilius eft , fatis- effent abfentes. Sicut dum aliqua Re- fieri unicà recitatione. ligio inftituitur ad prædicandu-m & mi- d . Ratio: 'Tum quia unico a&tupoffunt alb litandum, non tenetur quilibet io par- impleri duo pracepta , ut patet ex pra- ticularipredicareaut militare. cedentibus in co qui orat horas fub Miffa T Probabiliusergo eft , quód radix illius pracepta ; Velex voto jejupat in die, r quo etiam ex przcepto tenetur , & in obligationis fit immemorialis confue- tudo ex ipía profit entium praxi vim le- j Reigiofo orante hotas ex obligatione Summis Pontificibus d - Profeffionis & facri Ordinis. Tum quia gis obtinens , & à non cenfetur effcalia mens Papz difpen- ut obligatotia declatata. NamPius V. in teformatione Breviatii Romani ju- T fantis. bet, ut juxta ejus ritum omnes etiam i Oppono : Pet unicam Mitfam non po- tet quis fatisfacere pro duplici ftipen- R-eligiofi tencantur orate; nifi qni àdu- centis annis ex apptobata infitutione p dio , etiam inadzquato. .Ergo fimili- ter. N alium ritum habuetint. . Et pro Otdine n Pïïln noftro Clemens VIII. juffit , ut omnes p N. confeq. Nam ftipendium pro Sa- l) cerdote celebrante eft Lege vel confue- juxta Breviarii no&ri reformationem n if o &udine taxatum , q uo majus ex juftitia tam in Choro quàm extra tencantur N i Si fit otare. tht exigete Sacerdos non poteft, parvum vel minus jufto , & fponte ac- UZERO V. Religiofï ad fzculum puf? eiecti, 2. Ad triremes damnati, 3. Ex- pon ceptavit ,imputet fibi, quia fciens & vo- 4. Ad Matti- lenscontta&um iniit. Dequo alibi. tra Claufttam degentes, gt ! Ü monium difpenfati, , Novitii, 6. Con- 14 —— LXXVII. ». $. Religiofiprofeffi ha- bentes Chorum tenentur füb mortali vetfi feu Laici. 7. Moniales, tcnenmrne j jd ad hotas ? N&' tecitare horas Canonicas , etiam ptiva- tim. Eft certum, ; LXXVIIL x. ad omnia quod mihi s,nE' 1 [lbïs [ x.. 6. Radix hujus obl igationis non ptobabilius videwur, 1. ad r. affitmati- vé. ij yil d eft quia Religiofi vivunt ex fundatio- J If nibus & eleemofynis, & eo pacto,ut ho- Ratie : Qu lia Reügiofl eie&i—?manent nec eorum mh fübftantialiter Religiof ; "i fasorent ; Afidelibusaluntur. ficut tenen- u Ratío : Quia hzc ratio tangit omnes Profcffio extinguitur. Ergo ita & horas L tur fetvare vota. eífentialia ; R«ligiohes , adebque omnes tenerentür 2 3 recitae K £ ff 792 TRACTATUS X. Examen $5, h fecitàte , aliàs enim ex fua iniquitate ricorum Monafterii, Sií tameh R&!-igäob il Ieportarent . 'commodum & alleviatio- fus Conver(us fieret Clericus , teneretut. nem. Econtra fi Religionis Clericus fieret Ll l T Exceptio eft , i Profeffio omninoex- Converfus, deo 3 þligarctur , hificfletin n l facris, x tinguatur , uti fit in aliquibus cjedtis & lgt Societate. Oppono : Noftta Statuta Convetfis ul ». 2. Damnati ad ttiremes , licetob praícribunt pro horis Canonicis certas 3 labores plerumque excufentut, fitamen orationes, Pater & z4ve. — Quid dehis ilb habeant tempus & Breviarium , recitare cenies? ttiatl teneptur id quod poffunt , obrationem Ad hocR. Non prefctibi füb prace- datam, pto fed ex Statuto Regulz , unde tenen- mi, n tytt V. 3. Idem eft de degentibus ex di- tur ad eas, non ut ad horas Canonicas , .vl,[l" f.ll h fpeníatione extra Clauftrum. feá ácatad alia noftraStatuta, quz ex vi lt ton z. 4. Loquendo de Religiofo difpen- Kegulz nonobligant füb culpa.Quodin t fatoad Matrimonium (dato & non con- Ordine meo indubitatumeft, ait nofter ER ceífo , id fieri poffe) vel manet fimul Donatus, De quo vidc Conftit.loc.cit, . Religiofus, & fic manet obligatus. ad Idem eft de Monialibus Convetfis. LO ul horas: (i non manet , deobligatur. Quia LXXIX. Refp.7. Moniales folem- fublato ptincipali tolluotur & acceíTo- niter Profe(lz Choro deputatz in tutio- s fria. P Quód (i talishabere: Ordivem fa- re & prtobabiliore fententia , fub mortali crum , manetet ex vi illius obligatus , tenentur ad horas Canonicas etiam ex- W w nifi przter. priorem adhuc fpecialem tra Chorum. Oppofita fententia noftro quoad hoc habetet difpenfationemsQua Donato videtur carere probabilitate ; f ob cutras tei domefticz forían facileim- L Non dicam , ait , temeraria contrà com- t pettaretur. lf:ulni:s odiofa. munem, fcandalofa,'& faluti animarum j lij &. $. Novitii non tenentur füb pec- €ato ad horas Canonicas , nifi fintin fa- Ratio elt eadem quz de viris Profeffis i W*msü €ris vel Bencficiati , fed obligatio inci- ad Chorutn deputatis , nimirum Tadix Totey it cum ProfefEone. Nihilominusno- hujus obligationis eft immemorialis ftrze Conítitutiones de noítris dicunt Mj univerfalis confuetudo , obtinens vim Di£&. 1. Cap. 1. lit, D.quód Novitius pro Legis ex ipfa praxi Monialium profella- Qutoy [th Eleemofynis loco Officii debeat dicete Mp rum, fi horasomittant , fub mor«ali in aliquas Orationes pro fatisfa&tione, Confeffione fe accufantium ; &autho- .. 6.. Converíi noftri non tenentur " rita'e Sedis Apoft.firmata, Ergo. Un- * "ii Xd horas Canonicas. de Clement. Grav;, de celebrar. Miff. At v Z Ratio : Quia Ordinem nen profiten- LT füpponens obligationem divini Officii p tur , ut vacent Choro (ed operibus ma- fub mortali, abíoluteloquiturde Regu- ftn nualbus, ut in füdore vultüs fui ve- latibus, fub quorum somine etiam ve-- fmïllm Cï* fcantur pane fao, & fintfervitores Cle. niunt Moniales, "'"Wn,l : Oppont s 783 De Horis Cautnicis. 0- eit0: Confuetudo accéfforia ad LXXXI. Refp, 3., Quod concernit Canoniífas Szculares confiderandum r. Reg ulamnon poteít obligare plüs,quàm . Md Regula i pía: Sed confuctudo . recitandi ad inhabitent Collegium quod antehac vf füerit verum Monatterium Moni alium, hotas Canonicas eft accefforia ad Regu- Sific, [ lam, Ergo non obliga: plüs , quàm gaudeantque eatum rediribus, 6 ft ictior eas tenet obligatio.Qui enim Regula : Sed Regula aliquorum Ordi- t num nonobligatíab culpa. — Ergonec, fuccedit in locum , fuccedit in ju: & ob- Confiderandum 2 vel po- juti &c, ligatiooem. tiüisexaminanda e& CanoniIa peenitens, !id i Ad hocN: prima Minor. Nam dicta an non fit communis Confororum fui confuetudo non eft accefforia , fed potiüs Collegii fenfus , quód horas privatim p previa , przambula feu antecedens om- etiam omittendo peccent mertaliter.Le- [ nempatticularem Regulam per modum gi namque , quód in quoda m fimili Col- ii 'r " Sacrificii laudis inttodu&ta ad Dei Glo- lmx ] riam & commune bonum ac ornamen- legio Illu&riffima Antiftita folita fuerit admonere fuas fübditas, quód mottalitet lu tum totius E.cclefiz, T .QUERO VI.Equites , Commenda- peccent Breviarium omittendo. Siergo communis ille fenfus fit , jud-icand.um Ef';t'rä toresdidi,v.g. Mclitenfes & T'eutoni- ! eft , as füb mortali teneri. | ci, obliganturnead horas , aliasve preces 'lem- in Regula prafcriptas fub mortali ? Idem Refp. 4. Communitas dictatum Ca- wlv Quxro de Canoniífis (zcularibus? — noniffarum ad Chorum publicum , ubi eftin u(u ,tenetur füb mortali, « LXXX. Refp. r Licét di&i Equites, int Ratío : Lic&t enim non fint Religio- .wtpote vota folemnia Religionis emit- jl tentes fint veré Religiofi, nontamen te- fz , nec , exceptá Antiftitá ( habeant vo- " ta) uti nec proprie Bencficia vcl Pre- 1 nentur ad horas Canonicas , etíam priva- a tim recitandas. 4 bendas , habent tamen fundatos reditus Prebendis quodammodo affines, Item -animälïl Ratio: Quia ex vi Profeffionis non deputantut ad Chorum, fed tantüm ad videntur obligari ex confuetudine. Ac- cedit quód fi Chorum publicum vel fe- yté militiam ; Nec Regula eis hanc obliga- tionem imponit, mel omitterent , cílet magnum Ícanda- j lum. yiti Refp. 2. Ad precesin Regula prarfcri- Dixi, sb eff i» u[z ; legi namque;ali- yn [mlh ptas non tenentut füb mortali , omni ta« cubi ab iis nec Sacrum , nec Horas pet j 1 men modo eis confülendum , ne illas hebdomadam cantati , fed tantüm die- p negligant, ! v;) Ratio : Quia Regul aid non exprimit, bus Dominicis Miffam , Vefperas , ac mi- b nores horas. . Sed tunc matur? perpen- D li bec utitur verbis fub mortali obliganti- m bus fed. potiüs confultivis. Nec illze dendum an non fit abufus. Reíp. 5, De morta liobligatione Ca- , ,U preces polfunt. dici Officinm divinum ;[Jt M (j eceptum Canonicum,fed Religiofum noniffarum fzcularium recitandi Bres f;tun- T eon(ültivum , utloquuntur DD. Il vxarmm iprkiþvja(nt'qn $ v:-täk-l-e' timid ,h)q tür W — u 284 TRACTATUS X. Examen g.l tur Do&ores, Neuffer in (ua Polyan- lus A nia; hac jus quodda'm,quö alicui Vitgini thea morali dicit effe probabile quód. vel faeminz , ex eo quód affütnatur in B non óbligentur, ob tationem dandam. DPH Sotorem, competunt certi proventusac ^ Citat profeLeffium & Gobat. Hic po- locusin Choro & Capitulo. ^ Canoniffa jf fterior in Theol. Experim. Tra&. s. n. i dicitur quz factà hac aflumptione vivit 63 3. fic difcurrit : Peccant mortaliter juxta aliquot Canones , fpeciali vefte ?h ille quarum culpá evenit, ut aliquo die utitut , & cuidam Abbatiífze vel Prepo- omittatur publicum Officium Canoni- fitze fubji'q.ätur. Dicitur Szcularis , quia i cum , non tamen delinquit mortaliter tria Relig - nis.vota non facit,fed Cano- t u qua biduo aut triduo negligit Chorum , 4 nianlïïrg[i 1 x;gfo.f*n;' V non neceffaria ad illum , aut etiam , qua: bitu. até & nubere potcft proli- pu uno altetove die nec domi nec in Choro QUAZERO Vli. Quz intgntio&a:- Bipm tecitat. tentio requititur ad Horas? hij Rationem dat : Non enim fuit prima- LXXXIL Ante. R. Not, quód licét Em tia intentio Fundatorum aut Fundatri- At intentio & attentiointerdum pro eodem cum , vel Ecclefiz , obligare has ad oran- fumantur , proprié tamen differunt. At q dum pro Ecclefia tanquam miniftras hu- Quia intentio eft actus voluntatis , ni- 1l jus ; fed ut Chorum haberent & honefté (':I.'.iüdum, mitum affectus , volitio, feu propofitum piäflue educatentur, Nihilominus ta- aliquid faciendi , v, g. Sacramentum n men credibile eft , eas.delinquere mot- conficiendi , vel orandi , À Deo aliquid u taliter , fiuná integrá hebdomade, omit- petendi: attentio veró e& a&us intelle- dul tant: nam tunc videntur repugnare &tüs , nimirum confideratio & advertene lllä!m graviter menti Fundatticis , at non id- circo tenentut ad teftitutionem. Nec tia mentis ad Orationem exteriüs prola- Á tam , vel ad obje&um ejus, iB enim Ííunt proprie Beneficiales , etíi Not. 2, ex $. D. (upràq. 83. a. 13.in g 4 | poffit feri (tatutum , ut (i per multos dies c. quód attentio ad Orationem vocalem i abfint, nequeant accipere fractus Pt fit. ttiplex. Ua , quá attenditur ad. M*M,meei certé iis non dentur, Hzc ille. verba , nequis in eis ertet. Secunda, m': Y Ego fane non tam multum debe»i- quá attenditur ad fenfum verborum, lI) 'Xih!ü gnitate Fundatorum prafumo, neocca- Tertia , quà attenditur ad finem Oratio- 4l meer fionem przbeam negligentiz , fedjudi- nis, fcilicetad Deum , & ad rem pro qua tfGUII)f oratut. co, eamgquz unico etíam die integrum Quz quidem eft maximé ne- . (Ii(' [ ml vel medium penfum ex negligentia ceffatia, Et hancetiam poiïi?nthabbrc par omitteret , mortalitet peccáffe ; a«tamen idjotæ, ait S. T'hom, Y m juxta fenfum R, tertiz ,. reftitutionis Not, 3. Íntentionem & attentionem, J«Hongll l) obligationem ex Fundatorum pietate quocunqueex ttibus his modis fümatut, h d()l ! condenati przfirmerem, adhuc elfe triplicem. 1. Formmalemfeu ftg dj Ex dictis.Colligitur quid (it Canonia actualem. 2.Virtualem. 3. Habitua- * me & Canonifla fzcularis ? Eftenim Cano- lem. Priza cft ipfc a&us intentionis Wm:&tE "908 De Horis Canani&ifl 8 & eftdu- rum interpretativa, fed de hac Tra&.1;. Vij &gttähtionis phyfict exiftens , r plex: Una explicita feu in actu figaa- Exam, 4.n.;2.in R.3. Hisnotatis (up to, quà quis ad ipíam intentionem & at- Refp. z. Ut Orado (etiam horarum AW tentionem fe refle&it , expre(sé advertens Canonicatum ) non folüm lcgitimé & in Yi If feintendete aut attendere. Altera im- ratione actüs meritotii & ad fatisfacien- ilv licita fivein a&u exercito , quando ni- dum pracepto ; fed etiam quoad füb- h mirum advertens quid agat,volens illud ftantiam fiat , neceffaria eft intentio. & [ agit, v. g. pro Mifla Millile aperit , Col- attentio. 4j Ratío Y.pattis:Oratio debet effe a&us s le&tas quatit , Calicem inftruit;Formam profett; Vel pro horis Breviarium in« humanus feu liber: Sed fine intentione Imi Ípicir, oranda inquirit , licet fuper in- non efttalis , qua de cauía a&tus;dor- miéntium , amentium , infantium , &c. jl tentionem explicite fe non reflectat. Virtualis iuxta Thomiftas eft virtus à non funt humani, &c. Ergo. M )l ptiore reli&a , (eu qualitasaut motio ex Ratío 2. pattis : Oratio et mentisin viintentionis a&ualis impreffa potentiis Deum elevatio: Sed mensad Deum non (sl |nny extetnis, quà hi moventur v. g. adfa- clevatut , niftattendat ad ea ; quz lingua ciendas a&iones facramentales , vel ad j loquitut, Ergo. tecitandum Breviarium , ad opus conti- Refp. 2. Intentio & attentio actualis, M jl nuandum ; & hec manet , quamdiu quis licét fit omnium optima , non tamen eft i j vittute primi propofiti vel a&tás , nulla fimpliciter neceffatia fübtota Oratione, ( &ve ditedé , v.g. per voluntariam re- Habitualis non fufficit, V ittualis fuffcit , j "d tra&ionem ; velindire&te,v.g.exercendo & illa (altem eft fimpliciter neceffaria in j a&ionem incompatibilem ) contrariá probabiliori fententia. intentione revocati , in actione coepta , Ratio 1. pattis:. Ad impoffibile non [ v. g. horarum recitatione , perfiftit : licét eft'obligzatio : Sed continuataintentio &r. o j. h ex innata frag litate mens ad alia diftra- attentio -actualis eft homini moraliter ATU hatur , modó diftra&ioni, dum adverti- impoflibilis, * UndeS. D, 3. p.q.:64.a. il tat , pon confentiatur , fed ea pro poffi- 8.ad 3. ait: Habere intentionem aclua- N bili excludatür, — Habitualis. eft qua- len uon eff totaliter pofitum in bominis wii 'dam propenfio feu proclivitasad aliquid poteftate , quiaprater intentionem , citng. " faciendum ex przcedentibus aQtibus re- bomo vult yaultzum intendere, anciptt alia m lidta , fic ut intentio a&ualis quidemali- cogitare , fecundim illud P[al. 34.. Cor m» quando pracefferit (ed defato necin íe meum dereliquit me. Ergo. DIW nec in aliquo effe&u , nec in memoria vel Fatio 1, & 3. partis; Oratio debet effs cogitatione hominisexiftat , unde & etfe a&us humanus & delibetatus:Sedad il- " j fetg poteft in dormientibus, qui ex affuetu- lutn non fvfficitintentio velattentio ha- l J w [ dine certas actiones , quz non funt hu- bitualis, ut patet ex ejus defctiptione, ;rm; manz , faciunt, v. orant , loquuntur, fufficit autem virtualis , ciüm illa fit ipfa i' u di(Putantr, öcc: Ef & aliaintentio , nimi- a&ualis in vittute relidtaexitens. Unde j j S.'Thom, Ggg 28 N 786 TRACTATUS X. Ex'ame/); $. ricus etiam tencatur ad teftitutionem S. Thorm, q. ä;.a. 13.ait: F5 prima rcrq:!in intentionis,gu4 quis ad orandum accedis, fra&tuum fi fub hotis vel notabili caram um reddit iotam r t atz'anemf teeriteriam. partenullam attentionem habeat,fed vo- Ergo. luntatiéfe diftra UXQU,E Videtat, hat; quod tameu du?um &.;. Loquendo de tri*pïic'i attentione tf in Not, 2. explicata,ad Oradonem ejus- Refp. ad 1. difting.. con(. Abfolut lr Que fru&tum fufficit príma , nimirum at- non tenetur, cüm poffit non orare, C. lr tentio ad verba, fimul cum animo devo- conf Ex fuppoütione quód oret , N, AT té colendi Deum , licét defitattentio ad Cüm ergo homo per orationem etiam j tt:d fenfüm & meditatio, tit patetin Monia- lii non obligatoriam loquatur Deo, tené- libus, latine orantibus, & fen(üum non tur eam facere cum reverentia Ded dés if intelligentibus , nec füb recitatione ple- bitau ] i tumque in meditatione fe exercehtibus ; 344 2. N. mis, Nam slie fontedbbe L fi tamen fimul divina meditentur , opti. nes cum internà . in- & attentione cotti- 1 lilra me faciunt,uti & illi qui (imul attendunt patibiles, uti funt infinuate, unde Sa- At ad fenfum verbotum,&Orationis finem. :'Choro ( terdoti celebratuto ptaferibuntut pté- Sic enim omnes illz attentiones concur- ces dicendz inter induendum ; aliz ves 7I Tunt. Ubi h 1ó funt incompatibiles, v.g.feribere;cal- fdlnt,mm Not. quód dumS. D, dicit , tertiam culare , ludete, Hinc obligationi fu Vrl attentionem , nimituim ad Deum ipfum; non fatisfecit ille Canonicus, qui un: RUT e(fe maxime neceílariam & commubrem manu Dreviarium tenens & oráns,alterà ln quam etiam polfünt habereidjotz, non manu canes fuos pabulare folebat fu *l--"-'väiiGg loquitut de neceffitateab(olu à, fed fo- continuata ofatione, * '»':'Jläö, ) làm ad meliuseffe , & (olàim vu!t figni- -Ad 3. (atisfadum eft fuprà Tradt, & FWH[OtEC ficate praftantiam tertiz attentionis fu* Exam. f. n, 9. & 60. Toon per reliquas duas, quxotdinantut ad il- 44d 4. K, admitiendo fequelam ; nam g'.'mvig M lamfieut ad finem. Ecclefia ( dum c. dolentes, Decclebrat, Utb fà LXXXI1IH. Oppono 1. Interdudx quis Milff. fub virtute obedientiz precipit , Ftnq j otat fine omniobligatione. Ergonon hotas dici ftudiosé & devoté ) & Benefi» fällm;m tenetur elfe attentus, ciorum Fundatores non réquitunt nu- Isj ü 2 Poteft aliquis orare, etiam cum dum fonum vocis fed orationem propti r ïimænhg fru&u , & fub Oratione manus lavate, talem qua noncft fine attentione, Vk fe veítire: fed tunc non poteft effe at- Ex quo fequitur , quód &illimorta- ïpe:iorji,[ tentus, Ergo. iter peccent , & ( fi Clerici beneficiati 1'('(]rnm4 3. Ecdeíia non potet pfæcipc;re fint) fru&us pro rata reftitüere tenean- a actumintetnum:Sed intentio & atientio efta&usintetnus. tur, qui fyllabas aut voces deglutiendo i TUf Ergo- aut fyncopando tantam verfüum partem Bd 4. Ergo fequitur , quód Cleticus & i corrumpunt vel deglatiunt , ut inde fiat * Religiofus mortaliter peccent, imó Cle. ui al- E notabilis pats, chm eft deiis, q tef»-; ER De Horis Canonicis. 787 debeiet dici, otnittatut Officium B. V. ( ternatim legendo vel cantando , alterum Officium Defund&. Litaniz majotes in «t veríum inchoant , antequam alius prio- ( V tem finiverit, Feíto S. Matci, vel tribus diebus Roga- tionum ,«&c. n m li — QUAERO VIII. Quàm gravis eft Ratio 3. p. Quia quivis in particulati obl'gatio comparendi in Choro five pro ) - Rel giofis five pro Canonicis ? Qaot tenetür fub peccato & quidem (fifitin f - Religiofi Chorum faciant? Canonici füb re gravi ) mortali , fuccurere Bonocome " [ Officio divino Miflam legentes lucran- muni, fi fitin periculo, Etoo, J M p turne diftributiones? y. 2. l'tobabilius eft, quod duo vel ttes nonfaciant Chorum. AU ] LXXXIV. x;, 1, Communitas Reli- ioforum tenetur fub mortali uotidie Ratio: Chorus hic fumitur, non pro ! in Ecclefia publicé horas Canonicas pet- loco illo máteriali fed pro congregatione Choralium ad orandum vel pfallendum i d folvete. - 2. Quz obligatio non folüm afficit Przelatos ut attendant fübditosque public&: Sed publica hzc oratio & píal- fnodia cum deformitate fit 3 duobus vel compellant. 3. Sed & fingulos R eligio- g fos Choto depntatos. tribus. Ergo duo vel ttes non faciunt p t, Parstum ex immemoriali confue- Chorum ; confequenter, fi non majot 11 T tüdine,tum ex variis Pontificum Decre- numerus compareat, alii fine jufta caufa tis conftat. emanentes , in confcientia non excufan- i 1. Pars conftatex iisdem , & fpecia- tut, W liter ex Decreto Clementis VITI, patet , Idem pa'et ex innoc. X. qui in fua quód nez Generales à fervitio Chori (int Conttitutione füpet fappreffione patvo- immunes , nifi dumactu occupantur in tum Conventuum vult , ut ad minusibi I tü proprii Officii munere. ftent. quatuor Sacerdotes ad obeunda . Ex quonoftet Donatusinfert: quód munia Religionis,inter que pézcipuum quamvis fübditi mortaliter peccent, fi eft , hotàs recitare in Choro. Ergo. i Lmvg Dc(, o fine jufta caufà omittant fequi Chorum Ex his fequitut , quód fi fint aliqui per anum diem;adhuc tamen majus pec- Conventus habentes tam paucas perío- ( iil - . Catum committant Supetiorcs omitten- nas , teneantur tamen (ub mortali ad. ib tes fequi Chorum per idem tempus , fine Chotum: . Quia tenentut facere quod [gquimïï tamen legitimoimpedimento, ut conftat poffunt. j ^ -ex Clem. 1. de celeb. Miff; "Tum quia Non obftat 1. quód tres faciunt Ca- i Superiorïbus maximé incumbit cura pitulum , ficenim in multis locis & ca- li df . bonicommunis; Tumetiam, quia aliàs fibus pfa&icstür , quia fitabsque defor- a W Nf etunt Canes latrare non va-'aut ron vo- mitate. Non obítat 2. illad Chrifti 'PW gg[fT 1 lentes ,eorumqueeft , non folüm verbo Maith. 18:v.20, 'U£i funt. duo veltres M a L. fed & operedocere. — Similiterindubié congregati im momine meo, ibi fam . im J! ( iil i. medio eorum. . Verum enim cft, quód "mortaliter: peccant Superiores permit- j j.'O Gduobss vel tribus in nomine Chrifti tentes , ut etiamæ uno die;quo i r fx(?hO i con- TM (Ggg88 ? s 788 TRACTATUS X. ÉExamen $. congregatis , ipfe non defit, ex hoc ta- Choro afliftere & pfallere — ac; cantärc $ NT fecus , teneti reftitue &t i men non fit; quód alii fine caufa feab- te frücdtus & prg. fentantesexcufentur, fentias. u j Notanda pro Superiorum Religiofo- Ratio : Qlia ad hoc Canonici fünt DO tum fimulo hic eft Hiftoria de S, Ai- D ? inftituti, & ob hoc dantureis (tipendia. «harde Abbate, qui dum fub decantata Unde & Concil, T'rid. SefT. 24.cap. 12, M I Nona capillos ex capite & mento fibi ftatuit: Ormzes diviza per fe €$ Hn A l iil u f prefcindi fecit , vifus fuit damon fingu- per. [tbflitutos. compellantur. obire. off- los przcifos capillos indufttios& qua- €ia ,Gtc. atque in Chero ad pfallendum AO rfens, numetans , & in ordinem redi- inflituto , bymnis €9. canticis Dei no- d 14 D gens,ftrito Judici offerendos,& flammá men reverenter , diffintlé de'z'(ptäg; lán- : purgante combutendos. Sed fanctus vit dare. Sed ,j'törcs ! fe divinitus intelledá ex inftin&u S. Spi- Refp. f, Non aufim peccati mortalis il ritüs cum femitonío capite ad Fratres damnare defa&o illos Canonicos qui i It cucurtit , culpam confitens & de ea pee- habent fuos Capellanos & Cantores Vi- d nitens, ac Fratrum preces expofcens; catios, qui in Choro pfal'unt & can« J uarum efíicacia impetravit, ut ab eo tant, Ccum hactamen claufula dummodo: (iia qui fuis fidelibus dixit, .Capillusdeca- ipfi ( nifi juta excufetcaufa ) Choro,non: Ws xf ite veftro nonperibit, capilli omnes & folüm phifice fcu cotpore , fed & mora* W A Minguli fuerint. miraculosé. reftituti in liter feu animo devoto & attento affi- J p caput & mentem ut erant anté, ftant, ineptias non treétent , diu non t 4j Refp. 3. Soli Novitii non poffunt confabulentur : fecus , mortaliter pec- li conftitaere Chorum , nifi ex jufta & ne- cant & ad reftitutionem tenentur. Et j Pdig :€effaria caufa. j licét ipfi motu proprio anté. intendant J Ui Katió 1. p. Chorus eft onus rerfo- reftitutionemi , tamen mortaliter pec- "UR nale U'rofcflorum , & eorum qui Mo ia- cant, EUY Katio: uia íta docet ufus multis flerio fant incorporati , quales non funt V Novitii. ^ retro annis introdu&us , Pralaiis Eccle- Ratio 2. p. Novitii in favorabilibus fiz , nimirum Epiícopis , & ipfis Illu- p ] reputantut pars Communitatis & gaue ftriffimis Nuntiis Apoftolicis videntibus 'ttotu/n, . dent privilegiis Profefforurh. . Ergo fal- & noncontradicentibus. Ubi non im- tem ex jufta caufa poffünt eorum vices meritó confiderandum, quod palmodia .;-Qll'no , i'upplerc in Choto, Choralis meliüs pecagatur pet Vicatios - "g - LXXXV. Refp.4. Cettum eft , quod quäm petCanonicos,quorum pauci'hoc þ iq Oxuid(n infpiciendo ptimam Canonicorum in- tempote in Cantu funi verfati. . wthlbf fitutionem &. Concilii Tridentini ver- LXXXVI. jSed 4uid Íentis de illis ba , tutior & probabilior fit. fententia Canonicis qui tariffimé per annim,cüm » Zïüilfiun docens. , Canonicos in confcientia fub tamen. poflent , in. Choro comparent, unt? flwme( sortli teneri vimmediat& per feipíos hotas tamen domi fempet petfolv * NonR ) "ER D Hyï;s Canonicis. 789 :* Noh defant DD. qui ob eandem mox &. Quid depulíante Organum ? If DI datam rationem illos , fi fcandalum & 7. Quid de inquirentibus pfalm(?s fub hotis? (:ontcEnptu s defit, à mottali excufant , di'cefe —— EX eorum ab- 9. Excotnmunicatus tene:urne ] excepto cafu , quo propter horas ? - fentiam Chotusnegligeretur. Seiquo- al 9. Quinam poteft cum aliquo di- .L ' ad hoc dico : Multa diffimulantur etiam 3 Pralatis Écclefiz , qua tamea non ap- Ípen fate in horisdicendis? m tione licita Qo, E&ne nece ffarib à Sacerdote di- nj tobantut, nec ex diffimula cendum Matutinum ante Miffam? Item, hs - fiunt. Nec'video legicimum acíolidum T eosexcufandi modum , nifi fenium , in- Licetne pgivacim dicere horas fub Mifh pracepta ? il firmitas , vel limilis caufa excufet. E& : [ Yr. Qua fant caufz excu('antf:s à pt fe&tó res hec periculofa, Breviatio ? LXXXVII. s; 6. Ad ultimam Que- | LXXXVIIL. &. 42 1.. Clerici fub /. J fiti o&avi partem , tefte Gatcia negativ& pcccatö m ortàli tenentut uti Dteviario fuilfs declararumà Cardinalibus , nifi fal- 2 Miffam tunc celebrent ex jufla Superío- Rofnano juxta ritum fuz Dioccefis , g tem dum funt intra illam. Dum veró I i tis. Quia autem hzc Declaratio vide- vur fundari in allegato decreto Trid. vi funt inalia, in qua celebratur fettum j cüjus Canonici pet fe ipfos deberent in illi Dieecefi proprium,poffünt fe accom- modare, Item in cafu quo Romanum Choro p'allere , hic autem rigot in feofa W haberenon poiTent , benetamen alterius il explicato fit per confuetudinem mitiga- y a tas ; nec-tales Canonici videntur ob id Religionis, illo ad interim uti debetent. damnand;: con(ultius tamen foret fta- Similiter Religiofi ex privilegio propti- te Declarationi Cardin. um Breviarium habentes,ut Dotminicani Qd & alii , tenentut fab mortali illo uti jux- * — QU A RO IX. Quomodorefolvis j / hos cafus? ta fuum titum , nifi fort& aliud habere "x« Quo Breviatio utendum ? Domi- non poffent quämRomanum,yel fimile. m Sed ad libitum & fine neceffitateab eo , li nicanus pote'üne uti Rkomano ? etiam extra Chorum , recedere , pecca- -u z. Infitmus qui non poteft perfolve- retotum, bene tamen pattem , tenetur- tum eft. Quia fuum & non aliud pro d fui Religioneapprobatum eft, Exdato, ne? D fc ,V ætenccume robab;le effe, quód quis privatim pro ] fl 3. Qui non poteft per horas orate pet alium ? libitu poffit oti Romano , motus hac ra- " Iu tione, quód fe conformet Ecclefiz Ro- Quid ceníes de ceco & fardo ? Vel X nymäi' deco qui habetfolüm Diuraum;non ve- mane Écclefiatum omnium Matti: hoc tamen nor fequitur , Religiofum » 16 Breviarium,ita ut defint folz Le&io- iam Brevia- " " licitt ad placitum poffe uti et gl J! Aes? v.g. Do- f .Licetne orate de Sancto ? Vel etiam rio proprio alterius Religionis , fj y tationem oppouütarn. breve Officium de Refurrecione; dum minicanz ; ob r j Ggg 28 ? J e& defaria ? : -- o TRACTATUS X. Examen s. CLXXXIX. 44d 2. Si poffit faltem re- ZAd 4. Si cecus poffit horas memo- ! AUA [3 citare Mututinuin , velaliam iniegram titer recitare, vel (1 poffit cum focio , i horam; tenetut. Si vetó folüm hym- eumquecommodéhaberepoffitenetur. — - J num , vel unum alterumve píaluium;ad ob ratíonem antea de ipfirmo in(inua- nihil tenetur. tam. Secus, ad nihil tenetut de horis, /il Ratiío ; Quiaaliàs vix ullus infirmus quia ad impoflibile non daturobl gatio, excuíaretür ab horis , quia vix ullus Lt Dcbet tamen fupplere per alias preces , T e& , qui non poffit faltem aliquid ora- v.g.Officium B. V., Rofàcia, &c. atbi- h p re , imó infirmus ficret perplexus: dif- trio Superioris, à quo fitunc fimul pe- L ficile enim eft difcernere quantum pof- tatut difpenfatio, fecuriffime agitur, M fit orate, Surdus, loqui potens , teneturad ho- : Gravisergo infirmitas excufat , fiju- ras; non enim tenctur fi audite, cüm jitPaot dicio prudcntis medici horatum recita- non poffit, fed fufficit quód orepronun- M jb tio magis noceat; 'Tum quia Ecclefia tiet & mente attendat. . Satisfacitetiam &t non cenfetut obligare cum tanto peri- in Choro cam aliis cantando, lic&talios RUT culo, Tum quia, utlex obliget, debet non audiat. Imó homo non furdafter, eífe moraliter poffibilis , adcóque huma- At j licét bene faciat , horasorando fic utipfe: no ufuiaccommodata. Si medicusdu- fe audiat , ad hoc tamen non eft (üb pec- lt P" ^ütig q bitet, petatur pro fecutitate difpenfa- cato obligatus. Quia obligatio hzc, & ( tio. Siinfirmitas accedat ftatutishoris, puta, in privata tecitatione , non eftad | F i utQuartana, recitatio preveniatur vel audiendam , ut dixi , fed ad dicendum, fiat poft paroxifmum: Qui non.poteft poteft autem fie:i vocalis oratio , licét . &i li fine, bene tamen cum focio , eumque orans fe non audiat; quia fit femper i ^i MUIATN commodé poteft habere , tenetur ; Ita cum aliquofono, Et oppofitum e(tdu- enim dictat obligatio implendi prace- rum graviter audienti , vel oranti in Wii&fad i f'ttà Q ptum , quia debitum tenemurt folvereeo ftrepitu aut vento vehemente. modo,quopoffümus commodé. Et hoc d illud de habente folüm Diutpum, u maxime practicate deberetinfirmus ba- R. teneri diceteid quodpoteft. Imóex il bens pingue Beneficium,. P rationabili caufa poflent horzorati ex- Not. , hanc Propofitionem ab Innoc. ceptis LeGionibus , & hz dici poftea. : il D : btj Mil XI. n. 54.elle damnatam: Qvwi gonpo- XCI. 44 ;. Nondefunt DD.dicen- . ff vecitare Matntinum €2 Laudes , po- tes eíTe fol T Müm fere üm veniale, eóquód putent sefl autem veliquas boras , ad uibiltene- eíTe (olàm mutationem accidentalem;& | tur , quia major pars trabit adfe maino- ln r deneceffitate pracepti folüm effe feptem YOTRe horas. Veiümtutius & probabiliuseft , rl XC. .Ad 3. Talis quidem beneface- effe mortale, licét cantüm femel fiat. «| 4j () tetíed non tenetur.. Quiaonus dicendi t t Rario : Quia Pius V. pracipit recita- horas eít perfonale,cftque ad dicendum, ri OHïcium.juxta fortnam ab ipfo prz- NI non ad audiendum. MU fcriptam : Sed adþhanc forma m peptirict "t l 2 ( De Horis Catonicis. 79 MU " diftcibutio Officiiin tempora, fefta & fiz, à qua illeeft przcifus: undedecbet Yf uU dicere: Demineexanudiorat, &c. dies. Ergo. Unde Alexander VII. M fil XCIV. 244 9. Poteft Papa cum ome 1666. interminis damnat , ad minusut fcandalofam , hanc Propofitionem: 77 nibus, Licét enim Beneficium detut L die Palstarum recitans Offcium Pafcha- proptet Officium, hoc tamen eft per (a- OX le fatisfacit pracepto, Uti & hanc: cros Canones. Ex jure tamen naturz V i Vsice Offcio poteft. quis fatisfacere du- talis. abfoluté difpenfatus teneretur ad quid aliudad regratiandum. Epifcopus plici pracepte pro. die pre[enti €& eralli- $0. potett, fi non proptié difpenfare, faltem XCI, 24d.&. &$ 7.. Organifta tene- eit jufta v. g. infirmitatis causà , fuis fub- tüt(ub mortali Officium privatim dicé- ditislicentiam omittendi horas dare , in- :&.. Qui pfàlmos inquirunr , libtos terpretando jas Canonicum qualiter di- fpenfat velillud interpretaturin materia transferunt , campanas pulíant , aut thurificatione occupantut , fi p jejunii veldieifefti. . Quid Pralati Re- interniatcentione cum aliis fimul orent , gulares circa fuos ex privilegio poffint, à ve] totum in filentio dicant , fatisfa- Choro eos difpenfando, patet ex decre- Ciunt , üt patet ex iis qua ante dixi de to Clem. VIII. inquodicitur: Cw» Le- &&ionibus cum Breviario compatibi- oribus. agtemS Pradicatoribus Supee h üwx - libus. Que fi etiam de Organifta viores iistantzm diebus , quibus eos lege- ve aut pradicare contigerit , difpen[ave d (quod ipfemet íciet ) verificentur, nf etiam fatisfaciet. Secus omnes illi te- Poj?nt. ddem auoque praftare valeant fentut fepetere , n quid notabile omit- eum agrotis & findiorum causa legitimà J " unt, nonveró , fi modicam, prohoc impedili:. Hinc abfolute & fimplici- æoliluääï enim fatisfaciet Chotus. Dum upus ter eos à Choro difpenfare non pof- funt, qlod Vetfus in Organo pulftur , ille debet Jl ab unoin Choro aliá. vocedici , utab Ratio efl : Quianemo, Papá inferior, (f DIW oninibus intelligatur, aliàs alii non fa- poteft difpenfare in Jure Papali & uni- 0 ! tisfaciunt , nifi (ubmifsé dicant, (i ab veríali confuetudine . Ecclefie , nifi gxr hat alio non intelligant. Sicut dum alter- commiffione & legítimá causá, notim pfallitur , chotus tacens dcbet al- Circa tecitationem privatam poffunt ii terum bene intelligere, id quod anté dictum eft de Epifcopo; j DDU XCill. 44 8. Exeommunicatus u Abbatiffa;utpote incapax Jurisdictio- ttiam excommunicatione ma nis fpiritualis , cum infirmis [uis Monia- ( jori tcune-, tur dicerehoras privatim. libus quoad horas difpenfare non po- teft, poteft tamen ex commiffione (ui J Ratio : Quia aliàs ex fua iniquitate " feportaret commodum , nimirum alle- Pralati declarare caufam ab horis etiam n viationem ; fed nondeber dicete Domi- vatisexcufantem. ) T pri [F' j nus vobifcum ante Colle&tas,lictt fit Sa- XCV. Ad 10. Certum eft , loquendo iml de p ublica horarum pctfolutione in t i P cerdos , quia hpg//d-i,citurvnomlincF.cclc- Choro , K as 792 TRAC TATUS X, Examtn 5. Choro , debete confuetas horas premitti enim à Breviarlo excufantes funt 4- i d ante Miffam Conventualem Probabilius Prvima etk cecitas vel infitmitas , in eft, ncllum, vel faltem non effe motta- fenfü 24 4.ca(um exlicato. — Secwnda , !eïi'),fl le peccatum ( tnaxime fi fiat ex rationa- Inculpabilis carentia Breviatii ,. v, g, hi d bili cauía ) celebrare Miffam , non reci- in itinete. deperditi ; quomodo autem tatis privacim Matutinis cum Laudibus , tunc füpplendum , patet ex di&is. i licét fit de confilio & decentia aliquaf Qui liberé Bteviarium projecit in fla- lii —-g.i.f Meta negl'gentia eft venialis, meén,, tamdiu peccat non orando, Ratio: Qaia nulla dehoc extat lex quamdiu eum non poenitet projeciffe, vel przceptum , & eft materia levis , nec Dum verà finceié ponitet , omillio ei 4 'ia'Släau notabiliter facit majorem Dei cultum nonampliüsimputatur ad culpam, quía | fs aut (acri myfterii reverentiam. — Nec cft catentia Breviarii non eft ei ampliüsvo- üd neceílarium ex natüura tei, nec ex con- luntatia. — Tertia, Repentina & gravis "m nex'one inter uttumque, nec ex confue- u occupatio quz cum horarum recitatio- d 'tudine, Licét enim pii Sacerdotes juxta ne non poteft perfici, & fine (candalo vel Ti f Rubticas Romani Breviarii ita practi- peccato , aut gravi five füi , fivealiorum tinly cent , hoc foliim proba: fieri decentiz , incorh modo ; nequit differci , v. g. cura fqita devotionis ac difpofitionis grauá , non infirmorum , concío , confeílionum ü YU ! l ex neccílitate precepti. auditto , publica le&io , &c, Sed ra- lm,f [ At Adid quod additur, Dzco , etiatn pro- tiffimus e(t talis cafus , ut hotz non fj ( babilius videti , quód qui orat horas fub poffit anticipari, vel dici po& nego- TMW tium. Miffa pracepta, eodem a&tu fatisfaciat * 4arta , Difpenfatio , prout i Doy utrique przcepto. explicatum eft ad cafum 9, Y 3 duj Ratio: Quia il li duo actus Religio- : 43 li nis , nimirum audire MifTam,& recitare Ce'leäämtia Foffarum. adolk 21(4]2. Tíws, horas,in omni integritate funt compof- 122. ATIc. A. - wsgi, k fibiles, quia talis adeft M ff prz(entiá Vs cotporali & morali , per neutrum enim QUAER O X.QuidefFeftum, cut. R | ab altero diftrahitur , tetinet namque & àquo inftitutum , quando incipit,. LU ld unam faltem ex triplici attentione fuprà quodnam de eo preceptum tum ad : lC Bo explicatá ; quia non tenetur attendete * 5 tuin ad omittendum? agendum àt ] q ad verba Sacerdotis, (cd reverenter in- XCVII. zi 1. Feftum (ignificatdiem tereffe minifterio Sacerdotis apud aram, Ms inftitutum ad vacandum Deo per opera "Wim!oc, illud videndo vel audiendo, quod fir Religionis, & sbítinendum ab opere Íet- - 4j recitando horas. — Nihilominus meliüis vili. "Talia fefta (unt , Chrifti, Beatz facit, fi fub. Miffa precepta oret preces Mhancru Virginis, Apoftolorum; &c. inter hzc qus ( pon preceptas , & horas Canonicas alio numertatut diesDominica,dictaà Domi- tempote, : XWICX;( no Salvatore ; ficut alia feíla ; ita & dies "Ut XCVI. Ad ? I, patet ex dictis, Caufze Dominica quoad determinationem tempo- M»&C De Celebratipne Foftarum.. 793 It i temporis e& inftitutaab Ecclefia, ac fuc- ».. 4. Fcitum diverfimod? incipit re- ceffit Sabbatho, quod fan&ificabatur à T fpeótu diverforum acaum humanorü. T Tadzis,tanquaim dies feptimus. Unde Quoad jejunium incipit à med.à nodte )M j Exod. 20. premiílo precepto de. fancti- pracedentis vigiliz. Quoad Officium ficatione Sabbathi affignatur ratio: Quía Ecclefiz incipità prímis Vefperis. Quo- bt fex diebus fecit Deus Coelum & tertam, ad cellationem ab opere fervili incipit ab occafuSolis ( ubitamen confuetudo loci & infeptimà die requicvit. —— -& 2. Eccleíia potuit mutare diem eft attendenda) &terminatur in vefpera Sabbathiin Dominicam. Declaratur fequend. — Communiter tamen dicitur, ex $. Thom. cit. a. 4.ad 1. ubi docet, quod ab una ad alteram mediam no- Ti quód przceptum de (an&ifica:ione Sab- cem. —Tandem, quoad obligationem auditionis MifIx ab ortu Solis. bathi, e& partim morale, partim care- moniale : morale quidem quantüm ad y, $. Praeceptum de celebratione fe- hoc, quód homo. deputet aliquod tem- ftieft affirmativum , quo prefcribuntur lffliï'f ! pus vite fuzad vacandum divinis; in- opera in eo facienda, ut Miffa , Concio eft enim homini naturalis inclinatio ad audienda, Veípere frequentande; & loc,quód cuilibet tei neceffariz depute- cit negativum, quo praícribuntur ope- Yf tut aliquod tenapus, ficut corporali refe- taomittenda, nimirum fervilia, j u Gioni,fomno,& aliis hujusmodi, Unde QUJERO . XIL Quznam operain ?M ctiam fpirituali tefe&tioni, quà mens ho- Feftoex przcepto funt facienda 2 Mïw iinisin Deo reficitur , íecundüm dicta- XCIIX. y, 1. In die Fcto audire Q)D" men naturalis rationis aliquód tempus Concionem & Vefpetas, eft quidem de deputat homo, & jaxta hoc S. D. ait: conflio, & valde proficuum ac Deo Przceptum de fan&ificatione Sabbathi gratum,non tameneftde przcepto, fed ellc morale; & poni inter przcepta De- -ad auditionem. MilIz eft obligatio fub , calogi, nec fic poteft mutaris fed in- mortali. Nam ut habet prazceptum Ec- uantum inhocprecepto. determinatur clefie, facrum Maffa offictum diebus fefl is diut peciale tempus in fignum creationis reverenter,id eft, cum debita attentione & devotione a44ito , intereffendo non l p mundi,eft ceremoniale & figurativum, U & fic potuit mutari quoad diem taxa- Íolàm corpore, etiam exteriüs ngodeíte j i tam. Pro quo / j compofito , fed & devoto animo, aliás d j V. 3. Eccletiajufte non fati:fit pra:ce j infiniitdiem Do- pto, ut habet ptolbabi- miuicam locoSabbarhi. "Jior Sententia, vf Ratio: Quia in.die Dominica multa J P Hoctamen preceptamimpletur, etís praclara fuerunt gefta , nimirum mun- Miffa audiatur extra Ecclefiam Paro- n[iïh k dus cteatus, Chriitus devictà moite in chialem , modó defit contemptus ejus. €o tefurtexit, Apoftoli predicandi & . Incipitobligare pueros dum perveniunt "mi baptzandi pote(tatem acce ad annos difcretionis, quia autem hoc hlä ?emnt, Spi- titus $, datgs, &c, tempus non poteft generalitet determi- M Hhh hh natiy , n TRACTATUS X. E;&amm s. X 794 Dari , tutius eft, puetos ad Miffam au-- lia, quz. in Miffa funt, audiat: cni fen- gin diendam mittere exa&to feptennio , tunc tentiz non fubícribo. Communior & vetior fententia eft, non effe;notabilem - enim przfumuntur capaces doli & pec- z d cati , nifi invincibilis ignorantia eos ex- partem, adeóque mortaliter non pec- cufet. ; i T ' cati , i quisàprincipio Miffz adfit aíque ! L " x« 2. Ut fatis fiat precepto de audien- ad Communionem facerdotis inclufiv&: f da Miff, non eft necefle, ut quis cele- vel à ptincipio Epiftole ufque ad benes t brantem videat , vel audiat , fed fufficit, didionem. Aliidicunt, tertiam partem j d fi ita-moraliter ptarfens fit ; utex quibus- Miffz , vel citciter, effe partem notabi- )t dam fignis colligat , quid Sacerdos. ce- lem. Quz vero tertia parsfit , non de- hj 1t,9| lebrans agat ; Ut patet tumin magno finitur , proinde inhoc prudenti judicio confluxupopuli , tum in cacis;ac furdis, opus eft, A ul tl vel dum: Sacerdos valde fubmifsé legit. C. g 4. Q ui À duobus Sacerd;itibus. Hinc Donatus nofter Tom. 3. Tract. 7, non (imul fed (ucceffivé audit medieta» i t T li q. 107. n, 3. bene fentit ; quód etiam is ; tem Miflz , v.g. veniensad unam pattem hnoy qui ? fencftra vicinz domüs fuz videt & imtediate poft Copfecrationem , & eà. lii 1 audit vocem Sacerdotisalte Miffitantis , finitá eó ufqueaudit ftatim alteram , nofi gt absque ullo dubio debeat dici prefens ; peccat morraliter ; venialiter tamen de- vicinus , & unus de circumftantibus ad linquit, ( ex negligentía fiat. "ariy h Jf Milfam. Hoc.tamgncommuniter*non Ratio: Quiaauditintegram Miffam, debet pra&ticari, licet inverfo ordine. Ergo pteceptum Ti ET Not. quód innoc. XI. damnaverit implet, etíi in rmodo & perfe&ione de- duas Propofitiones n. $2. — Praceptum ficiat. ij /Xl,/ fervandi Fefla mm' obligat [ub mortali Cl. Sub Miffa fabularí , peccatum HWJWJ Kepofito candalo , fi abfit contemptus.. Et ef, veniale, fi per modicam ; mortale , Ml A9 n. $3. Satisfacit pracepto Ecclefía de au- fi per notabilem ( nimirum tertiam , vel Cui fzpe H Aidpd diendo Sacro , qui duasejus partes , imo ^ citciter ) Miffz partem fiat ; 7 watuor [imul à «diverfis celebrantibus anneCtitur grave fcandalum alio m gt sudit. H puá, praíentium, Idem cft de diftractione XCIX. &. $3. Integra Miffa debet volantariá mentis , proportioabiliter KU f auditi, faltemwufque ad Sacerdotis bene- ut fuprà di&um eft de axtentionead ho- di&ionem. ^ Qui (ine jufta caufa omit- ras Canonicastequifita, quz vide. Cate- UM "df tit partem exiguam , peccat venialiter , tüm pauca verba ex neceffitate vecivi- ui notabilem , mortaliter, uz fit litate (nequis morofüs videatur) pto- m]m) pf( ïitcfuh notabilis pats , facilt definiri non poteft. ferre, & non plura ac neccflitas ve ci- 1 Sunt qui excufantà mortali eutn qui uillongm vilitas requirit , càm snotivum hone- circa Offertorium ad-Miffam accedit & Kum fit, culpá vacare potef. — -Udü, f smanet ufque ad benedictionem facer- M ll xi.6. Sub Sacro obligatorio feoccu« potis, eó quód attenté faltemn principa- fi fiat pet patein le&ione alifu jas libri , modum i M W De Celebratione Foflorum. 725 Vs Not. Extra tempus divini Officii in ii modum otationis & devota occupatio- nis, peccatum non eft ; fi per modum Ecclefia garrite , ducendo diícurfus ho- d / Ktudii , aut profanz recreationis animi , neftos, nullum eftpeccatum; ducendo Ua eftpeccatum mortale, difcutíus inutiles, vanos, otiofos , &c. ii Ratio: Quia attentio requifita confi- non eft nifi veniale , quia itreverentia d eft levis, . ftit in devota tnentisoccupatione , pre- li. 'tum recitatione,Sacramenti adoratione, CIHIE. &. 9. Excufat ab auditione us " rerum divinarum fub Sacro confidera- Miffz impotentia !fpiritualis, utfiquis Wa tione, fpirituali Communione, & fimili fubjaceat interdi&o vel excommunica- u a&u, quo Deus honotatur. tioni , & peripfumnon ftet, quominus tiþ*.' abfolvatur. Vel fiipfe celebransfitno- x., 7, Dum alia Milfa commods$ ha- - beti poteft , feu £ine neceffitate faciendo torius Clerici percuffor , vel de crimine Item FI 3?3[ Confeffionem facramentalem,prafertim denuntiatus tanquam vitandus. t * longam , füb Miffa obligatotia , hoc pra- excufat impotentiacorporalis, Et hzc j ceptum non impletur. cft duplex , una fimplicitertalis ac phy- T . Ratio: Tum quia videtur effe negli- fica , qua eft in incarceratis, le&o affixis , j gentia gfavis in-tali confitente; tum mari navigantibus: altera moralis , ut fi 'M etiamquia peccatorum accufatio non eft Miffam adirenon poffit nifi cum magna opus per modum orationis aut medita- difficultate, velja&urabonorumanimi, . tionis, nec cum eaftat , ut homo atten- corporis , fortunz. Pro quo dat ad actiones celebrantis s vel certà w. Io. Impotentia moralis excufat xzft" l] minüs attendet ad fui accufationem. Primó eos qui fine periculo fpiritualis -* Dixi ;/me neceffitate ; Quia interdum tuinz fuz , vel qui (ine pudore & infa- in pagis, ubiunica folàm eft Miffa, dum mia non poffünt domo exire , uc ; hone- t aliusSacerdos celebratinFiliali, & alius fta mulier carens honefto habitu ; vel u in principali Ecclefia , fnb cujus Milffa pregnans ex occulta fotnicatione. Quia ( Cllh prior confeffiones audit; aliter effe vix Ecclefia non videtur obligare cum tanta n potelt. Obfervati etiam hic poteft, an confufione. 2. Infirmos , quibus me- N Sacrum fit muficum, ita ut Sacerdote dicus fuafit, ut domi maneant; & fer- ]mtv . paufante, mufica próttahatur. vientes infirmis , qui foli non funt re- yir CII. y. 8. De garrientibus füb alio linquendi; Et eos qui fe continent do- J officio divino , v. g. Matutinarum , Ve- mi ob probabile pericalum peftis. 3.Ma- ]',3[9?[- "fperarum , Proceffionis, &c, non obli- ttes & famulas, que debent affiftere in- N j gante fub peccato, diftingaendum eft: fantibus, —4. Eos qui procul diftant ab j d . Si fiat longo tempote , przfertim alios Ecclefia , przfertim quando auranon fa- vet,, ubi tamen bene perpendende funt jl ! tütbando, peccatmortaliter; quia com- '&l mittit notabilem itreverentiam & fcàn- conditiones perfonarum, viz, tem pori^, l 1 confuetudinis loci. $. Ad cavenda [060 dalum. $i fiat modico tempore & fine | f J damna cuftodientes pecora , edes, &c. ,fcmdälo ; & veniale ob Parvitaþtcm-j qui d 14 hh/ 2 2 £ $ 796 TRACTATUS Exantn j ui tatten funt monendi , utalternent , t corpus, Et ideo opeta fetvilia fecun- : e u vadant per.vices. 6. Itinerantes, dàm hoc dicuntut opetacorporalia, in [ Al M Miffam audiendo itinerandi( v. g. navi- quibus unus homo alteti fervit. .. T'ertia gandi ) occafionem velfocium fibi val- autemeft fervitius Dei , & fecundüm hoc 1 nmv] de utilem amiffuri; qui tamen , fi pof- opus fetvile poffet diciopuslattiz,quod ? u fint , tenentur przvenire, nifi boná fide pertinet ad Dei fetvitium. Si autem fic 33 lo fupponant fe in via habituros Miffam, intelligatur opus fetvile, non prohibetur 4l 7.EosquiàMiflà impediuntur officii vel in die Sabbathi, quia hoc effet contra- nf .I'P gravis negotii causá , ut Milites Statio- tium fini obfervationisSabbathi. Hæ; Vi narii, Excubitores , gregum cuftodes, $. D. j l n $. Mulieres , pueros, famulos , quos Quibusdam omiffis fubdit r.Simili- u n mariti, parentes, dornini, nolunt pet- ter nullius fpiritualis a&üs exercitiam N mittereiread Eccléfiam , dummodo non €ft contra obíetvantiam Sabbathi, puta; Al fiat confuetudo , nec ifi contemptum fiquis doceat verbo velftripto. — Unde tün av Religionis. . Q.ód fi famulusfrequen- Num. 25. dicit Gloffa quód fabri & ha- terà domino impediatur ,| tenetur eum 'leolous. 4 jusmodi artifices otiantur in dieSabba- ts telinquere primá opportunita'e. 9. Idem thi , le&ot autem divinz Legis vel do- hn » eft de Opificibus quos Magiftri ,. v. g. &or ab opere fuo non definit. Nectamen A ag Sartotes , Sutores , &c. in vigiliis & Sab- contaminpatur Sabbatum, fed alia opeta Ju Mu bathis aut feftis frequenter laborare co- fetvilia , quz dicuntur fervilia primo vel I gunt fine jufta caula, 10. Viduas ma- fecundo modo , contrat/antut obfervan- L ritum lugentes ad aliquod tempus , ubi tim Sabbathi , inquantam impediunt TUl L d eft confaetudo , ut domo non exeant. applicationem hominis ad divina, Hzc N 3 I. Puerperastempore putificationis. ibi. [T5 QU.ERO XII. A quibus operibus Subdit 2. quibusdam omiffis: Opera u ex przcepto abftinendum in Feíto? corporalia ad fpiritualem Dei cultum z qu n A0 CIV. z;. 1. Ab opctibus feivilibus, non pertinentia , intantum fervilia di- Ti ! ut patet exillo Levit. 23, Orsse opin fer- cuntur, inquantum proprié pertinent vile nos facietis in eo , nimirum ín Sab- D i [l ad fervientes : inquantum veró funt AU batho. . Opus autem fetvile diciturà communia & fervis & liberis , fervilia Q fervitute. . Eft autem triplex fervitus, non dicuntur,Quilibetautem tam fervus W*Wä Q quod S. D. cit. a. 4. ad 3. fuse explicat quàm liber tenctur in neceflaríis provi- "tl dicens : Unaeft, quá homo fervitpec- deretam fibi quàtr proximo , pracipue cato , fecundüm illud : Qui facit pecca. quidem in his, quz ad (alutern cotpotis "b"ngdz tum, fervus eft peccati.Et (ecundüm hoc tl E pertínent , fecundàm illud Prov, 242 orgne opus peccati dicituríervile. — Alia wmbm vetófervituseft ; quá homo fervit homi. Ertue cos qui ducuntur ad miortem, Se- u lhgen cundarió autem etiamindamnorterum r ni E& autem homo alterius fervus, Cum, vitando, fecundüm illud Deut.22,Non N A xon fecundüm mentem, fed (ccundàüm 'videbis bovem fratris tui aut overm er- li luä': ] 4 rantet?i "EEE H De CeleäratäþneFe/?arümï " rantetn , & przteribis , fed reduces fratri vefperam feu tetpote divini Officii ela- i tuo. hi Etideo opus corporale pettinens pfo per aucupium venari , modcfte v.g. T ad confervandam falutem proprii corpo- hamo pifcari. Quia hzc omnia cutn ii risnon violat Sabbathum. Ita S.'Thom. his claufulis non fiunt potiüs per fervos exemplificans hocin Machabzis (c. 2. ) quàm per dominos, — Ftíuüpponuntde- « uumic!äf Sabbatho pugnantibus , & in Difcipulis efle(candalum , & Miflam non negligi: " Matth..12. proptet neceífitatém in Sab- Si veró inactione pingendi, venatione , batho fpicas colligentibus, piícatione quis di&os limites transgre- iA Subdit;. Similiter. etiam opus cor- diatur, fervilia feu fervis proptia & porale quod. otrdinatur ad (alutem cor- confequenter in die fe(ló graviter pro- hibita . cenfentur. T poralem alterius, non eft contra obfer- Nec debet pi&io a vantiam Sabbathi, Unde dicitur Joan. quoad hoc fcriptioni comparari , licet li 7. Mihiiudignamini;quia totum homi- enim phyíicé quodammodo conveniant, nem falvum feci in Sabbato. Similiter cüm prior in ducendis lineis, altera in etiam opuscorporale,quod ordinatut ad ducendis figuris confiftat ,. & utraque- imminens damnum teiexterioris vitan- quandamanimi voluptatem afferat,quod dum ,non violat Sabbathum.Unde dicit videtur fpe&are ad artes liberales ; aít n 7j Dominus Matth.12.. Quisex vobisho- moraliter, & prudenti judicio pluiimüm T mo, qui habet unamovem , & ficecide- differunt , fi pictio multüm protraha- tit Sabbatho in foveam , nonne tenebit tuf, ov &levabiteam. HzcS$.D. Ex quiþus Refp. 3. In diefeftolaborare minori folvuntut multi Cafus. n tempore quàm uná horá , eft peccatum j Notatidem S,D.in R.ad 4. quód non venialepropter parvitatem materia. La- fit ita ftricta prohibitio operandi in die borate per duas horas, certó eft mortale. Dominica,ficut fuit in die Sabbathi , fed Laborare unà longá horà eodem die fe- us y olt. quadamopera conceduntur in Die Do- fto , vel diverfis interruptis vicibus no- minica , uz in die Sabbathi prohibe- f bantur, (cut decoctio cibo D tabile tempus ob mortalem continua- - tionem conftituentibus (proportiona- hujusmodi. tum & glia w biliter ut fuprà de furtis minutis di- CV. Opusfetvileeft , quod exercetur &um ) eífe mortale , probabilius eft. jl m mediante corpote, & proprie fpectatad fervientes. Secus fi fiat in diverfis Feftis, tum quia Ita patet claré ex adductis non adeft moraliscontinuatio , tum quia u verbis Angelici Do&toris. Unde fervi- l t obligatio abftinendi ab opere fervili ww lia non funt adeóque licita in Fefto , li- £uti &audiendi Miffam ) eft annexa diel f jl ff brosdefcribete, etiam lucri gratá, mo- fefto , & cum eoexípirat, confequenter dicum pingend o dclineare,velefformare & transgreffio inde orta exlpirat. d acu linteum , di f v]h cendi causá ; itinetari, illo. uf M contta&us facere , ad fcopum jaculati , .QUAERO XIII. Que.| funt. legiti- p l modeft (ine (trepitu & clamore circa mz caufz excufantes celebratione Fe- j [j ftorum u hhhh 3 2098 TRACTATUS X. Examen $ a! Korum feu ob quas laborare licet in il- fpere ptaparant farinam ad pinfendam ü lis ? fequenti die non fefto. — Cavendumta- D U CVI. v. Variz fünt , fed fetme om- men, ne Milfa negligatur , & ne tales nesteducuntur ad neceffitatem laboran- labores ftudio;& referventur in diem M di , five publicam five privatam , ad evi- feitum, quia hoc cederetin fraudemLe- T tandum notabile damnum , fivein pro- is. - i ; al lol grio fivein proximicorpore , autbonis , Tertio: Pauperes opetatii, qui ob hu juxta receptam "Theologorum maxi- neceffitatem corporalem non poffunt mar , pracepta Ecclefiz , utpote leges ceffare àlabore, fine quo familiam fu- gl TT hümanas , non obligate cum gtavi dam- Rentare nequeant ; modó defit fcanda- no , adeóque prafumi poffe , non effe lum, &audiant Sacrum. juat. Ecclefie intentionem obligandi cum Quartó: Qui feriando paferentur f ni ( tantotigore: quia jugum Domini fuave notabile damnum in fuis bonis. Sic " efit. Hinc Kuftici in die fefto propter probabile m Prim) excufantut à fetiatione Chi- &if pericalumtempeltatispoft divinum offi- rurgi pro ncceffatià apertione venz; cium colligunt foenum & fruges , faltem 3 qlliä cum licentia Parochi. Item extendun- apothecarii , piftorés , molitores, prz- fertim à ventis & affluxu aqua penden- tur linteamina lota,ne deftruantur. Pau- W i [ tes, fabri ferrarii ad ferrandos equos peres ancillz reficiunt fua veftimenta . itinerantium , laniones ptopter publi- düm aliis diebus id eis à dominis nbn:-. cam neceffitatem , inquantum labor ille permittitur. requirit , & non ultra: tenentutqueau- Quinto : Sattoteslaborantes proexe. dire Mitfam , fipoffint & occafionem quiis vel nuptiis celebrandis, qua nor. li habeant. Batbitonfores fi unam alte- poffünt differri. Mulieres, pueri, fa. ramve batbam radant, mortaliter non muli, artifices , quando à fuis maritis; peccant, fecus fi multas; nifiexcufetlo- parentibus, dominis , aliisveauthorita- ci confuetudo fcientibus & non contra te przditis ( quorum disgratia eis elle dicentibus Eccle(iz Prelatis (eulocorum graviter nociva ) fever& ad laborandun Epifcopis introducta, ac certis regulis urgentur $ fed Miffa non cft negligen da. Ls prudenter limitata, ut nimitum ille la- f bor non fiat cum (candalo , nec in pub- Sextó : Veundentes (Sacro-non ne. h r licisaut apertis officinis, nec fübofficio gle&o ) in diefeffo neceffatia vitz, v.f divino, fed quaficlam , &c, carnem, pullos, ova , butyrum, ftu- "t lp ïi.'lu Secundo: Qui vacant opetibus vitze &us, & fimilia adutbes portantes, v.g, neceffariis , ut qui ciboscoquunt, ligna Aie ruílici, ne aliis diebus füum l;borem ïwr findunt , aquam vel ligna pro culina pratermittant., VCl afportant , fed przcise quantum pto illo S I QUAERO XIV, Feftum ligatne ex- tra territorium & itinerantes ? "æl.m( dieopuseft, Quideficiente pane, vc Wl!gl æ- [! p e De Celebratione Feflorum, 99 Wt / CVII. s. 1. De itinetantibus & va- Aliud ef (i. exptefse fraudem infen de- ina gis habes fuprà Tra&. 6, Exam.$ , n. 84« ret, T d TT &feqq. - Nota tamen , nonoportere hoc con- . 2. Non peccat qui feclufo fcanda- fulere, nifi forfan pauperi operatio fe t byli ;. lo pridie Fefti laborandi causá & fua vcl familiam aliter fuftenare non. va- Parochía , in qua feftum eft, vadit ad lenti, quietiam fimili ex caufa , feclufo alium locum in quo non eft fe(tum. Ícandalo, in ipfo feto poffct exire. g ' Ratio : Preceptum. Ecclefiz. vetat Refp. 4. llle pauper operarius ipfo n li uidem laborate die fefto ubi eft feftum , FeRo egteífütus teneretut. priüs audire il Íed non vetat exire& Patochia , &labo- u Sacrum, fi commode poffet, fare extta. illam, Alia ratio videatur Ratio ; Pteceptum audiendi Sactum fent d Tta&t. 6,Exam. f.num, 84. pro 1. p 2 eft affirmativum obligans primá com- R.« moditate , quando probabiliter przvi- 2 ii &, 3. Talis exiens é Parochia non detur non fore aliam oppottunitatem ndi agit in fraudem feíti , íed utitur jure háctranfactá. ho fuo, quia non eft prohibitum . exire. Áit [ wwæwæææææææwæwæ»aææææawwae«s n U * EXAMEN VI. Yout qnm *"-'i*'i-Dïe Vitiis opbofitis Re!igio)zi , nümivum Superflitione €9 " 4 * g fpeciebus ejus ac Tentatione Der. 92. mw&' 'ufque ad 9. 97. inclufry?. yui Ramiffo, Eluöd de quibusdam vi- exceffum , non quia plusexhibet in cul- ncghgf-' tis Rdieioni oppofitis, nimirum tum divinum , quàm veta Religio, fed p uia exhibet cultam divinum vel cui Sacrilegió, Perjutio , Dlafphemia, ) &c, actum fit in. precedentibus , non debet, vcl eo modo, non de- uitZ:ï & de Sinonia a gcndpm Examine fe- bet. uentis Ratio S, D. ct: Quia omnis virtus j - QUAERO L. Quid moralisconfiftit in medio ( de quo vide Ó & quz fpeciesejus? b Veü Supcr&iþio u di&ta TraG. 4. Exam. 1. n. 10. .. CVIII. Refpondeo 1. ex $, Thom.q : Sed Religio eft Virtus moralis, ut " 92. a. 1. in c. dicente : Superftitio e& patetinhocTrad,n. g. Ergo. uód yisium Reli'gidxxi oppofitum fecundüm 3 N?t. ex S. Thor, ibidem ad 3. q ei- "m " TRACTATUS X. "Éxuhen , $05 —. m Religio non-potef habéte exceffum fe- je&ti, feu füperftitio ratione tei culte,cft, | du cundüm quantitatem abío m, poteft quá cuktüs divinus exhibetur illicui ex- - tl tameneum habere fecundüm quantita- hibendus noneft, nimirum creatute. Et lr tem proportionis, proutfcilicet in cultu hoc cft aliud füperttitionis genus, ait S. &l divino fit aliquid quod fieri non debet, D., quod in multas fpeciesdividitur, qua p Refp. a. Superftitioeft falfa Religio, funt Idololatria , divinatio, vana obíet- T vantia. vel vitiofus cultus veri vel fal(i Dei. Et Quz fpecies iterum fubdivi- " AL.O el duntur. Pro quo primó dividiturineam que eft fuperüti- Vitte tio cultüs indebiti; & eam quz cft fu- QU /ER O II. Qauid funt hz mox d VHf erítitio ratione rei culte , feu una fta- nomina: fpecies & quomodo fübdivi- r tione modi, altera fatione objedti , ut duntur 2 1 ls tX; explicat S. D. a. 2. Pria eff, quà ex- CIX, Refp. 1. Idololatria proptie ceditut tantüm in modo colendi verum di&a( quz eft maximum peccatum) e.— j qt Deum; utüquis tempore Legis gratie cultus quo colitur creatüra loco Dei, vellet colere Deum (ecundüm veteris m- D Hoc diveríimodeolim fiebat: Quidam Legisritum. — Quóetiam fpe&tat , exhi- enim per quaudam nefatiamartem ima- Ts | Ut bere falfas reliquias pro veris, fingere gines quasdam con(tcuebant, quz virtu- Ey mitac ila & cevelationes,&c. qua omnia te demonum quosdam certos effe&us . " hg ex füo genere mortalia fünt, eó quàd habebant, unde putabant in ipfis ima- Deotribuant falíüm & vanum caltum. 1 ii ginibus effz aliquid Divinitatis, & quód - AR Huc etiam «fpe&at cultus füperfluus per confíequens eis deberetur divinus E cultus. Alii vetó non exhibebant cul- : $ J g, Dei, ut (iquis nolit audire Miffam nifi tum Divinitatis ipfis imaginibus fed E Fxpliciti« pof ortum Solis, vel niü à facerdote , 3c d cui nomen Joannes, vel nifi fub ea lu- creatutis quacum erant imagines , exi- ceant tres candele, vel (acerdos utatut LT ftimabantenim quosdam homines Deos "um violaceá ea(ulá, autaddat hoc vel illud fuiffe, ut Jovem, Mercurium, &c. quos - Atnk contta Rubricas, in quibus tamen ple- per eorum imagines colebant, ut expli- rumque peccatur íolàm. venialiter (i cat S. Thom. q. 94. a. i. inc. Dixi, Wt Lon fimplicitas excufet. Item eó fpectat & proprie dicle ; quia in largofenfu omne mottalitet peccaret obítetrix , fi ad. faci- Vi peccatum mortale vocatur Idololatria, Vr U litandum partum;cum firmá fide infal- quia per illud adhzeretur creaturz. Ergo,- ;' fi/irc libiliter ita fututum, proferat illa verba : Videetiam fuprà Tract. 7. Exam.3. n« EKt verbunacaro fatbum ej1. Effecenim 3 8. usque ad n. 46. inclu(ive, de com- *ltdy N t ravisfuperfitio, . Si veró fieret (impli- municatione cum Infidelibus. citet & ex mera pictáte , (ine illa firma fi- h CX. Refp. 2. Divinatzo eft pradictio LT de infallibilis cfe&tás, nullum effet pec- terum natutaliter incognofcibilium, vel ]i catum,fed (olüm deyota invocatio Ver- PU pet expreffàm dzmonis ad aliqua mani- biincarnati. feftanda invocationem ; vel;per taci É Fufl[] tam, quá damones prater exprelfam UI ( Altera fpecies; xlimi:uql ex parte ob- omi- Q ! u D?Suþ.&witiane. $o1 d hominis intentionem fe ingerunt vanis niorum eft corporalis. Nam ex intetio:i Ial D inquifitionibus futurorum , ut mentes difpofitione corporis formaturt aliquis qa motus in phantafia , conveniens tali di- hominum implicent vanitate , utloqui- luï,iiï& tur $. D, q. 95. a.2- in c, & patebitex fpofitioni:ficut homini,in quo abundant ln dicendis. Nec excufat. quód quis fi- frigidi humorcs, occurruntin fomniis, n milibus utendo abrenuntiet pacto dia- quód fit velinaqua velin nive, Etpto- i bolico ; efet enim inutilis abrenuntia- pter hoc medici dicunt effe intenden. V dum fomniis ad cognofcendum intetio- tio,fietet enim folo ore , nonopete , fed du * opere firmaret pa&tum. tes difpofitiones. Cauía autem fom- TU niorum extetior fimiliter ctiam eft. du Species divinationis, in quibus d- mones exprefsé invocati futura pro- plex , fcilicet corporalis & . fpiritualis, ii nuntiant , funt (ex S. Thorna ibidem ut Corpotalisquidem , inquantum imagi- u)l fequitur : natio dormientis immutatur vel ab a£re JwW . CXI. Prefligium ex eo quód. oculi continenti, vel ex impreffione caleftis QM hominum petítinguntur , inquantum corpotis , ut fic dormienti aliquae phan- f tafiz appareant conformes czleítium di.. demones praftigiofis quibusdam appa- Vi titionibus fe afpe&ui & auditui homi- fpofitioni, Spiritualis autem caufa eft ii num ingerunt ad futura praenuntianda, quandoque quidem àDeo;qui mipifterio jitl Divinatio Somnierum , inquantum Angelorum aliqua hominibus revelat in T dzmones per fomnia homini futura fi- fomniis,. fecundàm illud Numer, 12. i nificant. Pro intelligentia audiatut Si quis fueritinter vos Propheta Domi- u explicatio Angelici Do&orisq. 95, a. 6. ni , invifioneapparebo ei, velper(om- "T j ä. 'g&' in c. dicentis: Confíiderandum qua fit nium loquarad illum. Quandoque veró ginthü' cauía fomniorum & an polfit effe caufa operationeDzmonum aliqua phantafize al futurorum eventuum , velea poffit cog- dormientibus apparent,ex quibus auane of nofcere, Sciendum eft ergo , quód fom- doque aliqua futura revelant his qui li U[CKE[ niorum caufa quandoque quidem eft in- cum eis habent pacta illicita, Sic ergo ( ^ teriüs, qu:ndoqïle autem exteriüs, In- dicendum , quód fi quis utatur fomniis felod terior autem fomniox:um caufa eft du- ad przcognofcenda futurá , fecundüm 19f plex: Una quidem animalis , inquan. quod fomnia procedunt ex revelatione l['.l(Z-E tum fcilicet ea occurrunthotinis phan- divina, vel ex caufa naturali intrinfeca , :; fb tafiz in dormiendo , circa quacjusco- five extrinfeca, quantüm poteft fe vir- 4 $itatio & affectio fuitimmorata in tus talis caufzz extendere , non erict illi- i vigis I^ lando. Et talis caufa fomniotum non -cita divinatio, Siautemhujusmodi dis i elt cauía fututorum eventuum : unde vinatio caufetur ex revelatione dzmo- hujusmodi fomnia per accidens (eha- num , cum quibus pa&a habentut ex- j5 dl'wm bent ad futuros eventus ; & fi quando- pteffa , quia ad hoc invocantur ; vel ta- j r[m' que (imul concurrant , . erit cafuale. cita , quia hujasimodi divinatio extendi- "n j y Qu tur ad quod fe non poteft extendere, erit W * 4 uanäoque veró caufa intrinfeca fom- divinas Iii ii "— - ii 9 s TRACTATUS X. Examen 6. $05 Hzc eundo vitz fatu five Mattrimontali, (ive divinatio illicita & fuper&itiofa. iela S.'Thom. Religiofo, depaupettate ,divitiis, pro- WJMC( CXII. Necromantia , quando da- fpetitate , fufpeudio,&c. qua eít divina- i tio illicita & fuperftitiofa , eiquedamo- moncs fe ingerunt per aliquorum tnor- t tuorum appatitionem vel locutionem. nis opetatio fe immifcet , ut docetS, D. iil Uoi Nam zecrogs grece mortuum , 745t74 q.95.a. $. in c. la veró divinatio nuncupatuf , quia qui- Rationem dat dicens; Subtrahuntut -Aj'dæfcrj g busdam præcantationibus,adhibito fan- caufalitati cleftium corporum a&usli- IN beti atbitrii, quod eft facultas volunta- guine, videntur re(ufcitati mortui divi- Mi nate , & adinterrogata refpondete, Quz tis& rationis; intelle&usenim five ratio um tamen eft meta deceptio diaboli , nam non eft corpus nec a&us organi corpo- lt mortuos fufcitare folius Dci eft, tei , & per confcquens nec voluntas; It - Divinatio per Pytbones , quando ni- quz eft in ratione, nullum autem cor- pus poreft imprimere in rem incorpo- "tv mirum fatura prenuntiant per homipes RE vivos, ficut in atreptitiis patet. Di&i ream : unde impoffibile eft quód corpo- ,fïür(cid funt Pythonesà Pythone Apolline , qui ta czleftia directe imprimant in intelle- dicebatut eífe au&tor divinandi, &utm & voluntatem. Unde corpora ez- L! " Ü . Not. quód quandoque futura pre- leftia non poffunt effe per fe caufa ope- pnuntiant per aliquas figuras vel figna tationum liberi arbitrii ; poffunt tamen QWM 1 gitt v quz in tebus inanimatisappatent. Unde ad hoc difpofitivé inclinate, inquantum DN funt hz fpecies: imprimunt in corpus humanum, & pet - Geomantia , fi hec fïgna—apparcant in confequens in viresfenfitivas , qua fuünt Al aliquo corporeterreftri, puta,in ligno; á&tus corporalium organorum , quains n ümtc ferto , vel lapide polito. clinant ad humanos actus, quia tamen lir] T0 Hydromantia , fiinaqua. éroman- vires fenfitive obediunt tauoni , nulla Ls tía,liinaéte. Pyromantia , fi in igne, neceílitas per hoc libero arbitrio impo- titsf 10 Harufpicium , fin vifceribus animali- nitut, fed contra inclinationem cale« um immolatorum in atis demonum. Wiïmu' ftium. corporum homo poteft per ratio» hmbjä Divinatio,que fitabsque exprefsá d- nem opetari. Hzc S.D, Unde eft illud . Al [ l monum invocatione, eft; quando utitur tritum: Zffra inclinant fed uon nece[f- 'WWJM aliquibus mediisad cegnitionem rerum, tAnt. Et illud : Sapiens dominalitur ^ ad quam nullam habent virtatem,& di- aflris , id eft , non fequetur carnalem in« & viditur inhasfpecies, utfant: clinationem aftrorum influxui fubje- ftq "t CXIIL . 2Affromantia fen Aftrologia &am. Sicut etiam diabolus per conti« Lfmmd judiciatia Planetariorum íeu Geneth- nuam obje&i propofitionem poteft mo- diacorum , qui ex motu, fitu , afpe&tu —ng. n vere phantaíiam ac fenfusexternos,cone *lïum aftrotum judicant & predicunt futura citare potentias corporales, & lic ex b are- ine Vg contingentia , etiam libera feu a&io: confequenti ac indirecte inclin "n c &a;u Rs ex Iibemyg!unfatc pendentes dein- telle&um & voluntatem pro ho Vj "FJ d depälïl; - De Superflitiane. $o di,fut; dependenter à fenfibus opetantem , fed gire patibulum , honefto autem & vit- tuofo magnos honotes, p quantumcunque velit , cogete non po- (irü tel, Sic & aftra qualitates corporeas Admittit tamen $, D. cit. a, $. quód i eaqua ex neccílitate eveniunt, v. g. Ecli- imprimunot catni, perquas voluntas in- . clinatut ( falvà libettate) ad a&um : v.g. pfes Afttologi certó przdicere poffunt, & probabiliter ficcitates , pluvias , mor- homo corpore frigefa&tus libere eligit li li calefieri apud fotnacem. bos, &c. que tamen ex aliquo impedi- D Not. , quód Sixtus V, exprefsé in mento non fempet ita eveniunt, uti pra- niu dicuntur. Et hxc vocatur A&rologia- Bulla prohibuerit omnia judicia ex con- naturalis & licita. lr ftellatione natalitiá, afhrmantia aliquid Chiromantia & Phyfiognomia natura- Ts de fututis contingentibus ; fucceffibus , Vl)l j fortuitisque. cafibus aut a&ionibus ex lis fecundàm fe etiam non eft prohibita u per quam ex membrorum infpe&tione & humana voluntáte pendentibus , etíi id n W affirment etiam formidolosé, feu prote- lineamentis corporum, v. g. manüs(quia Chir gt£cé , dicitur manus ,aitS. D.a. 3, hf ftentur fe id non affirmare certó , v. g. j inc.) decomplexione, temperamento , fotefortunatum, effaeminatum,rapacem, i &c, ingenio, paffione ac ptopenfione homi- T nis quoad motbos & motes poteft fieri Oppono : Innumeri (unt cafus liberi w LL aliqua conje&uta, quatamen circamo« qui ita evenetunt , uti A&cologi eos res valdeeft fallibilis. Càm enim Scri- Wm þi*.ä:'dixctunt. Ergo. M ptuta Gen. 4. dicat, Subrus te erít appe- Ad hoc g.. , retorquendo : Innume- titustuus C$ tu dominaberis illius, homi- g MW ti funt cafüs qui alitet evenerunt , ac niseducatio, converfatio , regimen ra- Aftrologi eos predixerunt , ut videre eft tionis, contra hanc inclinationem mul- WW' "d in Hiftoriis. 2. tedixerunt veta ali- ta folent mutare; non eft, inquam, pro- tj !f F 'qui ex fuggeftione damonis, quiillafu- hibita, dummodo non przdicantur aut m tuta fcivit, vel firmam de eis conje&u- exinde credantur eventus fortunati vel tam habuit. ! t 3. Cafü id fa&um eft : infortunati , utpote qui pendent ex fola Quis enim tota. die iaculatus , non al« Dci providentia. Fateor tamen, quód u n sguando collimet ? ait Cicero l. 2. de di- fzpe peccent mortaliter , qui dum Cin- vin. |4. Quia ufi funt verbis ambigui gatos vel fimiles confulunt , Phyfiogno- "d at fénsüis quz cuicunque fenfui potuerant miz majorem , quàm par eft , fidem adhi- accommodati, $, Contigitideo, quia " bent. Itemexconditione perfonz, v.g. P novetunt inclinationes hominum illo- Sacetdotis , poteft intercutrere pecca- J i tum , v. g. incultorum , paffionatorum, ^ tum fcandali.- Cateroquin , fi fiat ex qui plerumque (equuntur füas paffiones, meta curiofitate & tidendi grafia , fine p animo credendi , eft veniale. p utait $. Thom. ad 2. Sicfacileeft (quam- ") vis dubium maneat ante eventum.) ju- '"CXIV. zdugurium , dehocS. D. q, v 4 [w yeni rapi(nis & honxlicidii; dedito prafa- 95.a. 3. in c. ait : Si per rnotus vel voces r liiii à avium,, ] —— 7TRACTATUS-X, Examen &. $04 avium , feu quorumcunque animalium, pionibus. Et eadem ratio videtut cHä i^ five pcr fternutationes hominum , vel axi deomnibusaliis hu jusmodi, przterquam meimbrorum faltus , fututa: pradican- de Ominibus : quia verba hu fuana, qua nl tür , hoc pertinet generaliter ad augu- accipiuntur pro Omine , MI]J non fubdun- rium , quod dicitur à g4fritu avium, fi- tut difpofitioni £ellaram ; difponuntur LT cutaufpicium ab infpetione avium. tamen fecundüm divinam providenti- P Omen e& , i hujusmodi confideratio am;,, & quandoque fecundàm Damo- M j fiat citca verba hominum absque inten- num operationem, Sic ergo dicendum, ii tionedidia, quz quis retor quetad Futu-. quód omnis hujusmodi divinatio, fiex- t rum quod vult prenofcete, tendatur ultra illud ad quod poteft per« 1hqui De Aügurio & OmineS. Thom, 25 tingere fecundüm ordinem naturz , vel Tohti a. 7. in c- itafcribit: /ibi/ probiber , alz- divinz providentiz, eft (1 illicita. perítitiofa & L quas eorum, (fcilicet brutorum?) opera- HzcS, Thom. : ts ziones effe futurorum figna , iaquantum CXV, Sortilegium , À legendo fortes T2 conformantur. difpoftionibus : corporum dicum, fiveSots ,eft, dumabhomine Juligg caleflium , & aris continentis; ex quibus aliquidfit , ute jus eventu confiderato LT proveniunt aliqui futuri eventus. In innotefcat aliquid occultum. — $ors eft k hoctamen duo confiderati oportet, - Pri- triplex , ut patetex S, Thom. q.95.a. 8 mum quidem , ut operationes hujus- T Primó , Diviforia, quáper fortem qua- ! din d modi non extendantur nifi ad' przco- ritur, quid cuique de bonis, honore, prz- gnofcenda futura , quz caufantur per r tmio, vel peá tribuendum fit. 2. Con- 23 s motus czleftium corporum , ut füprà di&um eft. Secundó, ut non exten- fultoria , quà inquiritur quid agere o- i, portcat, 3. Divinatoría, quáquaritut * g dantur nifi ad ea , quz aliqualiter pof- quid fit futuram ; qux implicite vel ex- | Wmmfug funt ad. hujusmodi animalia pertinere. plicité innititur focietati demonum.- Coníequuntur enim per czleftia corpora r Quando in forte diviforia vel conful- . Pt cognitionem quandam naturalem & in- ftin&umad ea, qu& eorum vitz funt ne- toria eventus expeótatur à Deo , juxta Ws illud Proverb. 16. . Sorzes sittuntur h DA ceflaria ; ficut (unt immutationes, qua fiunt per pluvi femum fed à Domino temperanttr , fecun- sïtcmm:l as & ventos , & alia hujus- dàm fe non eftmalum, Potcft camenin modi. Alio modo, inftin&tus hujus- jt(]) lil hoc quadrupliciter peccati, ut explicat J lefed modi caufantür ex caufa fpitituali, fcili- eet vel ex Deo , ut patet in columba fu- D. Primo, fi absque ullá neceffita- W li te ad fortes recurratur , hoc enim vide- per Chri&um defcendente , & in cotvo tut pertinere ad tentationem Dei. 2. Si- Q 1*d J qui pavit Heliam , & in cete qui abfor- quis etiam in neceffitate fortibus utatut buit & ejecit Jonam. Veletiam ex Dz- n absque reverentiá Dei, Unde füpet [ lnl monibus , qui utuntur hujusmodi ope- Actus Apoftolorum Beda dicit : Sed , It QUE rationibus brutorum animalium ad im- tmaga; qui neceffitate compulfi Deum putent H ill l glicandos animos hominum vanis opi- fo;tibus exempló Apoftolorumcffe con- ulen- . 8o$ De SuperfHitione. tum tamen expectatut aliquis miracu- Wl fülendum, videant, hoc ipfos Apoftolos nonnifi collecto Frattum coetu , & preci- lofüs effe&us à Deo , excedit omnem d il t - bus ad Deum fufis egiffe, — 2, Si divina fortium rationem. Unde hujusmodi ju- dicium illicitum tedditut , tum quia or- s oracula ad terrena negotia convettan- "tut.. 4« Siin Ele&ionibus Ecclefiafticis, dinatur ad judicanda occulta, qui divino ifpop;x& f qua cx Spiritü s S, infpiratione fieri de- judicio ref£tvantur ; tum etiam , quia Unde, hujusmodi judicium non eft authoritate nJn bent, aliqui fortibus utantur. lpl íicut Beda dicit, (ubifüprà) Matthias diviná fancitam, nec SS, Patrum docu- ij ante Pentecoften otdinatus forte quari- mento. Quodulteriusibi probatex Dee À cteto Stephani Papz. pde tut, quia fcilicet nondum erat plenitu- do Spiritüs $, in Ecclefia effufa, — Secus UJZERO III. Quid ceníesde vana ha, obfervantia? " j nmf &l D l e(tin temporalibus dignitatibus, inqui. CVI. x Vanaobfetvantia eft, quá busfortes non prohibentur , ut fiplures " zque idonei fint competentes , non ta- aliqua fiunt ad obtinendum id , ad quod necànaturá , nec à Deo funt otdinata, ï Jel men licet , fi intet €os fit aliquis indi- Dividitur in quatuor fpecies fuo otdine i gnus, ne bonum commune periclite- d tur. explicandas, Quatum prima eft. Ars motoria , qua ad acquitendam j,i Rl Si neceffitasimmineat, ait $, Thom. , licitam eft cum debita reverentia divi- Ícientiam vel fibi infundendam , utitur e num judicium implorare. Unde $. Aug. mediis, nec à natura, nec à Deo ad id y dicit : Si inter Dei mini(ttos fit difce- inftitaris, nimitum infpeQione quarun- li n ptatio , quicorum perfecutionis tempo- dam figuratum , prolatione incognito- jl dl at re maneant, nefuga fiat ovium, & qui rum verborum , cum adjundione cer- u tarum precum , & jejuniorum certis die- j .eotum fugiant, ne morteomuium defe- Ubi eft " ratur Ecclefía ; i hzcc difceptatio aliter bus & ritibus explendorum. I^ non potuerit tetmninari, qui maneant , & pa&um ex - vel implicitum cum Demo- T ne , adeóque ars hzc cft mortaliter fu- DCOJ44 ui fugiant , fortelegendifünt. Idem fubdit de re adjudicanda uni ex duobus perftitiofa juxta S. 'Thom., q. 96. a. t. v altercantibus , (i dari non poffit utrique. Media, qua natura inftituit pro fcientia- pl rum acquifitione , funt, Labor, induftria; yte Eádem tatione fzpe dividuntur portio- if nes hareditariz , terminantur. contro- difciplina, adinventio, &c, ver(iz & lites judiciales, Ratio S, D. eft ; Cüm per attem no- yu In eodem atticulo ad. 3. S, D. docet , toriam acquifitio fcientiz non intenda- x quód judicium ferri candentis vel aqua tur per modam homini connaturalem ; g fetventis , quod olim adhibebstur ad feu per dicta media naturalia , fequitur , j P quód ifte effe&us expe&tetur velà Deo, f( xprobandam innocentiam , ordinatut UW , quidem ad alicujus occuld inqui(itio- velà demone : nonà Deo, licétenimis i ícientias infundere poffit , uti infudit nem pet aliquid quod ab homine fit , & n Salomoni , & promiflum eft Difcipulis d in hoc convenit cum fortibfxs : in quan: Luc. 15, liiii 3 806 TRAC'I'ATUS X. Examen 6. Luc. 2I. hoc tamen donüm non datur " folàm adhibeantur ut nga; pettinent- [ quibuscunque aut cum certis obfervatio- que ad pacta cum dzmonibus inita, & nibus , fed ad atbitrium Spiritüs S. divi- IT ficeft fupertkitiofum , & hoceft quando dentis fingulis prout vult: non etiam à adjunguntut vel Characteres aliqui , vel lTT tl damone, tum quia folius Dei e& fcien- aliqua nomina, vel aliz quzcunque va- tiasinfundere; tumetiam, quíainfufio PTiT riz ob/ervationes aut lipatutz , de qui- Ícientiatum fit per. illuminationem in- bus conftat, q | EUïii,( non habent, uod naturaliter e&icaciam ? & ii tellectüs, qua ad demoncs non pertinet, ut docet $ s Thom.rl. P- q- 109. a, 3, Exemplum eft in illa faperftirione, Jlttg Ergo. quá gladius, infli&o per eum vulnere jutui Oppono: Expetientiá compertum eft, adhuc fanguinolentus , medicamine,ní - f quód dzmon in momento fcientias in- mirum palvere, utvocant , fympathico , 'Elu!miz fuderit. inungitur, ut lefüs fubitó curetur, Qui E Y y;. Hoccontigiffe, vel quia demon ex- effc&us, fi fequatur, non poteft imputa- d trinfece ttadidit fundamentàá fcientiz , inig ti Dco, quia ad hoc nullum datur fun- quze focietas eft peccatum mortale ; vel dam.éntum, Ergoprovenità malo (pi- i quia celerrime fuggeflit, quz pro ratione ritulzíum íanante, quia illud medica- ï'»li![g() negotii erant opportuna: co feré modo, &t Í mentutn non pcteít agerein diftans,ptz- quo Anabaptifte fumpto deteftabili belo fertim extra activitatis fuz (pharam,aut. T A. fuz Conz , afferunt Scripturas, legunt, interjecto patiete, &c. & difputant , càmtamen ante fuam hz- CXVIIL, Obfervatioeventuum , ni« Q Per eorum refin nihil tale fciverint, mirum fortunz , vel infortunii, de qua t enim ora loquitur diabolus , ficut folet A EM S. Thom.a. 3.q. cit.in Sed Contta citat * loqui per obfeffos , imo interdum per S. Àug. dicentem D Ad pa&ta cum dz- - Em beítias, ^ Cujusfignum eft , quód fiqui monibus inita pertinent millia inanium L illorum fiant Catholici , fpiritu malo obfervationum ; puta , fi membrum ali- f recedente , maneant ignari , ut etant quod falierit , fi jun&im ambulantibus Vi antea. amicis , lapis, autcanis, aut puer in- lllfhä,m CXVII, Oþþr&utia Sanitatum; quà tervenit : limen calcare, càm ante do- lt aliquid inane & inutile adhibetur ad mcn li mum fuam a'liquis tranfit : tediread le- obtinendam fanitatem. Ethzc eft mor- &um, fiquis, cümfe calceat , fternuta- *ubil ale , nifi forte fimplices excufentur à vetit ; rediredomum , fi procedens of- 5 Chryb mortalipropterignorantiam, — Explicat fendetit : (i veftis à foricibus rodituf , 1 l[lf;'.gn hoc S, D. q. 96.a. 2. inc. & ad r. In plüs timere fuperftitiones mali futuri ; lt his quz ad aliquos cffe&us particulares quám prafens damnum dolere, Hac hnj h, inducendos fiunt , confiderandum eft , ille. "g W utrüm naturaliter videantur poffe tales Explicathoc ult&iüs S. Do&. incetp. "Dttie cffectus caufate, fic enim non etit illi- dicens : Homines hujusmodi obferva- N D citum : fi non poffint , fequitur quod au- K tioncs attendunt nop ut quasdam c 2$5 T p De Supujäitiane; 807 fas, fed ut figna quedam futurorum ri iDeo , qui nen eft te&tis falfitatis. I Deinde cavendum eft fecundó , ne cum lal& eveatuum. vel bonorum vel malorum. Non obfervantur autem ficut íigna à vcrþis (actis co ntineantur aliqua vanaz u;ndo Dco ttadita ,. cüm non (int introducta puta , aliqui chat actetes infcripti pratee i Aut fi fpes habeaturin u ex authoritate divina , fed magis ex vani- fignum ctucis. u tate humana , cooperante, demonum modo fcribendi aut ligandi , autin qua- l ii malitià, qui nítuntur animos hominum cunquehujusmodi vanitate,que addivi- hojustmodi vanitatibus implicare. Et nam reverentiam non pertineat ; quia ideo manifeftum eft , omneshujustmodi hoc judicaretur fupeifttiofum : aliàs L autem eft licitum. Unde in Decretis qiet ob(etvationes. faper(titiofas effc & illici- ta, Et videntut clfe quedamteliquie dicitur 26. q.$. cap. . Non licet Chri- MU i ftianis, &c. Nec in colle&ionibus her« ylit idololatrie (ecundüm quam obferva- bantur augutia ; & quidam dies faufti barum quz medicinales funt , aliquas AU obfetvationes , aut incantationes liceat yelinfaufti,quod quodammodo pertinet mpdü* attendere , nifi tantüm cum Symbolo jl addivinationem que fit. per aftca, fe- cundüm quz diveríficantur dies, — Vi- divino aut Dotninica oratione, ut tan« tüm Creator & Deus omnium adoretue j detur ergo quód hujusmodi obíervatio- nes Gnt. fine ra.ione & arte; undefunt & honoretut. HazcS. D hom. " magis vanzg & fuperftitiofz, — Hzc S. In R. adr. dicit $. Thom. Proferre m 'Thomas. * divina-verba aut invocare divinunmno- CXIX. Iecantationes vel (gura collo men,fi refpectus habeatur folüm ad Dei hi W' T "1 hppenþ&. De his $. D. q. cit, a. 4. in c. teyerentiam , à qua expe&tatur effe&tus , J ait : In omnibus incantationibus vel licitum erit. Si veró habeatur refpectus ynd fcriptutis fufpenfis duo cavenda viden. ad aliquid aliud vant obfervatum , illici- ii tuf. Primó quidem , quid fit , quod turm erit. ii profertur vel fcribitur: quia íi eft ali- In R, ad 3.ait , quód eadem fit tatio il quid ad invocationes dzmonum petti- de portatione Reliquiarum, quia, fi por- juii nens , manifefte eft fupeiftitiofum & il- tentur ex fiducia Dei & San&orum quo- w .ü' licitum. T L Similiter etiam. videtur eífe tum fant reliquiz , non etit illicitum. yan i cavendum , fi contineat ignota nomina, Si autem circa hoc attenderetur aliquid [l 4 í ji ne fub illis aliquid illicizum lateat. Un- aliud vanum , puta , quód vasellet trian- ld de Chryíoft, dicit (uper Ma:th. quód gulare, aut aliquid aliud hujusmodi , d Pharifrorum magnificantium fimbtias quod non pettineretad reverentiamDei ü[odw fuas exempló , nunc multi aliqua nomi- & San&orum , elfet. fapcrftitiofum & na hebraica angelorum confingunt , & illicitam Hacibi, ftitio hzc , Hl fcribunt, & alligant,quz nonintelligen- Huc fpectat grandis fuper tibus metuenda videntur. E(t etiam ca- em inimi- fiquis Sacerdos haberet vivent , m defun- j vendum, ne aliquid falíitatis contineat : cum , & cantaret proeo Mif j tro, €o X f quia fic ejus effectus nó poffttexfpecta- &orum , pefito in Ecclefia fere ) ;amüm 1] $08 TRACTATUS X. Examen G. tanüm fine, ut citihs ille motiatur, T quasdam beftias equitare , plurima fpatía - Quod eflet peccatum mortale , & talis pertranfite , ali ugf;ciïa, Sacerdoseffet deponendus, & cumom- formari ? quas creaturas àfe uans- Yi tttod nibus qui eum ad id incitárunt, petpe- Ad quod Dico , quód illis interdum lm tuo exilio relegandus. à demone irrogentur talia phantafmata CXX. JMagia huc reduci poteft , feu imaginationes, quibus decipiuntur , lg il quam aliqui à vana obfervantia diftin- putantes,fe ludis intereffe,cüm non fint; vl in guuht, eftquears immitandi corpora , interdum veró ctiam realiter feu corpo- aliaque mira perpetrandi ope damonis, taliter transportari, quod non excedit X d Hac atsfi gt v.g. verbo referare januas. virtutem angelicam , quia corpora obe- tendatad nocendum aiteti , vocatut ma- diunt Angelis quoad motum localem, Ua totrba leficium. — Et hoc eft duplex : Unum Sicenim bonus Avgelus Prophetam Ha- dicitur veneficium , quo nimitum homi- bacuc , correptum per capillos, tranftu- ni aut ejus animalibusinfertut corpora- lit. Ec idem pcffünt Angeli maliin qui- 2& r ]e nocumentum, Alterum appellatur bus naturalia manfetunt integra. Et amatorium feu philtrum,quod , d&mone habet quilibet Angelus deserminatam, phanlafiam hominis commovente exci- fibi notam fpharam , intra quam corpus tat amorem carnalem vel odium. etiari celerrimé poteft movere , etiam CXXL OQmwari bic potef? 1. Anliceat fine fatigatione hominis transportati, maleficium maleficio tollere. Dequo fic ut is quafi quiefcatin hac transpottá- vide Tract. 7. Exam.7. n. 14f. ad f. tione, Dum autem Sagz interdum funt- Caívm. 2. Quid dicendum de illis mi- fatigate & debilitatz ; id provenitvelex litibus& fimilis farinz viris,qui ut fe in- nimia operatione phantafïæ » vel quia vulnerabiles faciant feu periculis exi- fubinde etiamà demone fuftigantur;aut [ mant , vel atma certo ritu incantant,vel etiam ex nimio faltu inloco conventüs, NU amuleta, camifias , interulas , variis lite- Vel tandem fi corporaliter transporien- i : t ris, lituris & nominibusetiam fan&iffi- tur, mis natatas portant, CXXIII. i Quidjudicas de tentationgr Ad quod patetex di&is,effe mortalem Dei, fba]m?w tmlqhe I fuperftitionem , & resillas non effe cau- Refp. 1. ex $. D. .97.a. 1, & 2, ' SP/r/:um j Tentatio Dei cft peccatum contra vit- fasphyficas talis effe&üs , fed figna qui- 'LMDA 4l bus f& damon ingerit ex tacito pa&o ; tutem Religionis , quo quis contta re- ! Ts qui etiam i&tum gladii vel Íclopetiaver- verentiam Deo debitam- absque jufta lt LT tere poteft , vel totaliter, ne fcopum caufa nititur explorare perfectiones feu ll lm p tangant ; vel ejus impetum feu vim attributa Dei , v.g. an fit omnipotens , l, frangendo, ne noceant. fapiens,juftus,mifericors&c.,velapgredi rfp. DN : CXXII. 3. Quid fentiendum de fa- aliquod 'opus absque mediis 3 divina - gis, dicentibus vel credentibus fecum Providentia ad illud Q,qu d á »ïcHi.ciendu.m' ordi— ; i €opiofa fociarum phalange no&te fuper nátis, X ^ "i : [ ( [ LP * De Supe;fitiane. 906 .X 2. Tentatio Dei etduplex: Una Chrititotam Quadragefimam tranfigere mfyf&j ha expteífa , ut fiquiscum formali intentio- finecibo. Hoc enim interpretative eft ne faciat actionem, divinum attributum petere miracula fine neceffitate, Ils expetiendi , v,g. fiad imitationem noftri Refp. 3. Tentatio Dei tegulariter lo- S. Raymundi de Pennafort ftrato fuper quendo eft mortale peccatum, Quia eft T » flumen pallio ptzfumat illud trajicere , manifeftus Dei contemptus, jiut fperans Deumad id opemlaturum, Al- Dixi, regularzter ; Quia patvitas ma- nl tera eft interpretativa , ut fiquis fincex- tetiz & indeliberatio inierdum À motta- preffa tali intentione aliquid faceret; li excufat. Similiter nullum peccatum T a fupate paturá ordinatum ad fumendum eft, fiquis talia arduaattentet ex fpeciali rporacu*a expetimentum de Deo ; v. g. cx indi- infpiratione Dei , uti fecerunt plures d Ícreto zelo attentat quis ad imitationem Sandi;tunc enim non €ft tentatio Dei. 4 d iel gawæææwææ&wæwæwææw»aææææzæ.æza p N f i EXAMENTVIL n W. De Simonia. —Quefl, Yoo. per G. art. d "d UJE RO I. Quid, quotuplex, Explicatur definitio. Dicitut t, u & quantum peccatum eft Si- Voluntas , id eft, actusfeu vitium vo« a ïd 9 fhonia ? quz ejus materia? luntatis; nam juttitia &tomnesejuspat- &jganl*i;'f uodnam pretium in ea? tesíeu fpecies , adcóque & vitia oppofita fU CXXIV. y. 1. Simonia nomen ha- fant in voluntate utin fubje&o. Eadem "mPON betáSimonemago , qui A&t.8, Apofto- particula iodicat , Simoniam poffe con- lis obtulit pecuniam ad emendam fpiri- fitere in folo a&u interno voluntatis, « uU. ! tualem potefiatem , ut fcilicet , quibus- Unde ftuftrà à. Canoniftis additur ly cunque manus imponetet , reciperent epere con[ummato. — Dicitut a, fludiofa ,. TU Spiritum S., fed Pettus ( ut explicat S. ad defignandam ele&ionem, feudelibe- Thom. a. r, inc; ) in ipfa fui radice tationem vel formalem vel virtualem, nos j Simonis pravitatem condemnans, dixit : & ad excludendam Simoniam materia- l dl Pecunia tna tecum fit in perditionem , AU. l quoniam donum Dei e. lem quz procedit ex inculpibili igno- 4 i xiffimáfli pecunia rantia, Hanc particulam ,/fudiofa, ali- fideri. / ; [ W*w ' . Refp, 2,Simonia dcünitur ÀS. Thom. qui impugnant , dicendo, ex ea fequi, Simoniam eíle peccatum in Spiritum S, 'Wuïtlhg;ï ibidem, quód fit findiofa voluntas emen- " fed mal&, Quianon omnis , qui peccat j )n" di vel vendendi aliquid Jpirituale vel ex electione , peccat peccato in Spiritum fprrituali amnexum ptotempotali, $, d H 816 TRACTATUS X. Examtn v. S. (ed folàm qui peccatum cligit per. i. & 3. Simonia varié dividitur , nimi- contemptum corum.per quz homines rum in mentalem ,. conventionalem, át u folent rettahi à peccando. Dequo vide realem , confidentialem , prohibitam ju- pal, Tract. . Exam, $. n. 109. — Dicitur 3. re nature , prohibitam jure pofito Eccle- t emendi vel vendendi im lata fignificatio- fiaftico. i ne, fic ut comprehendatur omnis con- AMentalis e duplex : Una puté talis; tra&dus utrinque obligatorius feu one- confiftens in nudo propofito íeu volun- um zofüs feu non gratuitus , v.g. locatio ; tate pro temporali emendi vel vendendi tv »ermutatio & fimiles, intet quos con- fpitituale, v. g. Canonicatum, fed.fine N iractus quia emptio & venditio primum a&u extetno , feu executione : alteranon uodammodo habent locum , ideo fo- iÉ puré mentalis , in qua , lic&t ex natura : lüm illius fit mentio. Dicitur 4. 4A- actionis vel circumftantiarum voluntos i quid [pirituale , per quod intelligitur fpitituale emendi aut vendendi non de- j ih?imqu claretur, ptoceditur tamen ad opus ex« aliquid füpernaturale feu pertinens ad nf falutem fapernaturalem , à Deo proveni- ternum , nimirum fpirituale pro tempo- ens, vel ordinatum ad Deum ut Autho- tali vel econtra mente. & intentione fi« Watin e rem gratiz. . Hoc fpirituale eft triplex ? moniacá fecipiendo v.g, pecuniam pro DT Primum quod eft fpirituale in fe & ef- ipfa Miffa , non pro fuüftentatione Mini- Wt fentia fua; v. g. Gratia, & Jurisdictio Ec- firi , nullo dato fig At - no h.gjus intentio« €lefiaftica, Secundum eft tale ratione nis, "tf P efíctüs fpiritualis à fe caufati, ut Sacra« Conventionalis ef* , quà exprefse vel snentaNov.Leg, Tertium tatione cau- tacité initur contra&us fuper re fpiri- vl G Íz , quianimirum producitut à caufa fu- tuali emendá vel vendendi , íed contta- pernatutali fpirituali , v. g. fanitas col- &us nondum eftexecutioni mandatus, lil d [ t(a i lata per gratiam miraculorum formali- Realis completa & fimpliciter talis Flaal l ter ut fic confiderata , aliique effe&us €& , quaexprefse vel tacité, ut vetbo, gratiz gratisdatz, ut Prophetiz vel Lo- nutu , velalio figno , pactum ef de re m i, corum aut rerum confectationes , bene- fpitituali pro temporali, ficut pa&um ab diciones,&c. — Dicitur g. fpirituali an- utraque parte fit executioni mandatum, ld gexum , idef, uod in fe non eft fpiri- velintotum , utfitotum pretium fit fo- TUtyy fum p tuale, fed fpirituali annexum ab eoque lutum ; vel in partem ejus. $i vetó dependens , v.g. labor in minifterio traditio rei fpiritualis quidem fit fadta Vi Sacramentorum , jus Patronatüs , Sepul- po& pa&um , fed temporale non rece- h] turz , Calix confecratus , Prebendz, Ca- d nonicatus, Beneficia , &c. " ptum etiam pro parte , vocïztura'rquibus- , datn femi-realis. Additum cf definitioni ly pro tempo- Confidentialis À Pio YV, in Bulla, Ks- ' "i 1)50 U H r4li, idef , pto pecunia, intelligendo manum Pentifcem. Ecà Pio V. in Bulla. xdm At b per pecuniam quidquid pecunià eftimari iptolerabilis , damnatacft, quá Benefi- "ts gout. De quo pofea in R. f. cium Ecclefiaficum , fimplex aut cura- A tum, Qil Y W ll - De 8imonia; N $r ! ,nïüä:f yuhy cufa, tegulare vel feculare , alicui pro- niz, quz iniis faltem et imperfedta » h2.1 curatur, eligendo, prafentando, confir- bens fimilitudinem cum perfecta. " 1 Jl mando, inítituéndo , refignando , cum R efp. 3. Simonia ex genere fuo ita ei& certa confidentia, id eft expreflo vel taci- peccatum mortale , ut nunquam proptet £o pacto, utis, cui procuratur , poftali- parvitatem materiz fit veniale. Y Ratto: Tum quia nulla tesin tam T quod tempus procutanti vel al*eri refi- i net, vel ex eo praítet pcn[i'oncm aut parvo gradu potett effc fpiritualis , quin tu&us. , ü fit magna Dei injaria , eam velle pretio Simonia Iure natura vel Ecclefia p ro- aítimare, Tumetiam, quía quó minus at bibita declaratur. pretiuns pro re fpitituali datur, tantà Qu Prima ( dequa po- ftea pluta) eftprohibita quia mala, al- magis videtur vilipendi. ^Nifi fort ob jb reitemporalis pro fpirituali datz exili- Ünti| tera malà quia prohibita; Ecclefia enim fuá Lege poteít facere , utid, quod fe- tatem judicari poffit,tam non effe datam p cundüm fe & quoad partem tempotalem ut pretiumi: (c,d;t;q'nc*"ncc Simonia nec *s n nonerat invendibile , fiat cale ob conne- peccatum etit. nj MNot. I xionem . cum re fpirituali, & teveren- . intet 65. Propofitiones ab " kiam ejus. Hec S$imonia committitut Innoc.XI . damnatas effe hanc num. $. 1 in permutatione Beneficiorum fa&tà fine Dare temporale pro fpirituali non e& ii Simonia, quando temporale non datur Superioris authoritate, ubi non datur fpirituale pto temporali , fed fpirituale tanquam pretium , fed duntaxat tan- :9&*& quam motivum conferendi, vel efficien- pro fpirituali, quodex fe non eft malum, T cüm poffit fieci cum Superioris licentia; di fpirituale,vel etiam quando tempora« fed eít malum quia prohibitum ab Ec- leficfolüm gratuita compenfatio pro fpi- i clefia inhibente tales petmutationes & ritualiaut econtta, . Et hanc niim. 46* ii d pada, quia videntur fieti vel eft peri- Et id quoque locum habet, etiamfi tem- [ S((Füx culum ne fiant intuitu commodi tem- potale fit principale motivum dandi fpi- m tk W poralis. rituale, imó etiam fi (it finis ipfius rei fpi- t P'A Talis patiter Simonia eft, fi beneficio- ritualis, fic ut illud pluris eftimetur, (v N xum prafentationes aut collationes fiant quàm res fpiritualis, YR cum pacto vel conditione , alioquin LT Not. z. Simoniam nunquam com- u fort licitá, fed defa&o prohibità ab mitti, nifi ad(it pa&um.- Unde qui fine n Ecclefia. . Item fi vendantutaliqua quz ullo pa&o vel obligatione po acceptum u fevera nihil fpirituale continent , nec bencficium , aliamve rem fpiritualem, ii ptopris ad aliquid fpitituale ordinantur, illi; à quo accepit, animi gtati « causá Y. g officia pro adminifrandistempora- aliquid dat, non peccat , ficut folet ali- i yl ibus in(tituta, & fic cum eis aliquo mo- quid dari etiam Epiícopis poft confecra- l[ mw conjundta, ut, Oeconomia, Vice- taaltaria vel Ecclcefias ; Sed dare ante il y ominatus,qua Ecclefia vendi prohibet collationem beneficii , ut ex quadam "4 W gratitudine antidorali collator , fine I 9b peticulum & pfæfumptioncm Simo: - Kkkkk z pa H ii 12 TRACTATUS X. Examtn 7. [ pa&o tamen,obligetur ad conferendum, quisaliqzem laudetapud Principem,vel . '-mftp dato, quód excufetur à Simonia forma- lr li, faltem in foro externo eft Simonia inimicum ejus apud eundem vituperet, 4Munns ab obfequio confRit in fervitio . r ptefumpta, & grave fcandalum ob ma- vel temporali mini&erio,quod quisalte- a sar lam con(equentiam, vel fpecies fcanda. ti exhibet. Triplex hoc munus, cüim fit j lu li; à qua abftinendum | monet Apofto- pretio zfimabile, & poffit dari per mo- Lgrion'! lu:. Nam munetaexczcant etiam fa- dum mercedis, & ad temporalem utili- ï!,& h pientes, & inclinant, ut Beneficium in- tatem ordinari, poteft facere Simoniam, j N digno magis conferatur, quàm digno, dummodo adíit pa&um vel expreffum Tif Idem eft fi quis Epifcopus aliquerm fa- velimplicitum feu tacítum, imó etiam fi lil mulum pateretut vel pro modicoptetio laus vel obícquium folüm intendatut - fübfie vel omnino gratis fervire,fpe obtinendi tanquam merces pro beneficio collato J tug beneficii tànquam 'mercedis , quia vel vel-conferendo, Ht effet candalum , aut fpecies Simoniz ; QU/ERO II. Qui rátione licité ac- T vel implicitum pactum ejus, vel etiam Cipitur pretium pro adminifttatione Sa- vera Simonia. Si tamen : famulus. nil t cramentorum , pro Miffa, Precibus; 'ttür, 'aliud intenderet quàm fuam idoneita- Benedidionibus , a&u — Iurisdictionis EUTT tem Epiícopo manife&tare & Epifcopus Ípititualis , Se pulturis, ingreffu Religio- eam probare, &deeífét omne ícanda- nis, &c. 2 "1N Q Tl lum, non effet peccatum. CXXVI, w. r. Quando in Sacrä- Iyin CXXV.z. 4. Materia Simoniz ef mentorum adriniftratione, v. g. Baptif- Q*)mïa 1 res. fpiritualis vel fpirituali annexa , ut mi, Paenitentie , Extremz Undtionis, li, di&umeft; Sed hzc laté patet, & com- vcl Miffie, aut pro precibus, five gratis, h piediitur Sacramenta, Milffàs , preces; fe- five ex antiqua confuetudine aut. Supe- Jng pulturas, res benedictas , ufutn earum, tiorum ftatuto aliquid datur, non cft Si- monia, Eft communis Sententia. Eüm ! P[m jurisdi&ionem fpiritualem , ingreffum EL Religionis, jus decimandi jus Patrona- KatioS. D.a. 3. eft : Quia non datut tüs, Beneficia Ecclefiaftica, transadtio- L t pro re ipíaaut actione fpirituali, fedpro pj nes fuper ca & fimilia, de quibus omni- fufentatione miniftrorum vel paupe- - ff&lams bus agetur. rum preces petfolventium , juxta illu y. f. Pretiumin Simonia folet voca- t 1. Cor. 9. Quis militat fuis fHpendits - A Sgdc fimunüs,non inquaptum hzc vox fi- gnificat liberaledonurm, fed onus ac de- unquam ? quis pafcit gregem €'5 dcf— (ufk At t NT £regis non mandntat ? bitum juftitiz comimutativz. Dividitut t Notat 1.ibi $. "Thom., quód, neibi ! )mü i f ÀS. Thom a. $. inzuzus à mangu ; as- Simonia committatur , debeatabeffe in- b n&sàlingua, munus ab obíequio, Pri- in tentio emptionis & venditionis, & quod mum eft pecunia;five quzvis re; pecuniá hæc« z itimabilis. 4Munus & lingua conliftit ab invitis non exigatur per fubtractio- nem fpiritualium qua exhibenda funt, era Mumt iníermone; laude, vel vitupgrio, ut fi. V. g. puerum non bap:izando,'caelaf nos u a De Simonia. 815 »; 3. Proa&ibus, uqui €onfectat ione w nönf?þdidndo, &c. quia hoc e(fet fcan- Mp dalofum & (peciesSimoniz. — Gratista- aut benedi&ione perficiuntur , ut confe- ctatió. Epifcoporum, benedictio Abba- tiny men fpiritualibus priüs exhibitis licite tum, velatio Virginum, non poteft ali« [ polfunt (tatutz. & confuete. oblationes, il & quicunque alii proventus, authoritate quid accipi vel exigi per modum pretii. ItS.;D.a. 3. ad 3. ubi addit: Licetta- j p Supetiotis iritetveniente exigi à nolenti- ii bus, & folvere valentibus, men eis ( nimirum fpiritualem potefta- n .. Notat 2.$. T hom. ibidem ad z.,quód tem excrcentibus) accipere procuvatio- nes quando fmbditos vifitant , non quafe u illicita cffet ordinatio, fiin aliqua Eccle- Qd pretium correttionis , (ed quafi debitum fia tatueretur , quód non fieret proces- t fio in funere alicujus; nili folvetet cer- Jlipendinm. . 4. De collatione Ordinum Conc. TT tàm pecunig quantitatem, quia pef ta- T'rid. Scff. 21, de, teforad? cap. 1. fic 'fta- le fatutum przcluderetur via gratis of- du ficium pietatis aliquibus impendendi; tuit: Quoniam ab Ecclefiaftico Ordine omnisavaritiz fufpicio abeife debet , ni- hi mogisautem licita elfe: ordinatio, f1 fta- tuetetar, quód omnibus cettam elee» hil pro collatione quorumcunque Ordi- mdjüh j moíynam dantibus talis honor exhibe- num, etiam clericalis tonfuürz , nec pto literis dimifforiis, aut. teftimonialibus, rttur, quía per hoc non pracludecetur viaaliis exhibendi. — Et praterea prima necprofigillo, nec alia quacunque de aM ordinatio habet fpeciem exacttonis, fe- cauía , etiam fponte oblatum, Epifcopi & alii Ordinum collatores, aut eorum T " cunda autem grátuitz recompenfatio- Et i^l A nis. min:ítri quovis pratextu accipiant. A fubdit: ] [m in X. ». Cleticus, qui magis principaliter [ Notarii veró in iis tantüm locis, in je d Chorum frequentat ,. horas Canonicas recitat, propter temporale ac quotidia- quibus non viget laudabilis confuetudo " 100 nihil accipiendi,pro fingulis literis di- "u nas difttibationes , committit Simoni- am (altem mentalem. Si veró teme mifforiis aut teftimonialibus decimam ' Qon o porale fit folüm motivum fecundatium tantüm uniusaurei partem accipere pof- TL fint , dummodo eis nullum falarium f(it v E. rc(picicns congruam fuftentationem , principale autem (it honor Dei , non pec- conftitutum pro officio exercendo , nec j ]WJ ? " Cat, Sed cauté attendendum , ne men- Epifcopo ex Notatii commodis aliquod ii emolumentum ex ejusdem Ordinum j tiatür iniquitas fibi. Idem eft de Sa- m cerdote qui nollct celebrare vel concio- collationibus dire&é vel indired pro- nari , nifi fibi fuppeditaretur vi&us, Ca- venite poffit: tunc enim gratis operam " fuam eos praftate omnino teneri decer- vendum tamen ne detut fcandalum pet u ) hoc,E£ hzc clara mensS. T hom. quodl. nit,contrarias taxas ac ftatuta, & con- ^ fuetudines etiam immerborabiles quo- $. a. 1 1. ,g[rw" rumcunque locorum ; qua potiüs abu- il i Ratio patet ex didis, fas & €or ruptelz (imoniace pravitati fa- j Kkkkk 3 y6nes m TRACTATUS X, Examen 7. $14 : ot ventes nuncupati poffunt, penitüs caf- rum pattem fibi pro bono Ecclefiæ fefer- lu fando & interdicendo. Et qui fecus fe- vat, vel vendit jusad illa. u cerint,tam dantesquàm accipientes , ul - CXXVIL x ;. Simoniacumeft (fal- "T tradivinam ultionem, pcenasà jure in- tem ex jure Ecclefiaftico) exigete ali- 2 r fli&as ipfo fa&to incurrant. Hac Con- quid ut pretium pro jure Sepulturz, ut cil. (np quis in certo Eccle(iz vel Coemeterii ]o- n co fepeliatur ; Licet ipfefundus ad ufum Adde , quód fi Notarius afcendendo |tint; pro dignitate & gradu Ordinum plus Sepulurz [facre emi poffit exemplo ] ïr)ipfo h Abrahz Gen.25.ut notatS. Thom.a, 4. il accipiat & exigat , v. g. plus pro teftimo- nialibusde Diaconatu quàm pro Subdia- ad 2, Sicut & Íacra vafa & veftimenta ! u poflunt vendi, modó nullatenus afti- ': l , conatu, eft Simoniacus, quia taxat ac B. vendit dignitatem Ordinum quz taxa- metur ipía confectatio. — Patet ex di- * Tifong &is, '. hi bilis non eft. - Idem eft fi plus exigat quàm Concil. ftatuit, Et gtaviter pec- &« 6, Si occafione Sepulture fpontà t uid offeratur , poteft accipi.. Si fit cat Epifcopus ; fi dire&é vel indire&te in Vib hDis participet. confuetudo loci ut aliquid detur pro jttrti confervatione Ccemeterii, aut füftenta- Oppono: Inipfa Romana & Legato- tione minifttorum Ecclefiz, illa ferve- ;ïejusäcml fartderenec rum Papalium Curianon datur difpen- tur : modo defitturpis exa&tio & fpecies fatio fine pecunia,imo Papa vendit Of- ff w avaritis, Itemproloco fublimiori feu f ficia quibus anne&titur Iurisdi&io fpiti- -eminentiori, prafertim — refervato', ut tualis. Ergo, *Aïccypef; nullus alius in eo poffit fepcliri, potcít pi!ïä&a f ZÁd bec . R. non dari ut pretium di- plusexigi, Et ita eft praxis, ffu Reliq Md fpenfationis, fed ob varias caufas exigi. CXXVIIL x 7. De ingte D. 1. Interdum eft posna delicti, v. g. in ic- gionisS. i hom. a. 3.ad 4. fic difcurrit: f nem ( regulatitatibus ex homicidio vel alio Pro ingreffu Monafterii non licet ali- atl delicto ortis, aut in affinitate contractá quid exigere,vcl accipere quafi pretium, Licet tamep, fi Monaftetium fit tenue, t ex copulaillicita. Unde & quó gravius €0n) i i deli&um, eó major pasna pecuniaria quod non fufficit 2dtot pet(onas nutti- 4X imponitur, prafertim fi & petens fitdi- endas, gratis quidem ingreffum Mona- Ufone li tiot: quantitasenim, quz refpectu pau- fterii exhibere, (ed accipere aliquid pro lqu , petis eft magna , re(pe&u divitis cenfe- vi&uperfonz, quz in Monafterio fuetit N tur patva. 2. Dari pro füftentatione recipienda, fi ad hoc non fufficiant. Mo- Qd »( miniftrorutn,vel ctiam. Legatorum ,aut nafterii opes, . Similiter etiam licitum AVU(em [ -$pfiusmet Papz, eo feré modoquo Pa- eft, (i proptet devotionem, quam aliquis *;m; f (*um rochis aliquid datur. Porró Papa non ad Monaftetium oftendit, largas elce- vendit officia ratione annexe ITurisdi- mofynas faciendo, facililsin Monalle- Mi &ionis fpiritualis , fed ratione emolu- Sicut etiam licitum eft aallmfemm rio tecipiatur. anentorum ex ii confequentium , quo- [5 m!&um aliquem cconveffo provocare ad d tio-. / De Siminia. $1$ tionem Monafterii per temporalia bene- Profeffione : aliter veró fa&a , etiamti m ficia , ut ex hoc inclinetur ad monafterii cum hujas favoris expre(sá renuntiatio- ne , etiam jutatá , fititrita & nullius ef- ingteffum : lictt non fitlicitum , ex pacto w E - : aliquid dare vel recipete pro ingte(fu fe&tüs. Hac Conc. Quod intelligitue de fecutá Profeffione validà , vel , ( fuerit pl Monafterii , ut habetur. 1. quaft, 2. cap. lu Quàmpio. HazcS, Do&. nulla, faltemratificatá. titi) . CXXIX. Quid fentis de Novitio e- Sed quid i tenuntiatio cffct fa&a ante Wdid ingre(Tum? grediente , an teneatut folvere expenfas T pto ipfo in vitu , veftitu, medicinis fa- Dito : Si quis bene confidetet mena tem Concilii, in hoc fitam ,ut przcavea- Thg;u Qas? wity - Dico : Concil. Trid, Seff, 25. de Re- tur, ne ingreffi ob przproperam bono- At gulat. cap. 16. fic ftatuit : Neque ante fum difibutionem à libero regreífa u ! impediantur , vel faltem poft regreífunm Profeffionem , excepto vi&u & veftitu, Novitii vel Novitizillius temp&is , quo cogantur vivere in paupertate; fi quis, inquam , hanc intentionem bene pon« u in probatione eft, quocunque pratextu li à Patentibus ,. vel Propinquis , aut Cura- detet , etfi varii DD. oppofitum fentiant; 1pv - eadem eít ratio de renuntiatione ante in« ont f toribus ejus, Monatterio aliquid ex bo- Ál greflum. — Imó à fortiori licet arguere nisejusdem tribuatur, nehac occafione T2 difcedere nequeat , quöd totam vel ma- Íic : Quia exiftens adhuc in fzculo mi- [ M nüs pravidere poteft Réligionis even- jorem partem fubftantiz fuz Monafte- o u tium poffideat , nec facil?, fi difcelTerit , tum & fupervenientes caufas regref- e U füs. W&s id recupetare poffit : quia potiüs praci- p pit fancta Synodus füb anathematis poc- CXXXL Teneturae Novitius in fua 1 na dantibus & tecipientibus, ne hoc ullo difpofitione feu ultima Voluntate ante n modo fiat , & ut abeuntibus ante Pro- Profeffionem fa&tà , adhibere folemni- qui j i Wt - feffionem omnia reftituantur que fua tates JurisCivilis? Dico: Non tenetut , fed füfficit fi fer- y lt etant:quod ut re& fiat, Epi(copusetiam j pet cenfuras ecclefiafticas , fiopus fuetit, vet Jus Canonicum, quia de hujus foro , yt t compellat. Hizcibi. jam effe cenfetur. — Tenetur veró ante ingreffum Novitiatüs , exciplendo ta- o CXXX. Quid dicendum de Renun- tiatione bonorum fa&a à Novitio ? men difpofitionem ad pias caufas. De j K ahv Dico : Concil. in codem cap. fic de- quo vide Tra&t. 8. Exam. 4. n. 64. de cetnit : Nulla renuntiatio aut obligatio teftamento folemni , & n. 65. a antea fa&a , etiam cum juramento, vel Quid fi Profeffus nullam fecerit di- [ió fpofitionem? u 1H in favorem cujufcunque caufz piz va- lm" leat , nifi cum licentia Epifcopi, five ejus Dico : Succedit Monafterium ( fi fit l. p l j w Vicatii , fiat intraduos menfes proximos capax fucceffionis) in omnibus bonis. , ante Profeffionem , acnon alias intelli- Nam Profeífum fequuntur res füurz. An u autem hoc etiam intelligatur de bonis u " T ngt efíe&um faum fortii , nifi fecutà eudá- j T - ii 816 TRACTATUS X. Examen 7. feuda libus , emphiteuticis , fideicom- cui, hoe paäto velintentione, þteximfc miffis,&c. , confule Canoniflas, Egregii fuis confanguineis provideat, eft mani- l,ï[i( D D. íentiunt , poffe eaà Monafterioie- fefta Simonia. Hzc funt verba Angel. " tineri, faltem ad dies vitz talis Religio- Do6t. 2. $. ad 2. loquens de ptovifione ( fi, utpote qui per Religionisingreffum temporali, " Vide fuprà de acceptione 1 non fit deterioris conditionis : Ergo, fi Perfonarum Tract. 9. Exam. 1. n, 7. L zon ipíe , faltem Morafterium reünere Similiter motrtaliter peccat , lícét non lg ea potcít , fi nimirum fint feuda , perío- fit fimoniacus, qui ex metu Benefi"ciuxp nale fervitium non teqvitentia. Exci- * Du confert indigno, iuntur ctiam ab hac fucceffione Duca- Refp. 3.Qui per pecuniam facit,ut ele- V, fl tus, Regna, &c. exigentia perfonalem il M. Gio ad digoitatemi ecclefiafticam vel Be- adminiftrationem & prafentiam in bel- neficium cedatin fui vel alterius favo- 1 f0 lo, Comitiis , &c. rem , e(i fimoniacus , & clectionulla. L Mfon Qwuid fi Novitiusanno ptobationis Ratio patet ex definitione Simoniz. - Al non expleto faciat profeffionem exiftens Idem eft fí det Mediatoriper modum in lethali morbo, ut alique Relig ones pretii. Excipitur feco G gqitio gratitudi- z BI habent privilegium , v. g. Dominica- nis pro laboribus. na ? Refp. 4. Licetdare pecuniam ne eli ftüt Dico: Monafteriumin bonisnon (aüc- gatutindignus, Itacum DeLa Cruz di- ! TMM l cedit, quia illud privilegium folüm eó cente effe communem Sententiam. ^i refpicit , ut Profeffus gaudeatindulgen- Rationerm dat: Quia fic non patatut qtl&cwe tiis & fuffragiis Ordinis fui, NY via ad fpitittrale per temporaleptoximé, QUAERO III. Quotnodo fed folüm intenditur ne eligatur iodi- iioncm, [i] titur Simonia in Beneficiis? commit-. z gnus & fervetur juftitia diltributiva in XXXXILRefp.1. Conferens vel acci- bonumEcclefia. F .piens Dencficium pro munere à lingua In eodem cafu licet date pecuniam ut ?*"miltmx( velabobfequio, eftSimoniacus. Ita$. elipatur dienus in communi. E Thom, a. j. Katíio : Quiaidem eftdare pccuniam,f Ti j KRatio Yt h ca finem. patet in R, $. ad (;äræ&. 1.cir- ut eligatur dignus & ne cligatur indi- gnus.. Pro hoccitat Ledef, & Cajet. " dj Refp.2. Siquisaliquid fpirituale alieui Non licet tamen dare pecuniam , ut : MquSpo[ conferat gratis propter confanguinita- eligatur digniffimusetiam in communi, N tem,vel quamcunque catnalem affe&io- quando funt alii digni , etiaminfenten- nem, eftquidemillicita & carnalis col- tia tenente Écclefiam habere jusad di- T uanl j( latio, non tamen fimoniaca; quia nihil gniorem prz digno, ibi accipitur. — Unde hocnon pertinet Rationem dat ; Quia Eccle lïa mnä ob- lo "i ad contra&um emptionis & venditionis, tinendo dignum non patitur graviffi- inquofundaturSimonia. Sitamenali- mam neceffiratem, ob quam redimen- n Pt W;' quis det Bcncfïdum eCeleüaRicun? ali- dam illudliceat , í&d tunc pararetur bffldg via i x - De Simonia. - g1$ J .m- tium absque perlculoSimoniz ; (icutnec MT vía iill'i,;dignimmo PA porale, : äd fpititqal;pcf te N transactio, ut jura determinant, Poteft d tamer Przlatus ex officio (uo permuta- t CXXXIIL Qw f qui f:-;.c.'iant h(;q tiones hujusmodi facere pro caufa utili ii . pa&um : Ego te eligam in Provincia- vel neceffaria. — Flzc ibi. T lem , fic tamen , ut me eligas in Prio- jl Ex quo fequitur,quód Simonia Gt,.vel- z1em ? k faltem vehemens fuípicio ejus , fiquis "Dice : Pofito: quód non fit Sime- privatá authoritate Beneficium pingue d j g nia , cüm non detur temporale pro fpi- permuiet vel per pecuniam. pertnutari rituali fed fpirituale pro fpirituali , e£, procuret cum trenui alterius, ob vehe- m tamen mottale peccatum vel acceptio- mentetn inclinationem naturz in me- nis perfonarum , vel lius, Nec evadit Simoniam per hoc, .ambition?s/ : vcl f 5 fcandali. quód pecuniam det pro ipfistemporali- "s bus reditibus utpote excedentibus, Quia 1 " &. $. Caíu quo quis pateretur inju- illi Reditus perci grm': fiam vexam ab aliquo,ne Canonicatum, piuntur titulo Beneficxïi, qui eft fpititualis. " vel Epifcopatum obtineat , refolvit S. * D "Thom. a. 2.ad $. dicens * Anthuam fide Refp. 7. Pecuniá procutate, ut quis alicui acquitatur jus in Epifcopatu , vel in fuum. vel alterius favorem refignet u uacunque dignitate vel prebenda , per Bencficium , juxta omnes DD. ett Si- Wuvä ele&ionem , vel provifionem, feu colla- monia. ewïr!?- tionem, fimoniacum effet, adverfantium gzmïuiï'ï* ob(tac.la pecunià redimere. Sic enim Ratio : Quia u) 1 pfo&uratut f pirit'ualel pet pecuniam pararet fibi viam ad rem pro tcmporali. fpititualem obtinendam. Sed poftquam Pccum,l - Not. i. Optimum räGgQandi modum jus alicui jam acquifitum eft , licet per l pecuniam injufta impedimenta remo- effe, fiquis liber& refignet ad manus Collatoris fine ullà conditione , utpto n " vere. Hacille. . Quia in fecundocafü fua confcientia conferatcui vuli.. Sita- ]i [ pracise tollitur impedimentum,obftans, J men quis ad manus Collatoris refigaet M Mi nequis poffit frui l tur Beneficium, jute fuo 1 & non emi- in favorem alterius ( exclufo pacto, li- u bertatem conferendi tollence ) & Col- j j . €. De permütationexB*eneiiciotum lator illi beneficium copferat , non M S. D. a. 1.ad 5. explicans definitionem i peccat , imà ex quadam honeftate de- Simoniz ficait : Nomine emptionis & bet illi confexte , ni(i fit indignus. f Cencil, Trident, Self. 21. de reform, J venditionis intelligitur omnis contra- &usnon gratuitus,' Unde nec petmu- cap. 2. de Cletico refignante decet- i yim tatio Prebendarum vel Ecclefiafticorum nit: JNeque refignatio admittatur , nift Bencficiorum fieri poteft au&oritate pat- conflito , quid aliunde vivere commode a f T Iïoät; TRACTATUS X. Examen 7. [ & aliter fatla vefignatio nulla ( de Simonia (eu pecunia illa plane nihi] ftui Ícienti) Bencficium ? |d) Not. 2. quód Eþif'copusr ; À fortiori Dico : Confanguineus ille & Confi- Papa , Clerico ob infirmitatem aliamve li. liarius funt Simoniaci , non veró Epifco» ', inhabilitatem Beneficium refignaturo , pus , nec promotus , cüàm nihil de Simo- vel in lite beneficiali , pacis gratiá ceffu- nia fciant. z 177 ro , poffit pro ejus (uftentatione ex redi- tibus Beicficii refignati conftituere ali- Nec promotus tenetur Ben [ ] ^ huntiare. ?Hcium Ie- guam penfionem. : x. 8. Refignationem Beneficii face- . Katíe : Quia, ut arguit Corradus , te eo pato, ut renuntiatarius renun- 3 Mhee effec valde durum & penecontra jus na- j "i 0tt tianti reflituat expenfas quas in acquifi- turz , ut,qui culpamSimoniz noncom- tione Bencficii pro expeditione aut fta- mifit, puniatur per obligationem re- tf nuntiandi. "Atf tutorum folutione fecit, ex parteutrius- Jdem eft, fi Simonia fuif- que ( in tutiori & probabiliori fenten- fet fa&a in fraudem ele "a moti. thafi tia) eft Simonia, & quidem ,realis & &i fcu P"?f completa, Íiíolutio & receptio fa&ta inm fit. t Caterüm fi pecunia detur Przlato , vel co fciente miniftris , nefciente pro- [ fatío : Tum quia in acquifitione fpiritualium omnis pactio & conventio, moto , tunc licet promotus non fit Si- moniacus , promotio tamen e& fimo- NI quiz jurenon ineft , ceffire debet, utac- t Simy guit Binsfeldius : Sed in noftro cafü con- niaca ex Ícientia promotoris ; fi ergo promotus id refciat , teneur tenun- cMi,f ditio jure non ineft , fed extrinfecus ap- tiate, ponitut, Érgo Simonia committitur. IN Tumetiam , quia juxta claram textam QUAERO IV, Quid cenfes de jute 04 ] in Capit. cürs pridem. de paót. incurritur Pattonatás ? Nmm [ Simonia , fiauis folm renuntiet liti fa- CXXXV, Ánte R, Nota , Hocï'ut- N per Bencficio, aut alio (pirituali , dato honotificum quidem, fed & onerofüm, nj aliquo temporali , etiam nomine expen- alicui ad aliquem pro beneficio praen- DP ftm arüm. Ergoá fortiori ed Simonia z,t€- fignare beneficium tandum competere ex hoc; quód velipfe UT l cum onere folutioni s velalius, à quoillud habet, Ecclefiam expenfarum. u Pm(imnq CXXXIV. fundavit aut dotavit: "i Qf/moäa irefoluz; hunc n €afum : Conf: a Refp. fus Patronatüs nor pot'e&lpe- Io ; nguineus Detri Confj. cunid taxari, nec feparatimà Villa, cuí "tb liatio Epifcopi dat pecuni am €o pacto ut annecbtur ; ven!i; mec Villa ratione w "t Sm Epifcopum inducat ad dan dum P;egq- ejus poteft. vendi cariüs , absquc labe j ï«!ma E d De Simonia. $rg- T f nom -Simbhïæ — Patet ex S. Thom.;æ. 4. Nota tamen fsapgm Smoniaca ad ; (ubjacere pasnis & cenfaris contra fimo- u niacoslatis, càm ha Éint juris pofitivi, Ratio : Quía hoc jus eft resfpiritua- cui Papa faltem ii lis, quoad vim coactivans i non eft (ubiedtus. Oppono : S.'Thom. cit. a. 4. in c. dicit, Imó & emptor ab iis effet liber, & f quód jus Patronats aliquo tnodo vendi etnetet à Papa fciente & volente , nom goffic. autem vi velfraude circumvento. J Ad hoc R, patétementem $. Thom. Ratio: Quia expteffus Papze confen- 1j fusin venditionem , etfimalus , efttaci- ex ipfo textu, comparat enim hoc jus P!f]( yafis factis, quz etiam aliquo modo,pu- ta difpenfatio vel relaxatio Juris Ponti- [j V T ta, ratione materiz vendipoffunt, $Sic ficii peenarumque ejus. Nam ctedibile etam pote(t vendi matetia hujus juris, non eft, quód ad Beneficinm à fe liber& hp nimitum fundus, Uzde,adáitS, Doct, - venditum velit emptorem inhabilitare , 4li;uo modo vendi po[fant , won. autem aut punite propter actionem cu deguantwms funt [piritualibus — aune« eft caufa vel faltem concaufa. jus igfe jit du *X4, QUJARO VI. Eíne Simonia dare st b T(LU ARO V. Papa poteftne ïncurrc- pecuniam pro Matrimonio , velpro De- te Simoniam, càm fit fupremusin Ec- cimis ? j "d clefia? CXXXVII. v. t, de Matrimonio fub CXXXVI . Affimativ cum . dift. cam Angel. DoG. a. 2. ad £. dicen- te: Matrimonium non íolim eft Ec- xn[(s M Thom.a, 1. ad. 7. dicente: Papa potcft clefie Sacramentum , fed etiam natura incutrere vitiumSimoniz , ficut & qui- ofücium. h libet alius homo: péccatum enim tan- Et ideo date pecuniam pro tó in aliqua perfona eft gravius, quantó Mattimonio , inquantum eft naturz of- o majorem obtinet locum. ^ Quamvis ficium, licitum eft: - inquantum vere e&»u[ll enim tes Ecclefiz fint ejus ut principalis ef& Ecclefiz Sactamentum, ef illicitum. quDd " Ex ideo fecundàm jura prohibetur , ne difpenfatoris, non tamen (ünt ejus ut [) L& domini & poilt(foris. — Et ideo f reci- pro benedidione nuptiatum — aliquid peret pro alique re fpirituali pecaniam exigatur. Hacibi. m de reditibus Ecclefiz alicujus , non care- tet vitio Simonig, Et fimiliter etiam ». 2, de Decitnis cuin $. Thom, a& M ) poffet Simoniam committere tecipiendo 4. ad $. dicente : Jus fpirituale acci- lbï,i**' pecuniam ab ali quo Laico &ib debonis piendi Decimas non conceditur Laicis, l Ecdeíüz, Hazcibi, fed tantàm res cemporales , quz nomine decims Llll-ï & sss .$20 TRACTATUS X Examen. decimz dantuf. De quo vide in hoc accipere s aliaquin nulli art | ud 1fiez —'lfgcnt qu'raöt, Exatn.2; n. 19. de arte (uà lucrari, - 2 t pu '"QUARO VII. Efine Simonia acci- - Ratío patet ex ip'fis v'erbis*S; Thom, Á pere pecuniam pro doCtione Theologiz, Quiia externa & cor [.17 poralis actio eft la- pro fun&tione Ludimsgiftri , ZEditui , bor ptetió zftimabilis. — Imó juxta op- itgi Organiftz , Cantoris laici , vel talia offi- pofitam fententiam deberemus damnate m ia vende:e? : morem omnium feré Univerfitatum & !t h Ecclefiarum bene inftitutarum qua pto CXXXVIII kerp. -1. Probabilius fun&tione docendi Theologiam Profef- eftpro docenda Theologia, id eft, pto ; lg fotibus certa aífignant ftipendia , non actione doctionis, qua noftto labore , folüm fuftentationis causá , fed etiam irid] induftrid , voce , fctipturá & ingenio J pro dignitate docentium major s g&mig Jit , poífe accipi pecuniam feu jufum nota. V a pretium ut mercedem , feu non effe fi- moniacum hanc actionem alteri vende- ' 'Diii fn R.pro a&ione'da&if"/";" Nam ?lfþ z ze fcu pro nsercede locare. Etàfortio- LT vendere ipfas veritates , utpote fupet- df ri hoc fentiendum de functione alicu jus naturales; vel etiam vendere a&tionem Ludimagiftri. Ita S. D. hic a. 3. ad 3. nl i docendi Theologiam quz fieret fine dicens: Qui habet (cientiam & non (u- omni labore, & ex folo sfflatu Spiritüs Mj fcepit cum hocofficium , ex quooblige- S,linguam moventis , indubi& (imonia- Y nus(g'w tur aliis ufum fcientiz impendete , licite cumeft, Secus, fi habitus fcientia per poteft pretium fuz do&trinz velconfilii accidens effct infufus , ip(a tamen do&io |M accipere , non quafi veritatem aut fcien- fieret petlaborem , ut bene notat noftet : ts ( tiam vendens, íed. quafi operas fuas lo- "Totre. Similiter fimoniacum elffet, i cans. Si autem ex officio ad hoctene- J li, do&io fieret per modum Catechefis vel retur, intelligeretur iplam vendere ve- 'Kafia ] Concionis, quia hzcordinatur tumad ritatem, Undegraviter peccatet, Si- imprimenda rudimenta fidei , tum ad. Vi eut patetinillis , qui inftituuntur inali- voluntates hominum in amore &timo- quibus Ecclefiis ad docendum Clericos N tc Deiinflammandss , àd pocaitentiam N Ecclefie & alios paupetes, pro quoab -s j de peccatis agendam , &c.. quod praci- Eccle(ia beneficium recipiunt : à qui- pué c(t opus Dei. Ergo eam vendere - Wns, ] busnonlicet eis aliquid recipere ad hoc e& Simonia : aft fün&io Profeíforis — Ufenr quód doceant. Hzc ibi. - Etfuprà q. Theologiz de íe eft meré dodttinalis ; .num " 7 1:2,4.ad 2. de Juridicaait ; Etfi fcien- LSY mer& fpeculativa & folüm ordinata ad tia. Puris ft quoddam [fbirituale , ta- perfectionem intelle&tüs. — Item Theo- Nl mpra men ufus ejus fit operecorporali , €4 ideo 3 Wt ] ogus fimoniacus fit, fi vendat confilia, pro ejus vecompen[atine licet. pecuniam m , D M qua tendunt ad cxcolgndam vitcute ve " E 1 . De Simonia. 2 $21 vel ad pacandäm confcientiam in foro Oeconotni, Àd fa;uf ï-lim;: / tarii , &c. vocati Ecclefia, The confcientiz , quia funt de materia (u- pernaturali. . Secus fi refpiciunttantüm QU £R O VIII. Quznam eft Si-f' i Ts fotum externum. | Tum quia efta&tio ul mers natutalis. Tum etiam, quia in moniacorum obligatio ad reftituendum & que peeuz ? WT iis'magis agit Jurisperitum vel Philofo- hum moralem quàm Theologum , & d €XXXIX. y. t. Qui interventumu- usl conditio petfonae concutrit per acci- utris ,id eit , pecuniz (cu ptetii fivi- dens, — D zualia quacunque a[fequitur ,ea licité re« n tinere nom potest , (ed tenexur reftituere, .Ex his Collige, de quibus intelliga- , jz, [] m S.D, a. 6. d tur illud Matth. Grarzs accepiffas, era- D date , nimirum de (upernaturali- " -- Ratio ejus ef : Nulms þotc& ltcità 'bus. tetineteid , quod contra voluntatem do- miniacquifivit , puta, fi aliquis difpen- Refp. 2.. OHiciumProF&H'otis'Theo- fator de rebus domini fui dzret alicui "72 logie vendere , licét infenfu explicato non effet (imoniacum ; effet tamen mor- contra voluntatem & otdinationem do« T d d mini fui, ille qui acciperet , licit? reti- u tale fcantfglum. nere non poffet : Sed dominus ( cujus miniftri & difpenfatores funt. Praelati w . Ratie : Quia inter fexcentos vix u Ecclefiatum ) otdinavit , ut fpiritualia n nusrfcit gtafatam diftin&ionem. ii gratisdarentur, (ecundüm illud Matth, . Refp. 3. Cantor & Organifta fuas 10. QGratis accepiftis, graris dare, Et« g opetas feuadtiones pro mercede locare go. d poffunt. d R efp. z Probabiliuk/bä quód ftando gt — Ratio : Qaia l?:cundüm fe funt mere in jare divino naturali (imoniacus teneas jutus natutales. turad refignationem Beneficii, & cujus- 1i D mm; cunque alterius rei fpiritualis ; acquifftae qeli 4Rcfþ.4." Si Cantor , Organifta, ädi- er Simoniam etiam folüm mentalem,; ?(gailflï-' tuus, habeant Rediuws in Ecclefia fan- modó effectus fit fübfecutus fal:em ex datos, hac officia vendere (imoniacum quoïäï : una patte. — Ita patetex verbisS, Thom. a^ cenfetur ceo. modo & fenfüquo ditum in ipfa R. r. adductis. ef num. 124, de Simonia jure paturz , p A vel Ecclefie prohibita, Unde Bufcn- Ratio : Ex naturarei reftitui äebet; d quod acquititur per contra&um inju- y baum inprafenti interSimonlas , qux IWW funtjuris humani, bene numertat ven- ftam : Sed contra&us. fimoniacuis eft ditionem officiorum exttinfece tantüm j injuftus, quia in eo venditur quod eft m invendibile. Ergo. j D otc;igatorum ad res factas, v. g. Sacrifte; Lli3- Refp. 3. - - $25 TRACTATUS X Éxamtn 7. Refp, 3. Probabilius etiam eít , pre- ptum pto te fpirituali nondum tradi tá, Mi tium pro re fpirituali acceptum , jure j naturz effc obnoxium rettitutioni, v.g. pro Bencficio nondum collato, re. jum fRituendum eít ei ; qui dedit. — Si verg Katio eft quz antà, Beneficium fit collatam , & pretium i Refp. 4. Beneficium fimoniactaccez acceptum , dandum eft Eccle(iz vel pau. z lMi peribus , id que ptum. ( nifi difpenfatio vel potiüs nova tentiam Judicis. probabiliüs ante fcx;- li ejus collatioobtineatur ) relinquendum £ft in manibus Collatoris. ha Ratio 1.p. Quia Simonia non ?dü Ratio: Nemo poteft Benefïciuni ob- completa, x2 b'l &ll: Ü ^ tinere nifi , per lcgítimam collationem , jb T E fa&tam ab eo, ad quem fpedtat. Katío 1. p. Qui pecuniam illam dci dit , contra divinz Legis juftitiam pecca- Vauine Ex quo fequitur , quód ille Simonia- m) Ctü cus teneatur ctiam reftituere omnes Be- vit cum magna Dei itreverentia , volens At appretiare id , quod appretiabile non neficii fru&us quos percepit vel perci- : lc pere potuit, five extent (ive non ex- fetuf, eft. Ego privatione ejus puniri me- s lol tent; dedudis folüm expenfis, quas fe- d cit vel causáfru&uum velin utilitatem * Ratio 3. p, Cap. dehoc tit. de Simo- i Ecclefie, Si veró contigetit Simonia ia , ipfía Eccleíia: ftatuit , Reges & ipfo nefciente, tenetut folüm reftitue- Principes debere induci , ut , qux pro l; htu; re frutus extantes, non veró borá fide ele&ione Epifcopi acceperunt ,. re(ti- dltum Wömgm €onfumptos. De hocS. Thom. hic a. tuant Ecclefiz absquediminutione: Sed 6. ad 4 fic loquitur: Pecunia , vel pof- non eft vetifimile, Ecclefiam intende- 1li dj feffio , vel fru&us fimoniacé ac Wllf, [ cepti, de- re , ut hoc fiat poft fententiam Judi- bent reftitui Eccle(iz ; in cujus inju- cis ; quia ordinarié in talibus locis nmil]l! )l tiam data fuerunt , non ob(tante quód Q non eftaliquis Judex , qui Reges & Ptzlatus vel aliquis de Collegio illius Principes de(imilibus condemnet,. Er- Ecclefiz , fuitin culpa: quia corum go. Mi ! peccatum non debet 2liis nocere : ita VCt] tamen quód , quantàm fieri poteft , CXL. Refp. 6."Infuper Sïmohiïci. ipfi, qui peccaverant, inde comtmno- tam vendentes quàm ementes fpiritua- DA dum non confequaptur. Si verb Prz- lia, aut etiam mediatores, aliis ponis : qmanz ( latus & totum Collegium funt in culpa , puniuntut , fcilicet infamiá & depo- jtd; tunc debet cum auctoritate S fitione, fi fint Clerici ; & excommu- hh ftVOqt1 uperioris vel pauperibus vel alteri Eccle Íiz etoga- nicatione, fi fintLaici ; ut habetur r. ti, Hacibi. q. 1. can. fi quis Epifcopus. ltaloqui- A m A tur S. Thom, a, 6. in c. [ "ünfn Refp. ;. Pretium. fimoniace acce- "t , Refp. »7-. Simogi,,a pqmää jutis ipfä » ] [ ace p De Simónia. $23 IM li quo vide Trid. Seff. 2t. cap. , de re- fa&o indacens eft triplex : Nimirum I 1, commiffa. in fufceptione Ordinum form. Infuper effe fufpenfum ipfo fa- in to ab omnium O:dinum , etiam pri- majorum vel minorum. 2. in Bencficio n Ecclefiaflico. 3. in in mz Toníutz collatione , & ab omni- gteiï,*u feu Profef- d fione Religionis. um munerum pontificalium executio- I! ne , & interdi&um ab ingreffu Eccle- Ratio : Tales , utpote frequentiotes & pcmiciofiores , merentur ab Eccle- fiz , imó ( hac fufpenfione non ob- fetvatá ) (imul fufpenfionem incutferé u fia , & hec vult, tos puniri ipfo fa- 9, à Regimine Ecclefie. Q^od totum patet ex Conftitutione Sixti V. 1588. — Refp.8. AlizSimoniz , v.g. inmi» edita. ln i Quarum poenarum relaxatio nifratione vel receptione Sacramen- foli Papz refervatur. Per eandem j 1] torum , etfi fint grandia peccata , poc- Bullam ab executione omnium Ordi- pas tamen juris non indocunt ipfo fa- i num fufpenduntur ordinati fimonia- " &o , fed debent inflgi per fenten- ceé. tiam Judicis.. C. cüm nuper, tit. de con- (2 ER Nota tamen , ad hatum poenarum incurrentiam requiri ; ut interceffcrit "a Refp, 9. Sola Simonia realis comple- Quo d ta , lic&t pretium folüm pro parte fit formale vel virtuale pactum. deficiente lic&t' non fit Simonia , eft u p folutum , pcnas jarís inducit ; nen ,v vetó mentalis , vel conventionalis , ab tamen grande peccatum : mortalé , Ííi quid contra Ttident. accipiatur prz- j aliis dicta realis incompleta vel femi- Yi realis , etiam factá traditione rei fpi- textu. confuetudinis vel fuítentatio- nis. 3 Vil H* ritualis , modó temporale non át rece- 1 IY vpmm. Sequitur 2. Juxta Extravag. Dete- | M flabile , de Simonia , excommunica- i Ratio : Tum quia Leges "pænalesu, tum eífe conferentem , procutantem , praífertim tam graves , intelliguntur uti & ftecipientem fimoniace Benefi- 'Tum cium D * fi tamen fit verum Beneficium, decerni pro opere completo. Simut etiam , quia legitur, hanc effe ftylum Et ille fimoniac& ad Beneficium pro- v5 l Romanz Cutiz fciente Papá ; qui non motus eft inhabilis ad illud habendum gt absque nova difpenfatione Pontificis. €, folàm jus declarat, fed & facit, & oppo- j lt fitum revocat. - nobis fiat. tit. de Simonia. H[M' ; p Ex his Seqkz't,ur 1. eum qui . fimo- CXLI. 'Refp. 10. Simonia propter ] " niace confert Ordinem five majorem fi- ingreffum Religionis tam intrantes ] ve minorem , imó & primam Tonfau- quàm recipieutes ipfo facto fubjicit ex- m Ü Jam , effe excommunicatum.. — De communicatieni ,& ipfum Conventum, i TRACTATUS $24 ;ï. - Examen 7. li, & annullat tefigüationem & col- fioni. fi ctimini confentiat , ctiafn fufpen- lationem Beneficii in quo eft commif: ää Not, tamen , ob Monaft &tioru;n fc; fía , & ad idem poftea obtinendum in« puitater & contratiam confuetudinem habilitat , omnibus beneficiis & pen- Banc cenífüram rató incurri, - fionibus anté obtentis privat, Tan- CXLIL, Refp. ir, Simonia confi- dem beneficia fic collata refetvantur | dehtalis completa , nimirum dato & Íoli Summo Pontifici , cui etiam foli accepto Beneficio , lic&t accipiens non- otdinarie refervatur difpen(atio in prz- | dum impleverit fuam :promiffionem, fatis peenis , etíi in quibusdam cafi- utramque partem contrahentem ipío bus( de quibus alii Authores videan- facto fubjicit Excommunicationi Papa- tur ) competere p(ïiIï;IEpifcogo. : | y ge ] EAC i SXN À LUE pE f» - E — 7 a N * ! [/ : A N Wg NY . M 3 f2 IU/ f - 3j NS A 7^ hr hh h CO W T j FOris, fO opbr ijndc 1 TRA- - N q?obs W &[Ur d. d Y « K 9 OJgrvo3 äf $À lii ESS 9s Sgstesecs : Jtm;;; ;:?L ( COR 506856 SgeE ïoiag.b i 17 . TRACTATUS XI. De Sacramäntzä m z communi Ex tertia Parte zAngelici Docloris à Quzgeff. 60. ufque ad 6 g. znclufroó - tum n fpecte de Baptzfmo, &9 Conftrmatzone. De quibus ubi $. D. agat , dicetur in pro- í prio loco. . Onfagtaäeum -ug:þm: esi ( ait Tridentina Synodus Seff7, in Prooemio fu. Decreto de Sacramentis ) de fanc?ifftmis Eccleffa. Sacrameu- Hs 4gere , per que omuis vera. juffitia vel incipit , vel cepta au- gt* , vl amiffa vtparatnr. Sunt enim velut feptem fontes Salva- toris, fontes, inquam , aquz falientisin vitam aternam , quà mens umpletur gratià , & füture glorie nobis pigqus datu. Dec quibus Proindc Iit.l f EX A- i 'Mm'mm'm $26 TR4 ETATUS x Exmm Y. (l um vüesdesiesDesd asss a deg ag - n ; i 1 D EXAMENJAI 59 - Cn De Effeutia Sacramentorum. De qua $. Thom. agir *QMF . i Alugm! um per.9. arz.. . Et de nece[[rtate Sacramentorum , de-. kf qua Que[l. G1. per 4. art. / m duf $3. M UJERO I. Obliga- B p DA Z Explicatur : Dicitur z. Siänum, ile !l T & N turne Confeffarius fci- mirum fenfibile , de quo poftea pluta, NI N te docttinam 'Fheo- Iem fignum , non naturale , feu ex natu- ! dne] logorum 'de .Sacta- I mentis ? 14 fuá /ignificaus , fcd ad placitum , non 1 a, g a hominis fed Dei , (eu Deo inftitutum : I. Keäand&a, hoc à cüm enim íolus Deus fit caufa princi 1 i nmine ( cui hri& lanifmus cordi eft palis gratiz , ipfius etiam eft inftituere | nge in dubium verti poffc, ) figna gratiz, m Item fignum practicum IN Ratio : Quia quivis fincerus Chri- feu cauíans fignatüm, nonmert fpecu- flianus corde & ore afferit-, Confeíla- lativum: dequopoffea. Ttem intelligi ! Ut rium ex vi Officii fui non tantüm Judi- debet de figno permanenter in Ecclefia ! dlisli cem , fed & Doctorem & Medicum effe ; | t infituto 5 pet Sacramenta enim homi- Qu autem falubrior Doctrina , quám ne$ coadunantur in unam Religionem, 1 Poni quz efficaciffima remedia prebet , per Ergo debent manere , quamdiu manct ! um ] quz Juftitia ceepta augetur;vel amitfa re- ipfa Religio. . Defe&tu hujus conditio- L nis infufflatio quá Chriftus in Penteco- . paratur ? Quz efficacior medicina , quàm ï M&m vulperum animz Emplaftta , pretiofo &e Diícipulis dedit Spiritum fan&um, j Ul ChriftiSanguine valorata,ati füntfeptem nob eft Sacramentum , uti nec illa verba » | du m Sacramenta , quz facrant mentem , feu lts fin&ificant , imó deificant animam , s Chiifti ad Magdalenam : Kemittuntur tibi peccata. multa , 4 * quonigm dikfij Hlpery fflii Dei nominemur , 9. fimus. Ergo. £i multüm. d mQUAzRO II. Quid e& Sacramentum? Dicitur 2, vei faera [an Bhficantis lo- lj quod , &quotuplex fignificatum ejus? 1 | IL x. t. Sacramentum in communi nine.- Quod intelligitur de fandifica- tione formali, qua eft ipía gratia habi- ] , —qu bene definitur 3$. T hom. q.60, a, ». in c. tualis , quz proinde intelligitaribi pet h *zl U&ï& Sienum vei [acra. famiiicantis bomi. rem facratn. Unde Crux Chritti eft L 8S6fs qui'glem fignum tei &crzgf nimitum ] Wftame T I De Sacramentis, &y hri&i nos fan&ificantis , non tameneft Ratione ; Tum infrà de c:ufalitatc.r Hoc X Sacramentum ; quia figuificat rem fan- hotato. &ificantem nos effe&ivé. Idem eft de - Ratio eft : Sacramentum ex füa. effe- ferpente zneo,qui eratfigura Chrifti. tia petit fignificare talem fandtitatem , - t Definitio fic explicata coincidit cum cujus fignificatione difinguatut ab a- illa Canifii : Ef fenum vfibile invifibi- mni eo,quod non eft Sacramentum:: $ed li lis gratie ad bominum . [antlificationem hanc diftin&tionem non habet pet figni- - divinitiis inflitutum. ficationem fan&titatis legalis. Ergo. i Kefp. 2. Deratione Sactamenti ut fic Min, prob. In Lege Veteri multz eran£. eit (ignificare fan&titatem fimpliciter (eu Caremoniz íignificantes fanctitatem perfedam & intrinfecam : & non fuffi- imperfectam & legalem , ut patet ex citquód fignificet legalem feu imperfc- Hebr, 9, nimitum omnes illz ablatio- n n &am. Ita S. Thom.a. 2. ad 3. neés,quibus mundabatür corpus & con- Ante Probationem nota, quód, ficat fcrebatur juítitia carnis ac fan&itas lega- fatt^ Qu eft duplex ftatus Legis, nimirum Veteris lis,quze tamen non efant Sacramenta. & Novz, ita eft duplex fan&itas, utri- Idem in NovaLege eft deabíolutione ab queftatui cottefpondens, Una legalis Excommunicatione majori , qua facit, jpi & imperfe&a, potiis talis quoad homi- quód non liceat cum excommunicato gt fes quàm quoad: Deum , non fan&ifi- non toletato convetíari, Etgo. guüw cans intrinfecé, fed folàm extrinfecé, Refp. 3. Sacramentum fignificat tría, l j* utpote hominem ponensin tali ftatu, ut nimirum Paffionem Chtiti , que pra- aliisliceatcum co converfari.Sic in Lege ceffit tanquam fignum rememorativum : j Til I z Veteri. mulier alienigena, ideft, non gtatiam., quz per paffionem Chrifti in progenita ex femine líraelitico, licét nobis efficitur tanquam fignum demon- xR!ï;?Wï «oram Deo fan&ta,erat tamen immunda Rrativum: & gloriam, tanquam fignum p & JTegaliter, feu ex Lege, per quam Viro ptognofticum. Itaart. 3. inc. XYítaclitz nonlicebateam ducere, Econ- L KatioS, D. eft: Sacramentum proprià n ; traludza licét coram Deo ( nimirum dicitur , quod ordinatur ad fignifican- u per peccatum ) immunda, erat tamen dam nofttam fandificationem , in qua x legaliter fan&a. Sicut etiam in Lege Vet. tria pofunt con(iderari, nimirum ipfa M* tangens mottuum vel leptofum diceba- fandificationis caufa , quze& Paffio g" tur immundus, non immunditiá culpz, Chrifti s & forma fan&ificationis , quz fed cujusdamirregularitatis legalis, Al- confiftitin gratia & virtutibus $ & ulti- teta cft fan&itas perfeGta (eu quoad mus finis fanGificationis noftcz, quz eft ! r j vitazterna, Ergo, JDeum, quz fit per gratiam habitualem if feufan&tificantem, — Prima quidem at- Oppouo: Quod fignificat multa, eft d tribuitur. Sacramentis: Veteris Legis, fignum ambiguum íeu zquivocum , & al quibus tamen altera non eft totaliter de- dat occafionem fallendi: Sed hoc non p J neganda , nt patebit ex dic'cndis tum in debet dici de Sacramento. Ergo, 4dd Mmmmm i m $.8 TRACTATUS XL .Examek t. 444 boc dif. maj. Quod fignificat tum. — Sed (afficit effe aliquo fenfiü perz D mnlta absque ordine , conced. 5 cum ceptibile , per forinam determinabile, [ ordine interilla, neg. Unde:S. 'Thom. quod improptié pote(t dici elementum, huj ad 1. docet: Tunc cilz fignam ambi- licet fit aliquis a&us, imó verba, ut pa- hn guum prabens' occafionem fallendi , tet in Sacramento P'eenitentiz & Matri- monii. D quando fignificat multa, quorum unum Et ex S. Thom. a. é. ad 2, bt nonordinatur ad aliud ; eife autem fi- i Idem eft de verbis, quz non femper ne- Eu gnum certum, fi ex eis ordine quodam ceffarió debent effe propri& di&a , (ed efliciatur unum. Sicut hoc nomen ho- fufficit effe zquivalenter talia , v, . hl g. nu- Bol mo fignificat animam & corpus, prout tus,figna, &c. in Matrimonio. - ex eis conftituitur humana natura. Et TT Nota 2.ex $. Thom. ad 2, & $, quód hoc modo Sacramentum fignificat tria licet resfen(ibiles fecundàüm fe & natu- vt pradica , fecundüm quod ordiíne quo- tam fuam efficiant effe&um naturalem, 1 N dam unum fünt, ut patet ex Ratione & non fpe&tenc ad Dei caltum, & fandti- i data, . É [ ficationem noftram, aut fpiritualem fi- gny Q UER O III. Conftantne Sacra. gnificationem, bene tamen inquantum 1 menta ex determinatis rebus fenfibilibus m àDeoad id funt atfümptz & elevatz, ut materia, & verbisut formá : & quotu- Ratio2.p. eftex S. Thom, a, 6. inc, n plex eft eorum materia ? L Res fenfibiles, earumque fignificatio III. Refp, 1, Sacramenta Novz Legis fecundüm fe funt indifferentess aqua lm conftantex te fenfibili ut materia, & ver- Mf enim fignificare poteft & ablutionem bis fenfibilibusut formá, tan quam'par- ptopter fuam humiditatem , & tefrige- P tibus inttinfecis & effentialibus. rium propter (uam frigiditatems Ergo lfj Ratio 1, p. eft ex art. 4.inc. Divina pet verba debent determinari ad effcctum lg Sapientia unicuique rei providet fecun- lts Ípiritualem. Unde $. Auguftinus 2. de düm füum modum, & proptet hoc dici- do&t. chriftiana ait: Fera iuter bomines fsl turSap. . quód fuaviter difponitomnia: obtinuerunt priucipatum — fignificandk. j Sed homini eft connaturale, ut per fen- Et hoc patet in Baptifmo, — Nam,cüm fibilia perveniat in cognitionem intelli- l dicitur, Ego te bsptizo, manifeftatur gibilium ; fignum autem eft, per quod quód aquá utimur in Bapti(mo ad figni- aliquis devenit in cognitionem alterius, ma(iai,u ficandam emundationem fpiritualem. "r & res facre in Sacramentis fignificatze Ratioi, p. In omni compofito ma- w fünt bena intelligibilia feu. fpiritualia. teria & forma fünt pattes intrinfece & RUT Ergo. * elfentiales : Sed Sacramentum el quod* Nota I. quó d per-r&m fenfibilem non Qs | dam compofitum , & resin eo fünt ma* Vf intelligamus, debere neceffarió effe ali- tetia, verba fünt forma. Ergo. Min. iï quod clementum fenfibile, uti in Baptif- vtf prob. 1. Quia Concil, Flor. afferit Sa« "t moeft aqua: de quo $. Aug.. d4ecediz cramenta Novz Legis perfici rebus tan» N il verbum ad :Immmm € fit. Sacramen- quam materià, & verbis tanquam for- méà. HWCO] m De SacrAmentis. $29 n tná. 3. Quod determinatut per aliud;c(t Refp.?, Materia in quovisSacramen- i l hh to Novz Legis eft duplex , nimitum re- matetía, quod determinat, eft fotmá: ut "n docet $. 'Thom, a. 7. & patet in natura- mota& proxima. Prima eft illa res fen- m libus, v. g. in matetia hominis , & in ar- fibilis, qua fufcipienti per a&tionem Mi« Wi tefa&is: Sed inSacramentis res fenfibi- niftri applicatur, Proxima ef ipfaa&tio d ) les pet verba detetminantur ad figuifica- applicans, ii tionem rei fpiritualis, Ergo. Beclaratur :In Baptifmo matetia re« l ) ÍIn Declaratur hoc ulterits ex S. Thom, mota eft aqua; proxinia cft ablutio, g li Confirmatione materia remota eft chrif- 2. 6.ad 2. dicente : Quamvis verba & In aliz res fenfibiles fint in diverfo genete; ma,proxima eít un&tio in fronte. " Eucharifia materia remota eft panis && quantüm pertinet ad naturam reí, con- ï t veniunt tamen. in ratione fignificandi, vinum, proxima funt fpecies confecratas f2 Chriftum continentes. In Pcnitentia ") quz pe:fe&tiüs eftin verbis quàm in aliis j tebus. Et ideo ex rebus & vetbis fit materia remota fünt peccata , proxima inn quodammodo unum in Sacramentis, fi- funt actus pesnitentis. In Extrema 2 Und&ione materia temota eft oleum in« ] cutex materia & forma, inquantum íci- licet pet. vetba perficitur fignificatio re- firmotum , proximaeft ipfa un&io. - In If fum. Hec ibi. Oxrdinemateriaremota funtinftrumenta Qu quaz dantur otdinando, proxima eorum q Qppono: Matetia. & fortma ac partes traditio. In Matrimonio materia remo» inttinfecz debenteffe Gmul: Sed resvel W ta funtcorpora, proxima traditio eorum a&tus fenfibiles & verba non fünt fimul, fenfibiliter expreffa. (] ut patetin Sacramento Poenitentiz, quia T QUJERO IV. Nonne faltem per Dei ,ht Abfolutio fequitut Confeffionem : & in í potentiam abfolutam poffibilia funt $a« j Mattimonio unus confenfus ut traditío, cramenta infenfibilia (eu fpiritualia te« przcedit alium ut eft acceptatio, Er- m fpé&u hominis ? ?. " IV. y. Affirmative, Rario : Effentía mjiaz d n Di]i.'xSimultate phyfi cá vel m;)rali, Sacramenti confiftit in hoc, quód fit fig- j conc, maj. Semper phyfica feu mathe- num ad placitum , practicum gratizs p maticá,ut fint fimul in eodem inftanti Sed nonapparet repugnantia, cur Deus temporis , neg, maj, Etfic dift. min. non poffit elevatea&um aliquem intet- " wL* 1j neg. conf, Sufficit ergo, &in omni Sa- num v.g. adorationis, vt fignificet & ctamento, ut. validum fit , adeífc debet " caufet gratiam. Ergo. Min. ptob. T. l , $ fimultas partium moralis, feu fecundüm ex S. D. 2.2.q. 178.2.1. docente: quüd rudentem zítimationem. i Quomodo Deus per intetiorem motum hominis, ; zc vetificentur in Eucharifti a, vide in- utper intrumentum, poffit patrare mi- n» i frà Tra&. 12. Exam. 1. 8.2, in R, ad 2. tfacula. Ergo & gratiam, 2. Sicut Sacra« j Conf. quomodo vetba maneant virtua- mentorum Au&ot Deus virtutem fu« ; ", amnon alligavit Sacramentis ; ita nec liter poftcoq&ctacionenh M tcbus Mmmmmg A 836 TRACTATUS x Exmün f. . u tebus fenfibilibus. Ergo. 3. Res fpiri- - fignum naturale gratiz ; Sacra'mentumx w] tualispoteft veré e(Ie fignum, ut patet in verbo mentis. enim debet effe ex inftitutione , adeóque | t Nam fignum , ut ab- ad placitum. ftrahensà fpirituali & feníibili, definitur QU./ERO : V; Suntne omnes Sacta- ] effe id, quod mediante íeu füppofitá co- mentorum Nova Legis materiz & for- gnitione five notitiá fui , five fensüs five mz à Chrifto determinatz ? at intelle&tüs, deducit in cognitionem alte- V. Refp. Affitmativ? quoad determi- - ämirum At rius. Hinc dum S. Auguft definivit — nationem faltem in genere feu fpecie fignum effeid, quod preter fpeciem, — .fnbalterna , non tamen femper in fpecie - a N h& quam ingerit fen(ibus,facit aliquid aliud ipfima vel in individuo, quam in qui- : in cognitionem venire, non loquitur de busdam Ecclefiz reliquit, Etideo dixi, : gpximze a figno in tota fua latitudine , ut etiam faltem in genere. — In aliquibus. enim complecdtitur poffibilia, fcd deeo, quo €tiam eftin fpecie atomá. T Ereo. ordinarié utimur, Declaratur : in Baptifimo Chriftus j Aiyt Relp. 2. IllaSacramenta iníen(bilia Xtn pro materia determinavit aquam cle: k 1 : mon e(lent homini ita proportionata, uti mentarem in fpecie infima, & non aliam, fenfibilia. L Vi five fit calida five fit frigida, turbida, five Ratio: Qauia homini, utpote ex fpiri- clata: hzc enim füntaccidentia,que non At f tu feu animá & corpore concreto, con- vatiant fubfantiam. naturale eft in cognitionem fpititualium In Confirmatione materia remota de- inty - Q devenire per fenfibilia. Ergo. terminat& eft Chrifma - confe&um ex Opponuo coutra 1.p. omines pet oleo & balfamo, Quód autem Apoftoli Ml .Po[a:i Sacramenta coadunantut in unam Reli- interdum hoc Sacramentum contule- gionem; Sed hzec coadunatio non potc& Hz, q rintfine chrifmate per folam manuum fieriper figna fpiritualia; cüm homo fen- impofitionem,non obftat: quia hoc ha- — "t n fibiliter petat regi. Erteo. At d buecantex fpeciali ptivilegio fibi dato à ZAdboc dift, min, Non poteft fieti tam Chiifto. - Aliquando tamen etiam füe- Ri fuaviter tamque proportionaté, conc. run: ufi chrifmate. Similiter Graci in Ti min. ;abíolute, neg. min. . Unde & de Confirmatione utuntut hác -formát Ptolnig ILef, Do 'neceffitate abfolutá Sacramenta non pe- Signaculum doni Spirit&s [antlis nos ve- cunt cffe vifibilia figna vifibilisEcclefiz, 1Ó aliá;ut patebit infrà : WE veti fed folàm ad melius effe, ficut & illa defi- qua eft .dfvcrü- Aontte tasíolüm materialis. nitio Sacramenti,quód fit zz2vzZrIrs gra- In Ecchariftia dctctminaiä eft vinum u ] tia vifibilis forma, intelligitur folim de de vite & panis triticeus ufüalis; . GVG : fs Sacramentis de facto inftitutis. .azymus, five fermentatus. Á Ill]l'bus* Ex quo fequitur, minis effentiale Sa- Iu Extrema Undione determinaté e — — :ftm im J cramento effe, quód fit fenfibile, quàm olenm à Chrifto pro materia inftitutum, , *ïïtc; l quód fit ignum ad placitum ; unde im- non à $. Jacobo, quiillud folàm pto- q."* f plicat abíoluté, qqöd Sacramentum fit mulgavit. Dequibusomnibusalibiin ""s p p De Sacramentis. 531 ;proþriis locisplura, In his etgo Sacra- terum. | Econtraapud Latinos ttaditur T mentis determinatio materie eft magis calix , &c. liberEpiftolarum , Evange- ilig in patticulari , quàm in fequentibus liorum , uti fcitur. Que eft materia di- verfa. Cüm veroó Eccle(ialatina dictam W daobus , quorum matetia eflentialiter ' includit aliquid morale, uti & in Ordi- Ecclefie grzece modum ordinandi ap- kl ne,inquibus matetia c magis confufa, probet , & in materiis ac formis fubftan- )U t nimitum fecundàm genus feu fpeciem tialibus Sacramentorum etrare non pof- fuübalternam tantàm à Chrifto detezmi- fit , tenendum eft , quàd pro hoc Sacra- f mento Chriftus nullam matetiam vel 1l ]Ml -fata, Nam In Sacramento Peosnitentie matetia formam in fpecie determinaverit , fed t proxima eft confeffio dolorofa , five fit folàm in genete, nimirum talelenfibile fignum , quod fit fufficienter expreffi- üu!üi talis per attritionem , five pet contritio- .. fem, quz fpecie differunt : five fit de vum poteftatis per Ordinem traditz , de- i peccato veniali ; five de mortali ; five ex- terminationem |in fpecie relinquendo primatur nutibus,five verbis. — De qui- Ecclefiz , quz cüm pro Ecclefia graca u s us infrà. unam , proLatina aliam Ordinis matee J In Mattimonio , quod non folim eft riam & formam determinaverit , per ii [j Sacramentum, fed & contra&us civilis quamlibet in fua feu à (uz Ecclefiz Epi- z Ícopo valida fit otdinatio : eft enim illa .acnaturalis , matería proxima eft con- fenfus conttahentium, non qualiscun- diverfitas feu variatio folàm materialis , N H ; [j . que , fed legitimus & validus ad trans- non formalis , quia conveniunt in fatio- du ferendum mutuo dominium fupra cor- ne figni expreffivi datz poteftatis. — In d j pora' , adeóque confotmis legibus Ec- Ecclefia tamen Latina materia eft ex- i preffior, quia preter impofitionem ma- cleixz , quzejus legitimitati pro tempo- Dd - tum neceffitatibus cettas poteftpraícri- nuum in Sacerdotio v. g. traditut calix j bere conditiones , quibus non fetvatis cum vino & patena fuperpofità hoftia; ) übl u contra&us cft nullus, uti fecitin matri- & tunc folàm profertur forma ; que dein al monio Clandeftino. Cujus materiam cadit fuper totam materiam przceden- [ GTZ» --- proindeEcclefia mutavit folüm materia- tem , quz conftat ex impofitione ma« j liter, non formoliter; femper enim ma- nuum, & ttaditione calicis,& non intens m&bü net verum , quód matetia Matrimonii ditanté perficere ordinationem. T d fit contractus legitimus. " Ratio : CurDeus , et(i abfoluté loZ VI. De Sacramento Otdinis majot quendo potuiffet per alium , attamen i elt difficultas. Nam Grzci in factis defa&o immediaté per feipfum cujus- d. UIW Ordinibus pro materiautuntur folà ma- visSacramenti materiam in fenfu expli- nuum impofitione : & forma apud eos cato determinavetit, Hzc, inquam,ratio i tühzc: Divina gratia , qua infirma eft ; quiaSacramenra Novz Legis,utpo- l/« Mï j -ofanat, promovet. bunc Subdiaconum in te-caufantia gratiam ex opere operato , M PM íunt Saezamenta excellentiffima : íed n non j j Diacnum Hunc Diaconum i(: Preby- Pw i $35 TRACTATUS XL. Examen 1. non fuit conveniens, ut res tam excel. in somine ,velly Patris , &c.. veladdat lens immediate determinaretut ab alio , quod mutet : Accidentalis mutatio eft, if:niftn j quàmàDeo. Ergo. Plura de hoc infrà fi quid addatur, omittatur , vel verba Dl V ! de caufa & inftitutione Sacramentorum mutentur , fictamen, ut fenfüs verbo- E inhoc Tra&. Exam.4, rum non tollatut, Et ita Zachatias d QUAERO VI, Qui mutatio mate- Papa definivit in Cap. Rezulerunr. de ET tiz & formzinvalidat Sacramentum ? Confect. dift. 4. fuiffe verum baptifma ao VII, z:. 1, Effentiolis feu fubftantialis collatum à quodam rudi Sacerdote ia inlem. imutatio matetiz vel formazinvalidat Sa- xomine Patria ,€9 Filia , dr Spirituá ilmon Z €ramentum , non tamen accidentalis; fantta, uT licet hec ordinarit fit illicita & pecca- Refp. 2. Mutatio verborum in Sacra- 3 tum. ItaS.Thom.a. 8.inc.- mentis pote(t fieti octo modis. 1. Pro« st Ratio 1. p. Nullumcompofitum,uti ferendo ea in alia lingua contta morem at etiam eftSacramentum , poteft fubfifte- Ecclefiz. Quod fi fiat fine neceffitate , te fine partibus fuis intrinfecis & eífen- elt peccatum , f&d Sacramentum valet, 5 A«lqull Wa tialibus, Ergo. 2. Adhibendo alia verba idem exprefse d Ratio 2.. p. Quia accidentia , cüm fint fignificantia , v. g. ptoly Patrz dicendo t extra fabftantiam rei , eam non vatiant ; ly Genitorzs , quod etiam eft peccatum , Sacramentum tamen fubfiftits fi tamen Y ïl'ïïü&,þrþ;; üt patetin accidentibus hominis. Ergo. EUY folüm implicité idem fignificat, eft nul- Ratio 3. p. Quia mutatio acciden- 2 ts lum, v, g. dicendo: Ego te baptizo in talisordinarie eft vel contra przceptum nomine S$. Trinitatis. 3. Ttranspoe- r U Ts naturale, quo jubemur fan&a fand & nendo vertba , qfüz transpofítio fi tollat reverenter tra&tare , v. g, 1 quis finenc- fen(um vetborum , v. g. baptizo Patris ! mempq 2 Mi celfitate baptizaret in aquá fordidá , vel in te ego Filii & momine Spiritis S., €ontta grave przceptum Eccle(iz, ut pa- Sacramentum eft nullum , ut patet ex 1 *-t(iiavr/g(u, y m tet de confecratione fermentati apud S. Thom,q.60.a.8. ad3, — 4. Inter- 2 Latinos. Ergo. tl N polando feu interrumpendo verba , quz Ex quo patet , mutationem fübftan- interruptio f1 fit tanta , ut interrumpa- Mf ? /:"IP:'!,?ijdgu tialem matetiz effe, fi quis adhibeatpro tur intentio pronuntiantis , tolliturfen- matetia aliquid. fübftantialiter. diver- fus & veritas Sacramenti , ait S. Thom. Bl fum , v. g. in Bapti(mo aquam rofaceam, ibidem. — Hac interruptio major eft , fi x]ff/(/ Jf in Euchariftia panem hordeaceum:ac- fiat inter fy!labas ejusdemtermini , quàm "Wig, fl l €identalem , (i falvà. fubftantiá parum- fi intet. duos terminos. f. Aliquod " ger alteretur, ut fi aqua. in Baptifmo fit verbum addendo , quod , f fit corrupti- W i/[g calefacta; vel panis triticeus in Eucha- vum debiti fensüs , tollit veritatem Sa- W"Illfll [/ tiftia fit fermentatus. Subftantialis mu- cramenti, ait $. Thom,inc.,v.g. Ego " . i W"[M tatioformz ef ,. fi mutetur feníus vet- te baptizo in nomine Pattrismajoris , & M!f borum; ut fi in gagtifmo omittatur ]y El minoris , ficut Ariani baptizabant. HII[P[ Á "A Ts "3 TU p & .4De Sacmment?: inCommuni 0. u t pï-:ö( *833 '!n, i Siverófenfum non tollat;fubfiftit, v. il fgnificent exvirtuté mpofitionis , aecipi- piuntur tamen ut fignificantia ex accommo- d g Ego tebaptizoin nominePatris o- J manipotentis,&c. Velfi poftly Spiri- datione ufas. HcibidemS. D. Mi tüs fán&iaddat,& in nomine B. Vir- 8. Verba mutandoin figna vel nu- l ginis ut ejusinterceffio profit bapti- tus. Quz mutatioin Matrimonio & Poenitentià e(t accidentalis; in aliis (s zatoad confervandam gratiam ba- * X ptimalem. Si veró intelligatur bapti- vero eflentialis. 2:.3. Quando forma Sacr a'menti 1] zari ia nomine D. Virginis ficut in nomine Trinitatis ,^quo Daptifmus eftambigua feu zquivoca , habens n plures fenfus , five id proveniatex vi - confecratur, talis fenfus eífet contra- Q r rius verz fidei & tolleret veritatem verborum,five ex ustisaccommoda- M Sacramenti, ut docet S. D. ibidem. tionc , ambiguitastollitur, & propo- 6. Aliquidomittendo, v. g. in Ba- fitio vera vel falía redditurexintene UFI, |/'4 - ptifmoly Egos In Euchariftia ly enim. tione proferentis:qui fi intendat (en- j Ubinotandum, quód qui habensin- fum verum , Sacramentsm valet ; fi j tentionem faciendi quod facit vera fal(um,annullatur. Exemplum eft ex ly di&is de Baptifmo : In gomine Patrias,c Ecclefia;privatàintentione falsó pu- 3j taretillas voculas effe de effentia for- Filias,&c.Item de baptizante in nemine Wg mz , verum conficeret Sacramen- B. Virginis. $ j s tumsQuiaadhibetomaia effentialia. Ratis: Quia juxta Dialedticos pro- Q r pofitio equivoca fecundàm fe nec 7. Pàrtialem. aliquem terminam u corrampendo. Pro quo $. D.a.7.ad eft vera necfalía, fed fit talis exinten- " tione loquentis, verum vel falfum 3. pulchram tradit Regulam dicens: fenfüm intendentis j ] " Hle qui corrupté profert verba facrameutalia, T4 * Ex quofit, (i dictus rudis Sacerdos fisoc ex induflria facitnon videtur int endere " r facere quodfacit Ecclefia, civ ita mon. videtur intendiffet,in divinis dari filiam, Ba- ptifímus faüiffetnullus, Inquantum j qül perfici Sacramentim, Si autem boc f aviat ex md erroreyvellapfuliazus , fi fit tauta corraptio , veró ly filia ex ufüs accommodatio- ul ne poteft fignificare Filium , Bapti- qua oinim auferat fen[um locutionisyuon vi- lp degur perfici Sacramentwm. E boc pracipue fmus potefteffe, & in diéto ca(u eít j validus.De Baptifimo in nomine 8 contiagit,quando fit corruptio ex parte prin- ! cipii diclionis:puta.fi loco ejus, quod eft in mo- Virginis jam explicatum eít pauló p mine Patris dicat,in nomine matris. Si vero fuprà in Refp.2. i qon totaliter auferatur eufus locutionis per De invalidatione Sacramenti ex '!II'V bujufmodi corruptelam , wibilo minus perfici- partc intentionis dicetur infrà in hoc lm gur Sacramentum, Et boc praciptte contiugit, Tra&. Exam.4. n. :3- & íeqq. UJERO VII. Fueruntnein omni - quando fit corruptio ex parte finis:puta.fi ali- biüfj - quis dicat n nomine Patrias C»Filias.Quasi- ftatu Sacramenta homini neceffaria? / NIII. Ante R.Nota quoad prz/ens vis enita hujusmodi verba corrupte proluta ni- & Nnnna. qua- q $34. TRÁACTATUS XL . Examen ]. ii quadruplicem effe ftatuim naturz hu- vel quantum àd fcientiam ( puta, fu- manz. Primus ctt (tatusInnocentiz pernaturalem,de naturalinon nega- ia At in Adamo & Eva pro brevi illotem- tur, quod Adam eamacceperit de pore antelapfum.2.Eft Legis naturz, rebus,ut patet 1. p. q. 101.) vel quan- ïg.z.ln il ficdi&us,non quafi excludat gratiam tüm ad gratiam perficeretur perali- & precepta füper naturalia, fed quia, !L» ii quid corporale.Etfi enim ante & poft ficutnatu:alia funt ab intrinfeco , ita peccatum fit eadem hominis natura, mPCCï Lex fupernaturalis intrinfecé homi- 'hontamen idem ftatus , Sacramenta UTO nibusinfpirabatur,& non publicé ex- autem & cogüitio ac adeprio fpiritu- i 1l teriüis ponebatur. Ft hic ftatus coepit alium per fenfibilia conveniunt gui- poftlapfum Adami;& apud aliasNa- dem homini (fecundum conditio- N üionesduravit ufque ad Chriftum , 1l 1l nemíauznaturz;aftnonabfolutén ec i apud Judzos veró ufquead Moy(en. ut proprium per feac quarto modo, ] " u'öl i, s 3-Eft ftatus Legis fcripte feuMofàice fed ex füppofitione cerri ftatus , ni- computaturq; à Moyfe ufq; ad Chri- mirum naturz lzp Í»:5 A ;pg oftquamenim lo ftum. 4.Eft ftatus Legis gratix feu E- homo per peccatum fenfibilibus fc At vangelice duraturusà Chrifto ufaue fübjecit, non eft inconveniens, qucd A q ad finem mundi.. Hoc notato. per fenfibilia denuó perfectionem st x r, Inftatu Innocentizante pec- accipiat. i tb catum Sacramenta neceffaria non DeMatrimon o icbva o X x fueruntlta S.D q.63.a2.in c. cet S.D. ad 3. quód in ftatu Innocen- sU n l ^ ) Ratio: Medicina non eft neceffaria tiz non fueritut Sacramentum , fed An ( nifiegroto,;aitS D in SedContra.Sed ut eftin officium naturz. . Videin I j Sacramenta funtquedam medicinz Tra& dePrxdeft.& in Tra&t. delIn- MU & in ftatu Innocentie non cratzgri- carn. fpecialiter de. gratia CaPïfayä a- Ml tudo,quia mens füberatDeo,& men- Chrifti ,an & quomodo gratia N ti fuberantinferiores animz vires, & miin ftàtu Innocet a X tiz fucrit ex me- N ma Tlctts. ipfianimz corpus Ergo. Accedit, ritisChrifti largientis gratiam per5a- quod Deus przviderit lapfüm Ada- cramenta. Ubidicitur,quod.ut repa- lCDCl) J' N mi , adeoqueillumftatum nondiu rata,fueritex przvi fi as meti-n-,s..Chxf&g, duraturum, confequenter nonerant * hecelffaria Sacramenta. non veró ut primó producta, quair- NU terfüitex mcera liberalitate Dci. [tem iv H Nota ex folutionibus argumedto- 1 Jbido- videS. Tho.2. z.. 85.a. *. folum in- kb Bu rum S.Thomz , quód homoin ftatu cet, quod Sacrificium non Lq N of Innocentiz indigebat quidem gratia ternum , fed & externum e E3013i's J)QI,UJOS fed ut confequenda fpiritnaliter & temporalibus fit dejure naturz I IC- 051 invifibiliter,non veró per vifibilia fi- cognitionem debitz fübjectionis a& "inrl gna;quia fuiffet contra perfectionem Deumrerum omnium Dominum » »Gma ulius flatus& contra feibordinatio- '?P" lif adeoque illud fuiffet in. ftatu Inno- sl ncanin Ratione deícriptam,(i anima centiz,(i duxaffcg àquonon cft con- L] j 8^5 De daevamentts in Communi. (equentia ad Sacramenta,utpote quz &ione&c. Et hocfignum fen(ib:!c tj ! Ti funtjurispofitivi,& repugnaffentper- erat Sacramentum , quod tame . .: Deo nen fuitomnimodé in parti- ia fedioniiliusftatus, ut ex di&tis patet. IX.2.2.In Lege naturzfuit verum culari & in individuo determina- dqui d quoddam Sacramentuim, non folum tum, fed folàüm in genere, quoad pro juitificatione parvulorum ad de- determinationem in fpecie velin u r lendum peccatumoriginale , fed & individuo , reli&um arbitrio ipfius zl aduitorum. app/icantis. In hocergo figno for- Rafio 1, Ad humanam falutem ne- maie fuità Deo, materiale ab ho- cetrium eít homines adunariin u- mine , eó feré modo, quo anté di- j T nunverz Religionis nomea , utar- ximus de Ordine eju.que matcria. guit$.D.a i.in Sed Contra. Sed, ut Nota tamen , quod remedium j T u ait$. Auguft.,in nullumnomen Re- pro peccatis actualibus non fuerit igionis,live verum, five faltum co- €ejusdem rationis cum €o, quod "m mzfm adunari homines poffust, nifi aliquo nos adhibemus pro eorum remis- o fignaculorum - feu 3acramentorum fione, uti eft verbalis & auricula- giwd vifipilium — coufortio colligentur. ris confeflio , fed aliud longé di- Iu Quod verum eft tüppohta corruptio- verlum , attamen in re fimplicitet nenaturz humanz; In ftatu enimIn- non neceflarium , íed fupplebile Docentix potuiffentadunari per alia per votum in necesfitate. Reme- Mu» yxt 1gna vilioilia,y g,Sacr ticia. Ergo dium veró peccatiOriginalis fuit (im- R4tio 1..umDeus velitomnes ho- pliciter neceffarium in . re ipfis pat- m (j E minces falv.:sficri, in(tatu Legis na- vuiis,ficut apud nos Baptifmus. türepro pareulis& aduit s inttituit X. x. 3. InLege Mofaica feu fcri- r aliquod reinedium ad delenda pec- pta fücrunt vera & divería Sacra- Eaïw É ia ü' , Catàjtum Originale;tum aétualia:sed menta. Hoc probant Kationes pro g OC remedium fuit - verum . sacra- X. 2.datae. 4 npïlï mentüm,cum fuerit externum, quia Reducdt $ D-3^9.9 103 $* t f ! ; ebebat applicari modo ht il ii nano Sacramenta Legis Mofaicz ad ( (quod non poteit dici deactu meré quatuor , nimirum ad Circumci- Interno ) Ícein fuit collativum gra- fionem , cui faccesfit Baptiímus : M ti&;peccatum enim non tollitur nifi » ad Agnum Pafchalem , qui ecrat pergratiam. Ergo. fgura Euchariftie : ad Purificati- i v Exquo fequitur, quod quando di- oncs , quibus refpondet Poeniten- 1 Wj Gitur, parvulosin Lege naturz fuitle tia , ad conífery UL At onem Pontiticis j ) mundatos à peccato origiualiin fite & . Sacerdotum , quibus rcfpon- ^ 3rentum,intelligitur de fide nonin- det Ordo. Alia tria Nova Le- Wsl T ternafed manifeftata figno fcafibili, gis Sacramenta , nimirum — Matri- monium , Confirmatio, & Extrema u " g Pfe cibus,oblationc,vel benedi- ( Nnnnn 2 ")Un&io., » " ii / 836-. ) V4 RACT AQUS . Xl. Examena. Un&io, non habent Sacramenta ex fidei Abrahz, qu i crcdiäitfe.Patrenjä uf N parte.Legis Veteris fibi correfpon- futurum Chrifti fibi repromiffi , & li dentia. ideo convenienter íolis maribus Ht Nota, quód apud TJudzos pro foc- competebat, peccatum enim origi- ';lh ql minisadtollendum peccatum origi- nale , contra quod fpecialiter Cir- i nale manferit remedium Legis natu- cumcifio ordinabatur , à Patre trahi- ij ya, & Circumcifio(quez folüm fecun- tur,nonà Matre;íed Baptifmus con- b éarió ordinabaturad populum Ifrae- tinet vittutem Chrifti qui eft univer- t falis caufà falutisonsnium , & remis- du liticum difcernendum abaliis prima- tioóveró ademundandum ab Origi- fionis omnium peccatorum.Hac ibi. ATT &.4. InLege Nova funt vera Sa- * li i i CR nali)fuerit adhibita folis maículis. Et hocpropter convenientiam,quamS. cramenta , ut probantrationesanté kmh D. aflignat 3.p.q.70.a 2. ad 2. dicens: addu&g, & corum numerus patebit af Circumcifio inftituta eff ut fignuni ac probabitur infequentibus. * .?auairx £O RSOSO Jescut- O 35 x ;4-0; d EXAMEN IL.. "n m De dacramentorum Veteris d INvva Legis cav[altate & effitin UT principali, qui eft. Gratia. $. D. Oneft. 62. per G.art. atl AF UZROTI uomode Sacra- eft.in d'cpend'criterä?Sacramcnto*-, per menta Veteris Legis causà- commoenfürationem ad fübjecti de- äm)klll] Q d runt gratiam ? zotionem feu difpofitionenyqua di- XL AntcR. Nota r.aliam citur opusoperantis, có quód ci fe- Eu um effe caufam per fejaliam per accidens cundum fe fümpto ,ratione proprii aliam principalenr, quz agit virtut- valoris,v.g. ut quatuor , debeatur tanta menl proprià; aliam inftrumentalem,quz gratia in cadem intenfione,nimirun tlb agit virtutealiená : aliam phyficam, ut quatuer.. 2.Ex opere opcrato, id eft, l P quz propria actione cffectum im- pracisé ex operatione Sacramenti , r mediaté & realiter attingit : alianr pervirtutem ex Paffione Chrifti jam Wd;ffla moralem,quz effectum fuum attin- operatá ei communicatan,ita ut vel Mi git mediaté , quia nimirum aliam nulla requiratur difpofitio , utfit in: h It caufam per modum confilii,imperii;. parvulis baptizatis; vel fi requiritur, » mþdm* meriti vel pretiimovet & inducit ad: at i adultis ,. faltem non füfficit ad: l'f"lüdm producendum effedum , ut patet in tantam gratiam,& non cítratio prin- !T chirographo. V cipalis veli effectiva: habendi excef-- N n Notaz.Qu [0] dgratia dupliciter con- ^ füm gratiz; Namaccedenti ad Sacra- mentunx cum: difpofitione w ii« : [fgnfl i s -f.cxri*pemtm. Exopere ogcmk,i& Con-« De Bacramentirin. Communi. 837 l) gqnfcrtlur gratia st féx , tres gradusob Script. & S$. PP. legitur, quód Lex ,& | propriam difpofinonem utcaufam , antiqua nonjuflificaverit , gratiam l hu aliitres ob virtutem Sacramenti , rc- non dederit,cjus Sacramenta fuerint W fpe&u quorum difpofitio folàm fe infirma & egena elementa , nonaili Y habetut conditio fine qua non. figurz & umbrz vel(igna gratie Quia T Nota ?. Ex opercoperato gratiam fí ex Lege juflitia , Ergo Coriftus qratisinor- adhuc poffe conferri dupliciter: :.A.- tutis eff, at diciturad Gal. z. non enim g &ive , id eft, per virtutem gratiz pro- cis denegarur omnis virtus gratiz (l du&ivam , faltem inftrumentalem, caufativa , fed folàm in fenfu expli- t ipfiSacramento inexiftenten, ut po- candoin R 2. & 5. 2 ftea dicetur. de Sacramentis Novz x:.2.'Non folüm parvulis (ed etiam n | Legis. 2. Paffivé , ita ut Deusad prz- ad«ltisin remedio legis naturz pro tii fentiam Sacramenti activé conferat peccati originalis deletioneinftituto, gratiam ultra difpofitionem füfcipi- ac in, Circumcifione confercebatur entis, [ o ratia ex opereoperato paffive , feu i Nota 4. Opusillud operatum,quod ultra difpofitionem fufcipicntis, fiz- etPaffio Chrifti ,.à qua omnia Sacra- bantque adulti ex attritis contriti. menta etiam vetera habueruntvirtu- Ratio x.p. De fide cft infantes per r tem caufandi gratiam, pofle duplici- Circumcifionem & remediumLegis terconfiderari. Primo, ut aACtu exhibi- naturz fuiffejuftificatos & (alvatos : tum , & ficfchàbetrelpeQtu Sacra- Sed de fide etiam eft,nullum poffe ju- mentorum Novz Legis. . Ut przzvi- ftificari aut falvari fiie gratia ; & luce op li fam,feu ut exhibendum & operan- clarius eft,quód in&ntes non poffiat dum, & fic fe]habet refpe&tuSaera- yælfl* per proprium actum fe difponere. d mentorum Veterisl egis.His notatis Erso. ' & 1- Sacramenta: Legis naturz & In hocfenfuintelligitur, dum in SS. owl It "I fripte non caufabant gratiam ex o- PP.legitur, quód Ciccumcifiofuerit fignum praé&ticum gratiz,& pro his.. fUl i 2 perc operato active , fed: folus Deus r jlt hE amil ]orum:Ita patetex$. quiex ftirpeAbrahz prodierunt;ezc- ) Tho:hícq. 62.a. 6.in c. dicente : s4- f rit(nimirum moraliter) id, quod a- eramenta.Veteris Legis erant quadam fidei pud nos valetaqua Baptifmatis ,fit e- li , proteffationesnquantum. fignificalant pas- u nim comparatio quoad fübftantianr '[l'MBm-CbïZ]hö» ej'g&u:e]uy, /g'cgrgo non ba— cffe&us,non quoad modü caufandi. k»- libant in fe aliquam virtutem qua operaven- j1] Ratio1.p. cum: Gabrera contra ali- tur ad conférendam gratiam jufHfitantem.. quosThomiftas:Remisfio peccatiO- [ Ratio: Qnia dicta caufalitas cft fin- illa riginalis & actualium mortalium ei nlaris prerogativa Sacramentorum: conjunctorunm, nequit conferri nifi Kcrf Novelegis. n crinfüfionemgratiz,ut probaturin uzft. a | B»hoefenfuintclligjmr,dunïiþ;s-; Tfa&. de juftificationein 1.2. qi [ Lb 3, ts 838 ZRACTATUS XL Emmep 2. 1 i2 a 2.Sedin Circumcifione & re- naturz excellentia fuperalia corün- T nicaio Legis natürz adultiscum de- demfftatuumSacramenta, tum ctiam - L ( bita attritione diípofitis confereba- ex fpeciali eorum necesfitate ; tum H tur remiffio prezdidorim peccato- U * tandem ( ut difeurrit Gabrera ) cüm - E] utv. Grgo ficbantexattiitis contriti, peccatum Originale non fit propria a & äu&ifi LU cabantur.Min. prob Si inad- fed aliena voluntate contra&um, uitis ut difpofitio fuiffetomnino ne- non erat neceffaria tanta di! ; pofitio J ceffaria contritio (cüàm ad eamvelut adiilaSacramenta,quæ inre medium i ad ultimam difpofitionem in ceodem talis peccasi. per fe ordinabantur , lti inftanti fequatur gracia)Circumcifio t quanta requirebaturab illa, quz per. Pl ( i A &r a Aemedium Legis naturz nün- Íe refpiciebant juftificationem aba- Gl quam extinxiffent peccatunt. Origi- ualibus ( Originali remiffo ) com- E lt nalein illis, imónec incjusremedi- misfis; ad hanc enim in adultis re- b um futfient pro eisinftituta , quia il- quirebatur vera & perfe&ta contritio, ET lud nunquam deleviflent,fed (cmper Ratio 2.5i etiam in aliis predictorüm läiï*u füuppotuiffent deletum per przviam ftatuum Sacramentis gratia. fuiffet contri)onem , hoc autem elft abfur- "U collata ex opere operato , feuultra ;EmNO dum dicere. Ergo. difpofitionem recipientis, etiam fo- " Nota,Sacramentorum Novaz Le- lum moraliter , inconvenienter ita gisprivilegium effe exattritis contri- "j extenuarentur inS.Scriptura,ut quod f tosfaccte,& gratiam ex opcre opera- fiat egena elementa, quód Lex fitin- U to cau'Are a&tivé phyficé, non mcré utilis , opcransiram Dei , quz fübin- Bu afhvé & moraliter Et ex his exp!ica- travit at abundaretdelidtum, Rom. tiir S.PaulusadGa! ':3.* 4 .dicens:Abra- m:ffma at j id ef;uteffetoccatio delinquendi. hamum non fuiffe jultificatu in 3 " Nec bene diceretur, quód acceptra - " Circumcifione ,fed cx fide. Quia fi occafione per mandatum occiderit ENS uz gratiain Veteri Lege dabatur , h Al homines,Rom. 7.quod qui talia ex- M V non dabatur ex fola vi illius,fed fitmul e€quebantur, fuerint fub nialedi&o, Pt perfidem Legis gratiz,& inChriftum 1 i'n quod LexV etus fucritjugum impor- t ]dü)ï ut pravifum. NI deex noftra fenten- tabilc.Non primum;quia potius oc-' Wm tianoa fequitur, Legem Veterem cafionc accepra daretur hominibus M: debere dici L egem Gratiz. gratià vivificans & fanans. Non fe- i M Tij z.3. Alia Legis nature & fcriptz cundum , quia potius effent füb be- Sacramenta tantum conferebantgra n nedidiene & gratiaDci. Nectertium tiam ex operc operantis , feu juxta quiain Legis Veteris impofitione & - ] menfuram difpofitionis fubjecti,nec. 3 Nj execütione dareturgratia & adjuto- facicbantex attritis contritos. rium ad jugum cjus ferendum.Ergo 4 Xü"&g& Ratio difparitatis eft,tum ex quadam v QU £ROII. QuomodoSacramen- 1 n Circumcifionis in Lege fcripta,& re- taNovz I egis caufantgratiam:etiam ?fjla" medii centraOriginale in ftatuLegis recedente fi£tione? i XII. m — A 839 Dä" V&zcmmmtifin Cïrawzunä D "8« 2,Sacraimenta N xl OY eor Em is non j .XIL li'cvïüsNomris pro Q. :.n.11. Pt in hoc Exám. folum moraliter; fed & phyfice im- ft umentaliter caufantgraciam W - 1. Concil, Trid.Seff.7.Can. 8.fic definit: Siquis dixerit; per ipía Novz Ratio defumitur ex dignitate & pra- eminentia SacramentoruNovaLegis j - Legis Sacramenta ex operc opcrato II nonconfetri gratiam , (ed folaim fide pra antiquis. Et docetur claze à * dori- l 3 divinz premitfionis ad gratiam con- Thom. cujus verba vide in.Au jn fequendam fufticerc,anatheina fit. bus Lt quamvisnon (it de fidc, colii- "n Rat;o de parvulis refpectu Baptitini gitur tamen fündaté ex irid. Scfl. z M patet ex dictis.Cui adde,quód;Sacra- citCamn 5 ubi deceruit : 5i quis 1] menta caufare gratiam ex . opere o- dixerit, Sacramenta Novz. Legis Off perato,eft eam caufare non ex meri- non continere gratiam , quam Lig- W to recipientis , fed virtute pasfionis nificant , ant gratiamipfam nou po- lt . Chriftijam operadá: sed fic eít de sa- nentibus obicem non conterre , 1 J cramentis Nova Legis. Ergo. quafi ligna taatumexterna. finc ac- if Notatamen , id quod diximus, Sa- Ceptz per fidem gratiz vcl juftitiz , ] ln . eamentaNove Legiscaufare grati- & notz qurzdam Chrifianz pro- ( am ex opere operato,non convenire fesfionis, quibus apud homines dit- x ipfis folàm in voto habitis, fed inre cernuntur fidcles ab infidelibus; ana- thema fit. uibus verbis Sacra- fufceptis , itidocet Sylviushicq. 62. ( 3.1.Quiaalioquin fequeretur, Sacra- mentis noftris 3ttribuitur major Vii- ii j mehtum bis conferre (num cffe- tus caufativa gratie quàm morajis , il Gum,femelin voto habitum , femel quia hac verba debent iatelligi in jl inrefüfceptuni Negari tamen ne- fenfa proprio , & clare patet ; quod « quit, quin habens votum Sacramen- in fenfü proprioimciïe&a excedant T quet tiaccipiat remisfionem peccatorum rationem figüi , cauía vero mora- N & gratiam, fcd non eam accipit.ex lis rationem fizni non excedit, & l N opere operato Sacramenti, etfi ejus effe&um proprié non contiict, nec effectui valde fit(imilis;& ob hancfi- confert , fed aliam caufam inducit, Yil) Fü gt 'müitudinem fübiide à Theologis uteumcaufet. Ergo. vocetur effedus Sacramenti , noa Dixi m R zom Jffvummt,zlitw.. yitl Mu quod hic & nunc 3Sacramento cau- Quia certum eft , qued (olus Deus fttürfed quia nátus eftab eo caufari, fit caufa principalis gratix. Et yif l &nunc ad vot umr ejus , & in. or- humanitas Chríti non fo-ïijxm» fit . Qiné ad. ilind. datur. Qualiter in- caufa moralis & meritoria , fed (i- Q^ w ] gd[il[ tellipendus eft $: Th om. quodlib mul inftrumentum phyficum , nom 3- 4.10. & 4.contra Gentes.c. 72 & (* IN m].Eï inf feparatum, uti Sacramenta , fed Di- * TIà q..72. 3. 6 ad r & ad 3. ubiim vinitati períonaliter conjunctum, yit 9p qued a propendere videtur. - ) y a TRACTATUS XL /Examen 2, quod eft nobilius, Poteft etiam dici, li ^ 5. Quód licét agens princi pale & effe&kus: quód Paffio Chriti adhucphyfict opere- debeant effe ejusdem ordinis , nun ta* tl tur gratiam , non in abftracto fumpta, menagens inftrumentale, €. Quodlli- f Jl ut eft motus quidam , fed in concreto, cet agens inftrumentale & corporeum, ut involvit fubje&um patlum , Scilicet ) ln fecandàm fe fumptum, non fit ejusdem. Chuitum, przfertim cüm Paffto Chrifti h M K* ordiniscum effe&u fpirituali, ut eftgra« reliquerit in co:pore. Chrifti effe&tum, tia, benme tamen ut elevatum virtute: AMt 'pimirum facra Srigmata, TT Ípirituali , quam etíam fluentem. & i/to Obje&ionum folutione Nota 1. í JIO,C tranfeuntem . Sacramentum recepit ex qnod quidem Sacramenta noftra tan- motione cauíx principalis, fcilicet Dei. tU quam res fenlibiles nobiliori modo cau- 7. Eth ses fpiritualis non potlit in füb. c«'(!'fp fent gratiam , quàm actus prattantisfi- u je&o corporeo 1'ecipi pctman»enter-& i matüra virtutam , utpote folüm morali- 1 tj ftabiliter ( quod enim hoc modo recipi- ter feu meritorit eam canfantium ; id tur, ad modumteci pientis recipitur , & : veró Sacramenta non habent ex fe , íed exiltentiam , (i fit accidens;, à fübje&o tl ex elevatione Dei. 2. Quod licet res emendicat ) bene tamen vialiter & flu- a corporea non poffit ut caufa principalis enteríeu tranfeunter, g. Quamvis illa i t lii attingere rem Ípiritualem , ficut vifus virtus feu accidens fpirituale ac indivift- il &f corporeus ab(olut? non potelt videre bile non poffit recipi in totoSacramen- j Deum , quia in a&u vifionis tanqaam Vif to, necinejus parte, quia & motus fa- actionis vitalis fcmper agit ut caufa cramentalis & quavis ejus ; pars eft W&w rincipalis , bene tamen ut inftrumen- quid fucceffivum & divifibile ; poteít ta- !qug -t "^tum , utpatetin igne infernali refpectu men tecipi in termino feu fa&to eíle il. fpiritüs damnati, quem torquet. 3. Quod. lius , quod eft indivifibile terminativua ;'I'ulllm [ infiuxui phy[ïco non effliciat diftantia & completivum totius entis faciamen- "&E & q fuppofiti, & (ufficiat fimultas & conta- talis fucceffivi , exiftitque in ultimo;in- W &tus virtutis, 4. Quód licet ad omne ftantiex trinfeco terminativo, Etinhoc "w inftrumentum , etiam divinz virtutis, ultiimo termino virtualiter exiftit tO- Ti "d u necellarió requiratur a&tio quzdam prz- tum *acramentum , quod füfficit, ut per à "i via ( quia alás non effet in genete cau- illam virtatem fpiritualem fluentem ii Íz officientis , fed medium purt deferens ultimo termino receptam dicatur elevati dwy,],, adtionem principalis agemtis) fi tamen totumSacramentunm De actibus. Wniv *ti j fitinftcamentum virtutis divinz utpote tentis in ordine ad juftificationem vide j ap ] infinite , non requiritur necelfarió, quód infriin proprioloco; V & fititaproportionata, velquód fit difpo- Hzc, uti & quz dicent üt adQ;ä . &IM (itiva ad effe&um principaliter inten- non ferviunt quidem ad praxin, bene 1 T tutbp, Nam Chriftus volens illuminare éris jeu tamen. ad alios fines hujus j l cxcum , pofuit faper ejus oculos Intum, Tribunalis in ejusdem frontifpicio inli* Af abi nulla erat Pr»oægtjo vel diípofitio, nuatos; — Qui poteft ea capere; capitti onts b m De Saerdmthtis in Communt. $41 h 'coriïpändiosä telata funt ,. explicantut mottali fadis , ómni principio vitz ca- tentibus. Ergo, Subfuino 2. Sed Sa- magis in Philofophia, ubi agitur de cau- il Ía in&rumentali. cramenta characterem non imprimen- ( XIII, . 3. Omnia Sacramenta No- tia non exiftunt phyfic&, nec iníc, nec ii ve Legis, validé quidem fed fi&é, id vittualiter in aliquo effe&u à fereli&to , fedfolütm moraliter ut dictum eft : econ- n eft, indigne , facrilege ; fea in fatu pec- V cati mortalis (ufcepta , recedente fi&io- tta , quz characterem ut effe&tum re- ge,id eft , peccato per poenitentiam linquunt , exiftunt virtualiter phyficé 2 "i füblato, caufant ex opetre operatogra- inillo. Ergoilla folàm moraliter, hec 1 vetó phyficé caufant gratiam recedente 1 -tiam, tantam , quantam caufaffent , fi n N digné tecepta fuiffent , (1 etiatn tanta ad- fidione. Ex hac tatione beneintelle&à folvun- ul fit difpofitio: fic tamen, ut Sacramen- tà chara&derem imprimentia gratiam tur vatie obje&tiones, Ulteriüs ta- [ECIP! men. Wh& —— illam caufent phy(icé, reliqua veró fo- lüm moraliter. . Ita probabilius eft ad XIV. Oppono contra x. p. R. 3. Si jj Baptifmus habeat füuumeffectum rece- r l mentem S. Thom, (-cujus vetba videin fj IUJ Auc&totibus, dente fidione, deberet ante Baptiírmi — Ratío : Connaturale eft omnibus opetationem tolli fi&io : Sed anteeam jl a caufis, folàüm impeditis, & percontra- non poteft tolli. Ergo Conclufio ruit, riam/caufam non exclufis ; impedimentó n Maj. patet : Quia caufa impedita non n remotó producere fuum effe&um , quem operatur , nifi ablato impedimentoe & -qualem habuiffent , fi impeditz non yri Min. prob. Fi&io debet tolli àSacra- - fuiflent. Item ut caufent juxta fuaum mento Pcnitentiz per gratiam (anans )u I Ufm modum exiftendi; caufent phyfice , tem ; Sed nequitalicui priüs dari gratía " phyfice ex ftant; moraliter veró, fifo- fanans,quàm regenerans perBaptifmume AT u lüm 'moraliter exiftant. Ita docet (ána Et2o. Iuth n . Philofophia. Sub[umo Y.. Sed Sacra- R. Neg. min. Ad prob. dift, min. z. Eu e)lüä menta Novz Legis fünt caufz phyfice Non pote& dari priüs prioritate fimpli- juxta didia , & per fi&ionem à (uo cffe- citer tali, & ingenere caufz efficientis; du Wü! &ufolàm impediuntur , non veró exclu- conc. min. Priüs fecundüm quid , & i& duntur velut per conttariam caufam; genere cauíz difpofitive , neg. min. & jl " etfi enim indigna füfceptio Sacramenti confequentiam. 2.aliter: Nequit priü£ t ex patte füfcipientis (itopusmortuum , dari gratia fanans , ut Formaliter fanans Wm?u Apfa tamen Sacramenta , cüm . Paffio é& , conc. min. Ut e(tremovens prohi- Y .. Chritti fit eis applicata , manent (emper bens, neg. min, & coníeq. Quaz diftin- WQ : V Viva;exiftertia moraliter in divina acce- &io etiam appliceturad majorem. E j . pütione, nec funt mortua per pecca- ergo mutua dependentia ac ptioritas in- ter Sacramentum Panitentiz & Baptif- ao tum, fed folüm mortificata, in quo dif- fP mi ,eorumque effe&us: Pocniteniiz ef- f / i : ;'..nmt ab opgr:ibus bonis in peceato fc&us OOP ooQ TRACTATUS X fxamm 2. $42 fe&us eft ptior effc&tu Baptifmiin gene- pet gratiam à Sacramento Peenitenti L re. caufze materialis & difpofitive , qua- produ&am, Baptifmus nihil operatur. (in tenus tollit fi&ionem ; qua effe&um K. dift. anr, INon exigit deleri pet t80. ejus impedit : Baptifmus vetó eft prior aliud abfoluté & quomodocunque,conc. ü Á in gencre caufz effcientis , nam pro- ánt, Cum certo modo , fcilicet per íe & - t prium ef illi, quod caufet gratiam pri- dire&é, neg: ant. & confeq, Etiamíi ï(ü."qllälü mam &tegenerativam. Datut etiam in ergo peccatum Originale abfolut fit re- illo priori nature effe&as pocnitentize , miffum.in noftto cafu , uttamen tollatur "MIIn non ut formaliter eít gratia fanans, fed. connaturaliter , requirituropetatio Bap- lp t ut eft removens prohibens. Quaz foz- tifmi, eujas effe&u tollatut perfe & di- smalitates funt bene diftinguenda. reQe. — Hinc etfi nihil reale relinquatur. A0 Yl ! LEI Sed Cantra: Juxta datam folutionem tollendum percffe&um Bapt:ifmi,—hfc ta- |] ii o ante operationem Bapti(mi datur per men effectas taliseft, ut per fe & in- Poenitentiam gratia (altem ut removens quantum dimanat à tali Sacramento ,. UT m)&* prohibens. . Ergo Baptifmus nihil ope- polleat vi & cfficaciá peccatum Origina- ratur delendo peccatum otiginale , aut le tollendi , fi. aliunde. remiífum- non. "ts h hahü aGtualia ante Baptifnum ' commiffa. fuiffet. Quz folutio fandatur in do- Prob.coníeq. Gratia, etiam ut retno- a [mn( &tinaab omnibus admiffa , puta , quàd, vens ptohibens , nequit ftare cum ullo fi alicui mortalia (int remiffa per contri- ITPM k | peccato mortali , etiam Originali, Er- tionem , tamen denuó fint. fübjicienda. go removendo obicem, tollitetiam ori- clavibus Ecclefix 5 ficut. (ialicui Origi- "m iy, W ginaie. Ergo Baptifmus nihil habet nale fit remiflum pet Bapcifm;.im flamie amplius , quod: operetut.. M nis , denuo baptizatur, R. neg. confeq. Ad prob. conceffo Coutraeff : Quzcunque gtatia , etiam: u ftgggs ant.dift. confeq. Ergo tollitetiam Ori- minima , zqué diredt & formaliter re- ginale indire&é & per accidens , conc. 'pugnat uni peccato acalteri , propter e(- n Tüngl confeq. Dire&é & pet fe, neg. confeq. fentialem | incompoffibilitatem gratiz: huT Itaque Originale (idem ef de mortaliz $N 3 A babitualis & peccati motrtalis inter fes busa&ualibus anteBapti(mum commi(- E-go . nec requizitur in prafenti cafu, ut ,0 b "d fW.'Jm,i;,'i) [ fis ) per gratiam incafu , dequo loqui- peccatum tollatur per Baptifmum dire- mut , pet Sacramentum Peenitentiz col- &€, cüm jam fit data gratia per Sacra- 3 u , Jatam deletur folüm indire&? & perac- tmentum Penitentiz; ii .€idens; proinde necefle e(t , ut per gra- R. dift. ant. Quzcuanque gratia re- tiam baptifmalem tollatur diredé & pugnat, utpraecise gtatia e(t , conc, ant- ::M*mffïüc per fe. ut effeGus talis vel talis Sacramenti . "ttj lt - Sed Contra .? Peccatum fem&l abuno neg.ant. & confeq. Itado&é folvitno- Sacsamento deletum non exigit deleri fter Labat in 3. p. Tradt. 2. difp. 2. dub, - M. adhuc per aliud. . Ergo fi juxta datam 2, docens: Gratiam quidem repugnare "m folutionem peccatum originale tollitur [uápte naturá omni peccato ;. 1 lludque NI & ,deieté» "ll um . i)g Sacramtentis z Communpts. 845 g delete , non tatmen prout confideratur ftiam ) caufant gratiamin inftanti termi. fub illa ratione , quá à tali vel tali Sa- At E 4 nativo exttinfeco , in quo eft verum di. cramento dimanat , quo fepíü dicitur cere Nunc non eft Sacramentum , & M immediaté ant? fuit. 3 i gratia faeramentalis ; fic enim. debet confottmari naturz illins Sacramenti, à H NI lii Ratio : Sacramenta non caufant gra- quotanquam effectus bic & pnunc dima- tam , nifi quando fünc perfecta feu tUt nat. t Unde hóc pa&o gratia baptifma- completa : Sed non funt completa vel lis habet per fe & dite&te remittere pec- perfedta in ipftanti intrinfeco fed ex- ioly - H catum originale , &t a&ualia ante & in uinfeco , quando verum eft dicere , Baptifmo commiffa, gratia veró Sacra- NuncSactamenta non funt ; & imme- " menti Peenitentie actualia diàtà ant erant, Ergo. Maj.ctíicon- commiffa. go& eum d ftet, docetur tamenà S, Thom. in 4.ad Sequitut ex diáis, quàd, etfi eratia re- Annibald. diftin&. 8.2, j ubide virta- n generans, & fanans, ac temovenspro- te productiva gratiz loquens ait : Vittus )ngmf hibens, entítativà in pra-fenti fiteadem 140 communicaturSacramento, quando eft gtatia , habeat tamen diverfas formali- in fuo termino & complemento., non d b tates , fecundüm quas nom repugnat, quando eft fimpliciter in fücceffione. IUO quód in eodem inftanti temporis cum Mip, veró prob. . Entia fücceffiva non ynts At prioritate & pofterioritate naturz à di- habentultimum inftansintrin(ecum , in verfis Sacramentisattingatur , & fubuna quo definant , : fed folüm extrinfecum (v tatione prefupponatur ad feiplam füb juxta do&rinam Philofophorum in Phy- N] fica docentium, ea non definer alia ratione , ut à fimili patet in ultima € per ul- difpofiione refpe&u forme. Itaque timum fuieffe, j fit verum dicer fcu in tali inftanti, in quo gratia removens prohibens quodeunque e, Nunceft motus v, g Jjttt peccatum tollit , nimirum obicem per fe & immediate poítnon etit, quiain unico w?(tu , & dited, alia indire&tt & peraccidens : &6 Íeu ininftanti non poteft dari (uc-- à gm, gratia tegenerans ceífio motüs , ut er fe & ditecte tollit pote quz petit partem Originale & a&tua j aante&in Ba ptifmo priorem & pofteri ic Jj orem , fed definere pet. commiffa , teliqua indire&é ; gratia fa- primum fui non effe, feu in inftanti , im n D nans ut talis peccata poft Baptifmum quo eft verum dicere, Nuncnoneft mo- K commiffa diredà , ante commi(la indite- tus, & immediateapte erat : Sed Sacra- Qé. Vide infrà Tra&, 13. Exam. €, n, n menta in ufu confiftentia funt quzdaaa l w IO1. de Confeffione informi , valid4 ta- entia fücceffiva , ut patet in ablutione, L » men , an illa recedente fi&ione caulet uncione , abfolutione, &c. Ergo non WNI' gratiam. habent inftans intrinfecum , in quo defi- vä« QU.£RO III. Quando Sacramenta nant vel perficiantur , fed tantüm extrin- x']] ) caulant gratiam ? : fecum ,. & hoc inftans eft extrinfecum d 0 XV. g ro Sacramenta in ufa confi- Säcramento-, dicitur tamen intrinfecum j -&cq:ia (uti funt omnia prater Euchari- inceptionisgratiz ; incoqueSacramem- p Qoooo 2 tum ;yï — B46 TR AC'TA'IXU.VS' XL Examtn 5. lint Dico , talis teciperet gratiam. pias feu fupernaturales cogitationes eli- lt Ratío : Etfi talis pofuerit obicem , ciunt. X. T imó facrilegium , rettadávit tamen pet Dixi ». gratum factens , fca fandtifi- l kl Pænite'ntiam-. cans ipfum habentem , ad differentiara lr Quid [| quis fumat in. Euchariftia gratiz gratis date , qua primó & per fe hh plures particulas ? refpicit (alutem aliorum , ut funt gratia Dico : Per fe loquendo gratia caufa- fanitatum , miraculorum, ]in LT guarum ,4 tur, dum ptima particula furnitur , alize &c. f j itt vetó fumptiones non cauíant novam: & Nota 2, Gratiam Vhabitualcm effc du« diitin&am gratiam , quia licet fint phy- plicem , nimirum primam, & fecundam, Af M fice plutes , moraliter tamen eft unica Primaiofunditur fübje&o , a&u nullum L fumptio & unum convivium. Caterüm gratiz fanctificantis gradum habenti, fi contingat aliquem in fumptione pri- kd; Secainda datur fübje&to: jam grato , feu ma particulz non effe difpofitum, bene eft augmentum gratiz przexiftentis. "h j fïäili [ tamen dum fumit fecundam , gratia cau- Utraque fi detur extra-Sacramentum , fabitur in fumptione 2, particulz ,. non vocatut gratia non facramentalis , feu m pet fe fed per accidens, — Si autem ant? commmunitet di&a : (i detur per Sacra- -g.:?x,ldm« Ewmamp remiífiüs , poftea veró meliüs fit difpo- mentüm , vocatur gratía factamentalis , fitus , accipict ia ». fumptione majorem quajuxta probabiliorem Thomiftarum "tl "t gratiam ex opere operato , & quidem Íententiam -gratie communiter di&e non addit novum habitum , nectatnen At juxta proportionem difpofitionis , in fen- fu. füprà explicato n. 11. in Not. 2, & etiam: meram denominationem extrin- - D V '«ää.icm l infrà magis explicando. fecam , fed aliquid inttinfecum & per- QUAERO 1V, . Quam gratiam per fe * manens, quod tit visac vigor fpecialis, caufantSacramenta Nova Legis? quo gratia facramentalis viget ac valet H h 14 XIX. Ante R. Nota r. Gratiam ha- ad proprium Sacramentieffe&tum, cüm i*avivomm bitualem , quz vocatur Sanctificans , feu otdine habituali ad divinüm auxilium W&Vïvun gratia gratum faciens, dcfiniri à Theo- pet modum tranfeantis collatum. ' Qu fs logis 1. Quód fit qualitas fupernatu- ordo ac vigor eft realis ac intrinfeca per- lili l E.UF, | ralis animz infu(a , per quam reddimur fectio ab habitu gratie formaliter vel r tati & amicabiles Deo. 2. Quód fit modaliter folàüm: diftin&a ,. conflituens ï*WcIæ (/ qualitas füpernaturalis dans nobis efle eum in ratione fpecifica ; per.eamque LT 1 & vitam fupernaturalem, 3. Perquam juxta fpecificam Sacramentorum diffe- x',qlf efficimur divinz confortes natura. rentiamr ac plufalitatem multiplican- N Dixi T. babitualemz ad differentiam tuf etia " m fpgcics gratize üctamcn;zia 5*4 lr gratiz actualis , per quam intellieuntur lis. "o » 1 auxilia füpernaturalia tranfeuntia , in Declaratuy boc : Gtatia [ä&anäentalis ïd ftclll] d intelle&u vel voluntate recépta ; qua per Baptifmum data , eft gratia gratum "p !l dantur etíam peccatoribü$, v,g. dum faciens., habens (pecialem vim ; perfe- X W Gioneum; p De Sacrameutis in communi. 847 ut fi ex natura fua petat eaufaregratiam &ionem, ac vigorem ad regenerandum hominem , cum ordine ad auxilia divi- primam,inaliquo autem particulari cafu na , tum ad alia Sacramenta rice (u(ci- caufet fecundam ; quod eft per accidens. &m.g His notatis It pienda, tum ad vitam, in quam rena- Ícitarus eft , confetvaudam & exercen- XX. Refp.1, Sactamenta mortuorum" M [ i d E dam. |In Confirmatione ad fortem & pet fe conferunt gratiam primam $ vivo- um petríe fccundam. FUf firmam fidei confeffionem datur aug- -mentuum gratiz cum przdicto vigote Ratio patet ex Not. 3. Quia ad hoc In Adde , quód [ & otdine ad.auxilia neceffaria. primarió funt in&tituta. Euchariftia ad animam nutriendam , & pet fefolüm caufent Sacramenta id quod ' j Af fpecialiter Deo uniendam par ferven- Íignificant , quia caufalitas per fe talis eft Jl Uores vircatum aótus,cum pari vigore & adzquata fignificadloni : Sed, &c. Er- jl erdine ad auxilia. .Im Poenitentia ad O. [tem Éuchatiftia & Confirmatio j . peccata delenda , plangenda , cavenda per fe habent fcficut potentia nuttitiva 2 cum fimili vigore , &c. In Extrema & augmentativa in naturalibus ; qua 7! - Undioneadtollendas , peccatorum te- vitam fupponunt, K »» liquias;ad morbum patienter ferendum, &. 2, Sacramenta mortuorum pet ác- fie cidens poffant caufare gratiam fecun- adanimam praparandam pto felici mor- [ te cum eodem vigore. In Ordinead te- dam. m Q exercendum caltum divinum & Sa- Patctin cafu , quo quis pet conttitio- i cramenta adminiftranda. In Matti- nem jam juftificatus teci :pic, Baptifmum amd monio ad conjugaliter cafte vivendum ; vel l'enitentiam. NU - ad fidem mutuó fervandam , ad onera gj 3. Sactamenta vivorum etiam pet I n Matrimonii ferenda , &c. accidens poffünt caufate gratiam pri- &il | Nota 3. Sácramenta Nove Legisalia mam , & facere ex attrito contritum. s« elfe vivorum , quz nimirum pro illis, Ratio ; Juxta Trident, Seff. 7..Can. y a ; 7. Sacramenta conferunt gratiam non qui jam vivunt vitá [pirituali animz per tl gratiam quz ef vitaanime , funt in&i- ponenti obicem: Sed peccator mortalis 3 tuta , ut funt omnia prater Baptifinum boná fide fufcipiens aliquod Sactamen- u 1 tum vivorum v,g. Euchariftiam;nullam . & Ponnitentiam :alia mortuorum , quz jit Ó funt inftituta (nimirum dicta duo ) pro habens confcientiam peccati mortalis j illis, qui in anima fpiritualiter funt fed invincibilitet fe putans elfe in gra- rhortui pet peccatum mortale ; quod eft a, eó quód poft adhibitam humanatm ^ W motsanimsa. in examinanda confcientia diligentiam if Not. 4. Dupliciter poífe intelligi , nullum mortale peccatum in mentems f " . quód Sacramentum caufet gratiam pri- venerit, & cum tali inculpabili igno- mam vel (ecundam. | z. Pet fe, quando tantiá eliciens aitritionem , non ponit " nimirum eft primario infitutum , ut obicem gtatiz. Ergo vi talis Sactamen- t fit ex atttito contritus & recipi t gfa- "I S*chä talum gratiam. 2 Ter g;cfdeng, tam, ";igu.*ïïl 1 "- s ines 348 PRACTATUS Xb Euumh 5. l: ( tiam , non (ecundam ut patet , ergo pri- candàm excceífum perfe&ionis eonim D zuam , fictamen, ut non fit duplex fed inter fe, ET unus gradus gratie cum duabusfortma- Ratío : Qu ia de Fide eft juxta Ttï; ET litatibus ; nimirum nutrientis , que effet dent., Sacramenta Nova Legisnon eífa perfc, & vivificantis, qua eílet perac- inter fe paria , fed unum elIe altero di- g:wzd:öqc cCidens. Hezc do&trina eft S. T h'om/. in- gnius. Unde juxta Theologos Eucha- DL | j i i .M frà de Confitmatione q. 72. a, 7. ád 3. riftia excedit otnnia , quia realiter in fé Tifn, 1 & de Euchariftia q. 79.a. 5. continet ipfum omnis gratiz fontem & Aud&orem, aUlo Ex quo fequitur, hoc; quod eft , Sa- Ergo quantum eftex pat« te ipforum, & cateris paribus , non cau- A cramenta vivorum in aliquo cafu con- ts fcrre primam gratiam , euam effe ex vo- fant equalem pratiam. T a luntate Chrifti , qui voluit , ut per fe & Refp. 2, Idem Sacramentumin f pgcie ex intentione non fumantur ad obiinen- in fubje&tis zaualiter difpofitis equa- n '& p 38 dam primam gratiam ; bene tamen; ut lem ,in magis difpofitis majorem caufat gratiam, etiam ex opereoperato. R loco íui proprii effedtüs eam caufent per accidens, & incafu , quo nonadeft di- Ratio patet ex natura caufz naturalis L;;no ul fpofitio fufficiens ad proprium effe&tum, uniformis , feu unum fpecie effedtum fufhciens tamen ad gratiam primam , per fe refpicientis ,. uti eft quodvis Sa- ; :J)Hfolw a E;go, eique non repugnans. Et ita eft in di- cramentum ; nam illa ex opere operato éto cafu, feu virtute fibi inttinfecà operatut , pro- Mompin Unde ut applicatur magis velminüs, "tht Nota : Quód cibus corporalis mor- S.Thom. hic q. 69.a. 8, id explicac di- 1 l tuo applicatus. non nutriat eít , quia cens: Sicut ab eodem igne accipit plus 5 non nutrit , nifi convertatut in fub- Al ftantiam aliti pet varias operationes vi- caloris , qui plüs ei apptopinquat, licet ignis, quantum eft de fe, zqualiterad At tales, quibus cadaver caret; fed cibus omnes fuum calorem effundat. Ergo. m ípiritmalis potiüs alitum fpiritualiter A convertit in fe , necfufcipienti defunt Refp. 3. Ut homoadultus pet Sacta- n ! mentum recipiat gratiam primam , re« 5* 'sä t - operationes vitales fpirituales fidei , fpei, W]WJ hu dolotis , &c. quos elicit per auxilia gra- quiritar. quód in eo pracefferit aliqua E actualis difpofitio & peccati deteffatio, *)MM J tiz, B] Eft de Fide; Ut ex multis S, Scripturz 10Pn QUZERO V. Quantam gtatiam locis, & ex Trident. Seff. 6, & 14. pa- Vthdue eaufant Sacramenta Novz Legis, & qua tet Et docetur $, Thoma 1.2.4. 113. änlm | difpofitio requiritur ex patte recipien- tis? a. 3. Eftque contra Lutherum , quí T omnia peccatoris opefa , ante Sacra- ET XXI. g. 1. Sacramepta Novz I.e;gïs ; menti fufceptionem fadta , affereps effe N pe»e inter fe comparata (abfrahendo à di- peccata , in fermone de Petti Pifcatione, 1&(, dw fpofitione fübjeti non caufant zqualem Íceleto oreait: Quantó fcelcftior es, lt 'gratiam , fed fr:ajorem vel minorem ; fe« tantó cclerilis Deus tibi gratiam infun« Nj det. Ratio : De Safmmmtis 1 Commtst. 949 ] Rd?ia : Quia forma non recipitur Ratio 1. p. Tum quia juxia Trid. fii in materia difpofita & depurata à Sacramenta conferunt gratiam nonpo- Ti forma oppofita, prefertim in morali- nentibus obicem : Sed qui cft attritus bus,dum forma oppofita eft volunta- (prafertim exiftimatà contritione ) non i tla, adeóque voluntarit jretraCtanda. ponit obicem, imó pofitum retractat. hd. Ergo. ul Ergo. 'Tum etiam, quia (i femper re- Nota , hic effe fermonem de Lege quiritüt conttitio ; Sacramentutn mor- tit G Ordinatia , non enim poteft negati , tuorum nunquam caufabit gratiam pri- tnam, & ficdefinit e(fe mortuorum & 3 quód Deus homini dormienti per abfo- lutam potentiam fuam poffit gratiam fit vivorum, contritio enim nunquam nas infandere , eumque juftificare. - eft (ine gratia , quia eft ultima difpofitio / Dixi autem in R. 3. adz/tu; . quia adillam. Ergo. il inpuetis & perpetuó amentibus nulla Ratío. 2. p. Quia difpofitio, atten- u E tio , intentio, deVotio, &c. virtuàlis eft a&ualis difpofitio requiritur , quia non u funtejus-capaces , uti nec peccati a&tua- cffe&usex a&ualirelidtus , eique zqui- [ : udi is, valet, ut patet ex di&is fupráde inten- -Oppouo 1. Homo non juftificat fe- tione requifitaad horas, &dicetur infrà hm p ipfum, fed folus Deus cft caufa juttifica- de intentione miniftti confïciencig Sa- o r tionis. Ergo. ctamentum, — Ereo. d L 2. Homo in füa juftificatione fe ha- XXII. y. . Ad pétcipiendum effe- QUA. Ui E bet uti lutam in manu figuli , jut patet &um.primarium & per fe cujufcunque Rom. 9. Sed lutum fc habetmeré paffi- Sacramenti vivorum non neceflarió re- j | VEQ uEx O. quititur aliqua difpofitio actualis, ne- j i r [^4 - 4d 1, difting. a nt. Ut caufa prínci- que vittualis, fed fufficit & requititur b j | palis, conc. ; difpofitiva, neg. Et hanc habitualis per ftatum gratiz, Undefi Jl P difpofitionem non facit ex vitibus patu- quis accedat cum diftra&ione veniali- m tz , fedex ouxiliis gratiz, ter.culpabili ; id eft , ex negligentia d -4d. 2, dift. maj. Ut fit paritas adz- five inculpabili feu naturali, recipit il- q;t quata, neg.; aliqualis, conc. ; nimi- lum effe&um, — Ita claré S.'Thom. in- À alif?; tüm in hoc, quód ficut lutum fibi reli- frà q. 79. a. 8. retractans id quod do- a Gum feu propriis vitibus formam atte- cuerat in 4. dift. 2. q. 2. a. 1. q. 3. v fi&ti in fe inducere nequit, ita necpec- Ratío patet ex dictis:: QuiaSacta- & menta.confecunt fuum effe&tum non d cator formam gratiz. a u i -& 4. Non eft neceffe ; quód di&ta di- ponenti obicem: Sed peccatum venia- j vqæ fpofitio fi contritio, fed (ufficit attri- lefeu diftra&io venialiter culpabilis non u N do. Nec neceífarió requititut , quód eft obex oppofi:us habituigratie & cha- "d Mglub" €aa&u fit, dum Sacramentum recipi- ritatis fed folüm fervori ejus , inquan- j tüt, (ed fofficit quöd EæceiJT,erit ,&ma- tum . tetardat a&um ejus, nimis inbz- wf [7] rendo bono cteato, ut ait $. D. primó ;'Ff;ï"llalüer' loco jl » Ppppp [ | m $850 TRACTATUS XI. Examen 3. loco in Oppeso 1. infràcitando, ^ Etgo a.z.inc. ait z babentibns ufum libeys nontollit omnecjusaugmentum. .. .Ne- Hs arbitriiwon contigit effe infufonem gra- . gari tamen non poteft, quöd: quandam tia feue atlnali motu. libevi avbitrii in adu intenfionem impediat ; quia Sacramenta Deum $ in peccatum. Etq,80. a. 8.ad 4j ex opereoperatocaufant majorem gra- fs 6. de Euchatiftia ( agens de effe&tu cjus tiam, fiadíit major difpofitio ; qua fift primarto) ait : AMaxima devotio reguiri- ,äadgra actualis,eft major habituali. wv cn (amptione bujus Sacvamenti , quia hp Dixi t. adefafhzm primarium ; Cruia £unc perespitur Sacrameuti effetius, . S X - Euchariftia; qua eftSacramentum vivo- máxima, ergo actualis. ii tum , duplicem habet effectum $ unus 2, Neceflarium requifitum ad omnem A eft peimarius, nimirum augmentum gra- a&ionem, adeóque etianr ad gratiz -t tiz habitualis; Et dehoc fuitfermo: Al- infufionem ef& mutuus conta&tusagen- m ter cft mipiis príncipalis ,. confitens in tis & paffi: — Sed mutuus conta&usin-- ? t o fpitituali quadam refeGione ac dulcedi- ter Deum. & inter hominem adultum M ne,animam exhilar2nte & qualiinebtian- non fit nifi pet aQuelem devotionem. H uxta S. te: & ad hanc tecipiéndam L Ergo. "Thom. a.. g. cit. neceffaria eft actualis 3 Gratia, quz infunditut, meníüra- L devotió , five circa Sacramentui m five tuf per proprium acum & ditpofitio- eirca Deum., P nemrecipientis. Ergo. - Ratio - Yalisdulcedo eftactusvolun- 4. Quieltindignus gratiá , non ctefcit: tatis , confecutusad a&tum intellectüs, ingratia: Sed voluntari& diftra&tus eft a&uremconfiderantis; necenim actu indignusgrati. Ergo.. l quis lztatur de re; quam actu non confi- $. Per actum, etiam folüm venialiter derat. Ergo. malum, non poteft quis ficti fanctus & Dixi a. JVoz meceffarió: vequiritur ; fanctior. Ergo. $ INemo enim inficiabitur,actualem devo- ld V, R. ,S. Thomam in primo loco. m tionem elfe valde utilem & decentem, loqui de infuüfione gratiz extra Sacta- — - (sf prafertim in Euchariftia ob realem pra-- mentum,& quidem delege Dei ordina- - Mif fentiam majcftatis Chrifti. Ex quoin- ria, Dequoplurain Tra&, de Ponit. äfcconn ferti potet debitum morale decentie In 2.locovelloquitur de debito. morali' d fpecialis, ac fingularis devotionis, di- ant&explicato , velde effecta äd-æquato, - 01 fpofitionis, amoris, reverentiz, &c. imó nimirum principali & minüs prfncipali:- (j & legale (altem fub veniali obligans. fimul. Vg Hinc fi quisfzpe ad Euchatiftiam acce- d 2, dift. maj: Ad infufionem ä&a-ï um f dattrepidé, meritó graviorem lapfumti- tiz ex opere operantis, conc. maj.; eX - mere pote&. Ex hocexplieantur SS, PP. Mu opere operato, neg. maj. - Tunc enia» - * fiquiopponantur. fufficit conta&us habitualis pet fatuax - j lll l LU XXHIL Oppose 1. contra 2. p. R. 4, gratiz refpe&tu. Sacramenti vivorum; A & contra R. $. S,Thormwhac 3. p- . 87. refpcétu autem Sacramenti mortuorum D. im "ittn u AF D: N U m Dé Satramentis ia Commnni. 8T | M URU foffcit conta&tus vittualis, dum nimi- rato , conc. ; ex opete operahti; , nega- iil .. gum actualis atttitio ptaceffit, tür, JAd «. dift. ant. fub iisdem terminis, il " A 3. dift. ant.ficut ad 2. uti & hec Hinc hijb W gropofitio , Contritio eft uktima difpo- ex-opere operato & operantis. Admittitur tamen idem a&us poteft effe venialitet malus, ii fitio ad gratiam, m ulttó, qiïöd f quis ad aliquod Sacra- v. g.fatusproptqy vanam gloriam ,. & mentum vivorum fine devotione etiam tamen per cum conferri gratia ex opere . h operato , hoc autemei conveniet fub : virtuali, & cum fola habituali accede- 1et, minimam gratiam Sacramento cor- diverfis xationibus. Nam quoad fub- - otta ftantiam , feu ut libera volitio ef , fic ef& gmüz refpondentem accipetet. gt "Ad 4. dift. maj. Qui eftindignus in- conditio requifita ad recipicndam gtra- dl diguitate mortali , conc. maj. 5 venia- tiam ; ut veró caret debità rcvcrcmiä ; eft a&us venialiter malus. ii li -fuþdi&; Non crefcit ex opere ope- iQug » i At wæwæwæææwæwæææææææææwæ oflte 4 E XAMESN Il od du & ! De effeiiu Sacrarhektorähz qm eft Charatfer. Deque - Ü jl S. Tbom. . 65. per G. art, j , : Upponitut ; quód Charsdtet fit ef- ad cultatn.Dei fecundàm ritum Chri- rlmüm | s ftianz vitz: Sed quicunque ad aliquid fe&us fecundatius illorum Sacta- 1 jut VM mentorum , à quibus imprimitur. 3 certum deputatur , con(uevit ad illud " j 0f Q confignati , ficutantiquitüs milites, qui Sicut econtra gratia cfteffe&tus pri- o marius. adícribebantur militiz , folebant infig- p a niriquibusdam charadteribus corpora- . «QUARO I. Quz , & cut non om- adngl ) . hia Novz Legis Sacramenta imprimunt libus , quia deputabantur ad aliquod memb chara&terem ? corporale. Ergo cüm homines per Sa- /*-. $ [/À XXIV. Refp. 1. Pé Equkdam Sacra- cramenta deputentur ad aliquid fpiri- u ! menta Nova Legis insprimitur à Deo tuale, pertinensad cultum Dei , conve- :gl Chara&et recipienti illa. nienseít, ut per ea ibfigniantur cbaras- i . ARatioS. D. a. 1. eft: Sacramenta No- &ere fpirit uali. hu In R. a d 3. S. Do&or dat difpatita- v& Legis ad duoordinantur , nimirum yonut ad remedium contra peccata , & ad per- tem , cur Sactamenta Veteris Legis ruüne yti non imprefferint characterem , nimi J ficiendum animum in hisque Pcrtinenxt quia : À PpppP 2 E $j2 TRACTATUS X Examen 3. quia non hiabebantin fe fpiritualém vir- tia ,. ad tradendum . quidem þoten;ia.- : Mil tutem, operantem ad aliquem fpititua- a&tiva, & talisc Chara&ter Otdinisad li lemeffe&um. — Sufficiebatergo ibi cor- E recipiendum veró potentia paffiva , & D poralis circumcifio , quam Apoftolus talis eft Character Baptiími ; licét enim fignaculum nominatad Rorr. 4. L is alia Sacramenta non fecipiat ut 2uod , Wil Kefp. 2. Per ttiatantüm Novz Leeis bene tamen ut 440, faciens hominem. Sacramenta imprimitur Charadter , ni- L corum capacem. . Tandem Charader lo mirum per Baptifmum , Confirmatio- Confirmationis,licetpaffivé fe habeatig du nem , & Ordinem. recipieudo divira auxlia, efttamen po-. d Ratia 1. $, D. a. 6, Sacramenta , in tentia activa ad fidem cum tobo quibus impriímitur Character, non rei- : ke profi. :"ï-J«'J'oqu tendanm, Ergo. m d terantut, eó quód Chara&ter fit indele- &. 2. Hac fpiritualis. po teftas tï'()-ti bilis : Sed reliqua Sacramenta reitetan- eft principalis fed infrumentalis (u 'iiaalibu tur , ut conftat. Ergo, Per— * [o) natutalis. Ita S. D.inc, Ratioz. ibid. in c. & ad 1. & ad Z« *lw l Lictt per otrinia Sacratmenta lhomo fan- Katio : Habere. Charatterem Sacta- hf ménti competit miniftris Dei ad actus &ificetur , ac, fiat patticeps Sacerdotii füpernatufales : Sed Minifter habet fe Al j^t i Chrifti ut percipieng aliquem effe&tum pef modum inftrumenti, " Ergo, ejus, non tamen peromnia , fed perfola ^tüni t * 3. "Charactér proprié feu dire&é illa tria homo fpecialiter confecratar feu non e& in genere vei fpecie fen in pra- « n J deputatur ad divinum cultum ? per Qr: dinem quidem ad Sacramenta aliis tra- dicamento ;. fed reduciturt ad ;, fpeciem 1b qualitatis , fcilicetad potentiam.Ita S.D, denda: perBaptifmum , ctim is firom- ibidem. aj nium Sacramentorum janua , ad ea re- Declaratur cam S. Thbm. in Sed * AL?*ff( li cipienda : per Confitmationem;ad fidenri X if Contta; in corp. & folutionibus argu- tl tj fortiterac-con&amer ptofitendám, - Er- O. Thentorum :: Charadter eft quid incom» pletum.- Ergo non ponitur ditecte. De: nfflädci | j XXV. 'CLU./ERO II. Qi& & Chatacter ? inde in prima fpecie qualitatis fünt di- Refp. 1. Chara&tet eft potentia .M " ghyfica; Et bene definitut à Thomi: fpofitiones ( ex natura füa citó tranfe- Dd utites , Cháracter: veró e(t indelebilis, ftis: Quód fit' porefea; fpiritualie ordi- mata ad ea , quea fuut di VIZI CHÍIHEs. Ita ütdicetur ) & habirus, qui difponunt , WJZM 1 S,'Thom.a. 2. inc. non folàm ad fübftantiam operationis,. MT fed etiam determinaté ad niodum, fcili- L]r Àl ; &atio S. Thom. eff - Charä&cr per Sa- cet ad bene vel malé: quia habita virta- lt Al €tamenta imp timitur , inquantum pet us nullus utitur malt , & habitumalitia æf;&am e2 homo deputatur ad ea quz fünt cul- nullus bene; Charatterautem non da- Wffu(üppg tüs Chriüiani,'qui confiftit in tecipien. xüm idgö do aut tradendo divina: Sed ad utruni- tur ad bene aut malé/operandum , fed ab hoc abürahit, & daturad finspliciter ", lii que hg;umv»rcqui;itur quedam poten- t * operandum. — Nam Sacerdos in peccato li Nwü ï mortali p ü De SacY Amniis in Commiuni. $5 otenügä- mottali veré confecrat , qui charactere non habentfed à Deo accipiunt , & ficut iil facerdotali catet , non confecrat. Hinc amot ejus non eítmereaffe&tivus fed ef- hl lictt Chata&ter habeat objectum bonum; fe&ivus , trebus bonitatem infundens , i - fubje&um tamen indcterminatum re- ita & inftitutio. Quomodoautem Cha- I linquit, ut eo poflit uti bene vel mal?. racter vocetur fignum , explicat S, D. ad ÓQ Ergo. In 3. fpecie qualitatis non funt 4.. dicens: Charatter babet rationem figni It nili paffiones, ac qualitates fenfibiles, per comparationem ad Sacramentum wäbalüä' ; falis autem non eft Chatacter. In 4. fenfibile , àqua imprimitur.[ed [ecundiim fpecie eft figora, qua eft qurdam ter- fe confideratus babet rationem principis, m 1118 minatio quantitatis, & proprie loquen- Quód randem non fit realis relatio figni, probatad 3. , inquiens: Relatio qua im- donon eft nifiíin rebus corporeis, in fpiritualibus autem folàm metaphori- portaturin nomine figni , oportet quód lt €& - fuper aliquid fandetur, rclatio autem Oppono 1. Chatacer videtut effz me- hujus figni, quod eft chara&er,non po- n rum ens fcu relatio rationis, nimirum teft fundari immediat? fuper effzntiam d telatio figni: quia eft (ignaculum, vel animz, quia fic conveniretomnianimae jf | faltem folüm denominatio extrinfeca : natutaliter , & ideooportet aliquid poni — ficut dum inter homines quis inftitui- in anima , fuper quod fundetur taliste- iite&ï 1 tur Judex cum poteítate folàüm mo- : latio: & hoc eít effentia Characteris, tali,- Hzc ibi, Ergo chara&tet non eft in ge« N at ( 2.. Potentia dat 4ümpliciter poffe, ut nete relationis. d 2. dift, min. Eo modo » quoid juM | [ fine ea nullatenus poffit. elici a&us, ut | . patet intelle&u & voluntate : Sed po- praftatur ex viSacramenti Confirmatio- n.insnig'ï. teft quis fortiter confiteti fidem , etíi nis, & ex Charadere ejus; neg; alio Ml non fit confirmatus , nimirum ope vit- modo, conc. ant. & neg confeq. Vir- (intotil dutum fidei,Religionis, fortitudinis,&c, tutes ergoilla , ut Gonet explicat , actus ( D tgo, : ad propugnandam fidem neceflarios te- "d Y.s stb eg. azt.. Cuaia charaäcr joxta fpiciunt , ut habentbonitatem moralem . Concilia & $S.PD, eft (ignum fpitituale intrà ptoptium obje&tum , atque adcó T Wndckäïs:s impreflum abimz , quod de ente vel re- detertninate fub ratione boni. Ergo atione rationis aut denominatione ex- retet illas requiritur chara&tet Confit- ii(ponïf!;þ l a trinfecà non verificatur. Eft autem mationis ad propugnandam fidem füb j 3 fatione indifferentis , & abftrahendoà ul E difparitas inter inftitutionem Judicis ab jot? omine fadam , quia homo in(titaens bene vel malé moraliter, j udicem fupponit in eoidoneitatem,nec QUJAERO III. Character imprimi- "12 dat eam , adeóque inttinfecé eum non tutue indelebiliter ? & cui fubjecto ? ac ä n eta ? * ) ( immutat , miniftti autem Dei tefpe&tu quz funt ejus mui - 'Sactamentorum & actuum fupernatu- COXXVI, - r Chatactet eft perpe- gidd Ita S.Da E yo ,Pemlü tuus & indelcbilis. Talium tam excellentium idoqei:atcm Ratio g PpppP 3 — X'TR ACTATUS XI. Éxamth 3. s g:ämimz Fatio ejus eff : Chara&terSacramen- Ex quo folvitar hoe argumentum: etri talis e& quzdam patticipatio Sacerdotii Ccflantefine ceffat id quod eftad finem: u p Chutfti infidelibus ejus , ut fcilicet , ficut Sed poft hanc vitam ceflat finis chara- D Chri&us habet plenam fpiritualisSacer- Geris, fcilicet cultus divinus. E:go, iil VideS. Thom. ad 1, ubi explicat, cur wimon dotii poteftateiri , ita fideles ejusci con- figurentur inhoc , quód patticipant ali. gratia homini in hac vita detar delebi- DI 1 liter ; & non character. uam fpiritualem poteftatem refpetu n | Ex quo fequitut , quod fi Sacerdos 2 li. Sacramentoruf , & eorum , qua per- tinent ad divinum cultum. Et proptet mortuusrefofcitaretur , noneffet rebape t qu tizandus, nec reconfirmandus, nec re- tdri lioc etíiam Chrifto non competit habere charactercm , fed poteftas facerdotii ejus ordinandus. Conjuges tamen refufci- "at ^i d comparatur ad chata&erem , ficut id , tati effent denuó copulandi, quia vincu- lum Conjugii morte folvitur ; ut pat J jj bæ* quod eft plenum & perfe&um ad ali- 'et quam fuiparticipationem. — Swfumo : 1 Cot; 7 RAl Sed Sacerdotium Chrifti eft eternum, Refp. 3.Licet effentiaanimz fit fubje- u utpatetex Pfal.to9.v, , — Ergo omnis é&um remotum chatactetis , nontamen lis, Y fan&ificatio , quz fit per Sacerdotium immediatam & proximum, fed hoc eft Yiyle ejus, eft perpetua , re coníecratá ma. aliqua potentia animz, — Ita S.D.ad 4. IT mente, Quod patetetiamin rebus ina- Katio ejus eft : Chara&ter eft quode ifj:&xlm j nimatis, nam Ecclefiz velaltaris confe- dam fignaculum , quo animainfignitur ATU cratio manet femper , nifi deftruatur. ad (uüícipiendum , vel aliis tradendum ET Sub[imo: Sed res confecrata per chara- ea , quz funt divini cultüs: Sed divinus Hl &erem , feu ejus fubje&um , nimirum cultus confiítitin quibusdam actibus,ad N anima rationalis & potentia intelle&i- a&us autem proprié ordinantur poten- [ tiz animz, ficut effentia ordipatur ad va , €ft perpetua & incorruptibilis. Etgo Bu & Charactet., ele. Unde Thomiftz in Philofophia Ul W. N Refp. 2. Character manet in calo & probant , nullam fubftantiam creatam M h « in inferno. effe immediatéoperativam. — Ergocha- TW M Declarat hoc S. D, ibidemad 3. di- faGter non eft ficut in fübje&to imme- D li cens : Quamvis poft hanc vitam non diato in effentia animz , fed in pgt—cn-,' ; Y Q mmaneat exteriorcultus , remanet tatmien tia. "d lma Etad 2. ibid em $. Thom. ait: Effen- A finis illius cultüs, Etideo poft hanc i vitam rémanet chara&ter , & in bonis ad tia animz eft fubjectum potentie natue l!m h lew eorum gloriam , & in malis adeorum talis, quz ex principiis effentiz. proce- E X " ienominiam. Sicut etdam militaris dit, talis autem potentia non eft chara- ücm&fü character remanet in militibus poft ade: &er , fed c(tquedam fpiritualis potentia tam vi&toriam , & in his qui vicerunt, ab exttinfeco adveniens, Unde ficut Stig "u [j [ ad gloriam , & in hisqui funtvi&i, ad effentia animas, per quam eft naturalis N m; N a! paenam, vita hominis , perficiturper gratia uá p De Satramentis iu Commtunz. . 855 nis ( ut patet ex S. Thom. infrd q. 712.a. quá anima fpiritualiter vivit ; it poteu- M 1 tia naturalis anima petficitur per fpiri- £. ad2.) inquantumproceditab homi- figd | tualem potentiam, qua eft character. ne deputato ad cultum Dei, id et, ad fu. Hzc ibi. exetcenda opera. externa. fecundüm fe b Refp. 4. Immediatum fubjectum cha- divino cultat proportionata , quztamen. Cit, ( ta&tecis non eft voluntas,fed iucelle&us, poffant fieri bene vel mali. d non fpeculativus fed practicus. Ita S. D. Relp, . Munera Chara&teris & quaf ibidem ad: 3. proptietates funt : z. Hominem facere i Ratio 1. S.D. ef? : Character otdina- aptum ad divinum cultum. 2. Influere tür ad ea, quz funt divini cultüs, cultus in a&us fibi proportionatos, 3. Ho- t d od autem divinus eft quzdam proteftario minem Chrifo configarate , quia eft ii fideiperexteriorafigna. Ergo character participatioSacerdotii Chrifti. 4, Eum; T. immediaté cftin ea potentia, in qua eft ui charactere eft infignitus, diftinguete abaliis. $. Indelebilitas eft etiam pro- an fides, fed haec eft in intelle&u practico (fpeculativus enim ab(tzahit ab opera- ptietas ejus. U £RO IV. E&nein Chrifto Cha- Ál tione)Ergo & charactet. t Ratio 2 Voluntas et principiumbo- facder? Vel pote(tne Character facta- mentalisdici Chaza&ter Chrifti 2 d ! »zautmalz operationis. Ergo & qua- litates. ei inhzrentes ( quia. difponunt XXVH. Refp D-äd h Character. OR In Chrifto nc?"n eft t quaä- fübje&um juxta fuam naturam ) petfe tefpiciunt bonumaus malum. Sa£famo: Ratío pa'et ex vetbisS. Thom. paulo (xgnim! dul ! Sed Chata&ter, ut ex di&tis patet , abftra- fuprà addu&tis in RationeproR. 1. ad Q; 3. ubi vide. NU hitàbono& malo. Ergo non e£tin vo- fïibüïi luntate. Refp. 2. Chara&er (acramentalis ef£ Character. Chrifti , id eft, "patticipatus r pOKH.' | Oppono : Deo exhibete cultum eft a- paut a - &us virtutis Religionis,exiftentis in vo- ab eo. Declarat hoc eleganter S, Phom. hi luntate: Sed charatet. refpicit cultum hica.;.ino.dicens: "Charadéer pro- Dei, Exgoeftin voluntate. - etit prià eff ffamaculum quoddam,quo ali- i i Difl. maj, Subraliqua tatione fotma- n ! li, eá nimirum, quz ad Religionem quid inffgnitur ut ordinatumin ali- 31f uem finem, ficut cbaractere infrani- fpectat, conc. tnaj. $ fub.omni formali- np tatein-eo-actu repetibili, neg. maj, Po- tur denariusad. ufus commutationib, teftergoidem a&us fab-divería ratione & milites characiere inffaniuntur, i fpe&tare ad diverías virtutes. Hinc con- ii jiv [ queft ad militiam deputati, Homo "ffiofidei per opeta externa; ut formali- autem fidelis ad duo deputatur & Pr£- Ü P[Gf(' - ereft confeffio fidei,elicitutà fide, & u d d mb quidem er þriniipaliter ad frui- u tamen etiam elicitur à R.eligione, in- j quantum eft cultus Dei celigiost fa&us. 70nem gl'ari:e. Et ad hoc infianitur- 21 j 4 Eqe- fianacule gratie fecundum idlu gl Item echiLur à Charactere Confirmatio- 14 æþieäs 9 gem - $6 TRACTATUS XL Éxamen 4. eBielis 9. Signa Tau fuper frontes vi- £us autem ríitus Chrifliana keligiamä ln vorumgementium Q dolentium, Et derivatur aSacerdotioChrifli Etides ]i di vt c4pec.7. Nolite nocere terra & mari emau'fefhum eff , quod Charatder fa- ueqtie arboribus , quaadufque. (reme- eramentalis fpecialiter eft Charadfer tl Hl apus fervos Dei noliri in froutibus eo - Chriffi , cujus Sacerdotto CoWfiauraB- vum. Secundo autem deputatur quis- tur. fídeles fecundim . facramentales a 1054 ( que fidelis ad recipieudum vel tra- characferes , qui. nibil aliud funt, atr t dendum aliis ea, que pertineut ad um quedam participationes Sactr- db cultum Dei : & ad hoc proprie depu- dotii Chriffi.ab ipfo Chriffa derivata. t(glz tatur. Character facramentalis. To- Hacibi S, Thoin. M 1 : t t vj L "It tut, f EXAMENIYV. "ts UT De caufa principali ,. ac. mimüs. principali Sacramemorum , fftlm(m ejusáue ac veuptentis. intenttoge. - De quo $, D. V u q. 64. per. 10. arr. Et de Sacramentorum fïFoI?oiumu ^s aumero , eorümdue ordine , q. 65. 5* ïï")(fifpona( ij "t : UJERO I. Sacramenta Nove Ratio 1, Mle folus eft Sacramcnt&- Mi Legis funtne omnino à folo rum inflitutor, qui eis dat virtutem & i Deo Chrifto inftituta? eorum- efficaciam : Sed hanc dedit folus Chri- ??r'""!'irttci que intetiorem effectum opeta- fusDeus Homo. Ergo. Min:prob. E tt turne Chriftus ut homo ? Item potuitne Virtus Sacramenti non eft ab eo,qui uti- D Wi Chriftus poteftatem , quam habnit in tur Sacrámento, quia ille operatut fo- NY L Sacramentis , communicare Miniftris? 3 " làmper modum minifterii : Sed home h ï " N Pf.ndfmi; h XXVIIL g. r. Solus Deus et om- folüm utitur Sacramento ; & cftminifter J 4 niumSacramentorum Nova Legis infti- 7 " ; A I tutor, ItaS. Thom. q. 64, a. 2, inc, e$j Uf. Ergo. i Ratio C Ut $ — De ;!)mm:ntis a Communi. - $77 lii d kati; 2.2£ , quam dat S. " Ehom. a:4. fuprà inhoc Tra&. Exanm, z. n. $. & 6, ^il ad t. dicens: Chrifus nun ex invidia conceffimus Ecclefiz , fed (ecundimn fe- j l l tztermifit poteftatem excellentiz mi- cit folus Deus in omni ftatu, quia hoe 4äer1 u niftis 'Eccleiz communicare , fed pro- idemeít ac dare Sacramento virtutem &t geet fidelium utilitatem., ne in homine [j gw tiàm. efficaciam fignificandi. & caufandigra- Ípem ponerent,, & ne e(fent divería Sa- Ra cramenta, ex quibus divifio in Ecclefia x 2. Interiorem Sacramentorum &F. D otiretur , ficut apud illos quidicebant: feQum operatur Chriftus , & fecundàm lu Ego fum Pauli ; ego autem Apollo, ego quod eft Deus, & fecundàm quod e& Átrii y&tó Cephz t, Cor,1. Ergo. homo ; aliter tamen & aliter, Ita S. -* Declarat bocS. D. ulteriàs a. 2. ad z. Thom. a, 3.inc.. j inquiens : llla que aguntur in Sacra- Declarat hoc ibid,his verbis : Chriftus, mentis pet homines in&ituta ; non(unt fecundàm quod Deus,operatut in Sacra- de necelfitate Sacramenti ; fed ad quan- mentis perauctoritatem , fecundüm au« L dam folemnitatem, quz adhibetur Sa- tem quod eft homo, ad interiores effe- Cramentis ad excitandam devotionem &us Sacramentorum operatur meritori& & tcverentiam in his , quïa facramenta & efficienter fed infttumentaliter ; Paf- füfcipiunt.. Ea vetó quz funt de necef- fio enim Chtifti quz competit ei fecun- fitate Sactamenti , ab ipfo Chiifto infti- düm fuam. naturam , caufa e noftrg tura funt : qui eft Deus & homo. .. Et juftificarionis ; & meritori & e&edtivs Z licet non fintomniatradita in Scripturis, ut inftrteofnentum Divinitatis ejus , fed tl ;- habet tamen ea Ecclefia ex familiati D. tamen ; quia eft inftrumentum conjun- Apoftolorum Traditione. Sicut Apofto- &um Divinitati in perfona , habet quan- lus dicit r. Cot. 11. Catera, càm ve- dam principalitatem & caufalitaten re- nero, difponam. — Hzcibi. fpe&u ipftrumentoram extrinfecorum , — Declarat id 2..ad 3. dicens: Apo&oli qui funt miniftri Ecclefiz, Etideo ficut & eotum Succelfores (unt Vicarii Dei , Chtiftu: inquantumDeus habet potefta- quantüm ad regimen Ecclefix , confti- tem auctoritatis in factamentis , ita im- a tutz per fidem & fidei Sacramenta,Unde quantum homo habet poteftatem mini- vt ficut non liceteis con&ituerealiam Ec- fterii principalis, (ive poteftatem Excel- ;fO!HS(»VT : clefiam, ita non licet eis ttadere aliam lentiz. ItaS. D, d em , neque inftituere alia Sacramen- Subdit , quód hzec poteftas excellen- ,beo,qf'?" t ftd per Sacramenta, qua de latere tiz Chrifti in Sacramentis confiftat in 4- j g Chrifi pendentis in Crace fluxerunt , pterogativis, Prima eft,quód meritum i dicitur effe (abricata Ecclefía Chrifti, s & virus Paffionis ejus operatut in Sa- "d zcibi, ctamentis. Secunda , quód in nomine Notandum bíc » quód aliud fit deter- Chrifti Sactamenta fanAificantur. Et [ minare materiale pro Sacramento , aliud quia ex ejus inftitutioneSacramenta vir- hii | vc:þ. inftituere Sacramentum.. Primum ] tutetn obtinent, inde eft, quód 7erz& !] Q34 q4 ipfe, $;8^ TRACTATUS XI. Examen a. ipfe, quia dedit virtutem Sacrámentis, fe&tione; cum quantc fuit in ChriKo, L il poffit inftituere Sacramenta; — Et quiz S. D: flic a&4. UÜbt flioc ita pon Declarat : &hri&us in Sacramentig caufa non dependet ab cffetu, fed po- tiüs econverío, ideo artv: ad potefta- habuit. duplicem poteftatem $; Unamy al tem Excellentiz Chrifti pertinet , quód: auctoritatis, qua competit ei fecundüny iil ipfe potuit cffe&um. Sacramentorum fi- quod Deus,. & talis peteftas nulli ctea- j 0 ne exterioriSacramento conferte. EHiec t türz potuit communicati ,. (icat nec di-- ibi. vinaeffentia, — Aliam poteftatem habuit ii Excellentiz, quaccompetit ei fecundüm: tv Refp: 3. Poteftas minifterialis infti- tuendi Sactamerta defa&o nulli puro: quod'honto, &.talem: poteftatem: potuit $h miniftris communicare, dando (cilicet: (ri hominifuitcommunicata. Undeomnia. f Nove LegisSacramenta faetunt imme- illis tantamoeratiz plenitudinem ,.ut eo qun f tüm meritum: operatetur ad Sacramene b diatéd Chrifto inftituta,& ab Apoftolis r omulgata, Sicut ab Apoftoio faco- toram effe&tus,uc ad' invocationemnoe Rn b minunripforum fan&ificarentur Sacra- oin fua Epi(t. c. 5 fuit ptomulgataEx- don trema Unctio. tenta, & utipfipoflent. Sacramenta ime idne ftituere; & fine:ritu.Sacramentorum ef- L. Ratío À ptioti e voluntas Cfiiri&ï 20 m T fe&tumr Sacran;entorum: conferre foló» A gatet ex T'rident,Se(f. , Can. 1. ita. de- imperió: Potef. enimr infttumentuax finiente: Kuatiío congruentia: fumitur L N conjun&um: ,. quantó- fuerít. fortius;. dh g tüm ex dignitateSacramentorumJNovae tantó magis virtutem füam in&rumento: Legis ; quzin.ea derivatur. ex- dignitate- dhtm eparato-tribuere; ficut-manus: baculo; Mi infituentis;; "T'umex.motivo. Rationis: Hzc S$:Di Hümanitas-autem Clirifti eft: fecundz datz pro- K..1, t Iii;, | infrumentum: conjundum Divinitati;. tl [ Hinc quando Ghtiftus Joan; 20; Apo- Ergo:. Kolis dixit, Sieut smiftme vivens Pater; — Ratioergo 1. p:eff; quod nulla fit im-- Wllflünc €$ ego: mittovos, ly ficut-non fignificat plicatia,quód poteftos Excellentiz Chrie Vitttm omnimodam: zqualitatem: poteftaus fti:quoad fübftsntiam cum pradictis 4j *""*i'du 1 €hrifi & Apoftoloram ::uti nec inillis: dotibuscommanicetut: putes creaturzs- Aj í vcrbis-Ch'-riPcid Ioan,.18. Rogey.pater , sr 2, Parrpatet:eiiam'ex $; Thom. ibid: lijj unum fint, fsctt €3 nos-moum [umus, V. ad'x dicente :: Ad' evitandum hoc in* hcut'non fignifïcatt—an*tam üHnitacem Iu« tijg conveniens; nefcilicet multa «apita iti RUi ter fidelés,quanta eft inter Pérfonas divi- Ecclefia:effent, €hriftus-noluit potefta " qmas. r ceifas excelleatia Minifttis comma* l'mh XXDE.ap: 4 Pàtefs: Excellcnidd nicate; Sitàamen: communicáffet; ipfe i x]m& At guz fuit in Chrifto, per- áb(olutam Dei effet Capucprincipaliter, alii vero fecun» $ potentiam : potuit quoad' fubftàntiaur daï'iö. El' O.f t ! Un puto hominicommunicari ad'inft tuen- Ratioeff 1. Quiaditta poteftas Chrl- nionis At &aSae»ramgxgta »fed ROD.cum.tanta- per- fto conjg,etie- naturaliter ex vi u * hypo- "i p N N DDe Sacramenits n Competias. h ligrpoltatice & ex debito , puro homini "Dpponocontra x, p. R, 4. Tuxta , Au- autem , íde& , quinon fimul.eft Deus, gufb, tra&. 2. in Joan. Juftificatioimpii Mj accidentaliter & ex gratia, 2. Chriftus w ä eft quid majusquám creatio ceeli &-ter- :mon folüm condigné fed etiam .de toto tz: Sed hzcnon poteft commitii creatue hia xigore ju&itiz. fatisfecit pro peccatis .no- i z tanquaminftumento (tris, etiam inguantumilla funt injuriz nec illa. phy(ico. Eggo s u & offenf Dei , fübqua tatiene vel.ha- Ad boc R.. füb dift, dicendo quód ju- bbent infinitatem intrinfecam & fimpli- n «iter., vel (altermn funt fuperioris Ordinis &ificatio impii ex patte termini (cu effc- &üs , quz eftgratia & quid fupetnatu- i " tefpe&u atisfattionis puri hominis. tale, fit quid majus creatione , non veré t 3. Chriftus .nobis de €ondigno meruit x patte modi producendi , quia fic dicit W gratiam remiffivam peccati fub .di&ta formalitate , f1.veró per abfolutam Dei edu&tionem gratiz & fubje&to : econtra £tcatio ef qnid majusex parte modi pro- 3A potentiam purus homo confitueretur -ducendi jutr Caputaliorum, ad fummum poffet aliis » cüm fit ex nihilo , .eft auteti quid tminus ex parte termini produdti , U d :de condigno meteri peimam gratiam , cümálle fit quid tiaturale. T folàm ut eit .£ormaliter fan&tificativa., Poteft erga j ["] Deus , folus & uuicusg manens cauía forma filiatienisadoptiva , & formaliter j ut expulfiva peccati in ratione macule grincipalis & aucteritativa gratie , me- diante homine .ut inftrumento caufare Wy Teu málitiz, fub qua ratione non habet n ánfinkatem fimpliciter , nec.e& (uperioris gratiam., fed nihilcteare ; «ut patet ex; «tdinis, non ef:malum Dei (e4 malum 8, Thom. 1.p.q.4$.a.g. . Poteltetiam u poteftas -excellentim «Chrifti nominari iil "hominis, privans donogratie que e& auctoritas per comparationem ad alios ii finita & remifiop eccati üt offeníz paf- five Dei fuitlecadjun&a folümex divina Minifttos, ut aitS. D.híca, 4. ad z. ,non tamen abíolut, (tirte Otdinatione ,- plenam fatisfa&ionem zchü' gratuitóremittepte, — 4. Meritum Chri- Vide in Tract, de ]uf'tifïcatioäe.,'. uo- mode unus homo pollit alteri mereri j i füi e& valoris 4im.p!ici£erinfiniti & inex- gratiam , quomodo:conftitui ca e ! hautibilis ,. (ecus eft de metito puri ho- putalio- minis, cujus etiam fatisfa&io & meti- rum. — Ét in tra&.deIncatn, quomode u vel alienis j uf tum in S$acramentis Operarentur cam purus hemo poflit pro fuis peccatis fatisfacere, j erll fübordinatione & dependentiaad Deum & ad Chrifum , totius viruitis & effica- QU RO II. Quinam (unt Sacta- ntW cig , tum homini Sacramenta ibftituen- mentorum Miniftti , (untne foli Viato- ul äl*t ï[*e , tum Sacramentis inftitutis collatze 5 165, veletiamBeati & Angeli? h fundamentum & ptincipium , mane- XXX,. , 1. Solus homo Viatot elt retque homo ille inftrumentum fepara- Sacramentorum Minifter de Lege Doi T tum, Humanitas Chrifti veró e& infru- ordinariá, (eu ex vi.modernz inftitutio- ; g nis, Gcordinaczius. mentpmconjuxw&um; - Ergo. o Rdt i&ji : Qq-q'q.q E promcr N 4óo TRAC 7;A'TUS- Xl Examts 4. IT Katio * uia Chriftus inftituens Sa- — tét;, nori competetet ei füprema juris. gut etamenta , & eorum minifterium com- di&tio fimul cum alio Viatore; bf snittens , fuit allocutus folos viatotes ; "Ratio : Quiatepugnat , quód jutisdi- &tio füpféna ftct penes duos in folidum; "i. Ergo. * t k Hoc et H am intelligiturde homine de- ficut dominiunr penes. duos in folidum -dutt fun&o, miraculosé refufcitato ; & pu- ftare riequit. r zum iterum viatorenragente. w.3, Angeli poflunt de potentia & dul £, 2. Homo beatus , etíi nulla nova Lege extraordinariá Dei conficer 1 t;& ad- ei ficret commiflio , etiam de Legeordi- miniftrare Sacramenta. a (l 'njta patia feu ex vi inftitutionis Chri&i , eífet. Ratie patet ex $, T hom. hica. 7, in c. idoneus Sacramentorum Minifterin re- dicente : Sicat Deus vírtutem füam non puuy E affumpto corpote , extraordinarius ta- alligavit Sacramentis , quin poffit fine Saciamentis effe&tum 'Sacramentorum -f men; loquendo de Sacramentis jutisdi- étionem non requirentibus. conferre, ita etiem virtutem fuam norm aj Urfupqi Ratio ; Quia licét Chriftus miniftros alligavit Ecclefiz Miniftris, quinetiant inftituens folos Viatores faerit allocutus;, Angelis poffit virtutem tribuere mini- ^g 3 dy utpote quia eos folos habuit prfentes : ftrandi inSacramentis. Ergo. attamen nullam fecit reftrictionem ad t f Nec obeft , quód in Angelis non fit g'aSzmmg f£atum viz. - Ergo. character, ille enim non eff neceffarius E - Dixi t« 4n reaffumpto corpore : quia refpectu potentiz Dei abíolutz , per : anima, utpote folüm parshominis , non quam Angeli effent mini&ri. poteft effe minifter Sacramenti , licét i D - g 4. Sacramenta hoftra ab Angelis D,W f/ll:f [ chata&terem: habeat , mam prater eum confe&ta , effentejusdem rationisac fpe- Qd requititur organum corporeum , quo cicicum Sacramentis ab homine confe« vox aut alia actio vitalis exerceatut, &IS- ; * umof Atl Dixi z. extraordinarius tamen ; non Ratio : Licit Sacrame n ita þno&ra *ef;þ quód ad hoc fit opus potentiá extraaigdi- Vrf natiá Dei , aut fit neceffatia immutatio fentialiter conftent rebus & verbis , non *l tamen eft de elfentia , ut fint vera verba [j in ufü Sacramentorum , ficut dicétur de R veritate vitalita.is feu vitaliter prolata, ngelis $ fed lic&t fit de Lege ordina- Hnumcok ria, id eft, ex vi modernz inftitutionis, quz non poffunt dari in Angelo corpus tj affumente , fed fuflicit ; quód fint vera quià tamen foli Viatores ordinari& Sa- Iw cramenta conficiunt , effet extraordina- verba veritate fignificationis , feu fint ; nmrl t figna fenfibilia g:atiz fan&ificantis : Sed D rius. ii Dixi3 d Saepamtntis jurisditlionem pet abfolutam Dei potentiam polfunt ta- h lt l m x[[ non requirentibus 5 Scrmo enim hic eft lia verba dari in Angelis corpora affu- & 10 mentibus, Ergo. de fola poteftate phyficá , non de morali, M uti eft Jarisdictio , quz per mortem ex- XXXI. -Quid-/änii: de rece ptlänc Sa- hod cramentorum rcfpe&u-Bcati ? ípirat. — Hinc fi Papa moztuus refurge- Dice: p De Sacramentis in Communi. 861 Dico : Si quis defup&tus tefütgeret & QUARO Ill. Quid & quotuplex viveret vitá mortali ut anté , indublum eft intentio re quifita ad Sacgamenti con- fcétionem ? j eft, quin poffet recipere Sacramenta , ut aliushomo; fed fimaneret fimul Com- XXXIL, g. r. Quid &quotuplex fit fl intentio , nimirum actualis , virtualis, (l prehenfor uti Chriftus ; poffet recipere Sacramenta ftatui füo non repugnantia , habitualis, & quid fint , explicatum eít ficut Chriftus in ultima Coena. tecepit fuprà de horis Canonicis 'Tra&. 10. E- ii Euchatiftiam. — In quo cafu etfi non re- xam. £. n. 82, Not. 3. Quibus addi po- teft interpretativa. De qua poftea R. 2. ciperet ( ficut nec Chriftus recepit ) cf- fe&um principalem Euchariftiz, fcilicet Vide etiam fuprà Tra&. 3. Exam. 1, n. 9. i 7,1116 & 10.de voluntario quid & quotuplex Puf grati augmentum , quia jam effet in fit, ff tetmino ; reciperet tamen effe&tum mi- - müs principalem , ícilicet dulcedinem Nota, Quód intentio i ;1 Miniftto Sas gauu ctamenti adhuc poffit effe duplex. Una Qul quandam 1piri-tualcm , dequa mentio fa- Ga fuit fuperiüs Exam. 2. n. 22« Exquo communis , quà fcilicet intendit facere Jf id, quod vera Ecclefia facit & quod Chri- d patet, quód aliud fit recipere Sacramen- ftus inftituit. tum , &aliud fit ecipereftu&umSacra- Altera privata & patti- menti Sicut&aliud eft poffc , & aliud cularis proprio & patticulari ipfius mi- 10 Uf actu Sacramentum conficere, poreít qui niftri judicio regulata, Prima eft prin- ] charadetem habet five beatus fit five cipalis & fübftantialis , totamque actio» Z)W : damnatus ; fed utactu conficiat, requi- nem miniíri , quoad Sacramentorum ritur. Dei permiffio & concurfus. . De fübftantiam regulat , & alteratn , fcilicet ) Angtlu : | quo Qs cognovit [en[um Domini? intentionem privatam , corrigit , limitat, uód Angeli fan&i quibusdam San- & (ibi fubjicit. Hoc. notabile maxime gt - &is, ut nofirz S. Catharinz Senepfi, & m fervit pro Quaft. fequentibus. . B. Agneti de Monte Politiano admini- E, 2, In miniftro Sacrament iaci Kraverint (acram Euchariftiam , fundatas valorem ejus necelfarió requiritur ali- at j habemus hiftorias. Uti & rarum & ex- qua iotentio , quz tamen non cít pars V intrinfeca Sacramenti , fed conditio ap- üa u traotdinatium eft , quod Thomas Staple- lu tonus in Colle&aneo de S. Thoma Apo- plicans ffze qua uon. « folo ex aliis Auctoribus refert , quód Prima pars patet ex Conk. Florent. ht decernente (ic i jl Ànno 1120. quidam Iodorum Patriat- Omnuia Sacramenta cha nomine Joannes, Romam venetit , tribus perficiuntur , videlicet rebus tane. n ibique Calixto II & Cardimalibus in quam materiá , verbistanguam formá , u Confiftorio teftatus fit . S. Thomam c per[onà miniftvi conficientis Sacra- j d- mentum , cum . intentione faciendi quod Apoiolum , omni anno folitum com- municare populum, . Propriá manu di- facit Ecclefía. Ergo. £n Ratio eff. ex S.'Thom. hica.8. Tum Ais porredà , ab indignis veró retra- j 6à. quia , quz funt preter intentionem , Q4444 3 ünt j x Eä P. 862 TRACTATUS XL.. ÉExamen &. kái funt caufalla ; quod non eft dicendum Difl. maj. , velexplico; eameffe ve- de operatione Sacramentorum. Tum ram , fieo pofito, velablato responatur, zl ld etiam , quia quando aliquid fe habetad vel tollaturà ptíori, & perlocum intrin- multa, oportet , quód per aliquid deter- Áecum, ut ojant ; fecus i perlocumex- ww minetur ad unum, fi illud cffici debeat : il trinfecum, velà polteriori , vel folüm Sed quz in Sacramentis aguntut , pof- "ut per conditionem neceífarió requit- j g funt diverfimodt agi , ficut ablutio a- A am 3 & hoc 2. modo eft de intentione, quz , qua fitin Baptifmo , poteftordi- X 3. ln.minifro Sacramenti inten- E nari & ad munditiam vel fanitatem.cor- tio habitualis vel interpretativanon fuf- [ pn'vgl poralem, &ad ludum , &ad.multa.alia. ficit, a&tualis eft optima , fed non necef- & ( faria$ virtualis faltem neceffarib te B- Ergo oportet quód per abluentis inten- tionem determinetur ad unum , fcilicet fitur & fufficit. dta i i ad facramentalem effe&umm. miftz. probabilits Tho- g Katío 1. p. Chtiftus Dominus infti. 4 [ i 2. Pars colligitut ex verbis citatie g Concil, Florent, quod eodem modo lo- tüit , ut actio facramentalis:fiat modo humano, ideft, ex deliberatione : Sed L J quitut de perfona Miniftri & intentione a&tio ptocedens ex intentione habituali tuls i ejus. Subfumo : Sed perfonz mini&i non ef pars intrinfeca Sacramenti fed nonfit modo humano feu ex delibera- Wil l übw] caufacfliciens. Ergo necintentio. Pre tione, càm nullus deliberatus a&tus vo- 4 luntatis in-eam influat , ut patet fuprà Atfv quo Y ln Tra&. 10. Exam. $. n. 82. dchoris Ca- INota, quodConcilium-confultó uts- non. ex deícriptione ejusdem intentio- Md €ut illo termino perficiszter. & non- nis. Ereo. pj eomponuntur,ad infinuandum , quód di- Nota, gxiöd Aquibusdam Autoribus "titm; veríimod$ loquatur de illis tribus ad $- intentio virtualis , vel etiam generalis tl cramentum requifitis , ficut aliqua , fci- interdum vocetur habitualis , uti & ab mäil)m f licet matezia & forma , requirantur ut ipfo $. Thoma'vocaturliica.8.ad 3. f pattes intrinfece , aliaut connotata ne- b [ :ergoficaccipiatur , valet Sacramentum, Vi ceffaria extrinfeca. INam priorterminus, !t D Pro 2. patte Not, Intentionem inter- l fcilicet ly perficiuniur , € univer(alis , pretativam vari$ accipi. Priz. Qui- V & abfirahit à perfectivo intrinfeco :& dam eam vocant indire&am , ut fi quis mog/mj extrinfeco , de quo utroque Concilium aliquid velit in alio dire&t volito ut in ibi egit : alter veró terminus , fcilicet D cauía, v. g. qui fcit fe in ebrietate habere €omp onustur , tantüm camprichendft confuetudinem blafphemandi , & dire- fnimnm páttes intrinfecas. &t intendit ebrietatem , is indiredte & b "ii Oppono : Quo pofrto ponitut tes, & interpretativé cenfetur intendere blaf- &te| quo ablato toliitur , hoc c£ de cífentia fei : Sed fic cft de intentione miniftri phemiam. 2. Áliihanc , utexplicat& lm:l eft , vocant intentionem incaufa ; inter- refpectu Sacramenti. Efgo. pretativam vero dicunteffe , quam quis h!& Wde nec j 365 De Saeramentis n Communt. LT aeca&ualiter,nee virtualiter, nec habi-- manenstalis,non poteft inffaetein a&to- tualiter habet, fed duntaxat haberet (ub rem liirnanam particularem : Sed illa pouat| mintir Bac conditione , fiinejus obje&ti cogni- intétio generalis eff confufa, Ergo. tionem veniret , ficque eft conditiona- Dixi, z24nent talis; ad infinrandum ,. hum ia tà: qualis intcntio cenfetur effe in Ca- uód fufficiat iientio generalis per'pat « ticularem determiriata , v. g. inteudo in tholico ,qui totá vitá nunquam habuit st j rgqät- intentionem: actualem fuícipiendi Ex- hoc actu facere, quod'facit vera' Eccle- fia. Porró an'intentio interpretativa n tremam Ündtionem, repenté autem fen- 1713 fibus privatur , morti proximus, qui fufficiat in recipiente Sacramentum , pa* tchlt inffän, 36. R*r T. "T r calum. fuum ant& prafciret, Sacra- mentum lioc ant& peteret, 3. Sumitur 3. €4 4. Pars patentex dictisde horis l Canonicis locopauló fuprà citato, ii Ti prout includitur in generali intentione faciendi ,quod Chriftianum vel Sacer- QUAERO V. Requiriturne ad valo- [ rem Sacramenti , ut minifter intendat T dotem. eu. Eccleíia minifttum. dece " Hoc notato.- facere actum formaliter ut facramenta- i v d . Katio.2, p. eff : Quocunque.ex tri- lém, vel fufficitne exteriüstantüm ver» bus modis fümatut intentio interpreta- Da ptoferre five ferio five jocos&, acma- dud fiva,non fufficit. Non primo : Quía teriam & formam conjungere, feu ma- lts N etíia&tio vel prolatio verborum Sacec- terialiter illum actum facere ; ment?litct dotis ebrii vel dormientis poffit effe li- eurii annullando? x i | XXXIH.»x. Probabilius eft, quód yis Q Bera, vel voluntatia in caufa ,. eamque €hri&us ad rationem Sacramenti eleva» primum neceffarió requiratur, & fecun- gab | te potuiffet, defa&to tamen eam non ele- dum non fuffciat ad valorem Sact:a— vavit ; tum ob reverentiam Sacramentiy menti. ii x Ratío : Concil. Flotent. in decteto vl tum ut Sacramenta à miniftro confice- zentur cum morali certitudine , qux ne- Éugenii & Trid. Self, 7. Can. r1. de- ub quiteffe in fomno & ebrietate; cüim loco: cernit : $i quis dixerit in miniflris,dum il materiz debitzà miniftto determinatz: Sacramenta conficiunt , nom requir? in- p gotuiffet ab alio fab(titui indebita, Flanc sentionem [Altem faciendi quod facit Ec- vl clefia, anatbemna! : frt. Sub[umo : Sed autem effe voluntatem Chrifti, colligi- s U mus ex.confenfu - & quotidiana Ecclefia intentio faciendi,quod facit Ecclefia eft r ïig"j | praxi.- intentio faciendi Sacramentwum , feu ;oï'nogm ANee 2« modo:. Cüm eniux illainten- a&iones extetnas ut formialiter facra- .WW tio:conditionata. non exiffat,. nec un- mentales, & nori merématerialiter. Er- Iul quam extiterit a&u, fed: (olüm exiüeret, ;o Sacramenturr formaliter ut tale de- j k TE i nequit influere in a&ionem deliberatam bet effe objedtum intentionis miniftti. a- i Prob. min. Nomine intentionis f hfm föïlv-fiuwanam , uti eft aGio facramenta- Is; : dChti* ciendi quod facit Ecclefia,vel quo lam TM u $us 1nfhtmt » Coneilia requirunt il in- , Fua mode: Quiaintentio confu(a. * "- * $64. TRÁCTATUS XL — Examtn A. intentionem , quam negabant Haretici , vetba ab Ecclefía inftituta :ibi S. D. vult uos Concilia ibiimpugnant:Sed LHiz- contta aliquos DD.non elfe neceffariam : ixi:!ur, l retici non negabant intentionem fa- intentionem mentalem expreffam feuin : M ciendi a&um facramentalem materiali- a&u fignato , explicatam fuprà loco cit. p ter , quem Ecclefia facit , fed faciendi de horis Canon. fed fufficere mentalem formaliter uttalem, Ergo. implicatam feu in aQu exercito ; de qua g -d s . Nota ,inter Propofitiones ab Alexan- fuícipiens potef effe moraliter certus,& dto VIII. damnatas p, 28. effe hanc: Va- fic de vetitate Sacramenti anxietatem r hw let Baptifnus collatus à minifro , qui deponere , nifi contrarium exteriüs per p emnem ritum externum ,. formamque vetba formz exptimatur, baptizandi obfetvat , intus veró in corde XXXIV. Oppono 1. Innocentius IV, i. i fuo apudfe refolvit: Nonintendo,quod ait , ad Baptifmi valorem non tcquiti, facit Ecclefia, uód,baptizans gerat in mente facere * p h m ag Eadem eft mens S, Thom. hica. 8. ad Quod facit Ecclefia. — Et Nicolausl, à. 1. dicentis : In(ttumentum inanima- Bulgaris confultus de iis , qui baptizati ! kmun tum non habet aliquam intentionem fuerant à quodam Judzo, dequo dubi- — Ul tabatur,an effet Chriftianus vel Paga- W.Ehnt; reípectu effectüs , fed loco intentionis e& motus , quo movetur à principali nus , Refpondit, fi debitá formá bapti- Awg] agente , fed in&rumentum. animatum zati erant, non effe rebaptizandos, Ubi m (ficut eft minifter) non folüm move- nulla fit mentiointernz intentionis. Et BO S. Chryfoft. hom, 8 . in Joan.ait: ZVes nl tur , fed etiam quodammodo movet fe- ipfum , inauantum fuà voluntate mo- eft juflum propter. a'terius malitiam ad j dm'.[ umi Et ideo Rontrid vet membra ad operandum. falutis noffra Sacramentacum fide actt- tequiritur ejus intentio , quá fe fubji- dentes offendi , idcft , damuum pati,ex Lonïfgu i D h ciat principali agenti , ut fcilicet intendat pofità autem fententia id fequitur, ni- PC facere , quod facit Chriftus & Ecclefia. mírum multos pueros propter internz At i EHzc S. D. Item hic a. 10. claté ait: In- intentionis retentionem à tmaló Mini- QGl tentio Miniftri poteft perverti duplici- ftro in baptizando factam ( uti in Gal- É 4 ter: Uno modo refpe&tu ipfius Sacra- liis accidiffe fcribitur) Deo 3 tc?nüm" AW menti , puta, cüm aliquis non intendit privati. j DA Sacramentum conferre , fed deriforie 2, Vulgat is efthiftoria de Athanäüo, 3 /fw aliquid agere, & talis perverfitas tollit qui, cüm effet puer, quosdam alios pue- veritatem Sacramenti,przcipué quando rOs baptizavit per jocurm , con(equentet li fuam intentionem exteriüs manife(tat. cum intentione faciendi folüm adtum 1»111 ll Hxzc ibi. Quz verba fat clara funt, externum , quem tamen Daptifmum ra- Q QuandoergoS. Thom bica, g.ad 2. & tum habuit Alexander Patriarcha Ale- Df in 4. dift. 6.q. 1.a. 2 q- 1. ad z. dicit, xandrinus. Item deS, Genefio Matty- M Á hi me non requiri intentionem mentalem , fed te , qui cüm effet mimus, & in Scena l ï*'tf*l tizati fafficere. expreffionem fncentionis pet ( ut Imperatori placeret ) fe. bap acie- "i "0 Qu ) JDe ;,ö"acmwmtï.r d2 Comnmun. 96$ u ffüciebat , & ex baptifmo ijüftiücatus gitime exercitus : Sed mini&er in Sacra- s tcü. i mento fe habetut caufa fecunda,, & Deus lt il 4. Sacramenta valent ex opere ope- eftcaufaprima. .Ergo. 12. Quod quis non poteft dare , nom Q xato Ergo ad eorum valorem non re- quititur intentio mini(tri , fed fufficit potett auferre: Sed fola intetna intentio ; non poteft dare feu conficere Sacramen- ] opus externum , & aþpplic'atiok.formæ ad r materiam. tum, ergo necauferte, 4. 'Sactamentum fübfiitit , dum eft Ad 1. Innocentius loquitur de Sa- r fignum ,& caufgratim : Sed hoc non cramenti valore prout valet ad effe&umy, [ iNicolaus ntiull habet à Miniüro fed exjinftitutione non veró -deeo, uteft in fe, Chnitti.. - Ergo. per debitam formam intelligit debitum mrqniri, $. Inftrumentum nihil agit prater ritum , qui comprehendit etiam inten- d a4&um externum : Sed minitter eft in- tionem mentalem , ut patetex probatio- " frumentum, Ergo. À D í ne noftra $. Chryfoft. per malitiam *i bapfüä" 6, Hzreticiacl :;gan i velidtbagtdá- intelligitimprobam vitam miniftri , quze quoduhi- 1e pofï'unt.: Sed illinon habenr intentio- fuícipientinon nocet, Quód autem ex hg nem verz Ecclefiz. .Ergo. retentione internz intentionis miniftri bt pueri zternüm Deo privarentur , eílet n Ul i p Sponfi bapcizati contrahentes Ma- trimonidm , fi intendant. folüm facere per accidens ( nullum enim eít funda- " -conttactam , & non Sacramentum , fa- mentum dicendi , quód Deus illum de- i M at ciunt tamen Sacramentum , cüm illud à fectum fuppleat ) ficut etiam elfet , f1ex «ontradu feparari non poffin. Ergo malitia ( utpoteft ) omitteret unum ef- 7 fa'; 4 non requicitur intentio. fentiale verbum forma. Hinc fi nobis uumpm,(fj g. *,Ep-iifcogus valid& ordinat excom- objiciatut ; debere nos fempc'r effe an- at smunicatum : Sed non habet inzentionem xios', an minitter habuerit intentio- y ii ,eum -ordiuandi. Ergo. Min. prob. nem, retorquemus dicendo, tali modo n Quia , antequam ordinet , ptoteftatur debere nos femper etiam angi, an . pro- ( tülerit omnia verba effenrialia formzx, .quödänon velit talem otdinate. 2 Ü qu' K ..*9. Sacerdos neíciens quibus verbis 3 :ï u:'äcit ergo certitudo moralis, nec re- at conlecratio , vert confecrat, fi verba 1 C tucphyfica ad quietandos animos : de AWT na- u ï, di CU a. proferat füper pánem : Sed illénon um eft ante ngon. Ti p 44 *, R. Athanafium quidem ]udum .bet intentionem. Erco. aiif 10, -Minifter poteft caufare effectum; fecie , fed fub & cum fpecie ludi ha- (olümfï 1 iquem ipfe non intendit , ut patet in ha- builTe intentionem faciendi , quod facic j j vera Ecclefia ; nam de fuo fa&o interro- It g;'ctico"ïaal*Lizaxïte » qui chara&terem ne- :mï"ül'l satus Refpondit , fe volmfle: facere, ;äf*rï& tamen producit, Ergo. J 11. Intentio caufe fecündz nen po- quod viderat feciffe Epifcopum . Alexan- i ibrico $ H $02305 dtinum, Ad illud. de S. Genefio dici- teft impedire actionem caufe pr L tur , eum in fua Scena ab Angelofuiffe WE -qgagdo matería & fórma & actus eftle- Rrrrr moni- 66 - ?;' &AÁACTYAT US XL . Éxamen 4- Item hzc : Inftrumen- [ amonitum de efficacia illius aquz , adeo- tis principalis. Bapzi(mi tum nihi| agit preter a&tum externum, tl que eum elicuifle defiderium Cxterüm feu intentionem recipiendi. Vide verba S. 'Thom. addutta ad pro- MO if quoad intentionem baptizantis dici po- bandam fententiam noftram, ubi pater aculofus eft , differentia inter inftrumentum aninia- N «eft, quód , quia Cafus mir -Deus, qui virtutem Ínam intentioni t àl- tumac liberum , & inter inanimatum, lnl niftri ( uti nec Sacramentis ) non alli- quöd feilicet primum etiam moveat fe- ten t Cs gavit, eam fuppleverit, . Vel etiam dici ipfum; id eft, aliquam fuüi parrem , ni- mirem catera membra per voluntatem, Mto ;po:e&, quód ille in Scena Genefium ba ptizans habuerit intentionem faciendi, quos actus voluntas potelt elicere ut hl d quod facic Ecclefia, Quod enim Chri- caufa principalis, attamen ejus inten- tionen: refpe&u Sactameuti Deus vult ftianus ( protüt objici potef ) talem in k Scena períonam agens , intentienem üt conditionem ffge qua non , fed refpectu: ltnrd Ecclefiz non habeat, eft, ne rebaptizet Sacramenti uttalis , homo pet fe elt in- * &l ftcumentum, Üte baptizatum, & ne itrideat Sacramenta : Huic Refponfioni duo opponi pof- !äïämer at veró Pagani ,ad majorem Ecclefiz & [ Sacramentorum: defpedum , intende- Unt: r.Servus eft inftrumentum ani* L] 1. matum füi domini: Sed licet fervus in- bantfacere, quod. hriftiani facere fo- *s ll lent. 1 teriüs non confentiat contra&kui ,ex do- I Ad i. dift conf, Ergo non requiri- T mini mandato per eum faCto,tamen fub- l turintentio ut cauía valoris, feu infti- fiftit. - Ergo. — 2. Siquis confiteatur per Autin tutiv&, conc. ut conditio fiue qua mon.,, interpretem,aut Matrimonium contra- d 4 , velexecutiw£, negatur. — Patet exdictis hat per Procuratorem , fubfiftit Sacra-- NI adQ,. 3, R, 2.. lem fufficit applicatio mentum & contraétus , licàt illi nihil A formag ad materiam , fa&ta formaliter intendant , nifi exteriüs proferre veiba, M ell ( Q a juxta. Chriffi in&itutionem ,& ut eft fà- & tamen fünt inftrumenta animata. E*r-- UOf €ra.ceremonia, conc.marerialiter & in ( W Af w efte entis, pegatur, Pro folutione Nota , quód feryus ] lts li i Ad 4. datur prima diftinctio mox peffit (» dupliciter babere. — 1, Ut pra- data. Aliudettde Sacramento jam con- cise referens. voluntatem domini , & in: l/; /[) [ fecto v. g. Euchariftiz , nam poft confe- hoc fenfii.min. eft vera, & fervus habet: A Íe ac fi effet inftrumentum inanimatum.. £ionem X minifiro pnullatenus ampliüs ? "n A endet. 2, Utoperisfubfiftentia ejus arbitrio fit. & A:5 .. dift. ma;'g Iffrumentum inanic à domino commiffa, & hoc. modo fe ha-- matum , conc.maj: animatam & libe- bet ut inftrumentum aniinacum, & ficfe- l L (r habet minifter in: Sacramento. Unde rum; neg. maj. Et fic dift: min, neg.. l n conf. Éodem modo diítinguitur hzc Trid, ait : Abíolutio nen eft nudum. hi propofitio: Adtio non perficitur. fecun- mihifterium , fed ad isftar actus judicia- Sacra* : m intentionem ipftrumenti fed agen- ^is,. Porró. mtchfes .[e[þ.e&u lm "r mchfi:- 867 De. Suevameniain Communé, menti Pænitentiæ,* & Procurator refpe- valorem non concuttic, nec Sacram :n- (truma-ï : Ya €tu Matrimonii, fant inftrumenta ani- tum fubfittit, | Adi12. dit, maj. ex R. at O pþoti.o : p mata prioris generis, nec fant miniftri illorum Sacramentorum, n, 32.ante R. 3. Vel neg. maj. Quis gt 1 u -Ad 6. neg. min. Poffunt enim ha- bonum ex imtegracaufa , malum veró ese xima'.;q. bere & cenfentur eam habere; fi veró ex quocunqte defectu, Sicut ergo non va- analitia eam. non haberent , mihil face- let, Minifter per folam formam fine 0R* * r l u q,t zent, Caterüm fi Hzreticus haberet materia non poteft Bapcifm m conferre, tiptto hanc intentionem, intendo facere, quód Ergo omittenda folara formam non. pe- teft eum annullare, Ita (imiliter. Quia jj d facitEccleíia Chrifti, fed non quod Ec- j t €lefía Romana , valeret Sacramentum , facere Sacramentum eít de genere bo- ul quia pofterior intentio priorem nen de- norum, illud auferre eft de genere ma« lorum. xefïïäu firuit , necfibi ecntrariantur - formali. QUAERO V. Intentio intctoduces. Ed tersfed folüm materialiter: quia falsó dinovum ritum in Eccleliam, invalidat- exitimat ex privato etrore, Eccl?(iam pl Romanam errare. ne Sacramentum ? | il* Ad 7. neg. confeq Quia illi contra- XXXV. Ante R. Vide Not. pofitana d n. 3z.immcdiatä ante R.2. hcnfgs habent generalem intentionem « facicn"- i, quod Chriftus inftituit , quam &. Miniíter adhibens materiam & " tuïr fi non habeant, nec Sacramentum nec formamlegitimam , cum intentione fa. ciendi quod facit Ecclefia , etíi privatà d cgnnra&ï; m faciunt,. Go A4d 8. ncg. min, Vel enim illa Epi- faá intentione intendat in Ecclefiam in- dücere noyum ritum ab Ecclefia non to- 1 MÉ fcopi proteftatio ficad terrorem tantàm, " leratum fed odio habitum, vertim con- ilin li vel eà factá, fíi nullum iudignum inve- ficit Sacramentum , fi illum ritum im j ] niat, elicit abfolutam intenzionem Qr- dines conferendi. formanon explicet: Íiveró eum in for- j t 49 neg, min. Quia habet intenrio- maexprimat , ut inde &lfitas formz fe- [j | nem generalem£aciendi, quod facit Ec- quatur , & genuinus fenfus à Chrifto ht E W €lefia. intentus deftruatur, tunc Sacramentum V lu . 4d 1o, dift, ant, Quem nccimpïicitä, non conficit; non ex defe&u intestio- ) nis, ac fi nimirum non poffit habere in- 1] mec explicii? intendit, neg, non expli- tentionem Ecclefiz, fed ex defe&u for- ) €ite, bene tamen implicitä XSEGHC. dDr. in 4 Qui enim explicit&. vult caufam, iii ]:,;h- nuie, j u b&k!* Cit? vult efe&um. Ratio t, p. De Fide eft, tunc verum Al 1i1. Concedo totum; fzd dico, confici Sacramentum,quando adeft de- ) l qaód deficiente irnterbà intentione mi- bita materia, forma, & minifter Sacra. pi d Aiftri materia & forma. debite, non ap- menti cüm intentione faciendi quod plicentc E " Chriftusfecit : Sed hzc omnia concur- j s ;nec aXtus rit& exerceatur, Tunt in cafü prima partis, nimirum duna «t &onfequenter ;-:*aufalïpr,ima ad Sacramenti - Rirrzr 2 fal- pi ! * eón TRACTATUS XI. Exaner 4s Faltus ritnis in forma nonexprimitur, ut: collisitur ex comm patet ; nam intentio: patticularis & prie uni Theologorum u h r "Sententia;. g 'vata cedit communi. illa.. Ei'go; gïcorrig'itun ab; ldem hic q. 68.a; 7, $. D* expr,e(ï.'*&; de ^ ia Baptifo- docet in c; Et ad 1, &ad z.. p Aliudi effet ,. Ii H'ær.eti?;us expresíé ait ::&*i;'z-aa'itlt'a,idäwf itentio fu, (ci- Atl intenderet facere. folüm. quod. facit Ec- [zie;zdz'.ifacmmzntum,e [et. vebaptizam- usl clefia v.g. Londinenfis , excludendo.R.o- ^ z dius ; fftamen boc non. conflaret , efft j manam, tunc enim Sacramentum eflet: dicendum : nomes bz 1 mpra nullum defectu debitz intentionis,. ptiimtm-*, egate . vt £aptizo,, 2. & 3. Pars patet. in. exemplo Baptifz ;A er','lübu mi Àcrianorum baptizantium in nomine 2n2. Nom effneceffe , ut dic'a inten- tio fit atualis, fed fufficit virtua i, Patris majoris , Fihi minoris, &c; Et veró babitualis; lis ;';an.;?*-E bxte Donatiflarmm. baptizantium. fub. hac Ratio eft, quae fu ^,ltni forma.:Siego & tu fümus hiaretici, non: prà.de mihi&fr'o* g j M i ficiente;. te bap'tizo., 'Tunc enim Sacramentum. t nullum eft quia formanon eft vera , fed. &,.3. In Miniftro: Sacramentum CoR-. ff ex illa additiene falfificatur; ficiente: requiritur. perfe&tior: inten?tio;'. quám in recipiente:. odl Quód autem: non fit nulluny defe&u: lm Ratio : Quia plüs: requititur ad;ägän-g intentionis ,. conftat ;; Quia talis poteft. dum;, quàim ad gatiendum; & , Nobilius adhuc habere: intentionem : faciendi , Á ar j ) eff agere quam pati ,. ut: habet axioma: quod Chrittus inftituit , & quod Ecclefia T Sed: minifter eff agens ,. recipiens veró facit.. Ergo: eft defe&tus forms. ,; non: quà3'alis folümeftpatiens, Ergo licét in t intentionis,ut etiam docet. S; Thom; hic: miniftro: femper: requiratur intentio , Aadis q,- 60, p 6' M quz fitprincipium a&tüs humani: ,. non . QUAERO' VI. Qualis intentio re-- tamenin recipiente:: Excipitur Sacra- MA quiriturin fuf"cipiente-Sacramentum x mentum Penitentiz & Matrimonii, ut fï)'ili(&[hw OXXXVE m. r Certumeft, quód in: J ; patebit. ex dicendis;. d adülto,. rationis ufutui habente , inrece-. &:4, Inadultis ,. quibus non eft in- f ptione cujuscunque: Sacramenti: de: ne-- tegrum hic & nunc liber& confentite ;, r Mämïf cesfitate medii requiratur- intentio:,, &: füfficit Cexteris: paribus: feu fi aliunde: / l r 1;5?11 4 liber confenfis recipiendi id',, quod'in nullus fit oBex:) intentio. habitualis vel: tínt Ecclefia fit , feu quod Cliriftus inftituit,, interpretativa;. Excepto: Sacramento . itaut ,. finon confentiat,, vel diffentiat,, Ponitentiac &- Mátrimonii.. Dixi, in* n W Sacramentum invalid? & fine fructu re... adiültis: Quiadeinfantibus FWll.'ï'fmftllm p.at.'ct': ex px'gxii cipiat;. Ecclefiz refpectu Baptifmi. :ü'&mfnem Ratió: Quia Cliriffus volüit,. ut rex- Declaratur.x. Pars: : Yn cafirquo quis: ::v.gmiy"(ïm ceptio Sácramenti in adultis ,. quibusin- volhitBaptizari/,, & liacyolüntate non: tegrum lt confentire ,. fit libera, & fiat- retractatà: incidit in: plirenefin ,. habet: i liv MT liamane moedo,, Qua Chrifti volüntas: adliuc intentionem Habitualem; vi cujus: M D poteft: * - 869 De. Suevamentis i Cummuni-- wge "s "moteft Daptizari. Item Catechumenus nium quod metu gravi initum e(t nul- ,habult volüntatem fervandi omniaChri- lum , ut patebit infüoloco, Item Or- DEU f Domini przcepta ,. omniaque falutis doexgravi metu füfceptus, validus qui- x&i* demeít ,. & Cliara&terem imprimit , fic remedia fafcipere , & hac' voluntate pa- ln riter inciditin phrenein vel dormit ,ta- tamen ordinatus non oblieabizurad fer- a lis valida baptizatur ,. quia liabet inten-« vandam continentiam ,.teifi po&eæamtiä-- cet.. Dequo plüra alibi, ufï,g?: tionem interpretativam , veletiam pri- mam moraliter perfeverantem, — Simi- n-.6. Si alicui- edulto- usüs rationis: *1/1,!3,!* Jitereft comimunis praxis; quód infirmis,. capaci:mer? negative fe habenti , id eft,. $ At qui fenfibus.. deftituuntur. (. nifi. clar neque volenii:, neque nolenti, impen- deretut Sacramentum v. g. Baptiihï.i 35l dj conftet ,. eos.eíle i peccato: mottali ). . detur Extrema Undio,.i mó & Bucbari- necSacramentum ,. nec vi illius gratianv ( A ! ! ffia , fi nullam fit periculum. vomitüs: reciperet: l.l? [Us Qüia in Pro-- Ratio eff' ,. quam d ant. Nugno nofter velalterius irreverentia. fesfione vite. Cbriftiane interpretativt: & Gabrera. : Quia f nunquam voluit. tf Tiabent füfficientem: confenlumr ad. fa- Sacramentum fulcipere ,.ita ut; nec vitz nfenti tüalem habeat intentionem , fimpliciter: (Gipienda illaextrema ,. etfi fort? deali-- loquendo eft nolens;. omnis. enim ad* [ quo illorum ( uti de Extrema Und&ione: facile fieri poteft) nihil unquam audie-- ultus rationis capax rationabiliter & in-- yoblit x Hint,. terpretativé hanc habet voluntatem ,. ut- ag deíua períona fine:proprio: confenfu. in: p v . Pars patet z Quia Sacramentum: Ponitettig pto materià proximá habet. regravi non difponatur;. goläc&p: ': ipfös a&tus peenitentis, & Matrimonium: Quomodo nom habentibus: ufum raz- n ',ani* H a&us qox1traHentiLIm;,. tionis poffit dari vel denegari Éuclari- flia,tractat ..D. 3. P.qe 80: a. 9. De quo» j -u $. Sufficit,.quód intentio inR. r. requifitaffit voluntaria fimpliciter ,. nec: vide infrà. Tra&. 12. Exam.. 4, num.. 6 m ebeít,. quód fitfecundüm quid involun-- tatia; blï?äRO' VIU Màlr Miniftrt: con- od " Betlaratur: Si quis pet vim & violen-- ficiuntne vera Sacramenta;.& licetneea onit J dam fimpliciter. talem.co o geretur^ ad:. - abillis petere ? Ipfi: veró» peccantne ea B conficiendo?: m recipiendüm Sacramentum confiftens in: jj vfü,invalide reciperet ,. & ex Euchari-- XXXVH. yi; r,. Máli feu: ijn-*p*ec&ato* j ftia nullum reciperetfructum..Si tamen: mortali:exi(tentes Miniftri: ,. y..g. inir- p quis per metum eraven: illud reciperet ,. déles , lseretici:,. excommunicati ,. de- i f valorSacramentifübfilteret.. Quia me-- nfr, &c; vera conficiunt gradati ,. füfpe tus gravis non tollit voluntarium fim-- Sacramenta. ,. dummodo: adhibeant o« : quï& pliciter: ( uti: violentia:) fed: folüm: fe- mhnia , qui funtde: neceffitate" Sacra-- g ,m i—m&ümquidä,ut-pa.tet: fuprà Tra&t. 5.. menti,. Ia S.'..T,lh"em; hic.a.9.- qd im.. I5. 1. 13;. Excipitur: Matrimo-- Ektioo dj E i Rrrr:3; PO * 7o TRACTATUS XI, Exanm A. Ratio : "Tam quia imptimis de Baptif- X 3. Àn & quomodo liceat Sacra; 211 mo ita Chriftus voluit ;quia eft Sacra- mentapetere à malis miniftris , patet ex lia mentüm fümmz neceflitatis. qTumet. S'Thom. hic a.&.ad 2. tl cujus verba relata jam quia Chlam&er femel teceptus ii( fant Tra&t, 7. Exam. 7. n. 145. qd* 1. amanet in maximis peccatoribus, etiam füm. qutdi Tizreticis, qui eziam potiint intendere &. 4 Qui miniftrat :Sacfaxh&dta »;ia 'l',*"f l facere , quod facit Eeclefía , ejusque peccato mortali, peccat mortaliter ex á tandi formam fervare, quam fi non fervent, genere fuo, Ita S. D. hic a,6.inc.- « Tnihil faciant, — Tum tandem quia Mi- Ratio ejus eff : Tum quia Miniftri ü:( nrter in .Sac«ramentis.operamr inftru- debent conformari fuo Domino feu a- ii avenzaliter, ut ait $. D. feu non invittu- genti principali juxta illud Levit. 19, & P te propriafed Cheifti , per probitatem I.Fet, T. BSamüi eritis , quonam ego ; wming vitz veró non conítituitur in raiione in- fanttus fum. Ttem fanda fande (ünt "if fitumenti, (ed per motionem Dei, Er- tractanda, — Tum etiam, quia hoc pec- *grmm go. catum pertinet ad irreventiam Dei, & Jj Ex quo fequitur, ab impio neminem con taminatioawnSscramentorum,quau- Vr qiidem pofle mundari ex opere operam- cam elt ex parte ipiius peccatoris , licée 'iitt p tis, bene tamen ex Opereoperato , non &cramentafecundüm fei Á äx. ncipvaliter , bene tamen inftrumenta- nabilia fint. ipfa inconfami. Asre Ergo. : At liter: & Bapciihmta Hzreticorum non Dixi, ex gentre 'fuo ; Tum quia ex DAT eile quidem vera veritate £ructüs, puta, parvitate materiz poteft efTe veniale, v. C fi extra cafum neceffitatis recipiantur ab g. Euchariftiam de loco ad locum trans- rulir üs, quia fic fit contra orohibitionem fecre, vel tollere ad dandam benedictio- T clefiz in re gravi & peccatum. com- | *?vc/;äf;; nem ;, quia tangitur folüm mediaté, UT J rwtuütur , etfifit veroin Sacramentum Item exercere fun&tiones 4. minortum veritate valoris, 3 M,I Quamvis enim He- Ordinum, benedicere tem tl retici nen . [int inftrum pla, vafa; ve- ; * n ad bei MP enta conjuncta, ftes factas, Virginesíacras, |"Tum etiam. a TT tamen feparata : & quamvis ] a i Omo Rn «t 4 communita fiac quia Minifter Secramenti eft duplex ,' lj te quadam. exyul leo nonu unus folemnitatis , feu ex officio, feu u pot :n,v- 41 At ejus ofücia exercere, & perexpul- Ípecialiter ad id coniecratus & deputa* fionem tolistur poteftas , W. ! poteft tamen, tus : & de eointellieitur data. refolutio. x.;m fi i*,,&c maneats ficat manet Charader, r Aliuseft neceffitatis, feu non ex officio , Rnox, Sacramentum Penitentix ab "tht nec fpecialiter confecratus, & bic excu- o æfx-::'nmmfmmato valide conferri non fatur v. 2, Euchariftiam levans ex' loco^ hn " Wa x r po tet cxtia ca [a n extremz neceffita- * irteverenti, baptizans fiveSacerdos five' & LE 1$ * f Laicus üne folemnitate in neceffitate d N Ratioz Cgia'hoc Sacramentuim adíai- Conj: 5 [oj o !R * €s 1n mcertali centtahentes , qui. valoceam rzquirit jurisdictionem ; T . Sed tamen mortaliter peccant Sacraimentüm "U E o z *?( mm C pet excommtunicationem amittirur, tecipiendo , aft nop conficiendo ; quía Linma. " W&l N -02 h ^ DeSacramentis in Commmani. $71 eliendr ànte abfolqu-t-imïem A us docet t u fon funt ad id Ípecialiter confecrati. Nec peccat Sacerdos in mortali aífitens Gonert. Quia licét audire confeffiones ] U matrimonió, quia non eft minifter ejus, non fit Sacramentuumm , eft tumen actio facramentalis proxime ordinata ad Sa- A f , $. Quo excellentius »acramentum in mortali adminiftratur ; eo gravius cramenti confectienem. 3. Morcaluet " Vett peccauur 5 unde probabilius. eit , efle peccare Epifcgpos in mortali Chrifma. 19 aut Olcaminfinmoru Y H icon decrantes, ob rlttt exprimendum , quale fgcrit Sacramen- tum. » d eandeimn r itionem. 4. Etillam, qui, & Y : Mil ntia. nocä bi quoties , Euchatiftiam jan confectam. p Ratio: Quia eftitrevere mortali difpenfàt : nanx etiau. dittriba.. T1- .. liter gravior, ens Euchariftiam ( qua & ideo vocatur i nl |m. 6. Gravius eft miniítrare Sacra- ' mentum ingravioribus & pluzibus pec- " :iremendum myï-ïeci.um ) i']þgeci-»'aläic(:r Eg- ii d H — j at xtis ; (ufficit tamen dicere , íe taleSa- pr'æf&ntat Rex;fonam ChrHti, cui i Xoinde: debet. conformari, Unde S, T houm. in diwe. «tamentum miniftraffe in. mortali ; nifi 4. diE. 24 q. 1.a.3. q. £. ad 4. ait x uD fitin peccato vel peccatis gfavisfimis,& , valde extraordinariis, i Quicunque exhibet fe in aliquo actu uc (m,q!ldn- ; lt Ratio patetex dictis , ni minim pazi"c;- miniftrum Ecclefiz , mortaliter peccat, [ yiattle ne-majotis vel m.ilnoïis irreverentie ac fi nimirum. im mortali, eum perficiat. €onformitatis cum agente principali. Vide verba S. Dionyf. relata à $. 'Thom, &.7. Probabilius eft, quod , ut Mini- Bica.&. inSedConua, s. Idem pro- qu'n [ babilius dicitur de Subdiacono & Dia. al fler ex efficio talis ,. feu confecratus, conoin mortali fua officia peragentibus, u t mortaliter peccet , fufficiar , ejus actio- nem vel ele immediate Sacramenti con- Quia illa concernunt materiam gtaven, li ii fectivam, vel Sacramenti facti applica- füntque lacramentalia , feu ad Sacrc tivam feu. diftributivam 5 vel facramen- meunttr Euchiriftiz confectionem. vr ; 3 t " talem, feu ad Sacramenti confe&tionem accedunt , & vel maxime Diacopat u'; ;S » l,/ Välzw á proximéaut propé ordinatam. qui eftultima difpofitio ad Sacerdotium.. Tunet fr d Ratio: Quia eft gravis irreverentia Unde Gregor. X, c ult. de temporibus; t & difformatio ad agens principale. erdinandorum. dift. 35. fub intermina- z * Ex. quo. Seqnitar 1. uod- reliqua 4. tione divini.Judic EO À prohibes hujusmedti & W J jj Vl Sacramenta prater Baptitmum & Matri- iü fufcep«:is Oxzdinibus miniftraze. Vide: monium fcienter in. mortali miniftzare ,. ]f!»w( plura de hocin£din proprio: loco Tra&.. &l femper fit mortale , ut patetexS. Thom. 15.Exums4. n. 35. j it à. 6. ad 3. quia. refpe&tu eorum. non.oc- Oppeno : lNallus debet reddi pezple " i li J" €utrit tanta necesfias íicut reípectu xus : Sed íimaliminiftriin Sacrameu- z Mhme, h -Bæpti,.fm; ; &tequirunt miniftrum. fpe- tis peccent , fiunt perplexi 5 rram É fint A y | 'cialiFe'ï*' «onfecratum, 2, Mortaliter tales ex officio ,tenenturea miniftrare ? 9X J H n peccare eunr, qui in mortali confesfio- BOR pgüi?m ftatim d Bcecam/fe liberare. IO) M5 audit cum intentiong. contritionenx Ergo.. 4 L] ss 1872 TR ACTATUS YIIT, Exinn [2 [ d :boc S,'D. a. 6. ad 3. oit : Tlle qui Dixi , fi fit copla Confofnorii, iif At eftin peccato mortali , non eftperple- excufatur ( fi tamen .contritionem .eli- fäi] gf, xus fimpliciter, fiex officioeiincumibat ciat ) Parochus . qui hodie (:yel -quia fe- hat Sacramenta difpen(àre, quia poteft po-- ftum eft , vel pro prafente :defun&to) nitere.de peccato, & licit? miniftrare: Tij l: tenetur celebrare,proximus autem Con- i R, non eft autem inconveniens , quód (it feffarius eft ita diftans,, ut , i eum acce- "? perplexus fuppolito .quodam , fcilicet !. dR , Hozc dat, .debeat cum fcandalo Sacrum plüs quod velit remanere in peccato. folito differre;vel fanitatem füampericu- tlj ibi, 'Sed hoc oritur ex propria malitiá. lo lafionis exponere , vel fi fit infirmus, o Procujus majori explicatione. vel fi fic itineris difficultas , tempotis Atrl QUAERO VIII. Ut Min 2 ifter 'Sa.- brevitas , veladfint aliz graves amoleftiz, cramenti non peccet , . g t ualisin eo requi- judicio prudentum excufantes, Que tl ritur, & fufbcit difpofitio ? tanquamgeneralis Regula poteft notati t WXXZXVII m.or. Ánte Sacramenti Circa dittantiam Confeffarii 5 certa enim D l »((.(; lal cenfe&tionem (f Euchariftiam excipias ) fatui non poteft pro omni cafü , fed "m non eft neceffario pramittenda confef- pendetà prüdentiarbitrio, Si Parochus fic, licet id fit deconlilio, thabeat Sacella: gälïtan . xum , tenetur illi confite- tTt Ratio . * zi , fialiumnon habeat , & hoc, etíi Quia nulum de hoc extat m przceptum five divinum five humanum. cumeo rixas ?häbucrir , eumque fuum EU Quod tamen de Euchariítia extat. ( puta, hoftem exifimet , nifi inimicitia effet Kitmh) fi fit copia Confeflarii ) in Trid. Seff, tam gravis , nt ex ea fra&tionem fieilli Nctn 13. €, 7. de Euchariftia, verba illa S, «Confeffionis prudenter timere pollit, If(llliliflli Pauli, Prober autem feisfum houto . c fic Quod eft rarum, — $i Sacerdos apudal-: ü&m (j tare ante confecratiopeni recordetur de pane ille edat, &c. exponente de . pro- batione per confeffionem facramenta- peccati mortalis non confeffi , & line E s if lem & abfolutionem , quantumrvé quis fcandalo difcedere non poflit » fufficit €licere contritionem. Plures cafus ad hH febivideatur contritus, D p rqpoïfi»tum vide W Exquo Sequitur , quód Sacerdos in Tradt, 1 2. :,Examf 4 N E. " morali celebrans düplex — peccatum eähl* Vr XXXIX. $. 2. Sacerdos , fi .de f committit , unum, conficiendo ; alte. lüü u[ rum,fümendo ;forte & tertium , fibi j Confeffarii , in mortali L(d;e.quxo tamem ;a pfi contritus fuit Euchariftiam difpenfando. Quztamen f ) mecefftate trgente absque As previa confe one celebraverit , quam pu- tria non eft opus exprimere in Confes. !j l Gone , fed (utlicit dicere , f& in morrali mUm covfiestur, lta ftatuit & loqui. tur Trid.loc.pauló füpri cftato, — . "U lo celebrátfe, . Si. veró .elicuit contritio.. In his verbis diffcultas «eft circa ly A iem poft confecrationem., ante fui. quamprinim ; Quod alii intelligunt , ut "It ptionem, idexplicandum, quia tunc fo- Hs Tüm peccavit conficiendo, fitidem , ac Qp tespere , aliimtra tti- duwm , alit autequam iferum — qelelrit , M. (4' alii m De Suacramentis 1n Communt, 873 : aliie(fe folàm confilium n on przceptum; vocatur ad miniftrandum Sacfament un 2 fcd tutius & probabilius eft , effeprace- Poenitentiz moribundo , ut vixhabeat a ptum graye , & ly quamprimüm eíle tempts eliciendi contritionem, - y [ idem, ac prima occafione ,. quam ille Sa- x. Etiamineo cafíu teneri ad contri- i cerdos peracto Sacro opportun? tenetur tionem. Quia contritio càm fit a&us: fevlt quezrere, -Hinc ab Alexandro V. fpiritualis à potentia fpiritualinimirum CIM damnatz funt hz Propofitiones n. 38. àvoluntate elicitus, peteft haberi inin- A Mandatum Tridentini , factum Sacer- ftanti , aut faltem breviffima tempeotis um,pe;( doti factificanti ex necesfitate cum pec- mora , ob quam bievitatem temporis tinis cato mortali , confitendi quamprimüm, non tollitur potentia ad contritionem, t W licét eam faciat difficilem , difficultas au- 1 eft confilium, nonpraceptum, Étu.39. du Illa particula quamprimüm intelligicur tem non'tollit obligationem , fi przce- u t càmSacerdos fuo tempore confitebitur. ptum abíolut? impleri posfit , cteris pa- ld riDus. Andi&um Tridentini praceptum etiam [u^ oblizet Laicos , vel Sacerdotes more Lai- QUAEROTX. Scisne darealiquam ( "r"; corum communicantes , vel. Miffam ab rationem cengruentiz,cur in Nova Le- !Diroi alio cooptam com plentes , vide R. 5. locg ge nec plura nec pauciora fint Sacra- citatoex Tract 12 J ronfi[.j menta quàm feptem ? Et quisinter illa j £ ! - XL. w. 3. Ad alia Sacramenta (prz- ordo. ac preeminentia ? quz necesfitas ïxueïnuy tec Euchatiftiam (ine novo peccato con- eorum? quz diffcrentiz ? ixdi&af'ai ficienda ) non fatficit attritío cognita, XLI. Dixi in ticulo ,. 2/iquaim ratio- neum congrüentia ; nolo- enim. hic cum ym !g-ï nectamen necelfarió , & fub pracepto rquiriturcontritio infe veté calis, fed Hareticisinire controverfiam de fepte- x n n Confesfio hf fufficit contritio exiftimata, nario Sacramentorum numero , utpote ; f05 veró, li fit co pia C Onff»ïüärii, folünreft de quzad intentum hujus opetis non fpe- dl ( confilio, état, Undead x. p. Quafiti m Ó « Ratío. 1. p, Juxta di£ta minifter in m. :, Ratio à priori eft. voluntas i d fan&titate debet conformari àgenti priu- Chiifti, fcd Ratio congruentiz eft,quam ]ub cipali,fcilicetDeo : Sed homo non fan- dat S. Thom. hic q. 65. a. 1. in c. Chri- Gificatur per attritionem ,. prafertim ftas Sacramenta inítituit ut caufàs in- ii cognitam uttalem, Ereo, ftrumentales vitz ípiritualis ad. perfici- " Y ad endum hominem,tum infe, tum in or- l df ( —-Ratio 2. p Aliquem | obligare W centritionem in fe talem , eft intolera- dine ad alios , juxta ritum | Religionis T. ll W lle , &cinfinitos caufat fcrupulos, càm "Chriftianz: Sed ad hoc funtfeptem ne- ceffaria, " j conttitio non posiic/ pnaturahiter cogno- Ergo. MMin declaratut. ex Id: vel certe homini dat occafionem na- g analogía vite fpiritualis ad corporalem, »a j d Ruraliter judicandi fe etfe in gratia. N 1 in vita cm*porali homo p-riüs g-eiïe- T ( $ G 4 Parsícquuntur ex di&is. xatur , feu incipit eife & vivere: cuiin al] gt yita fpiritaali correfpondet ngtifxïïus**, ,ä-.»-.gppüno M/m? ,..'in» quo fubité quis Sf((£ -Pc... VM U"* — 3 - TRACTATUS XI. z:xmm;,. | do denuó Panitentia & Euchariftia of per quem homo fpiritualiter regencta- at ür, & accipit primum effeac primam Extremam Un&ionem , morbó diutiüs at vitamípiritualem, — 2. In vita corporali durante. Quód Ordo & Matrimonium la hemo augetur , &ad perfectam quanti- fint poftrema , eft, quia , ut ait S. Thom, tatem perducitur , cui i& vita fpirituali à a.ficut unum eft prius quàm multitu- jui | l l ii eorrefpondet Confirmatio, per quam do , itaSacramenta, qua ordinantur ad hominidatur virtus & robur fpirituale t [j perfectionem unius períonz , prace- AU 3. Invitacorporali hemo nutritur , & dunt ea qua ordinantur ad perfectionem tnd huic correfpondet Euchadiftia. 4. In multitudinis. Matrimonium autem po- vitacorporali homo per medicinas libe- sl nimr poft Ordinem ,. eó , quód minüs j i TT xatur ab infirmitatibus corporis, & huic patticipat deratione vitz fpiritualis, ad t ] rcfpoädet-l)ænitcntia liberans homi- quamordinantur Sacramenta. x l nem ab infirmitatibus animz , nimirum XLIII, , 3. Loquendo de dighitate,' TT À peccatis $. In vita corporali homo Sacramentum Euchariftix fimpliciter eft M er alia-remedia liberatur à reliquiis potisíimum inter aliaSacramenta, lta " motrbi, & reftituitur integrz fanitati , & $ D.a. 5. ii !lagn huicin vita fpirituali"corrcfpondet Ex- Ratio ejus efl : Tum quia in eo fub- mí trema Unctio, quá,fublatis peccatorum ftansialiter continetur ipfe Chriftus, in reliquiis, homo reftituitur priftinz fani- aliis autem Sacramentis continetur fo« At tati fpirituali, Ethisce perficitur ho- làm quzdam virtus infrumentalis par- f d mo infeipfo. In ordine ad alios perfi- ticipata à Chrifto, Tum etiam , quia citur,velaccipiendo peteftatem r egen- alia Sacramenta ordinantur ad Eüchari- i, [ fürigy dimultitudinem , & huic in vita fpiri- ftiam,ut ad finem ; Ordo ad eam confe- fozl'ä,,',/ä tuali correfpondet Ordo , quo confertur erandam ; Baptifmus ad recipiendam; poteftas fpiritualis füper populam Chri- In quo etiam perficitur aliquis per Con- liv j ftianum, Vel perficitur in erdine ad firmationem , ut non vereatur íe fubtra- WIIM here à tali Sacramento: Per Peenitentiam '*"W alios , populum propagando , cuiin vita fpirituali correfpondet Sacramentum autem & Extremam Unctionem, prapa- N [ cl Matrimonii, que populus fidelis auge- ratur homo ad dign?: fumendum Corpus Ü £ur. Erco. Chrifti, Matrimonium faltem fuá fi / ( XLIL, z. 2. Ordine generationis & gnificatiene attingit Euchariftiam , in 28 WW per fe Sacramenta NovzLegis fe ita prz- quantum fignifieat conjunctionemChri- i cedunt , ut mox explicatum fuit. Et fti & Ecclefiz. "fatti colligitur ex Analogia vite fpiritualis Hicoritur difficultas circa hoc, quod J ff T adcorporalem. — Dixi, per fé , Quia per dicitS. Thom, hominem per Extremam accidens bene fumitur Euchariftia,uti & Undtienem difponi ad Euchariftiam , :—;v',ümml Peenitentia , ante Confirmationem , non cüm tamen hzc detur infirmis ante il- W'()-a [ 4 tomen ante Baptifmum, quieftomnium lam, Sed fenfus eft : Quia virtute Sa-- Y j Sacramentorum Janua : Item alicluan- crament Pornitentiz. remittuntur pec- ""lff) [ cata: fm N p De B$ueramentis in dmmi. 875 T j Cata , Extrema Un&io autem tollit Confirmatio quodamuteda : perficit: Bapt - ij E « U earum reliquias, ideo pravié recipi- fimum , Extrema Unilio Penitentiam: Ma- egdo hecSacramenta,anima infirmi trinouium . verà Ecclefie multitudinem. per Ths wl difponituradpercipiendum fru&um propagationemconfervat. HecS. Thom. Euchariftie. Hinc & antiquitus Ex- Oppono : Sicut de Baptifme dicitur, il trema. Un&io conferebatur ante Nifiquisrenatus fuerit, &c.ita deEu- J - Communionem , quod & defa&to chariítia Joan 6. . Ni(i manducave- t E ritis, &c. non habebitis vitam in vo- licitum eft:quód autem defadto non t femperid fiae eft, quia non fupereft bis. Ergo fünt paris neccffitatis. | mini Ad hec S, D. ibidem ad ». ait: Illud tempus aut occafio , nam multis po- wahï,lll ; teít dari Extrema Unctio, quibus non verbum Domini intelligsendum ett oteft dari Eachamiftia, ut experien- d2 fpirituali manducatione, & non J [ tia teftatur. de fola facramentali, ut exponit S. a P Nota, quód Euchariftia non con- Augutt. (aper Joan. tract. 26. & 27. LL ferat primam gratiam , ficut Bapti- tom.9.De quoinfrà plura Tra&t. 12. fmus,non cft propter ejus imperfe- Exam.r.n.4. jb &ionem, fed ob perfectionem : quia XLV.z.5 Sacramenta fpiecie dif- IS, m |- tatione excellentiz fuz in fubjecto ferunt penes effe&tus (uos primarios, w P prerequirit majorem difpofitionem, nimirum gratias Sacramentales,quas ii adcoque & ftatum gratiz. per íe cau(ane. W qui; XLIV. »-.4. NeccffitatemSacramen- Declaratur : Baptifius caufat gra- Euchzg« ' torum $.D.art. 4 in c expricat,dicens: tiam regenerante, Confirmatio robo- m Neceffarits vefpectu fimis (dequo nuuc. lo- ragzem , Eachari(tia sutzientem (eu ci- jl quisttr ) dicitur aliquid dupliciter 5 uno mo- bantem , Poenitentia /anantem ; Extre- " do, fiue quo iton potef? baberi fizis , ficut ci- ma Urdio reliquias peccatorum ab- i bus eff neceffarius vita buoiana. Et' boc ef fezentomOrdo caufatgratian:, quie ial Empliciter necefferiton ad. fisem. Alio inode miniftrum idoneum facit ad pera- M. pl dicitur neceffaritti id. , fine quo non baberur genda Sacra Officiain Ecclefia. Ma- mCorfi F |. fíniis ita convenieutey »J Ó cut equas aeceffaris trimonium caufatgratiam,quiCon- gmfuil f ad iter.. Hoc auttesa wou efd fimpliriter ne- jugum animi uniuntur peramorcm, (j | ceffarium ad finem. Primo igitur inodo uccef- & qua juvantur adoncra Matrimo- yu fitatis funt tria Sacramenta nece[feris : diio nii portanda , & ad Ecclefiam fideli- quidem per[ona fingulari , Baptif-euus quidein um multiplicandam corporaliter & T. fimp;'?qz'tw e 4b/öiutä Panitentia autein F*;?" Ípiritualiter. j XLVLx&.6. Varig adhuc funt dif- ^ pofito peccato inertali poft. Baptifinum. Sa- ,,'jmäml! Vawentum autem. Ordinis eff neceffarium ferentiz inter Novz Legis Sacra- LU menta. 1. Aliaua confiftunt i» &- Ecclefia, quia ubinon eft Guberuater , popu- TM Ws corruer, ut. dicitur ^roverb. 1. Sed fe- fu feu in aQione transeunte , "A Ondo funt necg[lïzr?g 411'? Sagramæta : nAm . utfünt omnia pretex Euchariftiam, S(11f 2 qua r ' j sw 876 TRACTATUS XI, Éxamen 4- :quz fola confiftitin re permanente, tum fmul, quod fisnificàt & fïgnffïCa- y poftquam confecratiotranfiit, nimi- tur, &eftv. g. Chara&er (in illis Sa- gt Tum n fpeciebus coufecratis, ». Ali- qua fünt initerabilia ;'nimirum tria, cramentis, quz eum imprimunt*)qï—ii fignificatur perablutionem, & figpi*- M quz characterem imprimunt; alia i- ficatgratiam. terantur,fed Matrimonium nonni- - Declaratur de. quovis Sacramento. fidefuncto unoconjuge. - 3. Aliqua De Baptifmo jam di&tum eft, & claré funtSacramenta mortuorum lia vi- docet S. Thom. hicq. 66.a. :.inc. vorüm ut expiicatum cft in Exam.2?, Eodem modo dicendum eft de aliis 17 n. 19, Not. 3. 4. Alia neceffaria ; alia non neccflaria,ut declaratum eft in duobtus: Sacramentis "Chara&terem imprimentibus, ntactio, in qua con- f R-4. $. Alia formata, alia informia , fiftuntfit$acramentum tantümsCha- übi nomine formz non intelligitur ra&dter res & Sacramentum fimul ; effentialis forma Sacramenti ; fed Gratia res tantüm. In Euchariftia Ü5 cffeQdus, nimirum gratia, que per Species confecrate fünt Sacramen- antonomafiam vocatur ferma, de- BU tum tantüm,- quia fignificant gra- cor, & paülchritudo animz, quá dcfi- tiam : Corpus & Sanguis Chrifti res ciente , illa coram Deo manet infor- & Sacramentum fimul , quia figni- n mis.vel deformis. Sacramentum WE ficant gratiam, & fignificanturà Spe- ergo formatum eft, quod non folüm ciebus. In Poenitentia Sacramentum AO fufcipirur validé, fed ctiam licité & BANS cum fruc&u feu cffe&ü. tantüm fünt a&us externi poeniten- n Informe tis, quia Iïgnificant.gratiam: res & €ft , quod eft quidem validum, fed ]II!IOCor Sacramentum fimul eft dolor inter- J ye propter obicem peccati non caufat nus, qui ab a&u externo fignificat gratiam. Hoc de aliis Sacramentis gratiam. In Extrema Un&ione $a- Toftet prater Poenitentiam facilé capitur, cramentum tantüm efít Un&io fub W metd quia in Sacramento Poenitentiz ipfi prazícripta verborum forma: res & "t a&tus Poenitentis fint difpofitio ad Sacramentum fimul eft quzdamani- fl gratiam, X partes cffentiales cjus. ln n Cujus cxp mi hilaritas feu interna devotio; qua dj !l rioloco. licatio patebit mfra in pro- eft fpiritualisundtio, ut patetex s.Th. ii "Mite - KLVH.z.7.In quo&is Sacramen- in fuppl.q.50.a.3.ad 3. quz fignifica- EN tur ab unctione externa, & fignificat totria funt confideranda. z. Id quod gratiam. Etlicét omne Sacramen- gt eft sacrament um tantum,nimirum quod hh tum caufet internam animi devotio- "m p fignificat.fcilicetgratiam) & non fi- nem,non tamem füb rationefpiritu- Q h £nificatur, v. g. ablutio cum verbis alis un&ionis.In Matrimonio mutu- BI inBaptifno 2.Res tamtum nimirum us confenfus externus & contra&tus,. "o id, qued fienificatur, & non fignifi- * ts eft Sacramentum tantüm. — Vincu- ln . €at, & eftgratia, 3. Res F Sacraien- culum , quod pereum caufátur , ut Tutm * àChri- E " De Baþxzjmä. 32 $77 -Ita S, g&iüu »äc;hri'&ö cle?;tüm, eftres &:Sacra- mento restantüm c& gratia- mcntumümul Etin omni Sacra- Thom.inSupplq4? a-*-4li--ad friuei t M — Wäää*ä lodb lnl ol Bd i d n d iU E -EXAMEN V. j h De Bäptïmo, e]us.v]';/ïingpro, ne'cegïaz!e, fnbjf&o eó 672'070 6 qom Qu ; cyfä&u Deq'uoö. (T/aom-q'. 66,&!52&&6 ad 69 7 ( jint clu zvä, du ,UJER O I. Quid eft Baptis- tutem Baptifmus accepit ; quando TA mus? uando inftitutüs ? Chriftus fuit baptizatus, tefte S Àu- It g XLVTII. Refpendeo 1. Bapti- gutt.dicente:Ex quo Chriffus aquis siiner- if re fmus phyficé fumptus,fcu in- gitur,ex eo omnium peccata abluit aqua.. Ft r - "quantü eft compofitum ex materiá hocfadum eft ante paffionem. Er- n , &formá,ut partibus phyficis five qua- g - x " fiphyficis,definituràS. Thom. hic q. x. 3. Chriftus hanc inftitutionem Qahyt - 66.a-1r.in c. ex Mag.Sent. quód fi ab- non fecit,aliquem in exercitio bapti us ; .. lutiocorporis exterior fa&a füb pra- zando,fed ina&tu fignato, ejusmate- J j j - [fcripta verborum forma. Sumiptus riam defignando,& ad gratiz produ- f ,mïmt - Xerómetaphyficé, feu ut conftat ex &ionem confecrando, formam Ba- m adendo,non qui- - generc & differentia, definitur,quód. ptitmiDifcipuls tr fed TY fitSacramentum regenerationis feu dem eam publicé exprimendo, : n Sacramentum Novz Legis, ad fj piri- vel privatim docendo, vel tradendo A tualem hominum regencerationem infigura Ss/'FrinitatisPatris & Fiii & gt àChriftoinftitutum. spiritus $ quierant pra(entes in fi- qteti no vifibili, nimirum Pater in. voce; * tionis. Ratio patet ex Legibus borz defini- J D qua dicebatur:Hic eft Filius meus &t j x 2. Chriftus Baptifium inftituit le&us.Filius in carne: spiritus $. ? Yi ante füam: Pasfionem , nimirum fpecie Columbz. m - quando in Jordane baptizatus eft. Oppouo : Comnmuniter dicitur, x qnód. Itas. Thom.q.66.a. 2. omniaNevz Legis sacramenta Tat- ,J WmMW AutioS.D.c(t-T unc videturaliquod xerint exLatere C hrifti pendentisin j - facramentum: inítitui, quando acci- Cruce, & habeant efficaciam ex Raf- Yi Yt utem producendi foum effe- fione Chrifti- Ergo- j fcilicet gratiam:-sed. hanc vis- Ad boc dift. ant. V el quoad fübftan- SÍCÉ z . tlalllw Nésssss 978 TRACTJTU& XL Exawen $, uh tiam,vc! quoad ultimam fuam perfe- folvere Legem, fed adimplere :Sed Lex nog &ionem,virtute, & efficaciam, conc. L j fuit adzquaté impleta , nifi quando a Omnia quoad faübftantiam,neg. Hic Chriftusin Cruce exfpiraturus dixit: il veró Íermo eít de. Bapritmo quoad Confummatum eft, Tuncenim incepitSae T : fubftantiam UndeS.Tho q.66.a.2.ad cerdotium Chrifti;ut pote feipfum ia dv ; ai:apüifmus etiam antePaffionem ara'€rucis Patri offc habebatefficaciam àChriftiPaffione, crentis , coníe. t quenter & Sacerdotium vetus cum 10 l inquantum eam prafigurabat, aliter Legetransferentis. Ergo, h IgO» tamen;quàm Sacramenta Veteris Le- Nota.quod ly confammatum efcom- ii gis.Nam illa erant figurz tantüm,Ba- prehendat Pasfionem Gmul & Re- Á.di priimusautem ab ipto Chrifto virtu- furredionem; quia ambe intcgrant ao j tt habebatjuftificandi, per cujus vir- tutemipfía etiamDPastio falutifera fuit, unum totalem Redemptionis no- ul T firz motum, qui duos habet termi- Hac ibi, Baptifmus ergo tunc fignifi- BOs,Íciliceta qu;quieft mors Chritti, ii cabat PasífionemC hriftiin fieri & ex- [ qua deftructum füitp eccatum, & ad LA hibendam.fictamen,ut actualiaC hri- quem,qui eft Refurrectio, vitam fpiri- dcp iti meritajam operarentur in illo, Et tualem an 4 i imz confummans ; hinc u ad ..ibidem ait:Quód illaChrifti ver- Chiiftus ly confezmatim eff vetulit qui- nqu baante Pastionem ad Nicodemum EY demad mortem,nontamen prafcin- Atv dicta;Nifi quisrenatus füerit exaqua dendoàRefurre&tione Et hocvolunt ") & 5pir,*. & c. magis videantur ad fu- n ü SS PP. dicentes,baptifmum fuiffe in- u h H turum refpicere , quàm ad przíens ftitutum poft Refurretionem , lo- tempus.. Quiafolumfuit privatum At f l quentes de inftitutione completa, lj €um Nicodemo colloquium, prace- quoad obligationem. Nam aliud cft ptumautem generale debet poni pu- inftituere quoad fibftantiam , aliud 1bim, Í J 'üfri ln blicé.Vel potceft dici, quód fuerit Lex quoad obligaionem. — Hoc fecun- s prolatafed nondum promulgata. dum eft actusT. [u tdo gislatoris , non' pri- X»&U(If XLIX. 2 4.Przceptum de Baptifmo, mum ,qua tale. fcu obligatio & necesfitas utendi ba. Oppo*o 1.$i Daptifmus ante Chrifti mw)ä tifímo, fuitheminibus indi&ta non N Pasfionem non fuitde precepto; Er- antc fed poft Paffionem & Refurre- go Circumcifio n;ian fit in praecepto, m»d &ionem. ]Ita S. Thom. a. 2. citato, & Baf" tiámus folüm de confilio. hxrmmp& in c. *l 2. Baptifmus cft principium to- M Ratio : Preceptum Baptifini non in- tius fidei Chiifti : Sed ante Pasfio- l 'dklm[( i -cepit priüs,quàm preceptum Mofai- Aiem tencbantur Tudai in €hriftura i Wil cum & Circumcifionis ceffavit : Sed crederc, Ergo. & baptizati. ii l, hoc non ceflavit ante Paffionem & 3- A dveniente veritate ceffatfigu-. Refurrectionem Chrifti. Ergo. Mia, u &Reü; ra: Sed Chriftus eft veritas.Er go &- Hl- prob Chrifius Maitth. jdixit; iNen venj ) z $75 Den Bapti 7726. uga feur'L'cx' Verus ftatim .ccfi*'avi;, C hri. Jnftitutio relpondet ordini intentionis, t fto nato. , Sacramenium auteim Euchariftiz,gquam- m 4. Quid fiin die mortis C br vel visfit poflerius Baptifmo in percepuiones * r Saþbato Íequenti aliquis infans com- eít tamen prius Bapufmo in d "debuit Subdit $, pessegunot j*5 X Vel .(, 'ci' .: ePiüge dleviffe: diem o&tavum,fuifletne circum- prius inftitui, ii eidendus ? oteft dici , quód Baptifinus jam ezat [] ( /$. Chriftas Eucharifiam complete aliqualiter inftitutus in — ipfo QChuift & cumobligatione inítituit ante Paffio- Bapdímo. Unde& jam aliqui ipfot hri- nem,Ergo & Baptifnum: quiaperhunc f Daptifmo erant ba prizad ,ut fequitur ho homo ad illam ordinatur. Joan. 3. & Al x. dico cum Gabrera , quód Cir- L. Lex Vetus fuit mortüa , ejusque i xtg*grwt | «umcifio in Veteri Lege duplicem ha- obl igatio celavit, & LexEvangelica ac n LT bueritfinem, — Primus eft remiffio pec- — przcepcum Dapiiliniincepit, non in díe cati Originalis ; fecundus profesíio Le- — Pentecoftes , Íed ftatim poft Refarre- ( n gisMofaicæ. Ad primum Circumcifio ! &ionem , quando Chriftus Matth. ult, nonfuit de przcepto , bene tamen ad Íe- Diícipulis apparens , Legem Baptifmi eundum, Unde ad primum tam Cir- publict promulgavit dicens : Data cít ] ? f 7 eumcifio quàm Baptifmus erant folàüm — mihiomuis poteítas in czlo & in terta. Iqi deconfilie,& per utrumlibethorum me- — Euntes ergo docete omnes Gentes,bapti- N diorum poterat deleri Originale. zantes eos in nomine Patris & Fiui & vl Ad 2. dift. maj Fidei Chrifti jam fu- — Spiiitás ian&ti, ui[fcäl' fceptz, feu proteftatz five obligantis , Ratio patet ex ipfis Chrifti verbis , ut- mj conc.íecüs,neg. Tenebanturergo Ju- Dein p]üh dzi & alii credere , Chriftum eíle verum ?Oté preceptuma continentibus. : per illud Chrifti Confzmmatum ef!, omnes T Mesfiam , fed £iem Chrifti füfcipere & l dl profiteri nondum tenebantur,quia Chri- antiqua ngis äguræ fünt hPPl'etf"' [ Oppowe i. Ápoftoli Legem Chzifti ftus idnondum praceperat. Imó Genti- les tunc. fuiffent. falvati profitendo 1 e- non propofuerunt populo ufque ad Pen- .xony»g tecoften, Ergo nec Lex Ba gemnature , vel L egem ícriptam feu Cir- Pti*fmi þa»mï: 1 cumcitionem. fuit promulgata, qi / Ad 3 maj. eft vera, fi veritas fit in 2. Ipfi Apoftoli poä Refurrectio- Y luotermino & complemento,utieratin — nem fervárunt Circuacifi onem & quos- *« Pasfione & Refürrectione, " dam alios ritus Veteris Legis : quà de pib (l 4d 4.diciturcum Nugno , quód Pa- causá Paulus teprehendit Petrum , citca t 9 ter, etírpotuillet, oblisatustamen non — Legalia nimis (olicitum , qui tanren ipfe y fuiffet illum infantem circumcidere , led (nimirum Paulus ) circumcidit Timo- potuitlet baptizare &atim aut expectare.. theum. A&. t6. Ergo. i uique poft Refurrectionem. Ad 1. patet R. faprà Tra. &vöq Exam- 5 ; (j A;i;.aits. þ. infrà q. 73. a. j ad4, m j 7.in Not. , Al2 o 880 ZRACTATES XL Examen $.. Aj 2.neg.conf. Nam lictt poft Re- — immediate 3 forma feu verbis inFOrhaaä; Mi fürrectionem Chrifti Lex. Vetus fuerit tur , eft ablutio. Ita fentiunt. omnes li mortuà , non tamen eratftanim morti- * Chriftiani, poteft tamen valide conferi lia: ** '*lig"f; $ w espe- u erao f [2 pe t faj ufüm indicens pecca-, .-Baptifas vel per immerfionem , vel per. - d tum mortale: nec omnino inutilis, fed afperfionem, vel per affufionem , vel pet - d hominibus bonà fide & ex ignorantia abfelutionem : ablutio autem nunc eltis - eam obfervantibus /.ne effent de(tituti confuetudine Eccle(iz, quz fetvanda eft - D ;ïmda, ^ omni falutis remedio ) proderat ad fa- ubifieripoteft : trina ablutio velim- ; xit, luzem , Deo ( qui neminem vult perire)- merfio non eft de necesfitate. , d fic acceptantc. Unde Legalia non i. 2. Si quis intendat alterum occi- o inceperunt elfe mortifera, nifi quadra- dere fubmergendo eum in aqua & fi- m p gefimo circiter poft Chrifti mortem an- mul baptizare , eáque intentione eura "ataf no, & templo Jerofolymitano cum Re- projiciat in lumen vel - puteum , V'vei? | ET publica judaica à Romanis Imperato- baptizat. : idiir, Ratio H [ m tibuseverfo. « Vel pauló aliterdici po- - Quia adeft. debita materia, Wa [ tei,quód ant& Lex Vetus fuerit mortua forma , &intentio miniftri , qu non - li apud [cientes Legem Chrifti, non apud annullantur per intentionem : ecciden- ^il invincibiliter ignorantes. [o : di, Nec de necesfitate. Baptifmi pet immeríionem collati eft emerfio.. . Si pl S. Àugutt & Angel. Do&or optimam obfervantie Legalium pro tunc dant veró puer & manibus tuis cafü. decideret A t congruentiam, Quia ficut - homines infontem , & proferres formam , non i mortui aliquantulüm fervantur , utho- effetbaptizatus defe&u intentionis. norificentiüs fepeliantur , ita Legalia ab QU 2 3. Materia remota Baptifmi eft fo- n ( antiquis pïc obfervata, À poPcoli (omni- la aqua elementaris, unde Baptifmus: t bus omnia fadi , ut omnes falvos.fa- poteít fieri valide in qualibet tali aqua, - ^l cerent ) aliquando retinuerunt, tum ut qualitercunque transmutata, modó non A mortua mater Synagoga fepel-irctur cum Íolvaturfpecies aqu , fecüs fifpecies - li honore , tumetiam , ne Judai , qui pa- aquz folv 2 atur, Ita c:l:olcvqt S...Th(om.; Rjj D W "ternas Traditiones cum quadam amu- & 4. D lii Ratío . Quia Chriftus Gaf:inüi-tuit. latiene colebans , exafperarentur: tum j M [n il ) tandem , ne Lex icripta, tam fübitó re- Notatamen,quódextra necesfftatem fub "] PU jecta, putaretur fuiffe ex fe abominabi- peccato mortali adhibenda eft aqua. de fonte facro & benedicto, ïwm'?aæm lis, ficut eítIdolorum cultus. . S. Pau- lus aucem S. Petrum reprehendit ideo, x.,4. Forma Baptifmi eft hzc * Ege " t 21 calibus t € ( ia in Le o prz feferebat Zelum " te baptizo in nomine Patris & Filii & - u quodammodo excesávum, SpiritusS, In quocunque idiomate pro- * ^ QUAERO II Quz materia, qüa :,':jïïfiünis ; feratur, — Servanda tamen eft confüetu- * £orma: quis Minifter Baptifini? ^ 9t i LL . r. Materia proxima, feu qua dg Ijläclcüæ Plïo posbb:l(r, wl NOFZ — P N d .88i1 De Baptifmo. infum ['.x Wota híc, inter Propofitiones ab Ale- m.6. Hzc do&hrina intelligitu: de !". — gandro VIIT. damnatas num, 27. etiam miniftro Ífolemnitatis & baptifmo |ío- t COR elfe itam : Valuit aliquando Baptifmus lemni. Nam minifter neceílitatis eft MM* — fübhacformacollats : In nomine Pa- quilibet homo , non folüm..Clericus, ht tris, &c. P'l-æ'termilïïs illis , Ego te bapti- Íed & Laicus , imó Paganus & mulier, nuncd Zo, ut patet ex S Thom, a. 3, & 4. & f. a : Notandum , quód de effentia hujus modo adhibeant debitam materiam, for- wlb ïormæ* fit, ut exprimatur actus bapti- mam,& intentionem faciendi quod fa- cit vera Eccleíia, ve] quod Chriftus in .. gandi , períona baptizanda per ly 1e', UW . — Wos, vel Dominationem veftram ,& di- Sacramentis inftituit. W — regt? tres perfong divinz , ut gaicc ex Ratio : Cüm hoc Sacramentum fit ml "vecbis Chriti Matth. ult..— Non. tamen maximz neceffitatis , — conveniens erat, n ut haberet Miniftrum valde communena efl de necesfitate, ut exprimatur perfo- nà Minitri, — Nam Grzci validt bapti- & obvium,maximein articulo necefífi- tatis, t zamt fübhácformài : Baptizetur -fcrvus s Rs 7. ÜOccurrente necesfitate inter ( 10l Chrifti in nomine,&c. ia Hic revidendum ef& ex p ræäcdcnti- Miniftros fervandus eft ordo. f K bus, qualis requiratur intentio in mini- Declarat hoc $.. D. a. 4. in c, dicensz [o flro, que in eodem diípofitio anima. aia caput mulieris eft vir , & caput viri «t eit Chriftus. 1. Cor, r1. non debet mu- uz mutatioeicam annullet Sacramen- m tum, De Baputmi initerabilitate, Qua liecbaptizare ,. fiadfit copia viri, ficut i : requiratür fimultas materie & formu. nec Laicus przfente Clerico , nec Cleri- fnidi Dequa (ciendum, quod tuttor. modus cus præ(&n:s Ssacerdote , qui tamen po- teft baptizare; prafente Ep'ifcopo , eo Bzyüïfnïï baptizandi fit, ut baptizans priüs inci- TEU iatabluere, & ic for:nam proferendo quód hoc pertineat ad Officium Sacer- dotis, A ncdömï profequatur ablutionem , àqua non de- Ergo. ikat , nii formáfinttà. — Breviter dico, Nota. Polle interdum effe expediens,. f Ablutio debet elfe ante & poft formam, ut mulier de modo baptizändi inftru- hpm.i-þi | .LH. & $. Bapuzare ef proprium Cka v. g, obttetrix baptizet prefente vito T officium Presbyterorum , & quidem eo- Íxculari ignaro , imó interdum etiant ;(&iïtüf qum, quifuntpropriiParochi , & ha- pïæfente Parocho propter decentiam , bent poteftatem jurisdictionis in bapti- ut fifetus non posfit integer ex utero :[läe;?*' Iia: fta- mattis educi. zandum, eorunique Vicarii. Cám proinde frequen- E titarin Jure ,. & doceturà S.. Tliom., ter co:atingat puer'os in mecesfitate exi- Is ff ' q.67. a. 2. Diaconus (ut ex formula ftentes ab obítetricibus baptizari , pro- /t u Ordinationis ejus patet ) ex proprio füo babilius & tutius eft, eas fub mortalite- (ití neri difcere & behe :callere formam & j il officio, & vi confccrationis fuz habet poteftatem baptizandi ex commisfione materiam baáptizandi cum debita inten- tione. Cui rei ipfi etiam Parochi , EPifco,p-i vel Presbyceri, eor um-* Arttt - $82 K TRACTATUS XL fiamen $. p eorumque Coopcratores invigilare - L1V. Quid faciet Sacerdos fimul téenentur. * W : vocatus ad baptizandum infantem, ]u -&. $. An& quomodo pl ures pofïï?it & abfolvendum adultum , quórum m [ b.lpl fimul unum baptizare, explicat S. alteruter (qui alteripoft ponitur)cer- jux TTho.a 6.in c.dicens: Cafuü quó con- tómorieturfine Sacramento? - : -Dico: Curet, ut infans baptizetur nb tentiosé uterque aliquem baptizare M conaretur, manifeftum cft, quód ille per fzcularem, ipfe vero fuccurrat À moribundo adulto. ttiti qui priüs verba proferret,daretBapti- rl fmiSacramentunm,alius veró nihii fa- Sed fi nemo cft, d qui videatur poffe m ceret; & fiverba pronuntiare prafü- recté baptizare? rrmp:mq merct, effet puniendus tanquam re- Dice, quod Sacerdos in eo caíu de- vt baptizator. Siautem omnino fimul beatinfantem praiferre. t ambo verba proferrent,& hominem Ratio : Quia juxta S.Tho infià q. 83. immergcrent,aut afpergerent, effent a.6. occurrente difficuitate femper t i, póniendideinordinato modo bapti- arripiendum eft illud, quod habet zandi,& non de iteratione Baptifmi ; minus de periculo: Sed adultus (ciim Atton iguai Quia uterq; intenderet non baptiza- per contritionem & Sacramenti vo- ET tum baptizrae,& uterq; , quantum eft tum falvaripoffit)eft in minori peri- tl de fe,baptizaret :Nec traderentaliud cilo quàm parvulus,quia hic certo & aliud Sacramentum, fed Chriftus , cribit, nifi baptizetur. Ergo. b UJEROIII. vl qui eft unus interius baptizans, u- Quanta cft n;cc(ïïtag L^ num Sacramentum per utrumque Baptifmi? M conferret. Hac ibi. Agerent enim LV.x. r. Omnes homines (üb pe- fn ] tanquam materialiter plura inftru- riculo difpendii eternz Salutis te- lt mentà T nentur fufcipereB inirja invirtute uniug.,gäpfæ Princi- gptii-mum,li—c :'öt Hnþ ivifig palis, fcilicet Dei. ^ inutero fanéti Cati. LIII. Quid festi de Chrifto M E 1 a EPT an ipfe 4rsexillo Chrifti, Nifi quis re- Wi períealiquos baptizaverit? - "natus fuerit cx aqua, &c. " Adhor dicocum $. Tho.infràq 84.a. 2. Pars docetur & probaturà s.Tho. T 7. ad 4.ubiait : Chriftus non eft ufus hic q.68.a.1.ad 3.dicente: Illi qui funt i'l';ïl(am Baptifmo;quem ipfe inftituit;fed eft fanctificati in utero, confequuntur ( baptizattis baptifmoJoannis.Sed nec quidemgratiam emundantemáà pec- Whapam ctiam active ufus cft fuo minifterio, cato Originali, non tamen ex hoc ip- H mï. quiaipfe non baptizabat communi- fo confequuntur charadterem, quo ï?f[ quæ, ter fed difcipuli ejus, utdicitur Joan. Chrifto configurantur. Et pfopter äïlüm &t 4.Quamvis credendum fit, quód Di- hocneceffe eft eos baptizari, ut per ütne fcipulos fuos baptizaverit, ut S. Au- füfceptionem Charaderisaliis mem- NT " ft.dicitad Celeucianum. Hzc ibi. bris Cþxifti conformentur. i D : ti& yf-ham charisfumam Matremux 9ppe- De detzfmü. 383 ! f d | Oppbn o : Parentes baptizati nonha. cens, teferendum efe ad occulta Dei ju- i 'cüm fit ab dicia, quód parvulorumalius ad baptif- ,fantcmg bent péccacum Originale , eo mundati. Ergo faltem filii paren- mum perveniat , & falvetur ; alius veró qumm non perveniat & damnetur ; quamvie M i tum baptizatorum non funt neceífarió Itj Parentes Baptifmum exoptent , & hune, Q baptizandi; quia 1llud à parentibus, eo carentibus , contrahere non potuerunt, .quantumeft ex fe, procurent. i HocS. D. folvithicq 68. a. 1. ad 2. Ratio : Dicum fignum externum ficm remittens fe ad :. 2. q. 81, ad 3. ad 2, proteftativum Fidei fuit remedium Leeis naturz &ícriptz. - Ergo Lexgratizillud ubiait: Peccatum Originale per Bapti- E ii mumaufertur reatu, in quantum anima abrogavit. LVI. Oppono 1. Pueri defa&o dicun- recuperat gcatiam quantüm ad mentem, -cafu turbaptizari in fide parentum. Ergo remanet tamen peccatum Originaleactu quantüm ad fomitem , qui eft inordina- 2, Communiter dicitur, quód propter fl ! jus paternum voluntas parentum fit vo- ] Wm M tio partium inferiorum anima & ipfius fecundüm quod homo gene- luhtas filiorum. - Tif cotporis , Etideo rat,& non fecundum mentem. 3. Aliásnon falvatur illud Apoftoli : g/(i0 Deusvult omnes homines falvos fieri, li J baptizati traducunt pcccatumOriginale. Non enim Parentes generant in quan- quia non daret omnibus media fufficien- l pcn tiaad falutem. tum fünt renovati per Baptifmum , fed «t de Ad r. R, fenfam efï'c, nen quöd pue- D in quantum retinent. adhuc aliquid Hac ibi.. vetufkate primi peccati. ri ver? ctedant , fed quia pet aliorum fi» &dit dem ad Baptifmum offeruntur , & per 3. 2. Defa&o & fecundàm ordina- £iam Dei Legem extra cafum Martyrii Baptifmum eis cum gratia infunditur ib habitus Fidei, Baptifius, in re fafceptus eft parvulis. Áit t fimpliciter ad falutem neceffarius, ita ut Ad 2 R. intelligi in. foro fori de iis gt non fufficiat votum Baptifmi À Parenti- quz pater facitpro filio nondum eman: cipato,non veroó de iis , quz concernunt büs velaliisconceptum , cumaliqua. be- falutem animz, qms lu nedi&tione prolis aut oblatione ejus aà Zd 3. R. cum Thomiftis ex tract, de l Deum cum invocatione SS Trinitatis i D Predefítinatione, ly dare dupliciter poífe velut cum figno pgote(tativo' Fidei in (üumi. r Prout e& correlativumad reci- iqi Chriftum. egn l ii pere , de(ignatQue intrinfecam divino- Ita patet ex generali voluntate Chri- a &i Joan, 3. Nift quis renatus fuerit , &c. rumauxiliorum receptionemi & applica- tionem. 2. Proutidem eft,ac przpara- d füper quz verbaS. Ambrof. ait: Utique 9 , nonali- re,& in communi offerre , feu paratune mullum excipit, non infantem W]I(fl' quà pteventum necesfitate. ldem clare efle , quantum eftex parte fua, eadeim m conferre. Primo modo Deus non dat docet S, Auguft. l. 3. de orig. animz c. pl 3 qui etiam 1n Epift. 105. & $7. Bap- omnibus reprobis media 1eu auxilia ad ; dalütem fufficientia , fedin pocnam pec- A cati ttfmum m V.om pare-r-xtm-n excludit di- " «:prtot.2 q $84 TRACT/I?US XI. Examm 54. cati mortaliswekactualis,vel Origina- mo dicitur ablutus, tin&us,affjcr&s,* latt lis,ea multis denegantur,ut probatur ficut exminimo vulnere homo dici- F intra&.de prxdeftinatione, & docet tur vulneratus ,. ex minima macula i S.Auguft.Epift 107.ad Vitalem con- maculatus ,quaz funt denominatio- ub tra Pelag.dicens:Scimus;gratiam Dei nes extrinfece. Necobítat, quod ex p non omnibus hominibus dari,íci- minimo colore vel albedine fubje- us mus,eis, quibus datur, mifericordiá . &um hnon-dicatur calidum vel al- n Deigratuita dari; (cimus, cis, quibus bnm. Q^ia hec fünt formzacciden- 1 yi non datur, jufto Dei Judicio non da. tales inharentcs. ri Hzc ille. Si veró ly dare 2.modo (u- t ; Porró extra caíum ncgcü'itati"s fém- xtntt matnr,Deus omnibus reprobis tam perabluendacf corporis parsmagis — g parvulis quàn: adultis dat media & principals, nimirum caput, in quo agtat j D auxilia ad falntem füfficientia;aliàs e- vigent omnces fenfus, & à cujus ablu- At nim Leusnon haberct finceram vo- tioncindubitate dicitur homo ablu- t&t luntatem falvandiomnes homines. tus. Ita colligitutex $. Thom. q. &8. a. Vide Tra&t.7.defide;Exam.2. Q. a.n. 11ad .. H 3 .at Oppono 1. LVIIL Quid fj puer adhuc fit ï n ute- *'dus Multa contra hac objici þoiï'ent; ro & periclitetur,obftetrix veró pof- - N 1 tindi quz tamem habent propriam fedem fit manu ad intus eum attingere & in tra&t.de predeft.& tractatur à Go- abluere? L DT Ra netdifput. 5.a. 5.& 6. Videatur fpecia- Dicacum $. Tho q.69.2«11.ad. 1. Nom p liter a.5.$.2. 0bje&t. z. pofit baptizari.probabilius eft. Quia * - f Pluraargumenta,quz poffünt op- utquis baptizctur, requiritur , ut fit: ponij(olim probant dcabfoluta Dei natus,debet enim per Baptifmum re-- JUOF potentia,feu Deum potuiffe ita iníti- Wt tuere. T nafci: Scd. talis puer non eft natus.. vf DT Exgo. LVII. Quidut Minifter ageres,(iin- "Non tamen conde iib illam: "*hemm« if fans periclitàretur in pelle fecundi- obftetricem, fi fübconditioneillum na,qua non poteft exui? puerumin eaneccsfitate baptizaret. um Dito: Ba ptizarem, & baptizaretur Oppofitum noftrz rcíolutionis te- validé. nentaliqui DD.qui nativitatem füffi- Wi Ratto : "l uia illa pellis pro tunc per- cere dicunt illam,qua quis de non: tinetad infantem;ut parsejus. hominefit homo; fed rmalé; W Yi Quid f ine periculo non poffit ex- MT Quid fi mater non posfit proléedere ? pe&ari perfecta nativitas pueri ? Dico : Non debet fcindiutpuer ex- lii HUR Dico: Debet baptizari in quacung; , AUn d trahatur & baptizetur. $i pregnans: etiam minima parte corporis, qua mRoriatur,& puervivat,den debetfe- 'l*ïltm xj prominet,utfunt manus,pes.digitus, H Me &c. mmodófitmoraliter fenfibilis. peliri,donecextrahatur puer perfcif- : onem matris, $i materfit damnata OWQVU ad Batie : Quia perejus ablutionem ho- ülllluqlü p ass C pe Baptifoo. Chrifti non hab bt-, hic non eft cjus ipe ,; ädmortem : execusio fententie eít iW Ü Nota tamen , non effe idem, effe différenda usque ad partum. Chriftianü, & efc Catholicum. Quia du Quid faciet Minifter,fi ei pro Bapti- fRUU Catholicus eft,qui SaeramentoBapr;- fnio offeratur monftrum ? fmi initiatus in Ecdefia Dei pro&ite- quda Dico : Sijudicet cffe duas animas ra- n i tur veram doctrinam Chrifti ; íivero tionales, eó quód habeat duo capita i Wie & peétora; debetípeciatim baptizare fit baptizatus, & teneat Se&tam., vel talifeu [ alium. siid non poflit di- opiniones ab Ecclefia univer unum poft CatholicaBimirumR omana alienas, fcecni (ait no fter Lublino pritts ba- at ur unus determinate,poftea. a- eft qui dem € hriftianus, non tamen ptizet eft Catholieus. Hinc Haictici tunt w liusfuüb ; conditione, nimirum:Si non ynqu uidemChriftiani, fed non funt Ca- es baptizatus, Ego t€ baptizo in no- tholici. Omnis esrgo. Catholicus cft jl - mine, &c. E Chriftianus, non: vero eccont!a- o2 r . QUEROIV. Qui s c& effc&tus Ba- Dico 2 Signum Chriftiani cft (ignume lil : ! tifmi ? £in&z crucis.Ita tenet tetus Chiiftia- ! LIX.&;.Conftat ex fiepe dictis,quód tia pri- niífmus. ftutt- | effe&us ejus primarius fit gra j pf ma fan&ificans,regenerativa, feu de- LX Quaread formendam Crucem 1n inale,cui effectui adhibetur dextra? curinterdum tres, m lens peccatuim Orig, interdum 5. digiti ? per íe adjungitur remifio omnis j NU Dico 1. Dextra ad: hibetur ideo,qui& poenze peccatis debitz, quz remiflio T etiam datur, nifi ex parte fabje&ti fit dignum eft,utad Dei fervitium adhi- jb tiamío- beantur digniora membra: Sed dex- Obex, v g. affectus peccati,€ tra cft dignior,quàm finittra.E rgo. at - Jàm venialisv.g. inadulto. Effcetus veró (ecundarius eft Character, & fa- Dico2 Tres digiti fignihicant com- Ltb : fcffionem Trinitatis perfonarum m cere hominem Chriftianum. Vide u t du füprà hic Exam. z. & 3. Vide euam unitate naturz , quinque digiti cui- tum Vulnerum Chrifti gei Tra& s.Exam. ;. n. 11. auar LX. Quid eft effe. Chri ftianum? & €ur in cruce majori tangendo fron- tem nominamus Patrenm;. & Em , jof g quod fignum Chriftiani ? il Dito . E(t effe hominem baptiza- tangendo pe&us; Spiritum fanctum, tangendo utrumque humerum. [1. tum, & profiteri fidem Chrifti. De : treni di- ] hocs. Tho.2.2.q. : 24. a. f.ad 1.ficaitz Dico idco;ut fignificetur,Pa . Y cirerum omnium pri ne ipi um,ficut à g Chriftianusdicitur,quieft Chriftudi- rccedit vità in alia cerporis g r Giturautem aliquis eti e Chrifti . non capite p À qos membra :. & Filium ab zterne proce- olàm ex eo,quód habet fidem c-hri- dere excorde feu in tellectu Patris,ac ul flifed etiam exco,quod fpiritu Chri- u intempore in utero Virginis effe con- veluti &iad operavirtuo(a procedit.fecun- ceptunxtan dem Spiritü fan&ïx at . dimillud ad Rom.8 5i quisfpiritum. a Ine- Xtttt g a. 886 ZRACTATVFS XI, Examen 3. amotrem divinumab utroque procedere D. prepria voluntate invitis paventilut g velut abuno principio, Similiter formando pollice .crucem poffznt. Baptifrum fafcipere ,. ficut. ii & Matrimanium contrabere, Et ideo arvam, fignamus primó ftontem, tan- tiin quam verecundiz fedem, ne verecunde- tafes LIeite moneri poffent d | indyci » mur pro Chriftoignominiam pati. De- ad f'aféipiendum Baptifmum, Si-verd a( indeos & cor, ut utrumque cruce velut lo zondum babent ufum liberi arbitrii , fignaculo muniatut , neex eo quid pro- sl fécundisnpus naturale füunt fib curá xb «cedat contra Deum aut proximum. Por- rà tangendo frentem , nominamus Pa- parentum , quamdin ipff frbi provi- D trem ob rationem ant& datam. 'Tan- dere zon polfeni , unde etiam de pue 4 rmacipiu gendo os , nominamus Filium , ad figni- vir aptiquorum . dicitur , quàd falvae lol 'licandum quódis ex ore Patris. ptocedat, L&antur in fide paventum. .Et ideo com« auli Tangendo fcu crucem formando fuper tra. juffitiam naturalen effet , fétales ll ectus feu cor ,. nominamus Spiritum pueri imiitie parentibgs Baptizaren- d fan&um, quia cor eft fedes amoris , & £ tur o ficut etiam fi aliquir babens u- jat, Spiritus $, etamor divinus, af Jffem vationis. baptizaretur. imvitus. Quare in Cruce dicitur in nomine, 'cïllmtä; nonin nominibus , cum fint tres Effct ettam .pericu(oþzm taliter filios "tl nz? i perfof tnfidelium baptizare 3. quia. de facili- lii Dico : Ut fignificetur trium Perfona- ad infidelitatem vedirent propter mas rumunitasineadem natura. i turalen affeéium ad paventes. F ideo RO i QUAERO V, Licetnà. infidelium Aogm babet boc FEcclefte confiszäla, At qi spueros baptizare invitis' parentibus ? Et quid fentis de Baptifmo furioforüm , quad fili infidelium vevitis porenti- "W*W us baptiz.arentur, Hacibi S. D. Et UM erí & amentium, aut dormientium., JP Tisin ad 3. ait : Jomo ordinatur ad Deum LXHL & 1.Dáad :. partem negativ*e', E W etiarn de publica auctoritate , f ferio fit pervationem , per quam Deum coguo- lm;Q li de infantibus infidelium parentum . qui feere poteft Unde puerautequam [arh Principi Chriftiano fubje&i funt folàm vationis babeat ,. maturali ordine or- Ll l civiliter & peliuce , & nen funt vera dinatur in. Deum . per rationem ga- ii eorum mancipia. VERIHM. » QUorUm cure naturaliter üïülm, Q pedarat bocS. D. hic q; 98. a. 10.in Jftjacet , d fécundino eoyum dt/gaji l, C. diceus: Pzuez infdfliümjïlz'i. aut tionern funt. civca L N i Dabent [/4 zP fi UP YALÍOMAs , AHÍ MOm Da- pf dzv'zfzæ..agm t do.Hzc $. Thom. T deut. d Dabentjam quautzum ad ed, Vi dïmvc Dixi , qui funt -Principi Chriffiato qua fent jw"if" divizi vcd natualis , "A ts folàm civilrïrerfu(æ/:ä»þrl'.j " f-?i-'cl:ilim parent " xiigczþizt;zl't 9- þatc]fatif fy?,, E ideo ei Al W um ? Z $87 De Bat £ F. 722 * 4 baptizari voluerint , baptizari pbilïmt "n : ei (übjiciantur þmptiä fecviliter, defpo tict & ut mancipia, nimirum jure belli etiam in amentia con(tituti, Et debet eis tunc Sacramentum conferri, fi pericu- ?,M velemptionis ; &c. tunc Baptifmus illo- 3 rum infantum.-non folüm eft validus lum timeatur; alioquin melius e& , ut " ii (quod & prima pars fupponit ) ied & tempus expecdtetur , in quo fint fanz mentis, ad hoc, quód devotius faíci- A liius, — Quia tünc Parentibus nulla fit injuria ;ficutenim Domini eorum filios piant Sacramentum. Siautem tempore al lucidiintervalli non appareat in eis vo- . T licité poffunt vendere aliis , vel donare , luntas fufcipiendi Baptiimum, baptizati ia & Ecclefta: jurisdictioni fubjicere: Ex m qao fit, quód etfi jus dominii in fervum non debentig amentia conftituti. . Qui-. 1 - dam veró fant , quietíi non omnino ía- & mancipium dire&te & per fe nonim- ii nz mentis exiftant, in tantum tamen tà- portet facultatem difponendi circa fu- T vrnaturalia, bene tamen indire&t, tione utuntur, quod poffint de fua fa. - LXIIL x:. 2. De furiefis & amenti- lute cogitare, & intelligere Sacramenti f virtutem. bus pulchré rem totam explicat 5, D. Et de talibus idem eft judi- Jf cium ficut de his ,. qui fanz mentis exi- ; 68.a. 12 in c.dicens: Circa amentes hn & furiofos eft diftinguendum ; quidam ftant , quibaptizantur volentes,on au- fs teminviti. Hzc S. Thonx. i enim fünt à nativitate tales, nulla ha- (] ffiüi In R. ad 2.S D. datdifferentiam re- bentes lucida intervalla ; in quibus eti- | iful amnullus ufüs rationis apparet; Et de fpe&u Baptifmi inter bruta & fariofos ac amentes , dicens :. Quod hi careant ufüu | ?nf y talibus, quantüm ad baptiími fufceptio- nem, videtur effe idem judicium & de rationis per accidens , ícilicet proptet « Bll pueris, qui baptizantur in fide Ecclefiz , aliquod impedimentum. organi cospo- o ralis, nonauten» propter defe&uns ani- j o ut (uprà dictura eft : alii veró funt amen- te5, qui ex fàna mente , quam habue- ma rationalis,ficut bruta; Unde non eft li S'D»E. de his fimilis ratio. " rünt priüs, in amentiam inciderunt. Et 4 Dv &ales funt judicandi fecundum voluntà- LXIV.z.3.De dormie ntibus S, TB&.. n a tem quam habueruut , dum fanz men- jbidem in R, ad 3. fic inquit : Dormien- tes non fant baptizandi, nifi periculum. m i tisexiterent, Et ideo ( tunc apparuit in eis voluntas fufcipiendi Baptifmum ,. mortisimmineat,in quo cafü baptizari j lf -debet eis exhiberi in furia & amentia debent , ( priüsin eis voluntas apparuit guu »€onftitutis , etiamíi tunc actu contradi- tufcipiendi Baptifmum: , ficut & de a- mentibus dictum: eft. ;;1!!(/1/'4' .€ant: alioquin. fi. nulla. voluntas fufci- Sicut Augult. WW /,I4 " | narrat in 4 lib. ConfeiT. deamico fuc , piendi baptifmumin eis apparuit , dum: ng mentis. effent , non funt baptizan- qui baptizatuseft nefciens; propter peri- culum: mortis, W* |di. Quidam veró funt,qui etfi à izativi- tate füerint furiofi vel amentes, habent Quazri hic poffet;: zi ux in tentio requi- df 2 (cd de hoc conttat - tamenaliqualueida intervalla, in quibus ratur in füfcipiente , 4 n« ) parr'rl; | m&ämneuw goKQat;,, Un.d;- litunc ezdx&xs» fupràinhec 'TraGk. Exosn- * 2?3 ZRACTATUS XL, Examm s. 346. Uu & quz difpofitio , an attritio, locis idem privilegiutm pretendunt alij g at velcontritio requiratut in adulto bapti- asfim Nobiles ac Domicelli , qui.moes. zacaenpf zari volente, pitet ex. dictis ibid, Exam, mefrito ab Epifcopis eft reformandus,. 2.1.21.&Íeqq. - Quibus adde,certum stl ! cüm enim Clemestina nec ipfis Epifco-- n e((e, quod talis non veneatur confiteri pispermittat , ut extra Ecclefiam bapti- i 11 1 g peccata a&ualia ante Baptifmum. com- zent, nec ipfifacultatem habent. id pro At mifIa, nec posfit ab iis abtolviante Bapti- lubitu concedendi, Excufàt tamen ad: ii;um:; Tum quia Baptifmus eft janua st privatum Baptifmum neceffitas (ut pa-. omnium Sacramentorum, adeóque & tet ex Clementina) que non neceffarió ;n'ina Y , Ponitertie ; Tum etiam , quia funt debet etle extrema, fed (ufficit probabile commifla ab homine jurisdictione Eccle- 3ifiba periculum , dubium vel prudens timor, rf fix nondum ftubje&to. Verumtamen ad- ^nii f ne infans moriatur ante Baptifmum,nifi u'ti ante Daptifinum diiigemcr fünt ca- privatim baptizetur ; vel ne graviter in- * techizandi. 3 firmecur. bl Quia ptacepta Ecclefiz nom fentis -dc; loco -QUAERO VL Quid ebligant cuim. tanto damno. N P[ &tempore Baptifimi, de aomine impo- gt Necesitati zquiparatur cafus,quo in-. ; nendo,& de Patrinis ? fans non poflet ad Ecclefiam portari fine & H LXV *s,15. De loco Baptifmi Cle- l dnc, pericule infamiz vel vitze parentum , v, m mentiua de Baptiímo fic (tatuit: Praefen- g. i nobilis J i N ] puella dcü'ogata peperiil"ït ti prohibemusedi&to, ne quis de cztero occulte, f;im.io l ^i inaulis , vel cameris, vel aliis. privatis Dixi, pradens timor , id eft, nonlevis; domibus ; fed duntaxat in Ecclefiis , in U in ó in quibusdamDiocefibus in hyeme; quibus fant fontes ad hoc frecialiter de- dum eft frigus valde intenfium ; Parochi Itj átpy äumzi,' aliquos , nifi Regum vel. Prin- Gineícin puio domi baptizant. leeri 1 Dani cipimyquibus valeat hocin caíu deferri, E. 2. Sipuer donn baptizetur, bapti- liberiextierint, aut talis necesfitas e- zandus imwil eft cura. confüeus cxre- "& pR Dv merferit ; propter: quam nequeat ad Ec- mohiis , quas feparare , vel inaliud tem- dlq U h clefiam absque periculopropter hoc ac . pus dinerre eft gtave peccatum, m ceflus haberi, audeat ïäagtizare. Qui W Ratio : Quia dilpenfatio: folum datur M 'autem fecus prafümpferit , aut fuam in Ü kr: Iii quoad locum ,. non quoad Xf&paracw-' corzíentiam exhibuerit , taliter per nem rituum 3 Baptifmo, nifi fort* in ca- G faam Epifcopum caftigetur ,^ quód alii U T fu quodam- raro fuerit petita & data hn W propter adventantes llluftres Patrinos, TE fimilia attentate non pracfumant, H.xl 10 ibi, inquo tamen cafu melius effet ,^ etiam *&Eq'z EÉx qu?nus patet; q 5öd Baptifmus pet ipfum Bapuifinam ad dliquot dies differ- ( ff&] NU íe loquendo debeat adminiftrari in Ec- re, fi^nin & PU H ; um infans non periclitetur, - B ^ *7:.0 i á »" qua eft Baptifterium , & absque ^ Nota, quód fi ob cafüm necesfitarís nc " . »e & privilegio exura eam bapti- caremoniz in privato Daptifme fuerint j Hf i za te : í ä EZL. r J eccatum mortale.In quibusdam tiam. ^ hh Álne gmi.(fæ j -lï»xat.,po&ga ip-t'EGd&ü& ,€ cum EUA MET m 589 : De Bapt'fins. ii xime &am exotdifïä'is Tupp'lendæ ; ma & Mater, attamenad facilem pattui & qum convenientem pueri educationem , re- Yutj | quia compertum eft, pueros (ine iis bap- :guiritur-obü:ctrix, nutrix, & Pzdago- ) tizatos magis infeftari àdgmonibus. LXVL . 3. Ín primitiva Ecclefia gus. Ergo etiam in generatione fpiri- ïL tuali requiritur aliquis , qui fungatut Ll Baptifmus folum conferebatur in fettis vice nutricis & Pzdagogi , inftruende Md Pafche & Pentecoftes, Nuncautem ge- mneralis confuetudo obtinet , ut puerorum baptizacum quaft novitium in his , quae (uy pertinentad fidem & vitam Chriftianam: vulti B"aptifma non differatur , & hoc propter Sed talis eft Patrinus vel Matrina ; Ergo robi) peticulum , quia non poteft eis alio re- talis debet adhiberi, medio fübveniri. Adulti veró priüs E quidem non ( folümin Baptifmo infantis fed etiam ad-- inftruendi funt, & probandi utrüm co- n ulti, non enim adhibetur propter im- t sum fpiritus fit à Deo, & ne fiAé acce- dendo Ecclefiam decipiant , prafertim becillitatem corporalem fed [þiritqalem, at ait S. Thom. ibidemad 2, Wænol | ciim falvari poffint per Baptifmi defide- Nota , quód hzc obligatio initruén- ;qþo/n- . xzium feu per Baptifinum flaminis, fiant& decedag. di ceflet in illis locis,ubi pueri füfficien- atl 65.2. . inc. Hoc fuse explicat S D. hicq. ter inftruuntur à Parentibus, Parochis, m | LXVIL wm;4. Inconveniens eft, ut alliisque Magiftris fpiritualibus, Przdi-: geii&( | ïb.aptizando imponatur nomen ab aliquo catoribus,&c. Íed f1 hi deficiant, ;urrït Hinc Parocho, obligatio Patrini. qnlei Geutili defumptum. Párentibus, & Patrinisincambit curare, Refp. 6. Si in peciculo mortis pueri, n utei imponatur nomen alicujus Sand Baptifmus adminiftretur íine Patrino, hn nullum eft peccatum. Porro Trident. wel Veceris Teftamenti, v.g. Abrahz, Eliz, Daniclis , &c. vel novi. Nonta- Seil. 2.4. cap. 2, circa Patrines ftatuit, ut f bäpä'v men et peccacum ,iDAPGUQFC nomenm ho- unus tantüm , five vir five imulier , vel j a ad fammmm umis dv una baptizatum.- de minis, quem Ecclelia nondum canoni- j m&ï "zaNit. Baptifino fu[cipiant , mandat deinde Pa- h [ I LXVII. x, 5. In Baptifmo debet ad- rocho , uf eorum nomina in libro defiri- hn | bat, doceatque eos , quam : contraxeriut f hiberi aliqua vel aliquis ,. qui baptizan- dum levet de facro Fonte, exinde dictus cogaationem. De qua infràintract, de rl Ne ignoranti& Patrinus vel Matrina, Matrim de Cognatione. "u excufari yaleant, Subdit : 52 al ultra Ratio ef!, quam dat S. D. hic q. 67.2. jera 1 7. in c. & ad z. Spiritualis tege: jf tio, defignatos baptizatum tetigerint , cogna- " r j " qua fit pet Baptifimum , affimilatur quo- tionem — fpiritualem. mullo . modo : contra- À p j j li haut. »dammodo'genetation'i-camal-i. AJnde r, jint. Péti 2. diciur : — Sicut mod? genitiin- Ex quibuspatet ; quód non poffint effe esíti duo Patrini unius fexüs. Et & plures, fautes vatiouabiles fene . delo lac - couca- ) fl]e[f.f: quàm unus & una, adhibeantur (uti im piftite : Sedingenerationecarnah, licet , CUIAAl quibusdam locis. pauperes faciunt ,. ut il ex nccciïïtaxse nos requiratut ni&i Pater iJuuuu ' &iPemf r $90 TRACTATVS. XI, Examen f ftipem lucrentur ) tcliqui folüm debent LXIX. z. Ad 1. Sipet teftes conftet fitri afliftere, fed infantem non levare, nec — obítetricem omnia externa rite adhi- eorum nomina libro infcribi. buiffe, proles non eft rebaptizanda; fi - t IN &.7. Excduditur à munete Patrini 2. Crimi- conditione. hoe non conttet , reþaptizandagü Íub m z. Qui non eft baptizatus. tb ;, Monachi Ratio: Quia non habetur moralis nofus ac publice infamis. lo & Abbates, Circa Abbates tamen in ' certitudo de valore Baptifmi ; facile enim a quibusdam locis contrarium practicatur. — mulier in tali caí(a ex ignorantia vel mu- 4. Tutius & probabilius eft, quód Ca- liebri tutbatione defectum committere ia itutjt tholicis non liceat. ullatenus : adhibere potett, 8ecus eft , fi id per teftes cen- ftet, PT Patrinos hareticos , tum ratione fcanda- li, tum etiam quia effet quafr protefta- d 2. ( a. patet R, de confecratio- Vr LL tio falfe Religionis: quia indubit non- ne. dift 4.. cap ; Ái revera. ubi diciturz mf nifi de fua fecta fpon*furifunt. - Sife o£- Qui de Hareticis confitentur. fó. haptiza- férat cafus aliquis extraordinarius , in tos foluminodó im memime Demimi , fine VN uo id videatur conveniens vel conful- dubitatione 4d Catbolicam fidem. venientes . tlici i. tum infitendo sententix Laymanni, n mowine Triuitatis baptizalis : fi verà in viderint illi & judicent ( quorum inter- nomine Trivitatis fuerint baptizati , folave- f!lüch() 5 In locis eft ) caufz rationabilitatem, cenciliationis gratid impeu[A y Catbolite fi- Sub[uina : Sed Hretict n wiüxte Religionis , v. g. in Germania, dei faciabis. faciliüs excufatur Catholicus , fr agat defacto baptizant in nomine SS, Trini- li fv tatis r Patrinum prolis parentum Acatholico- Ergo ab iis baptizati non fuünt etiam füb.conditione rebaptizandi , nifi 59 z tf xum baptizante Przdicutio, proteftans «quód infantem fufcipiat juxta morem occeurrant aliunde motiva dubitandi. DEU Ecclefie R omanz. Quia in hoc cafu Recolligantur bic di&a fup P rfi Exam., 4. UT n.33.& 5 s. t 3minus malum timetur, imó fperati po- teft majus bonum circa prolem , cafa quo Ad 3. Sita les tenelli pueri tion: ha- illa Parentibus deftitueretur, In his om j Wgandï b beant appenfam fibi fchedulam colfati nibus pro circumftantiis loci, temporis, Baptifmi teftem ,. certum eft debere ba- N lt & Perfonarum requiritur prudens judi- ptizari fub conditione, adeft moralis. ! «ium, & x*mpofnbilïe eft , unam certanm Ratio eff : Quia non fzjr;numm | pro omhnicafu ftatuere Regulam. certitudo de Baptifmo. Et in dubio: 3 h ' QUARO: VH. Debetne rebapti- femper inclinandum eft in favorembap- "g zari proles i neceffitate baptizataab ob- tizandi, ne falus ejus periclitetur, Ob j "t ftetrice ? 2, Vel extra neceífitatem ab quam eandem rationem füb conditione [ : .ïr()th hzretico miniftro * 3. Vel expofita ad funt rebaptizandi , fi prater illam fche- T ortam Ecdefi» aut Hofpitalis ? — Vel dulam nullo alio modo poffit haberi AW itm etiam adultus Hareticus ad fidem Ca- certitudo ,. quia illa fcheda. non facit u.dn n cüm non üm tholicam converfus ln. nemine folius certitudinem etiam moralem, t Iciatug EU Chcifti baptizatus ? IN .jml-n D 821 ] De Bapti/- 726. nl fciaturà quo fit appen(a,vel quo mo- necad prodenduminducere: prs ( - lii n ls dobaptifmus collatus, vel à quo, an tim,quia poffeteffe concubitus idul- n terinus,facrilegus,inceftaofus, ratio- abobftetrice, de quaantea. agüfïb — - Dixi.fib conditioze , quia eàm appo- ne cujus poffet infligi poena capitis - vel relegationis. * m nendo occurrente neceffitate & cafu dubio,, videtur non irrogari irreve- x..2. Anilla puerpera i neocafü pc;s- j fit uti equivocatione & reftridione n [ *rentia Sacramento.Unde S, Tho. hic q. 66 a. ;.ad 4 ait:De quibus dubitm eff n mentali, colligi poteft ex di&tis fuprà t P Tra&. 10.Exam. 4. n.£o.&feqq. . i QU laptizati fuerint , baptizentur bis verbis pra- muüfjs : Sibaptixatus es,ego non te baptizo, »..3. 5i Parochus juffu MagiftratusEc- féd fi pondui baprix.atuses , Evo te baptizo clefiaftici dencgetBaptifimum puero ecii ( aliunde de vita non periclitanti)nifi dicur E gnnonine crc.Non enim videtur iterari quod aefcitur effe fadium. edatnomen Patris, non peccat. þgpriu- Ratio: uia Epifcopus loci propter L ?z: h UARO VIII. Quidfentis de ma- trisex illicito concubitu parientis ob- nimiam copiam prolium fornicaria- aiattu irum,& difficilem earum füftentatio- gt ligatione ad nominandum patrem,à Parocho baptizaturo interrogata ? nem poteft habere caufam rationa- iin- bilem ita ftatuendi. : LXX,AnteR Nor;,QuódParochus "a $&.4. Simulier aliuminnocentem keret | obgraviaincommoeda,quz aliàsori- rip .ffunt, teneatur füb gravi obliga- nominet effc Patrem prolis, cui ex il- TU EE la nominatione imminet grave ma4- "T tioncin fpeciali libre ahotare omni- um baptizatorum,eorumParcntum, lum in honore vel fama;peccat mot- ndl ; DiF | taliter,& teneturad. refhitutionem. p r ac atinorum nomina & coenomi- na,annum ,meníem,ac diem Bapti- Ratio: Quia effet vera cauía damni, n fmi,adeoque Parochus hábet jusin- Excipiturramen nifiille rogatus con- terrogandi Puerper fentiat, ut alterius dignioris fama il- j i : gnx de Patre. Hoc fRotato. lafà permaneat. ] eui t.t Siftepratorfit occu'tus;cui ex »,*. Non bene faciunt Parochi, N nominatione fii immineret grande qui ex fola matrisnominatione , ma- damnum in fama & honore;non po- rem (fe patrem effe negantem) libro n teftPuerpera eum nominare, fed de- baptifimali infcribuntabfoluté.Unde ïillw , in eo cafu deberent. infcribere cum bet ejus famz parcere, eumque reri- orlml&'F' cere , quantum fine peceato poteft : claufula, v. g. Natuseft patre NN. 1] ut mater ait. nec Parochus propter hoc potcft j JJW u 1eo Pv d are z. 6. sola nominatio puerpera j ilv . propriaau&orirare puero de! nec femiple- wl Baptifmum , nec puerperam ad no- nonfacit plenam imo |u namfidem in Judicio , qued hic fit í, It minandum angariare. Ratio : Quia nemo audet occultum pater prolis; hinc plura adminicula jm funt neceflaria. fj alteriuscrimen , proximo autbono Unuuu 2 Ratio, Pommuni non nocivum prodere ; ii $92 TRACTATUS. XI. Examen s. sudip Ratis: Cyuia experientia teftatur ,. Ratio: Quia ut arguit S Thom. cfru "N äuöd muliercule &ngantaliosPatres. a. 11:ad 2.Sacramentum habetratio- ii &. 7. An pater à muliercula no- 'nem figni:Sedilla duo cumBaptifmo zninatus Tudici interroganti tenea- aqua non conveniunt quantüm ad' ï;ife?:Q sar faterife effe Patrem, colligi poteft rationemfigni (quia non habentin- zgäfifi 1 ex dictisfuprà Tract, 9.Exam. 5.n. 0. ftitutionem à Chrifto) fed folüm " àgtt & " J quantum ad effc&um Baptifii. Ergo» l [ x z äü £RO IX. Quotuplex eft Ba- non funt Sacramenta, 2 ptifmus? Refp.3. Baptifmus. flaminis fü hi n LXXI. Refp. 1. Triplex eft Bapti- pletBaptifmum ftuminis ex opere o- fmus;fcilicet Fl'uminis feuaquz, Fla- perantistollendo peccata,dando gra- minis & Sanguinis. tiam fandificantem , & remittendo ä»s.n.( "usf Declarat loc S. D. hic q. 66.a. 11. di- poenam zternam , fed non femper cens : Baptifimus. aqua. efficaciam Dalet 2 totam poenam temporalem. At Prima ParsdoceturàS 'Thom. bic q. Paffone Chrifli , ci aliquis configuratur per ul Baptifium, Q ulteris ut À. prüna caufa. à 69.2. 2. inc. dicente : Quibus Sacrameg- toyent Athifo Spiritu S, Licit autem. effettus dependeat 4 tum Baptifimi deefl ye c voto, [alutem confc-. primacaüfa , caufatamen fuperexcedit effe- quinen poffunts cui auteim dee[l ve fed mowyo- ziz g &unmnec dependet abeffedtu. Et ideo preter to , ficut cüm aliquislaptiz.ari de[iderat., fed: at Baptifinum- aque. poteft aliquis confeqti Sa- pravenitur morte ,talis [aluteu confequi po- r w eramenti effeum ex V affone Chriftiin quan- tefr propter defidcvitm Baprifnii quod proce-. Bw 10 quis ei couformaiur pro Chriffo patiendo;. dit ex fide per dile&ionem operante,per quam: [l Jn Bal Weritr Uide Apoc.77. Hi funt, qui, drez d laverunt Deusinterius bominem [aniliicat, ffolas füasin fauguiue agni.. Et: bic eft Bapti- Ratio ljujus parris eft,ut patetex: ver-- dtmro) AUl tB fénus Sanguimis feu martyzium.Eademratione bisS. Thom. Baptifius Flaminis eff aliquis per virtutem Spiritus [antti confequi- votum Baptifmi , procedens ex fide m "WA] zur effetium Baprifimi,non folim [IneBaptifino: perdile&ionemDei fuper omnia o- n 4que. fid: etiaim. fine. Baptifimo Sangui- perante;& cum perfecta contritione: d ij Z mis , Muquantum: alicufus eor per. Spiti- Sedjuxta Trid, Seff: 14. c..4. perillam: ( ttm S. movetur ad credendum: e: diligen- remittitur peccatum & poena ater- um diam Deum;,c penitendum de peccatis A/nde na,datutquegratia. Ergo. etiam: dicitur. Baptifmus penitentie, Et Exquibus patet ,illud Chrifti, Ni£ t hic eftBaptifmus flaminis feu defide- quisvenatus fuerit;cíle verumynimirum i | rium vcel votum Baptifmi cum yera: re vel voto:. j ] ", | contritione &. dile&ioneDcei füper- 2. ParscftS; Thom. in:-eodlart;z; a(iä fü'm-tm'hä emnia.. 2 dicentis:Si quis Catechumenus fit,, ?i."ünin Refp.2. D 1;0*- illa Baptifmata Fla-. Babens defiderium Baptifmitalis de-- s £inis & Sanguinis ,. non füntSacra- cedens non ftatim pervenitad vitam: m pro: ,W.. ,m.emz;.nscim primuntcharacterem,. ætcmaini » fed patictur pocna peec 893 ll: JDe Bafït?fmm, 'Quia in ratione figni & Sacramenti H peccatis przferitis ; ipfe tamen falvus ii Ti erit , fic tamen quafi per ignem. Baptifiusaquz pracellit: imó. & in 1.Cor. 3. N modo caufandi ex opere operato pt(lf ll p Rarioefl : Quia con tritio non femper phyfieégratiam, quz phyfica cau- attingit illum intenfionisgradum, ut falitas eft privilegium Sacramento- I) I adaquet totam poenam temporalem. rum Nove Legis , & nog& conve- P eccatis preteritis debitam. nit Martyrio , licét virtus caufan- ll I j LXXII. y.4. Interillatria. Bapti di gratiam ,. nimirum Pasfio Chri- fmataBaptifmus Sanguinis,quantum fti & Spiritus fanctus ,. perfe&tiüs m ad effe&tum , habet preeminenti- U in. co: operentur modo , explicato. u Ex quo folvitur illa obje&io contra amlgafi'o:sz D. q. 66.a: 12. in c.et: Ba- t fequentenr R. Caufàre enim gra- ptifimus Flaminis & Martyrii dicun- tiam: ex opere operato. eft przro- r mrBaptifmam',in quantum. efficiunt. gativa. Sacramentorum. Novz: Le- - hica efícttum Baptifmi aqux , cujus vi- gis.- £ cemfüpplent,& qui tuam efhcaciam. atity- V LXXIIT z. 5. B"a ptifmus Sanegui- (I]jj habetàPaffione Chrifti & SpirituSS.,. que duz caufzin quolibet horum nis fewu. Martyrium. moraliter feu u- pasfivé. confert gratiam. ex opere trium Baptifmatum operantur. $4— t fimo : Sed. excellentiffimé operantur Operàto:,, tam parvulis quàm adul- qi t lis.,. facitque hos ex attritis contri- Iu in BaptiimoSanguinis- - Ergo-Min- m prob. In Baptifmoaqua Pasfio Chri- tos,fi fint iv peccato mortali , & us confert gratiam primam : fi! veró fti operatur quidemperquandam fi- guralem reprzfentationem:in Bapti- jam fint 1m gratia vel contriti, cau- idiii fmoautem Flaminis vel Poenitentiz. fat gratiam fecundam.. j erquandanr affedionem : Sed in: 1.. Pars de parvulis eft S. Thom.. Yi j apufmo Sanguinis per operisimi- 25 2. (r:4 decr. Ed PO BÉ D 4- ao r " tatonem. Similiter virtus. Spiritus. dift. 4.q: 3,3. 3. q-3.ad t. Ef pa- o & fandi operatur in: Baptifmo:aqua tet im parvulis ab. Herode pro: tU per quandam virtutemlatentem : in: Chrifto: occifis ,. inter quos verifi- na Baptfimo: Poenitentix per cordis. mile eft füifle aliquos ex . Genti- eommotionem :: Sed. in. Baptifmo: libus., vel. etiam: nondum. circum- j j Sanguinis. per potisfimum dile&io- cifos.à Judzis ,. utpote occifos antc p diem: octavum : atatis. nis fervorem ,. íecundüm illud.Joan: In. his. er- 15. Majorem hác dile&ionem nemo: go parvulis martyrium: non potuit j h 3bet ,. utanimam fuaarponatquis. caufare gratiam €x opcre operan- T proamicis fuis.. BrWro. : tis,. defe&tu. ufüs. rationis. Dicerc: j ( jri autem: quód in. Innocentibus. mi«. facu- Diiim K, 4. quaranad ngu EU j PCC - 804 TRAGTATUS XL Examen $.. st iaculos? fuüerit acceleratus ^ ufus liberi non differret à Baptilmo Flaminis, quu ; m arbitrii, ita ut voluntarie Martyrium 1 As etiam ille caufas ratione. contritionis & E j pasfi áint, hoc per auctoritatem Scriptu- dile&ionis, - " ä l U ) 20 OP( iznon comprobatur , ait $, D. loc.ex Ratie 3. Baptifnius -Sanguinis exope- gt 2.2.citato , fubdens : Ideo melius di- pv re operato caufat remisíonem totius. jH lo cend eAÀRla et, quéd Martyrii gloriam , h] oenz, etiam temporalis , & quidem in- quam in aliis propria voluntas merctur, fallibiliter. Prob, ant.. Martyr flatim . eratiam íunt fbg.zlmi, illi parvuli occifi per Dei Pl caclum ingteditur juxta illud Innocentii st ( affecati, Nam efufio fanguiuis pro- IIl. c, m Meartbe , deceleb. Miflar. *ïiil;hptif -pter Chriftum vicem gerit Baptifmatis, Injuriam facit Martyri , qui orat pre au U . Unde ficut in puerisbaptizats per gra Martyre. Subfumo * Sed incertum W E tiam baptifimalem meritum Chrift ope- eft, quód omnis Martyr eliciat a&tum. Aptum, 1aturad gleriam obtinerdam , ita & in contritionis & diledionis tam perfe- "Y €ccifis propter Chriftum merit:m Mar- &um, ut adaquet omnem poenam pec- m tyrii Chrifti operatur ad pa!mr».m Mar- catis commiffis forté graviflimis debi- tyri confequepdam. Hacs, D. Ergo tam. N g Ergo ex opere operato,nimirum OOT Martyrium in parvulis caufíat eratiam morzliter , quatenus Chriftus vcluit, ut *5f ' €ex opereoperato : Sed non caufat cam ad pofiticonem Martytii, tanquam realis lt x phyfice & a&tive ob rationem onte R, 5. im:tatienis frz Pasfionis, remittatur to- r datagm. Ergo mcraliter folüm &paf; taculpa& yena , non pracise propter ; J lly five, contritionem, fed etiam ob ipfüimn opus T. a tv Vide fuprä in hoc Tra&. Exam,z. n. Martyris. Eteo. U. D »1 Not. 2. quid fit gratiam caufari ex B t 3 & 4. Parsde gfatia prima& fecun- Q [t; Cpere operato, vel ex opere opgrantis, da , irfeitur ex. di&is. — Qui enim i& * Qul activt vel paffive. Mattyrio eff. contritus , non debet effe. l] Ratio Y, pro z. p. Scriptuï:f & 'SS. pejoris conditionis , quàmquiineo eft - Mï*(*:'l.w DP juftificationem & falvaunonem Mar- attritus : Sed . attritus accepit gratiam W*M ! tyris non attribaunt contritioni velcha- primam. Ergo contritus fecundam. 9; [M ritai , fedipfi moiti. Nam ille , qui Ex quibus Sequitur, quód qui cum Vnfgy D generaliter dixit Joam. 3. Nifi. qtiis h voluntate pro Cbritto fubeundi Marty- T Lnf,&g venatus. fuerit , &c. excepit Martycium riumiret CGOI mitum , licet folümattri- Ti ( Matith.20. eique attribuit didium pri- tus, veréeffet Martyr. & falvaretur: fe-. vilegium , dicens : Qsj me cenfeffus MUAT cus fj nullum habuerit Martyrii defide-.— A ni [ fuerit. coram . bominibus , — confitebor e& rium, fo]uum egocum coram Patre tneo. Ergo cau- Quomodo intelligatur,fieri ex attrite Íatin adultis gratiam ex opere opera- contritum , patebit infrà in Traét, de to Pesnitentia, ! A Ratio 2. Si Baptiünus— Sanguinis cau- Oppono 1.contta R, $. Parvuli non lr Wum faret gratiam folüsn ex opere operantis, unt capaces actus virtutis ; - $ed matty- sium N De Eaptz.'/æa. ; $55 modum operis, feu in.terpz:etativa. x o sium cft a&us virtutis , fcilicet fortitudi- ete exhibita ; Et hac etiam fuit m pi$ Ergo.. ipfo op 4. Aüus virtutum caufant gratiam in pervulis pro. Chrifto. occifis. De Iilltü:ï | folüm ex opere operantis : Sed marty- quibus Ecclefia dicit, quód Dei praco- iniw;' rium eft a&tus virtutis. Ergo. nium non loquendo fed moriendo con- UO feflifint. Eodem modo explicatur Scrt- /4. $. Thom, hic q. 66. a. 12. ad 2. Si chavitatem non ba- qi ait; Effufio fanguinis non habet ratio- ptura 1. Cor. 13. Ex ipia nem Baptifmi , f1 fit fine charitate. buero, &c. Paulo alitez dicipoze&,quö& r martyriums femper habeat charitatem,, quo patet , quod Bagtifhms- Sanguinis iij includit Baptifmum Flaminis , &non e fi nonin principio aétüs , fakem in ter- j (j converfo. Unde ex hoc ipfo probatur mino, quia per illud caufatur gratia, d quz non eft fine charitate, Idem e(t perfedtior, Ergo cauíat ratione chari- at la tatis gratiam. Ergo- iolàm ex opere fenfus illorum verborum S. Thom. "r eperantis, Baptifmnus fanguinis includit Bapti[mum fla- mipis.. i I ,4. Internum defiderium — martyrii 1nir d non caufat gnatiam ex opete operato. Dum autem S. Thom. in z. 2. q.24- Prob a. 2.ad2.2it : .Ad a/lum martyrnu , m- pl Ergo nec externum martyrium. clinat charitatis per modum virtutis im- dui, t confeq. Juxta Thomiftas actus exterior p m non addit fpecialem bonitatem vel ma- perantis , fortitudo autem per modum: yirtutis elicientis. Seníus eft, marty- vihiti litiam füperinternum. — Ergo fi, &c. - $. Quilibet homo fuüb mortali tene- rium de fe e(fcactum i charitate impe- m uf tur inarticulo mortis elicere a&um cha- rabilem ,. & hoc imperium ejus natura eífe valde conforme , fed id non eft fim- ritatis.. Ergo & Martyr. Ergo non fuf- at ficit, quód fit attritus. pliciter neceflarium. Unde q:u'odi;.. d- ya! 6. Quando caulatur gratia à marty- / a, 16. admittit , poffe reperiti matty- . Qua de u Ü tio? rium fine imperio charitatis. Ad 2.. £* 1. dift. maj. Ut formaliter . caufa S. D. con(ultó dicit : Inclinat Cba- ulü'w.tüi* : a&us virtutis eft, libere elicitus, conc. ritas,id eft, propendet. j p d. maj ; fubalia ratione, nimirum in Ad 4. neg. conf, Ad prob. patet fu- Q l ( quantum eft realis imitatio Paffionis prà Traás 5 Exam, 3. n. $ ;. R. 2. W TU Chriti, & opus fíngulariter 3 Chrifto Ad :. dift. ant. Per íe & regulati- u privilegiatam ( preut anté dictum) qua- tet , cone, ant. ; per accidens ,. & i hoc liter etiam eftim parvulis, neg. maj. Et patticulari cafuü , in quo ficut martyti- atf fic dift, min. neg. confeq. Ex quo pa- um fapplet Baptifmumaqua , ita & per- Wïgi:fc& fe&z contritionis & dile&ionis Dei, tt, martyrium dupliciter poffe confide- gari, jxta. illud : Maforem. eharitatew ne— m "Y Ad 3. R. Senfüm effe ; qu,öcf ad matr- mobabet, &c.neg. ant. & confeq. Suf- tyrium neceffarió requiratur charitas, ficit ergo , fi Martyr fuper peccate per memoriam recollecta eliciat actumr at- [Vllü 9 // tritio- ( m Petmocmm a&tüs, fed Qltcmg per 2 r 1 TRACTÁATUS XI, Xxditen $, ? tritionis; Ín praxi tamen confulenda pàm mortalem inäuCa M elt attritio , quz fit faltem .exiftimata auferat & aureolam. t, que & auresa tit contritio, — Si Martyr baptizatus habeat W . LXXVL . Que mors, vel mortis caufa copiam Confeffarii , tenetur ptiiis con- Martyrem facit? a fiteris fibaptizatus non fit , .& Baptifmi Dico: Ut mors Marty rem 'faciat?(ld- quà copiam habeat, tenetuteum priüs füfci- M pere, &haeratione ad tam difficile cer- quendo de adultis j debet prim) elfe ac-- ceptata; Quia adulto non datur gra-- filj tamen fe preparare, Ad 6. Gratia à martyrio caufatur in tia , nifi aliquo modo, nimirum virtua- u liter faltem , vel interpretative fit o dj ilio ac ] onis inftanti , in quo accepto le- luntarius, ut patet ex dictis füprà in hoc dnajh thali Quinerg » etfi mots phyficà nondum Trac. Exam. 2. n. 21, & fe tsf adíit, attamen ob'inevitabilem mortis ptioneSaéramentorum, qq de rcse-? n jamjamimpendendis neceífitatem curfus ftutm ' Setttidó, Debet inferri non repug- vitze moraliter. confummatur : quod in- nauti, quia aliis non moritur ut teítis df franslicétnonà nobis, faltem à Deo de- fidei Chrifti, fed ut miles victus , .qua de "ii fignari poteft. cauía milites noftri occumbentes in bel- LXXV. Quid fi accepto lethali vul- D« lo fan&o contra Turcas non fünt Mar- . rf neie' Martyr à Deo in vita miraculose tytes. Hinc quando SS, PP. aliquos Eïuïum( confervetur , uti fervavit $, Joannem fanctos Confeffoees & B. Vir 2 cinem vo-. Atir Evang.in ferventis olci dolio? cant Martyres , lle audtoritates. loquuti- - tatore Dico, talem accipere gratiam in prz- fatoinftanti, & fine novo martytio vere 4ur de Martyrie per quandam fimilitu- il dinem ait S. T hont, cit.a, q. ad z. mmmj dici Martyrem, ut patet ex S. Thom. cit, Tertio, Debet efie mors , 'etfi íponte - Nory; Q 124. €X, 2. 2. 2, 4.ad 2. Necelfe tamen fle&a , attamen violenta & injufta 4 Iuj eit, ut talis noti maculetfenovo peccato mortali. "Tytanno veritatem aut juftitiam perfe- I quente illata. Nonnme debetur excellentie .märtyrii, Hinc qui fe exponunt N profervitio Peftiferorum, & in eo mo- * ia ut Deus talem Martyrem fpeciali privi- riuntur, non funt próprie Martyres, Y legio confirmetin gratia, & reddat im- fed folàm per quandam fimilitudinem, potentem ad peccandum in fenfu Hs ; FO[H- Quartó. Caufa mortis debet eile ho- g cfito, ut vult Gonet? Dice : Hoc folo pietatis titulo affe- néfta honeffate füpernatürali , quia ipon fit caufa honefta, erit Martyr Dia- rendum noneft, nec co'lligitur ex Scri- boli,non Chrifti ; fi non fit füperna- ptura aut' Traditione : ad&öflue incet- turalis, moritur non ut Chriftianus , fed tum eft. — Unde S, Thom, infcà q. 96. ut Philofophus, Aneflet veré Martyt, a. 6. ad 7. docet: Quód in illis, quipro quia pró Chrifto fübiret mortem ex va- Chrifte gravia val nera acceperint, illis na gloria, vide füprà Tra&t, $, Exam, z, l negligentia i)ofïïtcond-ngcrc, quz cul- D.] L 3Doida- De Baptifone. 857 l , iäec'!mmr ulterius motivum Mar- illa chu!a. Jutis: Scïenti & volenti r tyriiex S.Thom. q.cit.ex2.2.a finc nonfitinjuria. Alterum patet ex de- ubiait; Martyres dicuntur quafi teftes, finitione violenti in Philofophia. »ttisgäg quia corporalibus fuis paffionibus Adiec R. Quód Chriftus volunta- 1 - usquead mortem teítimonium per- rié quzfiverit mortem , inquantum udi hibent veritati,non cuicunque, fed erat à Patre precepta, & ut erat re- veritati,quzfecundum pietatem eft: demptiva generis humani,non veró damrg [ W quz per Chriftum nobis innotuit. inquantum erat mala & injufta, per- ib Áen Hujusmodi autem eftveritas fidei, & miffivé fcilicet fe habendo ad ma- Yiini ideocujusliberMartyrii caufa eftfidei litiam peccati, & ad invidiam Judz- dute veritas : fed ad fidei veritatem non fo- orum. Similiter ViriSanQi quefie- runt pro Chrifto pati mortem, in lum pertinet ipfa credulitas cordis, ugr fed etiam extcrior proteftatio, qux quantumilla eft actus virtutis, imita- t quidem fit,non folum per verba;qui- tio Paffionis Chrifti , & meritoria - 5 qï& busaliquis confteturfidem , fed cti- ternz vitz,non veró utformaliter eft » sbl am perfa&ta,quibus aliquis fidem fe mala. hr Mu : Aabere oftendit. Et idceoomnium Ex qua R. explícantur verba $. virtutunt opera,fecundum quod re- Chryfoft.in c.2 r.Matth.dicentis:Chri- du | yr o erunturinDeum,(ünt quedam pro- flus cum tantagloria eff ingve]fus, ut amplins teftationes fidei. Unde & B. Joannis eorum adver[us fe excitaret invidiam. 1tem, : j jxmäf I Baptiftz Martyrium in Ecclefia cele- Adver[us fe compellebat mortem. Ytem, Ex- L braturqui non pro negandafide,fed citavit eos , non ut facerent , quod anté no- luerant, fed ut poffent facere quod. pritis vo- ditti proreprehenfioneadulterii moxtem fuftinuit. Hzc ibi. lebant. Quibus verbis poffet quis op- ur;hï 1 — LXXVIHL. oppono contra 3. condi- ponens fübfumere : Sed Judzi prius ] gerlc J tionem. Namilla loquiturcontradi- volebant mortem formaliter ut inju- WE &oria. Quia mots fponté quafita(uti riofam. Ergo Chriftus eos ad hancut Diis fuità Chrifto & aliis Sandtis )rion eft talem excitavit; adeoque cam voluit, violenta, & mors violenra & injufta Sed explicatio patet ex dictis. i pet 6 mon eft voluntaria. Pr'imum'ïþ;i;clt ex i, f " | £de " j 33 & E,XA. ass TRACTATUS XL Éxamen6. v d r DPoex- r AE ii PRRSENEEEN ial MW i EXAMEN Vl l- t ttimi De äöæöä*äïm'eüjib'Cän]?!ïma?imi;v,, ejuy. JVIareria, Forma , IN ?bgdiï ^ nf TAIt ,. Mämffrü,; Subjetfo,, r ]f.i?ä?z:,, £$c 1inder af $, bom, 3. 72. per Y art;. Jten . UEROT Quid'effConfirma- confertur if baptizatisSedilli pueri wedic tio,à quo, & ubi inftituta? tunc nondum erant baptizati. Ergo: [ üffar,« quz cjus materia? quz torma? Ratie 4.p-Non erat conyeniens ,-ut Madefa .quz necefhitas ? Chriitus unàcademq; adiione fimut ïmlnuu! LXXVWHI. z. 1.. Confirmatio eft infttueret duoSacramenta: $ed Chri- X ftus tuncinftituit Sacramentum Poe- undic Chrifmatis ab Epifcopo in Wif frontc.facta hemini baptizato, füb nitentiz. Ergo non Confirmationis. AIitey certa verborvm forma, . Vel; Eft Sa- Nota híc, quód, quando $. Thom.. ^thycs eramentum. Nova . Legis à Chrifto híca.1.ad r.ait, quód Chriftus infti- "n d inftitutum ad fpiritualem hominum tucrithoc Sacramentü promittendo Vg in. fde proteflanda. corroboratio- 'romiffa. non refpexerit Sacramen- mc&i&m nem.Prima definitio eft phyfica, al- tum fed cffe&um ejus. Unde in Coe- Lï.'mc ) tera methaphyfica;ficut Exam.s.n 48. na Sacramentum inftituit, fed cffe- Xiinoy in R.ad Q.. ditum eft de: Baptifmi: &um tunc promifit,qui eft plenitudo E?n(lyqüil'(, sdefinitione.. Spiritus (an&ti, quz non:crat danda » &:.5».Hoc Sacramentum eftimme- antc Chrifti Refurredionem & A- r diatéà Chrifto inftitutum;& quidem. fcenfionem. Explicatio patet €x tex« fmthlü(h probabilius in. Coena ::. non. veró» tu,.qui videatur;. d £. 3. Materia remota Huiiis Sacra- quando Chritto fuerunt. oblati par- m&!fïlm vnii,utcisimponeret manus , uti & menticft.Crifma (cu. unguentum ex MC irapotuit : nec quando poft Refürre- oleo olivarum, per Epifcopum con- htcc Q] j &ionem Apoftolisinfufllando dedit fecrato, & ex balfamo confedum: ( hü Spíritum fanctum.. Dixi,remota ; Quia. materia proxi- Vo ma eft unctio; 1. Pars patetex dictis füprExam.4. fldfbm ( j],lg.R. 3 P Ratio congrsentie datur ex S.Thom.a;. lib J AC 1f a, Partem ex "Traditione Apoftolo-- 2.in c.Quia in hocSacramento datur wvmx 0f ram docetFabianus Papa Epift: 2. c. plenitudoSpiritus (an&ti ad roburfpi- i F Orp 1. & patetex ufü Ecclefiz,confecran- rituale:Sed gratia Spiritusfandti de- sOt(* *jis tuünc ejus materiam: fignaturin olco ; Unde Chriftus dici- SU e ptcr:., i Katío.3. p. HocSacramentum non tur effe un&us. olco l«titiz pro !w glc.—-- p , De'Confirmatione. 899 g j —þïcnfituäinem Spiritus fan &i, quam Declardtizï*:*Scnqu eft, quod de cf- | habuit:admifcetur autem balfamum fentia Un&ionis fit . Ut fiatinfron- propter fragrantiam odoris, quz rc- tc, quia ibi eít fedes verecundiz , ne dundat ad alios , qua fignificat fra- confirmandus, ut in(inuat $. Thom. grantiam bonz famz, quam perfecti a o.Iinc.Verecundetur confiteriChri- Wi in Chrifto in alios zdificationem finomen, & maximé Crucem,qua transfundere debent, ut (int bonus Judzis eft (candalum, & Gentibus odor Chrifti. Ergo. ftultitia, nobis autem Dei Vircus & Dixi autem eleum olivarums uia hoc Sapientia. ;. Expreffio SS. Trinitatis, lii proprié dicitur oleum & u(uále eft. ut docemurex Apoftolica Traditio- Net ebflat,quód Apoftoli in primi- ne & Conciliis, quz cum Evangcelio p RIbl tiya Ecclefia confirmavetrint per fo- (in quo hocnon eft ex ii lam manuum impofitionem , quia fugtauctoritatis. prcü"um) paris "s hoc fa&um ett ex fpeciali difpenfa- LXXIX. v. s. Hoc Sacramentum m tione Chriíti, facitque diverfitatem debetomnibusexhiberi,non ut fim- folàüm materialem,non vetó forma- [fon| pliciter neceffàrium , fed tanquam [hom. lem inhoc Sacramento. De qua fü- valde utile.S Thom. a.8. vint pra jam di&um ett, Declarat bocin c. & ad 1. Perhoe Sa- x Ratio atiteiicurChrifma debeat effe cramentum promovetur homo fpi- aW benedi&um, eft, quam dat 5. Thom. ritualiter in ztatem perfedtam. Hoc yut a.3.in c Quia ideo materia v.g. Ba- autem eftde intentione naturz,ut o- &d: ptifmi nonindiget przvià confecra- mnis qui corporaliter naícitur, ad x]tm[udO tione,quz fit decffentia, quia eítfan- perfecétam etatem perveniat,(ed hoc dN Qificata per ufam & contaftum Chri- quandeque impeditur propter cor- ) fti. Siquz yeró benedidtio adhibea- ruptibilitatem corporis, quód morte teu c f tur,eft folim defolemnitate & acci- pravenitur: multó magis autem de dentalis:Sed Chriftas iuo contractu intentione Dci eff, omnia ad perfe- wO materiam hujussacramenti non fan- &ionem perducerc. Unde Deuter. &ificavit,càm con&rmatus non füc- optut 32.Deiperfe&a tunt opera.| Anima rit,nec Chrifma confecravetit, Erzo. autem ad quam pertinet & fpiritaa- j Cur hujus Sacramenti non veróo j Extrema Unctionis materia neccefá- lisnativitas & fpiritualis etatis per- "d fedio, immrortalis eft, & poteít rió debeat cffe bencdicta ab Epitco- ficut tempore (fenectutis fpiritaa- J po,vide infrà Tra&. 14. Exam., ;.n. lem nativitatem confequi, ita tem- lp4.in- Notabili. ^ i ,n,gaamï »ore m ventutis vel pueritiz confequi i & 4.Forma hujus Sacramenti cft: perfectam ztatem: quia hujusmo- Signo te (i2no crucis , confirmo te di corporales »tates non przjudi- j* j Chrifimate falatis in nomine Patris s cantanimz.Et inde eft,quód multiig j plop -F:iþia & Spiritus fandti. $/Thom.a. 4, puerili erate propter perceptüSpiritus PA XXXEM-2 fanci ldu eoco : TRACZTATUS XL — Éxamen . fancti robur usque ad fanguinem Ratio : Quia Confirmatio fe habet f fortiter pro Chrifto ce vt í rtaverint Hæ; ad Baptifmum ficut angmentnm ad ibi Exgo. generationem: Sed nullus j oteftaug- K jt: Et in Solut. ad 4.ex Hugone de S. mentari, hu nifiliqumr L go i L'x;;giii yj Vi&ait:Omnino periculofüm cffet, ter, &c. i ii fiab hac vita fine Confirmatione mi- Nota:De quo dubitatura á fiicon« 3000 grare contingeret, non quia damna- firmatus, debet confirmari fub con: ii retur(nififorté propter contempti ) E ditione,y.g. sl zon es mf 2 run iT us, Ega: tts fed quia detrimentum perfe&tionis & ETRT aterctux. Unde etiam puericonfir- mati decedentes majorem-obtinent & 2.Solus Epifcopus-"cff"Mïriiïïä diinp ordinarius hujus Sacramenti. p gratiam.Ita $ Thona. Efine crgo hocSacramentum dan- R«tioà priori eft voluntas Chrifti : Ug Rationem congruentiz datS.Thom. d dum morituris,nondü confirmatis ? Affirmat S.D.ibidem dicens: Anima, à.ir, In quolibet opereultima con- ss fummatio füpremz arti aut. virtuti Est adquam pertinet fpiritualis atas,im- hu mortalis eft:& ideo etiam morituris refervatur,ficut preparatio materiz pertinetad inferiores artifices,foperi- k hocSacramentum dandum eft, utin punii Refurredione perfedi appareant, or autem dat formam :Sed perhoc Sacramentum confiümmatur & per- t fccundum illud ad Ephef. 4. Donec Quf occurramus omnces in. virum pcrfe- ficitur Baptifmus, & Epifcopi obti- nent fiummam poteftatem in Eccle- ficig &um,n menfüram atatis plenitudi- fia tot nis Chridti-Hzc ibidem. Ergo. x: 3. Simplex Sacerdos poteft hoc Cquo Exhis Colligitur,quod nemomor- Yi taliterpeccet;qui hoc Sacxamentum Sacramentum valide & licité confer- nonfufcipit, medónon omittat ex re excommiffione Y 4,[)] ngagnqn tamen A contegmptu, vel cum fcandalo. Epifcopi. UJZERO H. uodnam eft fübjc- N RatioS, Dbid.ad 1.PapainEcclefi- ädm &um;quis Minifter, vel effe&us hu- am habet plenitudinem potcftatis Cl jus Sacramenti? (nonolum Ordinis fed & Jurisdidti- tdj, LXXX.x».:. Subje&umConfirma- onis)exqua poteft quedam;quz fünt tionis eft quilibet homo baptizatus ; fuperiorum Ordinum , committere ]lemï( t den fitamen baptizatus non fit, incapax quibusdá& inferioribus, (icutquibus- eft.Ita S.D .a.6. dam. Presbyteris conceditr conferre Q Declarat bocy c.Character Confir- Ti Ordines Mipores , quod pertinet ad. mationis ex neceffitate prefüpponit potetftatem Epifco paletm. Subfumo:Sed A y Chara&erem baptifmalem , ita ut fi t illa plenitudo potcítatis Jurisdi&tio- [ non baptizatus confirmaretur, nihil nis intotam Ecclefiam, non eftin E- alat reciperet,fed oporterctiterató ipfunx M d pifcopo,fedin folo Papa. VErgm X confirmari Polt.Bapti&num:., "i , Däï Confirmatione, got Q Ex quo Colligitur, quód commit- endiSacramentumdi&üm eft fuprà . ii Exam.4.n.56. tere adminiftrationem hujus. Sacra- t menti (it actus poteftatis Ordinis,ha- »..:.De difpofitionepátetExam. 2; 1.21.& fegq. Et enim Confirmatio N lu bentis adjunctam füupremam Juris- didionem fuper totam Ecclefiam. Sacramentum Vivorum , adeoque if tecipiens debet effe in gratia. Hinc tt Item quód omnis Bpifcop.is posfit Tl dici Epifcopusuniverfalis Ecclefiz,ly eftin mortali, & habet copiam Con- uirejalis fümendo: in obliquo , ut feffariitenetur priüs confiteri: finon Ti conftruatur cum ly Ecclefis ,non cum habet;przrequiriturneceflarió: con- lyEp tritiofaltemexiftimata.Quamobrem anM ifcopus,proutPapa folus c&jun;i*-' Parochi tenentur fuos Parochianos i verfalis Epifcopus. " Colligitur 2. intelligentia illius di- de hocinftruere,& ferió admonere. r ï . 3. Ex cau(a rationabili hoc 5a- V. &:Epifcopus poteft in fua Dioecefi , quod Papa potcítin tota Ecclefia. cramentum pote£ conferri extra Ec- a clefiaminlocohonefto |Dumveró F anti Namyerum ífolüm eft de iis, qua: Pa- papoteft ex vi Ordinis & contecrati- multitudo confluit, & nulla rationa- mutend bilis caufa excufat, conferendum eft i* onis Epifcopalis,non veró de iis,qua s poteft ratione Jurisdidionis, aliàs e- in Ecclefia. pcrhocï Ratio:Propter reverentiam. Sacra- [ &W'L nim Epifcopus in fira Dioecefi poffet menti. cum infàllibilitate condere Decreta j o fidei & morum, uti poteft Papa pro 5:.4. Rationabilis moseft Ecclefiz, utconfirmandus habeat ufum ratio- n [ tota Ecclefia: Quod nemo concedit. Dequo plura infrà Tract, 15.in pro- nis.. T prioloco de Epifcopatu. Ratio; Ut cavcaturpericulum itera- du ' &.4. Pximarius hujus Sacramenti tionis,& ut (ufcipiat illud cum.majo- fireverentia.. d effe&us eft gratia fecunda, feu aug- mentum gratiz cum fpeciali robore Nota: Ubi Epifcopi raró compa- nE[CkWä adfidem;nonquomodocunque, fed rent,poffuntetiam puerifcu infantes x conftanter profitendam. De quo vi- licité confirmari, & in quibusdam!o- cis fic expedit fieri. jui de dicta degratiafacrament.Exam.2. n. 19. Effedtus fecundarius eft chara- * 5. Perpetuó amentes. baptizati quW fünt capaces hajusSacramenti. &er, dequo füprà Exam. 3. QUROIILQuid fentis deinten- Ratio : Quia fünt capaccs effectus e- . tione;ac difpofitione ad hoc Sacra- jus primarii/fcilicetaugmentigratiz: u j mentum; de loco in quo conferen- . LXXXII. . 6. Inboc Sacramento WmeJ dum,de ztate confirmandi, de Patri- dum . tencat. requiritur Patrinus , qui ccxinärm'c.w did nisde alapa qua eiinfligitur, de fa- dl -Kia quà &rons X Declarat lioc S.D.art. 10.Sicut aliquis )H*gatur * ) tentione recipi- de novonatusindigetinfizutore in J XXxxXX j | his 27 502 TRACTAZ"US AT. 6, his quz pertinent ad confervatio- cramentum co ntrahitur ; .dfceiur in-- nem vitz (fecundum iliud Hebr. ra. fià de Matrimonio Tra i &.16 Ixams - al Patres quidema carnis noftrz habui- num. 75. Ü n mus eruditores,& reverebamur eos) LXXXHLs.». UN 'Conärm'ato infligi- - ita illi qui affumuntur ad pugnam, turalapa, Tum ut intelligat fe debe- indigent eradttiorib?'ad modum cer- re effe paratum taminis. Etideo in beilis matcriali- crucem , ignomi- niam, aliaque advería pro füo Salya- 5us conftituuntur Duces & Centu- torefuftinenda. Tu m 7 n etiam in me- riones:Sed homo perhoc Sacramen- moriam collati Sacramenti. tum paratur ad pugnam fpiritualem. j Ergo. , 5;. 1G. De portaridain re verentiam Sacri Chiifimatiscirca frontem fafciá Ín Solut. ad 1. ait: Licét ille, qui cum rubra crüce, fpectanda eft con- confirmatur, fit adultus corporaliter, füctado loci, & voluntas Epifcopi non tamen fpiritualiter. Etin Solut. confirmantis. Ubi portatur, debet ad 2.Licét baptizatus fit membrum poftaliquot dies Chrifmate exficca- Ecclefig effectusjnondum tameneft fanut to per Sacerdotem dcponi, * I & ad pro- adícriptus militie Chriftianz. 1 ufum non amplius adhiberi, &;.7.Patrinus debet effe confirma- In quibusdam locis fa&tà Un&tione tus. Ita S. D.ibid. ad ».dicens:Non quidam Sacerdotes ad id conftituti Àm debetalium ad Con&rmationem te- fpongià vel alia linteo abítergunt - VN nere,qui nondum eft confirmatus. frontem confirmati.In aliis locis etf; 2 g, Non differt, utrum imafculus ür confirmati fafciàin fronte cingantur, vel foeimina teneat aliquem in Con- attamen cindi vadunr ad locum vi. idisf firmatione, ait S. Thom. ibid. ad 3. cinum, ubiSacerdotes fafcias depo- "I Quia ficut dicitur Coloff. :. 1» cbriffo nuntfrontem abftergunt, & fafcias í 'JZS)'(m'US Jeja uon eff mafculus c femina. Unde ad- mittiturünus vel una,nifi obftetcon- proaliorum confirmandorum iis ca- rentium ufn affervant./ Ubi reveren- fuerzudo loci, non tamen (uti in Ba- teraffervari non poffünt, comburan- | .'Mendu ptiimo) unus & una. Patrinus Con- tur, X cineres immittanturin locum finmatiohis non debet effe idem qui in Ecclefia ad id deputatum. Baptifnai , (altem extra. neccffitatem. Nota, quód Epifcopo & Parocho Potfunt hoc othcio fungi Monachi incumbat notare in libro nomina & Moniales, nifi Statuta propriz Re- confirmatorum , tum propter Ordi- ligionis prohibeanr. Legirur etiam ncsforté fuo rempore fafcipiendos; ora&ticatum cffe, quod Epifcopi eos, Tum propter cognationem Ípiritua- qui Patrinos habere non poterant, lem, ut hzcíciatur. Nomen in Con- confirmaverintfine Patrinis, przfer- fimatione mc tim inmagno confluxu. tum. s Mare non eft pccga, Dc Cognatione, que per hocSa- A TRA- A " 6 C903; l Y i a Ts ; . t D l A^ x ; unj LOU ID EE - VP u 2Y D5 OSSES d. l tl scbeate mhe dto Ouks O Gu O uiro oesotn r d ü , 1 ä t ] BOR NORNGE G GE N ll T ' ICTRACTATUS XIIL lnmm ! — DE EUCHARISTIA- $ i Ls Til (f d $ Thom 3. p 4473 N usque ad q. 83. tuclu- Ro m . It " o jtui| þ)&cr'ämenmm hoc tantum eft, ut magnus Pater Anguftinustract. t 84.in ]oan. de eo dicere audeat : Deus cüm fit omnipotens, plus qeeti | dare non potuit: num fit fapientisfimus, plus dare nefcivit: cüm m ;an!tlþ | 3 - fit ditisfimus, plus dare non habuit, | Officii, quo Ecclefia in, honorenz ; hujus Venerabilis Sacrameuti utitur, auctor eft Angelicus nofter Tho- d9o:| - mas u ? : t jdictusex eo; Doctor. Eucharifticus. Meritö*:-/ proinde Gu n de Is Qu Ia äIo'agfndum- eft. Unde iäu J QU lod 1 exose at ] 771 E Ü . E j l E. N £X 4- AC M E $04 fTR /1 CZATUS XII. Exanen1. Wa eil lsss Bs oti Bo d o al ia d Bol foo vtl . eiia i:.'o&: E J EXAMENI .Dev effentia , Uitate, INeceffitate ac ;nþ;??fiant Embt- d ä?ïïlllll .ri/Z:"æ. " S, *TLom, ng/i'-, 72, Pgr 6. ;nft', " «lf UERO I. Quid eft Euchari- ftia? mentalibus f&cundurn;'fä ! As. Sed ia ii Speciebusconfecratisprefata omnia i, Lg.1. SacramentumEucha- riftiz,íi phyficé confidere- connotantibus, nimirum Corpus & i SanguinemChriftiin eiscontentum, '7—':.«";:111, tur,nihil aliud eft;quàm fpecies con- utcaufamgratiz cibative: confecra- fecratx fub przfcripta verborum for- ^« tor tionem; ut actionem füi confe&ti- ftlr ma;,utreáliter continentes Chriftam vam: fumptiónem;utfinem. L. ad caufandam gratiam cibativam. "d 1. Pats cft defide contra Hzreticos Metaphyfice famptum definitur effe definita in Trident Scff 13.can.4. Et t Sacramentum Nova Legis , fignifi- IN cans Chriftum ut real Ratio eff : Quia Euchariftia eft inftitu- Cu.'-n Áttyi iter füb fpecie- ta per modumcibi & potüs fpiritua- buscontentum, & gia'iam nutrien- D Qu dU lis:Sedcibus & potus prafupponitur Pl [ tem. Vel, ad fpiritualemhominum ante fumptionem;ut patet,eftque il- nutritionem inftitutum. Dixi, Scramentum ; Quia de Eucha- lafolum conditio applicans, Ergo. Lhtüx NT Pro Solutionibus Oppofitionum N NU riftia, ut Sacrificium eft agetur infià in Exam.5. ubi etiam dabitur dcni- Nota , quod etfi fumptioni Eucha- Pm iv riftiz fitpromiffa gratia,non tamen Ml ife U tio ejus utSacrificii Hic agitur deca ut fignificanti & caufanti, fed ut ap» ut 5acramentum eft. Quidin' ca fit MOIPJS & plicationi caufz & figni. Item quód iestantum, Sacramentum tantum,& licét Euchariftia non poffitconfecra- Tittgn utiumquefimul, vide fupràin Tra&. ('JP irExam.4.n. 47. rilicité nifi in ordine ad fumptio- nem , benc tamen validé,non enim ïjïyus 4g &.2.Sacramentum Euchariftiz c(: Chritus inftituit ufüm Euchariftie rfr a ] 0) fentialiter non confiftit in fumptio- tanquam partem effentialem vel in- "It co ne. 1. Necin confecratione. ?. Nec in te Xin Corporc & Sanguine Chrifti fecun- gralem ejus :nec famptio complet m- dum fe. 4. Nec in— fpeciebus Sacra- ügnificgt.um hujusSacramenti co le- * R !] 1nmæ EE De Eubberiffa., 595 ls ! lemento 'inhtr'ihfäco', fed tantüm e j f xtin- fe, & feclufo Cörþære & Sangtine. Chri eco & accidentali. Hinc deniqué*fft fti, non funt cibus fpiritualis animz, | de ratione Sácramenti , praífertim non quía à Corpore & Sanguite Chrifti im .. confiftentis in ufii, quód (emper in a&tu Íe contento habent vim fi .2. caufet gratiam , fed fufficit quód fit tiam. Etgo, gnificandi ga- aptum caulare illam , pofitis tamen re- " 's Quinta pars ex his infertur. "a «uilitis, Nec tandem de ratione Sacra- Sacramentum in recto debet confiftete i menti univer(iliter eít , quód fit aliqua in aliqua de fe fenfibili: Sed Species de facra ceremonia quoad fuum effe, íed fe funt fenfibiles , & tatione contenti fufficit, quód fitralis, vel quoad fui u- Corporis & Sanguinis Chrifti habent fum, vel quoad fui confe&ionem : uti vim cibandi & [(ànctificandi a etiam eft Euchariftia. Ex his multz fol- E-rg—o. himam. (Mi. — vnnturobjectiones. Ex quo Sequitur, quód przdicara O -Rati? 2. 9. Tum quia Euchariftia huic Sacramento à SS. D. atttibui foli- w lt permanens , Confectatio veró tranfit, fennt, tà, etiam conveniant fpeciebus , nom - Tumetiam,quia res formaliter & effen- quidem Ífecundüm íe & materialiter )nf(Cfa' [ üliter non confiftit in actione , per fumptis , füb qua ratione praexi(tunt x quam fit: Sed Sacramentum Euchari- confecrationi, ied formaliter ut confe- [ ftiz efficitut per confecrationem acti- ! cratis , qualiter caufantur per confecra- meü;ü vain, & paffiva eft fieri illius, & via ad tionem. Talia pradicta funt, Eife " .Hlud, via verónon eftidem formaliter Panem Vivum, Panem Angelorum, GL tü inlüï: .eumtermino, Ereo m bum fpititualem animz, adorari latriá, s , Ex quo fit , quód , .quande i DD. eíffe emniuns Sacramentornm excellen- confecratio vocattr Euchariftia , fit1o- uppomrr tiffimum, effe (imul (füb divería tamen du .cutio in feníu caufali , feu per Synec- dochen, fumendo ratione) Sacramentum & Sacrificium, y hg : 'ca'qfäm pro effe&u, &c Hacomnia conveniunt fpeciebus Yitott veltcontra. confecratis ratione .contenti » fcilicec »mW Ratio 4.p. Sacrwnentam Novz Le- Corporis, & Sanguinis Chrifti, nec ad gis eft fignum fenfibile ratione fii: Sed n ij hoc requiritur , quód illa fint pars in.. l,fcdü Corpus & sanguis in Euchariitia non d trinfeca Sacramenti ; Sicut imago Chri- ! (( Ínnt ratione fuifenfibilia, Ergo, Dum fti adoratut latriá pracise ratione figni- .etgo SS. PP. hoc Sacramentum vocant fite ficationis , & Humanitas ejus ratione nb i .. Corpus & Sanguinem Chrifti, loquun- Unionis ad Verbum. Ex hoc folvün- j a ,tur per Metonomiam , accipiendo con- tur variz objectiones, : Pro quarum ul. M j ,tinens per contento, fignnm pro figna- teriori fslutione ) il j .to ; ficut imago C :æfag's [spe vocatur IL. Nota, Sacramentum, & in fpecie F oMRat, N 3 lm)f(]m Euchariftiám, poffe dupliciter confide- nfnnc ) R«tio 4. p, Euchariftia eft ;ibus fpi- fati; 1, Formaliter & metaphyfice, & , . titnalis animz ; | Scd (fþeci&s'fcf?mdüm fub hac ratione - 1 przcise eft .in genere fi- gnj V'yyryy * pit TRÁACTATUS XII. Exdmen t, 1, Pars. intrinfeca Eucha- igmu 2. Phyfict & fecun- -IKConfirm. fad ni& non caufz. riftiz debet fe habere ut cibus & potus, [) düm omnia qu& includit , & Í1c dicit i & & caufare gratiam * Sed verba non fnnt M utrumque, eft Que fignum practicum , cibus & potus. non p lml fic virtus cau Íativa grati& ( nimirum koHi»mt coxjaedï. "n hrifti ) ei eft intrin- Ergo. ( €orpus & Sanguis C Con firm, 2. Euchariftia eft Sacramen- l ? Át [ feca. Hic e& íermo de Euchatiftia in Hinc Thomifte dogent, tum permanens : Sed verba non Petmä. tim rimo fenfu. hyfica Sacramen- nent, quia tranfeunt. Ergo. /dit, uàd de eífentia metap ii fit fola ratio figni graz , nom veró Ad Oppef. neg. min. Ad prob. dift. Atf lunt habe- min, Sunt caufa eflicies Sacramenti: ratiocaufz , quam ; tamen no lat refl; er acci dens ad rationem Sa- inadaquate fümpti , conceditur , ada- F zeíe mert p fed. efie intrinfecum quen- quate, neg, Euchariftia ergo poteft fumi fmiuntia cramenu , dam modum & complem entum ejus. Et primó inadequaté , nimirum pro folis. At klie certe , quod i n Sacramento princ ipaliüs 3peciebus , & fic verba fuut caufa ejus atio cauíz, efficiens , quia effe&tivé eas confecrant, litg Íe habeat ratio figni quàm r l J Qxia no bilitas Medir de- 2. Vro adaquato figno fenfibili gratiz à [ Y " i ( l facilé patet 5 .. Sed Sacra- Chrifto inftituto , importante unum ut &tione finis : -al fumitur ex perfe dam media ad duplicem determinabile , alterum ut éeterminans,, menta funt qua *ipyi Primó ad honorem & & fub hac ratione verba funt fo:mg & tl finem , nimirum rs intrinfeca.. eultum Dei ,. quemre [piciunt, inquan- Pa Ut cibus i. W Ad. 1. Confirm, dift. maj. tum funt fign a gratiz ac divinz bonita- T m ftram utilitatem , quam fpiritualis ,. conc.s materialis , neg. Ver-- 1du: 4j t1S.. 2. Ad no ba erge feu realis virtus ab eis relicta: ib/cenceptu caufíz. Primus li, refpiciunt ft (ftatim magis explicanda ) funt cibus autem finis eft nobilio r altero ,. ut claré 2 i fpiritualis, & cauía faltem partialis gra- conftat. Ergo.. t ultimam partem E. 2. tiz nutritiva ,. & dicuntur manducari, Oppono:contra non inftar cibi corporalis, fed fpiritua- W N Sacramenta. Neve Legis conítant non Qb liter facramentaliter. folüm ex rebus , ut matetiá : Sed etiam i Ad2. Confirm. dift. min. Verba nom ex verbis , ut formá , canquam ex parti- aliter , conc. ;; virtuali- D bus. cflentialibus ,. ut dicum eft fuprà permanent. form Ij h Sed' verba ter,neg. min. Poteft ergo res proprie (Tra&, 1z, Exam. 1. n« 3. ?miæl' [ dici compofica- exa liquo , quod olüm: . Coníecrationis non fünt pars. effentialis '?Wlitcri Eucharittiz ,. nec Specierum.. Ergo vel virtualiter manet ini Ilo , ficutjuxta Phy- / vel ^ ficamelementa foliim virtualiter fünt in: kfäünum' Euchári ftia non eft Sacramentum ,. D«a,,,,,, mixtis, quz tamen mpm'ä dicuntur efientialiter non: confiftit in Speciebus. ; L fa. efficiens non eft pars enmpoiïca ex illis.. Verbaergo 'Spæi';bil& Min. prob. Cau inationem palitvanv x t'Jnvflllum,, effentialis feu intrin feca füi effeétüs : Sed impr&iïerunt' determ funt caufa efficiens ac modificationem ,. (eu modos reales;. it& Wi verba Confecrationis. d fenfibiliter fi- Sacramenti Euchariftiz ,. ut patet. ex S. quibus dc:grminanmn a gn ïhæn..mfmä.c;:—za.a.4;a Erg?"f- 9 " puntur. » - De Eubbariflia. . s9oy perfe&tionis , ad cujus integritatem con- ^ nixficandum cibum fpiritualem animz, currunt omnia , quz requirunturad ejusg fimirum gratiam , five Corpus & San- finem , ficut homo integratur ex omni- EULLA | 3 uinem Cheifti per modum cibi & po- [ 3 bus membris ad operationem vitz ne- tüs. Quimodi funtreales virtutes ver- [ ïlïi' borum , & multiplicantur jüxta diver- ceffariis, & domus ex omnibus partibus neceílàriis ad. inhabitandum; Subfumo z q fitatem hoftiarum, 61 plures fimul con- Sed Euchariftia , licet plurain fe conti- fecrentur ; Licét enim forma Confecra- Af tionis fitformaliter una, eft tamen vir- neat, nimirum Speciem panis & vini, uti & habet duplicem formam & mate- ] j x tualiter mul tiplex". Item modi illi func fed ríam , hxc tamen funt neceffaria ad ejus fenfibiles, non quidem ratione fai , finem, p ratione verborum, ad quz ut ad caufam Ergo. Min.prob. |Hoc$a- cramentum eít inftitutum per modune um dicunt refpe&tum elfentialem, Nam & r, d convivii fpiritualis , quod conformatur contritio eft efientialis pars Sacramenti Penitentie , & tamen folàm eft fen(i- corporali ; Sed ad hocrequiruntur duo. ul A'L"Ff jl nimirum cibus qui eft alimentum fic- bilisratione alterius. :zäfz g cum , & potus , qui eft alimentum humi- Nec licet inferte: — Ergo Euchariftia at dum, Ergo& adillud, &c. componitut (olàm ex rebus ex modis. In solut.ad r. declarat hoc ipfum ex gmliz. Quiaille modus non e& verba, |Non, num Ut Colle&a Ecclefiz , in qua primó diciruc " inquam, licet. Diftinguitur tamen al- DI : Modus non eft verba luraliter ; Purificent nos Sacramenta, tetra propo(itio E uz fumpfimus. — Et poftea fingularitec g formaliter, conced, Virtualitet, nega- tur (nbditur: Hoc tuum Sacramentum noms A Illi ergo modi (unt reales verbo- U " rum virtutes ; Unde Sacramentum hoc fit nobis reatus ad paenam, &c. ad often- dendum, quod hoc Sacramentum quo- ngv W adhuc abfolute dicitur componi ex illis, g i dammode eft multa, fimpliciter tamem uti 4 pari di&um efti de elementis, feu unuim. yt a cum Speciebüs faciunt compofitionem, [it QUERO II Euchariitia eftne de jl elevantarqae cum ilis ad. caufandam d neceífitate Salutis , etiam refpe&u par- gratam , ut fic falvetur , materiam & vulorum ? Y w 9| formam fimul caufare illam. IV. «, Euchariftia eft omnibus ho- QU.ERO IL.. Euchariftia e&ne u- Mu "l mimibus ad falutem neceífaria, diverfi- gum Sacramentum, vel plura ? C)"r EL g. Sacramentum Euchariftiz ma- mode? tamen, adultis in re , vel (firea- liter cam fümere non polífint) in vote jj) H terialiter quidem eft plura Sacramenta, d proprio , parvulis in voto Ecclefiz ; ma- qüv [ formaliter tamen fimpliciter & perfecti- j veeftunum, S, Thom.a.2. is tamen eft neceílarius Baptifmus. Declarat bec. palchre & fuse S. D. a. k - Declaratur ex eodem : Unum dicitut ( j j 3. inc. dicens : In hoc Sacramento eít non folüm quod eft indivifibile, vel quid fum Sacra- continuum., fed etiam quod eít perfe- duo con(iderare , fcilicet ip ste mentum & rem Sacramenti: dictum eft )Qï' um ; c& autem ualïqg.id unum unitate YxyyY * autcpu a p r 998 TRACTÀATUS XIL . Examen 1. autem,quod res hüjus Sácrámenti eft per contequensrecipiunt rem ipfius : m ünitas corporis myfticifine quànon íed. ad Baptifinum non ordinantur L »oteft effe falus: nullieniti patetadi- peraliud. precedens Sacramentum. *;;:e:exfæ tüs falutis extraEcclefiám,ficutnecin Etideo ante füfceptionem Baptifmi :.Pm,ql diluvio absque Arca Noe,quz figni- non habent pueti aliquo.modo Da- A ficatEcclefiam , ut habetur z. Petr 3. j ptifmum in voto, fed foli adulti ; Un- Di&um eftàutem füpràquód res ali- de-rem Sacramenti non poffunt re- gt m cüjus Sacramenti haberi poteftante cipere fine perceptione Sacramenti. perceptionem Sàcramenti ex .ipfo Et ideo hoc Sacramentum nonhoc *ionc modo eft de necefhtate falutis, ficut VOto Sacramenti percipiendi. Unde säna!tu j ánte perceptionem hujusSacramenti Baptifmus. Hzc$S. D. " 1 IH In Solutione ad ». S.D.ponit dific- simm potett homo habere falutem ex voto percipiendi hocSacramenturm : ficut rentiaminter alimentum corporale Todm &ante Baptifmum ex voto Daptifmi , & fpirituale,quod corporale conver- i ut füprà dictum eft. Efttamen diffe- titur in fubftantiam ejus, qui nutri- rentia quanttimad duo. Primó qui- tur:& ideonon poteft homini vale- ' re ad vit; confervationem alimen- dem, quiaBapti(museft principium x fpiritualis vitz, & januaSacramento- tum corporale;nifi realiter fümatur z rum : Euchariftia vero eft quaficon- fed alimentum fpirituale convertit Di lil fummatio fpiritualis vitz , & omni- hominem infeipfum, fecundüm il- ümSacramenptorum finis (ut füprà di- lud quod Auguft.dicit in lib. Con- U &um eft) per fandificationes enim feff quod quafiaudivitvocem Chri- Ü ftidicentis fibi:Nec tu me mutabis omnium$Sacramentorum fit prapa- [ tatio ad fufcipiendam vel confecran- in te, ficutcibumcarnis tuz , fedtu imutaberisinme: . Poteft autem ali- & dam Euchariftiam Etideo perceptio: UT Baptifini eft neceffaria ad inchoan- quisin Chriftum mutari, & ei incor- AACQQVO dam fpiritualem vitam,perceptio au- porari voto mentis, etiam fine hujus. Y l tem Euchariftie eft neceffaria ad Sacramenti perceptionc.Etideonon T e(tfimile. HzcibiS. D: z confummandam ipfam,non ad. hoc RU quod fimpliciter habeatur;fed fufficie Depreceptofümendi certis tem- VlEUd]a] eam baberein voto ,ficut & finisha- poribus & cafibus. Euchariftiám; vi- quafi beturin defiderio & intentionc.Alia deinfrà in hoc Tra&t. Exam.. 4: m 45;. 1tlig J diffcrentia cft , quia perBaptifmum Q6 — Aütmrm ordinatur homoad Euchariftiam, & QUAERO 1 V.. Tnffitutio-lujüs idco ex hoc ipfo quód pueri bapti- Sacramenti füitnecenveniens? - Ahto. iil Tiifga zantur, ordinantur per Ecclcefiam ad! V. z.. Chriffus inftituitcenvenien- Vl li Euchariftiam; & ficficutex fide Ec- tenthSacxamenz na; umm ultimgïjgæ» * M CO clefie credunt, fic exintentione Ec- W Onu'a &lefiz defiderant Euchaxiftiam , & - nfws N De Ezzr/j;zrz'flm 999 Wi ^k. Pars , qiod fcilicet Chriftus Eu- am;,utpeream fpiritualiter alimen- Wnt) clàiiftiaminftituerit ; eftde fide, ut temur Á T00) j patet exfiepe didtis. j.Pars, quód nimiru iii inftirutio 2. Pars,quód illud inftituerit conve- factain ultima Coena , patet Matth, J NY tlienterpatet ex convenientia $.T ho. 26. Luc. 22. &c. quód autem tunc tilt f Namificur ad vitam corpora'em re- conveuienter facta fit; patetex variis [ quiritur gerieratio, quà homo vitam congrüentiis S. Thomx hica. .in c. Yib - accipit: & augmientum , quoaequirit ubi videantur. " o perfe&ionem vitz & robur corporis; InSolut. ad 4.oftenditS. D.Ouar L " &alimentum; quo vita confervaturs Euchariftiz inffitutio przcefíerit in- Itaetiá vita fpirituali renafcimur per ftitutionem Baptifmi Quax do&rina d Baptifmum ,. fpiritualiter augemur adducta eft füprà Tra&. 11. Exam. 5. w r perConfirmationem. Ergo conveni- 1 49., in R. ad 5. ott ensifuit.ä ; ctiam inftituere Eucharifti- !l L £5 j Bo i Dd bt &« p T j | EXAMBEN II vetit - im* hs üb?""?æfe/ia' remota Euchariflie, $, I lom, q,74. per 8.art. "- "UERO I. Quze . eff materia r fcum , dicentes à primis hominibus n |Confecràtionis. Euchariftiz? oblationes de fructibusterre & ovi- um füiffe celebratas , ut refert S. ii d " quanta poteft, veldebet effe, fs & qualiter prefens ? 'Fhom.a::. item contra Cataphrygas g VLs4 r.Panis& Vinun fünt ma- & Pepuzianosinfantis fangninem de ER H AUKU teriaconveniens hujus Sacramenti.. toto ejus COFPOrC nu hutis punctio- Ratio: Quia Chriftus Matth. 26. fic numvulneribus extorquentes, cunmy p RU . jnftituit Cujus diver(asS. D.a. z. dat fatinz miícentes, & indepanem fa- congruentias.Una eft defümpta ex u- cientes, & quafi Euchariftiam fuam risto füEuchariftieficütenim inBaptifmo conficientes. Item contra Aquarios [ aqua aflümitur ad. ufüm ablntionis fub fpecie fobrietatis folam aquanx lhqdfälü' " fpiritualis , quia ablutiocorporalis inhocSacramento offerentes. Hos communiter fitin aquazitain hoc Sa- omnes errores S. Thom:. refutat ex j 'cramento ad. ufam: manducationis cit Math: 26. - ! , fpiritualisaffümitur Panis & Vinum, ». 2. Materiavalida Confecratio- m& " H ia illis homines communiter re- niseft folus panistriticeus , & vinumy jut tur corporaliter. Ergo:. devite.ItaS; Thom. a. 3. & $- "d . Eftcontra A rtotyritas , qui in hoc Rationem dat : Juxta di&ta. ad: ufunr ! acrae- . Saciamento oficrebant panenx& ca- Yyyyy 5 "n X . f N TRACT. AT US$ XIk Éxamen 2, 919 Sacramentorum afiumitur talis materia, frumenti , poteft exinde confici panis, qui fit vera materia confecrationis ; fecug st quazc ommunitet apud hominesin talem [L'b ( ufum venit : Sed inter alios panes ho- Íi admixtio fit magna , puta ex zquo, [ li ( mines tommüniter utuüntur triticeo, vel quafi, Itaa. 3. ad 3. - sares videntur efle introducti Ratio ibidem : Quia in fecundo cafi ?(, ( nam . ali | ( inhujus parisc efe&uni , ficut & proprie permixtio Ípeciem mutat, non in primo, J vinum dicitut , quod de vite fumitur, quiaid quod e& modicum , quodammOf do abfumitur à plurimo., li alii vero liquores dicantur vinum fecun- . B. 4.. Quando eft tanta co i'ruptio pi— düm quandam fimilitudinem ad vinum 180 IH vitis. Ergo. nis , ut folvatur ípecies ficut cüm per- w ditur, vel mutatur fapor, color, & alia L li Nota ex $, Thom. a, 3. ad 2. Quia [* ;enerans generat fibi fimile, lic&t vel accidentia , non poteft exinde coníci TA [e] m ropter materiam , vel propter debilita- Corpus Chrifti: aliquando veró non eft tanta corruptio , quz f[peciem folvat, g tem virtutis generativz fiat aliqua dif- H fimilitudo quantüm ad accidentia; Ideo Íed eft aliqua difpolitio ad corruptio- z l fiqua ftumenta fünt , qua. ex femine nem , quod declarat aliqualis immutatie — unt (ficut ex grano faporis, Et ex tali pahe poteft coifici x tritici generati poiï - tritici in malis terris feminato nalcitur Cörpus Chrifti , fed conficiens peccat I:fgequia il £1lig o ) ex tali frumento panis coníe&us, propter irreverentiam Sacramenti, Ibid, ad 4. Subdit $. D. Et qüia amidum ET Ooté ( eife materia hujus Sacramenti, aod tamen non videtur haberelocum (Mn)/lqm) eft ex tritice corrupto , nox ( T etiam Cs inhordeo , nequein fpelta , neque videtur , quód panis exinde confedtus .potfit &ieri Corpus Chrifti : quamxviS.qi!i- JIcen in farre , quod inter omnia eft grano dam contrarium dicant. F fimilitudo autem figurz * ccon tritici fimilius: VII. z:. $, Non eft de neceffitate Sa- UM in talibus megislvide tur fignficare pro- dentitatem fpeciei. cramenti , quod fit panis azymus vel fer- füttug insj uitatem , quämxi Sicut ex fimilitadine figurz manifefta- mentatus , quia in unoquoque confici - lt wir , quod canis & lupus funt pro-pinquæ & poteft: conveniensautem eft, ut unus- T usdem, Unde ex quisque fervet ritum fuz Ecclefix, — |ta UT fseciei, non autem ej calibus frumenti is, qua nullo modo pof- 5. IX a, 4. 1 C, D funtex femine tritici generari, nonpo- Declarat hoc dicems : Saper hoc fupt n diverfz Ecclefiaruma confuetudines. Di- Cr'irif!/,g teft confici panis , qui fit debita materia hujus Sacramenti. Ita$S, Thom Verüm cit enim B, Gregorius in Regiftro: Re- ltebbry in € uibusdam locis far, elta, & filigo mana Ecclefia offert azymos pancs', pro- T do diéta ) figni i [o ant felectum pterea quód Dominus fine ulla commix- vt o (à ieïigcü triticum , cjusäue Ípeciem: inque fcn- tione fufcepitcarnem, fed graca Eccle- W J Ü 4 fu non eft dubium de valore, fiz offerunt fermentatum proeo, quód m: btl L Si ad multó májorem qantita- Vetbum Patrisindutum eft carne, ficut ima. sl cei uritici fiat modica admixtie alteriue fermentum mifcgtg; fï?a?, ; ?Iaje ficut li À y x "T 91i p EQCäM(ä/?Ed; i de pane t Presbyter in Ecclefia Latinorum, ! corrugtiorieti, ficut in. R. 4. is*,fwl!ï Pec&a ntato, ita pecca- dictum eft. celebr ans de panefcrme Agreíta noti et niateria cc yafe- La Ecclefia Graco- x. 7 set Presbyter Graecus in crabilis, bene tamen muftui od zum celebrans de pane az ymo, quafi per- u Thozlh; Et tamen a, $. ad 3. veitens Eccl e(ix Ínaz ritum. itpis Ratio: hgt efta folüu eftin. viagenetra- ol - confüetudo de pane azymo celebrandi 3 1 1 habet fpeciem viiis rationabilior eft. Primó quidem pro- tionis, & nondut «quamtamern h'&bet, p aftum.. Ergos jtutioneim Chrift , qui hoc S$a- g ^ pur inft Notaex $, Thom. ibid. qui;-r;ïv uvg m- Qin p cramentü m inftituit primá die azymo- t huic Sacramento: mi- r Matth. 26. & Macc. 14. tegra non debean n là rum(ut habetu ellet ibi aliquid kpfære: &Luc, 22. ) qu 4 die nihil fermentatum Íceri, quia jam ^ cni| fie debebat , ut vinum. Prohibetur edi am, nemuttum imd. . indomibus Judzorum e Secundó quia panis ftatim expreüm n de uyain:calice offera: a, habetur Exod. 12 tum Corporis(quod tur: qu'ia hoc e ft indecens prepter im- cormpüa eit ptopriä Sacramen uritatem. naufti.. Poteft tamen in. né- fine cortuptione con ceptum eft) magis, m » , ut infrà patebit. ceffitate fieri. Dicitur enim À JulioPa- j il -quàm divin itatis ipfïus pa: Sinecelle fuerit, botrus in calice s t "[ertió quia hoc magis competit Íynceri- "tatifideliam , qua requir itut ad ufum prematur.. " &. 3. Vinum miraculosé fa &um v. g: m&uu ' -hujus Sacram e n&à fecandümillud primz Pafc ha noftrum immolatus eft exaqua , uti in Cana Galilez , eft. mate- , n : €or. $. "Chrius, itaque cpu lemur in azymis ria confecrabilis, etiam licite. euit - ! fynceritatis & veritatis. Habet tamen Ratio: Quiae& vinum de vit$ , noB ns- natu- mmviiä,i'?t quód creverit in vite ,. fed: h abe — hatc confuetudo Gracorum aliquam ra- cit Sive ram veri vinide vites quod-ih&i- db tionem , & propter fignificationem ,. IX. z. . De näcei*;iæo té pïæce'g'ci de- YUs vllgïlï-, . quam tangit Gregor. & in deteftationem betvino, quod in hocSacramento offer- harelis Nazarzorum , quia Legalia Evan- i u elio mifcebant, Hzc S, Thom In tur ,, mifcerimodica naturalisaqua. non l ,u&lll tamen de neceffitate Sacrament.. ldit, / [ - S$olut ad: z. ait $; D. Conficientes ex a . gymo non intendunt ceremonias Legis Rati» 1, p. ex a 6. fündaturin infïi'— tutione Ghrifti ; creditur enim , qoc - fervare , fed. conformare fe inftitutioni 7 - €hrifti, & ideo non judaizant, alioquin Chiriftushoc Sacramentum inftituerit in ul f*-' . & celebrantes in pane fermentato judai- viho-aquá permixto fecundüm moreumr oilim: l Unde & Prov. g. dicitur. -zarent, Quia Judei panes.primitiarum illius patriz; yt - fermentatos offerebant. . Hacibidem;] Bilite vinum quod mifcui vobis.. Quia iliz: j VIH, &.6. Acetum non poteft con- Cong«uentia nr dat S. D. ( Eidf' mixtio eft conveniens a d fignificandam: - fecrari, benetamen vinum aceícens. S; « effectum hujus.Sacramenti qui e£ anio: gl . Thom,a.s.ad2. n Batio: Acetum eft vinum corruptum, opuli Chriftianiad Chriftum 5 quia , ut videmus in aqua po- ]ulius Papa diciz.. s jdnum vexo aceícens eft in. via folümad. BuLum' * - - 912 TRACTATUS XIL Examen2. : ulum intelligi, in vino veró oftendi TNota tamen , E. tayiii peccaturum: Hma'fq"sl Sanguinem C hrifti. &Trd. Sacerdotum, qui fi; à poteftate quoadjhog Ratio 2, p, Quód fcilicet aqua de- irrationabiliter ute: beat efemodica, nimirum una & altera tetur , hoftias nimis ln väjeu multas, aut materiam ni [j j gutta fenfibiliter adiixta, Quia aliàs mis magnam,. vel nimis parvam , etfi fat fenfibilem, j nonpoflet converti in vinum, uti con- confecrando, p verti debete poftea probabitur, QU.ERO L Aqua Calici admiix- t 1 if Nota ex S. Thom, a. 8. ad 3. Si*aqua ta convertiturne immedià ib in Sangui- 2 [j ER antea apponeretur dolio, non füufficeret nem Chritti, vel priüsinvi nüm? 1 ad fignificationem hujus Sacra.l.ne/nti, fed tf m XL Refp. Probabilius eft, quódaqua. oportet aquam vino apponi circa fip[äm priüs convertatur in vinum » & mediante AtCt, Sacramenticelebrationem, . vino in Sanguinem, f at 1l Efg Ratio 3« p. exa, 7. Appofitio aque Ita Angelicus Do&or e kpräfï& bic ä. ; :fmäinvin ad vinum refertur ad fignificandam par- 8 in c, fic difcurrens: A ^. ticipationem hujus Sacramenti à fideli- Circa aquam ad- Junctam vino , licut Innoc. TIT, dicit in. bus uoad a2dunationem populi cum quadam Decretal n Chrifto : Sed ufus fidelium non ef& de i, triplex- eft opinio, "tl Q uidamenim dicunt , quódaqua adjun- » Conf..Pa necesíitate hujus Sacramenti ,. fed quid &avinoperíe manet, vino converío. in confequens ad illud ,. ut ex fzpe dictis "tl atet. Sanguinem. . Sed hac opinio (tare non Atf Ergo. poteft, quia in Sacramento altaris poit T ii Ex que (equitur, quód, qui in Sacri- confecrationem nihil eit nifi Cofpus &.. ! lm ficioaquam non apponeret, valide qui- Sanguis Chrifti : alioquin non totum " Tl dem confecraret ,. fed non licit? , gravi- adoraretur veneratione latrie — Et ideo f ,K terque peccaret,. * X. Refp. :o. Nulla Euchariftiz ma- aliidixerunt , quod; ficutvinum conver- At ütur in Sasguinem , ita aqua convertitur teria eft tam magna vel parva, qua validé "mf inaquam, quz de latere Chrifti fluxit. "isd n 4 Qf confecrari non posfit, modóà fit Sacerdoti Sed nec hoc rationabiliter 1 dici. poteft, — MW VU f faltem moraliter prefens : quz prafentia quia fecundàüm hoc aqua fe orfum. con- A eft de necesfitate ,. & moralis. fufficit. ts ] fecraretur 3 vino 5 licut vinum à pane, A Patetex art.2. S. Thoma. Et ideo , ficuti Hng ple dicit , aliorum opinie )&(ämmn Ratie : Tum quia Chriftus Apoftolis probabilior dedit peteftátem abíolute, nullá fadi ]i- eft, qui dicunt, aquam con- | Xtg r vertiin vinum , & vinum in Saneuinem, i miiatione, | Tum etiam quia particulz li Hoc autem fieri non poffet, nifi adeó N demonftrativz Hic & Hoc in forma con- Cmän modicum appoueretur de aqua;, -qlifbd li Ti fecrationis fignificant. confecrari quod converteretur in vinum. - Hac$, Thom, e(t prefens ac materia debita , & , .nifi j ïtaeuam Ratio :. Nihil convertitur. immediatt moraliter ptafens feu aliquo lenfu per- NUvl in Sanguinem Chrifti, nifi quod ex Chri- ceptibilis fit , per di&a pronomina de- l mïamm ftiinfitutione eft idonea materia confe. h monftrari non potett, Ergo. es b Wam crationis ; Sed juxta. pctigmam Eccd e D Eucäærä[fi*d; 973 IQMä» fie Traditionem & Conciliorum, Flo- in Phyficx ir r. de Generat. f qua ex Ui)ad;b((: rent, & Trid, definitionem , talis materia miícibilibus in fe invicenr agentibus & lsf - etfolum vinum de vite, feu habens na- reagentibus , ac à fe invicem corttrptis. türam veti vini de vite, tale autem non generatur "unum: tertium , fed' quà Wpa- m il As eft aqua manens in fuà natura , etiam unum abaltero predominante in ipfum' convertitur. Sicut non diffitear in Eu- yirio juxta pofita. Ergo. at v Confirm, z, Ratio cosfecrabilis non chariftia dari d'uas transfubftantiationes, folàm debet repeririin toto confecrabi- unam: fupernaturalem & miraculofam, ] Sauää Ü li, fed etianv in quavis ejus parte fenfi- nimirum panis & vini imCorpus & San- guinem: Chridi, que fola-fit vi verbo- quig Dii: Sed in aquà ut viuo lolàm jun&tá, tanquam parte, non reperitur ratio con- rum; alteram naturalem , nimiruna a- ag l fecrabilis. Ergo, ut confecretur , debet quz in vinum,. ii priüs vertiin vinum. XHE Oppony r.. Chriftus appöfui'tr - Confirm; 2, Sub aqua immediate norr aquamimmagnaquantitate. Ergo nom quià peteftSanguis Chrificonfervari, Ergo poterat priüs in: vinumr converti.. Pzob,. ii | l i | | ia non poteft immediate& in eunr con- ant. Chriftus aquam'appofhir juxta mo-- rem Patris : Sed juxta morem Patriaz ia2 verti. —.C'onf.,patet : QuiaSanguis Chri- veto flidebet poffe confervari in materia im- ( qui refpiciebat temperantiam:) appo- OUU tüiediate confecrabili.- nebaturinmagna quantitate. Ergo; us d - XII, Ex quibus Colligitur: fenfus SS.. 2. Siaqua priüis fit vinuny ;. Ergo ma- DP. dicentium ,. quód aqua offeratur & teria Confecrationis noneft folüum vinum ul confecratione mutetur in Sanguinenv de vite, fed etiam deaqua.. n k , Euifü k Chrifti ,. & quód con(ecretur Calixa- .. $; Nen eftaífignabilisqua litas diffyen-- J o« : quà mixtus: loquuntur enim de oblatio- bola ,. per quam vinum.iu fe convertat- ne & confecratione: nom immediatá. fed: aquam.. at ii d. mediata, nimirum: mediante vino', iv 4. Saltem illa converfio: non poteft: " porcfu; qu'o,d' aqua priüs convertitur. Exemplunr fieri in. cafu ,. quo aqua ,. ex oblivione fitde elementis;. hecenimin mixto nom not appofita;. efiétadhuc apponenda im- n manent formaliter, fed folüm virtuali- mediateante Conlecrationen; nit| ] j ter, & tamen vera eft heclocutio : Cor-- AU r. neg; ant, , admittitur tamen; t Q ushumanum eft mixtum ex elementis, u quód Chriftusaquam appofuerit in ma- ] euelementa funt in homine; Item hoc: jori quantitate quàm nos, & hoc ideo; i? mixtunr cum: elementis convertitur in: qui» tanquam perfe&iffimus naturacum: , j " caver, finonimmediate , faltemme-. omniunv comprehenfor: fciebat ,. quan- dité: Itaetiamlicet aqua non maneat tamoaquaz poffet converti in tantum vi- zcï.ïïem; formaliterin vino, quoad füam fübftan- i, Adprob.dift. maj. Juxta morem &- j od tiam, efttamen verüm dicere, Aqua eft etiamex eadenv caufa ,. ob quam erat de: more Patriz ,. fcilicec ob temperantiam;. j (oic vino; vinunre(t aquz mixtum,; fed, quod. negs.maj, : ob: aliam: eau famj, nimirunu Jj EC(;(' IN5 non: illa mixtione ,; de: quia: agitur: Y myíti- ,] lez.;z: Vi 9!4 TRACTATZUS XIL Examen 2, myfticam fighificationem unionis populi confecretur materia idonea , a cum Chrifto , conced. maj. Quz unio lum vinum de vite, qus eft foz. j ficecfolüm fit mora?is , pet hocnon tolli- Quid. fi ille cafus contingeret in Nati- p w-*fih( tur, quód converfio aque in vipum fit vitate Domini , poteftne Sacerdos legere. d vit infe píyfica. — Quia bene ftat, aliquid Ífecundam miffam? Ratio dubitandi eft, (u iníe ele quid phyficum., fub ratione quia videtur folviffe jejunium, fumcndo,j ; l támen figni ad placitum , feu ut ipftita- illam aquam? Calice. il 4l tum, effequid morale, ut patetin fignis Dico , poteft. - Tum quia non ;Eit,; : À Deo velhomine inftitutis. quód non fit converfa, Hinl Tum etíam quia iI:QqUOï zd 2. patet ex R. 8. ad Q. 1. in hoc talis aqua fuümitur per viam Sacramenti sfütm. xamine,n. à ob conjunctionem cum Speciebus, in quo. U Ad 4. neg. ant. quia illa qualitas eft ca- differtab ablutione, quzideo jejunium. 11, u lor vini, qui non eft quidem formalis folvit, quiafumitur feorfimà Spe cicbus: * iufà 00 fed virtualis calor. eftque ipfa naturalis & fine conjunctione ad illas, acrimonia vini, formaliter in eo exi- t ] Cur vos Dominicani in Miffis privatis ftens, fuáadtione aquam alterans, cor- aüptti aquam apponitis äpn'ncipio Mifiz? rumpens & quafï abfotbens. Exemplum— Dico, ldeo, ut fimus eó ma z Wj gis cerä Attque calotis virtualis patet in Sole, in pipere. deconverfione aquz in vinum., Ad ,. neg.ant. Sufficit enim brevis UT QU £R O III. Poteftne in ali uo. "d mora, Sitamenin eo cafu aqua ob vini cafu faltem Papa difpenfante, una * cies licit? con * SPC- E r à debilitatem non converteretur in illud, ecrari fine altera? fed maneret in fua fubftaptia, eílet per icllla XV. w. Lictt una Species poffit fine accidens; Uti & tunc per accidens to- altera confectari vslidé ; 2, Nuu DSTOAT uam ; hn tum, quod eft in Calice, non po*iïfet ado- tamen licit? , quxcunque fit nece 1taS;. ratilatriá 90 dj 3. Nec in hoc potett Papa difpen fare,. XIV. Quomadb in hoc cafü evitaretur vel Legem interpretari. -Unde utrius- ïli]üi:ls Sg(; i)criculum Idololatriz ? que Specei confecratio eft de jutedivino, - F iïaïig'(i N & non tantüm Ecclefiaftico. Dico, bec snodo: Quia adorari dirigi- "us tutfide, quz docet, inCalice nihil elfe Ratío 1. p.. Forma Confecrationis u- Q adorandum , nifi Sanguinem Chrifti, niusSpeciei non dependetab altera, r quia - Idem patet incafu, quo mufca cecidiffet indeperdenter ab illa fignificat Corpus il lj i r,C'J.BceFQ. Chrifti. Ergo & ponit ; Quia verba : föfam, Quoinodo fubfiftit in eo cafu forma fünt practica, l Confecrationis , & Ípecialiter particula Ratio2. &* 4. ». . De jute divino cfli,'l ?'ämmm;&m Hic? quód Confectratio Euchariftiz fit fimul .j' fgenmm' Dico , fubfiftit ; quia ly Hic iv;forma Sacrificium, puta, incruentum , de quo Uf Coníecrationis tantüm defignat conten- infrà, ut patet ex inftitutione Chrilti : u tum fub Speciebus vini, & intentiotum Sed non poteft effe Sacrificium nifi con- * Áing Chþäüi , um Sacerdgtis folüm eft , ut Iäc'rïtur utraque Species, Ergo, . Min, MTA 2 prob. *k * D Euchariflis. 915 TU ! rob. Sacrificium incruentum ex fua 2, UnaSpecieslicite confervàtut fine alte1a. inftitutione eft reprafentatio Sacrificii Ergo & copfecratur, &c. , E . Sed hoc non Ad £. dilt. ant, Ut celebrans princi- ctuenti in Cruce obladi : iosicgqvl | palis , quieft Epifcopus ordinans, con;; ii fuilldperfedtum fzd. mutilum fine effu- »"1 . fioneSanguinis. . Ergo. minäls principalis , utteft Sacerdos ordt- Ítny) qatioj.p. Papa etiam vi univerfa- natgs neg - Ad 1. neg. confeq. Quia unum jure lis poteftatis Clavium fibi datz non po- m 4 divino probibetut , aiterum non. EU Vi teft difpenare in jure divino abfoluto, I) gu velineo quod fpectat ad fubttantiam auc hujus precepti una Species ab altera ma- KTUBR integritatem Sacramentorum aut Sacri- gis dependet iu fieri , quàm in fa&o ene, ag . " fiii Miffi: Sed, ut patet ev Trid. SelT. XVI. D ^11.c. 2,, qua circa hec poteft , folüm Quoirodo ergo. velolvis hons ca- qeli oteit falva eoram fübítantia , nec po- fus? teft, u tpote inferior , di&um jus Dei, 1.8acetdos confecrat aquam loco vini, b . ütpote füperioris , auctoritative inter- H quod deprehendens , vinum abíolute fre non poteft habere, vel faltem non fine retari. Subfumo : Sed, ut probatum evidente periculo vitze? QU — eft, utriusque Speciei Coufectatio c(t. de L. fübftantia & integritate Sacramenti & 25 il quis ex metu mottis certo im- diqu) Sacrificii Eucharittici. Ergo. minentüs confecret unam Speciem fine Nam altera? t Confitm. de interpretatione. hgc fo]im habet locum tunc, quando 3. Siquis Sacerdoti minetur mortera il jus eft obícarum , vel e& dubium , an ad nifipro Communione infitmi confecret Nam Nuga L- talem cafüm fe extendat:. Sed nos fub ^ Speciem panis fine Specie vini. 11l t e&tio- n pracepto divine-obligari ad co | ibiconcurrunt tria przcepta , nimirum de Communione Íumenda in articulo jjeln * memhujus Saeramenti , utíubftantiali- jcittt ter integri, non eft obícurum fed luce mortis, de fervanda vita, & de integritate us clarims,ut patetexdictis. Ergo. Sacramenti: Sed duo prima pracepta Quomodo Papa poffit ( nimirum im- ífuntimajora tertio. Ergo ia íunt [er- nuttc vanda. proprit) difpenfare in juramento , voto d lt iimplici , & juxta aliquos , etiamin ma- 4- Poteft effe cafus , quód ad ïüïnv 4 iaf trimonio rato , quz hon funt de jure di- dam Provinciam non psHät QïþOïig*.Ii Quj; gt vinoabfoluto, fed folüm ex fuppofitione vinum,& nifi Species panis coníecrare- adürhumaniliberi; Vide fuprà Tra&. tur , effet periculum , netota debceretà fide? T : 6.de Legenaturali, Exam, 2.n.13.. Et MW ibid, Exam, $. n.9c. Ad 1. Tunc]non effe obligationera l] W& .. Oppeno 1. Jus divinum þræcipit ; Ut coníeerandi Speciem vini propter' impo- ] (MU celebrans fümat utramque Speciem, & tentiam phyficam vel mora:em. Eadem Ts de caufa excufaretur quis À fumptione tamen licite £t oppofitum ,. ut patet in ] Mi Calicis ob Venenum in eo depre henfum, . j Neomyltis cum Epifcopo celebrantibus, "d a. ZAZzZ 2 "p m d 935 TRACTA TUS XH, FExguen2. Ad2. Duplexeft metusy.g mortis, nemoonfecrandi unä-mSpec'iEm*t:mï sbl unus ab intrinfeco, alterab extrinte- tàm; quod pofterius nunquam licet. i '€o. Primusinferturà caufa naturali 44 3. R. nec - tunclicere. Negatur 551 feu nonlibera , v.g. venenom refpe- enim, quód pr &ceptum de conimu- af &u fumptionis (etfihoc forté à cau- nicandoin art . mortis & de fervan- bt fa libera fueritappofitum , aft hoc fe da vita fit maj usquàm przccptum de A2 0 habet materialiter & remoté ) vel cramenti. integritate Sa Quia ritum j l ä jamjam impendens ruina templi , pPro Euchariftia confici At Ípecie panisconfecratà. Ft talisme- endaà Chri- fto infitutum feryare i ntegrum & du tusexcufatin prefenti cafu. Metus (ubftantialiter immutat um d mortisab extrinfeco excutitur À cau- um , majus bonum eft,quàm vita Corp Oralis, & "T fa liberasEt hic non excufàt. sicut fi quàm Communio infirmi in re,cüm Machabzi comediffentcarnes (uillas hic Euchari p ftiam potfit habere in vo- obmetum mortis ( quiaeratab ex- to; & fic falyari. Sient ob dandum Y 'ïl'. 1 trinfeco'incuffüm abÁntiocho,pec- ; 4 x Viaticum ne quidemlicet celebrare, «affent , non tamen fi eas comedif ütranmique specie fent ne fameperirent, quiahiceffet m *wnfecquo fi- ne facris veftibiis Ed metus ab intrinfeco. Sic etiam,(i quis il W feeundz fpeciei confecrationem o- Ex quo Sequitur,quod præ&cptum [ ommmnienis in agone obligat füb mitteret ex mcturuing templi, non hac conditione ,f P!lh peccaret , peccarettamen, (i eam o- debité fieri poteft, feu fi fit copia Sacr amenti : quando U mitteret ex metu mortis fibi incufío tcft con- AU abhominein contemptum Fidei vcl Veró utraque Species non po fecrari moraliter 1 oquendo, non eft (iy Sacramenti.Idem eft/fifieretad com- copia hujusSacra menti. municandum infirmum; licét enim AïV Nec refert inftare : "Præccpt;nn At tuncille minans explicité velit utili- quod cedit fimu T 1 li tatem proximi,quia tamen fcit Con- l adDei gloriam & M animarum utilit atem , majus cífteo, Mi fecrationem uniusSpecici finealtera quod ceditin gl onam Dei tantüm : effe LegeDivináàprohibitam implici- oïummg 1 té & interpretativé vult co Sed przceptum Communionis ha- 7& [b] r lltq s ntemprum oetfe p jl Legis Divinz & Dei, à qua implicita rodei 'nimo modo, przceptum ve- o ntegritate sacramenti fe habet RUE intentione non poteft ejus voluntas, fecun do modo Er d d'* intali cafi denndari.Ex quib us patet, go Nam major eft (tg vera , fi primum przceptum fitbfo- aliud effejà princ ipio habere intenti- lutum, non vero fifolum conditi ln onem confecrandi utramque Speci- "Wtb natum.,utiin przfenti. Jj em,& poftea per accidens ob me. 4d 4. Eft cafüsm if [ tum ab intrinfeco talem impediri à tamen da etaphyficus. Quo NU li " to , populus adhucpoffet fecundz Speciei Confecratione : & falvari , Per votum hujus sacramenti, W * Id ali g*d , àprincipio haþerc/-?inqtentie- Qquod per :animarum Curatore s p*g-* lp Pæ "Ls n Ti — Y j De Zæcäurïfrïd. $m cïemmïï pulo feduló effet predicandum; cui explicari ad modum precepti affir- uamlim.ä predicationi & divinz voiuntati ho- mativi per illa verba Chrifti:Hzc facite mines timoratz conícientiz facilé dn ineam commemorationem ., &c. ficut & N C0f acquiefcerent.O mni ergo necetfitati contra tantüm eft preceptum affir- l ms füccurrendum eft per media ordi- mativum , quo Sacerdos teneturSa- cptnd nati, nog veroó per calia , quzjuri cramentum,quod fa&tum fuerat im- divino piadlicant ; uti prajudicat perfe&um, facere perfe&um. Quod Mu i hd) Confecratio unius Speciet. proindeobligat quidem femper , fed featim ! Exquibus Coligitur , preceptum nonpro femper,ut patet ex dictis de [u ; nj divinum de utraque Specie conte- metu mortisab intriníeco, Tra&.g.. ponls cranda effe negativum feu obligans Exam. 1. n. 12. Lt - f;mpcn& profemper, licétapparcat Bs bdgms - GXRoORES UE DO ASO $380 5859 SXR O ONES GE O CEleon Yando ü';? EXAMENIII. rccprumx De Prefentiacs modo quo Chriflus im Euchariffia,e8 deaccidentibus lia P anis (j Vil vemanentibn s. A. 72om.3.75.€-76. 7 77, o UJERO I. Eftnein hocSacra- 1. Quia aliàs Chriftus fruftrà diceret, : quznäli mento Corpus Cinitti fccun- dab», fed deberet dicere, dedi, qui pee ordaul düm veritatem? fidem jam pridem dederat.. z. Chri- jj noacäg " XVIL. Hzc Quzíftio ad ftus fruftià diftingueret inter come- Controveríiftas fpc&at;ideo breviter ftionem & bibitionem ; fi enim hz vt expedienda. fiant perfidem, funt idem, nimirum | gï.om?& $. Chriftus eftin Euchariftia, non credere in Chriftum. ;. Eruftrà Chri- ; g folümutin figno'& figura, fed vere; ftus cibum Eucharifticum piztulif- j n necfolüm obje&ivé fed realiter ; nec fet mannz,dicens: Nen ficut manduca- moni folüm fecundüm virtutem , ted fub- verunt Patres veftrimanna. Joan. 6.v. $9. cqqu ftantialiter. Quia etiam illud erat (ignum Corpo. j i Eft defide contraHzreticos, & do- ris Chrifti veri , & perillud Chriitu, ID CeturàS. Thom q.75. a. 1. Patetque fpiritualiter manducabatur per fi. mmll 145[0 Ilf Joan.6. Nam ibi Chriftus ait : Pa dem : & fic quantàm ad hoc Sacra. m queii ego dabo,caro tieaefl r c. Nifi manda- mentum fideles N.L.non eflentme Vayeritis Carnem filii bominis ,— c biberitis liorisconditionis, quàm Veteris Le* j U - 4jüs Sanguinem. Sed ibi Chzftus non gis. Ergo. g Nota, Dum Scriptura &SS,PP.Eu- g oquitürde manducationc fpirituali perfidem,ut putct Calvinus. Ergo de chariftiam vocantfiguram , fignum, g commemorationem , loquuntur de ] :c-ali'xöc fübitantiallD. Prob. min. ZzzZzX 3 Te Z R,.dCT ATE XII, Examen 3. 918 p 3.Corpus Chrifti inEuchariftia cä'ä ï Speciebus exterioribus, non veró de ;ja[nc re contenta fub illis.Et dum afferunt, & noncflcinleco, feu effeinexten- f uod.coelum continear Chrifium fumiocaliter, cum tamen extenfio- i ufíque ad tempus Rcetürcienis ad locum fitcffedusformalis quan- d titatis. D l V mortuorum , quod Chrittus mun- ! dum xcliquerit ; quód ejus Corpus 4.Idem Corpus(indiviüt;'äiï'n'xane'hs)— inpofl manducarià nobisnon roffit, fcrmo cfte Gmulin pluribuslocisiimóinin- 1] eft de afpcétabili ejus prefentia & vi- numeris hoftiis & alt.vibus. ii fibili ad humana cum hominibus z converfatione , & - manducatione $. Coipus C hrifti quandoque in terram cadcere;à muribus derodi, de- 000 fub propriaSpecies quod autem in- zl vorari, dentibus teri, in fubftantiam vifibilitet(fubftantialitertamen ;velit alifvertiyad motumSpecierum fimul um nobifcum effe ufque ad confumma- furfum & dcoríum moveriputrefce-- *v tionem Saculi,ipfe promifit. Quan- re, Sanguinem Chuifti acefccre , in. [ f doEuchariftia vocatur Panis & Vi- üek ventrem & feceffum ire;&c. num,nihil obftat; Quia Scriptura fz- t:C pealiquidappellat nomineillius,ex Adi. Apoftolusvuit,cffe candcm ^j a lk quo fa&um eft. Sicuthomo vocatur cfcam ex partérei manducate , nom l, terraaut pulvis (quia exterra eft fa- autem ex parte modi manducandi. i &us. ) Hinc S. Auguftinus citatus à Nos Chrifi carnem manducamus E ber fidem & fimul rcalites;Patres ve- Gratiano can. utrüm fübfigura, de 1 Wt A confecr. dift.2. ait: Cerpus. Chrifli ró noftri perfidem tàntum: Ad alte- tX Cor *Y-2l 1nc m. hicq.75.à:1. y veritasefl , efgtra eft. Eff. veritas dim 1um,patet ex S. i H I Corpus Chrifli & Sanguis ex Panis & Vini ad x.ubiS.Au uftinum explicansaitz 2 q F ubdit; Sacia- lt j fibflantia effecitur: figura vero efl id , quod Perhocautem 13 - rl exteritis fentitur. ment un 1,quo j* commendavt a cii 21 i ter C g UM XVIII. Oppono 1. Apoft. :.Cor. 11. [piritu tum vivificabit ait: Patresnoftri eandem cfcam fpi- vos,non intendit,quód CorpusChri- - Wf fti fit ia hoc Sacramento folum fe-- Pljtag ritalem manducaverunt, & cundem fïïfunjmm potum fpiritalem biberunt: Sed illi cundum myfticam fignificationem, A manducaycrunt fol fide , & in fgu- fed fpiritualiter dici;id efl,invifibiliter & pervirtutem Spiritus S, Unde fü- Mb inj ra.Ergo & nos.EtJoan.6.Spirituseft, W0 (('u 1 qui vivificat, caro non prodeft quic- per Joan.tra&t. 27.toni. 9. exponens Mtati quam.Verbaquz locutus füm;,Spiri- id quod dicitur , Caro non prode ^i tus& vita funt;id eft, fpiritualiter in- quicquam , dicit: Sed quomodo illi Eanf i telligenda Ergo. * intellexcrunt , carnem quippefic in- 2. Sequituracci dentia Pahis&Vï- tellexerunt manducandam , quo- "*WOHGH modo in cadavere dilaniatur , aut in W li ni effefinefübjedo , quod fieri ne- l modo- BA Ul maccllg venditur,non quo A qtïit.. fpiritu Vil LE De Euchariflia. 912 bitur,ut fecundum eundem effendi f irif-u .vcgefatu,r: accedat fpiritus d ad carnem, & prodeft plurimuim. modum,nimirum circum(ícriptive , Eu nec fit nec effe poffitalibi;juxta Tho- Nam ficaro nihil prodeffeG;/ Verbum tl caronon fieret;ut habitaretin nobis. miftasin Phyfica: benetamen fecun- dum diver(am effendi modum ; ni- u Hecibi. A ; R. Id naturaliter quidem fie- miram facramentaliter,imó plures fimul habet in. diverfis hoftiis pr- Tunti rinonpoffe , bene tamen miracu- I losé. - - fentias. facramentales, Ad 3. ita c(t. Nam exten(io adlo- Neceft eadem ratio de prafentia. cum (olum eft effz&us fecundarius facramentali & circumfcriptiva. tqrt J quantitatis , ab ea realiter diftin&tus, Quod enim prior in codem corpore. & miraculosé feparabilis, licét effe- poffit multiplicari, & non altera, eft f &us primarius , qui refpe&u cjus eft 1deo, quia ratio formalis effendi in. Jmfmi extenfio partium 1n ordine adfe , fit loco facramensaliter, eft convcerfio Pli[iï.*ä- ( ipaforma feu quantitas communi- unius fubítantie in aliam in Sacra- cata fübjecto. Unde s. D. a. z.cit. mento; ratio autem effendi in loco àdj ait : Corpus Chrifti noneftceo quantitativé feu circum(criptivé eft zndrþl modo in hoz sacramento ficut cor- quantitas Ssbfumo :Sed poffunt mul- ; tot usinloco, quod fuis dimenfioni- tiplicari & fecundüm fidem défa&to n uslococommeufuratur, fed quo- multiplicantur converfiones füb- | * am fpecia'i modo, qui eft propius ftantiz panis & vini in fübftantiam. huic Sacramento. Unde dicimus, Corporis Chrifti, nontamen poteft quod Corpus Chrifti eft in divertis in eodem corpore multiplicari quan- altaribus, non fic nft vt in-diverfis locis, titatismolis, nequeunt énim plura fedficut in Sacrameato : per quod accident.folo numero diftinéta fi- nonintellisimus , quod Chriftus fit mul effe in codem fübje&o. Exgo. ibifolüm ficutin figno , licét Sacra- Vi mentum (itingenere üigni , fed in- Ad . exclamo-cum S. Auguft. lib. J ll 2.2. de civit. c. 1 1. Ecce quibus argumentis ] u telligimus Corpus Chrifti hic effe foun íecundüm modum proprium huic emnipotentie Del bumaua contradicit infir- Sacramento. Hzc ibi nimirum mitas , quam po[fidet vanitas. Omnia RU ( if j modo indivifibili , ad!ocum inex- ergoilla &unt in Speciebus externis;. ] noninCorpore Chrifti , quod non ww li tenfo,fcu admodum üib&äm iv,non quantitatis. eft Euchariftia modo paffibili fed ü porf Lo.calittr & cirenmfcri- impaffibili , unde nec lxdi , nec yp v - Ad 4. dift. Jl ptivé ,. neg. 5 facramentaliter & pe pati ibi poteft. Sicut ergo. dum yil corpus cujusvis hominis cadit im converfionem feu fübftantiationem, W(m conced Itaque Corpus Chriftiin ca- terram,truditur,lzditur.fordefcit;pu.. üsqul trefcit, non tamen anima dicitur ca- n u loeftcireum(ícriptivé , &àlocoibi- derejlzdi, fordefcere. Ita. fimiliter, m demitaconcluditurfem circumferi- . Item j - H $20 TZRÁACTATUS XIT. Exanen: 3. -f ltem poteft res per accidens feu ratione pus meum,qui fenfuseft ilfisimus E N alterius. fimul moveri furfum. & deor- Confitim. Siinaliquo facco fimul effet iif fum,utianimain diverfis membris, triticum & lapides, fal(a effet hecpropo- mb t T Vide infrà de forma Euchatiftiz , ubi fitio:Hocefttriticaum. Ergo. etiàm falfa dicetur, quód formz verba (int pradti- eithac propofitio : Hoc eff Cerpus mesim, (i. ii ca, & noníolüm fignificent, fed eficiant. fimul maneat panis, Prob. confeq. Ideo ':"mms, l rzíentiam facramentalem, A li prior propofitio effet fal(à!, quia deficeret UJERO.I. Manetne inEuchariftia idenfitas prædicati & fubjedti ( ex eoe- U TM aliquid de pane & vino? & quid illud * nig,quod res eft,vel non eft, oratio dici- fo:fjtiæp — XIX Hszc quafüo etiam. fpedtat ad tur vera vel falfa) & quiatriticum &la-. iflg Controverfiftas,, pides ornino difparatéfe habent : Sed Atum ] z;, In Confecratione Euchariftie fit idem eft in przfenti,fi maneat panis & yi-- A Det transfübftantiatio few vera. fübftantialis: numinEuchariftia,ut patet, Ergo. z converfio totius fubftantiz panis.& vini Ex quibus Sequitur , quod fubftantis: , Pt t in fübftantiam Corporis & Sanguinis panis & vininon annihiletur , ut docet: "i Chriftijitaut necmateria,necforma, nec $.D.q.75.a.3 ubi fpecialiterad r. ait z ^ (Wl aliud quid. fübftantiale de pane & vino: Sabftantia panis & vini fa&a confecratio-.- T m ^ maneat ,. fed fola eorum accidentia feu neneque fub Speciebus Sacramenti ma-- E d i Nontamen fequitur;, 4 - Species. E(t contra Lutheraros;tenentes: net,neque alibi. ^g contra veram fidem , quód maneat fub- 3uodannihiletur : cogvertitur enim im lm &antia vini & panis,& Corpus Chrifti fit Corpus.Chrifti, Etad 3. ait: Licet poft: Ri Confecrationem hazc fit fal(a , Subftantia: fimul cum panefeuin pane;qui inde didti "m fuünt Impanatores.. panis e& converfa,eft aliquid.Etideo fub-. : ».!Z tl Ratioeff quaminfinuat S,D. q.7$.2.2. ftantiapanisnon eft annihilata, Hzc ibi.. '!anm'dcm Quodautem nihil fübftantiele de pane: inc. Si maneat panis ,. falfa funt verba: Wt Chriftijboc eff corpus meum.Sed.hocnequit & vinomaneat;etiam fequitur; quiaalías: à übk t dici.Ergo,Maj. prob. Pronomen demon-- non effet perfecta transfübftantiatio.. X Quód maneant accidentia, congruen-- Srativum Hevfignificat , quod fübftantia. 2 X füb accidendibus panis contenta fit Cor- teroftendit S, D. q..7 $. a. s. in c..dicens z T J Is pus Chrifti:sed fifub eis manet panis, id Senínapparet: ,. fa&a. confecratione 07 "If mnia accidentia panis & vini remanete;. non fignificat. Ergo, Maj. patet : Hace- 4j h nimpropofitio , Hoceff Cerpus meuin , eft Quod quidem rationabiliter per divi-- ! M affirmativa,vera & formalis propofitio:: nam providentiam fit.. Primoó quidem;, Sed ad veritatem propofitionis affirma- quiamon e(f confüetum hominibas fed. f' 3-6 3& p gl tivi requiritur identitasprzedicati & fub- hotribile, carnem hominis conedere & - tsf jectiut docetur in Dialectica. Ergo.Min. fanguinem bibere, Etideo proponitur- N weroprobatur: $i panis maneat ,. (enfus nobisCaro & Sanguis. Chriti füumenda. M verborumeft hic, subftantiapanis(utpo- füb fpeciebusillorum:, quz frequentius f u (iabillis accidentibus contenta)c(tCor- inufum hominis. veniunt , fcilicet. panis: J,P : m [l JQP h h EE De Euchariflia. 92I dul &vini. Secundó, ne hoc Sacramentum ul & formam (ubftantialem panis,virtuteige ab infidelibus irrideretur, fi füb fpecie nis decoquentis materiam ex farina & 1 propria Dominum noftrum manduca- aqua confe&tam, Hszc ibi. [ remus. Certió , ut dum invifibiliter tfil QULERO H Qaid virtute verba- .li Corpus & Sanguinem Domini noftri rum Confecrationis ponitur feu conti- H lumimus, hoc proficíat ad meritum fi- netut fub quavis Specie, nimiram pa- dei. HacS$,D, nis & vini? de quoS. D.q.76.a.1.& 2, ( eni Vide n, 18. ad 2. oppof, quomodo & 3. n accidentia poflinteffe fine (ubjecto. Ad- XXIl. Ante R.nota ex art.z.fub Spe- n db de, quód quamvis accidentiaetiam per ciebus facramentalibus ) |S potle aliquid abíolutam Dei potentiam non poffint contineri duobus modis. I. Exviver- n W exiftere períe períeitate intrinfecá ,quz borum , quod nimirum per verba Con. debetur foli fabftantiz,bene tamen pcr- " fecrationis formaliter & exp refse figni- feitate extrinfeca, ideft;per excrinfccam ficatur d Dei manutenentiam accidentium fine »adeóque eft terminus primarius converfionis, . Qnod alii paulóaliter ex- TE fubje&o feu cauf; materiali. uamvis f - plicanxc,dicendo,EHe id »quo pofito po- enim Deus fe folo non poffic fupplere nitur veritas formz, AE d- —Caufaliratem caufz materialis intrinfe- & quoablato tollí- tüt. 2. Concomitanter, uti eft illud, squitt £z íeu materiz primz,per modum pattis quod etfi per verba non fignificetur vel eim? cutn forma totum compofitum. confti- ag exprimatur, eft tamcen quid realiter uni- tuentis , poteft tamen fupplere caufali- tum termino primario per verba formz sbl tatem materialem extrinfecam (qualem fignificato, Quo notato u- habct fubje&um refpe&tu accidentiumy l Il [ ?* RI, Ex vi verborum íub Speciebus non quídem in eodem genere cauíz,fed panis ponitur folum Corpus Chrifti , & m in genere caufzcfficientis accidentia fi- ^ qis i ub Speciebus vini folus SanguisChrifti. -'v, j ne fübje&o confervantis. m&';'.ü, Ratio: Quia hoc fólum expre(se & . XX. Opposo: Fotma panis eft acci- formaliter per verba forma (i gnificatur. dens: Sed illa non manet. Ergo, Prob. 5 2. Defacto füb . Speci ebus panis i c!.m maj, Panis eft quoddam artificiale, Er- i per concomitantiam continetur San- gotorma panis cft accidens, guis, & fub f imu - hd hoc ne g. maj, Ad prob. neg. con- S. Thom.a,2, pecicbus vini Cerpus. It?. u Íeq, Ration em negationis datS.Thom, m &atio: Qug funt conjun&a conjun- JH P-7 f« 2.6,2d 1,dicens : Nih il prohibet jj arte fieri aliquid ; €ujus forma non eft Gione naturali & adequará , ubi eft u- num ibi eft & alterum, faltem pet con- p accidens fed forma fübflautialis, Sicut W[WIHN[ comitantiam ; Sed talisconjunctio de- atte poffint produci rang ferpentes &c. f fa&o eft inter Corpus & Sanguinem ul -tlem enim formam non. ptoducit ars Chrifti, Ergo, virtute propriá, fed virtute naturalium Dixi; Ze factos Quia cümin tridue à p-rin;ipiommc Ethocmodo producit mortisChrifti non fuerit ralisconjun&io Aa 22 2aa iniet - * 222 : TR ACTATUS XIL Examez $* riftia. : Idem eft de accidentibus & at- inter Cotpus &:Sangüinem ejus(fuerunt H enim feparata) fi tunc fuiffet facta Con- ttibutis relativis ad locum, feu depen- fecratio , füb Speciebus vini fuiffet San- deatibus ab extenfione locali, uti ftare, federe, jacere, &c. guis finecorpore, & fub Speciebus pa- nis Corpus fine Sanguine, — Quia totus —OXXIIL. s. Parec & Spiritus S, ) Sanguis dicitur & creditur effe effufus, proprié facramentaliter non fünt in Eu- XXH. g, 3. Etiam anima Chrifli, chariftia , etiam per c.oncgmitantiam E quà anima; eft per concomitantiam fub mediatam. utraque Specie, (icuc & Diviniras, & Ratio fundatur in S. Thoin- infrà q. Vetbum divinum. S.Thom.a.r.ad rz. 79.2.7.ad 3.dicenite: Sub. Hoffia mon eff Ratro patet ex di&ta reali conjunctio- m totus Chriftus. Nihil eaim modo ne. Videinfrà in Exam 4.feq. n,$ 9, uf- facramenrali per concomitantiam conti- netur in hocSacramento, nifi fpcet ad queadfinem, Et Exam.j,0.74. Nota, hanc Propofitionem , Quande totalitatem & conflitationem Chrifti,& duo funteonjunda , ubi eft unum , ibi dicatüt cum eo cóncomitanter ímmo3a- «I i etiam e(t alterum , eff? veram primo de ri,offerrimanducari, &c. Sed Pater & Spiritus S.licét uniantur Deitati & Vet- -t f conjundione adzquatá , ita utunum - qué laté pateat, (eu fe non magis exten- bo divino,non tamen fpectant ad tota- BUTT 5 W dat quàm alterum.Hinc quia hamanitas litatem & conftitutionem Chrifti, qec Ghrifti & Verbum divinum non uniün- dicanturimmolari,&c. Ergo. iT ftin to- tur adequate,etfi bene fequatur,Ubi eft &. f. Totus CHRISTUS € a gm'ip:;g Humanitas ibieft Verbum: non tamen ta Hofítia, & rotus in qualibet parte Ho- ftiz, ctiam minima five conjuncta five d abng fequitur , Ubi eft verbum;ibi eft Huma- nitas. Quia aliàs Humanitas effet ubi- j äïäfi;' ii Íeparata , fcnfibili tamen,;S. Thom. nl que,(icut Verbum divinum eft ubique. a. R.atz"(/) S.D.eft: Chriftus füccedit lo- H.ilia ] lX Secundo intelligitur de conjun&tione naturali feu rali,uc illa , quz funt con- co panis ; Sed natura panisnon folàm cft jun&a , fpe&ent ad integritatem feu in toto pane, nec fojàm in parte conjuni- H Fa conftitutionem ejusdem, uti in homine &à, fedetíam in parte feparatà , eriam ! aj funt brachia, manus , caput , faqguis minimá , modó fit fenfibilis, 'Ergg' & ; naturalis, & alii bumores in fua puri- Chriftus, R u tate confiderati. 'Jifþra&i( Hinc quia excremen- Quati hic poffet , a n quundc')'inlhæoc Sacramento mitaculosé apparet puer RE n ta ,faliva, füdor, lachrymz (idem ef de veftibus, & cibo) non habent talem vel caro , fit ibi verà Corpus Chrifti, -!1'1'0. dfda QGJI n conjunctionem cam Coerpore Chrifti , Hoc videatut. claré exp!icamm in $. ln Thom. hic 476.28. non f'unrvper concomit'an;iam in Eucha- ï:!tq]m j X ?j" 4ttlþ/) EXA- EU Quj i!-t p De Euchariftia; 923 E&t.;« i " M -Wä-ä"*käö&* "L3:HC TO EOR HO 300 D-HA EOE H930OP KHW » EX AMEN IV ii ii t Efféllu , Ufu ,& Miniftro De Forma ,. T .. Euchbariftue. - ii u) | STkom à qmjä]S afoue ad 82 -imclufroc. gu D UEROI. Quæ;ïam verba ti , ufus autem non eft deeffentia hujus g de eífenda formx d funt Sacramenti fed folüm conditio applica- Confecrationis z tiva quoad effc&um , vel illad -complet (hi w E M XXIV. 5 1. Probabi- complemento folüm extrinfeco. Ergo , ímit de effeatia forme Confe- Deinde an dicendum, verbailla przvia , Dacti i lius eft, 4uód TA crationis fint hzcíola verba : ZHec ef? Quiprid quampateretur, effe de effen- tia formz, folàm movere poteft hzc idtot Corpus meum. — Hic eff Cago Sanguinis mei, Wel Hiceff Sanguts meni. — Patet ratio, ut intelligatur, quód verba fignifi- HQU ) fxf:ï ) ex $, Thom. a. 1. & 2. & 3. cent Corpus Chrifti, & proferantur no- fl:e **; | Supponitur autem, quódly exzz fine mine ejus;non Sacerdotis:Sed hac ratio T: AUv L gravi peccato non poffit omitti , & quód non probat, quia ad id fufficit forma- [ infHG l ad valorem fufficiant (ut patet ex fuprà lis vel virtualis intentio Sacerdotis, l'unfhüü | * etfi eam exteríüs in verbis non expri- di&is) alia verba zquivalentia , fevvan. & i dus tamenin idiomate fit mos Ecclefiz, | mat, ut patebit ex dicendis ex S.Thom, Ratio: Non alia verba funt de. ef- a.1.ad4. Ergo. u;cc&.l& [ fentia formz Confecrationis utriusque Girca effentialia verba formz Confe- mï&ïïm Speciei ,quàm quz adequaté fignificant crationis vini controverfia eft interipfos t cf prafentiam CorporisChrifli fub Specie- etiam T homiftas, Nam Gonet & alii alayV '. bus panis, & Sanguinis fub Speciebus volunt , etiam alia fequentia verba , ni- L vini, quam proinde & caufant ,' cüm mirum zovi Tefl amenti, qtii pro multts ef-. fiat pra&tica: Sed illam przfentiam ade- ^ fundetur , effe./ de cílentia , fundantes ,ïJ«'::Wf fe in verbis S, Thomz hic a. 3.in c. di- quate fignificant prafara verba. Ergo. uT Min. declaratur: Particula eziz non centis: Circa haac formam eft. duplex j ji4 fignificat, nec efficit prafentiam. facra- opinio; Quidam enim dixerunt , quod ;' jl mentalem,fed verba formz folàm con- de fubftantia formz hujus eft folàm hoc ne&it cum illis verbis antecedentibus, quod dicitur , Hic cft Calix Sanguinis lcilicet. zccipite €9. comedite , ac reddit mci, non autem ca quz fequuntut; fenfüm ggufa!—cm üsüs hujus Sacramen- Sed hoc videtur ínconveniens ; quia a, qua ) "Aaaaaa 2 i $14 TRACTATUS XIL Éxamen A. 1 quz fequantur , funt quzdam detet- bujus efl bec folim quid dicitur , Hic eff Ü p ii minationes przdicati, id eft, Sanguinis Calix Sanguinis mmei , non autem ea qua "i "n C€hrifti, Unde pettinent ad integrita- fequantur. — Etfubdit : Sed bocvidetur (uit tem ejusdem locutionis. Et propter hoc 2RCOWUEHIEA S. Item a/& ezelizs dicunt , x T funt alii, qui meliüs dicunt, quód omnia quod omuia fequentia funt de fulff antia TT B fequentia func de fabftantia formz uf- forma, — Sab[umo ; Sed in his ültimis xtiot que ad hoc, quod poftea fequitur, Hec verbis 'S, D. per fabflantiam intelligit il quotiescunque feceritis, quod pertinet effentiam. Ergo. Prob.min. S.Thom. il ad ufum bujusSacramenci. Undenon in eodem (eníu accipit aomen fubftan- UT £ft de. fübftantia formz. Erindeeft, tiz, inque Au&ores, quosimpognat, 1] quód Sacerdoseodem ritu & modo, fci- illud accipicbant,quía aliás equivocaret, fhtno licettenendoCalicem in manibus,omnia & nihil dicerer ad propofitum,nec bene u hac verba profert, Luc,etiam 22.iu- €05 rcfutaret: Sed illi Au&ores nomem L N $T fubftantiz .. acci terponuntur verba íequentia | verbis p piebant pro eflentía. "j'f.;clarä præmifiis, cüm diícitur, Hic Calix no- Etrgo. i "u vum Teftamentum eftin meo Sanguine. Confirmant 3. $. Thom. in 4. d. 8. At mf Dicendum eft ergo, quódomnia przdi- q. 2- a, 2. q. t, ad 3, argumcntum Tntt &a verba fant de fubítantia formz: fed (quod fic habebat : Proprietstes natu- drtige per prima verba,cüm dicitut,Hic eftCa- taliter. confequuntur fubftantiam tei: i Q lixSanguinis mei, fignificatur ip(acon- Sed illud, quod confequitur fübftan- 3 dl verfio viniin Sanguinem ; eo modo quc tiam, non poteft effe factivum trans- Wi dictum eftin forma Confectrationis pa- fubftantiationis. Ergo , cüm illa verba; nis. Per verbaautem. (equentia defig- YO Efg quz conlequuntur , dcfigneat aliquas g 1 SDHI at virtus Sanguinis effufi in Paffio- proprietates Sanguinis , in quem fit D nc, quz operatur in hoc Sacramento. transíübítantiatio , videtur quód non Hec S. T hom, Aj Ífrat deforma) ad hoc, inquam', refpon- A 1. Confirmant hoc 1.Ly fubítantia äpnd det ficS/Thom. Quamvis illa verba qua iM S.Tbom. idem fignificat quod effentia, fequuntur , defignent aliqnas proprietates L tcllf nam Íuprà q.60-a.3.agensde fubftantia Sanguiuts , z'ngluamum' bujusmodi, junt "us forme Sacramentorum pro eodem ac- tamen effentiales Sauguimi , inquantum A 30j cipit , effe de fubftantiaac effe dee(fen- eff per Pasfionem effufns, Subfumunt: "r tia5ait enim ibidem ; 52 dwminuatur ali- Sed Euchariftia eft inftituta non folàm U ndæ euid ilerum .que [unt de [ubflantia for- per modum cibi & potüs fpiritualis,fed a [scramentalis, tellitur debitus feufi t etiam ut exprefsé ranquam Sacrificium «( verborzm. Imó(ait Aravio) nunquam fignificet Paffionem Chrilli, que com- Ms invenirur apnd ipfum , fabítantiam non . pleta & confummata fuit in effüfione Nl dlen accipi proc(lentia,. Ergo. 'Sanguinis. Ergo, . €onfirmant 2. S. T hom. ait ; Z- Jnon POH Confirmant 4. — Pius V. oppofitam slam eixerunt , quod de [ubflautinforma ani ; '-lusp ( Sententiam ex Commentariis Cajet At qui p | De Euääar;y?iq. 925 effe fallum , Llia Canon Miffz non eft m [ "äui hac in þar:eä S.Thom, recefferat , u W | juffit expungi. — Ergo. idem apüd omnes, nec fecundüm omnia 77] Gonfirmant f. Ecclefia Latina tam tempora;(ed divería funt àdiverfis appo- [ neceffaria judicat illa verba fequentia , fita. Unde dicendum eft, quód fi Sacer- ur in. Rubricis Miffalis precipiat; for- dos lola verba predicta profertet cum Ay mam ex integro effe repetendam, fi con- intentione conficiendi Sacramentum ; n tingeret aliqua illorum verborum omit- perficeretur hoc Sacramentum, — Quia Ts " tíi, Ergo funtdeeffentia, Prob.con- intentio faceret, ut hac verba intellige- fr rentur, qua(i ex perfona Cbtifti prola- feq. Quia aliàs non effetopus omitfa re- :P[*gm[: petere. tà, etiamíi /verbis p.gæcedcmibus hoc M(äæ[) His non o. b&antiBüs probabilius ma- non exprimeretur, HacS,Thom. g net, quód Sententia noftra attingat Quibus verbis S; D. non (olüm ab s od mentem $. Thomz. Prob. r, Quia S. effentia formz excludit illa verbaante- d Thom.claré ait: .$e4 per prima verba, cedencia , Qui pridie €c. fed etiam fe- eum dicitur , Hic efl Calix Sanguimis quentia, zov; €9 aterni Teflamenti, &c, l lj n mei , fignificatur 1pfa. comverfio viui in Tum quia ait, Si Sacerdos fola illa verba mentu Sanguinem €o miodo , quo diclum eft. in pradiéla proferretcum intentine ,&c.per- RAl Confecratione panis: Sed verba Conle- ficeretur Sacrameutum , veiba nimirum p $ . ctationis, cüm fint pra&ica , efficiunt in titulo articuli pofita: Sed verbailla Qu - quod fignificant ; & in forma Confecra- funt fola hzc , Z eff Calix Sanguinzs g tionis panis alia verba non fünt de cf- sei, Eteo. Tum quia S, D, adcit; j ï fentia. Ergo. Quia Canon AMiffeuon eflidem apsd om- í aA s S.D exprefsé ait , a/ja verbaperti- nes Cb . fed diver[a funt à diver[es appoft- yd nent ad integritatem ejudem locutionis 1 t4,&c. Sub[ídmo : Sed euam verba fe- jl | ^. Sed partes integrales non funt effentia- quentia, nimirum,novi & arerni Tefta- n " It . les, Ergo. menti;à diver(is funt omifa, ut patet cx 71 i 3. S- Thom, in art. 1, quetens an Le&ioneLiturgiarum,tam moderparum hac fit forma hujasSacramenti, Hoc eft " quàm antiquarum ; illa veró , Hic eft Corpus meum , & , Hic eft Calix San- Calix Sanguinis mei , ünt eadem apud wd'x d » j guinis mei , fibi objicit argumentum , Ornnes. Ergo, XXV. Hinc ad fundamentum Go- ) iUf j 1 quo vult probare;etiam illa przvia ver- (b -^ ba, Quj pridie quàm pateretur, &c. effe gui neti & aliorum R efp, quód S.Thom. ibi . de effentia, ut intelligatur formam pro- per fubítantiam non intelligat. effen- r u i - " fertínomine Chrifti, & non Sacerdoris. tiam ,fed iptegritatem ; ait enim , per- g Et Refpondet: Ad 4. dicendum , quàd tnent ad integritatem locutinis tan- quidam dixerunt , hoc Sacramentum il ï quam declaratto, e'x'prelïio, & explicatió perfici non poffe pradiétis verbis prola- formz effentialis , prolata codem titu pl tis, & aliisprztermiffis, precipué que & medo. Exemplificat lioc nofter Con- tenfon in forma Sactamenti Peeniten- j of[dm' . fünt in Canone Mifïæ. Sed hoc pátet AÀaaaaa 3 qL * tieg, Em - * 926 | TR&CTA??IS YL Examen 4.,'" xik;-quæ licét effentialiter confiftac in feparatum & mylftice feparant. Proinde - ly abfolvo te, tamen illa verba, z peccatrs ratio Sacrificii non tollitur. Dum veró du £ui5 ,cX ulu Ecclefiz addita, poffunt dici S.D.dicit, quàd etíam fequentia verba il effe de fubítantia fermg, quia eandem pertineant ad vim effe&ivam , loquitur t propo&:ionem integrant ; eodemque . de virtute fübítantialifeu ingegrali,nog T e(fentiali, " À ritu. & modo proferuntur. Idem eft Wal in Eccefia gezca de illis verbis , QuoZ- "44 4. Confirm. W.cum Contenfonie fb pro vebzstradetur, fa&um effz ideo, quia Cajetanus ger- quil / 4 1. Confirm. dift.ant. 'Ali—quandd ; manam D, Thom, mentem non attige- g conc., femper,neg. Unde ly fubflariia , tat , vir alioquiningeniofiffimus & eru- 1 [ ficuc in Philofophia , ita & in Theologia diriffimusad Purpuraim jam affump:us , sttre aliquando accipitur pro effentia , ali- fübindeque fui juris factus & propriis d : 'opinationibus plüs zduo indulgens. Et- quaRdo pro integritate, .Primo modo E accipitur à $. Thom. q. 6o. ut patet ex enim arbitratus eft, S. Thomam exifti- ii Ch mareomnia verba illaeffe formaCalicis textu; infinuat enim, quód per diminu- inle tionem fübítantiz intelligat: mutatio- ' effentialia,quibusdam articuli tertii ver- ;JW li nem , qu4 tollitur debitus fen[us verbo- bis ab aliorum contextu divulfis decep- tus, Hzc ille, ^Hiid, ram, Secundo medo fümitur 3 S. T ho; 444 $. Confirm. Refpondet bene A in przfenti,quod etiam claià patet : di- «duhlg x citenim (pectare ad integritatem. Ua- idem Au&or, quöd Ecclefia per hoco- ftendat füam cautelam & folicitudinem n de negatür, quod dicit Aravio, W add 2 Confirm.neg.min. fubfumptam. fe&ans fecuriora in Sacramentis; cüm ETA Ad prob. iterum neg.min. Quia Audto- enim omnia illa verba ad effentiam defi- "Ri n resaS.Thom impugnati volebant;quód derari multi Do&ores teneant, illa pr- ferrim ,qua effüfionem Sanguiais figni- X verba fequentia sov; €9 eternr , &c. in Mi nullo fenía (pe&ent ad. fubftantiam for- ficant, & aliunde in po[ïe(ïïon;./illius formzEcclefia fit,cam retinere & omif- Val ma, fed habeant fe (icut illa verba, H«c ' JihoY quotie[ctinque fecerttzs, &cc, fum inftaurare prudentiffimé ftudet; ut I paf AAd 3. Confirm, mens S.Thot. patet in re omnium maxima, centro nimirum - A0 ff ex ipfis verbis; loquitur enim de San- . Religionis & pictatis, Euchariftid, nul- lum prorfus dubium füperfit.Cüm veró ]f&f(ïfms. uine zuquantum id eft, reduplicativé ut effafia & vevera leparatus fuit;Sanguinis - Verba ex integro repetuntur , poftquam 1 r F:l ü lt autem ut talis effentiam explicant illa — femel prolata funt illa ,. £/c eft Calic Sanguini mei,tunc non fünt cenfecrato- ^j "a verba, quam verba effentialia folüm fignificant implicite, Unde ad tmin. ria, cüm Confecrationem fuppoaant, ?0' Mm. 1 à dicitur, quàd illa expreffa fignificatio fed funt explicativa & declarativa pro- NI "Whrim, Sanguinis , ut revera feparati ,non fitde ^"prietacum Sanguinis Chrifli fufi , & ve- effentia fed de (abftantia ; & verba ef- ]uti facer. formaz commentarius à Tra- !IA'.L h uf« At fentialia fignificant Sanguinem myftice : ditione confecratug. Hac ille, Exq u $ W&Unm f p — iab 927 ! -.DeKEuu bar/tia, IIJJ j m listamen. Ita loquiturS. Thom.q.78. N bus däüïng.am. Judicat neceffaria ne- ceffitate effentig » neg, ; explicationis, 2,4. i C. Ubi admittit virtutem hanc conc. Undeeft neceffitas przcepti, non efle Ph)'fïcam ; non. ptæcisö moralem. Y Sacramenti. " Nam ad r.ait: Cüm dicitur, folà vir- QUJERO II. Verba forits profe- tute Spiritüs S, panem in Corpus Chii- (ti coaverti, nonexcluditur virtus inftru- unturne recitativé, fcilicet hiftoricé fo- j Jüm, veletiam formaliter fignificativé ? menralis , quz eft informa hujus Sacra- BN r Quaz vis & cfficacia eisineft? & proquo menti; Sicat cüm dicitur , Solus faber lfs fapponuntly Hoc & Hic? - facit cultellum , non excladitut virtus At d V mattelli, Hacibi. Virtusautem Mar- « XXVI, Ante R.nora, quàd verba :i j proferri recitativé & materialiter eft, ea tellieft phyfica, Ergo. PIDD[IH toferti per modum narrationis ,. in Ratio patet ex di&is fuprà de eaufa- J E[. uantum referuntur verba in ultima - litate Sactamentorum Novz Legis ?mü'»[ïv ? Conaà Chrifto prolata , ac fiSacerdos Tract,rr. Exam.2. n.12. A.2.. — "M diceret: Hac erant verba Chrifti, Hoc . 3. Verba formz ponunt Corpus rl eff Corpus menm , &c... Aft fignificativé & Sanguinem Chuifti fub Specicbusfta- proferti eft , exerceri ipfius forme feu tim ac funt prolata , feu ante Sumptio- d nem. verborum fignificationem, quz ab ipfo Eltcontra Lutcheranos, x t indubié , non hiftoricé fed formaliter Rariopatevexdi&tis. Tum quia ver- st & fignificativé funt prolata. Hoc no- ba funt. practica , adeóQue ftatim cau- in] tato fant' quod fignificant, nec manent fa- us t oc . r. Forma Confecrationis profe- fpenía ad Samptionem ufque: ]UJITAd renda eft non folüm materialiter , re- enim non de effentia Euchariftiz , nes " ^ citativé , feu hifloricà., fed etiam for- dat ei virtutem , ut fuprà probatam eft« Iu maliter & fignificativé. Ita S, Them. Tutm etiam, quiaaliàs tollerezur veritas iil 'q-78'a-5' 4 3 vetborum Chrifti , Eocefl corpus meum 5&0 Ratio : Verba Sacra&uentorum funt . led eflet dicendum, Eoceriz,&c, / Vel ( figna pra&tica; & cfficiunt quod fignifi- Hic ervit, ol &. 4. Forma Confecrationis pa- &ant: Sed fi non profcranturïfigniüca— mln üvé & formaliter , fed tantüm recitati- nis habet fuum effe&um ante alteram formam.- [CJ vé& materialiter , — tunc non fignifi- n n cant, ex hoc pane, quem Sacerdos ha- Ratto patet fuprà Exam, 2. n, 1 f- ad ] U tv betin manibus, confici Corpus Chrifti. Q. 5.inprob. 1. partis- & Hicinfotma ( d -Ergo. Min, prob, $i proferantur tan- &,f. Pronomen Hoc n eciee L tüm recitativé, per eam folüm rcfertur Euchariftiz non fupponunt pro 5p f'ci j füumCh:ifli, Ergo. bus, nec pro fubftantia panis. 2« Nec jf €,2. In verbis formalibus hojus etiam ly Zoc jun&tum par ticulz Efffacic Hzc fubftantia panis . u j ! f il Saeramenti eft quzdam virtus creataad . hunc fenfum : j n ttanfit feu conyertiturin Corpus Chri- ) cgnvcx-lïonem faciendam, ipftrumenta- * 92$ TRÁACTÁATUS XIL Examen j. fti. 3. Significant ergo feu demon- flautia in iflis Hydriis contenta. &ff vi- h ftrant aliquid commune pani & Corpo- num, quz anté fuit aqua, Ia fimi- AUX liter. ri, vino & Sanguini Chrifti,non quidem p füb ratione communifive generica five Ex quo Sequitur, quöd.figniücatü u fpecifica , fed fub ratione particulari , pronomiifs Hoc aut Hic non fit totali- lii quafi fingulari vag?,ut hujus propofitio- ter fufpenfa ufque ad fimem prolatios ii nis, Hoc cft Corpus meum , Hic eftSan- nis verborum , fed ftatim à principio fi- 'uis meus , feníus fit: Subftantia (ub il- gnificet & demonflret contentum fub , n lis Speciebus contena eft Corpus Speciebus , non tamen determinando, leL neum, Sanguistreus. Ita S.Thom. hic quod illud fit , an pimirum fit panis , vel qu.7 8.2.j n corp. Corpus Chrifti,quousque ejus fignifica- Ratío 1. p. Quia aliás Corpus Chri- tio determinetur ad Corpus Chrilti per AU fti przdicaretur de pane , & Sanguis de verba fcquentia infine prolationis om- At vino velaccidentibus ejus , v,g. Panis eft nium verborum. Hzc autem convere - At Corpus Chiifti : Sed hoc eff falfum, fio non fitfucceffivé, fed ininftari, ut -t Ergo. docet S.Thom. cit.a, f.inc, Eta.2, Et V, Ratiío 2.p. Quialy effin forma nonfi- q.75.2a.7. gf nificat tranfitum fed permanentiam. XXVII. Licetne repetete verba for- 'rü&.ll.E] Ratío 3. p. ex S. Thom. a. $. eft; mzineadem Miíli? :ii]lü:) Cäfu | Vétba forma facramenralis fignificant Dicoe(le grave Sacrilegium, ET id quod efficiunt: Sed efficiunt, ut con- Rarío: Quia verba fal(ificantur , cüm AT tentum fub Speciebus , quod priüsezat proferantur füper mareriam jam com- 1t ts panis, fit Corpus Chrifti, Ergoetiam fecratam. , D fignificant tale contentum íeu quid Eflue peccatum repetere pactem for- " m hi commune utrique fub ratione (ingulari ma? v.g.ly Hoc vel Hic. Wzdtum [ vagé. Maj.etfi pateat ex di&tis, decla- Dico: Si fiat ex miníma anxietate, * d ratuc: Licér propofitio fpeculativa pre- uti fieri folet, vix eritvem'-alc',kvelfaltcm R A fupponat (num obje&um , cümde ea Allud non excedit. 1077 | verificetur illudaxioma,Ex eo quod res Ratto : Quia Sacramentum non ex- LTA E&( eft vel non eft , propofitio dicitur vera l ponitur periculo, nec fenfus vcrbogu;*xi Eu'lmüia vel falfa, illud tamennon przfupponit vatiatur. g propofitio pra&ica, uti eft forma Sacra- vid fi celebrans probabiliter dubi- ted| menti, hzc enim etfialiquid afficmet in tet , an verba Confíecrationis pro tit ? Fulc- Uf lii re,nontamen ita affirmat , utillud prz- L. fupponat fed utefficiat, Exemplificari Dico: 'Tenetur formamt $ Mdäl]c cpctcrcvfu'b lhz & [ hoc poteft fic: Quando Chriftus in Cana conditione, lg Galilee aquam miraculose convertitin -Ratio: Quia aliás Sacrameptum ex- vinum , appofitis illis Hydriis , verum ponit periculo nullitatis ,& fc' Pcri»culo ll lm- " fuit dicere: Hoc eft vinum , id eft, füb- peccati morzali;. "W ü ü ZNon- - De Ezzcllaiari[lä. 929 &i ] - Nonne fapet aliam faltem. materiam Nota, adeptionetn gloriz effe cfc- il E feu hoftiam poteft in eadem Miffa for- &um Eucharifliz , non tantüm ex ta- | ma proferri, tione anibus Sacramentis communi , if Dico : Non poteft (ine factilegio. quia nimirum ejus effe&us eft gratia , u Aatío: Quja unum numcero Sacrifi- quz eft femen glorie , fed etiam ex du cium petitunam numero formam. ratione fpeciali , quia nimirum vitam ij fpiritualem — priüs in Baptifmo acce- utt j | Effettus Enchaviflia. AT bom. pram fpiritualiter nutriendo auget & ii confervat,ut poffit continuari uíquead ä;-hw[» q.79-per 8,art. tempus, quo gloria recipiatur. ügmicz- B. $. Virtute hujus Sacramenti hii . QU/ERO LT. Qis eft? Poreftne ap- remittuntur peccata venialia. S. Thom. plicari aliis non fumentibus ? yij of« a. 4. j - XXVIII. Anre R. Nota , multa hic Ratio efl : Omne Sacramrcntumrcau- [uti dici poffe,qua jam tra&tata funt in pra- fat gratiam & charitatem ex Opereope- M E*.g €edentibus ; nimirum, Quando Eucha- rato ; Sed quaties infunditur gratia , re- .fiftia caufet gratiam, De quo vide mittuntur venialia , ut docet S, D, infvà if Tra&t, r1. Exam.2.. n. 16. R, 2. An in ^ q. 87.2.2. Ergo Euchatiflia tollit ve- aliquo cafu poflit caufare gratiam pri- nialia, & quiMem ex hacratione (omni- mam, & temittere peccatum morta- busSacramentiscommuni) immediatà. Wt lcüa j le. Vide ibidem.n.20 R.5. Ancau- Deinde ex ratione fibi peculíari, me- et gratiam recedente fidione, ibid. diaté, Quia ex opereoperato fpecialiter r : 113,R.3. An peccatum veniale im- excitatfervorem charitatis, Sed hic fer- jb " pediat hujus Sacrameni cffe&um, vel vor oppohitur peccato veniali. Erga an ad eum percipiendum requiratur de- tollit illud, votio a&ualis, vel (ufficiat habitualis TOR INota tamenquóàd,etfi Euchariftia ha- ddm| -- per fatum gratiz, ibid. n,2 2,R. $. Ho beat virtutem tollendi fimul omnia veni- notato * alia,non tamen femper omnia delet,non at E.r. Effe&us primafiu*s Sacramen- defe&u fui, fed ob indifpofitionem fuf- [ J ti Euchariftiz eft gratia fecunda cibati- cipientis, ait S.D. a,4.ad 5. va$ fecundarius eft p iritualis quzdam 5:.4. Per Euchariftiam etíam remitti- ) dulcedo. l d Patet ex (zpe di&is fupride tur poena peccau, non tota ; fed (ecun- n[üf'ï Sacram , in communi ci * )) tato n. 27"RT5' düm quantitatem devotionis Íumen- "ufque ad finem, tium, $ Thom,a.j. F;ICIC mb B.2. Edam adeptio gloriz eft effe- Declaratur:Euchariftia ut Sacramen- . . &us hujus Sacramenti juxta S, T hom, cim (de ea, ut cft Sacrificium , agetur jn? . &a, Patet exillo Joan.6./.; 9475 pzan- inftà cum S. Thom. q. 83.) penim PC U;UW ducauerit ex boc pane , Viv .non remittit quídem dire&é , cüm non * ff n &ter- fit inflituta ad fatisfaciendum , fed 'ad N 'Bbbbbb fpiti- - Mi $10 ZRACAZTATUS XIIL Examen 4; fpiritualiter nüttiendum vi unionis ad tradita. — Zcefó Sasguis , &c, qui pro &i Chriftum & ad membraejus , adeóque vobis Ícilicet fumentibus, €2 pro mul- Áruntt proprius & dizectus effe&us ejus eft grae tis Ícilicet aliis , effanderur i " remiffo- 2l tia nutritivas (ed indiceQée , caufando: newpecmtorum.,- .enim gratiam & fervorem chatitatis , /;ffsj;siietw 4. Parspatet : Quia a&us c*omn;u'ni'« M i AL etiamindiredié caufat remiffionem poz- candi feu facra Commiutoio efta&us Re- ! nz ,juxta majorem vel minorer fervo-- tis cbaritatisintenfronem, ligionis,& opus Dco gratiffimum, Ergo «?JSFPSMI €x opeteoperantis patefl pro aliisoffer- ET m.f, Per Euchariftiam homo pre- ti , iisque (ive vivis,, fivedefundis pro- titim fervatur à peccatis futuris. Ita S/Thom, deffe per modum meritide congruo,vel: tict , 6; per modum fatisfa&tionis , aut impe- ttiil Ratio S, D. cft : Quia homines intus trationis, itr quo koc Sacramenium cen A d in anima roborat tanquam cibus fpiri- fetur habere fpecialem efficaciam , nom 1 Tttia o tualis, & exteriiis demonum incurfus mintisac habenc alia bona opera, nimi- l, .. depelli. . Unde Chryfoft. fuper Joan. ait: Ut Leones flammam fpirantes, fic rum: jejun'am, oratio;eleemofyna; &c,. N Tum propter realem Chrifti: prfen- ab illa menfa difcedimus, tertzibiles cf- *nle fecti Diabolo, tiam,& quafi familiarioremrconjundtio- "ingi nem. "Tumctiam;, quia fpecialiter exe XXIX, g. 6, Euchar 'ifïïa fünäemibus il €itat fervorem charitatis. lïffnamiaü e€x opere operato prodeft non folüm ut Sacrificium, fed etiamut Sacramenium: BX A otame Bon fu'mentibus verö*- C); opere operato "Ofürs feuSumptio Eucharifna BEU prodeft folüin ut Sacrificium, ut Sacra- €S drfpofitio animaad cam. mentum autem ex opere operantis, LXXXI. j "d Ita.a. 7- X bom. q.86. per 12.4rt. Y rj i Primam Partem, quód nimitum Eu- «hariftia fümentibus profit, probat S,D.. QTLERO IV. Quorfontmodi manz M&Eïamgm dacandi: Chriftum 2 qux difpofirio re- Mm h! ex illis verbis Canonis t Quotquor ex hac altaris participatione facrofan&um quiricur i fumente : quantum peccae Til tum eft indigma fumptio ? Filii tut Corpus & Sanguinem fumpferi- N p OA mus, omni benediétione czlcfti & gra- OXXX.oye. z. TFriplex eft nanducatio tiá repleamur, Euchariftiz , ut patet ex Trid. Seff. 1. W ( 2. Parterm ex illis, Memento Domine «ap,8. Prima facramentalis tantum , :ïïlllf &Uffio ) famulorum famularumque tuarum, pro quz cftin malis Chriftianis qui quidem * Tunjel quibus offerimus, vcl qui tibi offerunt Íumunt verun: Sacramentum fed fine m "tlh hoc Sacrificium pto fe fuisque omni- fru&u, Unde Ecclefia canits um Kütim büs , &Co : boni, fammnt rnali , forte tamem inaquals ! mmah«r 3- Partem probat ex forma Bosc- vit& Velinterithr. Secunda eft fpiritua- Uf abho- V 5 «g'f."a:ionis Calicisx : Mattþ. 26,& Luc 22 lis tanuïm,qu'alitegmälhd'wcattlr t ahl gnin;g 4 uT /& z -De Ezzclwrä/zzïä," X 93t .quiþ; iL duinibus juftis, quando fide vivi hoc — tum. — Et hoc non folàm eff fpitituali- Sacramentum recipiunt in voto & defi- w ter manducare Chriftum, fed etiam fpi- «eri» explicito manducandi illud rea- xitualiter mandsscate hoc Sacramentum, liter, qui etiam recipiuntejusfru&um , quod non competit Angelis. Hzc $. m füilicet grariam. :Que tamen non eft Thom. df proprié facramentalis , .càüm non fit.ex Ex quibus Pa—tet,qnombdo Chriítus n pete operato , mec à Sacramento in te dicatur cibus vel panis Angelorum,me- li fufcepto caufata , utirequiritur ad gra- titóà nobis angelicá cum puritate inEu- d tiam :Gcramcmalcm 3 Vocaturtamen chariftia fümendus. g effc&us Sicramenti , quia datur per-or- XXXIL &.3. Habens conícientíam n d dinem ad illad , ex operezamen ope- peccati morralis , per fé & regulariter u rantist eftque fimiliseffeQui facramen- loquendo tenetur , & quidem ex pra- n tali. Terria eft lfacrameï]tal'is—&ïfpiti- cepto divino, non naturali fed pofiti- Wi Ü tualis fimul , quia abhomine Jufto reci- vo;pramittereconfcffionem ante'Com- m i pitur hoc Sacramentum & fru&tus ejus. munionem. præ(:n« Addi poflet .4. modus manducandi Ante probationem Nota,hic non eífe jdo Chiiftum, qui tamen ad unum ex pradi- Íermonem «e Sacerdotibus celebratu- J &is redaci poreft, nimiram realis & ris,de iis enim jam di&um eft Tra&. z x, t puré materíalis, qualiter poffet fumi à Exam.4 n.38.R .. & 2.Itemque difpa- il bruto, vel ab eoqui ne(cit, quod (umit, fitio fufficiat ad recipiendum fru&um effe Sacrtamenium , fed fumitat Datura- ;bgt;ïjïïi le alimentum. Euchari &.iæ,*:videibid,'Exam.'z.n.zz.R.jy Toc notato jf XXXL y. 2. Licàt Angeli fpiritua- 1. Pars de obligatione abfoluté fta- liter manducent Chriftum ; nontamen Ts tuiturà Trid. Seff t 5,can.z . convenit.eis fpiritualiter manducare 2.Pars,quód fit preceptum divinum, thoc Sacramentüm. Ea S.D. a.2. nodïmm colligitur ex eodem Trid, ibidem , ait xfb DDeclarar boc : fpiritualiter mand Dapliciter contingit enim: Statuit atque declarat ipía S. Sy- W Ptm ücareChriftam. Uno modo prout iníua S nodus, illis , quos confcientia peccad pecieconfiflit. — Ec mottalis gravat, quantumcunque eriam hoc modo Angeli manducant fpirituali- s fe contritos exifliment, habirá copià ter ipfam Chriftum , inquantum ei u- il WI[ Confefforis , neceffarió przmittendam i niuntur fruitione charitatis perfe&z, & effe confeffionemfacramentalem. SuP- j vifione manifeft4 (quem Panem expe- y [* : Sed declaratio precepti fuppo- $ Gamusin Patria) non per fidem , (icut «m; ii nitpreceptum, — Ergo eít divinum, j nos eilicunimur, Aliomodo contin-«- Ratio 3. p. Conftitutà. naturá. hujus j git fpiritualiter manducare Chriflum , j Sacramenti , potuit Dcus ordinare , ut prout eft fub fpeciebus hujus Sacramen quis fine confeffione licite illud reci- l i ti, inquantum aliquiscreditin Chriftam peret, & quód conrritio e[ïct fufficiens j €um defiderío famendi hoc Sacramcn- f difpofitio & reverentia. Ergo pravia Bbbbbb2 Con- At 9 52 TRACZ ATUS XII. Examen 4. confeffio non oritar ex natura hujus co. 2, Dum Sacerdos ex officio tene« at Sacramenti , confequenter nec eft pre- tur celebrare , & per alium non poteft Wnam, ceprum fiaturale de ca , etiamin ordine fupplere. 3. Si necefle (it celebrare , .i:cmprc gratiz , fed tantüm fuppofito Dei fta- ut confecretur hoftia pro Communione ) toto per Apoftolum loco citato nobis moribundi, (ive Sacerdos teneatur ex t i £radito. offiio , five non, 4. Quando fine TW m qï Dixi in R, 3. per fe €$ regulaiiz'er; fcandalo celebratio vel Communio ne- inp quia in quibusdam calibus licet com- quit omitti. Et fi qui fimiles cafus fe ipiüte muhnícare c'um fola contritione. Pro offerant , quorum neceffitas maximé l Quo. uo pendet ab atbitrio prudentum,& habent tilone & 4: In cafu quo peccator non habet locum etiam in Laico,ut fufficiatei con- - ntali tritio, copiam Confelforis , & urget gravis ne- a | ceffitas communicandi , poteft licité Bu f. PfObabililiS'*e&,quöd prace- du communicare elicítà contritione , vel prum Trideat. (de quo fuprà Tra&1T, "ï;ä.yfrö ! etiam attritione. füpernaturali, quam Exam.4. R.2.) pofitum Sacerdeti fine NS 3 fs prudenter. exiftimat effe contritíonem : prazvia confeffione celebranti , dum eft ia fed omhino requiritur utramque hanc in mortali, ut quamprimum confitea- Dd conditionem adeffe, fcilicet Confeffarii tur, non obliget Laicos. * carentiam, & comunicandi neceflitatem; Katio : Quia potuit occurtere 'chc-"iar-' Notic alterutrá deficiente , non licet. liscaufa,cur cclebrantibus id praciperee IN Declaratur y. quando cenfeatur non tur & nonaliis, quia Sacramentum non m Q « effe copia Confeffarii. — Przgó, Quan- folàm fumunt, fed etiam conficiunt & J D offecunt. do nullus adeft Sacerdos. 2. Siquidem Ergo in eis requiritur major u fl adfit , fed non po(ïitei confiteti fine in- preparatio & —reverentia, Hinc S, i üfgmviæ terprete. De quo vide infráà de cón- Thom. hic q.83.a.6. ad 2. afferit , inco Rn feffione Tra&. 13. Exam. 4. n, 6o. cui deeft copia Confeffarii,& Commu- X.M'& j': 3. Si Confeffario pra(enti non poffit nionis neceífitas urget, requiri propofi- Pt confieti fine gravi periculo pertractio- tum confitendi & fatisfaciendi, nihil t nis ad peccatum velfra&tionisfigilli , & addens de ftatim poftea conhtendo, fecuturi inde damnivel infamix. Ubi tinij. - Ex quoSequitur , quód fi etiam Sa- cerdosin neceffitate communicaret mo- i fi periculum cenfeatur effe folüm reípe- &u unius alteriusve peccari, his omiffis re biicorum fine przvia. confcffione , tenetur confiteti alia, Porró quanta ad non teneatur ftatim poft Communio- NI emittendam confeffionem f(ufficiat di- NUT" nemcoifiteii. Quia Concilium folüm ftantia Confeffarii, vide füprà Tract. 1 1. loquitur de celebrantibus. Sitamen Sa- hümf inft Exam.,4. n,28. cerdos deberer complereSactinium ab T Declaratur 2. qua fit illa gra&is ne- alio inchoatum, vel qui inParafceve ex "i neceffitate facerer officium fine confef- jïä " dfd se(firas. — Primo eft in periculo mortis , ut fi alids quis effet moriturus fine Viati- NT fione , obligatur poftea quamprimum €ot- "s 8 * De Eucharzffza. 233 |: — iib confiteri, quia facit a&ionem Sacerdoti Go ejusque diguitate, tantó peccatuin Ql Pü'.'u' eftgravius, quantó majus eft obje&um ; propriam,proi ndc(']uc'nomine celebran- d tis comprehenfam. contra quod peccatur, ut patet luprà in u x.6, Dictum preceptum obligat; at Tra&, de peccatis, Ergo illa peccata per r pravic at confefTio integré de omnibus [e (unt gravifima ; quz committuntur iib peccatis, quorum habetur memoria. immediatéán ipfam divinitatem , & di- II Ratio patebic i:.frà deobligatione ad reité repugnant Virtutibus 'Theologi- ls integritatem confeffionis, cis,ut (ant;infidelitas,blafphemia,defpe- , turn ratio, odium Dei, Secundo loco po- Ex quo Sequitur ,. quód fi quis po—[t t confcflionem recordetur alicujus pecca- nuntur illa peccata; etiam fat gravia,qua M ti mortalis obliti , & Confeffarium committuntur. in hüumanitatem Chrifti commodé habe:e poffit , cenetur illud in propfia fpecie,uti fuerunt peccata ju- "adhuc ante Communionem confiteri; daorum crucifigentium Chriftum,Ter- ii ATabt Qui veró ad menfam Communionis tioloco funt;que committuntur contra gt Jamfedet feu fle&it,& recordatur alicu- Sacramenta;pizfertim contra auguftiffi- j, dumt jus peccati: mortalis, & finenota infa- mum Buchariftix Sacramentum;ad qu& coniti [pe&tat peccatum facrilegg Communio- migz recedere. Confeffariuique adite nequit; poteftelicità . contritione licité Dis, Poftiemo loco funt,quz commit- ;[e[gma*g €ommunicare. tuntüt contra puras creaturas, ut fur- tum, homicidium;&c, ?ml?tlf'; .XXXIIL . 3;.7.Qüi Euchariftiam fu- um mit cum conícientia peccati mortalis , Dixi,per fe ; Quia per accidens unum iil peccat mortalitet, peccato facrilegii, peccatum cft graviusaltero ex parte pec- ia |: Quod quamvis fecundüm fuam fpe- cantis , at ; fi unus peccet ex contcmptu f ciem fitgravius plerisque aliis , nonta- vel certá fcientià alter ex quadam igno« j men eft omnium gravifimum, taS, rantià vel infirmitate. Item ratione k(un D. a.4.& j. majoris damni vel fcandali, proutexpli- vigt Y. Pars patet ex illo z, ad Cor. 11. catum eít fuprà de peccatis, Tra&. 4« ii Qui mandacar & bibit indigne , judi- Exam,2.n.34.&íeqq. Et fecundüm eium fibi manducat & bibit, id eft, hoc peccatum indignz communionís yedi ( i condemnationem, idque propter gra- gravius eft in illis, qui accedunt ex a- Dd vem itreverentiam, &uali contemptu cum confcientia pec- r d Nota «x folutione ad 2.quód alia (it cad mortalis, quàm in iis qui accedunt medicina, quz datur fanandis, & hac indigné ex quodam timore, nc depre- (gf ii i fapponit infirmitatem; alia quz datur hendantur in peccato. ltem eft có gh- j d jam fanatis ad confottationem , & talis vius, quó pluribus & gravioribus pec« €ft Euchariftia, €atis fumens eft obnoxius, j —.-2, Pars declaratur ex S, Thom. a. $. "Tandem long? gravius peccatum ef- d Cim effenrialis & primaria peccati gra- fetimó maximum horroerem prafefer- anibus mp[ifüg ter; fiquis hoc Sacramentum ác [ vitas & pez fe faüs defümatur ab. obje- Bbbbbb 3 d,cvæ — TRACZATUS YII. £xatnen 4, $ 97T E devorandum , vel in lutum .concul- Ratío : Quia per publicum ctimen bl candum, velin fterquilinium projice- folüm eft amiffum jusfumendi publc?, » ( ret, Rationem dat $. D, hic ad 5, ne detur aliis fcandalum. X giinh QQaia hoc faceret ex intentione inju- 77 g, 3. Peccatori ecculto occulté pe- lus tiam faciendi huic Sacramento ; »quod tenti neganda eft Euchariftia. tuidna non intendit peccator indigné commu- ARatío : Quia nulla fubeft cau fa '(Ealfif' [j nicans, dali vel infami in hac.denegatione. " Ex quibuspatet,facrilegem Commu- -.. i& 4». Peccatori occulto publicé pe- tiemdid nionem fecundüm (peciem effe gravius tenti Euchariftia on eft üeganda. v f homicidio (fecuseftde Deiidio) homi- ARatio: Tum ,quiä;publicä eftin pof- "ia cidium veró firgravius ratione damni , feffione füz famz, adeóque non eft dif- tvl utpote quad eftitreparabile, famandus public&. Tum etiam, quía bilicc QUAERO V.. Euchatiftia eftne de- ita fecit Chriftusin Ceena, Corpusfuam dbf neganda peccatoribus? dando Jadz. Dc quo vide in hoc Thom.a,€, Pu- Hgno 10 XXXIV. g. r, exS. Exam. n.5 7. R..3. blicis (eu manifeftis peccatoribus non "" grj. SiSacerdos peccatum fciat p « !;nlaqgi p Jdum eft danda Euchariftia; nifi poft peniten- folam confeflionem, & non poflit ex a- tiam & reconciliationem. lia canfahonefté fe excufare,debet dare *ünhofl at ( - Ratío : "Tum quia fic exigit divina «tiam occulté petenti. Secus fi Íciat fimul alià viá. N 10 [ Majeílas & difciplina Evangelica. "um etiam quia tales per publicum ctimen Ratío 1.p. Quis Sacerdos obligatur Al non expiatum amiferunr jus ad Eu- figillo Confeffionis etiam refpe&u pee* il cïxer'il' (chariftiam. nitentis,itaut fineejusconfenfu depec- 'Mi: I M Nota , manifeftos peccatores. dici, catisin confeffione auditis extra confef- ftify k quorum peccata nofcuntur ante Judicis fionem, etiam cum ipfo licitéloqui non Ícntentiam, aut per propriam confeffió- .poffit Ergo. M df nem in judicio fa&am, vel per fa&ti evi- . Ratio2 p. Quiatuncpote N Iï;xalio mo4 dentiam, nulla tergiverfatione celabi- dofe excufare, W[UmP!ïo A0 f lem: que evidentia debet penfari non "— Bn6. Ad .evitandumïpeccamm ihdi-' ex (olo teftium numero , fed attentá gné fumentis nonlicetin ullo cafuzi da- FMJM((; re hoftiam nonconfecratam. qualitate deli&i,loci, perfonaruth ,qui- "atf bus decrimine conftat. Tales funt pu- 2a.6.ad 2. ; It3 S-Do f h J blici ufurarii, raptores, &c. ARatio: Tum äuia adeffet fidio; quà y, Mm, P iV . 2. Peccatori publico poft pceni- at verbis, fa&to; vel geftu affirmiaret,id effe tentiam occulté petenti poteít dari Eu- Chriftum, quod non eft. Tum ctiam, ilon al chariftia , modó illis, coram quibus . quia populum vel ipfum fumentem ex- Vomm fumit, confter de poenitentia, Unde poneret peccato Idololatria. l'g(yF & ejus Communio non eft publicanda, 5:.7. Nullo modo Corpus Chtifti de- h 40 uafi antequaminnotefcat ejusemendatio- —— betdarialicui (ufpedto dc crimine, q a lg De Euchariflia. 938 ] «ïma; a*dfexam*ih'ati'on*cm'.- Ita $.D.ibid. ad . x XXXVI, 5 r. cum S. Thom. a.9; Tinde & graviter peccant viri,quiaad S [2 ipils Euchariftia non-eft deneganda iis, qui Communionem cogunt uxores, quas de habént debilem ufüm rationis, modó | | UA j adulterio habent fufpect;s.. detur raró, ut in Pafchate aut Jubilzo, Ratio : Quia eft. rentatio Dei ,. ut & pravié infiraantur;& defit periculum al &xtraordinario: ügno patefäcia! vetita- irreverentiz, tem. * 1 Katioy. Quia tales poffunt aïïqlfamv XXXV. Quud fí Sacerdos Commu devotionem hujus Sacramenti concipe- dcy nionem diffribuens inter communican- jj re, Porró quid fit habere debilem u- tes videat fominam, que facram ho- fum rationis, S, D. exemplificat hoc ex- m fliamextrahit exore in ftrophiolum; ad emplo, Sicür dicitur non vídens , qu£ R malé videt.. m d éamyut f ;1fþica'tur,iriiïo*norandam 2 Dico,hic cautéagendum effe.. Prizzó, g. 2. Illis qui nunquam habuerünt orpusl".!a*. T fi Sacerdos feeminam: nofcat, vel ex ali- ufun: rationis , fed fic à nativitate per- manferunt, nom eft dandum Boc Sacras quo figuo notare, & pofteg cunrea fe- eríimloqui poffit , & malutm impedire ,. mentum ? (i camem illis daretur , proba- p [it ette id faciendumreft, z. Sialiisnon adver- biliuseft, quód reciperent gratiam. tentibus lioftia clam ei eripi poffit,. eri- Katio x, p, Quia iti eis nullo modo fetdat piatur ? (i neutrum horum poffit fieri,. przceflit hujus Sacramenti devotio, T (dt res D'eo commiendetur. . 2. Feemina Ka 2. p- 'Yum quiag juxta probata illa public& confundenda nor eff , nec ad fructum. Euchariftiz fufficir ftatus ag V hoftia ci eripienda: - * E gratiz , & nonneceffarió requitivur de- d » votio a&ualis , vel' virtualis z Sed in j Ratio : "Funrquía juxta füprà di&a Eucliariftia poteflimó debet miniftrari talibus adhuc eft gratia ac innocentia u occulto peccatori publicépetenti, Er- baptifmalis. Ergo, TumquiaSacra- ngüi W go etíam poreft relinqui illi, qui puta- ment& conferunt gratianznon ponentie z tur e2 abufürus, Tunretiany, quia fola: bus obícem;. Etrgo. ao prafumptio nom fufficir, uc quís cunz Bt. 3. Qiui non femper' carterunt ue certó fecutur&infamid extrudatur ex ft rationis, fiprius, quando erant com- yum ïüä pofíeffione (uz famzz Sed ralis femina potes fuz mentis , apparuit irreis devo- ul eftin poffeffione füze famaz , & contra E tio hujus Sacramenti, debet eis in arti- eam ftatfolaprefumptiocriminis. Er- culo mortis exhiberi , nifi forté tímea- go. Min.prob. Fofram enim folüm tur periculum vomitüs vel expuitionis: d 1 phlegma traxit ex ore , vel extraxit ho- Etralibus ;ait S; D. , infundeadam ort j ) ftiam, non ad'abutendum e4, (ed'ne per effe Euchatiftiam. j (!/JIH» yu V* fubitum voritun, quemtime fxi'nlïonof Kario patct. ex . ipfis verbis S*..Tïïqw mur- Ergo. fa. | QUARO VI, Eachariftía effne XXXVIL ,4. Loquendo de arre« nfhdf " : danda n-gn habentibus u[um tationis? bolo of pritiis [C)ï& energumenis ; fcu: àDia [ — - 036 fR ACTZTUS XIRL ÉExamen 4 Adde, quód tales videantur füb Mif- um obícffis, diflinguendum eft.. Aliienim func, quos Deus tradidit ptopter fccle- Ia ad Elevationem & füb Communione - siad at £a in poreftatem Diaboli , nec conantur pe&us cundere, variaQue devotionis fi- utà peccato mundentur, & Deo recon- gna edere ,adeóque cenfentur Euchari- 'JU';qU ftiam adorare, & (altem in confufo a- M. cilientur , & tales à myfleriis divinis funtarcendi, ufquedum finceré peeni- gnofcere, quód, dum illa difpen(atur, iltmon teant. Aliifunt qui quanrum in ipfis non detur ut cibus profanus; fed u fpi- Vi ritualis. ii c eft, conantut , ut à poteftate Diaboli li- berentur, & ralibus facra Communio Vide infrà de confeffione homi- nili nis furdi & muti, Tra&. 13. Exam. 4 E non eft deneganda, ut patet ex S.Thom. ad * D, 60. v Aimqua ! An ebrio lethaliter infirmato poffit Quid fi effet fimul cacus à nativi- t d dari Viaticum Euchariftiz , vide fupià tate? Á At ; Tra&r. $. Exam.3. n.81. Dico: Ordinatrié non poteft tali hc- at XXXVII. Refp. 5, Homini rationis mini dari Euchariftia. ïïï'x!pem compoti fed à nadvitate furdo & muto; Ratio : Quia difficillimé poteft qua- nülw lificari & inílrui. fignis & nutibus, quantüm fieri poteft, UE izvié confeffo, ficut poteft dari abfo- Imó,& ffllis,quæ Jutio, ita & alia Sacramenta, Dispofrtio corporis ad Eu- UT faltem tempore paíchali & in articulo At cbaw'jïiam. mortis , Euchariftia ,fialiàs non videa- As QUJAERO VII. Pollatio, vel aäas tur indifpofitus, F Ratioéff um dicta neceffitas facri hu- conjugalis, & cibus praaffumptus im- Tut n jus Viatici, Tum quia ope visüsper nu- ediuntneà fümptione. s "tb tus & figna poteft difponi & inftcui. XXXIX. De peccato po llutionis d- Atl - Oppono: Homo furdus & mutusnon &um eft fuprà Tradt. j .Exam,2.n.38. Toliter haberactualem fidem hujusSacramen- Refp.1. Si pollutio fit fine peccato, l MW: Wt ri,aut abfentiz panis feu transfubflantia- vel cum peccato folüm veniali, non ex Mu necesfitate impedit fumptionem hujus n $ tionis, fides enim eft cx auditu ,quo ille Áj li caret. Ergo. Sacramenti , bene tamen ex congruen- ff lin -Ad boc Rnihil hoc obftare : Cüm tià ; fi veró fit cum peccato morali, im- T j enim Deus in neccffariis non defit , fup- pedit ex neceffitate, nifi przmittatur u ponitur quód talis homo interiüs fpe- Confeffio facramentalis ,quá premifsá RH P" Ti cialiter illuminetur ad eliciendum a- adhuc peccabit venialiter, nifi excufet At &um £idei, ficurid omnino afferendum jufta cauía, v. g &ändgillln, infjamia, fe- " Wr, | eft de mvíterio SS.Trinitatis & Incarna- ftum, &c. x ^ ex colla;io- -UHC] lum | tionis , fine cujus explicítá fideadultus i.Partem declarat S. D. ,^ QUod falvari non poteft : ceteroquin veró non Dibus Patrum , in quibus legitor quód "ll apparet, quomodo tales poflint falvari, càm quidam frater. paterecur pollutio- nem L ltouftme! — De Eucharz/Ha. 937 bl nem femper in feftisiin quibus erat com- XL, g, 2. Dea&uconjugali S/.Them. ml munícandum, Seniores, comperto quàód fic loquitur : Coitus conjugalis , fi fit vitni]l nalla caafa in ipfo precefferar , decre- fine peccato (puta ,fi fiar causá prolis p vetunt , quód propter hoc à Commu- generandz , vel causá reddendi debi- CO nione non cefaret ; & ita ceffovit illu- tum) non aÍiá ratione impedit fumptio- fio Dzmonum, fpain nem hujus Sacramenii, nifi (icnt didtum "3. Partem declarat dicens: Ex qua- [od eít de pollutione no&turpá, qu accidit dam veró con o ruentia impedit quan- fine peccato, [cilicet proprerimmundi- ye l tüm adduo, quorum unum femper ac- tiam corporalem & mentis diftra&io- n nem. cidit; (cilicet quzdam focditas corpora- Ratione cujus Hieron. dicit fu- k lis,cum qua propter reverentiam Sacra- per Matth. Si panes Propofitionis ab p meati non decet ad altareaccedere(un- his , qui uxores tetigerant , comedi non de & volentes tangere aliquid facrum , poterant, quantó magis ille panis, qui dc vt manus lavant) nifi forté calis immundi- ezlo dcícendit , non poteftab bis , qua tia itperperua vel diuturna, ficuteft le- conjugalibus pauló anté complexibus. ais pra vel Haxus fanguinis,vel aliquid hu- bafere , violari atque contingi : non jusmodi, — Alind autem eít evagatio quód nuptias condemnemus , fed quód mentis, quz fequitur pollutionem no- €o temDpore, quo carnes Agni manducas 1 &urnam, przcipué quando cum turpi turi fumus, vacareà carnalibus operi- imaginatione contingit.. Hoc tamen bus debeamus: fed quia hoc fecundüm impedimentum , quod ex congruitate congtuitatem,& non fecundüm neceffi- provenit , poftponi debet propter ali- j vclzäiï à tatem eft intelligendum , Gregot, dicit, quam neceffitatem, puta , ut Gregorius ib quód talis eft fuo judicio relinquendus: dicit, cüm fortafe aut feftus dies exi- $i veró non amor procreanda (obolis, Hutiom'sæ: git, aut exhibere minifterium, pro eo fed voluptas dominatur in opere (ut quód Sacerdos alius deeft, ipfa neceflicas u ibidem Giegor. fubdit) wnc prohiberi x CCW. compellit. — Hzcibi, debet, ne accedat ad hoc Sacramentum. MTE 3. Pars patet; Quia peccatum mor- Hzc S, D. avl tale facit hogginem indignum,quo etiam XLL R.5. Cibus vel potus przaf- per confeífionem expiato adhuc teme- T d fumptus ex rationabili Eccle(iz Statuto d rarium videtur (nifi jufta, ut di&um impedit fumptioncmx Euchaiiftiz. S.D. M eft, caufa excufet) quód peccator . ad- a.8. miíTo primàm enormi (celere tnox Cor- ujl ffmi? i Ratio tum ob Sacramenti hono:em i pus Chrifti fümat : ficut nec à veniali & reverentiam, tüum ob vomitüs, qui ex i? , excufatur , qui ftatim poft commiffum preaffum pto cibo non rafó contingit , honicidium cruentis adhuc manibus , periculum. aut poft quodvis aliud grave delidum xcoïhtf']' Refp.4, Abhac generali Regula ex- i illius ad hocSacramentum : etiam pie- cipiuntur infirmi (aictS. D.) qui ftatim : )u mifsa confeffione, accederer, communicandi fünr, etíam poft cibum , [2 Í (OCCCCC f d s - - TRACZTATUS YIL Examen . 938 u N ft de eorum periculo dubitatur, ne fine fit folàm preceptum Ecclefiafticum.Sed titt f Communione decedanr, id efl, fi (int in ficut talis jufta caufa non facilé occur- uigel peticulo mortis. - rit; ita nec ditpenfatio facile dabitur, u Ratianem) dat £ Qui ncccmtas non XLUI, Refp.&. Probabiliuseft, quód habet Legem, izifl Sacérdos non jejunus licité non poffit tioel * Noxandum: Manente eidem peticu- confecrare ob dandam Euchariftiam in- Bbl losà infirmitate poffe eidem fzpius fal- firmo, aliàs morituto fine Viatico ; Nec- tem de e&iduo in octiduum confetrri aiom Parochas, at populus in diefefto audiat xtdiyi Euchariftiam. — Nam quia tunc infur- Miffam, aliàs gon auditurus. AThom, £unt vehementes tentationes, & fimul Ratio: Craia preceptum de fumendo at €fE extrema neceffitas perfiftendi ingra- Viatico & audienda MilTa non obligat tia;piaMater Eccle(ia videtur hoc indul- nifi quando decenter haberi po i m teft. Nef: pere. Ecclefia difpenfat. 5 vir;pcrc M [f XLIL Refp,$, Plures funtcafus, in Oppono : Olic faltem in annivetfado quibus non jejuno licet. Euchariftiam die Coenz Domini Euchariftia fumeba- L fümere. tur à non jejunis in reprafentationem ,[Ha PG] Conz dominicz. hm Primuefl: Si Sa Ecräos non jejunus debeat Sacrificium integrare , v. g. dum "Ad boc S.D,hic a.8.ad 3. ait: effe ab- Ainm, per erroremloco vini (quod jam fum- togacum,. N àn dj ;:A ptum eft) fuit infufa aqua ; aut Sacer- XLIV. Sed qualejejumium prarequt h qïm ; dos poft Confecrationem recordatur fe titur ad Euchariítiam, naturale vel Ec- Aoqg, non effejejunum ; Quia przceptum di- clefiafticum? Cujus duplicis jejunii ex- Dud E ANtiet vinum de integritate Sacrificii pra pon- plicatio patet fgprä Trad. f. Exim4- 'derat precepto Ecclefiaftico de hoc je- n.6j. 2 li d | junio. Idem eft, (i ante Confecratio- . Dico cum S.Thom,ín folutionead 4- A ( nem recordctur, fe non effe jejunum ; prarequiri jejunium naturz, quod im- "Rn & non poffit recedere (ine infamia vel portat privationem cujucunque praat- 'huquiri fcandalo, Item fi Euchariftia ab infide- fumpti permodum cibi vel potüs: com- Ti fmm libuseffet conculcanda,velincendio de- putat autem Ecclefia R ana die/m,ä X ] I h Lt honeflanda, poffet fumi à non jejuno ; media no&e, ut fuprà didtum Trad. f* I ctiam Laico. ibid. lii Otum Secundts Cafis : Si Sacerdos (umpta Ex quo S.D infert, quód nec pþ?c gl- m dvgg[ ablutione aliquas hoftiarum confecrata- fumptienem aquz, vel alterius cibi aut !ICCP" D rum reliquas feu particulas in calice; pa- potüs; vel etiam medicinz,in quantüm- At AL1Q A€hà, vel corporalideprehendar. Quia cunque parvá quantitate liceat hoc $a- lney cramentum fümere, Necrefert, urüm [ ii €atum fumptio moraliter cenfetur effe j TOfloh cadem cum illo Sacrificio, aliquid hujusmedi nutriat vel non nu- hg — TértiuiCafw: Si Papa in hoc jejunio triat , aut fumatur pet fea ut cum aliis, L] dm A m cibi vcliy 4 difpenfet, utiex jufta caufa poreft; cüm li dummodo (umatuF per modu ; PQEü50 E De EuchbarfHa, 4 939 m potüs. Reliquiz tamen cibi remanen- Deletye e(fe aliqua mora inter fum- te$ in ote fi cafualit:r transglutiantur , ] occu:-ï ptionem hujus Sacramenti, & reliquos ib non impediunt fumptionem hujas $a. cibos poftea fumendos? ! idy j ':: cramenti,quia non trajiciuntur per mo- "Affirmo cum D. Thom. ibidem ad &. dum cibi,fed per moduim falive, Et ca- m Mora autem illa antiquitus fuit lon- ii dem ratio eft de pcliqxliis aquz vel vini, gior, nunc autem ad minus per horz g p quibus os abluitur,dummodo non traji- quadrantem (nifi venialiter quis peccare k eiantur in magna quantitáte, fed per- velit) expectandum eft, & prids gratiae mixte falivà, quod vitari non poteft. Dco agende. — Excep Fio eft, fi neceffi- tlin pl A^l^ It $. Thom. Idem eít,fi quis ad capien- tas urgeat. dum experimentum de fapore cibi vel adigt Aicetne flatim exfpuete falivam poft W pottis parüm falivie admixtum,in quan- Communionem? : J titate vix perccpribili, deglutiret, Diro,licere quidem f. u non effe pec- - jj Quid fentas de mulieribus comeden- catum , fi nulla hoftiz particula in ore j tibus tctram velimile quid? reftet , quia juxta Medicos faliva non at matíond Dico , poft illius fumptionem non provenit ex ftomacho, fed deícendit cx poffe communicare , five (ümat ob de- capite inoss decenstameneít , non ft4- Ie&ationem , quod. eft comedere. per um exfpuere, r t de l modum cibi, (ive ut colorem minu- Communicans debetne effs honefté meqnï? aüt , quod eft comedere per modum veflitus? - medicinz. d -Afirme, quastüm communicantis Quid de e», qui comedit modicumi ftatus & media permittunt, gt Papyri; etiam inadvertenter: Gladiatus communicaturus tenetuüt« f ]ul Dico eíle ab(linendum extta. neceffi- ne gladium deponere ? tatem, — Quia S. Thom.dicit,Nec refert ,t'mm?d4' "Affirmo, e(fe de cohgtuem?a adoflen- Uutrüm nutriat, vel non nutriat, dendam coram humili Salvatore humi- ] uod lm' Prerequiriturue ante Communio- i litatem, Ira habet confüetudo. Nulla: nem fomnus, veldigcf'cio cibi? j qu tamen eft Lex, quz ad hoc graviterob- j d - XLV. Dico cum S, Thom.ibidem ad liget. J it] fubiait: Necrefertutrüm poft cibum À vel potum affumptum dormierit , qut Neceffitas EucharifliaeS? obli- eiam digeftus fitquantüm ad rationcm g (U t!b ) precepti: refert autem quantüm ad gatto fumiendr. Nm perturbationem mentis, quam patiun- Aliqua de hocjam dicta fünt de fum- f tur hofnines propter infomneitatem vel i ptione Euchariftiz quoad neceffitatem " U"m 'l indigeftionem. Ex quibus,fi mens mul- medii in re vel in voto de parvulis & tüm pertürbetur, adultis. ( p /'ad . (u homoredditur ineptus Exam, r. n. 4, ad Q. 3. ubi vi- * pionem hujus Sacramenti- " J H .de; Hic potiffimüm agitur de necefli- | t[mu] &C x'b,i. tate przcepti? 4 Püt"f ,Ccceccc 2 QUA. 946 ZRACZATUS YIL Ekamm 4.. QUAERO VIII. Quo atatis anao , u Eauchariftiam veró requiritur major di- quo tempore anni ; in quo cafu obligat Ícretio, ob rationem mox datam. b preceptum Communionis? Keíp.3. Puetis doli capacibus previé At confeflis debec in articulo mortis dari XLVI. Reip. I. Pueri non obligan- t 1 A ar ad fumptionem Euchariftig , ante- Euchariília , licét antea nunqnam com- d quam perveaiant ad annos difcretionis, municaverint, Et hoc probabiliuseft, li id eft ;quando non folüm (unt doli ca- & collgitar ex veibis S. Thom.anté ad- ! Pt aces , & peccare poffunt, fed etiam dudis, sf quando talem habent difcretionem & - Katio: Tumquia Euchariftia pueris i p rationis ufum , ut hoc myfterium (uo multüm poteft prodeffe. — Tum ediam, AU CA modo capere , illudqQue tanquam cibum quia non fit injuria Sacramento,cüm ad 3nfls t k f fpiritualem à corporali diftingucre pot- illud reverenter fümendum pOmüft*di- funt; ficque cum debita reverentiá ac- (peni. Hinc & faciliàüs admittantur inrad cedere. tempote Jubilai ; fi fufficienter fint in- pu, i CO ftru&i. 3 kHoc infinuat $. Thom. hica,9, ad 3. Nütel in fine dicens: Quando jam pueri tnci- Notanda eft hic ex Cajct. generalis L piunt aliqualem u[umvationis babere,ut Regula ; ninirum quandocunque & "t Qd posfint devotionem concipere bujus Sacra- quibuscunque poteft dari Sacrameatum gadcoï)ligm menti,tunc poteft. ezs boc Sacramentum * peenitentiz , peteft in articulo mertis / ityg conferri. etiam dari Viaticu/t Eachariftiz , ita li, Certa atas, in qua pueri & puelle di- tamen , ut priüs provideatur Ícandas i s cantut annos difcretionis attigifïe ,in lo, fi quod timéatur , nimirum pub- m particulari pro omnibus definiti nequit, licando , petram ícandali effe. fubla- tit Cf cüm alii circa annum nonum, alii citca tam, v, g. concubinam effe dimifam , 'r']fnfrtäriig decimum , alii feriüs , nimirum: x a. vel lt qd nicandus, &c. fi concubinarius publicus eflet commu- BY 1 4. dent fufficientia figna difcretionis. E(lim, qm [ Hoc ergo relinquitur judicio Confef- ALVII, g, 4. Juxta Canonem Or- MT farii , qui judicare elebet non folür.: ex uB utrinique fexás , omnes fideles te- getate , fc " 1 //hlf /f/uc nentur communicare in Paíchate feu d etiam ex qzïaliatcxmorgm& At l ingenii. tempore Paíchali. Non communicans UT j Reíp.2. Pueri nontam cito obligan- peccat mortaliter, & inpeenam debet At jo s ?ur ad Euchariftiam, quàm ad Confe(- excommunicari, & fepulturá Eccläfïa- fionem. "Ionen g flicá privari, Quz proin penz funt Íolüm fententiz ferendz , nonlate, nec LU fà Rario: Quia Euchariftia eft majoris dignitatis & minoris neccflitatis quàm " pl infligende àParocho fine juffü vel pre- L Sacramentum Poanitentiz, Ergo re- Ícitu Ordinarii, - Ó SRL In quirit majoretn pr&parationem. | Hinc Per tempus Pafchale fecundàm jus ad Confeffionem fufficit ufus rationis MWZ,P ] commune intelliguntur illi 15.dies à M T fufficiens ad Pc*ccand-gm mortalirer , ad Domin»ica Palmarum ufque,adDomini- 3 cam E Mi m Ms n De Em/.mrz'/z'ia,. m')u!ä-; cam in Albis inclufivé, juxta declaratio- $2 quis negaverit,omnes C8 fingulos Chri: nl Jfi fideles utriuaque. fexus , ciem ad annes nem Eugenii IV. Hic tamen obfíervanda efl confuetudo Diceceffum; quia alicubi diferetionis pervenerint , tenevi fmgulis uspm,&ï i yus d quatuor, alicubi (ob fidelium copiam) anuis , faltem in Pafchate , ad. comma- nicandum juxta praceptum f[antla Ma- Am plures (eptimana conceduntur. Bl .. f. Probabilius & tutiuseft, quód tris Ecclefia, anathema [rt.. Quibus vere T ai Communionem Pafchalem five cul. bis perly ad muns :» Pafchate, Conci- / pabiliter five inculpabiliter intermifit , lium exprimit , Ecclefiz intentionem teneatur primà commoditate poftea effe, ut Communio non differatur ex- lii : f communicearé , ita ut có graviüs peccet, trà tempus Pafchale, & hoc fpecialiter n quö diutiüs differt. — 1tem quód , qui in memoriam Paflionis & R efurrectio- nis Chrifti: Sed previdens impedi- u d przvidet (e cempore Pafchili negotits, bello gcrcndo, peregrinatione, aut Dayi- menta & non praveniens , íciens & hi o "E gatione, à Communione impediendam, volens differt ultra.. Ergo peccat mor- taliter nifi anticiper. teneatür ptz venire. Ratio 1.p. Tum quia , qui ftatuto XLVIII. z;. 6. Communio Pafcha- gensnlis | ingt [ ; tempere nou folvit quod deber;per hoc lis peragenda eftin propria Ecclefia pa- rochíali, & non extra , nifi de confenfa metim| non deobligatut , Íed potiüs termino ) manis | folutionis przterlapfo ar&tiüs tenetur & Paftoris. a patct ex cit. c. Conc. La- w y IIU , compellitur, ut pater non folàm in fo- ter.& declaravit Congregatio Cardina- lutione debiti pecuuiarii , fed etiam in lium innixa Decretis pontificiis & pra- 171 TOTUA fatisfactione Sacramenti Peeniteatiz 5 fi xi Ecclefiarum, f inl enim Confeffarius alicui injunxit , ut Ratio : Quia juftum eft (ait Conten- jejunet ferià & & non jejunat, tenetur fon) ut Chriftianus ibi fufcipiat ali- dimi/fams . qummi aliá die, quà commodé poteft. Tum menta vitz , ubi in Chriflo primüm etiam , quia Communio Paíchalisnon vivere capit.; nec Paftorem videretur ym o eft onus przcise alligatum illi tempo- agnoícere , qui ab eo pane kvita*ï paíci ii , ficut Jejunium Vigilie , vel horz abnueret. gidut | u a Canonice alligantur certg dici , íed Dixi, Communio Pafchalis; Quia ex w felüm eft determinatio temporis , quo devotione tempore paíchali , imó etiam debet impleri jus divinum , ad Com- in ipfo die Pafchatis apud Religiofos EWM munionem obligans, ut patebit cum ex communicare, moderna praxis non im- l E"W robat, dicendis, tum ex eo, quód illi , qui eam ncglexerunt ; poftea adhuc ad eam Dixi 2. zif de Pafforis coufenfn » qui yut 5 d compellantur , etiam cenfuris , (i ne- licét non fit expreffus fed interpretati- in cleeft. Ergo. vus folüm & prafumptus, interdum l Ratío 2. p. Trident. Sefl, 15. can, 9, poteft fufficere , u i quis cum tali con« dn] je ! €onfirmans Statutum Concilii Lateran. fenfu,& cum intentione Paftori id figni- ficandi , & teftimonium Communionis )gmlm h O(mris niriuique fexus ,fic decesnit ; Ccecce 3 gcæf al - : 94* TRACTATUS XII. Examen4 g)ræfemandx, apud Religiofos ob caufas, Ratio juxta Trid. Seff 13, c,8. Chif- 2071 quas boná fide judicat m&ïcxcnccs,com- ftus Euchariftiam inftituit in Viaticum $nunicet. d falutis, cujus vigore confottati cx hu« Nota; quód fimplex Sacerdos iæcu- (mOII l jus miíerz peregrinationis itincre ad i Jl Jaris fatisfaciat celebrando extra pro- cecleftem Patriam mcrrales valeant per« &T priam Parochiam, Quia cap. oznrs VCD!LC, Etoo, ]i xtrunsque fex&s , loquitur de iis , qui Quid ff paucis dicbus ante repcnu- TTOr communicant de manualiend, Ec ita num lethalem morbum quis fumpferit 1tdo habct confüetudo, Si tamen nec alibi, Euchariftiam, teneturne denuo? u nec in proptia Paróchia velit Lclebrarc, "Affirmo: um quia in agone indi- teneturineacommunicare. get novo robore, Tum quia nonfum- fiium, TRUCDUU. DeConfcffione annua apud Rehgxo- pf t per modum Viatici, fos vide infràin Tract, de Poeniteutia, 4 .10, stdfífit reus morte pumendus,dc- Exam, $. n,88 betrie ipfi dari ? m Q J tet 7. Reigiofis licitum eft mini- "Affírmo , licét non ampl.us fit j ,e)u- flratre, etiam in Pafchate & in articu- Erideocon- | ii nuss$ Quia e(t Viaticum. lo tmortis , omnnia Sacramenta famlha- AR JUF fuctudo Hifpanorum reis morte puni- W ribus & fervitoribus , qui actualiter Re- endis Euchariftiam negantium à Pio V, itin T lxgw[s ferviunt, & intra Monafteria feu 1569. eft (ublara. Hinc apud Deumn Loca Religioforum commerantur , & trpm x non excufantur Belli Duces, qui milites. fub eorum obedientia vivunt, Ita ha- in Hagxanu dcprehcn(os absque Come- t dlys l(mfg.u kWN betur ex annlegxo diverforum Ponn- munione in proxima arbore fufpendx ficum. jubent. "51/: Tin g. 8. Preceptum Communionis pa- Nota, quód fi effec cafus, quo reus L l!m Átar [/ fchalis non impletur p& Commumo- Euchariftiam in re fufcipere non poffet, mwuümen mthmlus [ nem facrilegam, vel Ecclefia feu Parochusprudenter ju- Aatio : Quia Concil. Later. cap. cit. dicaret dandam non effe, teneretur eam Atb f -decernit, Euchariftiam ad minus in Pa- habere in voto; quod. Parochus ei de- VM ullm *W fchate debere fümi, & quidem reverez- bet explicare. Ier. Hincinter Propofitionesab Inno- Quid iutelligis pex articulum mortise WR *ka j ttllaw centio XI, damnatas num. £ g, eft hec L. Zztelligo non folüm, quando mors bic & nunc inevitabiliter imminet, fed lAl À Pracepto Communion;m anuua fatifit per þcr;legam Domini manducationem. etiam probabile pericultm mortis eft, [vl 1, I0. ad Vide fuprá, an & quomodo Ecclefia non inquo uniaut alten, fed in quo ple- li l poffit precipere a&tus internos. "T'rac rsque folet mors evenire, undecunque "ïüücm Hq 6. Exam.f. n,59. illud oriatur,five ex morbo.pcüc,f 1ve ex Fijs F XLIX. &.,9. Adulti in artículomor- vxo!entxa,plæho,longa & pemculosa pe- i "t f tis exiftentes tenentur jure divino reci- regrinatione , navigatione , puerperie ,wu tutidi pere Euchariftiam, * pxæfcmm primo. mv ; nwr At h7 i EOEEITN De Ezzcä;:bz'jz'ä. 943 AU Ratío: Quia in habenda cura falutis quentiüs, faltem ter in anno omies Vition TEUA probabile periculum mortis equipara- communicent, fcilitet in Pafchare, Peir- tur motti inevicabiliter inftanti: Sed in tecofte, & Natali Domini. Poftaodum il d cfibus illis eft probabile periculum proptet iniquitatis abundantiam refri- iby mortis. E:rgo. gefcente charitate multorum, ftatuit In- noc. III. ut faltem femel in anno,feilicet Nota, laudabilem effe praxin illorum, t rcpep:i' qui ex fervore implendi przceptum Dei inPaícha, fideles communicenr.. Hazc S. du de (amendo Viatico, quoties celebrant, D. Hocnetato - u pont n vel communicanr,Euchariítiam fümunt X 1. Dequotidiana Communione S. ut Viaticum, cafü quo improvisà morie Thofh.inc.art. cit.fic loquitur: Circa | " itplr ,. | prevenirentur. ufüm hujus Sacramenti duo poffunt | confiderati : K rmcl | LL . 1o, Licét Ecclefia per. fuum Unum quidem ex parte preceptum nullum Communionis Eu- ipfius Sacramenti ; cujus virtus eft ho- chariftiz tempus determináffet, nihilo- minibus falutaris, & ideo utile eft quo- 133 minus adulti ratione prediti teneren- tidie ipfum fümere , ut homo quotidie i deo ejus fru&um percipiat, Alio modo poteft [te plmi-ïu, . türad eam jüre divino extra mortisarti- eulum, confiderari ex parte. fumentis, in quo ol - Ratio: Tum quia ipfe Chriftus hoc rcquiritur, ut cum magna devotione & dDeu teveréntia ad hoc Sacramentut acce- praceptum. pofuit Joan. 6, Caro »mea P&mü&ü; vere eft cibuss Nifi manducaveritiscar- dat. Et ideo fialiquis fe quotidiead hoc w r 1 uem filii hominis , non babebitis vitaua in paratum inveniat , laudabile eft ; quód : fufPï'ï i k vobis, Tumetiam, quiaomnibus non quotidie famat. Unde S.Auguft.ia lib.de | folüm ia artículo moriis , fed etiam fz- veibis Domini , càm dixifler, Accipe 1 J [ | pe in vita fümendus eft cibus fpiritualís: quotidie , ut quotidie ribi profit , fub- jl Pcffth l! Sed Chriftus Euchariftiam inftituit per jungit : Sic vive ut quotidie merearis modum cibi fpiritualis.. Ergo, accipere. Sed quia multoties in pluti- at to QUARO IX, Licetnequotidie,non bus hominrum multa impcdimenta ha- lus tantüm (emel , fed (zptus Euchariftiam jus devotionis occurrunt propter corpo- fumere,veletiam omn ris indifpofitionem velanimz , none T ne ceffare? x inoà Conlïimunija- utile omnibus hominibus quotidie ad vl .. LII. Ante R. nota ex $. Thom, híc l hoc Sacramentum accedere , fed quo- nmi!]fï: q.80. a. 10.ad $. quód fecundüm diver- tiescunque fe ad illud homo invenerit j* Ilum ftatum Eccleliz diverfa circa Com- preparatum. nde in lib. deEccl. ingll munionem ftatutaemanaverin. Nam dogm. dicitur : Quotidie Euchariftie ndml"qf' inprimitiva Ecclefía, quando magna vi- Communionem accipere nec laudo nec l grbat devodo fidei Chriftianz,ftatutum vitupeto, Hzc ibi. .'l pur fuit, ut quotidie fideles communicarent- In K,ad ;. ait S.D. Utramque per- luEIPtd0 Pofimodum veró, diminuto fidei ferve- tínet ad reverentian hujus Sacramenti , & quód quotidie fumatur; & quàd ali- h 1€ Fabianus Papa indulft, Wt finon fre- quando " 944 TRÁACTATUS XIL Exameni. filti -quando abiineatur. Unde Aug, Epift. hab:t) eodem die fzpius celebrante in 118,c,5. tom. 2. dicit: Si dixerit quis- admiciftratione. plurium Parochiarum, A Or piam, non quotidie accipiendam Eu- LIII. Nota , quód facra Congregario si ( chariftiam , alius contras faciat unus- 1679. die 12, Februsrii falubeirimum PT quisque,quod fecundüm fidem íuam edidcrit decretum, quo frequentiam fa- LT pi credit effefaciendum. . Neque enim ccz Communionis commifit prudenti i litigaverunt inter fe Zachaus & ille judic:oac difcretioni Epifcoporum, Pa- !L Centurio, càm altereorum gaudcns (u- rochorum , Confeffariorum , &c, con- feio Ícepit Dominum ,alier dixict, Non fum fiderando conditiones perfonarum fu- Af p dignus;ut intres füb tcctum meum;am- mentium ;ut , ncgotiatorum , conjuga- ls torum. Moniales vult admoneri, ut- boSalvatorem honorificantes, quamvis ii ihg non unomodo, Hacibi. communicent. diebus ex Otdinis infti- At t Nota , inter Propofitiones ab In- tuto confliutis, Siqua veià putitate * motà nocentio- X I. damnatas cíle etiam mentis eniteaüt , & fervore fpiritüsita lg « hanc: Frequens Confeffio & Commu- incaluerint ; ut dignz frequentiori au£ ^i nio etiam in his , qui genciliter vi- quotidiand fandiiffimi Sacramenti pet- . i'i'n.j&ad u vunt ; eft nora predeftinationis. Vide ceptione videri poffint, id illis à Supe- X Er ibi num,5 6. - rioribus permittatur. Irem mandat,ut i lil . A Cosfulitur i2 lib. de Ecclef, Epifcopi & Parochi feu Confeflarii re- . LT darguant eos, qui aflerunt, Communio- dogmniiäm , omnuibus diebus Dominictzs Nttion ejfe communicandufe , ait S. D. ad $. in nem quotidianam éffe de jure divino,& Q fine. Qnui ergo mortalia vitant, femel ut doceant, Euchariftiam à fanis effe fu- Cæm [llum in hebdomade ; & interdum bis (nimi- mendam in Ecclefiis, vel ex difpenfa- ä[er df(/j( j fum occurrente fingulari fcflo) com- tione feu Privilegio Pontificisin Orato- Aqid ( E municare poffunt. riis privatisde manu Sacerdotis. — Irem MTM damnatillosabufus, videlicet quód ali- Refp. 3. in R. ad 4. S. D.ait, Quod !'q'gli quia Dominus dicit , Panem noftrum ui noh in Ecclefiis fed in privatis Ora- toriis & domi,imó cuban:es in le&o,& N i quotidianum da nobis hodie, non eft j non laborantes ullà gravis infitmitatis ?? pluries in die communicandum , ut fal- i ihqy tem per hoc , quód aliquis femel in die notá fumant SS. Euchariftiam , quam argenteá thecá inclufatnin crumenaaut. - Tttnio ( communicat , re fionis Chiiftt. prafentetur uni,msPaf- fecretó illis defecunt. Sacerdotes Sacu- n Ubiter At f 2 Aliud e& de Sacerdote ex Ecclefiz lares aut Regularee; aliique in Com- m (tatuto ter celebrante in Natale Domini munione accipiant plures fermas ac . i T ad reprzfentandam triplicem Chrifti paiticulas, vel grandiores folito. Circa "ii Nativitatem, nimirum zternamà Pa:te, infirmos ad Écclefias aut ad privata i DC: remporalemtà Matre , fpiritualein in Oratoria accedere non valentes , ftatuit, Anim2, Item deSacerdote cx difpen- ut ab Ecdefía deferatar San&iflimum TSD' [ 3 formam :a.mu,a,m farione vel neceffitare (qua legem non publicé & cum 'qupä jaxt Ritgg- Wiï g[mæ. & De Euchariffia. T N kimdis Romani: fi vetó dæ;-f-; rotur ex &ualis dele&atio fpirit'ualisdulcedinis. ;h'mrunff privato Oratorio , fiar cum forma de» Quamvis autem Chriftogratia non fue- Qu ! centi. Circa Communionem in Feria rit augmentata ex (ufcepnonchujus Sa- RUT fcxta Parafceves vult fervari Rubricas cramenti;babuit tamen quandam fpiri- Qiatte Miffalis & u(íum Ecclefie Romanz, tualem dcle&ationem . in nova inftim. Pmä:n. | Hxc ex illo Decreto. tionehujus Sacramenii, Hzc ibi. yimh LIV. & LV. w.4. Non licetomnino LV. y..3. Judas cum aliis Difcipu- ( t d ceffare àCommunione in re, dum in re lis Corpus Domini & Sanguinem (ufce- x h.iberi poreft, ut docet S.D. a. 1 1. Et pa- pit.. ItaS.D.a.2,incex S,Dionyf. R tet ex di&tiss (ünt enim certa tempora Ratio ibidem: | Quia Chriftus nobis V, d & cafus, in quibus jure divino & eccle- dcbuit cffe exemplum juftitiz,non con. iib fiaftico tenemur Euchaiiftiam . furnere veniebat ejus Magifterio, ut Judam oc- iptiut inie; & non tantüm in voto, cultum peccatorem fine accufatore & ii d inSolur, ad r. ait S. D. ex Gregorio ; evidenti pk:obatienc ab aliorüm Com- A Illa ettvera humilitas, càm ad refpuen- munione fepararct , ne per hoc daterut ynti f dum, quod utiliter przcipitur, pertinax exemplum Przlatis Ecelc(iz fimilia fa- p noneft, Etidconon poreft effe lauda- ciendi , & ipíe Judas exafperatus inde at bilis humilitas , i contra przcepium fumeret occafionem peceandi, [uri tl Oppono Chrifti, & Ecclefiz aliquis omnino à Dominus implevit quod. ynun Communione ab(lineat Hzac ibi, pracepit juxta illud : Corpiz Pefus facere df QULERO X. Sumpfitne Chiiftus in €$ docere : Sed ipfe Matth. 7. prgcepit , gt Cana faum Gorpus, & quidem paffi- Ivolite [anélum dare canibus , & ipfe (ci- ' gir?em- d bile, deditque Difcipulis, etiam Juds? vir Judam effe peccatorem. Ergo. qin O Et.quid ( Euchariftia fuiffat fervata "Ad boc S.D, ibidem ad z.ait : Chri- j f tempore mottis Chrifti : x De quo S. fto neta erar Judz iniquitas ficat Deo, D.'q' 8 I. ) quöä i non autem erat fibi nota per modum v LVI. E& I. Chriftus in) Cana quo hominibus innotefcit. ' Et ideo p manducavit Ípiricualiter & facramenta- Chiiflus Judam non repulità Commu- yfiol lirer , inquaptum Corpus (uum fub Sa- nioRe, ut daret exemplum, talespecca- u lïmh cramento fumpfit, ItaS.Thom.a.1. ad tores occultos noneffe abaliis Sacerdo- n[um(f d 3.probat exilloLuc,22. Dejiderio defz- tibus expellendos. Hzc ibi. ( deravi boc Pafcha manducare vobifcum, LVIIL g.4. Chriftus (ümpfit & Di- »Ucln quod Euícbius exponit de novo myfte- fcipulis (uis dedit Corpus fuum paffibi- ] p "T rio novi Teftameari , quod tradebat le, exiftens im (a lta S,D. a.3. pa(»ïïbili;er in Euchariftia. j Di(cipulis. rirt &. 2. De effc&tu famptionis fic lo- Ratio: Chriftus tale Corpus (umpfir 5 mmif» quitur $. D. ibidem: Effe&us hujus $a- & Diícipulis dedit, quale habuit; Sed af cramentieft non folüm augmentum ha- habebat tunc Corpus paffibile & mor- fym tale. Ergo. Sed impaffibili modo erat M bitaalis gratiz, (ed etiam quadam a- Dd dd dd fub 946 / ZRACZATUS YIL ljmmm 4. füb Specie Sacramenti , infe veró feu in At propria Specie erat paffibile, ficut in fe V, eft vifibile,& tamen invifibiliter efl in Miünifler Euchawijfix. Dequo hus Sacratnento; Ergo. & ht J.D. q.82.per1 a».akff. LIX. x». $. Si Euchariftia tempore wb í moriüis Chrifti faiffet f&rv'ata,Chriüïïs in Alfe J QDäRö XL. Cujus eft i";ücharf- €a fuiffet mortuus, S. D.a.4. ftiam confecrare & difpen(are? j ind Ratioibidem :1dem Chriftus, qui erat LX. w. r. Solus Sacerdos poteft Il No in Cruce,fuiffet in Sacramento; Sed ia xURCAU Euchariftiam conficete feu confecrare, Cruce motriebatur.- Ergo & in Sacra- Íta S.D.a.r. , Vf mento confervato moreretür. Ratio: Quia illi foli in fua Ordina- nferna Declarat boc $. D. inc. art. dicens : ümMon tione datur hecpoteftas. De Baprifmo Quicquid pertinet ad Chriftum fecun- (qui à quovis homine validé confetri JRCIRCIEIT düm quod eft in fe, poteft attribui ei & poteft) eft difparitas.quia eft Sacramen- '.«gucSpfcic tum fümma neceffitatís, It in-propriá Specie & in Sacramento cxi- ftenti , ficut vivete , nori, dolere, ani- "i, E.. Difpenfatio Euchariftiz fpectat matum 'vel inanimatum CH—C 5 &Ce ad Sacerdotem, Itaa,3. P IY Quxcunque veró conveniunt ei per Ratío : Quia Sacerdos conftituitur !d vt eomparationem ad corpora extrinfeca , tnediusinter Deum & populum. Ergc/,' 1 D poffünt ei attribui in propria Specie exi- Étm cjus eft dona divinitàs (an&tificata popu- ftenti,non autem prout eflin Sacramen- lo tradere, Amdyt to; ficut irrideri, confpui , crucifigi, fla- E. 3, De Diacono aitS,D.3,3 ad t At gellari;pati; &c, quód quia eft quai propinquus Ordini iaf In felut, ad 2, docet S.Thom.quöd facetdorali, aliquid participat de cjus i I!Dlhæ Pa[v; fi tempore Paffionis Chrifti (quando officio , ut fcilicet difpenfet Sanguinem ht tealiter Sanguis fuit feparatusá Corpo- quia non eff neceffe , eum immediaté & Qfc te Chriüli) hoc. Sacramentum | fuiffet tangere ficut coxpus,cüm contincatur in m confecratum , fub Specie panis fuiffet vaíe, Corpus autem Chrifti non difpen- 4[io hg folum Corpus, & füb Specie vini folus fet nifi in neceffitate jubente Epifcopo : Gf,;,( Sanguis,licét defato obunionem fint fi- vel Presbytero. gt pj mulperconcomitantiam, Etin folur. Hinc in articulo neceffitatisin defe- nj ad 3. docet , quód tunc An'm: Chrifti &u Sacerdotis Diaconus (non tamen LP non fuiffet in hoc Sacramento , non Laicus) infirmo Euchatiftiam dare po- M propter defe&tum virtutis verborum,fed teft. 1mó Sacerdos morti proximus, Ui quia animaeratrealiter à corpore Íepa- non habens copiam Con£ffarii ,. nec Rj rata, verba enim ponunt Corpus Chri- etiam Diaconi, poteft contritus fcipfum Witnce comuhicare ob cafum tantz neceffi atis. ftiut et infe, Videfuprà Exam.35.n,22. R lp Et infà in hoc Tra&t. Exam, $. n.74,ad &. 4. Neceffe eft, , quód Saceidos ; tlfïtm lil 3. Oppof. é hoc municam quoties copfecrat; fuma: integr Sacra- &)* De Emaræzz.: - ;. 947 LXIi. Qvwid fi ante fümptionem Sacram'emu'm; Ita .S. D, à, 4. in ng ]i | cotp. Corpus Chriíti miraculosé appareret Ratio : Quicunque Sacrificium of- füb fpecie Carnis , & San guis fub fpecie ] l fert, debet Sacrificii fieri particeps, Sanguinis ? Ex quo infert S. D. quód Sacerdos K efpondet S, T hom.a,4- ad 3.nonef- fe füumendum. ïïuc'u:ï- debeat fumere antequam populo Eu- Dicit enim Hierony- ) chariftiam difpenfer, — Hinc mus fuperLevit. De hac quidem ho- r d LXI. Not,t. Sacerdos celebrans'era- ftia, quz in. Chrifli commemoratione p vf ((l ve peccatum committetet, fi formulam mirabiliter fit, edere licet; de illà veró, feu hoftiam unicam ín fua Miffa confe- uam Chriftus inara crucis obtulit , fe- cratam fervarec pro Proceffione, impo- " cundüm fe nulliederelicet.| Necprop- J j nendam Monflrantiz , & ejus loco (u- ter hoc Sacerdos transgre(lor efficitur, T meret vererem, quia non participaret de quiaea , quz miraculosé fiunt, lepibus Sutmtt utraque Specietunc confíecrata, & con- non fübduntur, Cenfulendum tamen fequenter integré non compleret hoc effet Sacerdoti , quód iterató Corpus & Saciificium. & Sanguinem Doil liconfecraret & fu- jc [ Nort. 2, Sacerdos , fi cum fua Hoftia meret. Hxc ibi, nfl!mifui majoi velit pro Fidelium ufü etiam QULERO XIL. Licetne Sacerdoti con!ecrare parvas,habeat eas in altari ad . E . omnino ceffare àcelebratione,& quoties A xoyl. Offertorium , ut , cüm ad idem Sacrifi- eít celebrandum per annum ? cium deputentur, omnes fimul offeran- LXIII, Refp.z .Irrationabiliter dici- " ;2 tur: i tamen contingeret cafus, in quo tur,quód Sacerdos faltem non curatusli- :j aliqui necelfarió effent communicandi , T cité poffitomnino abflinere à celebzatio- íi & hoftiz patvz afferrentur ante vel im- ne, S. Thom,q.82.10.inc, mediaié pofl Przfationem ; poffun: ad- Ratio ibidem: Unusquisque tenetur irpit ];ümcmx?i; huc confecrari cum hoftia majori fa&á uti gratiá fibi datà cüm fuerit opportu- priüs oblatione, — Quia illa przvia ob- num,fecundüm illud 2.Corinth. 6. Ex- ii on äg?ï latio non eft de effentía Sacrificii. hortamuür, ne in vacuum gratiam Dei M Not, 3. Quód etfi communiter non rccipiatis: Sed opportunitas offerendi T | debeat practicati, ut celebrans Hoftiam Sacrificium non íolim.atrenditur per M. majorem à Íe confecraram dividat , & qui^ comparationem ad fideles Chrifti, qui- 0' Ti partem det. volenii communicare, fi bus oportet Sacramenta miniftrari , fed tatmen effet cafus neceflitaic, nimirum du principaliter per cörpparauonem ad De- n^ j in articulo mortis (de quo füpizy v )u um , cui per Confecrationem Sacrifi- Communionis Pafchalis,cujus termimuis cium offertur. Ergo. hic & nanc exfpirat, nec alia hoftia con- EÉx quo S, D. inferr ; quöd Sacerdos fecrata haberi potcft, non effet illicirum M iil nOh Cütats teneatur faltem celebrare in patem hoftie majoris dare. volenti pracipuis feftis ,. & maximé in illis die- $ ceïdüs 1 . Ccommunicare. N f 9 "bus ; in quibus fiddes communicareé Es hÀ li —Dddddd 2 i Conf — 946 TRACTATUS XII. Examen 4. confueverunt , ut in Pafchate , Penteco- diderit impotentem. Vigc S.D. HincE«- "T fie, Natali Domini, in feftis D, V. & pileprici feu morbum ciducum patien- lat quibusdam Apoeftolorum, ita ut (altem tes (idem d« Energumenis feu obfelfis) inii duodecies in anno celebret. Cercum » tamdiu cenfentur ab officio fuípenfi, uf- 1 l'apn' judico , mortaliter peccare eum , qui quedum uaius aoni fpatio judicio Epi- i non celebrar in anno ter vel quater. in Ícopi cenfeanturà fao malo liberati. iti principalibus feftis, vel (altem extra illa- LXVL 5.3. Eflprzceptum divinum lp Íta enim przcipitInnoc.IlLin cap.dolea- de quotidiecelebrando in Eccle(iaspra- " j z65. de celebrat. Miff, Kacio patettum ex terquatn in die Paraíceves.Item eft pra- tf dictiscum quia potcft per hoc dari fcan- ceptum Eccle(iz;utEuchariftia quotidie d dalum grave. conficiatur in. Ecclefiis Cathedralibus , X LXIV. Dixi,zos Curatus ; Nam pro- Collegiatis, & Conventualibus, ut pro- 3 hore bat totius Eccleíiz confuetudo. Simi- babilius eft, quód Parochus teneatur 3 d frequentiàs celebrare etiam extra fcfta, liter Patochi-tenentur celebrare vel per xl ferviendo füis ovibus. Imà quód fal- alium celebrari facere , faltem quoties. K tem diebus Domiuflls & fcftivis pro iis populus tenetur audire Miffam, |Nam ^m teneatur ex Juflitia Miffam applicare , inter Parochianos & Parochum (ob id tnic adeóQue non poffit pro illis Miffis fpc- ceditus percipientem) videtur initus hic. DAT e e cenfetur tacitus contractus. Vide di&aante R.2, ciale ftipendium recipere hu enim tacité fübeffe hic contractus, Vi- QU.£RO XIII, Miffa mali & honi 4 [ de R.2. feq. Sacerdotis luntne ejusdem valoris? im. & LXV. Relp. 2, S,Thom. citat. a. 10- LXVII. g, Sunt,quantum eft ex o- (b ad 3. de morbo, lepra, epilepíia Sacer- pere eperato, non veróquantum eft ex 1 TT dotio faperveniente fic decidit: Debs- opere opetantis. a litas vél egritudo [upervenient? Ordiíni Declaras boc. S. D. a. &. in corp.di- hi faceraotali Ordinem non tollit : executio- cens; In Mifla duoceft confiderare , Íci- Ug nem tamen Ordints tollir quantum ad licet ipfum Sacramentum . quodcft b Confecrationem Euchariffia : quandoque principale : & orationesqux in Miffa kri qnidem propiey emposfibilitatem execu- fiunt pro vivis & mortuis, Quanuim UI tuonis » fectt. f priverur oculis aut dagitis etgo ad Sacramenrum non minus valet i'*de Su) aut n[u lingua, Quandoque amtem pro- Miflfa Sacerdotis mali quam boni , quía ARU ( prer periculum » fecut patet de eo, qui pa- utrobig; idem conficituzSacramentum, uT titur morbum caducumyvel etiam qua- Oratiojetiam 442 fit inMiffa;potefl con- fiderar dupliciter: Uno modo inquan- "t eunque alienationem mentis. Qnando- ag que propter. abominationeme , ficut patet «dm habet efficaciam ex devotioneSacer- i &te leprofo, qui non deber publicé celeb- dotis orantis; Et fic non eft dubium , T£. Potefl tamen Miffam. diceee occul- quód Miffa meliorisSacerdotis magis eft I)dc'bm se, niff lepra adeó. inuyuAnertt , quàd per fru&uofa. Alio modo- inquantum ora- (Tarr(jjaugm membrarum enm adhec ved- tio in Miffa profertur àSacerdote in per- £ iäonæ. Zm. 949 | De :Eucbarz'/lia, ial Íona to;i-us' Eccefig , cujus Sacerdos faltem omni quindená, vel meníe. ad . 1 fuümmum. 3 iiie| elt minifter. Quod quidem minifle- d) rium etiam in peccatoribus manet , fic- Ratio patet cx reverentia Augu(ï'if- pl u fuprà di&um eft de minifterio fimo Sacramento debitá, lib Chifti. Unde etiam quantüm adhoc ib eft ftu&uoía non folüm oratio Sacer- &' Z' Ex generali confuetudine ia dotis peccatoris in Miffa , fed etiam continuó diu no&uque ante Venerabi- le debet ardere lampas ; cujus curam iil omnes ejus orationes , quas facit in p Ecclefiafticis officiis , in quibus gerit Parochus ( & cum eo adituus) uti & haqmäcä' perfonam Ecclefiz ; licét orationes ejus Superior Monafterii gerere — debet. yidin) Qui facilé culpam mortalem commirt- privatz non int fru&uofz fecundüm il- uf lud Proverb.28. Qui declinat aures tere. poffunt, fi nullà causá, v. g. in- » opiá, excufante uno alterove die (prz- T juss , ne audiat Legem , oratio ejus erít T execrabilis, Hec S,D. fettim cum fcandalo) Euchariftiam I- " Poffec hic quari , an mali Sacerdo- fcienter. relinquunt fine Iumine, m quofï* » dem eft de zdituo; fi relinquat. lam- i, M tes , etiam harcetici, Íchifmatici , ex- f(l ((:D'!: communicati , degradati pofiïnt validé padem extinétam per tres dics aut 4. no&es. ius confectate, & an ab eis liceat Sacra- aneM. menta vel Communionem petere. Sed Ratio eff : quræ anté, at hzc patent ex di&is füprà Tra&, x1, X 3. Quod concernit confervatio- nem lampadis , primó penfanda eft doti Exam. 4, ad Q. 7. Et fupráde comme:- r umdi cio cum haretic E confuetudo Ecckefiz talis loci ; quz fi i, Frad.7. Ef:am. 3. ferat , ut Parochiant ad eum finem t m cü [ ad .IZ-« 'U/ERO XIV. Euchariftia quo- certas oblationes faciant , vel ut con- ponh modo in Ecclefiis , etiam Monialium fervatio fiat ex ptoventibus Ecclefiz ; eft affervanda $ ? vel ut ptro confervatione lampadis j Et quid íentis de lampade , qug ante eam ardere de- contribuant Patroni , & omnes qui ,quof»' j bet? intuitu illius Ecclefiz fru&us aliquos LXVlil. 15;. 1. Parochus (ídem percipiunt , tali confuctudini fandum : anü[üfi eft de Superiore Cenobii) ex officio eft ; i non vigeat, introducenda eft. ii !d ) Mf tenetur curare , ut Euchariflia inloco. ».4. InMonafleriis Monialium Eu- decenti & honorifico alfervetus ,. & chariftia debet affervari in publicaEc- T ll [ frequentez (novam Ho(tiam imponen- clefia, non veróintra Chorum aut fepta ; do & antiquam fuümendo) renovetur, Monafterii, non obftante quocanque st * ne Species corrumpantur, Et hoc me- indulto. — Ita Trident. Scff, 25. de Ke- m d T l gular. c.1 o. tià debeiet ficri hebdomaglatim , vd, j j Dddddd ; EXA- m l ;[r N TRACTATUS XIL Examen 5. 550 s a T Ab it F 4022 06 31 4- 9- 4E OH 0ID- 22 OE 032 00 494 yaw ::,&nguis IOQUEA M LN.V. -','flumrcn idtgl De E uchariftiaut Sacrificium eft.. ..T bom. dfait r t ! q.83- per 6. art. ii UJERO I, Miffa feu Eucha- Dei culium , & eft reprafentatioprio- ä;rccogn drtam. tflia prout in Miffa celebra. ris, ejusque applicatio, nimirum Mif- fa, Sacrificium enim alicujus Reli- Qrfloa tureftne verum & proprié di- a, &um Saciificium? Idem qua&. ienis debet eam femper comitari. Et as Crif rode morte Chiifti, & quomodo hzc fa- hoc fzpe iteratur, & toties,quoties fo- crificia differant;quis fit offerens D Íacelebratur. — His netatisï at a de LXIX. Ante R, Nota r. definitio- x;. 1, Miffa in NovaLege habctvcï-f WWSH nem Sacrificii ut fic , explicatam effe ram rationem Sacrificii, E& df.' Hde. d t "fuprà Tra&, ro. Exam,2. n. 15, dum & eft S. Thom. hic a,1, in c. * ..... a&um fuit de a&ibus Religionis. Item T M tpít Ratio: Quia Miffz convenit definis EU Qu Sacramentum & Sacrificium diffetre in tio füprá data Sacrificii, Inprimis eft At g hoc ; quód Saciamentum per fe primó oblatio vei feufibilis, (altem ratione alte- , fit inflitutum, ut fignificet , nimirum NT rius , fcilicer jCorporis & Sanguinis *nongefa gtatiam ; Secundarià veró , ut agat , feu Chrifti ratione Specierum, 2. Eft ob- of gratiam producat ; unde ponitur in ge- latio rei permanentz, quia Chriftus pra- LT nerefigni. Sacrificium veró per fe pti- cepit eam fieti afque ad confummatio- * gd 15nOo ordinatur ut agat, nimirum Dco a- nem Seculi, & Hoftía oblata (fcilicet liquid offerat ; fecundarió autem & ïir'lf"p!umcu Corpus Chrifti gloriofurn) eft etiam confequenter , ut aliquid fignificet , un- Pt g de ponitur in genete feu ptzdicamento permanens, 3. Eft inftitota legidimá "i auctoritate, (cilicet Dei-hominis. 4.E a&ionis , fupponitque pro a&tione ex- 'äïqfäivat dillä terna. àlegitimo Miniftro f2 ; fcilicet à Sa- Pro quo cerdote, per Dei pöreüaterfi ordinato. Ua i M .' . Nota 2. Sacrificium fuo modo du- f Eftfatta tomediate foli Deo ,ut patet Unum ä;:ai;mdivinigü plex in Nova Lege diftingui, ex Canone Miffe & ex pravio Offcrto- : Redemptionis ; alterum R-ligionis; rio. 6, Fitcum realiinimutatione ho* AMEP Tif l ] bxn * tm Primum eft, quod Chriftus femel inara ftiz oblatz, (cilicert Chrifti,non quidem ve Crucis obtulit, eoque unico, utpote in- crueniá fed incruentá feu myfticá, f mrgg finito , omnes homines à fervitute pec- inquantum Confecratio per feloqüene RVT cati redemit. al?' fkid lt m Secundum fpcáat ad do, & ex vi verborum Corpus &S u í * Pt De Eacäar?]lz'a.' 9jt ninem Ghrifti ab invicem feparat,& per formali rationeterminändio Nam fub i ladium verborum (ut, Cyrillus loqui- ratione entis ex nihilo (faltem anima) " tur) Sanguis Chrifti effunditur, & reali- -terminat creationem ?. füb ratione ho- ter fepararentur nifi Chrifti Corpus de- minis terminat generationem; inquan- " tum habet effe facramentale , terminat facto effet gloriofum & impaffibilenam E ( " converfionem Eucharifticam. : poft Coafccrationem per accidens eft,& ucis ; folàm per concomitantiam, quód Cor- LXXL ,3. Sacificium C Conz, & Miffz ex parte. rei oblate pus & Sanguis fit fub eadem 5pecie.. . | non differunt numero : ex parte veró Nipt 1 Fic in recognitionem. fupremi Dominii m Y Dej ínvitam & in mortem ,qüia ad hoc modi offcrendi primum ab aliis diffett J 4 € ft a Chrifto etiam inftituta. " quafi fpecie, Íeu fpecie modah.S,Thcm.- 1jgs R 'LXX, &.2, Ultima Domini Cona; 2,I.a I. n b | & mors Chrifti in Cruce fuit etian vc- Ratío : Quia resoblata eft eadem nu* Qu .A. mero, fcilicet Chriftus: Sed modus of- ^rum Sactificiums, — Patet hoc applican- tiptzdi&tam definitionenm, ferendi in ara Cruciserat cruentus & in fabitie Oppono : Si Chriflus in Ceena. veré propria fpecie , in aliis incruentus ! de Eäï» | * uï facrificáffet, tunc aliquam a&tionem ex- fpecie aliena. [ x:.4^ Licét tres illz facrificationes.ni- ercuiffet erga fcipfum, nimirum feipfum ,MuE ^ effe&ivé ponendo fub Sacramento:Scd mirumin Cruce in Cona,& defacto in Miffa materialiter numero differant feu riuse L hoc non potefldici... Ergo« Min. pa- in effe entis && a&ionis mulriplicentur : gui^| — tet : Quia jaxta Phyfcosidem nonpo- teft movere feu producerefeipfum , vel -formaliter tamen in ratiope facrificatio- ! Sznguin'u nis feuSacrificii non differunt numero, ,Ii*] — dependerc à feipfo- fed funt idem. / yilup AAd boc dift. maj. Exercuiffet erga feipum fecundüm Íe fumptum , neg. Rarío x .p. Quia fiunt diverfo tem- m " (did : maj.; (umptum cum novo modo effendi, pore& in diverfis aliis ciccumftantiis. df nimirum Íacramentaliter , conc. maj. Katio 1« p- Quía Sacrificium Miffz [ Et fic dift.min. neg. confeq. — Hac di- eft continmatio Sacrificit Crucis & Coe- u kg"ïi ; jnB FU ftin&io falvat diftinctionem realem in- n£, contintiatio autem inducit aliquam y tet caufam efficienrem & cffectum, uti | identitatem , eriam fimpliciter talem ; d jl 'non quidemormnibus modis, fed in fuo (í j & prioritatem caufz,Hinc etfiidem niom n Y g| — pofficetiam divinitüs producere feipfum genere & abíoluté, Quod declaratur ( produ&ione primitiva, abfoluté & fim- exemplo Comoediz , qux eadem i di- n&b'* verfis locis. temporíbus cxhibetur , yu '- pliciter , bene tamen fub novoeffendi j modo. Habetergo in utraque proda- qua tevera eit & dicitur effe eadem Co- ! frt 1nesdia j licét actiones matetialiter ru- / (j &ione Corpus Chiifti idem cffe fübftan- tiale fed diverfum effendi modum: at- mero multiplicentur. Vide ip hoe :/ : ii "tingiturque per plures a&tiones totales, Exam. n.8 x in fine R, a d Oppono poft "m gl!V K.5. Ex - diveffæ rationis tamen , feu fub divecfa " 95* TRAC?ATU& I VExamm h Ex quo Sequitur , quód etiam om- Oppono: Sacrificium Crucis cft infi lu nia Miffz Sacrificia praterita , przfen- nitivaloris, Ergononindigemus alio Af tíia , & futura non folüm ex parte rei Sa'CriüCiO- TM Ad hoc diít. confeq. ex Not.2, ante at oblate , fed etiam ex parre actionis formaliter fint idem Sacrihicium: quia R. 1. & patebitmagis infrà ex dicendis IUP ad 3027j . M pIl omniía funt rcpræ(entatio & continua- tio ejusdem Sacrificii Chrifti, & Pat- QULAERO II, In qua a&ione confi- 1l 4 ftit eflentia Sacrificii Miffz? fionis, quz eft eadem $ Sicut di&um 1N eft de cádem Comoediá fzpius exhi- LXXIIL 5&,1. Oblatio illa quæ-an'tc* l, t bità : appellantur veró divería nume- Confecrationem fit illis verbis , Sufcipe PUH S.Trinitas hanc oblationem , &c, eu O£- ro Sactificia propter diftin&ionem ma- E terialem. Nec obftat , quàd dican- fertorium,noneft de effentia;nec dein- lag tur numero formaliter pluraSacramen- tegritate hujusSaciificii, 2. Sicut nec "t £p1 ta Euchariftie , quia illa ordinantur oblatio, qua fit poft. Confecrationem IOUTIE ad fan&ificandes homines per effe- illis verbis , Uxde €9 msemorer , Dozine, Ttnjy &c. offerimus praclara Majeflatis tua. é&us gratiz, quos caufant, qui funt di- i "tb verít. 3. Nec fradtio hoftia in tres partes,qua rum una mittiturin Calicem. 4. Nec "ii LXXII, x.f. Chriftus ut homoeft ; -'iïtm tf principalis offerens in Miffa, Sacerdos Sumptio Euchariftie , nec confumptio " vetó celcbrans eft offerens minüs prin- Specierumin ftomacho. Ff cipalis & inftrumentalis, Ratto 1.€9 2.Partze: Tumquiatunc !Niis 1, Parspatetex illo Pfal. 72 e Sacer» tes offerenda, fcilicet Corpus & Sanguis dos in eterumm. Chrifti, nondum eft, Tum etiam M l fxb:rlafiom 2, Pars patet: Quia Sacerdos agitin (quod probat fimul z. partem) quia virtute Chrifli. tunc nulla fit immutatio vi&imz , fed Vr R. 6, LicécChriftus proprié non ha- folüm (implex quzdam deprecatio , ut «,' i Qois beat Succeffores in Sacerdotio, habetta- Ergo. d Iunc & ( Sacrificium Deo fit acceptum. "tti hiij men Vicarios & Miniítros , & hi funt Nota : Etfi Sacrificium effentialitet Sacetdotes, i Tom $i fit oblatio, non tamen eft qualiscun- -Declaratur : Differentia eft in hoc que feu fimplex oblatio , nec requiritut | h CO r dl o quia Succeffor eft equalis poteftatis cum in a&u fignaro talis, ut v.g. neceffarió vmb Przdeceflore , quod quidem eratin Le- debeat dici, ofro,vel Wfärz'mw,('ed deber D t ge Veteri , Aaroni enim Eleazatus, & effe oblatio immutativa rei , faltem E 7!17? Vfll][ Á huic Phinees fücceffit in juali potefta- quoad modum,& fufficit , ut fiatin actu te, quod non eftin Vícario : Sed nullus exetcito, feu ut fiat non cxpre[lo verbo, "as t g Sacerdoseft Chrifto equalis in potcfta- fed potids re & fa&o , ipfam hoftiam 1-'41 te,nec Chriftuseft mortalis.. Ergo non Deo fiflendo prefentem : ficuc Chri- tbo (c obtulit indiget Succeffore, fed (olüm habet Mi- ftus potiüs opere quàm ve MT niflros & Vicarios, in Cruce Vi R4 '«tnme A um L De Euchariflia, n lk " àdi R'atio/g- P. Qujä illa fra&io folàm (ola Confecratio fpbcia"litör fitin perfo- eft ex inflitutione Ecclefiz tangquam di- na Chiifti , quia Sacerdos in ca loquitur fpofitio ad Sumptionem, & fine ea , fub- ac fi effec. ipfe Chriftus, Iteti illa eft 1 fifterer Saerificium, maximé repizfentativa Sacrificii Crucis, j - Ratio 4. p. AGio , in qiva. Saciifici- obrationem pro 4 p. in probatione R, im hoc-effentialier confiflit ; &t in Per- j,adductam. Ergo. T . fona Chrifli ut principaliter offecentis, Ratio 2. p. patet in Exam, 2^n. 7$.ad & fine grandi peccato non poteft fieri Q. 3, pro 2. X 4, parte, Ua extrà alare, & proximé & ratione füi ExquoSequitur;quód idffer ucram- " débet fignificare Paffionem & Mortem queSpeciem fit major dependentia, lo- [ | Chiifti. —.u/fuouo : Scd Sumptio non quendo deSacrificio, quám loquendo d fir in perfona Chrifti fed fümentis, & deSacramento una enim Species ( ut itu r confuümptio Specierum in ftomacho fit fuprà didum eft) poreft dici & cft. Sa- Atont « poftea extra altare , dum fpecies vi calo- cramentum ,faltem partiale, non tamen 9/'/01"'! tis naturalis alterata corrumpuntut, eft partiale Sacrificium. — Hinc etfiuna h Item Sumptio proximé per fe & ratione Ípecies non fit deeffentia alterius, ambas :S:qu tamen funt deeffentia Sacrificii. fui folüm fignificat Scpulturam Chrifti, d Moitem veró fignificat ratione altcrius, Ratío 3,p. Corpus & Sanguis po- E ump[lü Kcilicet Confecrationis; hoc ipfo enim nuntur inhoc Sacrificio per modum cibi quód Chriftus manducatur, fupponitur & potüs; Sed Sumptio eft finis & ter- jl Vi vefborum — Confecrationis myflice minus extrinfecus alimenti , integrans u anadatus. - Erco. & complens convivium. Ergo. Pro j d Ex hac ratione folvuntur auctotitates quo vide fuprà de effentia Sacramenti m) qüll facraScripture & SS. Patrum , quibus Euchariftiz. mg,f!d [ üicitur , Quotiefcunque tmanducabitis Ex his Sequitur, quód indie Parafce- AO y Panem hunc, & Calicem bibetis, mor- ves defectu Confecrationis non confici. tem Domini annuntiabitis. n atur verum Sactificium ,fed folüm con. gnnüllff . K, 2, Tota Sactificii Miffe effentia fammatio Sacrificii przcedentis. diei , li Onfiit in Coníecratione, 2, Qusz nec populus eo die cenetur audire Mif- gqnmM /ini ellentialiter debet effe utriufque Specici. fam , fiquod feftum depracepto in eum i 3. Cum habitudine tranfcendentali ad diem caderet , nen translatum ab Eccle- u Sumptionem velutadfinem & termi- fia: nec tenetur Íub peccato intereífe r d Rum extrinfecum, fpe&antem ad'Sacri- Caremoniz , que tunc fir. Quando j . "HWiintegritatem. — Ita S, 'Thom, hic q. a ergo SS, PP. dfcunt,quotidie in Eccle- 32.3.4. ad z.. Et a, 10. inc. fia celebrari , intelligitur falvà exceptio- l (u ne illius diei, Ratio omiffionis Miffz &atio 1. p. AGio, in qua confiftit ef. (hti ientia hujus Sacrificii, debet'fieri in eo die eft; ne Paffio myítica & expreffa ul perfona Chrifti ut principalis offerentis, feu rcalis eadem die repra(entetur, K[, k Teptafentare Sacrificium Crucis: Sed * LXXIV. Oppono 1. contra X« 2. Actio Ecc eco facri- " 954 TRÁACTATUS XIE. Examen g« confectatio eft immutativa & tha&tatiys: iaf facrificativa debet hrO&iav*F' pr&fuppone- - ?e : Sed Confecratio hoftiam , nimiruni vidimae, Erfub hacultima formalita- p:i:? Je €orpus Chrifti non prefupponit in Eu- te haber ültimam differentiam Saciificii ::f:rprin €hariftia , fed' prodücit, . Ergo, proprie di&is Oblatio ením; et(i de e(- &i 2. Sitcafus ,quód Sacerdos aliquis ex Íentía fit,eft tamen potiüs predicatunr n Dui ialitiá intenda& confecrare, & non fa- genericum , ratione diflintum d fpeci- AA érificate. * fico« Aunttt 3. Si, quantüm eftex vi verboram , -dd i. optimé diflinguit S;yfvï'us«:': 1iioy Chriftus iasMiffa immoletur & madie- 'Talis vel habet irtentionem faciendi atihc tur, fequitüt, quàd ex vi verborum in quod £icit Écclefia; aut. qaod Chriftus E Éuchaftis ponátur Corpus Chriftt iüftítuit, vel non habet?. Si habet, cunc A Chri inortuuri determinaté : Sed hoc eft fal- fimul coüfecrat & — facrificar, inrentig ^ j fum, Érgo. Mirns prob. Ex vi vet- enit communis & generalis pravalet. At ii borum ponitur Corpüs Chrifti u£abflra- particalori , ut pater füprà Trad. rr, "iif hens à vita & d morte, poteft enim ín Exam. 4, n.32- Si non habet; nec confe- Adoyt. Eucliariftjaeffe vivatri, uti eft defa&o,& crat ;riec factificat defec&tu intentionis. £w f oteft effe mortuuni, üt fi ín tridüomor- "Ad 3- dift, niaj. Sequitür, &c, quód f."mris Áih tis fuiffet fa&a Confecratío, | Étgo, i Éuchariftia ut eff Sacrificium ,-qualifr l E[go " . -4d i, difl, maj. Prioritate temporis tér de ca bic agirius, coric.maj.; ut e& femper,negaturj üatürg, fabdift. Sub Sactámen tüm ; ..... mn( de quo ut tali convincit "t Y €a formalitate fub qua a&io factificans probatio Minotis ; neg. Maj," j z $ Ó ) III. Sacrificium leïæ' YU eft, conc.s fub alia , füb qua nori eft QUAZR Tk &egatur, Hinc im Cotifecrátiorie (ut eftrie infiniti valoris ? ttraduntGoriet & E Fs Labat) tres diflingaen- LXXV. $. Probabilius eff, quöcf "t fs da fint foriiialitátes ; quaromi uria alte- Sacrificium Miffe quoad fe feu in a&tu 'ïzlitïquqai( tai préfüpporiat priotitaterationis. Eft primo;five quoad fufficientiam & effi- gutem Lie intet easotdo:Primó,inquart. caciam intrinfecám ,. fir infiniti valoris E M h Wägir l tum parieti & vinum cotivertit ii Cor- intinfecé & extrínfecé, nom folüm ex pus & Sanguinemi CHHGF, fic eft prapá- parte tei oblat, fed etiara ex parte ob- "ii "ttorj fativa & ptódu&iva V'i&j'mæd à, Quates lationis , licét defado & in exercítío iius éadem Victimia ii lionorem & cul- caufet foliim effe&am finítutii , ob Iiti- ï ii X i tüni DÉI ipfi DÉO iadtà exeército prze- tationem ab. extrinfeco adverienterm, El'ga i fentatur,eadem Confecratio efl oblatio; " i Patet ex S. Thom. füprá q.79. a. f 3. Quatenus ex modo producendi vi&tis Katio 1.p. Valor Sacrificii nion folümt n fnami , (edi quantam eft de fe & cx vi vers il "Uhffy j defumitüra re oblata ( quía alids obla« Nl otuti laber ponete Safiguinem Chrifti tío , quà B. V, ia termplo obtulir fuurn hinon sU X dl 3i Cotpote féparatüdifeu modoquodani Filium;effet infiniti valozis). fed etiani fnottuó, tiimitum Corzpus per modum d dignitate offerentis principalis: Sed in "n ata , ni« "um tibí; Saþgumcm per mo-dm potást fic tioc Sactificio non folüm res obl i 1 Erg* Fnimm fä JIDe ,Ez:?;b»mr'/fz*a; E L] gnitim Corpus Chiifti $z Sanguis hypo- limitaris undein natüralibus mediante H ftatic? Vetbo unitus; fed etiam ipfe of- 4nftrumiento, v.g. femine , homo .u£ M cau(a principalis producit cffe&um à fe ferens principalis, fcilicet Chriftus , eft ánfiniti valoris:& dignitatis. Ergo. intentum ejufdem fecum fpeciei, licét in M Declarattr ex diffecentiaEuchariftiz individuo APGHAJC litmitari ab inftrumen- j itSacramenti & ut Sacrificii,« Nam ut £o; In moralibus veró neque in indiwé- .duo limitatur ,effe&tus ratione -inftru- Sacramentum ht per Confecrationem ; , qmenti , quía fequitut valorem & digni- at eft a&io phyfica alicujus produ&iva; n fic et à Chrifto uc à caufa,; & quidem tatem agentis principalis; quantó enim j ii dignior.eft Perfona fatisfaciens, tantó Áolüm inftrumentali phyfica , a&iones ) ii autem Chrifti humanz phyfice fumpre dignior eft ipfa fatisfa&tio ;Jicéc inftru- qon fupt infiniti valoris: .aft Euchari- mentum , quo facic eam , fit inferioris "l ftia in tatione 'Sacrificii & .Oblationis .conditionis, five in.e(fe phyfico, .ut fs 2u precipu? fpe&tat.ad genus moris;eftque ifiat mediante linguas five in effe moris, 3 Chrifto ut.à caufa principali,moräli 3 t fi fiat mediante alio homine, ut ex- " hi .offerente. fe DEO Patri, & per modum ;P.lica: Nugno. L i Dixi 507 £ prod dnferioris fubmittente.fe illi ut Superio- mitari.ex fm'tä;a'ignimt; u M ti. Ergo ropter reflexionem .fuper .Sacerdotts ; quód enim poffit limitari .effcétus Sacrificii ab intentione Sacer- Ws !] Kuppofitum .Chritti trahit ab eo valorem Vi dn genere ,moris infinitum ; ad.meren- .dotis Miffam alicui a . pplicantis ,þpaytctbit .dum & fatisfaciendum, non minüs ac ánfrà n.78. R.2. atahebant a&ionesChrifti Theandrica , LXXVL .Oppozo 1, Ergo fequitut r. MM iper quas pro nobis fatisfecit in via , cum Sactificium .à (implici Sacerdote obla- qm"" wirtute caufandi effe&um fyacategore- itum ,effe ejufdem perfe&ionis cum Sa- j d maricé perfe&iorem in infipitum. «tificio Crucis, immediaté oblato à folo ( en Ratio 2. p. Caufa univerfalis in exer- Chrifto; quia utrumque eft infinitum, Xl citio nonagit ultramenfuram difpofiti- .unum eró infinitum .non .,c&,mgjus;a,!-, qnte vonis fübje&i : Sed Sacrificium .Crucis 1!6!'0; t & Miffz in ordine (upernaturali eft cau- 3 linico MiHTæ.jSacriäcio,poH'e.c'VA« t fa univerfalis ad merendum & fatisfaci- ,cuati totam.Purgatorium. J «endum, ' Ergo in exercitio producit ef- 3- Fruftrà offerri plura Sacrificia pro j fe&um limitatum juxta :limitatam di- 'una perfona , quia unum .ef infiniti va- fpofitionem fubje&ti, cui applicatur. loris. j J Declaratur. nlterizs , effe&am Sacri- .4. Eandem 'Miffam (pro .quo da- 13 fieii Miffz non poffe limitari ex finita ttum eft (tipendium , poffe applicari pro aliis innumeris , imoó infinitis homini- ) .dignitateSacerdqtispartïc,ularis-. ;Càm um '&nim caufa principalisopererur per pro- bus;fi darentur. fi i ppriam formam ., per eam effe&tum fibi A 1. dift..Ejufdem perfe&ionis e(2 jf fentíalis, defumptz à principali offeren- jf Alümia. Ergbtantüm Per,i?lam'debcx Eec ecc 2 » WE u 956 ZRACTAZUS XYZI. Zx&mm s. te ,& ex opereoperato,conc.; acciden« niti valoris ) a'ccipei'e plura Gipend*;ï:a, et- ii talis, & ex opere operantis , negatur. iam applicando alteri: n ructum f, pec'ral.i—fï 1 Ff Nota,non effe dubium., quin. eciam fimum Sacerdori. debitum, quia incer- valor Miffz proveniens ab Ecclefia , & : tum eft, an ille fru&tus. ( cütn. videatur ex merito Sacerdotis ac miniflrantiam, h'ifapph effe beneficium perforale) poflit alteri dleiut: fic fimpliciter. finitus, cüm fundetür in dati,Et hoc verum eft,five fint plura fti- Q corum dignitate finità, pendia adequata; five parva unum totas j tapwd 4d 2,. Eft verum quoad virtutem & le ibtegrantia , ut. patet ex dcclaratione j [Q fufficientiam Sacrificii , feu in a&u pri- $. Congregationis Concilii, editá juff AULX mo; in a&uautem 2. nen fet ,non de- Alexand, Vil ,& oppofitum faciens te- i f fectu Sacrificii; fed quianon omnesani- netur ad tcfticucionem, Caterüm dato, mz, pto quibus offertur,ad remiffio- ontion quód fru&us ille fpecialiffimus fit alteri Awn& nem totius peenz fünt difpofite, Simi- communicabilis , prob;bilius eft , quód EC liter per unicum Sacrificium quantüm poffit alíis faltem grauis applicari, modó eft de fe ; poffet fatisfcri 1 lj pro pocna inügi- fiát raró & prudenrei;ait Nagno, habebit te intenfa, :t;:;'onemj enim Sacerdos alium fructuim ex opere 3. f -Ad 3. neg. Nafif effc&us Miffz li- operantis ,cüm faciat actum excellentif- l [ Adores mitatur juxta devotionem ejus pro quo fimz virtutis. Nec tenetut eum Sacerdos 5. ; r ii offerturz Sed ille non femper eft , vel applicare illi, qui ftipendium dedit, fakem non fcitur, quód fit tam execl- lti: Uf Secundo. luxta declatationem. . S; knterdifpoätus, Ergo. Congreg. Concilii $. 4. füb Urbsno IIX. i q AR dd 4; K. poffe applicari ex charita- — 162j. Sacerdos qui Milam fuícepit cee rdüäm j hn te , non acceptís pluribus ftipendiis ; lebrandam cum certa. eleemofyna, nom modó in particulari applicetur, qui fli- lii m poteft eandem Miffam alteri committere pendium dedit: ftipendium veró non legendam. parte elcemofyoz fibi reten« itd f datur pro Miffa , aut valore ,aut fructu tà Etoppofitum faciens tenetür ad re- ïïälfffdc! j *tlng €jus (quiaeffet Simonia ) fed vel pro ftitationem. .. Quia nullum habet tit:;?- abore corporali , vel pro fuftentatione lum retinendi; nongratuitum, quia pes ag Ainiftri $ & tixainr ejus quantitas ex cuniam non acccPit per modum donati- Fütiyin éonfuetudine Datriz vel (tatuto Ordina- 5 onis, ut fuppooitur ; neconerofum, quia "r fil, s "ts ipfe onus non fubir. Dixi ; pro fvffeutat ione Minifhi, oli- "i. Excipitar Deneficiatus , qui (nifi ít us nimitum , honeftá & Fmgali 41 fundationie aliter caveatar). fuas-Miflas MLC unum diem , nec poreft plus exigi titulo poteft committere alteri , datá eleemo- Minfe famuliii: domeftici , cognatorum , atit Íyná juxta morem Patriz , licét reditus "It i dcbitoruni contra&ortim. Beneficii : plus imporrent, Difparitas * g ' LXXVII, Ex his Colligitur quorua- eft .quia habet titulum Bencficii, cui alia ! i Pw dam cafuum refolutia, nimirum Primo: "h. | oncra annedutitur, v,g. ïeeïf,and? ho« Von licet pro üna Miffa. ( licer iji: infi. tas Canonicas ; &c. i ï&whr Q * : Z'ï;rfiä, «-.RCT WR& fu p m a D. 92$7 De Euchargfia. : Tertà. "Non licet anticipaté dicere applicare. 1. Generaliffimà quádam [j ratione offerendo pro tora Ecclefia ; Gc Miffas pto iis, qui in futurum. Miffas peccaret Sacerdos fi à fructu Sacrificit petent , iisque poftea petentibus lectas Miffasapplicare- . Et oppofita fentcntía aliquem exciperer, licét exceptio cflct &t damnata à Clem. 1IX. 160f. valida. 2. Quodammodo in particu- QUARO IV. Miffa pro plaribus lari, ut fi applicet pro illa civitate, pro m:ca;v oblata prodeftne zqué fingulis, quàm fi fuis vel familiz fuz benefactoribus; pro u 3. offertetar pro uno tantüm? ommbus.pctcntibus in communi. LXXIIX, g. r. Probabilius eft, Omnino in parti.ulari ;nominando v. qud Sacrificium Miffe quoad effentiam g. Petrum , Paulum, &c. Quantó par- & fübftantiam fuam , etfi pro pluribus ticulariüs ergo Miffa applicaaur,tamö A magis prodeft, cateris paribus ( (i nimi- nominatim & zqué fpecialiter offeratur; fingulis feu cuivis in particulari zeque & rüm is,pro quo offertur , magis fit di- u) tantum profit. (juxta cujusliber tamen fpofitus ficut quavis caufa, quantó me- hiit liüs applicatur , tantó meliüs operatur, difpefitionem ) acfi pro unoofferretur onti tantüm. Sicut fiex Mari five plures fi- Pro eo, qui eleemofynam contulit, te- laiia 1 ve pauciores ümul hauriant, nulli ali- tetur Sacerdos tertio modo feu in parti- Cfüof culari Miffam applicare, & pro poffibili quid deperit. TR - Ratio: Quia Miffa eft infiniti valo- conati ; ut in Memento expreffam ejue m / memoriam habeat. Poteft tamen fuffi- ris, Ergo ejus fructus per applicatio- aol | cere meimoria virtualis, ut fi Sacerdos nem etiam Ípecialem , zqualiter pluribus g factam , hon minuitur, ante celebrationem compofuit Z4emen- i 468 | - Dixi 1. quoad effentiam fuam ; Non t, & pofteaobliviícatur, vel inipfo 7Me- enim eft fermo. de fru&u orationum; ni;ltïü | emezto dicat DE Of Offero pro omni- fettle "quas Sacerdos perfolvit nomine Eccle- busillis, quorum antea memoriam feci, z die fiz vel fno. LXXIX. Quwifmam ergo ex Sactificio t t Dixi 2. 4448 fpec;gzliter; fi eoim pro Miffz majorem recipit utilitatem? aliquibüstántüm in commun! & ii coa- Dico: Cateris paribus, id eft, fi ad- m | donäfi* ^ fufo offeratur , pro aliis veró nomirma- fit etiam. major difpofitio fubje&i, Sa- :iïmra,ü & tím & Ípecialiter ; his tmagis prodeft. cerdos; & poft eum is , qui contulic Quia applicatio Miffz fit per intentio- eleemofynam , cujus collatio eft fpecia- nem cclebrantis. liffima devotio erga Miffam ; & confe- h & 2. Men(ura effe&tüs hujus Sacri- rentis fit fpecialis memoria in Miffa, " [In-' — ficiieft dupl&x ,nimirum intentió Sacer- Poft hunc illi qui Miffz affiftunt. iU5 dotis ut caufa cfficiens & applicans, & de in Canone fit eorum expreffa niemo- j " devotio e ] ria pet ly ; Eromninm circumflantiuga- p us pro q'qo o&"eftur,ut cauía á $i Miffa pro pluribus zqué fpeciali- | lo - Declaratus cury Nugro : . Sacerd os teroblataequé profit , cur ptobi Sacet- -dotes pro Miffis, quas fpecialitet pro fe Tjr!l ] x;iglicitg?' poteft faurá Sacrificium alicui Ece eec j aut ao 9,8 ZR AVC?ATUS XIL Examen -5'-' aut, fuis offerunt, non acceptant flipea- tibus fit magna neceffitas & paupertas; P Jir dium? quando numeras Miffarum fundatarum ï L Dico, Optímum e(le conülium ita fa- excedir namerum Sacérdotum , aut non 4 w 4 cere , & fecundüm ptudentiam , ait Nu- fuit datum juftum flipendium. .. Hinc tigto gno ,ut quando quis maximé vult bene- non debet concedi illis Collegiis, qui fa- lt facere fratri aut amico , pro tali M;ffa «iunt fumptus non neceffarios , vel ma- " 2 nontecipiat flipendium , quia fic confert gnifica exftruunt zdificia, 0 3 illi fatisfa&ionem , quz correfpondet QU.£RO V. & Ulimó: Miffa Átto ftipendio , adeóque careris paribus re- quos habet effe&us ex opere operato? Atl cipit tunc frater. vel amicus majorem ltem ratio Sacrificii efine nbbiliorrat.io- Ain, fructum. ne Sacramenti? E .ïäkadq Dixi ;caterz paribus y fienim is;qui LXXXI.£&. z. $ acrificíium MiHä: ftipendium non dedit, majori fervoreac nontantüm eft laudis & gratiarum a&ti- :j;«it', & A (j devotione feratur erga Sacrificium , ei onis aut nuda commemoratio Sacrificii Crucis; fed habet tres effe&us. I« E& "C etiam fpecialiter applicatum , majorem Ut reportat fru&um , quàm qui dedir. propitiatorium , Íeu. habet vim placandi At pat LXXX, Cujus autloritate Runt redu- DEum, peccatisnoftris offenfum. 2.Eft &iones Miffarum , ut percertam vel cer- t j impetratortum ,feu valet ad impetranda L 'tas Miffas, vel Annivc;(aria fatisfiat plu- quzvis bona fpiritualia, imó & tempo- j ribus? lt tralia,fifalatinonob(nt..— .3.. Eft fauze Dico: Sacta Congtegatio fub Uirba- fattorium pto poenis temporalibus ,.que um (s At no IIX, 1626. ftatuit , quód poffint fic- te(tant remifsá culpà. :Eft 4e fide , ut 1G m ri à fola Sede.Apoftolica , & nullatenus paterex T'rid,$efT, 22, cap.. & Can.g, sb Epifcopis , nec à Generalibus Oidi- & 2. Miffa .dicos. effe&tus caufat A.' l mfd/ä!t; 71 . Mf pj num in Capitulis Generalibus, tevoca- 'ex opere operato , non famen phyfic 'fed moraliter, "t tis conttariis Privilegiis. Dum Ecclefa prohibuit , nehzc te- Ratio x. £. Quia .caufantut ex fola um m d. du&io fiat ab Epifcopis vel Ordinum -.giignicate hujus.SacriHcii , nimitum .rei y Superioribus , fenfitne, efficaciam Mif- in eo oblat& ac principalis offerentis, M gn&m fe diminui refpe&u unius , i fimuloffc- ándependenter à .dignitate Sacerdotis MUH! J L/n UT zatur pro aliis, particularis;:ut patet in Miffa mali Sacet- Dico: Neutiquam, fed ideo,-üt.in*f— «dotis , que tantum valet quantum boni, * ln AC pleatur voluntas fundatorum; & eorum 'mon .ex opere operantis , cüm illud nihil U[F(]!c p" lfl&läc, qui dederunt ftipendium. p waleat; Ergo .ex opere operato. Item u4s ob cau[as velin qu j i bus .caübus jindependenter à dignitate ejus , pro quo , WZHU& l oteft fieri hecreductio? li voffertur, .ex parte cujus tamen requiti- vjan& Dico: Sedes Apoftolica non .conce- MT itur. difpofirio , ;non ut ratio formalis it illam Miffarum redu&ionem , bifiin .caufandi , fed. u eosditio frme qua ;non. "Nf Dhin eope- Collegiis vcl. Conventibus eam. peren- quid fit caufare ex oper th!ha ! : 3Vide fuprä ' i£ato, ! Igo P Y . J E(z:cliaz;z'/tïz'd;u 959 fato. - Traét, rr, Exai. z. num, rr- &. 4, Kemiffionem peenarun: temre- WNot. 2. poraliugy caufat. Miffa immediate. j Ratío 2 p. Quia Sacrificiunr ut tale . Ratio: Quia eft immediaté fatisfa- D tacipué confideratur in genere moris , éoria. z ^gr. f. Etfi Euchariftia ut Sictámen- & habet effe&us immediatos folüim mo- um ex parte feu fecundüm quid no- rales, per quod differt à Sacramento, g. bilior fit feipsá ut. Sacrificio , attamet h( Nota , riori effe contra tiaturam effe- omnibus penfatis & fimpliciter lo- üüsexopere operato , quód non fem- quendo fub ratione Sacrificii e&-cx;cï- äV Iu lentior. erflatim, & ex cerió lege ac. infallibi- Kartro 1. p. Quia Sacramentum ut t-« "W liter fiat , fed quomodo & quando DEO llj P*lacucrit 2 & fubjcau[n e& dlfPO[itumæ le refpe&u fui effe&üs immediaci, fcili- Xü[þv Habet tariem aliquos cffe&us, quos in cet gratiz, exercet caufalitatem phyfi- J cam , Sacirificiuni veró fuos effectus cau- fübjcétis rité difpofitis infallibiliter cau- A fat; pimirum remiffionens posnz , vel fat folünm moralirexj,- quod eft i—gnobüi- li üs. Ereo. totalis vel partíalis in juflis ; five vivís Al five m BN Ratio z.p, Tum ciu'i'g* Sacrificiutrt iL Ll ortuis juxta difpoü:i-onem fubje- & ^ Euchariflie eft idem cum Sacrificio Pk Crucís, quod eff nobilius omnibus Sa- ,.yæd( fttil V, 3. Sacrificium Miffz gratíam five fecundam five primam ,& peccatorum cramerníis, utpore ab ejus dignitate va- MJ fnottalium remillionem nor caufat di- loratís.: Tum quía nobilitas medii fu« " te&té & immediaté , fed folüm índirecté miturà fine: Sed licét Sacramenta ha- 2 d; & mediaté , ii quantum à DEO,, ejus beant cffe&ns, qui funt nobiliores it a ordíne ad noftram utilíitatem ,Sacrifici- oblatione placato , impetrat auxiliumr lh gtatig excitantis, & donum poctiitentiz, ürn tarterimmediaté & prímario habet €ontritionem , vcl attritionem cum Sa- cffcctus nobiliores in ordine ad cultum d [0. €ramento , pet quz immediaré confer- divinum , qui eft finis fimpliciter nobi- m [ tür gratia fan&ificans , & peccatí remif- Iiofa' Ei go:— (i] fio, It Colligitur ex Trid, loc. cit, Oppozo contra ratíonem 2. p. Si Sa- w 1j crificium Crucis & Euchariftie funt Ratío *- Quia ad gratíam habitualem n diré&é caufandam |ordinantur Sacra- idem$ Érgo pritnum nom peteft nobis l mehta, utpote per fe prímó inftituta ad applicati per fecundum , uti camen ap- ';g'l[ üotam fnftificattonem , Sacrificium plicatur. Prob, confeq. Quía idem jl veto primarió & immediaté refpicitcul- ron applicatur per feipfum. . Ergo- j tum DEÍ, fan&ificatiotiem autem ho- Diff, ultimum antec.- Si fint idem jt minís folüni (ecundario , & quafi per re- otmnnibus modis , conc, ; fecus, neg, ;ahs undatuíarri , nimittim impetrando pri« Sufficit ergo quód fecundüm quid & n ts di&ta auxilia füatetialiter: diftinguantur. Vide fu- gratig & doln'um Poníi- d prà ín hoc Exam, n. 7 z, R, 4. fiV zsngiæ. Érgo, - Effne x 960 TRACTATUS XIL Examen ; -^ PÉEXXYXIE E/fze ucilius , Miffas in vi- ix;t,rct, tà fibi celebrari facere , quàm poft mor- tingit. Quod tamen qfc—;:):fän tató cc;n-. E tem? Àn liceat. curare legi pro fe in vivis : Miflam de Aeggiem , Vide Tia&. H. Affrmo : Quia äxin;ïex homo fibi Exam. 6. n.5 1. comparat majora beneficia. NamMif. Hac de Sacrameunto & Saciificio Eu- : Á ? fz pro aliquo di&z poft mortem funt fo- chari(tix dicta fufficiant, Plura qui- : L lüm fatisfa&oriz pro pcenis Purgatorii; dem hic dici poffent de tempore celebra- fiveró pro co legantur in vita, funt fi- tionis Miffz , de loco, vafis, veftibus , mul propitiatoriz , & impetratoriz, fic- czremoniis, defe&ibus in Miffa occut- Que juvantin vita & poft, | Imó per eas rentibus, fed ea remitto ad Tractatum À multiplicatas poteft in vita totaPurgato- de Ordinibus; & in fpecie de Sacerdo« tii poena deleti,ut moriens ftatim celum tio, Vide Tradt, 1 f. Exam. 6. [ N ZNN h« (/ " J AT, Wk 9' 90- l i a fi A. VLCCITITEET E QY ) Ncr que ULO UT - & « y S N . t N ** | ?Hmi,s at S .-.:"// EC x.-xflm—um): m u'x(()I]V( u f* ( «Xæ ,"'fmm fc « .-'; ïn TRACTA- -u » «äe?& OC oés )« ä.eäz— X 054 9 5'9 " e d. ae'"'* k A [o o v ::*(?'æ Ó a .9 es z 7 C« C ^ UGAROUMRM eidly iL oD A fäzo B5as hï ( jj | (l TRACTATUS XIII. DE SACRAMENTO POE- /E, EY PART. " NITENTI IBlis E :J u Sa eqmlzm s D. agit 3. p.à q.84 ufa ad l. 4- 9o- que eff ultima inclufécé. .. Et in Sup-. plemento Tertie Partis à TLUuÓ — 4d I7. .äclzgþve. : i, alrator :fh(oniinur.n.HOmQ- DEus JEíus CHriítus , fciens quód omnis cato corruperat yiam fiiam, quód caro concüpifcat adver- süs fpiritum, ad malum prona ab adolefcentia fuüa , quód totus mun- dus fit in maligno pofitus: nolens tamen mortem peccatoris , fed magis ut convertatur & vivat,non folüm Patrem egit; vitam dando; fed & Medicum, animz moórbos curando ; & per peccata amiffam ani- . mz yitám reftituendo virtute cfficaciffimi medicamenti , nimirum Feenitentie Sacramenti , à fe ad id mifericordiffimé inftituti. . De heri quo proinde cum Angclico Do&ore ';tra&andum. Ef fff EXA: 96 TRACTATUS XIIL Exkamen i. hum lii m AAEUE- A OEU I IEUEoH EUR U I OLAI HEEUe 2 UT m coRIXAMEN: T L) ä'.'d.'ltlil E 1 patt De Effentia,t Infistutione Sacramenti Pe- itlecl Partibus in genevali..— . Et de Pam- w E mæn;zf& » jufd, tentaa ut eff ctvius, Asj hi Sol m TTT XX | De quibus .. T bom. q. 84,. £2 855 Fj 09) Ml/l/)&!' ? By, U 4ERO 1. Teneturne ligandi Facuï'tatcrr(u' habet : 'Se,vd ;n hoc ^niac N NY N 2 NS onfcffarius calleredo. tractatu maximé inftruitur Confeffarius; ïïi'r[femialis' E »W ] RY z AUg. S NY ET A V, m 1 ? iinam "Theologorum quando & quem poffit ligare vel à pec- A U oX 7 R a le Sácramentó P c?ni- cátorim vinculis folvere , ut patebit e Vi U^ N rl tentiz ? Á ejus decutfu,. Érgo. f'x&lm D u L m rm. Katie patet ufuprä JAQUAERO 1. Quid efl Sacrameri Tra&.1.n,12. Quia lex naturalis dictat, tum Peenitentiz, quando & à quo in(ti- Mbt)j quemlibet in coafcientía teneri fcire, tütum, qua ejus partes, qua matería? Wtfä/fkr,nvfu qua fpectant ad fuum officium, ut docet De quoS. D. q. 84, per 16.art. ä?wln!fgrg,'ä S. Thom. 1.2.-3.76. a, 2. in c, Sed a II. Ante R. fuppono, Penitentíam Wi gu tractantur in hoc troctatu, fpc&anr pofle dupliciter confidetari, Primó ut Un n ad officium Confeffarii , inquantum eft cft Sacramentüm Nova Legis qualiter u7 judex ; Doctor ; & Medicus, Ergo. deeo hicagimus, Secundà ut cft vír- MT u Min. declaratur : Ad officium Confef. tus, qualiter ctiam fuit in Veteri Lege» " At f farii [pe&tat fcire ; an & quando poflit Dequa poftea Q. 6.. Hocluppofito: Vr ligare & folvere, ut pater ex "Trident, x 1, Hoc Sacramentum phyficé Seff. 24. de Paenit. c; €, fic ftatucnte: fumpturn. (ut faprà de Baptifmo Trad, 4 Ouamvis abfolutio Sacerdotzs alieni be- d g 1 t, Exam.f; R. r. ad Q.5. ) feuinquah- WM)VC! P neficii ft difpen[atiostamen noneff folm tüm eff compofitum ex materia & fot^ wundum . iminifterium , wel annmutiandi ma nit partibus phyficis feu quafi phyfi- Evangelium vel declarandi vemiffa effe cis, definitur quód fit extetior peccato- peccata , fed ad inflar aéliis judiciales, rum conf-ffio dolorofa (feu, & dolor ) ïlml ] Ü Cum quo ab tpfo Velut à fudice , fententia pro- fub impensá prafcriptà abfolutionis for« n. L dlfcl | ægntiatgr; Judex autem & folvendi & má. Sumptum mþraphyücä»ku Vr KO at 4 lxl[um 8. De Penztenutia. 963 ftat ex genere & differentia ; definitur peccata , remittuntureis; quotum reti- »k s quód fit Sacramentum INova Legts infli- nueritis, retenta funt, Joan,20. Ita tutum. ad vemiffionem. peccatorum. pof? patetin Trid. Se(f, 6.c. 14, & Seff 14. c, I, &can. , Baptifmum commiffrum [eu ad can[au- - dam gratiam [anantem , five vefofcitan- Prima 92 Pars pateat ex applicati- -^rem , aut remiffivam dictorum peccato- one definitionis Sacramenti datz füprà ) Tra&. rz. Exam. z. n. 2.. Eculteriüs de- æl rüm, ut patet ex S. Thom. q. 84.a. r. inc. Hzc fecunda definitio detur exa- claratur: Chriftus Apoftolis eorumque minanti. Ex qua etiam patet , quis fit Succefforibus veré dedit poteftatem re- - &ff.&us hujus Sacramenti, mittendi peceata cum auriculari confef- &. 2. Solet hoc Sacramentum etiam fione , & omnium peccatorum quoad vOCati reconcilidtionzs , nimitum ab effe- numerum & quoad fpeciem explicatio- &u,qui eft reconciliatio cum DEO:; ne: Sed hac poteftasin nullo alio, fed Item . Covfz[fonz , à notiore parte, que inhoc folo Sacramento exercetur , ut pa- &ft confeffio ; & zAfolutionzs ,à forma; tet. Ergo, — Maj.prob. Chriftus pre- [ Panitentia à coniritione; que ctiam eft didis verbis Apoftolos corumque Suc- W Y — pats effentialisejus: non tamen vocatur ceflores inftituit Judices ,cam peteftate Satisfa&tionis , quía illa folüm eft pars folvendi vel retinendi, qui revera aus IPCDV It d ": ejusintegralis, & non deeffentia, Item judiciarius eft: Sed hica&us nequit fie- "Nocatur metaphoricé fecunda poft nau- ri , nec fententiaà Judice ferri , nifico- Íragiumtabula, — |Nam (ut aitS. Thom, gnofcac numerum, fpeciem, ac circumt- J 25;;» J J - 8,6,in c.) Szcut primzmremedium "ma- ftantias peccatorum, Ergo, Et con- ( -ve tranfeuntibus eft. , ut con[erventur in fequenter Chiiftus in&ituitr confeffio- | navtintegra fecundum autemremedium nem facramentalem. (( ff poff navem fratlam , ut quis tabula Nora, quód hanc poteftatem ,quam W adhareat : ita etiam primum vemedium Chriftus Joan.20- Apoftolis dedit, pro- «:X W in mari bujusvita eft , quód bomo integri- miferit , dum Petro dixit Matth. r&. Ti- Jük t —— tateim in Baptifmo acceptam [ervet s fe- bi dabo claves Regni - Caslorum, E L;an tundum autem vemedium eft , fí per pec- quodcunque ligaveris faper tettam , ecic catum integritatem perdiderit , quod per ligatum & in czlis ; & quodcunque fol- pontentiam ! vedeat, Porió. Peeniten- veris fuper terram,erit folutum & in cz» j . tia eft di&ta. 4 peza & teueo , quáfi po- lis ; ut patet ex $. Thom. a.7. inc. F*h 44 - teuentía ,vcl punientia , juxta Ifido- 1HI, R& 4. Partes Sacramenti Posni- n tum. * tentiz effentiales funt contritio,confe(- j .. 4, Peenitentia cít-verum | Sacra- fio, & forma feu abfolutio. Sausfactio inentum. 2.. àChrifto immediaté in- () eft pars integralis, — Patet ex S, Thom. fl?itutum, 3 cüm à mortuis excitatusin- , 2. 1[) li fufflavit in difcipulos fuos, dicens: Ac- Katio : Ea fine quibusaliquod com- J pofitum ab intrinfeco non poteft fub(. : ] «ipite Spiritum $. , quorum ;gmifctitis Fff fff 2 ftete, 9s TR ACTZTUS,FHZ Examen i. flete, (unt de effenitia ; fine quibus au- poffant applicari ad aQtus hominisfn $&« É jpt cfamiento Matrinmonii, teri fabfiftere poteít , non furit de efferi- T tia : Sed Poinitentiz Sactatmentum ab I V, g, f. Materia hujusSacramens ü Á i intrinfeco rior poteft fübfiftere finccon- tí eft duplex: Una proxima , nimirum iil tritione , confeffiorie , & abfolutioüe ; a&us pernitentis; altefa remota , nimi« iuh bene tamiéu fine actuali Satísfa&tione: rum peccata, non ut acceptarida, fed u£ 4 n Ergo. Sed de his plurain fequentibus, deteftanda & defiruenda. — Ita S, D. s -l Q A/in C: Vide füprà Tta&t. x 1. Exam. £ n. 3. Not, s Alighdit $: Quomiodo in Pennitentia falvetur il- Katió: Quia Péinitentia circa pecca« lud, Accedit verbüm ad elersentum & t ut defltuenda verfatur mediantibus Nulta,'qucx 4 àn [e fit Sacramieritüm. — Et ibidem ante R.z. actibus peenitentís. 28 Qualis partium fimultas requitatur in Nota; per peccata i T* f i'n't'xc;l,figï sd'abfo Sacrametitis. . Iremi ibidem Exam.4., n. petíonalia feu actualia, & quidem poft zitemí 47. R.7. Vidé; quid ia lioc Sacramen- Báptifmun; eommiffa, | Nam Originze &t to fit restantüm ; quid Sactamentum Ie tollitut per Baptifmum; actualia ve« ^fen tantüri, (ïuïd utrümque fimàl, ro apte Baptifmurm cotamiffa non fübs Ex his fequitur , quód etfi non poffit fürt clavibas ÉcclefiZ, cüm fint cotis admiti lixc propofitio , Pertiitensabfol- 'A&' ;- Chül tnifía ab €o, qui Ecclefiz Jurifdidioni ^ in f vit feipfüm , vel eft iinifter liujus Sactae tunc &on fübetat; — De hoc plüra poftea Ti menti ; quia tior profert nec fuper fe circa obje&üm Ponit. ri 13, ^il profetre poteft formaám ábfolutiotiis ; Nota taten ultetiüs ; quód maáterí4 hzc tamen eft vera: Homo iti Sacra« rétiota Pomnitentig ádhuc fit duple; tlaig | &W wa tnento jüflificat feipfurn pet fuos adus ; nirüirüm neceffaria;üt funt peccata mor« non principaliter fed inftturnentalitet; -"ingg talia; & !iber*a fei fufficiens , üt Veniás i dj hon formálitet fed djfpoütïväs nón per lia. a&us preéise fecandürm fefumptos, fed Ptttdije - QU RO Ill Quacfí föfmä hu j düé "at &t adeffe Sactamenti elevatos, & clavi- Sacramenti ? »: Ü 1 bus Eccléfiz fubje&os , fub qua tatione V. g. i« Forra Sac garhentï Peeni« M Hl Jffa Affagn etiat] phyíicé caüfant gfatiam (juxta tentiz fubfiftic hís verbis: Abfolus te; di&a fnprá T'tact.t1: Exatm.2; n.12. dé vel aliis æqui?alcntibüä.— MM "Hetient Caüfalitate phy(ica Sactamentotum ING- * Cadio 1. p. Quia fola il la verba ápéte v2 Legis) &i aliás sut precisé atusvit- té fignificant effe&üm hvjus Sacramene "AUs tuiim farit ; folàm caüfent eám moralis ti;ícilicet gratiat remiffivant peccato- tet.Hinc Boteftas clavium licét forniali- turb ; feu folutivati vinculorurm animzs u Pgrä! E u : A tet fititi Sácerdóte; quá de causá is tiobi- que& funt. peceará ; üt explicat $. D. aj 2 ) liori tnedo, inflrutnentaliter tameü , ad irnc. Ico: ; ; t "feng posnitentis juftificatiofiem -concurrit ; Katio 2. p. Quia & qäi'vaïcntfa verbo« párticipativé tameti eft iri a&tibus páni- iütnfolim iüducit mutationetn mate- .n mmnæ, ! nülf :FM"OII I téntis ut elevatis.Hai ptopoftiofiabilitez iialem , qua Sacramentum nonán dt3 Ptl De Fæ?ziz*'mtz'»z;j x965ï " l lat , at patet fuprà de Svacrafn. in coms Ex quo fequítur , quód eademabfo- lutio fub diverfa ratione effet tunc facra- ) fhüni. Hincvalidaeffet ('attamenilli- if cíta ) abfolutio data his verbis, Remzz- mentalis, itiquantum nimirum effer à Wt ía , Condonà tibi peccata tua. peccatiss & nom effet facramentalis , ni- H d 2. Valida fed illicita eft has for» mirum iaquantum effet à cenfuris: & d ina: "dbfolva à péccatzs tuie, fub hac fecunda ratione prioritate fal- Ratio : Quia equivalet priori ; nar tem naturg (er(i non temporis) effec ! lj 7e incladitur in ly 7z2. Y - prior feipsa , ínquantum eft à peccatis. ü : Nota À od licécilla verba aäfäzfvo té VL zj f, lnvocatio SS. Trinitatis S) ,—quo : Íecundüm íe fint indifferensia ad abfo- tioneft de effentia hujus Sacrameuti, uti ftiec impofitio manuum, nec fignatio lutionemi à cenfüris & à peccatis j atta- inen ad abfolutioniem à peccatis fuffici. Crücis. ItaS, Thom,a, 3. & 4. il ériter determinancur. ex circumftantiiss Ratio 1.p. Tutt quia anteinvocati- T tiales futit intentio abfolventis , pra- ofiem SS. Trinitatís & fine ea perfe&e N entià E h Y confitentis ; e-jusä;qe' confcffio pec- Hgnificamt* hujus Saetamenti effectus, i €atoru m: Tum etiatri , quia tiec eft profeffio fidei, [ &. 3. Chri ftus voluit, at petfona te- in quo differt à Daptifmo; nec otdina- i éipiens in formá exprimatur , per ly 72; tur ad fidem fortiter & publicé profiten- d vel peraquivalens; unde ad'ejus deter- darn,in quo differt à Confirmatione ; in ininationem non fufhciutit di&& ecire quibus duobusSactamentis di&a invo- " cumftanria, catiorieécffatió eft exprimetda, — Ergo, ibl Ratio:: Tutnut fic exprefsé appateat , Ratio . p, Quia Chriftas poteftarem i^ abfolütionem dirigi ad prafentem, & clavium ptomittendo ac dando non fe- il fioi ad 4bfentein, "['um eríam, ut fi- cit mentionem illiusCzremoniz. gnificetut diverfitas inter eCipictitern G Nota tamen ,illam impofitiosem feu inihiftrantem Sacramentum. u]ü! extenfiotiem manuum effe valde congrue &, 4, Valida effet ( attatnen illieita; am, quia per eam denoratür quedam g bii incafumagne neceffitatis) abfolu- jiriídi&io & pralatio fuper Poniten- j [j tio,fi Sacerdos ii(dem prafatis verbis tem ,utpore cujus falus oftenditur quafi effe in vel füb mattu Sacerdotis, ábfolveretà cenfuris & à peccatis fimul, | füppofito tamen quód poenitens cenfu- VIL &. 6, Forma abíolutionis ut p tàs & peccata ríté expofuiffet, & Confef- valeat ; profetenda eft voce humana , & j farius poffitac intendatab utrifque ab- verbo proptié dido, 2. Non eft fo- yl olvete, làm precatotia. fed revera judicialis,flc i Ratio: Quia Chriftus poteftatemClas atSacerdos peenitentem vereà culpa & Viüth promittens promifiteam abfoluté pcns zterhz teatu àbíolvat ; non veró 3- folàm declaret effe abfolutum. 3. Per " petly Quacuso,, &c. Matth.18, ut patet ex didis,& non tcftrinxit àdfola peccata, fnodtim mere precationis expreffaSacra- j mentum anfullat, 4. Dcfa&to profe- tgoiéc refizinxit; quatdo eam dedit. li tenda PÍFfff 4 : »966 ZRACT ATUS YIIIZ Examen t, renda eftper modum indicativum. ,l &us Sacramenti ex parte parnitentís , cu- Mcft dod tamen non eft de effentia. jus a&tus materialiter. fe habent in hoc Sacramento. Etad 3, ait ; Solus DE. hum Ratío Y.p. cum noftro Aravío e(t communis regula juris: Sigularzs ex- us per auctoritatem & àpeccato abfíol. véqi stf £eptío fermat vegulam im contrarium. vit & peccatum remitit, Sacerdotes ta-- - Sed Concil, Flor.1n decreto Unionis tra- 1titcol men utrumque faciunr per minifterium, dens do&trínam univerfalem de Sacra- inquantum verba inftrumentaliter o hr Q PC- 20l mentis Nov& Legis, ait, illa peifici re- rantur in virtute divina. bus & verbis fimpliciter & abfoluté, ex- Tandem ad j. ait : 1fta *e:gpofiriïov, j h u cepin'.]uc folàm Matrimonium, de quo Ego teabíolvo,id eft;abfolutum often- ait, quód regulatitet perficiatut verbis ; do , quantüm ad aliquid quidem vcra. T K A pet fubindicans, illud poffe etiam perfici fi- . eft, non tamen eftperfecto; Sactamen- nis confenfum exprimentibus, .Ergo A ydal ta enim Novz Legis non folàm fignifi- * t deomnibus aliisSacramentis fentit,quód cant , fed ctiam faciunt, quod fignificant. &üxadh debeant perfici verbisproprié di&is. Uade ficut Sacerdos baptizando often-, . Pars patet ex Trid, cit,in R;ad ^QHntum dit hominem interiüsablutum per verba. Q.r. n, z, in hoc Tra&d.. E Ratio eft : & facta , & non folüm fignificativé. fcd //A D7 D i Juxta communem S. T hom. & Theolo. etiam effe&ivé , ita etiam cüm dicit, :æiïio ff t (; gorum doctrinam Sacramenta Novz Le- Egote abíolvo , oftendit Hominem abfo- gis (adeóquc etiam eorum partes , qua- lutum non folüm fignificativé, fed et- "h ht Atl rum una eít forina ) id efficiunt , quod iam effc&ivé, HacS. D.. EM | [ignifïcaht: Sed predi&a verba fignifi- &atro 4. p. Quja ita habet tocius Ec« cant abfolutionem à vinculis. Ergo & clefiz praxis. UT cfficiunt, puta , efficienter inftrumenta- Ratío g.p. Nam etfi illicita, valida u M'C(L'nc DO liter, DEO juftificante per modum : tamen effet ab(olurio data. per formam caufz principalis. imperativam, v.g. z4Ufolvatur foanues Adltyl Ratio 3. p. Juxta Tri d. Abfolutio eft á peccatis , quia per modum imperati- :W.mmif]j t a&us judicialis : S:d deprecatio, càm vum adhuc filvatur ratio actüs judicia- i fiat fapplicando ; non eft a&us judicialis. lis, -& eft folüm mütatio materialis, M « * Ergo, Ergo. :J.wa lts l Adftipulatur S.'Thom. a, 3. ad z. di- QUAER O IV. Quilnam eft genui- ffa.'i t ( "cens: In facramentali abfolutione non nus fenfus verborum Abfolutionis? T fufficeret dicere , Mifereatur cui omni- IIX. x. Eft hic: Ego tibi bac judi« st D 7. otens DEus, &c. Vel, Abfolutionem ctali fententià , quautum eff ex me ,cum. 4 OV & remiffionem tribuat tibi DEus , &c. fero gratiam vemiivam peccatorum. Ptfit Quia per hec verba$acerdos abíolutio- Vel, Zrnpertier Sacramentums quantum 2*l H "'J nem non fignificat fieri , fed petit ut fiat, eft- de fe , abfalutiuum. àpeccati; s. Licet " teee Pramittitur tamen infacramentali abfo- per accidens ex parce fübecti , vl ob in- Af ? d a&u. non conferat, 3 Mu lurigne,talis oratio , ne imgcdfacu:xe&'e- difpofitioncm .ejgg, Et H Va i M I De Pearteuia. 967 d Et hic f&nfus etiam falvatur , quando 34 2. Suppofito etíam þqcbäto hoc h hocSacramentum eft validum & infor- Sstramentum non eft fimpliciter necef- me , de quo inirà. Vel quando pani- farium in re, fed fiin re haberi non pof- ? tens confitetur tantüm peccata für, fufficit ejus votum feu defiderium, !] (jam fe- mel rité confeffa, Ita declaratur in. Trid. Self, 6. c; 14. & — Ratío: Quia , ut folet dici, Verba de- Seff. 14.6,4. À 0?; | finitionis non dicunt a&um , fed poten- 2 3. Non eft fimpliciter in eo cafu tiam. neceffarium votum explicitum hujusSa- li i » Oppouo : Ergo hoc Sacramentum fub- cramenti; quo ( dum ejus memoria oc- fiflit , licét posnitens ftudio tántüm con- currit). przter dolorem de peccatis ex- eatur peccatum dübium , aut exifti- preísé proponas datá occafione confiteri, i matum , velaliquod morrale fcienter & fed (inon tecordetur quis peccatorum , fine rationabili cauía. omittat, Prob. fufficit defiderium feu- vorum implici- ( n Quia tunc adhuc verificatur feafus for- tum inclufum ín actu dilc&ionis DEI fu- lt 4&, quantum eft de fe , abfolutive, peromnia.Velfà quis de hocSacramente wbg "d foc negatur illatum , cum proba- nihil fciens ; recordeturtamen peccato- il : tione. rüm,&de iisferió doleat feu contera- IGl b Ratio fl : Quia deeft materia effen- tur & firmiter proponat emendationem, tislis , hec enim cft confeffio & dolo: de &atio : In tali propofito & dolore im« w peccatis, non rantüm dubiis & cxiltima- plicité continetur propofitum confiten- di. USE«? tis ,(ed reveracommiffis: & quidem de omnibus inïcgrä : inregrizare faltem for- De precepto Confeffionis in certis mali. Nectunc vetificatu: forma ; hzc temporibus& cafibus fpecialiter agetur vzliäl ; enim abfoluté data, quantum cft de fe, infià in proprio loco Exam. 4. n. j , & E g. - fe folàm eft collativa gratiz remiffive pec- MM- cati commiffi , non autem peccati com- QU &R O VI. Ponitentia eftne "jïf'iï d miffi fub condi:ione fi commiffum fit, virtus ? an fpecialis, & qualis? quod dum fcitur certó commiffüm. iNec eít j ejus obje&tum, & fubje&um? De quo temiffiva unius lechalis peccati fine alio', $. D. q. 8 $. per 6. art. ec peccatí rité. clavibus Ecclefiz non X. Ante R. vide fuprà de virtutibus j in communi; definitiones virtutis Tract, Tuübje&i , ut fieret in pofito cafu otmiffic- his peccati mortalis. i 4.Exam.1.n,2. [tem n. 7. quód alia 7] d QU.JER O V. Hoc Sacra;ïxept'um fit virtus infufa , alia acquifita. E ibi- e[tne de neceffitate falutis? fh dem , alia fit virtus per fe , alia per acci- IX, p, r, Hoc Sacramentum. non i dens infufa, Ecn, 10. qüomodo virtu- u tft abfoluté neceffaiium omni homini , tes morales confiftant in medio , quotu- [ fed folm cxfupäo'fïtionc, (i peccaverit. plex fit hoc medium.' - Ahom. , $. 2 W. I. Panitentia eft vera vittus, vel , Ratio: Qii in r,emä:f actus virtutis, uia cft inüi/:utum A ! [ n dium pecc ati, o CORACZATUS YIIL Examen t, 969 ld Ratío patet applicando. definitiones Declaratur ex S, Thotm,a. 2. in c, di- cente? Species habituum diftinguuntur du virtutis fuprà locis citatis tradiras. Declaratur alteriüs ex S. D. hic a. 1. fecandàüm (Pecics aQuums; Etideo ubi il ET. dicente: Posoitere eft ; de aliquo à fe occuirit fpecialis a&us laudabilis , ibi neceffe eft. ponere fpecialem. habitum imdto pfiüsfa&o dólere , dolor autem vel tri- ftiria dapliciter dicitur: Uno modo fc- virtutis, Manifeftum eft autem , quód Qu o Mi PW cundüm quod eft paffio quedam appeti- in Posnitentía ínvenitur fpecialis ratio cüs fenlitivi, & quantàüm ad. hoc poeni- a&üs laudabilis, fcilicet eperari ad de- t ho zentia non eft virtus, fed paffio. — Alio ftru&ionem peccati pratcriti , inquan- siitur 1. modo fecundüm quod confiftit in vo- tüum eft DEI offenfa 3 quodnon peiti- Junrate, & hoc modo cft cam quadam netad rationem alterius virtutis, IIn- d. ele&ione , quz quidem fi fit re&a, ne- de neceffe eft ponere , quód poennitentía apijg eftfpecialis vittus, Hzc S, Do&or.. At ceffeeft quód fit a&us virtutis; dicitur enim in 2. Ethic. quàd virtus eff habirus In R. ad 1. $, D. ait; A Charitatede- - il ele&ivus fecundüm rationem re&am. rivatur aliquis actus dupliciter : Uno Säm*.?æ Pertiner autem ad rationem rectam , ut modo ficut ab ea elicitus; Et talis actus lïmsfpeci; Á aliquis doleat, de quo dolendum eft , & virtuofus. non requirit aliam virtutem kaaloperj At dariy co modo, & fine, quo dolendum eft, prater charitatem: ficut diligere bonum, gaudere de eo , & triltari de oppofito, Hldülü de Quodquidem obfervatur in poenitentia, dc qua nunc loquimnr: nam peenitens Alio modo aliquis a&usa charitate pro» t fs cedit , qua(iàcharitate impetrawus, — Et M affumit moderatum dolorem de peccatis fic quiaipfa imperar omnibus virtutibus fott dj præ:cxit*i'sxcxumim:entione removendi ea. IInde manifeftum eft, quód Poenitentia (utpote ordinans eas ad finem fuum) Amcefyi rÍ,veleft vittus, a&us à charitate procedens poteft etiam de qua nunc loquimu *ilffiüf qllldä | veleít actusyirtutis, Hac S. D, ad aliam fpecialem virrurem pertinere. Rn .In R. ad 3. ibidem airS. D, Dolere dé Si ergo in actu Pocnitentis confideretur TT fola difplicentia peccati prateriri, hoc co, quod priüisfa&um eft, cum intenti- ] Ff c[i one conandi ad hoc , quod factum nen immedioaté ad charitatem pertinet : lic- tetin. fuerit , e(fet (tualtum : Hocautem non nt & gaudere de bonis prateritis, Sed ! "Thurte intendit paénitens, fed dolor ejus eft di- intentio operandi ad delctionem peccati f U fplicentia feu reprobatio fa&ti pratetiri prateriti requirit fpecialem , y,t??tu;s?n) " ,m i(iz t fub charitate. cam intentione remoyendi fequelam Rib l (cilicet offenfam DEI.& reatum In R.ad 2.ait: Poenitentia habetqui- ipfius ; Hec T cena. Ethoc non eft ftultum. dem realiter generalem tnateriam , in- N ïittus,ï quantum refpicit omnia peccata : fed S, D. Quid fit paffio, vide fuprà Tra& h Tif 4 Exam. T. n $. tamen fub ratione fpeciali, inquantum Mitdte ELAMEUA Poenitentia eft virtus fpecialis fcilicec füntemendabilía per a&um ho- N ) ücim abomnibus aliis fpecie eflentiali diftin- mínis cooperantis DEO ad fuam ïju.üi-, M &a. ficationem. n b"ï"iüm ju - "A 2De '-Pænitmtis : 969 nj 1a R, ad s. ait: Qualibet virtus fpe- eó quód juftitia eít æqua'ätas' quedam, iud €ialis formaliter expellit habitum vitii quod ipfe vocat juftum politicum vel ci- Ebl oppofiti: ficat albedo expellit nigredi- vile, có quód'emnes cives equales (unt, tl nemabeodemiubje&o. SedPoniten- quantüm ad hoc , quód immediaté mj ^ 'tia expellit omne peccatum effe&ivé,in- fant füb Priacipe icut liberi exiftentes, Id | quantum operatur ad deftru&ionem Juftam autem fecundüm quid dicitur , il i peccati , prout. eft remiffibile ex divi- uod eft inter illos, quorum unus eft vuidu fa gratia homine cooperante. Unde fub potcftate alterius , ficuc fervus füb domino , filius füb patre , uxor fub viro, m non fcquitur , quód fit virtus generalis. NT Hac S.D. Ettale juftumc aderatur in Peeniten- iM |- Xl. g. 3 Vittus Poeritentiz eft fpe- tia. IInde peenitens recurrit ad Deum muus, J d €ies (cu pars juftitie gimpcrfc&a tamen, cutn emendationis propofito ficut fer- S. D(Wl Í Gve potentialis. vusad dominum fecundüm illud Pfalm, m Declaratur 1.p. ex S. Thom. a. j.in 122. Sicut oculi fervorum in manibue €, dicente : Pcenitentia non habet, quód TE dominorum (uorum , íta oculi noftri ad lss - fit vittus fpecialis ex hocfolo , quàd do- Dominum Deumnoftrum, donec miíe- i etde malo perpetrato (ad hocenim fuf- reatur noftri, E ficutfilius ad patrem xmp ficeret charitas) fed ex ee quód Poeni- fecundüm illud Luca x f, Pater peccavi tens dolet de peccato comilílo, inquan- incelum & coram te, Et ficat uxor eoppole - tum eft offenía Dei cum emendationis a ad virum fecundüm illud Hierem. » . propofito, Emendatio autem offenfz Fornicata es cum amatoribus multis: - m ^ ysii contta. aliquem commiffz non fit pet tamen cevertere ad medicit Dominus, folam ceffationem offen(z , (ed exigitur Hec S.D. fgn Es - quddil ulterids quzdam recompenfatio , que - Quid ütjuftitia & fpecies ejus , vide habet locum in offenfis in alterum com- m p füprà TraG- 8. Exam. z,n.4. Et quid E miffis, ficut & retributio: nifiquóàd re- fit effe patcem fabjeGtivam vel potentía- c.onf&&uer:fx CM compenfatio eft ex parte ejus qui offen- lem juftitiz, vide ibid.n.f. dit(utpote càm fatisfacit) retributio au- XII. 5:.4. Poeenitentia eft virtus mo- vt ï tem eft ex parte ejus;in quem eftoffenfa ralis per fe infufajfeu fupernataralis, ug:ilii- þ commiffa, Utrumqueautem ad mate- Ql P 1.Pars patet applicanti definitionem tiam juftitiz pettiner, quiautrumqueeft vitcurismoralis fuprà traditam Tra&.4., ïicm«"w"fa " commutatio quzdam, Unde manife- Exam.rz.n.2, Porró quomodo Pceni- j y flum eft, quód Penitentia fecundüm tentia. confiflat in medio,, e m 1 j ] xphcarum , x - . quod eft virtus, eft pars juftitiz. eft ibidem n,z v, m!(.j'.'ïm ) n Declaratur 2.p.ibidem: Sciendum Ratío2.p, Virtus, quz ex fua riatu- " j quód fecundàm Philofophum in £. E- £a ordinat homincm ad Deum ut ad &i- K thic. duplicitec dicitur juftum , fcilicet gaum ? nem fupernaturalem & Au&orem gra- Gmpliciter, & fecundüm quid ; fimpli- tiz ac cemittentem peccata , & cujus a- m l eiter quidem juftum eft inte-t/gqualcs, &us fant legitima difpolitio ad grati;m, j Ggg$288 . elt | |: h— 970 TRACTATUS XIJI. Examen 1. eft. (upernaturalis, feu per fe infufa: Sed -tuiffeeffe in Chri(lo, De peccatis xdltlgbi-äs d talis eft Pecnitentia , ut patetex di&tis & viàe Exam.4-n.53. S diceridis. D leM Ergo. XIV. ».6. Objed um Formaï;e'vi.m ;rmdzlio CXEHL & $; Obje&um materiale ts Poenitentiz eft jus divinum,.lzfom atb primarium & principale virtutis Pee- peroffepfam, utimperfedé faltem tepa- UE nitentiz efl peccatnm mortale , przte- rabile per compenfationem feu fatisfa- ii Pa rium , períonale , & proprium , ut G&ionem, qua fit ab co , qui peccavit. um eft o£enfa Dei , aliquo odo , nimi- Sive; Eft illa imperfecta equalitas,quam- mog zum imperfedté faltezn , expiabilis per poenitens per aQum conttitionis (qua- 21 fatisfa&ionem peenitentis : feu ut de- tenusordine naturz gratiam juftifican- Jne t tcftandam & puniendum in peni- tem fubíequitur , ab eaQue informatur) zi otti gentc. erga Deum teducit, uti eum poffe pro- li 5( i Declaratuy : Dicitur x ,objeGlumma- batur in Tra&,de Incarn, Hoc propot- AUE geriale 5 qpia de formali dicetur poftea. tionabiliter. intelligitur ficuc id quod Aoit 1. Primarium , quia peccatum veniale, TFract.8.Exan. z, n. 2, dictum cft de ob- ! 4ng l càm fit offenía imperfecta , eft ejasob- je&o juflitiz. U. jectum minüs principale. 3. Prateri- Ratio: Quia hocobjedum,quà fa/ïe; $5 , quia offenfa non poteft expiari, à nulla alía virtute refpicitur , perillad- lts Atl um nifi fit commiffa, quia tamen fincera Qque Peenitentia ab omnibus aliis virtu- Peenitentianon eft fne piopofito caven- fpatet &« tibus diftinguitur , charitas enim dire- At df di futüra, circa hzc verfatur fecunda- &é & immediaté folüm opponitur pec- 1ió. 'ugo. 4- Perfonaie , quiaoriginale cüm cato;tellitQue illud prout opponitur bo- non (it peccatum perfona fed naturz , ii ] no divino, non veró ut opponitur Juri non porcft fatisfa&ione perfonag puri divino,nifi indire&&. Ergo. AT Innteri "r df hominis expiati, f. Proprium , ut ex- MNora,quód, quia a&us charitatis vit- Pt E cludantur ab obje&o Penitentiz pec- tualiter & zquivalenter eft a&us Poeni- [ ! cata aliena nobis nullatenus voluntaria : tentiz feu contritio cafu quo alicui pez- quia nullüs purus homo porteft fatisfa- Ritenti non veniret in mentem obliga- ) Pm*g tio ad formalem a&um Poenitentiz in cere pro peccato alieno , ut probatur ín Xract.de fncarnar. , licét poffit pro pae- hoc vel illo cafi; falvazi poffit per a« na, * Difparitas eft , quia (ut. difcurtit Gum charitatis. Labat) fatisfa&io pro poena temporali Dixi in R. &. Que fit abeo quipecsa- fit veluti per externats quandam folu- qts nifi enim hoc .r.equä;rcracur,potuifüt tionem debiti , quam unus.poteft pra- Panitentia effcin Chzifto , ut confide- ftarc pro alio t At veró fátisfa&io przo ranti patebit. eulpa fit p/cz ipfam internam offendentis Ex di&is Col ligitur , qu*äd Pænfie-'?' erga offenfum fübje&ionem;quam unus tia , atpats. fpecics fe A Ü 1 pars poremi:alis. airi: Eft copftans homo pro alio facerenequit per Peeni- Juftitia; pé x fic R— ':*:" L tentiam ,alioquin cni'tï peeniteatia: po« - . J : g; vistus m M & gergem*äfj;olun (;:E / p ; v De Penitentis. 97t U infufa in voluntate refidens, jus (uum Chriftus ratione Unionis Hypoflatiez diï/ïnæ,Ma'jeHati tribue'ns; proponendo eft & eratab inzrin(ecömcapax peccati. Wil emendationem , & punitionem deli&i Ergorefpectu ejus defuit obje&um pri- injn ' contra Deum comtiffi,. marium Poenirentiz, Ergo & Virtus qug lt XV. w.7. Subje&um immediatum fineillo non fubfiftit. [f 2 virtuds Penitemtig eft voluntas. Ex quo fequitur , quód Chriftus pre nobis non fatisfecerit :j gecwla'? * Subje&um 44ed & remotum eít qui- per Pænitcntiamy il (ui vis homo peccati reus , vel laltem ca- fed per juftitiam. h pa*. 3, Uode non fuit in Chrifto. Ratio 4, Parta : Quia B.Virgonoa Yl ;Bene tamen in B,V.. quoad habi- fuitincapax peccati ex natura & ratio- dimat) tum & ornatum, & non quoad a&um, ne fuppofiti , uti Chriftus, fed folüm cx waü Q j Ud & in protoparentibus in ftatu fpcciali privilegio. ht Innoceniz. , In Infantibus gratiá Quinta:fexta;$ feptima pars patcmx: g ; d»*! baptifmali preditis. 7. Etin Beatis, Quia inomnibus illis eftabíoluta poffi- 3. In Angelis non fait five ín via, five bilitas peccati tanquam obje&i primari extra viam. Poenitentiz, nec. funt impeccabiles ex natura fua fecundüm fe. Ratio x p.ex a, 4.cft : Quia juflitia E'rgo. pl —quroad oranes partes eft in. voluntate, Ratio oHfava partis efi: — Quia re- dist ut patet ex ejus definitione : Sed Po-- fpecu Angelorumi ex natura eft iin- ainib l mitentia eft potentialis. pats Juftitiz. pofübile primarium obje&tum Peai- PDS u Érgo. tentie , hoc enim eft peck:atum à jyopi Ratto 2. p , Ut patet ex R. g. obje- proprium ut remiffibile : Sed Angelis Apmirm L. | Gum materiale Poenitentiz e(t pecca- peccatum non eft rcmifïïbileA, quia noa f tam ut deteftandum & puniendum in poffunt de' eo delere nec penitere , "urlïa!iW'f'. : penitente, Ergoejus fubjecium non eft quia ex natura fua inflexibiliter adha- RU nifi home peccati capax. É x rent obje&o , cui adharent peft delibe- p1ic P& I $: Pa " i ) äff&güjtur cx fecunda. '('Qïa fatam -elc&ioneïm. vErkgox.. tet [U) q) " olirg E A T ï Y w [ p & " Dd 6 A T M "] $s ^É 1 r » i X [ $* Jj ia ( i( n eon&il j l XY EXA. smoü 988888.^ g& 1 d 572 Z'RJ-CTJQWS XII Examena. : imíin unt qwum EXAMEN Il K idy d De Ef&äïu?ænätentz'æ; S 7 bom.à dritui u/queadgganclufive. 4.86. ' ! titpr imdi UARO r. Remiffioculpe fericors eft , & pati'r—.ns. , &-multa g efineeffe& as Peenitentiz,vel mifericordim , & praftabilis füper danturne peccata per Peeni- malitiá. Vincerétur enim quodam- m tentiam non remiffibiliaz Pt ar modo DEUS ab homine , fi homo a Ego li XVI. g. Kemiffio culpz efteffe&us vellet péccatum deleri , quod DE- t p WVS per Peanitentim Sacramentum D'"Nth Peenitentiz fecundàm quod eft virtus , vel virtutem. dclere non. poffet. Er- Vil principaliàs tamen fecundüm quodeft O.« Sacramentum. Ita $. Thom.q. 86, a. Dixi z. modo clavibus: Ecclefia rs- d lise 6,in c. e iM IGCI"OI té. [ubjiciasur LA Defe&tu cujus finalis Ratioibidem: COmne Sacramentunr impeenitentia eft icremiffibilis , nom Mil toducit fuum effe&um ratione mate- ex defe&u Panitentiz , fed ex indi- tl ziz & ratione formz ,lict rarione for- fpofitione fubjecti impeenitentis, — Et f de hoc. peccato ait S. Joan., c. f. fug jl ma principaliàs;, ex utroque enim fit prime Canonicz DP unum totum : Sed actus peeniteniis,qui mortem , noB dico Eft. peecatum ad AUR es etiam funt Peenitentiz, habent fe mate- pro eo ll? oret Ti rialiter in boc Sactamento , virtusveró quis, Ut clavium, quz ef przcipud in forma ; Dixzi 2, » 0do fünm&wyænäm*it habetíeformalier. Ergo. Babeatur s; Defe&u cujus Antiochus 2, Machab.9, non invenit mifericozdiam ; DI * z. Nullum datur peccatum tam rave & enorme quod'non poffit remitti quia: preces non fudit ex dolorede pec- l h!a(ph ^bl »er Paenitentiam , tam u virtus ,. quàm catis , fed potiüs ex amore prolonganda ut Sacramentum eft;modó clavibus Ec- vitz corporalis. Nec invenit Efau quan- t EX uN quam cum lachrymis perierit Hebr. 22. elefiz rité fübjiciatur , feu vera de co quianon dolebat de peccaris, fed potiüe A:H»; P Ponitentia Babeatur. EÍff de fide, & deamiffa primogenitura; ut patet ex $. A0 docetur àS. Thom, 4,86. a. 1. VH Thom. q.84. a. z. ad z. Ex eodem "p Ratio ibidem : Quia oppe(itum affe- defe&u non poffunt per posnitentiam zere repugnat dívinz mifeticordiz , de delerbpeccata Dzmonum, & etiam ho- u Rn $ co- Ü Ream qua dicit"urjoöl 1. quód benignus& mi- mia»mym Qamn:a—:orum,guia afíetu sum De Peenitentia. 973 lnm fünt confirmati ín malo ,ita quód Ratio: Implicat enim, bominem per MW non poteft eis dilplicere peccatum in- gratiam effe filium Dei, hzredem ater- n£ gloriz, & fimul dignum aterna quantum eft culpa , fed folàm difplicet €is pcená , quam patiuntur, rarione cu- morte & posná ; fed loquendo de pe&- na temporali , in quam aterna fuít jus aliquam peenitentiam fed infru- £tuoíam habent fecundüm illud Sap. $, commoutata , certum eít , quód , càm fit n finita , poffit àcontritione valdeexcel- Peniteniam agentes & pra angufliá fpiritüs gementes. Unde talis peeniten- lenti, qualis fuit in S.Paulo & S,M.Ma- tía non et cum fpe veniz fed cum de- gdalena, adzquari , & per cam cotalitet , WPJ telli: id tamen non femper fit, unde te- dperatione, . ita S.D, ibid.inc. ftat luenda velin hac vita vel in sltera; hbl - Quemodo inteligss , quando dicitur , nimirum in Pur k ingi peceata parenrum imputari filiis, Exod. gatorio; ut patet ex S. DEIHW i 0. Ego fum Dominus vifitans iniqui- Thom.a 4 e " i í Quod concern H treIïc;uïäs-pc*ccatï, ait tatem patrum in filios?. . u) - Dico,vclintelligi de peenatempo räii, S,Thoma.j.nihil prohibet remifsá cul- P()ü[r hw qua interdum (ctiam in humanis)infli- pà mortali remanete in anima ex parte gitur filiis ex culpa parentum. — Vel in- converfionis inordinate ad bonum El telligi ic, non quédad fui veritatem ne- commurtabile, difpofitiones aliquas ex ts ceffarió exigat rei eventum;fed quód fi- przcedentibus aGibus caufata$ , qua$ Emhs j nificetur voluntas Au&oris Dei de exe- peccati reliquias vocamus, (d uj querida comminatione juxta prafentem Dixiex parte comverfionis;quia aver- j juftitiam & pre(entem caufarum fecun- fioà Deotollitur per gratíam. n s'j , darum ad talem cffc&um difpofitarum Explicat hoc S. D. itzc. diceris:Quàd gtl ftaturp, ut explicat Aravio, Qua tamen tales difpofitiones maneant quidem,ate comminatio fecum patitur voluntatem titnen debilitatz & diminutg: ita ut OWUM Et hoc ma» confequentemde oppofiro. — Simile eft homini nondominentur, de comminatione fubverfiomis utbis gis per modum difpofitionum, quàm g if hotod - TNinive & mozrtis Ezechiz. per modum Babituum:; ficut etiam te« manet fomes poft Baptifmum, ' fuicu Quomodoexplicas id,quod de pecca- jf 10 blafphemie in Spititum S. /div.ci[ug Oppene : Dominus nunquam aliquem T j Matth. z2, Non remittetur neque in fanavit, quem non ofntiino & totaliter dl hoc (zculo, neque in faturo? liberavit. Ergo non manent di&ke re- liquiz, 1l 4d bor patertuprà TraQ. f. Exam;-y. "] ä--ï ' o" Ad boc S.D.a. f .ad 1, Quód Deusto- HIM D XVIIL. AUbil ergo de peccato: poft qum hominem perfé&écurer, quandoqs f Mü veram poenitentiam: in homine mánet ; uidem fubito, ficut focrumPetri,quan- 1 r &ulla posna ? nullz reliquiz? oque facceflivé , ficut cacumillumina- vit, Íta etiam fpiritualiter quandoque Dico: Reatus poena atern rollirur jint €om culpa. tantd comimotione convertit cor ho- Ggg8 58 j mihis, TRACTATUS XIIL Exanena. 974 Aff £ninis, , üt fabità pcrfe&am confequa- tur inTrat. degraria , per quod tamien non excluditur Poenitentía. Dum tan- li tur fanitatem, non folüm rcmxfsaculpa fed etiam fublatis reliquiis, id' tamen dem dicitur in Scriptura, quàd (ine Pos- iw Mp m non femper facit. nitentia fint dona Dei,fenfus ef* ; Deum ï ia QJUAERO I1I. Poteftne peccátuin non paenitet dediffe dona gratiz. . anoitale remitti fine omni Peenitentià. 3:. 2. Per accidens & in particulari Wa UUIT XIX. z. 1. Kegulatiter & per felo- cafu fufficit peenitentia vxrtuahs*mclufa quendo ad remiffionem culpa mortalis WWW in a&u dile&ionis Dei fuper omnia, « ..,» extra. Sacrgmentum in adultis nccefï'er- "Declaratuar : Cafus ille eft dup*iex*- NWI lr w'äm tia eft paenitentia formalis, feu'ádtus éx- Primus eff. invincibilis 1gnoumnæ vel phcxzus deteftationis peccati , nimitüm nàtütalis Oblivionis peccati commiffi, tf contritio- Ita patet ex $, Thom. Es Inquo cafu fuffcict virtualis deteftatio a.l 4f Vi 'Ratio; Rationi conforme cft, ut,qm peccau , inclufa in a&u dile&tionis Dei 33» M b peccando receffit à Deo, in e;us amici- fuper omnia:quia perfe&usactus chatiz At ( tiam non rc»:pmzur,mfï cu!pa & oiïchfa tátis éft ultima difpofirioad grátiam.Se- ET «i difpliceat : quem enim non pæmtet cundus eft cafüsMattyrii;ad quod fiquis kf pcccaHe, veniá vel gratiá digous non eft; ita fabitó rapetetur , ut non fuppeterét Em qma moralitercenfetur perfiftere in pra- tempus recogitandi peccata,ad juftifica- N t vÀ fuà voluntate. Ergo. tionem pariter fufficeret przdi&tus a* um Dixi in R. I. extra Sacmmmmm $ &us charitatis. De que vide fuprà N fuppomtur cmm qued m Sacramenco Tra&.rr.Exam,g,n.73. & 24. ubidi- m&mg T Penitentiz (cmper requiratur pozniten- &ume(ít,an & quomodo ad Martyrium æmw& tia & dolor formalis, (inequa Sacramen- requiratur actus chatitatis. ET legga n cumeffet nullum,utpote parte effentia- XX, g. 2, Poteft Deus per abfolu- Wmsm li: dc&ztutum. tam Iuam potentiam fi fineullo Peeniten- li, .Exquo fcquitur, quod dum falus no- tig tam formalis quàm virtualis adu &ra attribuitur Bdcu, mteilxgx débet dé WWmu horiini femittere peccara.. "i fide formatá & per dllcöï;xone'n ope- Ratio: Wemiffio peccáti mortalis eft i rante, quz non eft (ine gratia ,charita- effeQus formalis gratia fan&tificantisut t€ ; & poenitentia ut patet fuprà decon- patetex Trid, Sedporeft Deus perab- T g nexione virtutum. Dum dicitur quàód folutam potentiam infundere gratiam s ^i f charitas operit multitudinem peccáto- hommxabsqueomm ejus dlfpolmonc: fo D " tum , intelligitur vel difpofitivé , fi fer- v.g- dormienti, cüm gratiz; infufio non *mio mo fit de actu chacitatis, fi cut& elee- dependeat effzntialiter ab actuliberore- moíyna redimit peccata: vel in fenfu (lïnm.üo cipientis ut difpofitione,ut patet in jufti- i LT formali attribuitur habitui charltatls, ficatione parvülorum. Ergo. W I]mea l j non pzæcxsc ratione fui, fed ob conne- Confirm, uxta S. Thom/1. 2. q. f 'MC Xionem. cum gratm tatione CUJUS pfï'c- QM h Dty a.8.ad 1, poteít Deus per abfoluam po- N Gus.unius fæpc mbuxtut al:en,ur doce- tentiam peccatoti anceccdcntcr ad om- nem L Éd p 9-'-7 $ , De Peuiteutia. lt - nem ipfius actum reträgïtativuminfün- femel illuminati p r f HALUU vuríus venovart ad pamnmenmtiam : ia LUf dere lumen gloriz,& fic elevaread Bea- j titudinem ; Ergo & infundere gtatiam etiam apud. S, T hom.,. interdum fumi- )i fan&ificantem. tur pro difficili , ut patet hic q. 86. a. . Oppono contra. R. 3. S. 'Thom. hic a. ad 2-ubi lequit.r. de irremiflibilitate 2,in cait: Jopo[[;ibile eff. , quod pecca- peceati in Spiritum S. & in:erdum pre &il | 5 "mm alicsivemitatuy [[ae penttentia fe- impoflibili naturaliter, ut patet r. p. q. inc]u:'g l 1 l, emdum quod efl virtus. — Sed S. D. per. 477. .3. ad 3. IVon eff poffibile effe aliam lyampoffibile ibi imelligit porentiam Dei zerram,quám iflam. Similiter ergo irr Hlïï " abíoluam. — Ergo. Piob. sz. . S. loco obje&oS.Thomas loquitur de cur- vtl Thom.ibi ftatuit differentism inter Poe- Íu & Lege ordinaria. Ditentiam virtutem. & Sacramentum , A 1. prob, K, differentiam à S. D. ii t x L dicens, poffibile eft. quód peccotum flatatam confiffere in hoc , quód fine rtemittatur f(ine Peenitentia, ut Sacra- peenitentià , ut virtuseft, in'nullo ftatu j mentum eít,nontamen fine ea ut virtus d peccatum mortale fecundàm legem or- eft: .Sed (ine Poenitentia ut Sacramen- dinariam remitti poflit , potuctit tatmen fqi tüm eft , feu Gineordine ad illud neauic in aliquo ftatu remitti fine paenitentiz , x Mfict "q' peccatum remitti (ecundüm potentiam. ut Sacramentum eft , ficut ante Legemm Dei ordinariam, Er o 20 de virtute lo- Evangelicam (ut ipfe S,D.in c.cit.art.ex- TRE F 3 t quitur -fecundàm potentiam abíolu- plicat) Chriftus remifit mulieri adulterz: r ii tam, Conftquentia patet: QuiaS D. ma- Joan,8, & peceatrici Luc, 7. quz tamen jorem neceflitatem attribuit virturi Poc- remiflio non fait fa&a fine panitentiay iarryrium Ritentiz quàm Sacramento. - Pro£,2,. ea- ut virtuseft, dem min, S.'Thom.ibi ad remiffionera, "d z prob. dift, maj, Kequirit muta- T * : offenfz divinz requirit'aliquam muta- tionem vcl actualem vel habitualem, )ænim' | tionem ejus quioffendit: Sed hezc muta- conc. maj.s neceffario aGiualem ; neg- |is d tio requiritar per abfolutam Dei poten- maj. Et fic difl.min. neg, confeq. Mu- tiàm ; cüm implicer fieri tranfitum à ter- yulid tatur ergo innoftro cafü fubjc&tum per mino 4 2»o ad terminum ad quem (ine infufionem habitüs gratiz , expellentis jb * muttione utrimsque extremi. Ergo. fuum contrarium , fcilicet peccatum » T Prob. 3. eaders tmin. Implicat privatio- fine quá mutatione habitaali , etiam pet Bem tolli , nifi per formam oppoitam: abíolutam Dei potentiam, non poffe T d Sed forma oppofita liberz aver(ioni cft. peccatum per meram condonationcm p ibera conver(io, Ergo, extrinfecam remitti ,. doceri: Thomifte p « 444 boc R, neg. min. Nam. ficut in in T'ra&t.de juftificat, :njüm l 'acra Seriptuza ly zzpoffibale non fempet * Ad 3.preb. difting, min, Cppofita procedit de. potentia Dei abíoluta , (ed Yiberg avesfioni actuali, conced. mit« 5 M'g' j ?o- fumitur aliquando pro difficili , ux pater habituali , qua folàm eft i noftto cafu, $X illo-Hebr, 6. neg, min. huic enim epponitur gratia«: ,d g halt- [ »kü & (W'äï??k ff £05 . ææa 976 TRACTATUS XIII. Examens. u [77 habitualis. Vel(ecundó Gc:Eft conver- in traG.de juftif, Sed omne pcccatum st mortale contraiíatur gratiz & excludit fio, quz fit libera vel adu vel virtute , Al feu eminenter, conc. min.; femper adtu. eam. Ergoimpoffibile e& , quód unum df eemittatur fine alio. meg.min. Habitusergo gratiz impot- ialog rat virtualiter & radicaliter volunta- Ex quo patet, fermoaem biceffc de :b vin, tiam peccati cctra&tationem, facità; ho- remiffione peceati quoad culpams — &i enim loquamur de ceffatione quoada- p eninem habitualiter & perfe&tiis ad Ariptem Deum eücconycrfum,&modo quodam Gum, non negatar effe aliquos,qui cens - Uif eminenriori , magisque fixo & perma- quadam vitiarefecant , in alus graviter Atrqiis: nente,quàm facit a&us liberi acbitrii. erdsrant , ut loquitur S, Gregor, fupet 34 ulie Ex quo Sequitur,quod in eo cafu pec- illud Amos 4. P/ui faper tmam civita- P '.ï:'!i: ME: ! catum non folàm tolleretur, ut. quid tem , €$ fuper alteram nen plui parsuma . tlivtfon hy(icum, fed etiam utquid morale & complutaeft C pars,(nper q wam v p &rutt. Á XiDoo, voluntatium cít: quia receptio gratiz Aünt & illi homiai efft virtualiter (eu interpre- Oppono 1. Peccata funt quxdam de- "tfnlo, tativé voluntaria , dum enim fit aliquid bita , ut patet ex Oratione Dominica * "m '-0"1',0[1 in utilitatem alicujus, etiam nefcientis, Sed unum debitum poteft dimitri (ine Vandtr is virtualiter & interpretativé cenferur alio,ut patetex praxi hominum. Ergo. confentire, 2, Quz non funt neceffarià connexa N U d Cui non obftat, quód macula peccafï eorum unum poteft colli (ine alio: Sed "ts W morralis confiftat in privatione gr; tiz ; peccata non funt neceffarib connexa, ut connotante a&um liberz averfionis Erco. 1 rj m homin&m » tim; t preteritum, Quia a&us ille aoneft de 3. Poteft Deus eunde effentia macule (ed folüm connotatur fimul diligere & odio habere. Ergo- : ).*an'z:'crlïona ï-..vb Tütione ut conditiofine quanon , & (olagratiain Prob.ant, Deus peccatorem diligic fa&o effe & formaliter maculz oppo- uoad naturam, & odio habet quoad 1,'3'90512/11 j nitur, Ergoper eam folam tolli petcít, culpam. — Ergo. dilbd ja & a&us liberifolàm connaturaliter re- 4- Sepe fit , quó d Superior audiat Y W f:'rw;w quiruntur ut difpofitiones, quibus Deus tefervata, & abíolvat abillis,& cum re- ,aïr.'/, a [ non eft alligatus, ut patet ex S. Thom. fervatis peenitentem mittarad Sagcrdo- Uum p2.9.113.2.3.in c.& ad 3. seminferiorem. Ergo. ts bïcaï tei cü» QULERO Ilj. Potef inc per i?ænï- d 1. dift. maj, Sunt de M :i!l qu! jusdam exterioris, v, g. pecunia , neg. tentiam, aut alio mode unum peccatum n ï-;nilm hquia mortale remitti fine alio? snaj, ; funt debita culpe, conc. maj. Pt EM W iS, l fic dift, mín. neg. con(eq. Ita $.D.ad 4- XXL 5,aegativé, etiam loquendo : r dé abfoluta Dei potentia, Ita S/Thom, dicens; Debirum . culp « contrariatur &- ^m Qd sicitia, €4 ideo mna. culpa vel en[a hic q.86-a.5. ? ridiculum 'ffïiOneV (s Katio ibid, Nullum peccatum mor- son remittitur fene. alteva. ^i o À tale poteft remitti fine gratía, ut docetur euim videtar , gujd etiam ab bonei. "e ali.- AU x gque m m De Peuteutza. 977 i qu | qui ventam peéteret de una offenfa , €$.— licét non ('ccundümin—-tcjnfïonem.& Vide ZA non de altera. infrà in hoc Exam, n.30. s 710 '.dumua | - A4d 2. dift.maj, Que fab nulla ra- - 4d 3. dift.maj. Dile&ione naturali , tione font connexa , conc, maj. ; fub conc,; grarie, neg. — Unde S. D.ad r. aliqua, etfi aen fub emni, neg.maj. Et " ait : Diletio quà Deus diligit hominis fic dift. min,.neg. confeq. Quamvis natutam, nonordinatur ad bonum glo- LT ; ergo peccata non (int eonnexa quoad qu ! riz, à quo impeditur homo per quod- converfionem ad bonum commurabile- libet peccatum mortale, fed dile&io ia t feautomnia fimul committrantur, pot-. gratim per quam fit. remiffio peccati. eltenim quis effe homicida absque hoc, morfalis,ordinat hominem ad vitam l quód (it adulter, fuppofito tamen,quód &ternam,ad Rom,6, Gratia Dei vita-s- i at fint commiffa; neceffarió funt connexa terna, Unde non eft fimilis ratio, l WJW - quoad averfionent à bono incommuta- Hac ibi, 2 d bili feu.à Deo , in qua omnia moralia "4d 4. K. Si hoc fiat, cenfendum eft, r conveniunt, & ex hacparte habent ra- -Superiorem nihil aliud facere, quàm gun gpie s tionem offen(z,quam opottet per paeni- quód abíolvat à cenfuris & tollat re- tentiam tolliut loquitur S.D. cir.a. 3. ad 1ttl (tt fervationem;adeóque omnia peccataad- 3. Quamdiu ergo manet,etiam unicum Y mortaleminec averfioà Deo. Hinc im- huc iunt confitenda alteri, Nec peteft d Superior dare abíolutionem facramen- plicat dari veram & perfe&tam contri- talem;, niíi omnia mortalia audierit. Ü tionem de uno mortali & nonde altero ennre dehoc agitut. Vide infrà Tra&, 14. Exam.2 n,63. ubi &i conjundto, cüm contritiotanquam ultima ad grefriam difpofitio tollat om- onind Pro diétorum intelligentià revideci nem averfionems aliud eft de auritio poteft cx Theologia fpeculativa ex r, 2. ) H ? ne; ob ratiogem oppofitam, q.113. in Tradt, de juftif.an gratia & fl lhgxc Iu hoc fenfu S, D. 1. 2.q.7 2.a.x. ex- peccatum mortale poffint fimulftare in i qum plicar illud facobi 2. Quictsane to- .eodem fabjecto. | [tem fuprà Tra&. 5, tatlecem [ervavertit, offendat autem in Exam. z. n.f. an eadem voluntas poffic "T. tto , fatius e3T omnium veuss nam pet fimul ferri in plures fines ultimos tota- n üunicum peccatum dicitur omnium reus MASW les. | Iem Tract, . Exam. 5, n, 47.an quantüm ad averfionem & reatum poc- idem a&us polfit effe. (imul bonus & nz zternz , in quibus omnia mortalia :ï malus. | Item ibid.n, $6.de Polirico, l þm g conveniunt , quia omnibus aliis man- - QUZRO I V. « I^ Quomodo remit- datis fervatis, uno violato , homo verà tuntur peccata venialia per Peenitene m(,üu/' ] à Deoavertitur & incutrit peenam zter- tiam , aliaque Sacramenta aut. Sacra- j nam, damni quidem , quz confi(tit in ,,,,,/»r mentalia ? De hoc S. D, agit q--87- per privatione V ifionis beatifice , ac fi mil- 4- ait. T j levelomnia commififfetipasnam fensüs XXIL g. z. Sacramentum DPeni- ,a autem , faltem fecundüm fübftantiam , pl tentig venialia legitime clavibus Eccle- Hhhhhh fia d 978 ZTRACTATZTUS XZI. Examen 2, fie fabjecta tollitexopere operato. Pa- Ratio : Quia S. Thom. a. . ad re- x lQ siliti set ex S. Thom. a. 1. miffionem venialium .requirit motum - Ratio : Quia venialia funt etiam pro- ponitentiz formalis virtualis , id eft, BRRT tia mareria Sacramenti Peenitentig ; a&um contricionis vel charitatis;Sed de gl fola contritione orta ex dilectione Dei iil (altem fufficiens, licét non neceffatia, ut verificatur quàd fit aGus formalis perni- gïiä!ll.'n. fuprà dictum fuit. » &2, Sicutpeccatum merta le remiti rentiz, delolo veró a&u charitatis quód A g P non poteft, quamdiu voluntas ei adha- fit poenitentia virtualis, Ergo. ret, ita nec veniale, S.D.ibidem, XXIIL x. $. Alia Sacramenta , pra- lfhf'(f' j Vd Katio : Manente causá manet efte- ter Peenitentiàám , etiam habent vimre- irlomo &us: Sed adhafio voluntatis ad pecca- mittendi venialia ex opere operato; Ita "titt id, " sum eft caufa peccati, Ergo. $.D. 2.3. liny, Rattío: Venialia faciliüs remittuntue y.3. Adremiffionem venialium non ^ lil fafficit difplicentia habitualis,qua habe- uám mottalia : Sed omnia Novz Le- W Md ! tur per habitum charitatis vel peeniten- isSacratnenta tollant mortalia ex ope- LE tiz virtutis, S.Dibidem. teoperato aliqua quidem per fe, ut, Sa* ^40, t Ratio:Quia fic charitas non compate- cramenta mortuorum ; aliqua veró pet T:Jl i]l]fih( retur peccatum veniale;quod eft falfum. accidens , ut, vivorum : ficut fuperius LA Tra&, r 1.Exam,2,n.23, explicatum fuite Ex quo S.D.infert, quódad remiffio- Qdtes nem venialium réquiratur faltem di- Ergo. [j Hmcn fel fplicentia quedam virtualis , puta; cüm. Nota tamen ; quód remiffio venias A ï&&m'x, lium per alia Sacramenta nonm fiat im» ln aliquis hoc modo fertur fecundüm affe- &um in Deum & res divinas, ut quid- medizié , fed mediaté , co modo quo i lii quid fibi occutreret, quód cum ab hoc poftea R.11, dicetur de Sacramentali- : 2$ fa motu retardaret , difpliceret ei,& do- bus, m cOmP leret (ehzc commififfe, etiamfi a&u de g.6. Ut tollatar peccatum veniale,non dl requiritur quàd infundatur aliqua nova Wj. illo non cogitaret. Quod tamen non il fufficitad remiffionem peccati mortalis, ratia habitualis, fed fufficit aliquis mo- Pt nifi quantümy ad peccata oblita poft cusgtatiz vel charitatis, $ D. a.2.in €. 1 LILQ[ [ Ratio ibidem : Uaumquodque tol- diligentem inquifitionem, HzcS, D, dU Et ad 3.sit ; Fervor chatitatis virtuali- litur per faum oppofitum:Peccatum au- Bu tem venialenon contratiatur kabituali ter implicat difplicentiam venialium t peccaterum.* gratiz vel chatitati , fed retardat actum: MT K, 4. Ad remiffionem venialium ejus, inquantum homo . nimis inbaret ü C extra Saeramentum non ínfficit attti- bono steato, 'cét non 'Com;a- Delïm« hm [ àio ,. nec opus alterius virtutis achari- Érgo- Nyen sate & peenitentia diftin&z ,licét ficin- 9. 7. Quan docunque defacto de novo ratia in funditur , peccata venialia. re- MU formatum charitate & meritorium Vita ilrms At SREGTDSE. — mitsuutur, S.D.ibidem- 4 S d z *De Puwniieutia, 979 d - atio: lea in habentibus ufum li- tant pium tnotum voluntatis, 3.nonex t Iot beti arbicrii , in quibus folispoffunteffe opere opetato probabiliàsloquendo,(ed i)'ïd[ä) peccata;etiam venialia tantüim,noncon- ex opere operantis: five confecrationem t tingit efTc infafionem gratiz fine a&u- quandam Eccle(iz habeant;five non. d ali motu libeti arbitrii ia Deum & in Ante probationem nota, aGíones vel u peccatum.- res facras, quas vocamus facramea- ia | : XXIV. &8. Dile&io Dei poteft effe tales, vel facramentalia , tanta, ut omnia venialia tollat,(i omnia Veríu: ! indicari hoc » p explicit? , vel virtualiter deteftetur, ad- Oraus Jtnd us ,edens ,confefus, n t 3 eóque homo fit fine omni peccato ve- ai&li,licéc id affirmare non poflit. dat5 , &enedzcens. g l Ratiot.p, 'Tam quiaunumquodque QOran: , id eft, Oracio Dominica, vel oratio in Ecclefia confecrata. enrau j tollitarper fuum oppofitum: Sed dile- Tiatlus N &io Dei poteft effe tam fervida,utexpli- aqua benedida. —E4ews, Panis bene- ULL N cité vel. virtualiter opponatur omni di&tus, qui elimloco Euchariftiz daba- peccato , etiam veniali. tür Catechumenis , vel etiam fidelibus /';J lIüSi'ä Ergo. Tum [ etiam , quia licét mendacio, v,g. jocofo, non communicantibus, Cozfzf[z»,id cft, | fquüS * [ Ron opponatur charitas fecundüm ratio- Confeflio gcneralis ; qua fit in principia Rumfu'lb ä nem ejus fpecificam, fed fola veritas, be- Mif[z, vel in Completorio;& in Prima. | | Be tamen fecundüm rationem generi- Huc reducitur cunfio peGoris , quá ma- f Ergo. u j gvewï;-g cam geccati venialis. nifeftatar interioranimi dolor. . Dass, n fgi g Ratío 2 p. Quia homo nonefl certus id eft, eleemofyna, que peccata redimit. m F de fufficientia fuz difpofitionis. Huc reducitur jejunium religiosé fufce- d ; X^9. Veta dile&io Dei peteft fta- ptum. — Zegedicens d eft, Pontificis feu fé cum com Epifcopiaut Abbatis benedi&tioifolem- placentia a!icuj-us peccati iil | venialis. ni riu ac figno crücís populo data. Ratío: Quia veniale eft offcnfa leyis, jquà f Ex his aliqua habent fpecialem con- g Qua non folvit amicitiam. fecrationem feu benedictionem Eccle- jui &.Io, Licét contritio perfe&a,coi pío fiz ad noflram fan&ificationem, V.. a* quàd fit de uno morrali, (it deomnibus, j T d qua benedicta, benedidio Epifcopalis : qium ideoQue unum finealio remitti neque- alia non habent, uttunfio pz&oris,&c. &t; lecustameneft de venialibus. T Vocantut autem Sacramentalia, vcl quia j g[;M Katío patet ex di&is: Quia omnía ad Sacramenti confe&ionem adhibca- At jl mortalia conveniunt ineadem incom- tur , vel quia vererum Sacranentorum J poffibilitate cum gratía & amicitia Dei, genium quodammodo zmulantur. Hoc non veró veníalia. . Ergo. notato, d XXV. y; 11, Venialia etiam remit- Prima €8 2. Pars eft S. Thom. a, 5. AU tüntur per Sacramentalia: 2. nonimme- id c.& ad z. fpecialiter ait:: Omnia ifta djaé fed mediaté, inquantgm exci- caufant remiffionem peccatorum venia- » Hhhhhh 2 liam n 090 TRACTATUS YIII. Examen z. lium, inquantum, inclinant animamad operato per Sacramenta, non veró ex- A motum peenitentia , qui eft dereftatio: tra illa. Ergo. Mut C peccatorum, vel implicité , vel explici- Idem eft de Exoreifmis ab Ecclefid u té. Etad 2.ait: Omnia ifta, quantum inftitutis, qui inter Sacramentalia cen- apt Í elt de fe, operantut. ad remiffionem fenturà S- T hom.füpra q. 7 t, a.3. ad 2. ::::gofac; emnium peccatorumvenialium,quibus qui cffe&us quosdam [upernacurales Eu mens a&ualiter . inhzret, Et ad 5. contra Dzmones habent ex opete ope- i, u Non per quodlibet predi&torum fem- rantistantüm , & pet modum impetra- nipic per tollitur tetüs reatus paeaz, quia fic, tionis; quz impetratio non fundatur in villact qui eflct omnino immunis'à peccato privata fan&titate Miniftri,fed in oratio- afd mortali , afperfus aquá benedi&tá ftatim. ne totius Ecclefiz ; qua cosinflituit, & n vell evolaret ad coelum. — Sed reatus poene Dazmonibus imperot. amal remittitur per przdi&ta fecundüm mo- 'Fateor tamen, quód illa Sacramenta- niytta dum fervoris in Deum, qui per pradi- lia, quz confecrationem quandam ha- V trtánd lf,u Qaexcitatur , quandoque magis ; quan- bcm,majorcgn habeintvim,fed & hanc Tit of doque autem minüs, Hzc ibi. nonnift ex opere operantis. Sicutactus LOAT Aatto: Nihil immediaté tollitur nifi unius virtutis , nimirum excellentiotis, *)oua per fuum oppofitum: Sed venialia pro v. g. chariratis majorem €x. opere ope- tprelüpd oppofito habent fervorem: charitatis rantis habet vim merendi & impetran- zl (quem diminuunt) & formalemeorum di , quàm atus virtutis minüs perfe&a. A w deteftationem, Ergo per illum & il- XXVI. Oppono contra2. p, R. 11. Si lam folàüm immediaté tolluntur : Sed COV Sacramentalia folüm tollünt. venialia mediante a&u contritionis aut charita- T Donj eum excirant Sacramenta & Sacra- : Atj qubj menralia. Ergo. tis. Ergo valde improptié ca tollunt, ikt j Necobftat, quód Sacrameata imme- Prob. confeq. Quia fic tota vis incft Jl D ? diité & ex opere operatorollant pecca- illi a&ui. Etgo. ta mortalia. Difíparitas enim eft , quía lt 2. Contta 3.p. Si Sacramentalia tol- i. [ immediaté caufant gratiam;que eft for- lunt venialia, (olm ex opere operantis, Vivl ma immediaté oppofita mortalibus, excitando pium motum voluntatis, Er- b Jäüï!(l"n!i Pc[i Ratío 3. p, Tum quia nullibilegitur,- go nihil differunt ab aliis rebus facris, v. qu9d Sacramentalibus à Chrifto fa&a fit "o g-Imaginibus , Concionibus, Le&ione prom:ílio remittendi pecéata. Tum fpirituali: Prob, confeq. Quia etiam um N m&cnn etiam , quia non videtur :n Ecclefia effe illa poffunt excitare pios motusvolun- * wt) poteftas inftituendi figna externa, qua tatis, Ergo poffünt conducere ad ve- 4 ex opere operato feu ex vi inflitutionis nialium remiffionem. 1 L!nüno HC habeant virtutem remittendi venialia; "4d s eg.con(. Ad prob.dift.ant,To- & E V veni Nam Chriftus per illa verba, Quorum ta vis imediata,conc.; mediata,neg,Nam remiferitis peccata , &c. folüm dedit I) g ftlz &caufilitas mediata non eft improprié, li g poteflatem remittendi peccata ex opete fcd»iri fuo genere proprié talis. - ET d * P d Uoite P E ER Dé Pusns. 081 Yi Ad 2, neg. conf, Ad prob, dift. ah;. a&*ustharitä—tis perfe&a: Sed tales a&tus Poffunt conducere occafionaliter & — non poffunt effe in co, qui fübjacet- B quafi per accidens, conc.anc. ; quodam- peccato mortali , & yult in eo manere, Miiatt Ergo. modo per fe;neg.ant.& confeq.. Imagi- a.;.ad:. I nesergo facre, Concio, Ledtio,&c, pios QU/ERO V. $Sit cafüs; Homo ju- Ti motus excitant folüm prabendo occa- fius moritur in peccatis yenialibus ; d fionem , ut veniendo in cognitionem quando hzc ei remittuntur?. Item re- probus cum mortalibus moritur fimul pinpte ; prototypi, citca illud pius mocus excite- ibl - tur :aft Sacramentalia conducuntad di- in venialibus,remirtunturne hac venia- x ituti | : &um effe&umi per fe , non perfeitate liàaininferno? EW»M É XXVIII. phy(icá, vel logicá, fed morali , quz ta- & r.adr,.p. Remitti in men non eftomnino infallibilis. —« Quz altera vira, nimiruin in Purgatorio quo- " um 'tum impetrandi , tum dicum motum, ad culpam & quoad penam, Ita fenti [2 d piam excitandi perfeitas ei convenit vel ipfe Chriftus Mattb.12. de peccato in ht ex efficacia orationum Ecclefiz , confe- Spiritum $, dicens; /Vea remitteiur ne- Ti eratíone, feu benedidione. Vel(ut ait uaz que in boc faculo , neque in futuro. p — Sylvius) quatenuszliqua Sacramentalia verba expendens S. Auguft. lib. 21. de aeope t exgenerefuo & modo, quo fiunr, ha- Civit. c. 24. ait: /Végue de quibusdam Quettan bent adjun&um aliquém dolorem pec- veraciter dicetur , quód emsmon vemitta- catorum , velejusfignificationem , ut r neque n boc faculo, nequein futuro, eitt Iu confeffio generalis , vel tunfio peétoris, uif effent,quibus etfi nonin 1floytamen re- 1 geniaxuï oratio Dominica, inqua petimus nobis mittatttr in futuro, Ex Gregor. Magn. u I " gt dimitti quoridianas culpas , ut debita ; ./ lib. 4, Dial. c. 39. ait:. Zz qua fententia TA : vel habent vim ex Veibo Dei , ut elee- datur intelligi quasdam culpas m hoc fa- iid| — mofyna,que peccata redimir, tefte S, culo , quasdam vero in futuro po[fe laxa- Item, ut, oratio in Ecclefiá Scriptura. vi, quod enim de uno negaturs con[equens confecratá. . Uinde, Domus.mea domus j intelleilns patet, quia de 7ui6uxd4m £05 , antis.ï - erationis vocabitur , dicit Dominus, in ceditur. ais | . taomnisqui peri;accipit. INon eft hic Ratio: Juftus cum aff'c&ü- p-gccati jsrafïifl i aliud nii Domus Dei & porta Czli. vcnialis moriens,cum eo non ingreditur XXVII. Poteffue alicui ,. in mcrtali j | Regnum Czlotum ; quia Apocal, a. peccato exiftenti , & manenti remitt nihil coinquinatum intrat inillud, Er- D] f"' * : Yi veniale? go abilla macula purgatur in Purgato- "4 P * U "7 Dico , non poffe Rationem dat S, rio, quod ad hoc eft inftitutum, utin co D.a.4. in c« & ad 1.. Licétad remiffio- purgentur fordes,& non folüm ut lua- J nem peccati venialis non requiratur no- tür peena. N và infufio gratix habitualis, requiricut. B. 2. Sotdes illz venialium culpa- PWP"C) tamen aliquis gratiz a&us,nimirum vel rum in Purgatorio abflerguntur per fer» is, humilitatis,paticntiæ, Íormalis Pæn;;c,ntia feu Coniritio, vel vidqs charitat J hhhhh 5 - a-lia-, "us - s TRACTAZUS Y2IJ Examen z.. aliarumqQue virtutum a&usabanimabus QU.JERO VI, Extibguu-ntur-' " Ls patientibus elicitos, juxta S.T,hom.q.ïy. ne per Paenitentiam peccata fic , ut per t d de malo.a.11. - fubfequens péccatum, etiam ingratitu- ) F;worum Ratío: Licét poft ftatum viz äoh fit dinis, non redeant: dequo $.D. ag yti Qu ite. aneritum aut fatisfa&tio , poteít tamen 88. p. 4, art. Lkd effe remotio peceatorum, quibus fubla- XXX. Ante R. nota, dupliciter pof- if tisanimainigne fi;ut aurum probata & fc'intelligi peccatumredire, . Sim- l qie | examinata, ficurexaminatum argencum, pliciter & abfoluté , ita ut peccatum fub- atf ; nitefcit,ut loquitur Contenfon, fequens non tantüm inducat maculam, Bitop XXIX, p 3.ad 2.p. In inferno nul- & reatum fibi proprium , fed etiam re- d (ol lum peccatum veniale remittitur , ducat antiquum , ac fi peccata femper *l n adeóque in eo cafu per accidens ater- manfiffent, & homo non tantàüm pro- ttYtg nümpunitur, Itrapatet ex S. Thom.ci- pter nova fed etiam propter antiqua pec- ttiuir tato füprà Tra&t. 4. Exam, 2.n. 8 1. ubi cata damnetur, 2. Secundàm quid ins DI ratio data eft , & plura funt dicta, que quantum peccatum íequens fir quo- rl hic ferviunt. damodo gravius propter pracedentia, A. Oppouo contta hoc ; Ergo talibus da- quorum maculam virtualitert contitict, lO;pom' w mnatis fitinjuria, 2. Ergo Deus pu- quatenus hominem reducit ad priorem Wi nit ultra condignum. privationis gratiz ftatum. In quo fenfu um "Ad 1,negatur, . Qui a perdi-&io dam- etiam intelligi poreft illud Jacobi 2,de ltdire natorum ex ipfis eft; có quód fponié fe quo fuprà in hoc Exam, n.21. ui of- ts n conjecerint in ftatum talem,in quo nul- fendit in uno , fallus es1 omnium veu s fibhscy là redemptio vel veniaeft. omni Ícilicet gratià ac bonorum ope- Yi colf -Ad 2. patiter negatur : Quia licét rum mercede privandus. Hoc notato Prtgnga porna zterna peccato veniali non debea- R«.1, Nullo modo poteft effe , quód * $d tur per fe ,'bene tamen per accidens ex macula & reatus przcedentium pecca- L&Hfüs Pij conditione fubje&i , cui culpa continuó torum redeant ,fc&undàm quod ex tali- At m placet, proinde continua poena debetut. bus actibus caufabantur, ait $ Thom. a. Vr Unde (ut loquitur di&us Contenfon) 1.inc.id eft , fimpliciterin primo ibnm eternüm punitur culpain tempore per- explicato in Notabili, "n "ag petrata , quia quod . breve fuit tempore Ratio: Quia forma abfolutionis ejus- li "t N vel opere, longum effe conffat in perti- que effe&us datur abfoluté & absq; hac naci inflexibilis & obftinatz mentis vo- conditione , z;/riterum peccaveris , qu& il ag M luntate: qug etfi ad nihilum redigi vel- nectacitéinefl. « Nota,hoc intelligi de xmofïm f lee ne. pateretur, vivere femper vellec reditu quoad candem numero culpam tdtte tamen,ur feinper peccare poffe. Ad (idem eft de pocna zterna, quia illa pen- du vll magnam igitur judicantis juftitiam per- det ex culpa) de fpecie enim non eft du- EU tinet, ut nunquam careant- fupplicio , qidí bium,quin redire poffirut fi peccata re- ï t tmiffa cadem placeant veluürati. qui nunquam volunwt carete peccato. X WWCI w LE E m De Pænifmïäæ. $83 yute dx his Sequitur,quod quando in Scri- catum redire, nec Deus peccatum remite j tere fub conditione ; n T , ptura dicitur, quód Deus recordecur jü. iterum pecca- ipalt peccatorum remifforum, id intelligi de veris. ! ag'gq. pona , quia adhuc temporaliter punit Ratro x.p. Quia aliàs Deus eflet vera ta, Nec efteadem ratio de operibus caufa illius peccati redeuntis, naturali- "T bonis per fübfequens peecatum morti- ter enim à. privatione ad babitum nom m ficatis, qug juxta dicenda per peeniten- datur regreílus, tl tam reviviícunt. - Difparitasenim cft, Ratio 2.p, Kemiffio peccati morta- TT quia hac operanen omnino extinguun- lis abfolute nonpoteft fieri , nifi perin- (etimtt tur, fed folümà fuocffe&u impediun- füfionem gratiz habitualis, ut. dictum ts lgt tur, & manent in divina acceptatione , eft, & alibia Theologis probatur : Sed: n €sontra veró de pecca:is Scriptura dicit infüfio gratix effentialiter eft abfoluta; & non poteft effe conditionata , quia Iu €a exinaniri , aboleri, projici in profun- jm qlhdiü' dum maris,&c, — Accedit ; quód Deus gratia a&u infufa effentialiter habet , ! [if 9uu- pronior fitad xni(;rcndum:,quä-m ad pu- quód aétu dcfltuat peccatum, non vcró cedenti niendum. quód deftrueret , fi hac velilla adeffet.. Ergo.— genditio— Sontil - Opponi poffet villa patabola Matth.18. de fetrvocui Dominus dimifit dcbitum, Ptim'cm XXXIL . . 3. Per peccatum fequens o & tamen tradidit eum tortoribusufque- péenitentiam , peccata: dimiffa redeung a ul dumredderet totum , eó quód noluerit fecundüm quid juxta fecundum fenfum in Notante R. 1.explicatum , & in- . mifereri confervifui: quam Parabolam tity g Chiiftus conclufit , dicens : Sic & Pater quantum peccatum fequens ex priori- prum (f meus calcftis faciet vobis,nifi remiferi- bus dimiffis aggtavatur, prafertim ra» tione ingratitudinis. Ita S.Thom.in eo- caot? tis unusquisque fratzi fuo de cordibus Cf[f) Q"W veftris.. Sed dem art. z jin c. : Kom;z. Se- ftf Pff[l' ! Senfus Parabolz hujus eft : Sicut Rex Declarat boc ex illo ad cundim: duritiam tuam €) impemitens i ext!| fervum fuum;qui poft maximum debi- M tüm. clementiffimé remiffum , confervo cor thefanriz,as tibi iram n die iv4 , ex il fuo exiguum debitum remittere noliit, hoc fcilicet folo , quód contemnitur Dei juflit graviffime punirit ita & Pater ca- bonitas, quz ad poeniteatiam expcdtat 5 qunitl j L'. cÉis graviter, & quidem in xternum. tultó autem magis contemniturDei bo- &ämbü puniet illos , qui obtentá toties enormi- nitas, i poft remiffioriem prioris pecca- umcelerum venià, proximo ne leviores ti fecundó peccatum iteretur, Ergo. m quidem offenfasremittere volunt. De R. 4* Quantitas reatüs peccati po: ; reditu autem peccati fimpliciter exhac priorum peccatorum remiffionem come upv Parabola nihil probatur , de reditu fe- miffi, poteft quidem effe tanta,quanta e- d tundüm quid ftatim admittetur in K. 2- ratomnium precedeniium ; hoctamen gure XXXL g, 2. Nec per abfolutam nonempet fit, : I[a S'-Doa' 3—' Ratio ; Quontitas zcatus adveniens í E] peteatiam Dci pow&ifiem. ngmero-pcc: u 4 9'84 ZRACZAZWVS XI[I;, E.w?n?zz 3. eft (ecundüm gravitatem peccati füb- a.4, Peccitor recidivus per fe & dire- n fequentis: Sed hoc por&& cffe aliquan- Gé nop tenetur ad confeffionem pec- vt I fRitel do magis, aliquando minus grave; ut catorum priüs commiflorum , nec ia fi fit ebrietas vel (implex fornicatio, & generali , l? nec in fpeciali , c'u.icunq'ue fequatur homicidium vel adulterium, confiteatur.. f aucecontra ; Vel f; in fequentibus peccet Ratio: Quia jam funt legitime con- T ex ignorantia , velinfirmitate , antece- tplcat feffa , & ingratitudo fi fpccialem con- denter vetó ex certa malitia , aut econ- : temptum non afferat, folüm eft circum. TIntm, tra. Ergo, flantia generalis, ut dictum eft, XXXIIL Zegratitudo p eccahti"s eft- L :*'") &ft Pf Dixi, per fe €$ direét? 5 quia perac- ne fpeciale peccatum vel faltem cireum- cidens & indire&é poteft effe neceffa- m hd ftantia notabiliter aggravans ? rium , faltem in generali aperite, prace- "utrtam, Dico x, cum S,Thom. hic a. r, In- dentia peccata, ut nimirum cogno(ci 3 (e gratitudo peccans aliquando eft fpe- poflit flatus peenitentis , & conveni- x5b des ciale peccatum, fi nimirum peccatorín ens mediciba adhiberi. X feoun contemptum Dei & fufcepti z bcnebcii QU./ERO VIL. Merita hominisjus ï;;wiom diy eccet. fti per fublequens peccatum mortificata *t Qpl Ratio S. D. Peccatum fpeciem reci- revivifcuntne per veram Paenitentiam? ^tn m pit ex intentione peccantis. Unde, De hoc S.D,agit q.89.per €.art. Pa ut Philofophus dicit j. Ethic.. Ille qui XXXIV. . Affirmativé cum $. " n moechatur ut furetur , — magis cft fur; Thom.a.s, "ll uám mochus; Ergo. Ante prob,nota, quid hoc fit;operain Hy g ii ? Dico 2, Si dicta intentio contemptüs charitate fa&ta per fubfequens peccatum Tgy, ii defit , ingratitudo peccantis folàüm eft mottificati , bene explicari àS. Thom. n D circumftantia gcneralitcr confequens a. 4,in C.his verbis:Res viva per mortem JWSDE omne peccatum morrale. perdit operationem, vitz , unde per Tij Declarat boc S, D. ibidem ; Si quis quandam fimilitudinem dicuntut res d in cü 1 intendensaliquod peccatum committe- mortificari , quando impediuntur à fuo h hOC ( re (puta, homicidium aut adulterium) proprio effe&u vel operatione , effe&us * l mnin non retrabatur ab hoc propter hoc, autem opcrum virtüofsrum , quz in quód pertinet ad Dei contemptum, in- Pt chatitate fiuni; eft, perducere ad vitam "Rüdogge ratitudo non erit fpeciale peccatum , a&ternam. Quod quidem impeditur per fed trahetur ad fpeciem alterius peccati peccatum mortale fequens, quod gra- Wïä'?ïiæ,quä: ifwþfccatum, ficut circumftantia quedam, . NNam,ut tiamtollit, Et fecundümhoc operain S.Auguft. dicit in lib. denat. & gratía, charitate fa&a dicuntur mortificari per :::q"andü N non ompne peccatum eftex contemptu, fequens peccatum. Hocnotato: . & tamen ín omni peccato Deus con- I u Ratio S, D. ex a. g. efl : Opera vir- temnitur In fuis praceptis, tuofa rhortificari , eft, ea per peccatua "attni Dico 3. JuxtaS. Thom, in 4. dift. 22, (me.J fequens impcädiri ab cffg&u pgrduc'cn;li "R, d p — | l i De Peniteutza. '985 T ad vitam etetnam : Sed hoc i'm.p.edimenm De Virginitate obiter fciendum, quód ] p | tum collitar per veram Poenitentiam pec-^— quoad formale per Ponitentiam rcvi- €ata remittentem. Ergo. Min. prob, r. vifeat, licét non quoad matceriale, .. De , Nl ex illo Toel 2.. Rezdaz vobzs anuos, quos quo vide fuprà Tra&. p. Exam, 2. n. 26. cuicunquc ia Notab, Idem eft de Innocentia. omedit locufta €$ bruchis. — Ex ex illo; ' t n Capillus de capite veffro non peribir. Quaz XXXVI, Reffituiturne ergo homo X Q verba explicant SS, Patres de revivifcen- per poenitentiam in priftinam dignita- d tiameritorum. Erad.Hebr.6. /oz eziza tem? " l d Anjufhus eft D.Eus , ut oblivi[catur operts - Dico cum S. Thom. a. 2. reftitui quo- wefiri , &c. Prob, 2, Opera meritoria ad DEum, cujus denuó fit filius pergra- qu p t non folàm habent vim perducendi ad tiam , redditurque ei ftola prima & an- gt pate vitam zternam , ( quod pertinet ad co- nulus aureus; non tamen femper refti- fum vitam) fecundüm quod a&u exi- tui quoad hominem , ut parct, fi ratio- m agl & od - fluntin fe, (:d etiam poftquam a&u defi- ne peccati vel cenfure aut irregularitatis , nunteffe , fecundüm quod remanent in dignitatem Ecclefiafticam perdiderit, acceptatione divina: Sed in acceptatio- XX XVII, Revroifisuntne etiam per ln mordit nedivina manent etiam poftquam per Tanitentiam opera bona mortua, id cft, piténtid peccatum mortificantur, quia DEusilla in peccato mortali fa&a ! Y opera , prout facta fuerunt, femper acce- 't DDico cum $, Thom. a. €, quod nen. tam $ ptabic, & Sandti de eis gaudcbunt, fc- Ratte: Quod non habuit vitam nee «undüm illud Apoc. 1. Tene quodbabos, principium vitz,non.poreft revivifcetez m alius accipiat coronam tuam, | Ergo- Sed opeta fecundüm fe bona fed facta :[ït,opeïülmg. XXXV. Refurgitne homo per peeni- extra gtatiam & charitatem ( qua eft $ eccälum , : a5 T tentiarn in zquali virtute ac erat antea? principium vite ) ita fe habent, nec de v 4dd boc S. D. a. 2 in c. tefpondet: iis dici poteft, quód maneat in. divina Secundüm quod motus liberi arbitrii in. acceptatione ad przmi r le. fnn Íupernatura- at If Ponitentia eft intenfior vel remiffior, Eteo. AdmittittamenS. D. in eodem art. ad. nf [ Áecundüm . hoc pænïrcns confequitur majorem yvel minorem gratiam; con- 3. quód DEus talia opera remuneret n m tingit autem intenfiorem motum poeni- temporali remuneratione, ficut Grego- n e[t Qd ] li tentis quandoque . proportionatam eífe rius dicit in homil, de Divite & Lazaro, li mojori gratig , quàm illa,à qua cecide- quód nifi divesillealiquod bonum egif- ! 1 [ r Aat pet peccatum , quandoque autem Íet, & ip przfenti fæculp remuneratio- hu "1] £quali ; quandoque veró mino:si. Et nem accepiffet , nequaquam cí Abraham ideo Panitens quandoque refargit in g[(l& jj diceret, Recepifli bonainyvitatua. .. Vel majori gratia quàm priüs habuérat, etiam hoc poteft referriad hoc quód pa-. j M 0 l il quandoque autem ín zquali, quandoque *Iicturtoletabillius:judidium. Dehoc jf etüamih minori. Et cadem ratio eft de vide in hoc Tract, Exam. 8. « D. :30. 4 l J vittutibus , qua ex gratia cgn[cqägp:urg i i i i 996 .TRACTA'TUS XIIIL Examem 3 341:'1;6 J ieote Mf&)ä&* 493)9t04931 6106 49 $196 0300 dH fäxivoi:rju T EXAMEN Ill - à lo * &d De Contritione...De qua. agz')f . T bom. in E as z hm Supp/emmto À q. 1. tf ad. . zhduþque'. - UEZROIL EE uid & quotu- de peccatis affumptus cum propofite valonef plex eft Contritio , & cujus vir- confitendi & fatisfaciendi, C) " , tüutisactus? —— R. 2. Contritio ita generatínr fume d XXXIIX. Ante R, nota ex S. Thom. pta dividitur in perfcétam & inimperfe- «'ïrqnoquu hic q. z. a. 1, inc, hoc nomen Ceazrztio Gam, Perfecta abfoluté vocatur con« derivari à verbo coztero, quod in rebus "t ttnpoti tritio, definiturque , quód (it door de ut t mátetialibus fignificat rem duram con- peccato commiffo ut eft offenfa DEI[uper terere. & comminuere in minutiffi- oznia dilecli (eu fummé boni , cum pro- u k W tnas "r artes, Unde metaphoiá tranf- pofito ( vel a&uali vel virtuali feu im- Anmn z latá ad fpiritualia , actus ponnitentiz vo- plicito ) fe emendandi & confitendi, Al «atur coztritie, quia voluntatis duriticm quía contritio in Nova Lege non delet Mytdio feu cor peccatis induratum emollit, peccatum , nifi in otdine ad Sacramen- Aittonm fcindit, atterit, & comminuit. Hoc no- tum Poenitentiz, cujus eft pars, — Lyof- Vüni f ta;o. feufa. eft idem . quod injuria, non qui- dem realiter illata feu effe&tiva (cuim Q Dit, ln * o * I. Contritio generatim fumpta DEusin fe lzdi non poffit) fed mora- eft dolor de peccato fub quocunque mo- lis, affe&iva , feuintenta, ly4 'tfti» tivo fupernaturali,& definitur à Ttident. « Contritio imperfecta , qua ad alterius Seff, 14. c. 4. quàd fit azimi dolor ac de- differentiam vocatur a£ritio , definitut "Mtterdi zeffatio de peccatocommiffo , cum prapofito quód fit de/er de peccatecommiffo ex mo- zon peccands de catero. Ly anuimiidem tivo fupernaturali taferiori quám fit dile- MT eft , ac voluntatis , intelligiturque delor &io DEI fuper omnia, v. g, ex metu ge- 1 qnifo fpirïtualis; unde dolor, quem inter- hennz , amiffione Bcatitudinis , feti ob S At dito dum experimur in parte fenfitiva , cüm DEum ur Vindicem , vel ex !þeFia'!i,db' MT ficpaffio corporalis, non eft de effentia Mg Ti ( forrnirate talís peccati- coniritionis fed proprietas ejus , ut patet XXXIX. g. 3. Comtritio effentiali- [ IPJ[D a deöl ex S. Thom.q. 1.3,2. Hic S, D. plares xdfm ter & per fe primó cp-nliffftin dolore, U ts adducit denitionesin citato art. 1. inter & odium feu deteflatio peccati (c folüm i N quas c'[t illa $. Aug, Contritio eff dolor Katte: Vf $- liabet pl*afiïuppüfltiVöiv Süongr P De Pæm'täztizz. 987 þ [ - Batie : Contritio effzntialiter confi- XLI, Refp. z. Conveniunt r. quód fir in adtu (faltem imperfe&e ) com- utraque verfetur circa peccacum illud de- teftando. 2. Quód utraque.in fub- enlacivo injuriz : Sed per folum dolo- rem- fit.. compenfatio, Ergo. Min. ftantia fit fopernaturalis, & habeat obje- prob, Recompeníans debet à fe aliquid &um ac morivum füpernaturale. "Un- de necc e ilv ffe t con-nec attrítio , fi quis do- auferre, & dare. injuriato: Sed hoc fit ni etfolum dolorem. — Ergo. Min.prob. leret de peccato; quia propter illud debet Odio habens peccatum nullum patitur fufpendi, amifit bonam famam ,'offcndkac malum , fed recipit magnum bonum ho- patrem , &c. neftum , qui veró de peccato dolet ; etfi Refp. 2.. Bifferunt 1, quód conititio fit a&us virtutis , non veió attritio ut di- i Ptopo[': bonum honeftum recipiat , afficitur ta- men fimul malo paenz. cilicet triftitia. Gum eft R. 4. ad J 2, Quódcon- vrmts ; Ergo. ttitio fit dolor perfe&tus, & procedat ex j fua natara ex motivo dile&ionis DEI Ex qno Sequitar , quód in eodem in- pcdttr ( ftanti temporis cum prioritate & pofte- fuper omnia , attritio veró fir dolor im- r fioritate naturz peécatum tollatur per perfe&us, procedatque ex motivo infe- EHf riori. Qu motiva funt aífignata ante edium, & per dolorem feu contritio- Qu p nemformalem: perodium,inquantum R, 3. ad Q. r. Qu« imperfe&tio etiam 3 fenit] eft lammum malum , feu ut eft contra patet ex metaphora ex materialibus de- copítt DEum ut füummum Bonum: per dolo- fumpta,in quibus dicuntut attrita (ut ait odl rem , ut. eft offenía feu injuria DEI per S.D.q.1.a.2.ad 2.) quealiquo modo di- j st fatisfa&ionem compeníabilis, Dequo minuta füht , fed non adbuc perfeá u, If vide fuprà Exam. 1. n. 13. & 14, ubi et- comminuta: contrita veró dicuntur, ä) m qü jam patet , quxnatn peccata fint quc- quando omnes pattes tritz func fimul jia ( G&um contritionis. ber divifionem ad minima. 3. Quódat- | (fd m XL. x. 4. Contritio eft a&us virtu- tritio per fe folam fine Sacramento non riPonitentiz. Ita $. D. q. 1. a.2. ad juftificet;etiam cum voto & defiderioSa- T al[i[lI cramenti;quia ftat cum peccato, licét tol- ii i, Et Patcc ex di&is fupráde eadem vir» jj tute in Exam, I; n. 10, & 14. Atttitio lat affe&tum peccati. Contritio veró et- pj LA veró non otitur x aliqua virtute fed ex iam extra Sacramentum , & extra articu- Wllf " quodam auxilio divino fupcinaturali lum mottis aut neceffitacis, in quo non " tranfeunter dato, eftcopia Confeflarii , habccannexam ju- [/) u) f "Ratio: Quia atttitio elicitur ab ho- ftificationem feu peccati remiffionem ti- d -fine in gratia fan&ificante nondum ve gratiam fan&ificantem , ut patet ex L. tonftítato , adeóque non habente adhuc T tid,Seff, 14.6,4. Et Rarioeff:; Tum quia ägg(iüü' —— habitum virtutis infuía. dl)k)ïc) ( utpote procedens ex motivo dile&io- — QU AR O II. Inquo conveniunt, nis DEI fuper omnia) hominem plené ( iomm X & in quo differunt cont:itio & attritio? convertit ad DEum , eique ut ultimo fi- ni unit , in qua diledione virtualiter ( . .Itfm attritio poteftne ficrí contritio? D "n A Iu £on- N 988 TR/IC??ITUS XIIR Examemu s. continetur propofitum fervandi omnia TRU impel"fcaus ; neg. t&aj, Hoc 2; ; L mandata. Tum etiam ,quia eft ultima modo Íe habet contritio. imperfc&a. Ti petc difpofitio ad gratiam, -Ergo hanc ha- Vel aliter; $i habeant eadem motiva & Wt f bet fibi annexam etiam extra Sacramen- obje&ta; conc,; fecus, negatur. Mf tum. 4. Atttitio folüm eft. difpofitio 4 2. neg.confeq. Nam prima pro- : &tm remota ad gratiam. f. Átriitio reípi- pofitio (ignificat tranfitum fubje&ti ab imilin €it peccatum ut eft malum peccantis, una forma ad aliam , v, g, ab attritione ts fd contritio veró ut formaliter cft offenfa ad contritionem, tit fi dicam à pari, Pe- 'sofot & injuria DEI. trus ex Phyfico fit Metaphyficus, |Se- - XLIL. z. 3. Contritio & Attritio fu- "Mu qu cunda veró fignificat quód una forma fi- pernaturalis fpecie effentiali differunt , sf:utiæpcrl at alia ,ut fi dicam ,Phy(icafit Metaphy- — A t nec poteft attritio fieri contritio, ficà, calor fitfrigus: quod repugnat. --JDEIg:atial 1. Pars fequitur ex dictis: Quia ha- Aliter R. 2. Quód per Sacramentum bent fpecie divería principia & motiva Titettnd Ponnitentiz fiat quis ex attrito contritus li (uprä formalía, vel habitualiter ;ínquantum cum gratia jüfa[is W 2. Pars: fequitur ex prima, Tum per Sacramentum Poenitentiz infusá in- quia,que fpecic effentiali differun: , il- ter cateras virtutes etiam accipit habi- ! '-*äjssuhimo Air lorum unum nequit fieri. alterum. tum virtutisDonitepntiz. Vel virtuali- Spofne v Tum etíam, quia doceturà S, Tliom,a, ter feu zquivalenter , quía attritío jun« j.in c, bác ratione? Quamvis habitus "i &a huic Sacramento obit quodammo- ii fidei informis fiar formatus, nunquam do munus conttitionis eíque zquivalet; tamen actus fídei informis fit a&us fidei fi)n & Pm ! cüm liominem etiam dxfpo.nat ( licét formatz , quía actus ille informis trau- h fli l; non tam proximé ) ad juflificationem, fir, & non tmianet veniente chatitate , uz elt effcétas Sacramenti. : Warzrionc,,i attritío autem & contritio non dicunt Q HLERO LL Attito ex metu — n habitum fed actam. Erso: * gehennz concepta efíneactus honeftus? 'llgzräfionc' . Oppono 1. contra K; 3, Perfedum & Item quas conditiones debet habere at- . -t ímperfe&tum non differunt tpecie effen- tritiout cam hoc Sacramento fufficiat ZEDEWH f i tiali; & unum poteft fieri slterum: Sed ad juflificationem ?. fufficitne fine actu fic fc habent attritío & contritío, Ergo. chariratis ,etíam imperfecto? if j4, Comimtaiter. dicitur , quód per XLIIL g. r, De fide eft, attririonem undo Sacramentum Poaenitentiz homo fiat ex. hn faffu €x motu gehennz. vclut ex occafione à- áttrito contritüs. Ergo attritío fit coti- peccatore elícitam , eile. a&tim bonum N i&mm tritio. & laudabilem ad Sacramentura Porni- Mi tentiz. fufficientem. Ita Trid. Seff. 14.- "44 , dift, maj. Si fit imperfe&um 1 ["fïccr defe&tu gradüs , (icut calor üt tría refpe- c. 4.defini. . Ilfam contritíonem im- Vitento "W &uciloris ut fex , vel ficut puer refpe- perfedtam , que attritio dicitur , quoni- 1f [ "i M x Qu viri , conc. maj.s fi fit imperfedum am vel ex turpitudiuis peccati confide- defedtu 'cHEntiæ ; ficat Embito dicitur raione ,vel ex gelicnnz & posnarum D «l fnetu " i E. J z De Pt?izit;'nz*ia& 989 - [ï mett communiter concipitur , fi volun- attricus dolens de pecbato & depona, tatem peccandi excludat cum fpe veniz, imó depeccato propter' poenam, magis ] declarat fancta Synodus , 110a. fo!üm doleat de paena , quod effzt inhoneftum. non facere hominem hypocritatn, ve- Sed in Philofophia dici folet , quód ad rümetiam donum DEI effe, & Spiricüs verirarem hujusaxiomatisly propzer de- Md i $. impulfum , non adhuc quilem ioha- beat derotare caufam principalem talis " li h bitantis, fcd tantüm moventis : quo poc- effe&üs & per fe;ac fine quá cffe&tus ! h nitens adjntus viam fibi ad juftitiam pa- poui non poffit: quod non cft in pra- M fenti. fa, Et quamvis (ine Sacramento Pce- ml .E, 2, Eft etiam licitum dolere. de , Ritentiz per fe perduccre ad juftificatio- n nem peccatorem nequeat , tamen eut peccatis propter paenas inferni , ut ly " l , adDEI gtatiam ínSacramento Poniten- propter fignificer finem. proximum & vt j tíz impetrandam difponit, " Hacibi. minis principalem : fecus fi defignet fi- Vide fuprà Tract, z. Exam. z. n. €, nem ultíimum;, hóc enim effet mortale. Juri) quód ralis attrítus non feratur efficaciter Ratio 1. p. Licité quis ordinat fuos ll ín duosultimos fines, fed ratioriepecca- aCtusad msgnum fuum bonum creatum ]ub tiefficaciter, habitualiter faltem , habe- utad finem proximum, modó DEus fit i D ret pro fine u'timo creaturam , Iatione finis ultimusz Sed evadere poenas in- ( | attritionis inefficaciter DEum. Item ferni eft magnum bonum. , Ergo, qmo r quiefcetet in amorefui (eu bonum crea- * Ratio 2.p. Quiatalishomo formali- hp . tum& preprium plüs amaret quám DE- ter & expreíse haberet hunc affe&um : UE um folüm negativé- nullam. faciendo Non dolerem de peccato,, nifi effent l[i0üïml4' j €omparationem inter DEum & creatu- poena inferni ; Scd ille affe&us eft mor- !^ fám,non veró contrarié feu cum tali taliter malus , ut patet, quia excludit p m €omparatiore, Vel , fifteret in bono DEum ut ultimum finem. Ergo. nl €reato , non tamen excludendo relatio- Nota , non effe inotdinatum , orditia- neminD pl 5 rebonum majusad bonum minus, velut if/| ^ dendo. Eurn fed ab ea.k folüm przfcin- ad finem proximum & minüs principa- " . Item vide fuprá Tra&t, $. Exam. r. n. lem , fiutrumque bonum ulteriüs ordi- . Ij.3n & quando actus ex metu impen- netat ad alium finem principalem, qui qit enris mali fa&us fit involuntarius, ut fit utroque melior, Sic ergo dolot de d alvetur dictam attritionem ex metupce-- peccatisrefpicit dolorem de posnis infet- wz*,-?g L'; Darum inferni non effe invitam, quia nf,ut finem proximum: fed uterque or- p -dliás non fufficeret ad.juftiicationem dinatur ad DEum utad finem ultimum. M €um Sacramento. Vide ibidem, XLIV. g. 3, Attritio ut fufficiat ad | 'lm' ' Item vide ia Phi Ioföphia explicatio- juftificationem vi hujus Sacramenti ob- jone Wem ilius axiomaris : Propter quod tínendam, debet habere has conditiones: n(&(ie' Utt"mqnodque tale, & illud magis tale. Primódebet effe vera, id cít;non appa- y rens vel exiftimata, quía c(ï materia Sa- n ; ?Süo probare guis poffer , quöd( talis lii iil 3 cr-ï,., TRACZATUS X]l). Examen 35. - 0999 D crameni,ad quam non (uffiit , quód cosctpifcentia &9 vitare omne peccatum - Mi fit putativé ralis, nec fit talis per exifti- mortale ,minima etiam charitas plus di- ligit DEum, quam cupiditas milia AHv E ïff'lþfsf mationem, ut paret in materia Baptifmi. us Secande debet effe fapernaturalis Quia €$ argenti, 2.Minima charitas five ha- ^ N bitualis five adtualis , modo veré fic in Trid.cit.eam vocatdonum DEI, & im- - ln fpecie charitatis ; quantumvis remiffa, pulfam Spiritüs fan&i , ac difpofitionem nf iam. - Zertzó debet efle univerfa- eft incompoffibilis cum peccato mortali, ad grat fmæw lis fen extendere. (e ad omnia mortalia cüm ex fuá effentía folàm DEum pro ul- timo fine efficaciter refpiciat, ut patet - h'mrfrip'u nondum confelfa , càm unum peccatum j lïqü'fll,xqul fuptà Tra&.7, Exam, . n. 74. Ex ibid. non poffit temitti fine alio ; ut fuprà pro- Atfont batum eft , adeóque vel. debent elici tot n,7$.ante R, 2. Ergo.- Ex hisruit fundamentum À dVCrv(ari- lii; ) attritiones quot (ant peccata. fpecie di- Ü -verfa, vel debec h mo de omnibus dole- orum , putantium; quód fine di&o amo- - lt i te fub uno generali motivo ad omnia fe renon excludatur omnis affe&tus pec- candis ruit,inquam; Nam,utbeneat- . fïäfmux [ extendente. Mrtö deber effe efficax, id eft, excludens voluntatem peccandi, guit Gonet, efficax metus gehennz ; id &i - *tüm, eft, vi cujus homo malum gehennz ita . "gt patet ex eodem Tridentino. ET XLV. . 4« Probabilius eft contra rcfugit , ut efficaciter velit omnia medía ad illud vitandum abfoluté neceffaría , - MP du anfenium , quód , ut attritio ex metu gc- LE "henge concepta,cum Sacramento ad ju- includit neceffarió. voluntatem - effica- cem cavendi omne id , quod eft indu- Omüa Km ) frificationem fufficiat , non requiratur ad &ivum gehennz: Sed tale omae eít. . p eam ac&tus charitatis feu dile&ionis DEI Vide di-. !rcno,,fgä perfe&us & re- peccatum mortale. |Ergo, fuper omnia, etiam ím &apto R. I. & locis ibi citatis. Ruit X.ïf'æds IDH'S ! -sniffus. Itaclaré Ange ] Do&.in 4.dift. & ilud fundamentum , quo dicunt: "hmfro 6.,q 129 3. ad j dicens: JAd boc ut bo- gratiam. in Baptifmo Timor fetvilis. non excludit affc&um VUERO amo fe praparet. ad. ï"ïQPff 0r -perciptendam (idem eft de Sacramento peccandi.Nam folüm eft verutn,fi illeti- mor poenas fibiproponat utfinem ulti- lïvdqæ[ CHE i[ "Penitentie ) praexigitur. fides , fed uon charitas: quia [uffcit attritio precedens, mum , fecus i ut proximum juxta R.2. l De T yer etfi non fit conutvitto, x f. Ad di&am atttritionem requi- R,fil Ratio : Quia aliàsSacramentum Poe- ritur aliquis a&us dile&ionis DEI, non lt cramentum qui fit veré amor amiciria vel charítatis, d. qpitentig defineret effe Sa tendens in DEum fummé diligendum mortuorum, quia nunquam & in nullo Rülenk ratione fuz bonitatis fecundüm fe fum- -fal'clo cafu caufaret primam gratiam delendo EU (ten m mortale, femper enim fuppo- pte feu ut. infe bonus eft, fed qui fit f"lmrg Q -peccatu ce.lrüæ*, "t :ll[ neret ill ud remiffum per illum adtum a&tus (euamor fpei five concupif & n incipit- « dile&ionis DEI... Quod Pm[). 1. ex S. quo atttitus amat, vel amare attrito 1eu Vs a. 4, iD c. dicente: DEum, ut fibi ( nimirum ; i UI 'Thom. 3. p. q.79- ti- Nl refiffere. cuilibet amanti) bonum & utilem: fic nt mo "i Minima gratia poref | vum p NG . De Penuztentza. 99r vun; taliä amoris fit ïnfezids motivo di- 2 confcientiz fuz , quod non fit fine di-- le&ionis DEI fuper oronia , nimirum ftin&a cxaminatione: econtra extra Sa- li äll [ vel fpes falutis, vel confideratio turpitu- cramentum redditur ratio ipü DEO, i i dinis peccati, vel metus gchennz , &c. qai urpote fcrutans renes & co )ida ; faci- c Hoc videtur velle Ttid, S«(f. 6.. c,&. liüs intelligit omnia. ubi inter difpofitiones quibus peccato- Dixi ,per fe C2 regulariter ; | Quia in- fcmiüïl n res Juflitiz divinae timore utiliter con- terdum ([ufficít recogitatio peccatorüum: n cuffi ad juftificationem per Sacramen- in generali , non defcendendo ad fingu- tum recipiendam fe difponunt, recenfet la. Prim in cafü quo adultus fua pec- i d a&um , quo DEum tanquam omnis ju- cata recogitat ante baptifmum, & de iis tl | flitiz fontem diligere incipiunt. dolet faltem per attritionem, — Secuzdo - Ratio : Voluhtas non ferturin finem lii fi non fuppetat tempus,tunc enim fuf- Bifi amando , ut patet ex Phyfica; Sed ficit recogitatio & dolor de peccatis in du* voluntas hominis attriti faltem imper- communi ,cum. voluntate faltem inpli- us fe&é fertur in DEum ut ultimum finem, hx cita difcuffionis in particulari , fi effzt juxta di&a, quia paena folüm funt finis commoditas. Hoc fuppofito, f02 / Id Dv proximus, Ergo. &. 1, Noneít de neceffitate vera con- Ex di&is Colligitur quód ad Contri- amedi tritionis fingulis peccatis fingulas adhi- tionem .perfedam requiratur verus bere contritiones ,eft tamen de confilio. amor amicitie , amans DEum fuper 1, Pars e(t S/Thom, a, r, cit. dicen- y d F 1 omnia feu utin fe bonus eft , non verà Wü [ | " tis, quàd poft recogitata peccata fufficit ut eft bonus feu utilis amanti. . Unde una contritio communis omnibus, quia d hecnon effet vera Contritio: Doleo de ille motus agitin viomnium difpofitio- T |- peccatis meis propter DEum ut meum j Mi num, qui dolor poteft dici effe de fin- fummum Bonum, gülis & fpecialis, licétnon fit fingularis ) di[um: k QU/ER O IV. Sufficitne una Con- de fingulis. ; a&d&üg; tritio füper omnia peccata , & quanta Ratío: Quia aliàs , qui haberet mille .m,ümäw , M illa debet effe intenfionis: mortalia , deberet elicere mille contri- fie ] XLVI. De quoS. D.a tiones , quod nemo defendet. 'uxüm L üttobique per 4. att, git q.-z,. & 3 Ratio 2.p. Deconfilio cft multiplicae - jf . Ante R, fuppono ex S. Thom. q.3, reactus virtutum.- D 7u * 1, in c; quód ad Contritionem etiam XLVIL z. 2. Ut dolor voluntatis :IC;W ! .1 ï, / / extraSaeramentum Ponitentiz requira- fit vera contritio, debet effe (ümmusap- : l: tür per fe loquendo & tegulariter aliqua , n pretiativé, & non requiritur, üt fit talis j peccatorum recogitatio feu examen con- intenfiye. ] qu! 'Jï-* UE ! Icientiz , licét non tam rigorofum fic- Ante Refp. vide Tra&t. 7. Exam. j PM l ut in Sacramento , quia hoc cft judici- x*ll num, 7f.in Nort. r, explicationem j M ] um quoddam exterius , in quo homo majoritatis intenfive & cxtenfivz in ;,mm : iomini debet rcddcþe rationem propria amore;, qua applícari potcft dolori de ( 5 t n Pecca- « TRACZIATUS XIML Exameni. — 992 SUETDNS Deletzema b peccaro ; dicitut enim dolor appretiative . h üno peccato ,quàm dealio? jot effe dolorää fummus,quando quis ita dolet , ut ma- inrion lum culpx j dicet fcu eftimet majus . Affirmocum S. Thom,q.3.a. 3. icluim quovis alio malo ; fitque paratus omnia Ratio: Contritio eft dolor de pecea- iMomn to, quatenus eft offenía DEI« Sed in alia mala potiüs fübire quàm illud : di- ia citur fummus intenfivé, quando eft in uno peccato eft gravior offenía DEI 'ilnnem gradu tam intenfo , ut ampliüs intendi quàmin altero, Ergo. At XLIX. Swficitne dolor,quo qu velaugeri nonpoflit. . Hocpramiffo. is do; ïla(fmpol - Ratio 1. p. €b: Profecutio alicujus letfe non dolere depeccatis? m Dico, non fufficit. Ratio: Quia ta- boni e(t menfüra difplicentiz mali op- Jeniten lis dolor non eft de peccatis , fed folüma pofiti, fcu. inquantum aliquid placet, - tlte tantum contrarium difplicet? Sed DEus eft difplicentia de ipfo dolotis defe&u, m e An & quomodo dolor. contritionis debet appretiativé magis amari , quàm At omnebonum creatum ut patet loco anté poffit effe nimius , vide füprgï Tract, 4. "i ltere citatoex Tract. 7. Ergo depeccato do- Exam. r. n. 1 z. - i lendurm cft dolore appretiativé fummo. QUARO V. Qua ndo quïis obliga— / L ,- Ex quoSequitur , qoód in omni con- t£ur ad Conttitionem ? ïift aä[mj[ L. &. r, Prxceptum contritionis tritione falrem implicité & confusé in- -pit : g cludatur .comparatio ad omnia mala non eft meré pofitivum, fed eiiam natu- tj e[f,qm omna & naturg ,qua tamen compara- zale. l1taS, Thom.3.p. q. 84. a. 7.ad r. Dicicur. natarale, non prout diftin- :efl nomam tio à Confetfariis non eft ita exaggeran- hts da, præfcrtim infirmis propter.pericu- guitur à fupernaturali , fed prour diftin- fl | jum , nec fuadeuda, v, g. dicendo , an guiturà po(ïtivo,rf?:u e(t naturale in or- l &,4, J dine fupcrnaturali.gratiæ, cic']ue conna- parati fint potiüis fe , &omnia füa pexdc- F] de:m [ re, quàm tale vel tale peccatum com- turale. Sicut enim resnaturales habent 5 deam [ mitrere, non enim omnes tam perfedti füam effentiam & naturam ita & fuper- Mi fant uti S, Paulus ad Rom. 8. dicens: maturales. 5 ,WPW f. Ceriis fum quód neque mors , &c. me Ratio: Natura d ictat ; jus hominis , *,irfffü 4l à fortioti jus DEL, fervandum effe ill- r feparabit à charitste Chrifti. 1 f [ Ratio 2. p. Minima contritjo in in- fum. Ergo & didiar, jus DEI lzfum tj ^i tenfione eft ejufdem fpeciei cum ea, que effe per posnitentiam reparandum , quantum po[Tumusf. acramcmi eít maximé intenfa , quia fola intenfio vel remiffio fpeciem non variat. — Ergo & 2. Praceptum Contritionis fpe- procedit ágratia ficut contritio intenfi- &kat ad z. przceptum Decalogi, ín cujus or. Ergo füfficit ad. juftificationem à praambulo dicitur: Ego Íum DunliQUS quibufcunque peccatis. DEus tuus. Ratio: Si cft DominusadcóQque hono- Cum hisftar, quód Confeffarii debe- ant hortari paenitentes ad vehementem itandus, natura di&at, quód ejus teconcie dolorem, uti & ad DEI amorem, liatio fit querenda; dum elt offenfus, * 73(';9 * De Poeaiteutza, 993 T (j Probabilius eft quód przceptum tritionem cum Saeramento , fed ex vi contritionis non obliget ad eam elicien- precepti charitatis Dei , & fuiipíiüs, d dam ftatim poft commiffum peccatum, j Quia in illa extrema lucta, à qua falus 2,Nec omnibus diebus Fcftis & Domi- a&terna pendet , tenenda fünt certiora , li nicis. 3, Necquoties peccatum com- non autem conítat an Sacerdos veré h Dd miffüm memoriz occurrit. 4.Nec em- habeat intenuonem abfolyendi , an Wfit per per totum vita decurfum, | $. Sed veré baptizatus, &c, | quis dü' certo cempore, Secundó in morali periculo vitz eo Ratio 1. 2., C9 3. p. eftex praxi: Quia fenfu, quo id de Euchariftia explicatum (uitt nec peenitentes de €o fe accuíant , nec eft (uprà Tract, 12.Exam.4.n.5 0. I) Confell:rii examimant; Fateortamen, Caíus, in quibus per accidens obligat j yurtid oppofitam fententiam effe valde piam praceptum Conrritionis funt: & conínlendam, & nec per modicum Tl Primó. Advertenter exurgentetam tempus licere in peccato morari quoad gtavi tentatione , ut moraliter homo affc&um. cam víncere nequcea:;nifi pec Contritio- T Ratio 4.€9 f.p. Preceptum contritio- nem. 2. Quories quis etiam errone nis eft afhrmotivum, fcilicet, Pewiten- exiftimat, (e ad eam teneri, 3* In val- x[rl'fl'OIIl'; tiam agite : Sed natura precepti affir- de gravi communi neceffitace Reipubli- It Mm' mativi eft, quàd obliget quidem fem- cz , quz prae(umitur immitti àDeo ob. VM per,noa tamen pro (emper, ut patet in peccata hominum. 4. Dum currit prz- Ts aliis preceptis affirmativis, v.g. eleeno- ceptum annuz confeffionis , & non eft vl p fynz,&c. Ergo. copia Confeffarii,quia tunc homo tene- ylt iNf'! s LI. 5*.4. Przceptum Contritionis in tor fupplere per contritionem , cujus ie o quibusd im . cafibus obligat per fe , in przcepto in Lege Nova praceptum d quibusdam per accidens. Qui cafusin confeffioris eft fübrogatum. j. Dum T b probabiliori-fententia fünt: quis in peccato mortali exiftens debet ^ Primo per fe obligatin articulo rnor- adminiftráre aliquod Sacramenrum, vcl o tis , yeto aut przfumpto, etiam in cafu, unum é quinque vivorum recipere; ? ch IHP quo homo habet copiam Satramenti prout probatum eft fuprá de Sacramen- )J [ Poaitentie, non quidem ex vi pracepti tis in Communi Tra&, r z. Exam.3. n. Pmndw' huju)s Sacramenti,quia illi fätl'sflt per at- 21. & feqq. | n W 835 X s Gb R ] T ,«//L' M^ - J WWS ( d u - s m :sïe cülm' j W EXA- Kkkkkk deCTATUS TILM Examm 4 994 [ ] ] H j APHEUE DEU I02EUR OAH OH OEU O R EOR IEU RO H U - tb N dtuníte .EXAMEN IV. - Dandi hlneeon De Confe/fione, ejus Quidditate $ Neceffita- fj'u'ïc[qu ïlm at l£. M bom.q.6. Yupplem.t q.7..— tll U4ZERO I, Quid eft Confef-- fpem , fidem , &c. pertinere pote&,,fe; lip: T fio , puta auriculatis,coram cundàm quod in finem mulrarum virtu- t &i Sacerdote , (ive facramenta- " — tum actus confffionis trahi poteft, ut n vdam,g lis? Cujus vhiutis actus? ait S. D. ibidem. a;ïk:&aäfoäu — LII. . t, Benedefinitur in Catech, Dixi , quatenut fit. ad remiouem , tintcer p Romano;quód fit legitima & facramen- &c. quia íüb aliis rationibus confef ioroft, Atf talis accufatio de propriis peccatís ad fio fpe&at ad alias virtutes, v.g. con- eorum veniam virtute clavium obti- feffio veritatis in judicio, ad juftitiams ^. fed qu confeffio beneficiorum in laudem Det, nendam, coram Sacetdote fa&a. DN i tomey & 2. S.Thom. q.7. a.1. explicat & ad virtutem Latrig. Ibideminc, approbat illam definitionem à $. Aug. QU/AERO II, Quz eft materia Con- feffionis? nonne peccata ? Et quid de EY traditam : Confe[fio ef£ , per quam. mor- 34 Qu us latens (nimirum anima feu pecca- peccatis dubiis? vel non commiffis , & tamen confeffis? Pa zum) fpe venie aperitur. At d Ín R..ad z ibidem docet,quód quam- LIL E. r, Que & quotuplez fit "i vis Sacerdos peccatum poenitentisantea Confeffionis materia, pater fuprà Exam. L ", h.f aliquando (ciat ut homo;non tamen (cit 1,n.4, & n.z 3. ER,2, Peccatum tmo fta!c dabium , Mmüüs [ ut Vicarius Chrifti. Sicut etiam Judex "m pf aliquando fcit aliquid ut homo , quod confitendum eft ut dubium : quód (JW f& ead( neícit utJudex, & quantüm ad hoc pet fi po& confeffionem deprehendatu:-fu- Gonfeffionem apetitur Sacerdoti: af ,bï"IPä! itj iffe certum , probabili-us & tutius eft, (ut ait ad 2,) clauditur aliis Confeffio- cercum. quód homo tcpeatur illud 60115-F9ri ut W de l nis figillo. du u O &.3, Confeffio peccatorum, quate- Ratio : Homo teneturconfiteri mor- TU ne. nus fit ad confequendam corum remif. r talia prout illa habetin confcientia : Se& ) quod fionem. elicitivà eft a&us virtutis Pae- peccatum anté debium , cotperià *htatem nitentize juxta S/Thom, q.7,3.3. & patet certitudine non eff ampliüs dubium uiig ex di&tis fuprà: de virtute Poenit. Impe- fed certum, — Ergo conEFend'um de- L "t fo, zativé autém, ad multas virtutes v.g. nuóà cft ut certum, N LA Ut lr E. De Penusiteutza. 995 $.3. Qui confitetur mera peccata folàm illam Confeffionem de peccatis a dubia (loquendo de dubio prudente & ut certis repetere , fed& hoc fpeciale tationabili, quod addo ad excufandos peccatum . exprimere, communiter fcrupulofos) debct abfolvi -Ratio : Circa materiam neceffatiatm fub condiítione, Ut autem abfoluté Confeffionis mentiri,& confcientie fuz feu (ine conditione abfolvatur, proba- Judicem decipere , femper eft mortale: Wa- bilius eft, quód tencatur addere, faltem Sed hocfitin eo ca(u. Ergo. unum peccatum certum, etiam veniale Dixi, f&ezter : Quia ignorantia & taniüm, fcrupulefitas interdum excufanr, ga:cfï, l Aatto : 'Tum neSacramentum Pæ&i- -6. Peccata percontritionem jam yNtt tentiz exponatur pCïl'CLl!O nullitaris. remi(la confiteri non eft peccatum , íed eft neceffarium. ipma;ä Tum etiam, quia qualis eft confeffio , taliseft abíolütio. Tum tandem ut poí- Ratio: Remiffio peccati per Con- fitimpont«certa paenitentia. tritionem fit per ordinem ad Confcf- nj fionem, : y Conl E- -Exquofit, quód talisà peccato mot- tali confeffo ut dubio abfolvatur. qui- n [ a 5.7. Qui cenüteturpcccamm mor- dem, (ed cum onere illad uc certum tale,quod fcitá e non commiffum, pec- ïu&iriam: conhitendi poítea, (iut certum occurrat: cat mortaliter, 'sömï)e'n neceffe tamen non eítut omniaalia pec- m Ratio eft data ad R. .. Et id docet cata cum peccato dubio rité explicata S.Thom. q.6. a,4.. gOt denuó confiteatur. $. 9. Qui cum peccatis à fecertó bt commiílis confitetur ícienter venia- 3.4. Qui non fcitcertum numerum ,mmifirlfa 6" ! peccatorum mortalium,& dicit v.g.for- lia non commiffa , probabiliüs non nicatus fum decies circiter,velplüs mi- peccat mortaliter, bene ramen venia- Y nüs , & poftea deprehenditcertum nu- liter. a l merum, v.g. fuiffe duodecies, probabi- Katio: 'T'um quia talis (imul preber JP(;Tx &t ; liàs & tutiüs tenetur poftea numerum materiam fufficientem pro abfolutione, utcertum confiteri, d T'um etiam, quia per tale mendacium iÉ &atio eft eadem: Quia dicendocir- levis folàm injuria fit Sacramento, i citer vel plzs minzzs idem eft , ac fi dice- Sicut etiam pazet in aliis Sacramentis, ] Ill[ilb'iï' tct, Dubito an . non (zpius vel minüs, v.g.fi aque Baptifmi effet admixca mi- qn Ergo eft eadem ratio. . Hinc.miium , nima pats terrz , hoftiz confecraude jl | quàód multi DD.primum teneant, & hoc parva palea, . Aliud eft fi quisinter 20. vel 100. hoftias. confecrandas fciret 1/, n pofitemum negent , cüm tamen ipfi fa- « teantur , quód nullam folidam videant unam e(fe ex matería non confecrabili, f difparitatem, quía hzc jam effet materia indebita non 20 [2 Qu &.$, Qui fcienter dubia peccata mor- levis fed notabilis, adeóque faciens pec- talia narrat pro certis, & cetta pro du- catum mortale. "E lis, peccat mortaliter , teneturQue non 20 : S. Gregor,ait; Bona- LIV, O,fz]iä kkkkk 3 rum |" M fRdCTATUS XIIIL ExamenmA. 996 PA rum mentium eft,ibi culpam agnofce- uam , quia non eft Tribunal Ecclefie, fed Dci. Cüm quibus tamen ftat, quàód frnon. ze, ubi culpa non efl, Ergo, lusl g, S. D. hic ad 1, dicit: Agnofcere Aü&tor Sacramentorum utpote qui vit- tutem fuam Sacramenus non alligavit, tanhub culpam ubi culpa non eft;poteft effe du- fine iis,fi velit; fecundüm potentiam ex- rl pliciter : Uno modo , ut. intelligatur v fr quantüm ad fübftantiam a&tus , & fic traordinariam poffit peccata etiam in Nova Lege, remittere contritis , non ts non eft verum ; Non enim ad bonam At pec mentem pertiner, fedad erranteim , ut fe confeffis , ut remifit Magdalenz & Latroni, : £ lg, 5 a&um aliquem commififfe agnofcat , ueri non commifit. Alio modoquan- &.2, Praceptum Confeffionis obli D tüm ad conditionem a&tüs, & fic verum gát proportionabiliter in cafíbus in qui- Atum j bus Exam, 3. r, f 1. diximus obligate - j 4, eft , quod Gregor.dicit. Quia juftusin a&u , qui de fe bonus eft,formidat, ne a- prazceptum contationis, nimirum in ar- M Præcq liquis defe&us ex parte füa fuerir, — Et ticulo & probabili periculo mortís , ut d ibidem explicatum, Unde&tenetut.|| "tD fic dicitur Job.9. Verebar omnia opera mea, Etideoadbonam mentem etiam reus ante executionem fententiz ; Quia. tis Q tunc eft maxima neceffitas hujus Sacra- pertinec, ut hanc formidinem , quum URU menti. 2. $i quis fit in mortali & de- n Tud. corde tenet , linguá accufet. HacS.D. Eodem modo dicendum eft de humili, beat vel velit celebrare Miffam. vel Mbf Q commuünicate. 3. Semel inanno fcu "üttofte qu ife deteriorem reputat. QULERO IHl. Quid cenfes de prz- intraannum, De quopoftea. — 4. Pet SCERY cepto Confeffionis? Quando? & quos accidens in tribus primis cafibus loco Nl citato de contritioneaddudctis. obliget? Eftne difpenfabile? m Oere LV, &, r. In Neva Lege Confeffio Refp. 3. Determinatio . temporis li facramentalis omnium peccatorum pro Confeffione,quód nimirum fi faci- ne Es enda proprio Sacerdoti faltem femel in mortalium poft Baptifmum commiffo- *'Vïuia!ja me ruim, eftad falutem neceffaria,non qui- anno , facta eft ab Ecclefia , ut patet ex h] c.omnis utrimque [extis ex Concil, La« .dem jure humano feu Ecclefiaftico , fed m u ter. fub Innoc.,lll. i jure divino pofitivo Chrifti;unde & hoc Ratio ftatuendi , utait S.D, a. 3. € TDyat eft Tribunal divinum,non Ecclefiz. i':gt li lo Tum ut quilibet peccatorem fe rec & m Ratio patet fuprà Exam. 1,n. 2, circa I5 ton R.5. güofcerer, quiaomnes peccaverunt, & Ts Sacrw Hinc ruunt illa argumenta Hareti- egent gloriá Dei.. Tum ut cum majore Tipis corum. 1. David Pfal. 5 z. confiteba- reverentia ad Euchariftiam accedatur. ll]h)m tur. foli Domino. 2. Ejus tempore Tumetiam ut Ecclefiarum Re&oribus Ia fui fubditi innotefcant , ne lupus intra k f""ït,cor füfficiebat coniritio $ ruunt , inquam , Y L quia erat in Veteri Lege, | 3. Ruit il- gregem lateat, um Confcä':;ö- il:P' 7' paþa lud: Ecclefia non cognofcit occulta & LVI. Refp.4. Precept nis comprchendit omnes pecc atores äPfæCJ interna, Ergo nccjudi;-at illa: rait;in- etiam "sj l (luJ De Pezu:iteutia. 997 - d i 1 eiam in hoc mundo hominem ut Supe- fic difpenfatus nunquam confireatur, & kat,qub—ï riorem non agnofcentes. fine Confeffione falvetur: bene tamen ii Ratio S.D.ad 2.. Quia nullus eft, quatenus eft juris humani , nimirum qui non habeat Judicem Cliiiftum, cui Ita S.Thom.à 6. ii quoad tempus. Ym per fuum Vicarium confiteti debet , qui Ratio 1.p. Quia miniftri Ecclefiz non y ii quamvis fir eo inferior, inquantum habent poteftatem immurandi jus divi- (iig, 0 Pralatus eft, eft tamen fuperior eo , in- num , vel difpenfandiin illo, przfercim gdalenz&* quantum peccator eft ipfe,& ille Chrifti dum eft abfolutum , & ex fola divina Minifter, Sicut unus Medicus ab alio voluntate derivatum, foisd curatur, non inquantum Medicus, fed ' Quomodo Papa difpenfet-in votis , ii Anquantum infirmus, ait S.D, q, 8. 2.4. vide Tra&.6.Exam,2,n.13. Ibid.Exam. ad 40— T f.5.90. Item Tra&. ro, Exatri.3.n.40. yramiie 3f Precepro annuz Confeffionis & 41. motti, d Communionis Pafcbalis tenentur Katío 2.p. Quia determinatio tem- Dd €tiam Haretici & Apoftatz. poris pro Confeffione cfï facta ab Ec- n'z;Quix : Katío: Quiaper Baptifmum fabje&i clefia. s funt Ecclefiz Legibus. De quo fpráde QUAZROIV. Quomodo compu- VA Legibus Tra&.6.Exam. $5D.87. tatur annus annuz Confeflionis ? Si gi t um £E — Retfp.6. Confirmatiin Saciilega fit , impleturne peream pra- ne&tur confiteri? gtatía qon te- nl ceptum ?. Hoc precepto tenenturne p Ratio : Quia non habent materiam pueri? teneturne Papa? velhabens fo- (aübu u neceflariam , & licét habeant fafficiep- la venialia? 1 tem, pl'OPtCl' cam ramen Sacramentum ]i LVIi. Refp,r. Annus annue Con- ; um non eft primario inflitutum, —De quo feífionis fecundàm fe computandus effet irum üifilï' videin hoc Exam. n.5 €, R. j. an babens à prima die Januarii ufquead ultimum ola venialia tencatur ad Confeffionem g hn abnuam. Decembris, attamen fecundüm moder- at nam falutarem praxín torius Ecclefiz , Concil. j Ex quo Sequitur quàód Dgïpära (non quá Fideles hoc przceptum fimul im- olim con&tmata in gratia , fed etiam plent circa Pafcha cum precepto Com- Dua';' q i immunis ab omni peccato) przcepto munionis,computatur àPafchate inPa- onfeffionis non fuerit obligata , nec Ícha. m ]u Quid & quantum fit hoc tem- " Càpax hujus Sacramenti. Hinc falía (V pus Paíchale, vide fuprà Tra&t, 12. Ex- T l " vel faltem magis pia quàm vera fen- am.4.n.47. tentia illorum , qui docent; quàd B. V, p P ] Reíp.z. Hoc przceptum non imple- quotidie faerit confeffa S. Joanni Evan- tur perConfeffionem fi&am,facrilegam, n RCWS ' clifte. j eu fcienter invalidam. . Refp. 7. Papa non poteft aliquem Katto : Quia Confeffioinvalida non Conffüb' lipenfate à precepto Confeffionis füb eft przcepta fed prohibira. — Hinc inter PE d €a ratignc, fuþ qua juri; divini eft;ita ut Propofitiones ab Alexand.|VII. 1465. Di] Kkkkkk.; d-a-m: - ..... 99$ 'TR ACTATUS XHL EÉxamem 4 damnaras efthec n 14.. Qu facit Con- cit , in hanc tamen magis inclinat ', & al probat quód ex Decretali omza& utriu feffionem nullam voluntarie , fatzsfactt L pracepto Ecclefia. Jexiss non obligantur nifi illi , qui ha- MC Nota tamen fatisfieti per Confeffio- bent peccsta mortalia, quod patet ex ttrlen nem validam & informem. Dequa in- hocquod dicit,quod debent omnía pec- Muton £rà Exam. 6, n. ror, Quia in ea adfunc cate confiteri $ quod de venialibusintel- 4 tf omnia effentialia requi(ita, & folàm ef- ligi non poteft, quia nullus illa omnía lil p confiteri poteft, . Et (ecundüm hoc fe&us, (cilicet gratia impeditur. a ln Reíp.3. Probabilius eft, quód pueri etiam ille, qui non habet mortalia, non tenetur ad Gonfeffionem venialium,fed At precepto Ecclefiaftico Confeffionis ob- DC ligentut ftatim dum ad ufum rationis fufficit ad preceptum Ecclefiz implcn. M. | erveniunt,& mortalitér peccanr, dum, ut fe Sacerdoti reprafentet , & fe ul pwh Rarío: Hoc praceptum Ecclefiz eft oftend.t abfque confcientia moralis ef- JXr n determinatio pracepti divini : Sed fta- fe. Et hocei pro Confeffione repatatut, hod r timac homo rationis ufum atringit, ac Hzc S.D, Tenereturtamen in Pa(cha- te communicare. äfis, t mottaliter peccat , obligatur abfoluté l j ' pracepto divino Confeílionis,cüm nul- Dixi , ex vi diél pracepti ; Quia fieri poteít, quód teneatur racione fcandali lrigum lius peccati. mottalis poft Baptifmum M IUW hOM commiffi remiffio habeatur fine ordine vitandi , vel etiam, fi dubitet, fe cffe in mortali. ;immunieui ad Confeffionem, . Ergo & Ecclefia- ftico, &c. U/ERO V. Preceptum Confef- ts *:»*lï o t In qua etate pueri teneantür ad Con- fionis eftne diftindum & independens f ^ H()f.i[ feffionem , & quàd priüs teneantur ad äïpr—æcepto Communionise Eftne ali- T'ereni quando preveniendum? vel , dum ne- hanc quàm ad Ecclefiafticam,vide füprà W Ob!'inan Tra&. t 2.Exam.4.n.46. R. 1 & 2. gle&um eft, fapplendum ? aut potcftne W [uüt 1 Ke(p.4. Quód Papa reneatur hoc uná confeffione impleri pro duobusan- nis, v.g. in ca(u quo quistotoanno non ia&.ukeü in przcepto , inquantum eft divinum , eft indubicatam: quomodo veroillotenea- effet confeffus, & confiteretur in princi- " B W"On; tur inquantum eft Ecclefisfticum, nimi- pio Januatii ? * R lo ..LVIIL Refp,t. Duoil la præcepraä ?Mf!rfch Í | rum faltem quoad vim dire&ivam , non coctcitivam, vide fuprà TraQ.6. Exam, fe invicem in obligando non depen- Mp dent. 3 f.n.82. R.2. Aquo Confeflarius Pape "p Ratíio:Quia funtpofitaob diverfosfines accipiat Jurisdidtionem , dicetur infrà, D Exam.f.n.65. & motiva. Unde di&um eft loco ante i fatt d Refp.$. Pro babilias eft ,(juöd ex vi cit..quàd pueri citiüs obligentur adCon- ,ï IZG.IZ'E fe(fionem,quàm ad Communionem. di&ti pracepti ad Confeffionem annuam non tencaturís, qui tantüim haber veni- Ex quo fit; quód per fe non obligent ale.. Ira S.D. q.6,a.2, ad 3. übiutram. pro eodem tempore , (ed unum per fe .F'fïQaia i i mel in NT que Senrenriam ut Ptobabilcm —addu- pro Pfxfchate » alterum per fe ie anne. h j p m De Poaiteutia, 998 N anno, Hincfi quislegitimé effet con- Oppozo: Ulno a&u poffant impleri feffus in Epiphania , ut przcepto Eccle- duo pracepta fimul occutrentia ; v. g- ïh D ftaftico Confeffionis fatisfaciat; non te- poffünt hore Canonica dici füb Miffa. netur denuó confiteri in Pafchate, nifi Liüül Ergo fimiliter. habeat confcientiam peecaü mortalis ; -Ad bor eft difparitas. Nam hac uit tünc enim teneretur ex alio pracepto precepta obligant pro diverfo tempore; Lt nl Divino prohibente fumptionem indi- & illud in prefenti quoad fübftaniiam gnam. kem, fiquistoto anno non pof- 3(ia,ül eft divinum,& magna neccíliratís ac u- fet communicare, poffet tamen confite- tilitatiss ob quam in eo rigore eft expli« ml tiadid teneretur. candum, ii Refp.2. Probabilius eft , quód , qui t QULERO VI. Teneturne quis, ut Ícit aut probabiliter timet, fenon poffe diS&um praceptum impleat , confiteri vt confiteri ante finem anni; ni(i confitea- M per internuntium Sacerdoti abfenti vel tur modó, uti fieri poteft incafu longi D eriam prafenti, fi non poflet aliter quàm iüneris , teneatur Confcffionem antici- per feriprum, vel per interpretem? pare. LIX, Refp. 1. Confeífio per inter- duf Ratio patet fuprà Tract.12. Exam 4. at ^l nuntium vel fcripturam fa&a Sacerdoti n,47, pro R. j, de cafu preveniendz abfenti , & abtolutio ab eodem abíente ii Communionis, Ubietiaminfinuatur, data, non eft (acramentalis, nec in ullo alia effe pr&cepto, quoruni onus alliga- (uib cafüvalida. Oppofita Suatezii fenten- tur certo tempori feu diai , ut jejunii, tia cft damnataà Clemente VIII. 1602. 3 j Miffz, Horarnm, qua non funt neccífa- -Katzo: 'Tum quód hzc fuerit mens ! tió przvenienda vel fapplenda: alía ve- imi Chrifti inftituencis ; & patet ex petpe- tó qug obligant indeterminato tempo- tua praxi Ecelefis, quz nunquam talem gl te, qug funt anticipanda aut fupplen- confitendi modum (qui tamen in pri- us da; & talecft in przfenti. mordio Ecclefiz ob hidelium copiatn & noos Refp. 3. Probabilins cft, quód, qui Sacerdotum . inopiam fuiffer neccffa- Y toto anno non eft copfeífus five cul- P[I[v rius)permifit. 'Tumetiam ob pericu- pabiliter five incvlpabiliter, anno ela- lum facrilegii, quod effer in cafu, quo P[l(fü' 1 Pfo teneatur primá commoditate confi- pecnitens forté interea mutáffet volun- i teri , uj & có graviüs peccet ; quó diuciüs ratem, Tum tandem ob periculum differt, fcandali cevelationis, &c, ; (OSW d Ratiopatet dcCommunioneloco fu- J Hanc perfonalem prafentiam, par ly hi prlcit. Tradt, 12.Exam.4. n.47. 7e in forma abfolutionis fignificatam, J -efp,g, negativé ad ultimam partem : Chriflus in íua inftitutione expliciié [2 Quafiti. j Ka non prcleripfitbene tamen implicité ob Ratio : Quia ifta Confeffio eft dcbita rationes modo datas. Proinde ficut in T j P anno pracedenti. Ergo per eam hiocJudicio peenitentiali generalem ra- r;mel ] nOn fatisfitpro novo anno fequenti. tionem judicii (quod alioquin inter ab- g fentes 1000 TRÁACTATUS XIIL Examena. U valde verecundz , qus tamen chartula fentes fieri poteft) limitavit & fingula- qiedm tes circam(laniias (judicio forenft ex- cum ciphris ita (cribenda effet, ut perdi« vll trinfecas) adjecit, v. g. quód idem fit tam nemo legere poac-t. Idem fietri pot- il reus,teftis , & occulriffimorum etiam eft in cafu, quo Confeffor (ubità obfur- ii ctiminum fuorum accufator, quod non defceret, witity eft in judicio externo: ita & voluit, ut LX 8 Ad preceptum annux Confeflionis implendum tenetur quis gtl fiat przcisé inter prafentes quamvis TET enim fi inter abfentes fiat,videantur ad- confiteri per fcriptum , vel per nutus, [n As on efle omnia cffentialia, ut minifter, mate aliter non poffit : non tamen per inter- retem, nifi in mortis airticulo. ttt poff ria, forma, &c. non tamen funt debité Sicut, fi quis vellet confe- Ratio x. p. Preceptum revera obli- T applicata. 'c [ p crare panem nimis diftante m , nihil fa- gat, dum in ejus obfetvatione ron c! magna difficukas,nec periculum damni? i yta cit, defe&u debitz applicationis, Aliud eft de Matrimonio: Quia ratio Sed fic fe habet cafus prafens. Ergo. t contra&üs (in qua ratio Sacramenti Ratío 2.p. Quia nullum extatjus, vi z fundatur) quoad fubftantiam non eft ex cujus fic publicanda fint delicta. inflitutione Chrifti, fed fuit ab initio Ratío 3.», Quia nonoportet dubiam mundi, nec Chriftuseum mutavit, fed reddere falutem fuam ; & vita aterna folàm ad'effe Sacramenti elevavit; pro- praponderat famz, quz in eo cafu apud interpretem lzderetut 5quamvis autem Du inde Gicut anté,;itanunc po:e& fieri inter abfentes ; Judicium autem pænicemialc homo poffit falvati per contritionem, illa tamen eft difficilis. Ergo, 'Et da- etiam quoad fubftantiam non fuitante to, quód ad id homonon teneretut ex v Chriftiinftitutionem , ideo non eft mi- di&i pracepti , teneretur tamen ex pra- Ü rum , quód Chriftus in eo feceritlimi- tartionem, , cepto charitatis erga feipfum. i QUAERO VII Ex vi didti przcepti tf & 2.cum Nugno: Valida effect Con- fe(lio,fi pocnitens per literas fua pecca- tenecurne quis ; quamprimüm poteft üpl Confeffione omiffa ta Confflori mittat , & poftea in ejus confiteri peccata in five ex oblivione;five ex jufta caufa?aut præfcntia dicat,quöd fe de omnibus il- damm lis accufet, & dolear. (qui tamen confi- aliquando bis confiteri eadem peccata? tendi modus eft inconveniens) Ratto: - LXL. j 1. 2d r.p Effe de confilio, non tamen de przcepto: undetalisnon Quia adeft perfonalis prafentia & ac- , cufatio, peccat ea differendo uíque adConfeffio- MR * Nota, quó d, fi detur ca(us in äuo nem fequentis aunl. en " Ratio: Quia talis prxzceprum fimpli- quis ex caufa gravi & jufta non poffit eo, P Mi 18 voce confiteri ut poteft contingere in citer jam implevitinquo differt a ^tm i &ab i 110 gravi ipfirmitate,debet ConfefforiCon- qui Confílionem omníno omifit, mïll[)n co qui fecit facrilegam, De quo in prz- feffionem fcriptam facere,uti etiam in- :Chti[l terdum . faciuat (tefle Lublino) puellz ecdentibqs Q4&f. — — O "p h Y p TE 1YOOt De Penitenutia, du : g.2. 10 4 præcipuä cafibus tenetur abíolutus.à refervatis, cum onerefe fuo hg quiseadem peccata bisconfiteri. Pri- tempore fiftendi Superiori. mus efl , i. quis excommuünicatus ante Generaliter dici poteft , peccata jam ftip VU abfolutionem à peccatis, non fuiflet ab- confeffa neceffarió effe iterum manife- folutas à cenfuris. Secundm, Si pae- ftanda , quando eorum covfeffio fuic ) 0i Ritens fecit vorum de facienda Confef- invalida: poteft aurem effe invalida z. u qi fionegenerali , quam fi non facit, peccat ex culpabili defe&u doloris vel inte- contra votum. Tertim. . Si prioribus gritatis, 2. Defe&u forma quoad ef- il peccatis non manifeflatis prafens fta- fentíalia non prolate. 3. Defedtu apermm Miniftri , ut , fiis fit furdus , vcl fub [ E * tus non poffit fufficien&r maoifeflari. - Quartms, , Quandoquis urgente necef- confeffione dormiat , vel careat jurisdi- s dbl ou:(onä;f fitate vel pracepto àSacerdote inferio- Gione. 4. DefGu intentionis Mi« niftri. hi rle folàm peraccidens & indire&2 fuit T à ii 34 -æ;sex«-æe.i«-»æwæ«æä&--**ææwæmw&æwæsw 1 d M av EXAMEN V. al p De Minift roCöWþonä: 5 bom.g.8.. — r j um UE Supplem.per 7.art. s gt UZERO I, i ,& quotu- um Sastium , quorum vemi[eritis pec- plex eft Minifter Sacramen- €At4 , &c, Ergo. if ti Peenitentiz? qua & quo- p Nota;aliud effe, Confe(fionem au. nin * tuplex eft ejus poteftas? dire, aliud abfolvere ; hoc fecundum mom [ PTDXIL Quid fit Confeffarius 5 quid X poteftas clavium poteft folus Sacerdoss primum poteft A D » Vide Fupz'ä Tra&. z. etiam Laicus in defe&u Sacerdotis, ut du i , 1'18 & 9. docet & nihil aliud vult S. Thom. hic T f"ï'mþ,' &.1. SolusSacerdos eft Minifter hu- jl a.2.inc, Etad 2,. Nam ad 5, ait: quód jus Sactramenti. quamvis ille Laico confeffus. im articule al Self 14.Can. 10. Eft de Hd; e:f 'Trid, neceffitatis con[ecutus frt veniam à Deo, JJ Rattio: Soli Sacerdoti poft collatam puta ex opeve operantis , eó quód manda- i )e poteitatem incorpus Chrifti verum in "t Des tmplevit ficut. poruit , oportet L gmlü[l V ua Ordiharione datur poteftas in cor- tamen, 4quod iterum confiteatur Sacer- J pus Chrifti myfticum, feu inFideles, doti,ciem copiam babere potuerit, Unde j q[lü p pet illa vetba Joan.20. «dccipite Spiri- confeffio facta Laico fo n üm jüvat velad y -Ll u capt- 1002 ZRACZATUS XZIII Examen g,« Refp,4. Sacerdos in fua Ordinstio- TP capiendum confilium aut folatium , vel ad excitandam contritionem,majorem- ne perilla verba Epifcopi, Accipire Spiri- gxiin ! que fui confafionem & humiliationem. zum [antlumy,quorumvemi[eritispeccata At j8€ j Neceftin præ'ccpto,fcdäd*(ummu n r vemittuntur eun,&c. nonaccipit gotefig-, u confilio ,fi tamen fpe&atis circum U all- tem validé abfolvendi, dodian tiis falubriter fieri poffit, fitque Laicus Declaratur: Sacerdos in fua.Ordina- Ailbdi vir prudens, probus, tacituruus, &c. tionc inprimis per illa verba Epifcopi , &blunr w.2, Ut Sacerdos non folüm validé "decipe poteflPatem offerendi Sacrificium - SNCAOEU fed etiam licité abfolvat, eft ei neceffa- Deo,&cjn contactu calicisaccipit prz- ïïf'ï)(i(e[ ria poteftas Jurisdi&ionis, Ita S,D.a.4. cisé pote&atcmï)hy(icam,nimimm cha- ; ,"':pftcadi; inc. E&äluf:'hæc idem ac poteftas ra&terem, Eft poftea per illa verba, 4c- clavium. ; M *fhgls, Pt empite Spiritum S. quorum vemi[eritts s ^gtone Ratio : Ut Trid. Seff. 1 4. c.4. ait; & c; accipit poteftatem phyficam fuper ^hünhub Natura & ratiojudicii expofcit,ut fen- Corpus Chrifti mortale, qua non confi- NT tentia in fübditos rantüm feratur : Sed ftit in chara&ete facerdorali fecundüm aenioeft (abditus,nifi habeatur in eum fe (fic enim eft poteftas phyfica tantüm äHdclinm "ere jurisdi&io. Ergo. fuper Gorpus Chrifti verum) fed ut omire E Declaratur ülterids: Duplex inprz- fumpto cum modoquodam reali & in- trinfeco majoris perfedionis & exten- Bl fenti eft.poteftas , nimirum Jurisdi&io- fionis , ut fit poteftas phyfica non folüm lüoine nis & Otdinis. Jurisdi&io. nihil aliud dm?&tfm eft quàm moralis quedam poteftas fcu fuper Corpus Chrifti verum;(ed & fuper Mowgde au&oritas ferendi fententiam in foro myfticum;nt explicatGonet.. Tandem jurisdidio feu poteftas moralis (fine -Bl conícientiz in fubditum, qu« tealiter qua nemo abfolvere poteft) daturtunc,. .L)" Va ( diflinguitur & in multis differt à pote- flateOrdinis,nimirum quód hac fecun- quando exponitur pro Confeffario , & "du j X:fx'llominesu da fit quid phyficum, Ícilicet chara&ter affignantur ei fubditi. |Et tunc fit Ju- h T E dex a&u,qui anté folüm erat Judex apti- - t facerdotalis ad. confecrandum Corpqs Chrifti veram, prima veró quid mo- tudine.proximá tamen. f'imotis ( rale, & detur fuper Corpus myfticum, Ex his hac ptopofitio i objiciatar, UT Cuivis Sacerdoti in Ordinatione datur "ts Secunda. completé datur Sacgrdoti,in Ordinatione, prima veró, quando depu- t poteftas abfolvendi,diftinguitur: Phyfi- ratur legitimé in Confeffarium , eique ca, conc.; moralis,neg. ïïI. I in 0 H]l( affignantur fubditi. In fecunda omnes LXIil- Refp.4. Daplexeft Minifter ?i«ro:iuin Í Confeffionis,(cilicet ordinarius,& dele- "H j Sacerdotes funt zquales, & ett invaría- bilis & indelebilis:prima veró eft varia- gatus, & eodem [enfu duplex poteftas ET üt Prm bilis, reftringibilis ampliabilis , auferi- juri.sdi&ionis,ordinaria nimirüm.& de- EM ^if 0 bilis. 'Tandem,quód potcftas jurisdi- legata, Á Declaratar : Poteft aïsþ (;l'dinaria ]u[is. h &ionis fitidem quod poteftas clavium , ji Illls x dictionis cfl; qua alicui competit ex ot- af io videfuprà Tf.,privnïo prooctsiali , n, 9, . ficio ?mï*mcs l um " De Pækz'tmtz'a. 1003 Vs F ficio feu vi proprii muneris , & ille vo- fcd etiam ex co quód conferat Sacra- pón r catur Minifter ordinarius, caliseft Papa mentum Otdinis & Confirmationis , & tiptt exerceat alia officia fpiritualia in foro: fuper omnes Fideles, Epifcopus fu—per il fuam Diaece(in , Parochus fuper fuos externo, Confeffarios approbet , Paro- Parochianos , Przlati Keligionum in chos conftituat , corrigat , puniat, &c. u(d. fuos fubditos; Hi enim omnes ex fuo quà decausá alii , quorum memini , po- | Epil'cog»i, officio funt Paftores animarum, EÉt om- tiüis vocari poffunt Sacerdotes proptii , ff nes vocantur Miniflri ordinarii Confef- quia ex proprio officio Sacramenta mi- Kipipt nmde - fionis,licét ceteroquin folus Epifcopus, niftrant, Cum quo tamen flat , quód ut poftea dicetur,abíolaté vocetur ordi- omnis minifter ordinarius fit etiam pro- vbl [es narius, Poteflas Jurisdictionis delegata prius/licét non econtra in hac ftri&iore n eft,quz non ex officio,fed cx alterius or- acceptione. ,-lï:anïfbgff | dimriam habentis, commiffione alicui Dc Jurisdidione przfertim.prz(um- qondte ^ competir& talis eft in Religiofis refpe. pta;probabili, dubia, &c. plura dicentur ecinis Qu Fidelium, Qui proinde eam alteri infrà in hoc Exam.n.90.& feqq. a untut fubdelegare nonpoflunt, QU/ERO II. Quidcft approbatio? ] fl UF Nomine Epiícopi intelligitur etiam deberne omnis Confeffarius , ut validà lii ejus Vicarius Generalis, hic enim cum abfolvat, effe approbatus ab Epifcopo ? &eutn Epifcopo in eodem Tribunali reputatur Et quid de Confeffario Papze? gonfüjflm | unaperfona , nec Epifcopus ei poteít LXIV. Refp.z, Approbatio eft au- r hanc poteftatem auferte, nifi eum depo- thenticum judicium de idoneitate & , TA nendo: quiaà jure habet illam, Item Se- fufficientiaSacerdotis ad audiendasCon- g t de vacaure Capitulum fuo Epi(copo feffiones,faGum ab habente poteftatem dauru füccedirin Jurisdi&ione zquali. Simi- Epifcopalem, vel quafi Epifcopalem. ia litet aomineSuperiorum Otdinisintel- Ratto: Sicut foli Epifcopi vel quafi E- tünc E" W' ; liguntur etiam eorum V icarii , qui mor- pilcopi poffunt Jurisdi&tionem confer- tuis vel amotis Generalibus,Provinciali- rejita & foli pro Jurisdictione approba- :]udcxäfï'iä bus;Prioribus,Guardianis,&c.habenrin N re feu idoneum judicare, igbï'!cijrs:, foroPonnitentiz J'urisdi&ionem ordina- Dixi, vel 2uaf Epifcopalem ; Nam qtont W riam.Secus eft de Vicariisquos Superio- Przlati exempti Regularium , càm ha- a res adhuc in officio conflitati affamant beant poteftatem quafi Epifcopalem;ex inadjarorium fui Regiminis, qui Juris- fuis Sacerdotibus Npo[ïunt aliquos exa- xCFIMinU'ïi' di&ionem felüm habent tantam, quan- minare,approbare,& exponere Confef- j A tum cis dat principalis. L farios pro fuis fübditis. Dixi, quód folus Epifcopsta. abfolute n it Ex quo patet, quód approbatio non Wï "ocatty Ordiariut 5 Quia Ordinarius fit ipfa Jurisdidio , nec collario ejus, fed abfoluté talis nonfolüm dicitur ex eo, requifitum ad eam pra(uppofitum, imó j quàd ex officio legat M:ffam , abfolvat polfunt feparari , & approbatio fine al- a q /Pænitentcs » det eis Eucharifliam, &c. tera effe. i Lilila Que- TRÁACTATUS XILE Examen g. 3094- At Quemode Religid!ï Mendicantes tan- conje&uras vel probabilesrationes cre- quamexempti (quamvis juxta fua pri- ditur futura fuifle, fisuperior conveni- Manibns vilegia Turisdidtioaem accipiant à Sede retur: de prafenti vero nullo modo exi- s A poftolica, utpote cui immediaté fubji- ftit , ncc per fpecialem,nec per genera- fanpinl ciuntut) teneantuc approb.tionem ac- lem VO]UDIAICUE:OPCEQHS tamen-(uppo— *Fn M.l : Cipere ab Epifcopo loci , patet ex T'rid. nit ratihbabitionem Superiotis. Dequo i, Don cujus verba relata funt fuprà Tra&. 1. plurà Tract.8.Exam.2.0,24.& 25. ijällz!ii)us,n: n.1 lbi etiam patet , quomodo appro- .LXV. Refp. 3. Loquendo de Con- o pre bentur vel examinentur Parochi. Et feflario Papz fentiunt aliqui,eum habcre dllos ibidem n. 2.-an Religiofus exemptus jurisdi&ionem immediaté à Chrifto, & Atarm eiiàm Supetior vel Do&or teneatur fu- cjus ele&ionem , à Papá fa&ar, folàm Al flinereExamen Epifcopi,Quz approba- effe conditionem/ize qga s. Alii ptá- i, d tio e[l cozditio rze qua nos, N Keligiofis babiliüs tenent,quód eam immediaté ac- D frifdiciruï,q: datur Jurisdictio à Papa per Ordinum cipiat à Papa, quem dicunt duplicitet il Conf Privilegia, Caterum Clerici fzeculares, pofle confiderari: Primó ,ut formaliter ïïpræltn[ari quia immediaté Epifcopo fübjiciuntur , e(t totius Ecclefiz Caput, & fic efl füpe- t Bf rioromni alio Sacerdote interris. 2, Ut ab co etiam Jurisdi&onem accipiunt. * Con Refp, 2. Approbatio cft duplex, ni- eft peccator, hocautem tmodo cft ipfe- li d [ mirum expreffa & tacita. Prima, anté rior Confeffatio , & feipfo ut. Pontifice. l.üi IH,IH ' 'Tacita definita , fit verbo vel (cripto. Sicut Chriftusiin quo eft unica Perfona, ts Qu datur fa&to vcl fa&i conniventia ,ut fi ut homo eft inferior feipfo utDeo, & wto h. Epifcopus alicui conferat Beneficium fe Deofübjecit. Propter bancergo fu- MU parochiale , vel fi dicat Sacerdoti, Audi perioritatem licét Papa non habeat jt- M h iftinsconfeffionem, vel, Audi quosvisti- risdictionem ad feipfum judicandum Mf r bi confiteri volentes. Vel fi Epiftopus aut abfolvendum, habet camen à Chri- HIIAIM) li fciat hoc vel illud genus Sacerdotum in flo poteftatem,uti alios Fidelesita & fe- W(lm ( fua Diecefi abíque exprefía licentia ipfumin foro Pecnitentiali fubjiciendi AW j - ij t Confe(liones excipere,& non contradi- cui volüuerit Sacerdoti. M €it,cüm poffit; Tunc enim tacité con- An & quomodo Papa in forocxterno Ál fcnit, De quibusplura in frquentibus, fe poflit alteri fubjicere,v ide füprà Tr.7. - : mþm nimirum n.80. Exam.r.n.22. ; TE Vr TM Pauló aliter ab aliis folet explicari QULERO III. Regulares ut x!a(mab differentia inter. delegationem five li- approbentur , debentne à Superioribus ll centiam tacitam & prafumptam , fic ut prafenrari Epifcopo: Et hic potefineco* j Doteft l *l 4f' t f licentia tacita in rigore & proprictate rum approbatiunem limi;are veltevo- h verbi fit , quz in aliquo a&u expreffo care? u ( juxta legalem vel rationabilem ipter- LXVI. & z. Quód Religiofi cum D "Rtt ( Vr 1[1[6 pretationem virtute continetur; pra- fola fuorum. Supeiiorum licentià. fuis OM familiaribus , feu qui funt de familia & tl h fump:g veró proprié fit, qua per famu- Mi Dcum)ub i ERE C* De Pæ;gz'tmtia : 1005 n A famulisin eorum feivitiis & Monafteriis x;, 3, De noftrorum Examine Con- RU h habitantibus, hoc Sacramentuim, & alia flitutnones noftrz loco citaro ante Lit. ibl -omnia in Pafchate & artículo mottis,vi B. feveré difponunt : prout videre cft d gcnm. ' fuorum privilegiorum miniftrare, patet fuprà Tract.1. n.6. nenicy;a fuprà Tract. 1 2.Exam 4.n 48.R .. &.4. Dicta prafentatio Domínicanis . D &. 2, Doininicani , idem cít dealiüs ita- e(t neceffaria, ut, fi femel fint Epifco- Aj Regularibus,nifi àSuperioribus fuis fint po à Superioribus prafentati, & ab eo d r Epifcope prafentati , non abíolvunt expofiti, poftea. veró à fuis Superiori- at r valide alios extraneos, etfi ab Epifco- bus legitinié & per fententiam judicia- liter latam ab audientia Confeflfionum (ns] policentiam bsbeant, . Ita patec in no- firis 'Co'n[ht'u;, dift. 2.c. 12, Et ex Clle- füfpendantur , non abfolvant validé , (i s - s Mp ment, dugum, de Sepulr. in 6. in qua ex- quid attentent.. Ita de la Cruz probat nidit prefse dicitur, quod R egulares ad finem ex Privilegio Leonis X. 1 15. noftro audiendi Confeffiones Szculatium de- Ordini conceffo, ; dipit 103 bent prefentari perSuperiores & non Dixi , judicialiter $ fi enim alicui jl hp alte. — Exgo fine prafentationc nulli- prohibeatur foldm extra judicialiter feu ff 4 ter audiunt Confeffiones, fimplici prohibitione, peccar quidem Idem claré conít;t ex Conftitutione T .'/ audiendo, tanquam inobediens;abfolu- pou Julii H 15 55. expediza ad inflantiam tio amen eft valida. Quía private ali- mptlï*l ! Generalis Ord, Pradic, quz habetur in quem ofhcio(uti etíam eft Confefforis ) uïDWvTR. noftro BullarioStephani Uluüsmaris, in cft inter pe»»as graviores,quz non infli- u qua dicitür : Z»mnuitates d. praceptis , guntur nifi convi&to,& per fententiatm- li hab O alias exempriones per[onales , €9. abs- jadicialem. c;;l " j que fnorum Superiorum liceutiá Confe[- LXVIL . . f. Epifcopus Rcligiofo p ( Jires eligendi , tam: Sacularium quam legitimé przfentato & per examen ido- Regularitm Coufeffiones audiendi, €$ a- j m nco repetto fine jufta caufa approbatioe k du fimiles gratiai , &c. abfoue tno. ant nem denegans, peccat graviter , & quí- fub,mv | Saperiorum . [uorum confenfu conce[[us , dem coritia juftitiam ip probabiliori & communi DD.Sencentia. (oot &c, dillà Autlorirate Apoffolicà revo- camu, ca[[amns, Porióhzc prefen- l [me [: * Ratio : Talisapprobatio non eft mera EF titlo juxta praxin vel fit perfonaliter, gratia,fed eft auctoritativa declaràtio ac 4f y " Vel(ex rationabili caufa) fcripto, Quod teftificatio fufficientiz feu . idoneitatis ad obeundum munus Confeflaríi : Sed p ddem videri poreft in noftro Fontana , j Ferbo, Con feffor. facularium. — Eft eigo tale tcftimonium viro idoneo repetto ; wF!'/ — n 3 prafentatio Condizio frne qua. moa. qui füppofità approï)ationc,eXP-Pofïöïï" ),! ryu( Poteft tamen füfficere tacitus confen- ca Sedis Piivilegio quorumcunq; Fide- liumConfeffiones audire poteft,debetur jl a? Íus. Superioris , ut fi Religiofüs in uno nua fit 9co approbatus, mittatur alió , & tran- ex juftitia,hoc enim videtur effe tacirum f *et per locum;ubi Epifcopus refider, & mandatum Pape privilegiantis. Ergo,: 2.6, n ; € grafentet, ;ll*lllg. N 1006 ZRACZAZUS XIIT, äxamm i du x.6, Religiofus Epifcopo przfenta- unius Conventüs Regularibus Confef- fatiis facultatem Conteffiones audiendí hr tus , & injufé reprobatus non abfol vit validé. Conftat: Quia inter Propofi- adimere. lta ftatuit facra Co Ó ; 'Jigm D ngrcgatio Y [ [ tiones ab Alexandro VIIE.damnatas, eft 1615.20.Novemb, ponm etiam hzc n. 14.. Satisfecit pracepto Refp.9.' Epifcopusnon poteft alicu. ho annuz confeffionis ,quï confitetur f&e- jus Regularis (qui generaliter idoneug E.wmaccq gulari, Epií(copo praentato, fed ab co repertus eft) approbationem r'e&tingg: re ad certum tempus vei períonas, - iate injufté reprobato, -t lihe . 7. Probabilior & communior Ita flatuit Sacra Congregatio 1583 Aon ii DD. Sententia cft, quód Epifcopus ap- his vetbis: Regulares qui ad Confeffio- Iini, ues. audiendas. tdonei generaliter / ab probationem femcl Religiofo jufté con- ccffam non poflit revocare , nec femel Ordinarits eorumá, Examinatoribus ve« ïflfig M v ^m legitimé approbatum ad examen fine pert €$. probati fuerint , — generaliter i » juíta causà revocare, quoque €$ indifliutle absque limitatione Atr il m "r - Ratie: Nemo fine juftacaufaeft de- temporus certammä Jocormm aut gent- ris perfonarum admittautur in Diecefi "tton D t iibandus ex poffeffione fui juris: Sed ; talis Regularis pet teflimonium au- propria&c., E ?*?[)qllxüd [ - Fs thepticum idoneiratis ei datum eft in Kefp. 10. Si Epifcopus ex jufta cau- fa v, g. ob defe&um fcientiz pro Met- !(uois T poffeffione fuo Juris. . Ergo. Em ldem patet ex Bulla Pii V, quz inci- catoribus, &c. Regularium approba- »n7 pit; Romani Pontificis ,in qua dicitut : tionem reftringat , valet reftri&tio, nec Volumus tamen eos , qui [emel ab Epifco- Regularis ultca illam validé abíolvere A po n Crvitate €$ Diecefi pravto examinue otefl. .Similiter fi ex jufta cauía fo- P ï"a ]o q lh ]àm fit approbatus pro parte Dicecefis; 6 quofe approbatifuerunt, abeodem Epifcopo ite - THUL n0n examinart. "Ab Epifcopo au- &on poteft validé abfolvere in alig ejus -Rlb arte, Atl i tem [ncce[fore pro majori con[cientia fua Ratto : Epifcopus ex jufta caufa po- quicteexaminari de novopoterunt. Sitamen prodear nova jufta cau(a du- teft Regularem fibi prafentatum abfo- ;jiïb'liollfäfiUI A dgeg bitandi de alicujus Confefforis particu- luté non approbare. Ergó à fortiorí , Jatís fufficientiá , ut fiactus aliquos indi- oteft ex rationabili caufa ejus approba- j FW T Y n6 fecerit,vel fi viri fide digni ita no- tionem reftringere. rrälio [ Ulf Refp. 1 t Regulares femel abfolutà verint per experientiam; vel fi in pri- ïärur, mäxin mo Examine nonadeó bene fubfifteret , feu fine limitatione expofiti , fi ab illa :n'gm'ïta;,a. fed ex neceffitate , & ad certum tempus -Diccefi amoveantur,& poüca redeant, yüm tl faerit admiffus,etiam ab eodem Epitco- nontencentur fe iterum prafenrare ei- " "h j 0f4]y po, à quo fuit primó approbatus,de no- dem Epifcopo. Uti conceffit Eugenius *'ïümnin 0 p IV.imo nec Succeffoti licentias corum vo examinari potelt. ^M $u LX:HI. Refp.8. Nullopaco poþ nonrevocanti, Idem eft de quovis alio Confeffore fxculari;ait la Cruz. h Müetim r funt Locorum Ordinarii omnibus fimul " tid j Refp. / Y ' Dc Penitenutia. Y007 E |: Refp.12. Licér Patochus feu Saccr- nimé poterit,cüm tähxcnteneatuf. Prz- (l ' dos habens beneficium parochiale in terea in (tatu)habitu,& omnibus moti- ub aliqua Dicecefi (quamdiu illud tenet) bus fis,converfatione cum ipfis, io di- Nptatt cenfeatur approbatus pro omnibusaliis cur(ibus,&c.v3lde fit circumfpectus, ne, " Diccefibusin iisque Confeffiones au- quas docere debet verbo & exemplo ; dire & abfolvere poffit, modó jurisdi- Ícandalizet inordinato difcar(u , inter- iil &ionem accipiat;fecus tamen eftde Re- dum in devoto fzmineo fexu Co«fef- ntditg n gulari, aut eo qui Beneficium parochia- fionis figilli fra&ionis füfpicionem ex- le non babet , huic enim in alia Dice- citante. Spiritam pacis cís przdicet, pibrfl $ cefi nova illius Epifcopi approbario cft fchifmata impediat ac tollat, qui de re M'Emfc]ïwi/ nece(laria, ipfe Confeffarius omni partialitate & n t — Ratío 1.p, Quia in Trid.is qui habet inguli;ri erga hanc vel illam familiarie 7271 Beneficium parochiale, approbatur feu tate (qug contemptum parit) elimitia- gcr.-:rdiw, judicaturidoneus. Ergo. tà,omnibus fe amabilem prebeat.. Ce- i hu Ratio 2,p. Quia Trid.loquens de Sa- tecoquin inter Virgines & Sorores erit j gexp cerdote non Parocho etíiam R egulari , Martyr,qui meritó optaret inter fuos 2277 Fratres. efle Confeffor. dicit , quàd debeat idoneus judicari ab Scire pariter Epifcopis (loquendo in plurali) id eft, debet cafus Claufuram concertientesjin du à quovis Epifcopo in cujus Diaccefi quibus violari foleat , & in quibus, ac i ?XO MK' Confeffiones vultexcipere. Ergo.- quo comitatu ipfe eam falvà cofcientiá m QPP.'L J Notatamen,;certum effe;quód Regu- ingredi poffi.. De Claufura vide fuprà Fü(i&io,:äl lores vi füoram Privilegiorum in Dice- Tra&t.6.Exam.f.1.73.& (eq. — Similes *5 ( U ce(i, pro qua fant approbati, poffint ab- refpe&tivé qgalicärcs in Confeflarii ío- j,aiho - folvere. quofcunque extraneos cx aliis cio neceffariz funt, Hoc notaro gt Diccefibus advertantes, LXX, y.r. Licét jure antiquo ante a d 'Dehis plura in fequentibus. Bullatn Zeferutabilià Gregor,XV,1522. QUJERO IV. Quid cenfes deCon- Nonis Februarii editam | approbatio n a feffatio Monialium ? Confeffariorum Ordinariorum & Ex- MOL LXIX. Ante R. nota, quód prater traordinariorum Monialium fpe&taverit ( 11;1 !;E: virtutes fuprà Tra&. 1. n.ro. in quovis ad proprios earum Pralatos,quibus fub- jqn m Confeffirio requifitas,in eoqui Monia- fünt,attamen ubi hzc Bulla ufu eft rece- yi ibus datur , maximé relucere debeat di- pra, approbari debent ab Epifcopo. (nti u Verba Bullz funt hec: fcretio, gravitas ,ac maturitas turà mo- 06[11 rüm,tum & ztatis : ut fpirituali eorum Confeffores veró five Regulares five ufto a profe&ui in via Dei confulere poffit; ad Szculares , quomodocunque exetnpti , (l i T^ quod omnino neceffarium eft , ut in Ó uggnlüs tam Ordinarii quàm Extraordinatii ad Monialium Statutis apprime verfatus Conpfcfliones Monialium, etiam Regu- TL fialioquin enim refpetu earumDocto- laribus fubjcäarum,audien-das nullate- o tis,Medici;& Judicis officio fungi mi- nus deputati valeant , nifi priàs ab Epi- c;ul. ( licoge 1008 TR ACTATUS XIIL Examems, ftopo Diecefano idonei judicentur , & de Reg. Juiis , & quilibet em , quz gratis concedatur, íno favori. E:go. P.ofF& ccd'erex d ] aPpmbation Hzc ibi. pj obtineant. Opponocontta 2. p, Cdnc.Trid.citane : Ubi veró. hzc Bulla non eft in ufü f dum ait: Qu ommium Confel[loncs audire dnrel ((icut revera in variis Germaniz Locis debeat. |Ergo. 1 ( stlumnC Ron€ (t , & forté ob Diaxefium am- —Hoc di&tus Au&or bcinev; explic at; | lïHCUP&ät. plitudinem , Oidinariorum diftautiam quód ly audrre debeat.fe venere ex parte Autrptun Monialium copiam, cafuum frequen- Confelffotis,fi nimirum omnes ei velint äudamïoc'n tiam , commodé «ffe non poreft : de confiteri,non ex p. aste Monialtum. LXXI. 5:5..De EXtraordinario Trid. — d Cnfef quo Ordicüm Supctiores Confeffa - * soral yium po(huri , & ipfe Confelfarius fe Seff,t $. c.9. fic llatait:: Prarer ordina- Ateicln informate debent) fuum vigorem ad- rium autem Confeffarem aliu extraordi-- huc videtur habere jus aptiquum. - timog narius ab Epifcopo €$. adii Superiovibus bis aut ter in aunoofferatur , quiomuimm - Mi Nam àjurc; Conftitutione, & confue- ïäïi&l]ercm cudine antiquá noneft tecedenduui,nifi Confelfiones audire debeat. Dcbet autem Jibork quatenus.per novam repetitur contra- offetri in Communi, nonautem in par« rium ufü receprum. Cap, de Conft . in ticulari, ut declaravit. f. Cong:egatio fïCOBf&Ha; &. ufas enim optimus Legum interpres 1f923. 10. Martii. "t df *'fällm,ü gray cít, Refp.4.. Confeffarii etiam Regulates generaliter ab Epifcopo pro Copfeffio- Vttenn Ex quibus patet , quód Epifcopus Monialibus Re!igïonis exempr non num audientia approbati, non eoipío Dstni ii Q poffit affignare Confeffarium prout fi- funt approbati pro Monislibus, -Et bi libet , fed cantüm aliquem ab Ordine approbatus pro trao Monafterio , non n txíentitum $ licét contra. hunc aut eo ipfo eft approbatus pro altero; & aps il lr illam excipere poffit,(i jaftam caufam probatus pro femel , noaeo ipfo eft ap- habeat. probatus ad pluries audiendas Confef- il z. 2.. Confeffario Ordinario tenen- fiones Monialium, ec'am ejusdem Mo- Irtoff tur omnes Moniales confiteri , non ta- nafterii, Ita declaravit S. Congrcg, fu« A deg, per di&am Baullam Gregor.XV. men Extraotdinario. :&mg f()lfänf .Ratio x.p. Gonfe ffarius ; ordinaiius Refp.f. J—uxraillkam Bullam nec,'ipf& /-4 Ti m Monialium cenfetur deputatus loco Generalis (ine licentia Epifcopi poteft :Meplare "t Parochi: Sed dejute (cap omaz utrime- abfolvere facramentaliter Moniales fui A quan que) omnes Paro:hiani tenentur confi- Ordinis. u Ra " " teii Paio:ho. Ergo. Ratio: Opia Bulla IOquiturindl'[lih- ilp: Ratio 2, p.cum Donato nö&r-o:(&öd C&éneminem excipiens, — Etita, ut re- l Aäïlls (i[ ad C Monialibus detur Confcffor excraordi- fert Gavantus, declaravit $. Congreg. N " lr narius , eft beneficium, favor, & gratia: 1627. 13. Novemb, y Nota, quód Supetiores non debeant "l Sed nemo cogitur beneficío uti , quia nonconfertur iniinviuum, L.rv;£o. 70. tiam Mcnd poni ut Copfc(farii Monialium , € "It ton , fui & s. De Penitentia. s Yo09 - fai Oc&ipig , nec fint eligibile s ad id , LXXIIL.| AMorzales Epifeopo fubjctha lts proutjuxta Darbofam etiam declarayit tenenturne cafibus generaliter ab.co pre. S. Congteg. 16! $. có quód hac officia Diccefi referyatis? A videantur effc incompaubilia, Moniales Dico : Probabilius cft , t&n&ri. ) j enim fuumConfefforem nimis frequen- Rat:o. 1. Lex generaliter loquens ge- ter occupat.t. Sed hoc non videtur ubiq; neraliter. debet intelligi de omnibus XPIE At uía receptum. — Videmus enim in qui- fubditis, Et paret à pari ; Quia Or- busdam locis Supetiores agere Monia- lium Confeffarios , uti & Parochos ac dinationes & adta in Capitulis Genera- ,Trid. libus vel Provincialibus aQ etiam;Mo- Religiofos alreri us Ordinis codem offi- r niales ejufdem Ordinis comprehen- ciofungicàm tamen Paróchi fufficien- dunt , quantüm ipfas aäïccrckpaf- n * funt, firi ter etiam occupentur in parochialibus. . &.6. Monialiin mottisatticulo exi- LXXIV, Pate;/lm; Epifcopus. etiam iil Lt ftenti & peteati, poteft ab illis, quoruim reípe&u exem et Confeílarios deputare, concedi fpe- tefervare? ptafum gl:quos,cg[us fibi, i p cialis Confeffarius,quiClaufuram intret, Probabiliüs 24/irzo, fic ut Regulares :egztia & eam audiat. Imó & extra illum ar- virtute privile giorum nonä-pofïïnt abiis ticulum,fi gravis & jufta caufa fuadeat ; abfolvere, ; u mïem»" | attamen extra Claufuram, v.g. in parla- Ratio : Tum quia in Trid. Seff, 2 g. torio vel (imililoco. T ! de.Regul.c. g. Epif:opis locorum da- i Ratio: Quia tanta neceffitas chem tur facultas ceníuris aliisc'luc ponís ro, t non habet, & gravis caufa äSüpc;iori- compefícendi inobedientes & contra- bus j'dicata excufat. di&ores citca Claufuram Monialium. ( & [ od TLXXIL Quomodo tempore Jubilai Tum etíam , quia id poffunt Epiícopi Monialibus datur Confeffarius? ranquam delegati Apoflolici , etiam Coní a - Z4d bec nofter Donatus tom. 4. tradt. uoad quosdam caíus ex preffos in di- li 13.q. 31. dicit , quód tempore Jubilzi &a Dulla Zzferatabiis. A ) Moniales foleant congregari ab Abba- LXXV. uts Montales : h tiffa & interrogari ; quos Confeffarios poteft abfolvere ? à xrel'e«rvatis j F;EUF:( libenter acceptarent? ficque nominant Dice 1. Sinonfíint exemptz ; abfol- JIPQI " duostresaut quatuor , qui deinde pro- vuntur ab Epifcopo; fi exemptz fint , ponuntur Ordinario,& in fpecie appro- abíolvuntur àSuperiore Ordinis fui, bantur ab illo : qui,i eos idoneosinve- In quibus cafibus, etiam Papalibus , j niat, facilis fit ad concedendum,nec ar- id poffit Prelatus Regularis, à pari patet .&et viam falutis. de abíolutione Religioforum fubdito- II [ Dentur autem in Communi, & non rum füprà Tra& 7, Exam.3.n.£2. Hinc. in particulari. Monialium Confeffor in omnem even. jrg - Attendatur confuetudo loci feu Mo- ^ au tum de generali licentia fui Su periqxis E fibi providere deberet, aafterii. : Mm m mm QUA. IOIO ZRACZAZUS Xl[j. Zxamen 5'; bus. [ta probat confenfus totius et- jufrrt QUARO V. Deberne Confeffio fi- eri proprio Sacerdoti H bis. . vt p lotà, €os dici l-lub-- Mfteum LXXVI, AnteR. ? Ratio: Quii habent licentiamà fum- ditos alicujüs Dioscefis vel Parochiz, í mo Sacerdote feu Póntifice. t [f Alkdinur qui in ea do miciliurn habent perpetuó, LXXVIL z. 3- Vagabundi,v.g.men-. Üpriore vel ad tempus faltem , ut Studiofi , Mi- dici, & Peregrini, ut Mercatores, pof-. lites prafidiarii ; Mercatores & fimi- funt confiteri Parocho loci, ubi funt, . ii rior lum le$'ex induftiia per. notabile cempus vel cuivis Sacerdoti pro o loco legiti-. mánentes, fic'éniüifiant quafi incolaz " d. mé expofito. " fexdisaf & acquirunt domicilium: fr énim quis Ratio: lu m ne diu p;'ivemut t,auii: maneat diu prater intentionem, velad- falutari anime remedio. Tum etíam, -tf fit recreationis gratiä , vel ad exercen- quía non eft major ratio, quare huic po- RCj Norg da ruralia , fimpliciter manet pertinens tius, quàm alteri Parocho fint fubditi. ad Parochiamloci, àquo receffit. Cx- LXXVIIL x,4.. Proprius Parochus T m terüm fi quis pro diverfo anni cem- peteft fuos Pgrochianos audire. & ab- Yiltg pore habitet in duabus Dicecefibus vel folvere etíam extra fuam Parochiam & "if Parochiis, non habettotEpifcopos vel Dicce(in, non tamen Religiofi incolas :T!:XP oütiQCö 4 fuz Diccefis extra. eam. Parochos quod domicilia , fed pro uno n zEriECJlltä! tempore habet unum Parochum,nimi- Ratío 1. p, Judex Otdinatius Jur is- P "du rum illum in cujus Parochia actualiter di&ionem , quz (ine externo ftrepitf "t " habitat, Quia jurisdi&io fori Poeniten- ;::iemium « Judicii exercetur , poteft in füum fube tig fequitur folüm ad domicilium,ut ha- ditum exercere extra proprium territo- 'Unlffïario.g&[ betadjunctam actualem habitgtiqncm. rium: Sed talis eft Jurisdictio fori in- " j /Xäæ(mfï? Hoc notato terní. Ergo. "It g. 1. Exjuredivino tenemurconfi- z. Pars defa&ko eftcerta, Nam Bul- "s Cflam teri proprio Sacerdoti aut alteri de li- 'Ulfg!m 24 f la Clementis X»edita 1670.11.Calend. eentia proprii Sacerderis. Ita patet Jalii, qua incipit ; Superza , exprefé fta- W»; f «laré in Concil. Lateran. c. os2 utri- F"tba»,, tuit, Kegn/ares ab Epzf:opo Ad thfijiä-. æ[Xy !t q)i ique fexhs. — Ubi juxra Concil. Tri- nes Sacularium in fua. Dueceft at dien- M dent, nihil additur füpra jus divinum , E HOR das approbatos , non poffe in alia Diece d Bof nifi fola determinatio temporis , Con- eas abfque Epifcopi Diecefani approba- 3 Pl[[oPD q) feffionis n'xmi.rum ad minus femel in tione audire , quamuts pauwitentes [nt» Aaüdlgndas annos diti frat ejus Epi[copi , á quo ipff Keli- MUIUM Quis fit proptius Sacerdos aut Mi- nifter Ordinarius Confcflionis ; vide n. gieft jam fuerunt approbati. füit fibi d Tr 65,in hocExam, LXXIX. g. f. Quinam po n T b & 2.. Satisfaciunt przcepto annuz eligere Confefforem , flattiturc. ult, Zé g Confeffionis , que comtrnuniter fit in at €$ abfol. Permittimus Epifcopis ori- t tdep & aliis Supcgiorfbus ; necdnon min us ?afchate? qui confitentur Mendicanti; Wec p |'2Y |. De Pernireritia, YOrY' QU V l' ' bus Pralatis exemptis , ut etiam pra- * Refp. 7. Memi Conc. Trid.c - onfor.« «erfui Superioris licentiam providum mior adcóque verioreft fententi ii & di(ccetum poffint fibi eligere Confef- 4 affe- tens,Confeffario, ut validà abíol vat, ne« fatium. I(ti autem funt Abbates exen- ceffariam effe approbationem j llius E- MMNe pti, Ordinum Generales, Provinciales ? pifcopi, in cu o5 & Superioreslocales, Secuseftde Ab Confeffiones. jus Di,o:ccli vpl'ï:;üdizf: ubilu bariffis, Prioriffis, &c, nifi fpecialiter eis Exquo chuithr ; quód Parochus pre (ït conceffam ab illis, -qui- fu :)- N ;'d concedere arum ovium Confeffi L onibus excípi. ponunt. endis, - Patochis aiiiscjue Saccrdotibusäæcü'- non poffit a(fümere Sacerdotem t in aliena Diccefi expofitum, etiam R.e- tm i latibusidemlicet , non quidem jureali- gularem, hu* quo inCanonibus expreffo,(ed Eccle(ía- Ratio : j [lubdifiu rum confüetudine eft introdu&tum , ut examen ab Quia Trid. exprefs? requirie Epifcopis fa&uin,loquens in ghoc confiteri poffint cuivis femel legitimé plurali, approbato, & expofito,faltem dum non ylicbo Recolligendum tamen híc ex di&tis idian eít copiaalteriusConteflarii proeaDice- fuprà in hoc Exam. n.& 3. Relp, 2. ad j ia cefi expofiti , eó quàd, utpote in variis Q. 2.approbationem effe duplicem ni- locis facrificantes,hzc fa cultaseis necef- tnitum tacitam, & expreffam,& tacitam tits Wg' fatia effe videatut , & concefla ex tacito fufficere. Hinc Gobat Cafuifta cele- confenfa Epifcoporum ac Superiorum vo li Ícientium eos berrimus in fua T heol og. experiment, ) [uumm' promifcué fibi eligere / Tract,7, n. Confeffarios,& non contradicentium. 58. (cribit ; non videri im- m (C[(ï?*f, probandum ufuüm in variis Diccefibus - Dixi,'/eg:'t:bnäappraäata,&cn Quiain- j ter Propofitionesab Alexandro VILda- receptum ut nimirum R elieiofi mendi.- mnatas eft etiam hac n. 16. Quj Lenefi- cantes approbati ab uno Epi Ícopo cen- Ngmm eantur tacité approbati ab aliis E piíco- ehum curatum babent , P offunt fibi elrgere pis ad quoram D TU i Confefl avizum Jémaplic eze BSace *dotena , icecefes mittuntur * quamdiu illi non contradicunt , dura "on approbatum ab Ordinario, ao cóntradicere poffünt. Poffem ego (aic) LXXX. y.6. Poft Concil Trid. P3- plütimos Prafertim G 7! r tochus .non poteft fimplicem Sacerdo- ermaniz Épifco- 7 AlM * patus nominare, in q uibus ea viger no- i tem ab Epifcopo non apptobatum affu- toria confuetudo, fi ve ob Diecefium Jl p:ï metead audiendas ovium fuarumCón. i ]1! clltones: bene tame amplitudincm,CænobiotquUcäSede Epiícopali diftantiam, five alíis de Cáii- " cjusdem Diacefis. n alium Parochgm . . Ratio ; üuia fis iftorum locorum ptoptiis, Trid, exprefsà. y ;xlt; à "1 í| quàd Sacerdo Similiter dantur loca mitacüulis clara dicari idonaeu $ ab Epifcopo debeat ja- àR egularibus inhabitata,ad quz diver- []ICo jl $, velhabere Benefi; r Pitochiale.. Er de Paroch cium farum Diocecefiüm Parochi cum fi uisPa- E['l f( J 0 id patet ex rochianis proceffionaliter conveniunt : n nin Pa variarum Diccefi umo 3 foli autem Religiofi illius loci pro tor Mmmm mm 2 . peni- LX — XYOIZ ZRAÁACZTAZUS YII. Examen [ cnirentibus non fufficiunt. Hinc& Bullz Cruciatz pofle eligi Confeffatium - gg:iq'l ] Parochi non folàm fuarum fed & alic- non approbatum in. Diecefi , in qua gj gt narum ovium Confeffiones promifcue Confefliones debetaudize, licét fit ap- gl y æcipiu-m, De quo cafu idem Gobat probatus alibi.. inm famitur ex-Cle- f i bene refolvit, non effe movendum ícru- Neque contrar tmentina Dadum. de [epult, Nam in ea yocic pulum illis Sacerdotibus, utpote niten- tibus longá;continuá , notorià confuc- Religiofis non datur facultas audiends t q ii tudine utique non ignoratá omnibus Centeffiones ubique;id eft;in omhnibus Ordinariis ac proinde faltem tacité ap- Dicecefibus , fed ubique in illa Diecefi ailm D 4j probatá feu nece(litate quádam morali ad quam prafentantut , auc in locisval- extorquente,vel impetrante confenfum de vicinis illi Dieecefi , in quibusindul- linurio, expreffüm vel tacitum Ordinarioram , gétur,quód poffint audire Confelliones impul manifeflum tam diuturna diffimulatio- EOTRT fubditorum ejus Epifcopi;à quo fuerunt - timo nhe, Subdic.fore cutiffimum & conful- approbati. [x;iu la |; ï,w (l TO tum , fi Prafules talium locorum pete- LXXXI. . Quidfgnficat illa cla rent exprefsé à Reverendiffimis. DD (de confenfu Parochorum) qua. folet ine lt jui P Atl Ordinariis approbationem. feri teftimonia apprpbaæ-ioni-s data Kee. ar- dits, « Nofter Cerradus in calce prime p gularibus. tis adducit privilegium Eugenii IV. qui Dico: IN on cr»edd, quàd Ordinarii ld iSEpi( eonceffit ,, Confeffarios. Ordinis noflri .eam Claufulam tam ftri&é fumant, ut URUX vt (per communicationem etiam aliosRe- velint. Confeffones absque Parochi lts U gulares) in itinere exiftentes, vel alibi, confenfu à Regulari exceptas efle nul- las , fedtantüm velle moneri Confeffa- 1777 [f qu non potentes commodé petere cafusE- pifcopales,tunc poffe plenarié uti audto- tium , ut Parocho loci deferat debitum- Ui Mim(er ritate Epifcopali. Item Gtegor. XIIIT. refpe&um, petendo ejus confenfum,.ne conceífit Religiofis Societ, Jefu. (aiiis pax turbetur , vel eum pofteainformcet, * r " per comunicationem) ut femel appto- De que vide Bullam Clementis X-$ 4 Tij bati & expofiti., quando itinerantur per in fine,infràn.87. n libet ys-acer'dos-g alias Diaecefes,poffintibi audireConfef- LXXXII, Poteffne qui P fiones Fidelium, Sed quia plures funt etiam non approbatus abfolvere à VG-— : fl[JV.'g.äGm DD.qui fentiunt hzc privilegia effe re- .bialibus 2 Ht pr vocata, nollem in eis fun&ionem meam Dico : Probabilior eft fententia nega- MM fundare, przfertim poft decretum Ur- tiva Cajetani , Donati , Navarri & alio- rum, &c. * VA.D 1 'cuius ( lt bani V lL editum 1628. quo revocavit omnia privilegia & facultates , fi que Katio : 'Tum quia J?c&ïr venialia fint li materia libera Confeffionis , nec tenca- fuecunt data ad.audiendas Confeffiones fine examine &approbationeEpifcopo- muür'ea cónfiteri, dum tamen quis €& n zum Diccefanorum. Unde communi- -confitetur , fünt matería apta. hujus Sa- R bfolutio Ui ?er docent.AuGores , Be 3uidem.,vixtuc; cramenzi feu abfolutionis:Sed a I C.I * . requi- ER Be Plbnitihile, 1015 larem poffe Confeffiones Szcularium , äeqnïrït Minifttum ab Epifcopo ido- nfcffaüumï etiam Sacerdotum , audire , &c.. nifi» NI :;eum.þudicamm. Ergo, Tum ctiam, &c. quia Ézpe ignorat homo , qua peccata i x,2. Pralatus R egularis poteft ta- certó fint v enialia,& qua dubié. -.-Hinc facra Congregatio 1679. die: xare pornitentiam à Confcífario impo- "C Noit 12.Febr.in decreto;cujus fuprà deCom- nendam ponnitenti Religiofo fibi fub- dito pro certis peccatis, five refervata ial munione quotidianá menrio facta fuit, ita tatuit: Epifcopi nom permittant ,ut fint five non, ioni jsDiet venialium confeffio fiat fimpliciSacer- Ratio: Quia in tali caufa eft Judex j ordinarius, — Et patet ex Confticutione j dotinon approbato ab Epiícopo aut X&u ;u Ordinario, $i Parocbi & Confeffarii Clement, V 1HI. fuper cafuum refervatio- d Cb etiam Regulares,aut quicunque alii Sa- ne, prout habetur in fine Pzologi Cone ftituttonum.noftratum. qu ) cerdotes fecus cgerinr,fciant Deo Opti- mo Maximo rationem reddituros effe : Refp. 3. Religiofi itinerantes, aut quomodolibet ex Prelai obedientia j neque defuturam Epifcoporum & Otdi- nariorum juftram ac rigorofam ani- extra Conventum miífi (nifi propria: g t madvetfionem in contrafacientes,ctiam Regula feu Statuta id vetent) po[fun—::t ;duM cuivis extraneo Sacerdoti five fecu- Kegulares , etiam Socieritis Jefu, faeul- tate ipfis Epifopis & Ordinariis per hoc lari five tegulart , aliàs legitim2 expo- i Qd fito, de licentia fuorum Superiorum decrecum per Sedem Apoftolicam fpc- (urutt Cialiter attribura. Hzc ibi. conficeri, fi Confeffarium Otdinis fui a QUJ/ERO VI. Quid judicas de Con- habere non poffint , & fiat fine frau- TL gularium ? de , & Pralato fignificetur : fi veró feflariis Re o u LXXXilL & . Confeffarius Ke- Confeffarium Ordinis fui habere pof- " d fint, confeffio eft nulla, Ita deDomi- gularium (exceptis Monialibus, de qui- ( fl nicanis claré patet ex noftris Conftitute bus fuprà) non indiget approbatione (f Epifcopi, fed inftituitur à fuis Pialatis dift. 1.c, 1 4,Eit, €, 2 ï'!ï Jurisdi&ionem quafi Epifcopalem in Quo in cafu licentia expreffa eft qui- dem optima, fufficit tamen tacita, pra- faos (ubditos in utroque foto habenti- hacrs" bus, v, g-à Gencrali prototo Ordine: à fumpta, ac interpretativa, | ! Ratio : Qui concedit facultatem pe- b(eWg Provinciali pro Provincia : à Priore regrinandi, cenfetur concedere omnia m Conventüali pro fuo Conventu : nifi fine quibus peregtinatio commodé fieri m»m'(" tamen alicujus O: dinis S-taïguä- aliter nequit; Sec Religiofo extra Conven- ïg ierant, 2 --Ratio: Quia Pralati Regulates id rum cum licentia exiftenri, & Otrdinpis " E' poterant ante Trid. , & hoc Concil. jus Confeffarium habere nor valenti , val- Hn CC (cnü de incommodum effet, taradiu manere a illud commune antiquum. in hoc pun- "h f &onon mutavit ; flituit enim. Seff. 2 5. privatum tam falubri falutis nemcdi-o; p ?W ! Er gov Is X (l :dr&c?grm.v €,If. null«urfï: eiam Regu— Mmmm mm 4 ) * 1014 TRAC9?ATU$S Xf)!ï Examen g. In di&o caíu facultas Religioforum &atio: Namex una parte Trident.in Á du abfolvendi datur ex Pontificio Privile- cit. Decreto requirens approbationem. J E giocligendi Confeffarium, ut patet ex Epifcopi, noh comprehendit Confeffa- noftris Conftit, loc.cit, rios Regularium fed claté Secularings n f LXXXIV, y. 4, Illiextranei Con- etiam Sacerdotum tantüm;: Ex alia veró li, Q feflarii non poffuntReli iil àf giof?s aþfolvc- parte Religiofi à Superioribus non re- xedcafibus refervatis. At firinguntur adConfeffarios abEpifcopo . Ratio: Tum quia cafüs fpeciales, uti approbatos (alioquin indubié non pof- 'S;:iommpo funt qui refervantur , non veniunt ín t [ent) ergo necà nobis reftringi debent. concelfione generali nifi exprimantur: &.7. Siduo Sacerdotes fimplices Re- - lnfentet Tum etiam , quia Cenfeffarii extranei gulares ejusdem Ordinis fimul cum li- dpt qu non poffunt plus quàm intranei feu Or- zi h p centia itincrentur,habitäcopiäConfc['- dinis ; Sed hi nonpoffünt, Ergo nec foris extranei legitimà expofiti , non alllari illi. ag me poffunt fibi invicem confiteri (excepto & $. $i Confeffarius Ordinis Men- cafu neceflitatis) nifi licentia extra Con- lii N dicantium ; etiam ab Epifcopo appro- véntum manendi eum tacitum Superios At batüs, veniat ad Mona(térium alterius ris confenfum imbibere videatur, Patet Al Ordinis,cujus Frater aliquis petit dido ex di&tis. Coafideranda tamen fünt cu- (ïfRdigioü,n( Confeffario confiteri.fine expreffo con- juslibet Ordinis fpecialia Statuta, t Re'xigior feníu Pralati non poteft ex confen(u iO Nota;tacitum illum confentum poffe prafumpto eutm abfolvere, nifi fciente prafumi, fiita practicetur fcientibus Su- Pt« & non cofitradicente Przlato ibi patfim perioribus, & uterque de fe (it habilis ; T t i ità pra&icetur, TWAIC ff fecus przfumi non poffe : in no(tro Or- Ratío: Etfi enim poffim prafumete, dine' id non pra&icatur. NOH, IT3a quód Prelatus libenter videat profe- LXXXV. &.8. Probabilius & tutius fFlmDnica[j i &um fpiritualem fuorum fubditorum, eft , quàd Fratres Profeffi Clerici (id eft; M AR dom poífum tamen etiam poriüs przfümere, non Sacerdotes) Ord. Predicat. in Con- D ri eum non confentire, eó quódeà ratione ventu morantes , nonpoflint validé ab- iüäq I,Jdm(pri [ vel Religio poffit infamarí, vel diícipli- folvinifi ab illo Confeffario,qui eis Su-. ( d na ac Religiofa pax turbari. jl periore exgremio affignatur, r aüühus t m.6. Religiofus uniusOrdinïs,v-,g. Katío : Quia in Conftit, noflzis dift, "lr"'üllïmimm' Predicatorum , cum licentia degens , 1.c. 14. lit.C. ficdicitur: Frarres noffré N nempe Le&urz gratiá,in Conventu al- «on polfnnt fua peccata confiteri ulli $a« rW Plura l terius Ordinis, in defe&u Confefforis cerdoti , etiam. Fratri Ordinis naffri, N Ordinis fui ,cum licentia prefertim fui abfque fuorum : Pralatoruta | ducentta, 1 oton Superioris, poteftabfolvi à Confeffario Cüm ergo in Ordíne noflro jam moris m n d alterius Ordinis , cui convivit, quinon fit, ut Sacerdotes noftri liberé poffint Wememisx ab Epiícopo fed à Pralato illius Con- confiteti cuivis Patri legitimé expofitoy Adiin s eft. de ventüs pro fuis K eligiofis cft expolitus, d?q J r Fratribug Clcrjcis veró. (idem Læ'cis) Q Vi 1 aR | D9 Pendon. 1014 Til : Laicis) detur fpecialis Confeffatius, ni- Eccle(iis fuí Ordinis predicare volue- m of mitum Magifter Novitiorum, & in qui- rint, teneti ab Epifcopo Dicecefano Be- tcilrin busdam fcftis per annum alius Extraor- nedictionem petere 5 predicare tamer dirarius , qui poft Generalem & Pro- poffe, quamvis illam non obtinueririt, Ydioti WO vincialem à folo Priore deputari pot- Quód fi Epifcopus benedi&tioneny ne- dum non conceflferit, fed etiam contra- eft; Certum videtur,quód aliorum Con- ,bEpifcopa dixerit, necin przdi&tisquidem Eccle- Eompe| - feflatíorum poreüas,quoad Fratres fitli- mitata, fiis licere Regularibus pradieare, eos« gitt HacSententía in praxi eft fequenda,; que contravenientes ab illo tanquamSe- W E dis Apoftelicz delegato cenfuris; aliis- V at mtpote per quam multa inconvenientia & mala, peccandi occafiones, ac pericu- que poenis Ecclefiafticis in vim Confti- PiäConkf- É lum,& Regiminis turbatio evitantur, & wutionis felicis record. Gregorii X V. fii, n €onícientiz meliüs confulitur. i ( Pradeceíforis noftri , incipientis: Zz- Disi in R.8. Frarre Profeffi. )uia Jcrntabili Dei providenti4 , coétceri & x Co ati Novitii poffunt à quovis expofito paniripoffe, Epifcopum tamen abíque ;5upfria- ; validé abíolvt , cüm enim nondum finc jufta & rationabili causà comradicere j, Datt veri Religiofi,)nondum tenentur legeco- non debere, & huiusmodi benedictio- (ünt al« attivà Religionis, fed tantüm pená e- nem reneri etíam Regulares perere*,fi ím I quibusdamOrtatoriis fuiOrdinis fermo- jc&ionis ex Ordine, quía Religione di- mpof gnus non eft , quía ejusStatuta ( vi quo- nem coram populo, vel in Ecclefiis ; aut wl rum ei ponitur fpecialis Confeffartus) ad Crates Monafteriorum San&timonia- i 9 fervare recufat. Ubi lium, eorum Jurisdidioni fubje&arum, t - Nota , quód Novítii non poffint ex- licét claufis jaruis, & nulíus fzcularis communícari à Przlato &eligionís ob ibi interfit, habere voluerint. Poffe au- gt | ratioriem datam; necab Epifcopo; utpo- tem Epiícopum licentiam conceffurumt j (idC ) te à eujus jurisdi&ione.funt exempti Kegularibus in Ecclefiis , que fuorum .inCoe Item gaudentPrivilegio fori & Canonis, Ordinum non funt, pradicare volentí- " offuntque per Pralatos fue R cligionis bus illos , quamvisab Univerfitaribus ; g | abíolvi à cafibus refervatis etiamPapali- aut 3 Magiftratibus Laicís nominatos ; busjillis nímirum, à quibus Prxlatus a- etiamfi Epifcopi Anteceffores per tetri- ;Büxisdj'ï lios fitos abfolvere poteft. pus immemorabile lianc licentíam abf* lt *ïw Cüm lura ha&enus dicta fint de que cxamine coricedere confuevetint ; iil | "n ConfeffaritsR cgularibusptefertimMo- quoad doctririarn examinare,fi ia ipfius "TU nialium , procorum confirmatione ne- arbitrio, quod moderatum & difcretum La e(fe deber , viífum fuerir, & licentianm ccfle fait hic adjurigere Sumtmam De- ] u ereti Clerentis X. de privilegiis Kégu- przdicandi femel iisdem conceffam ob jlit larium, editi 1670. quod incipit Super- rationabiles caufas , licér occultas, prz- »KPOII i dicationem tamen concernentes , fu- 74;in quo ità ftátuitur, ET. fpendete ; rion rameri poffe Epilcoputa 14 N'VILXXIgVI! $3. Regulafres, qui in geue- N 1016 TRACTATUS XIZI. Examen 5, eneratim prohibere Regularibus, quia tet reperti faerint, ab Epifcopis genera- ilion in Ecdefiis fuorum Ordinum pradi- liter quc quc& indiftin&éabsqt ealiqua. cent. gt limitatione temporis , certorumQue lo- TOE LXXXVII. $,4. Adhzc Religiofos, cotum, aut generis perfonarum in Dice- diim d ab Epifcopo ad Confeffiones Szcula- cefi proptia admittendos: quoad cxte- rium in fua Dicecefi audiendos appto- «:-rencriEl £05 veró, qui non adcó idonei reperiun- fiiat batos,non poffe in alia Dicece(i easabs- tur,fi pctierint feadmitri, arbitrio Ordi- ijieam que Epiícopi Dioscefani approbatione nariorum relinqui , ipfos cum limitae audire , quamvis Paenitentes fubditifint tà facultate, prout cisdem Otrdinariis K Dote -itt as ejus Epifcopi, à quo ipfi Religiofi jam magis expedire videbitur, probare, & fuerant approbati,& generaliter appro- nidelidi admittere , femel autem fimpliciter ap. batosab Epif.opoad perfonarum Szcu- probatos poffe in Diccefi Epifcopi ap- inb]i t iib larium confeffiones audiendas, nequa- probantis, quovisanni tempore , etiam «quam cenferi approbatos ad audiendas QüusE.pilïcoPi Pafchali, & quorumcunque etiam infit- Coafetfiones Monialium fibi fübje&a- morum Confeíliones audire abíque ul- Ü TOi EUR rum, fed egere quoad hoc fpeciali Epi- la Parochorum,vel -ipüusEpifcopi.liccn- Ícopi approbatione , atque approbatos tiá : de quà tamen Confeffione teneti At 4c Af a pro audiendis Confeffionibus Monia- di&os Religiofos eorundem infirmo» [ lium untusMonafterii,minimé poffe au- rum Parocham illicó certiorem redde- j "nieriner DL [| dire Gonfeffiones Monialium alteriug re, Et hoc poffe illis ab Epifcopo fub i Mainis o Ptl Monafterii, ItidemQque Confeffores ex- poena fufpenfionisà facultate audiendi traordinarios feme] deputatos , atque NELIG Confcffiones, pracipi: fufficeretamen approbatos ab Epifcopo ad Monialium ut cettioratio hujusmodi fiat faltem pet uTT i Tlatem Confeffiones pro una vice audiendas, Ícriptutam a pud ipíum inürm:um re- haud poffe expletá deputatione in vim linquendam. ln A l approbationis hujusmodi illarum Con- LXXXVIII, $. f. Ereos, qui didis li o d * Brfy teffiones auditre,fed totiesab Epifcopo Religiofis fimpliciter opprobatis Pa- effe approbandos, quoties cafus deputa- fchali tempote confeffi fuerint , confti- Wepriv Cateriim in Mona- tionis contigerit. tutioni.gu4incipit, Omnis utriusque fe- (s "t 9l fteriisac etiam Collegiis , ubi juxta Re- xüs , quoad Confeffionem duntaxar fa- gularia Inftiruta vivitur,po,(ï'e'cäa Pre- tisfeciffe cenfendos. Kegulares veró ad *m m ab r latos Regulares, quàm Confe(fores R e- ejufmodi Confeffiones audiendos prz- 1 Mi ularium eorundemMonafteriorum fea &!0 Tüt vioexami'nefïmplici[er, & absque ullá Collegioram , audire Confelffiones illo- temporis prz&aitione ab ipfomet Epi- xmüs &deA i umT rum Seculatium, qui inibi funt veré de fcopo: fecus aucem ab ejus Vicatio , aut tide familia,& continui Commenfales, non ab AnrecefforibusEpifcopis approbatos "um tj autem illorum ,qui tantüm ipfis defer- nonpoffe ab eodem , qui fic apptobavit, ltlo ] -viunt; lllos autem Religiofos , qui ad iterum examinari;autab.eisdem Confe(- l! D»Cm]g f ]i b cenfefliones audiendas idonei generali- gcn- i fionibus audiþfidiglqlgcndi , feu li tías l[[ ) bfc "ts P VD:* Pæfzitciätiæ',.l YOI17 Mi J ;z'ms* illieonceffas revocati , ni(i nová fu- LXXXIX. 5..7, Et habentes facul- i T perveatente causi ,qua ipfas Confcffio- tatem abíelvendi ab omnibus cafilus J n nes concernat : de qua tamen haud ne.- Sedi Apoftolice te(ervatis , non ideoà ceffariam eífe , ut in a&is conftet , nec [ cafibus Epifcopo refervatispolfe abíol- eam tencriEpifcopumpfisR egularibus Feriu:- ^ vere: poffe autem regularem Confeffo- fignificare , Íed Sedi Apoftolica dunta- rem in eaDiccefi;in qua eft approbatus, 1 [ 3455 übieam fibi aperiri poftulaverit. confluentes ex alia Dicecefi, 4 peccatis in $.6. Porró fi Regulares cum (canda- J ipfa refervatis , non aurem in illa , ubi lo;aut aliàs inhoneftéà vivant , vel ali- idem Confeffor eft approbatus,abíolve- KCI&« :--x juod deli&tum committant , per quod re, nifi eosdem peenitentes noverit in hr gationab,li Epifcopi judicio videanturà. fraudem retervarionis ad alienam Dicc- *j .. Confeffionibus fufpendendi , in quo cefin pro abfolutione obtinendá mí- o ipfius Epifcopi confeientiam oneratam i grá(fe: Vigote fuprà didorum privile- efe volumus, cüm przcipua Miniftri giorum nequaquam licere Regularibus,. )!'qlktïlï' j li Sacramenti Paenitentiz qualitas fit vitze etíam fatisfictà parte, abfolvere pceni- integtitas , ac morum honeítas, utique To tcntes à cenfuris quoad cxternum & ju- eam caufam ad Confzffionis miniítc- diciale forum, & abfolutos ab eis in foro o rium perdinere,ac proinde nihil obftare, peenitentiali, utiquenon cenferi abfo- reddt quó minis ob eam poffit Epifcopus Re- lutos in extetiori judicio;& conteniiofo, wl - ulares à femetipfo approbatos fufpen- Quinimó Cenfuris Ecclefiafticis irteti- a dere, aut repellere à Confeffionibus au- tos, & denuntiatos ab Epiícopis cogi u diendis, attamen Confeífiones audiendi poflc , gerere fe pro talibus , etiamfi à t facultatem omnibus fimul unias Con- Regularibus fuerintabfoluti. « Quoties fnunit ventüs Regularibus adimi ab Epifcopo exhibitis aliquibus RegulatiumApofto- inconfulrá Sede Apoftolicà nullatenus licis Privilegiis coram Epifcopo, ab eo j i polle. . Ex facultatibus per Z4are ma- judicetur ipfa non fuffragari cafui, de ais l guumyliave privilegia, Regularibus cu- r quo agttur, fi dictorum privilegiorum.: j üscunque Ordinis, Inftituti autSocicta- verba obícura fint & ambigua, non ef- h T tis;etiam Tefu, cenceffis, fa&am eis non fe ad Metropolitanum provocandum, d e(fe poteftatem abfolvendi in cafibusab fed cüm ejus fir interpretari, cujus eft T Epifcopo fibi refervatis,& per confirma- condere,di&orum Privilegiorum inter- u jl tiones di&orum privilegiorum , quas precationem Sedis Apoftolice Jüdicio, It i Regulares iSedeA poftolica pofl facrum prout aliàs Coaftitutione predecefforis j Concilium Tridentinum obtinuerunt , noflti fel, record. Clem. IV, ftatutum p 1 nequaquam revix fe privilegia priüsab ) 10) feit,eff tequirendum. . Hzcex illo De- eodem Concilio, aut deinde Apoftolicis Creto, me[a &tiam Decretis füblata atque extincta, (i QU.LERO VII. Ad valorem Abfolu- g qu& habebant,abfolvendi à ca(ibus Epi- tlonis fufficitne praíumpta rarihabitio yl fcepo re(ervatis. ejus quiJarisdictionem delegare poicít? D Ante Nn nnnn 1018 TRJCTATUS Xllf. Exameng. XC. Ante R. Nota frimó,delegatio- ratificarurum abfolutionem , & ufürpæ.; fünmdi nem jurisdi&tionis dupliciter poffe fieri ; tam jurisdidtionem, ldcgta fens ciuoad fui hp Primo dire&é & immediaté , quaodo Ratio : Kes actu prz nimirum delegans , fciens quid a agat , exiftentiam non pendet ab eventu fu- f de - lrrmintetn verbo vcl fcripto , aut alio quóvis Á g no tüuro : Sed Sacramentum eft res adu atl externo confenfum faüum.ita exprimit , przíens dum conficitur, & di&us con- ut Confeffarius fufficienter cognofcar;fe. fenfuseft futurus, Ergo. : À habere delegatam Jurisdictionem. — z. yi.2. Ad validam abfolutionem etianm tun Uné Mediaié & indireclé, quando nimirum non fufficit ratibabitio Superioris pre-- &t f fumpta de prafenti, w Paroe Ponitenti conceditur facultas eligendi fibi Confeffarium quemcunque ido- " Ratfo: juxta comunem fententiam Miurias voluntas interna exteriüs non manife- ktiano neum , in quo tamen cafu Confeffarius ftata non fufficit ad collationem juris- 1l abf non accipit (uam jurisdidionem à pce- nitente ,fed Penitens tantüm defignat di&ionis; in omni enim contra&tu hu- Üsenr de perfonam , cui hoc ipfo quód eligitur á mano procedendum ceft modo huma- QUERQ| confertur nojid efbfenfibili, Ergo in cafa noftro s ] urisdictio à proprio Sacet- dote, Ptior delegatio , fcilicetimme- deberet adeffe fignum fenfibile volun- l «Celmm)*ac, diata & dire&a , poteft adhuc dupliciter tatis. internz , approbantis audientiam: DI Confeffionum;tale fignum eft vel filen äm 351()]!' (te| feri, fcilicet exprefsé feu formaliter, & tacit (eu implicité ac virtualiter , vel tium Superioris Ícientis& non contrae 4ti: Qu interpretativé: uti notatum eft pauló fu- dicentis , cüm contradicere poffit , vel R prà n-64-R. 2.ad Q.2. de approbatione annutus capitis , aut quodvis aliud fi- (H)J,U: ('Qmm gnam x quo confenfus colligi poteft. V2 nj quod applicandum eft delegationi Ju- risdictionis. ErgO'- : Reliais o Notatatmen fi Supetior tacens revera Nota 2. Ratihabitionem effe dupli- i cem: Una eft de prafenti, quando ni- interné diffenciat, & a&u non impediat ; trtngi mirum aliquis rationabiliter putat,quoód Confeffionum audientiam , quia nimi- n ilj[f!. l f rum vel timet rixas, vel purat illum a- inprafenti & defato fuum fa&tum Su- Ti " liunde haberc poteflatem: vel uni alte- periori placeat,& ille Jurisdictionenr Vil deleget,licét non deleget eam formali- rive mandavit , uc Confeffarium mone- zent , ut defiftar ,monitio tamen ab illis A lfqm $ " ter & exprefsé. — Altera eftde fucuro,ut "tl fa&ta: non eft, abfolutio eft nulla. quando quis rationabiliter putat, quód [ llmmab I[] Superior feu delegans ufurpatam Juris- Ratio: Quia ptefumptio qualiscun- Ts " A di&ionem & factam abíolutiouem fit que deber. cedere veritari. c. nupet, de bigam. Ergo. xi. tam"""]un approbaturus, quando eam cog, :jiovc- (/)*'I,[atio'xzcmZ OR ti rit. His notatis.. $.3. Ad [urisdi&tionis c NI & abfolutionis valorem non fifhcit , CIICuIG f &. r. Rarihabitio de faturo nullam eonfert Jurisdidiionem.Hinc nihil facit, quódOrdinoiius velParochus ergaalte- M Olmi ( a qui abfolvit , putans , Ordinarium effe 8 Qlü zum ita fit affc&tus : ut libente: j;uxisl - 1Qe. ]tm i c* ERE De Pwaitentia. ioig a. &ionem darct, fiin äcntem venitet, vel confenfu ejtts, adeóque ab ex fuppleri fi alte: peteret. nequeunt; econtra , quia jurisdictio ab yelli Ratio patet ex didis : Quia Jurisdi- Ecclefia dependet, pro animarum filute vatil &io non delegatur, nifi per a&um pofi- cenfetur Ecclefia eam (in cafü tamen 1 d tiyum interng voluntatis fignoexterno neceflitatis tantüm) f upplere,dum quis , TT manifcftatum. probabiliter putansíe eam habere , ab- Oppono: Advalidé confcrendam Ex- folvit, Quod magis patebit ex cafu yentit ttemam Un&ionem vel Euchariftiam mox ponendo. ts p fufficit Præfumpta futura ratihabitto 8 3. Sacerdos habens titulum c&o-— i proprii Parochi, ratum feu putazivum v. g. beneficiicu. f Difparitas e$1: Quiain hisSacramen- ratiàlcgitimo Superiore coll;tum,& qui a tis licentía non requirituretiam ut con- €x communi errore populi habetur pro J j* ditio, ad (übftantiam a&üs, fed folüm Confeffario vel Parocho,validé abfol- it udtule üt (ervetur debitus ordo in Ecclefia. in fententia probabiliori. d hum QUU/ERO VIII, Quid tenes de ju- Dixi z, 2 legitimo Superiore ; Nam dialto risdictione dubiá, probabili, aut ex titu- nulla effet abtolutio z. Si titulus cffzt |rvoltt- lo celorato, acertorccommuni, datus ab alivquo dare non potente. 2.$j Q XCl, g,1, Cum jurisdi&ione dubia titulus effet datus alicui non Sacerdoti , licet abfolvere in extrema neceffitate, bvllit quia Ecclefia non poteft fupplere defe- Katio: Quia in illa melius eft con- on g &um ejus , quod requiritur jure divino. ferre Sacramentum dübium quàm nul- 3-5i (implexSSacerdos,dicens f: effzCon- cpo(ïlhff lum,ut communiter dicitur. j d tefforem, cüm non fit, abfolveret $ quia non adeffercituluscoloratus, - T Re2, Probabilius eft, quód in caíu neceflitaris etiam non exttemz fed ora- Dixi 2. Ex communi errore;. Quia qngtel vis, validé abfolvat Sacerdos cum Juris- privatus error non fufficit , fed debet jin di&ione tantàm probabili, id eft, quam omnium vel plerorumque putantium .uian'ïmu probabiliter (erroneé tamen) titulum effe vere. ta- putat fe habere, licét revera j n* j non habear, lem cüm tamen non fit, ut quia in- vjj ju . Ratío cft cum Gonet & aliis; Etfi non validé eft collatus , v, g Bencficium iceat (equi Sententiam probabilem in parochiale eft datum alicui excommu- g d materia & forma Sacramentorum (cujus nicato , vel non praíentato à Patro- nu[ " P oppofitum ab Innoc. XLinterg. Pro- no; Velíi Ordinarius absque inten- pofitiones damnatas damnatum eft n.1.) tione intetná feu fi&ié dederit alicui 0f p | " »ene tamenin Jurisdi&rene, D,fpatitas Jurisdi&ionem; Vel fi quisanté quidem P €ft: Quia in primo cafü minifter fe ex- faerit legitime approbatus, fed appro- q ponit periculo faciendi Sacramentum batio fuit revocata. Quam. revoca- f nullum , nonautem in 2.. Quia mate- tionem, executionem , praíentationis ! ( MWJ tia & forma (cüm fint ex inltitatione illegitimitatem , i&ionem, &c, omnces , i vel plerique ignorant, N Chrifti) non dependent ab Ecclefía vel 'Nnnnnn a Ra —— 102Q TRACTAZUS YIIL Exanen s. Ratio: Tum quia fimplex Sacerdos furevon Ratio pro R. 3.. Communis error & titulus coloratus à legitimo Superiere nonnifi ratione necefiotis habet po- [u collatus au&oritate Ecclefiz , puta ; Pa- teftatem abíolvendi in artdiculo mor- j CMMEHI D p&. vel, Sede vacante, Collegii Cardina- tis; Sed prafeute approbato non cft ca ijos d neceffitas. Ergo-. Tum etiam , quia bcierdo lium, dat jurisdictionem non quidem babitualem fed a&ualem ad fingulos Ttident, folüm .ccnfirmat id quod 4 vt a&us neceffariam , ut coníulat faluti Ecclefia Dei cufloditum femper fai:Scd hpuver laborantium invincibili animarum , Ecclefiz praxis nunquam fuit, ut prze o deinf fcnte approbato abfolveret (implex Sa» iguorantià, quz nemini nocere debet. dnmfrue Ergo., : cerdos, Ergo. U FWJZW [ An fic abfoluius à refervatis & cene Idem commu nitcr admitritur de Ju- "igd tel dicibus fzcularibus; de quibusapud Ju- faris , (i periculum evadat , teneatur ea yintia riscon(ultos viget hoc axioma: Comu- denuo confiteri , decidecur infrà Tra&- Alcttord st error facit jus, Et2o. 14. Exam.2, n.76. 3 i Undi Nora tamen,quódSacerdos cum titu- XCIIL g. 3. Certum eftapud om- li $g nes DD., quód abfolvi.poffit moribun- lo colorato abfolvens (fi nullitatis ejus [f & fit confcius) graviter peccet ufurpando dus,qui, dum plura non potcft, falcenx itibent alienam Jurisdi&ionem. Vide di&a confitetur unum pCCCä[LHD;GVC in (pCCiC At ( Tra&.2. Exam.3.n,26.circa finem. infima v.g.dicendo,Sum fornicatus; Si- ::.'.Im. E[ 0, ve in fpecie fübalterna , dicendo v. g» QUARO IX. Poteftne quilibet "trnlon Sacerdos à quibusvis peccatis ab(olvere Peccavi contra caftitatem; Sive inge- ESCNNN in articulo mortis ?. Item poreíftne nere,dicendo; l'eccavi moitaliter. DRe Confeffirius abfolvete moribundum , Ratio: Quiaadlunt c(fencialia Sacra- Pernerpi menti,& talis facitquod poteft, qui in fua. prafentia nulla dedit figna !l;m f/&l CO[ ffï «ontritionis? g. 4. Probabilius eít; abíolvi pc.H'ä' Atfle i XCIL x.1. Trid. Sefl. 14. c, 7. fic moribundum , nullum peccatum in 1n- flatuit: In Ecclefia Dei cuftoditum fem- dividuo, fpecie , vel genere exprimere M itütefpor porentem,fed tautüm per figna gencra- pet fuit, ut nulla fit refetyario in articu- : &j & d& lo mortis;atque ideo omnes Sacerdotes lia in prafentià Sacerdotis demouftian- *m moxibund-l uoslibet pecnientes 3 quibusvis pecca- tem,fe peccáffe,& de peccatis dol.re. Ratio esf quz anté: Quia Dcus noti *"1( Uï()&cndJ tis & cenfuris abfo'vere poffunr, Idem MR " dacet S. Thom a.6.cationem dans; ula exigità nebis alíam confeffion em, quäm' Q M me . neceffitaslegem non habet.. Per articu- qua hic & nunceft nobis poffibilis : Sed K li ifti lum mortis fimul intelligitur pericu- in co cafu fit Confeffio ,. qualis hic & D ium mortis moraliter inevitabile. De nunc per fignaeft poffibilis, — Ergo. 'ï-:u&imonïrm quo fuprà de Communione pafchali, x.f. Probabilius eft, poffe abíolvi ?P o ïij[;vd Bn N x.2. Probabilius eft, quód prefente ((ub conditione camen)illum moribun-- E*l*ü i liod Sacerdote approbato fimplexSacerdosin dum , qui in ab(entia Confeffarii petiit ado- di&o cafu non poffit abfolvere validé, confüeri,& coram adüantiþus fign 1 Vin loits P**hlif& l6 LE - | —; De Peeniteutia, 102 at j :&mï - fotis Gve voce fivealio modo dedit, pri- per modum interpreris : Sed licitum & i vatur autem fenfibus ante adventum validum eft in neceffitate confiteri per ]o nj Confeffarii , cui deinde teítes de da- interpretem. — Ergo. [ W a tis fignis teftantur , five teffimonium Declaratur ülterids : Licét per fe & li - detur Sacerdoti in prafentiainfirmi, fi- regulariter ad confcffionem requiratur | quii vealiter. diftin&ta cognitio caufz & peccatetüm r j Ita patetex Rátuali RomanoPauli V, in particulari, per accidens tamen & in r üpe in quo deinfirmo dicitur : 7 eonfitendi neceffitate fufhcit talis , qualis homini ii eft poffibilis : Sed in ca(u pofito fit con- defiderinm frue per fe frve per alzos offen- derit , abfoluenáms eii.. Vlbi non excipi- feffio,qualishomini per interpretem eft N zeg- j tur, quàd te(timonium debeat. deponi poffibilis , & Confeffarius pornitentis axif n in præfcntia'Saccrdotis coram infi- mo, praíeatis difpofitionem . & confeffio- paTad - ]dem docetur à S. T hou, opu(c.ó g. $.de nem examinat ac cognolcit ex teflibus; Extrem.Un&ione, infine. quantüm poffibile eft, | Ergo. apud [ Ratio: Si quid obftaret vàálori talis Nota; in eó caíu füfficere teftimo« muribit Confeffionis & abíolutionis, eft, quia nium uníus prudentis hominis , etiam f llct fiererabíenti, & per. internuntium con- non jurati , & lioc tum ratione ne- icis ia Decretum Clem. VIlI.| Sed hoceft ceffitatis. tum eram,quia non agitut T faíum. Ergo, Min.prob. i. Cle- de pra;judicio alterius, nec e(l pericu- d VP mens folàm oquitur de particulari pec- lum irreverentie , eó quód . abfolutio ii catorum Confeflione & "accufadione detur fub conditione , v.g. Si cap ax CSP s itt. peccatorum fa&8 abfenti pei literas , vel abfolvo té, u * perinterpuntinm , in noftroautem cafu &.6, Probabilius eft; ne quidem fab: " " [ . folüm eft Confe(fio confufa & iimperfe- conditione abfolvi pofïemoribundu-xm- "m &a corfiflens in oflen(ione doloris & etfi aliàs probum Catholicum , qui nul^ j D defiderii confitendi. Irem Cletnens in- la dedit figna doloris vel defiderii con- feffionis. ?i i tetrogatas refpondit,quód fua intentio non fuerit eo decreto. comprehendere 1 gmälï' KRatio: Quia defant. effertialia Sa- cifum moribundi Confeflatíum advo. cramenii Peenitentig. Quod prob, Name gxgnfläü .öüïnh cantis, ut oftendir Sylvius hic q, 9. in et-iïdinpriimi's admittatur ; quód non fiat j Dku« f( dub. fuperart. 3. in R, ad 1. Pro. ea- itreverentia Sacramento, eó quód infir- 12 J dem Min,2. Impeife&a illa & pro ca(u mus abíolvatur fub conditione ; Itet NI d ) Jf 4 neceffitatis fufficiens Confeffio non eft etfi detur ,quód habeat dolorem inter« j illud tcftimonium teftium , quo teftan- num , attamen effentialiter reqairitux Ey n tut , quàd moribundaus Coufeffarium aliqua peccatorüm (5 non in fpecic,-fal-? ^ — petierit,vel figna doloris dederit, fed cft tem ib genere) accufatio feu confeffio jF| — fignum aliquod fenfibile pamnirentis , in externa , finon voce faltem fignis faéta 7 Peliït | ipío moriente virtualiter manens in ali- vel per interpreterm, quà dolor internus quo fui cffe&u ,teftes aurem. habenr fe j do: fiat enfibilis & imploretur officium Ju« (5 [ Nnnnaun $ dicis j N ZRACZATVS XZII, Examen g. £012 dicis: Sed talis accufatio non datur , - XCV. y. 1. Quiá nativitate eff muz at ut füpponitcafus. Ergo, tus,& fcribere neícit, confiteri debet (i- - dilut, gnisac nutibus,& ad id tenetur, quando XCIV. Opponzo contra hoc I. Legi- DI tur , quód Clemens VIII, aliquem ex preceptum confeflionis obligar. i pang fabrica S. Petri cadentem fic abfolverit Ratio : Quia precepti implctio noa h: eft cali muto difficilis, ctim enim aliaa- in ipfo lapfu, - Etco. usf 2. Talis homo per a&us Chriftianx nimi fui fenfa (ignis & nutibus poffit tmMpran vitz , & Sacramentorum antehac fre- exprimere, poteft & peccata, h, q Notandum Confeffario, quód ab cà quentationem fatis indicat, fe etiam in um mortis articulo Poenitentiz Sacramen- facilis cum tali peenitente agendum ; dtopi ( tum poftulare : Sed hac poftulatio eft ejusque nutus faciliüs intelligendos,om- hi oml uzdam externa confeffio. nino confultum fit, ab iis, quibus peeni- Atl 2. Ex eo, quódtalishomo Chriftia- tens convivit , priüs petere informatio- n né vixerit , prfumitur habcre implici- nem, nec debet Confeffarius (excepto f ve mortisarticulo) eum abíolvere, nifi u- tam voluntatem |fufcipiendi Euchari- Miding fliam & Extremam Undcionem, Er- num faltem peccatum in Ípecie & pat- ud ul ]U! o & Poenitentiam. ticulatim confueto aliquo nuta. expri- Qj & LAd x. R. Primà cum Lugo effefa- mat ; licét pe&tus cundendo, fe de pec- lil dis bulofum. 2, Dato , quód Clemens catis dolere fignificet. Jiarelïnquar, VIIL id fecerit , fecit ut privatus Do- 3:, 2, Si ille mutus effet fimul à na- Wimämm £tor , cujus , ut talis , auctoritas non tivitate czcus, vix poteiit ín eo fuffi- "d convincit. ciens difpofitio deprehendi , nifi pri- ACl agete Ad 2, cranfeat maj,de interpretativa tnüm poft infanriam ut aliqualem ta- tionis ufum habens , vifum amififfet , Fanuraj voluntate,& neg.min., oppofirum enim tunc enim poffet abíolvi , fi pet fignafe "treuids patet ex noftra probatione, N oj Ad 3. neg.confeq, Quia Sacramen- difþolïzum oftendar, & Euchatiftià refi- 6i, Cxterüm fiextraordiaarié contine D llf Pfccaml cum Pesnitentiz pro materia & patte geret, uthomo à nativitate furdus, ca- Wtapg effentiali habet. ipfos aétus fenfibiles panitentís, qui in cafü pofito non cus, & mutus taliausüis rationis fpeci- "l ga *5", NI dantur:;. fecus cft de Euchariftia , & mina daret , ex quibus colligeretur de« teftati peccata;effet (altem fub conditio- t'äülium»d'em Extrema UnGione. - í Qu wid etgo beneficii preftandum tali ne abfolvendus in ariiculo rottis. ;äf*UShabear "a, dgonizanti? 3:.3. Si non inveniatut Confeflarius , Dico:Ptec ejusdem lingua,cujus eft peenitens,nec ibus Deo & San&is ef d MW ;Ifünitemh Ü commendandus, alíus qui poffit effe interpres(de quo vi- Ti QUUERO X. Quomodo confitebi- de Exam. 4. n.6o. quando quis teneatur tur homo à nativitate czcus & mutus ? confiteti per interpretem) agat, ut tive | ;amnms d vel ignarusalienz linguz? vel infirmus, per verba five per fignaaut nutus;aliove ïu'i"ü"ft'fäbn, ; qui non poteft relinqui folus? modo accipiat aliquod peccatum pro ï:ülän lcu[um D mate- M"""fmu: " WUIG - Á De Peeaiteutia. 1023 du materia: quä habitá eum ab omnibus QULERO XI.Qu,id cenfes de recidi - x abíolvat, eifi confitens non fitin arti- vispoffüntne, vel quicunque aliiabfol. qui : vifub conditione fi non relabantur? vel culo vel gravi periculo mortis , fed a- h fine abfolutione dimitti ? t . liàs preceptum urgeat. Ratio : Surdus & mutus pet nga iil XCVIL z, r. Abf'oluü;)- riunquam* & nutus faciunt confeffionem formali- danda eft (üb conditione, nifi ex ratio- T ter integram.Ergo idem eftin prafenti. nabili caufa: ob quam prudenter inter- Mota , quód talis poenitens , cujus dum adhibetur conditio de prafenti 1uödabcï linguam non capit Confeffarius , ha- aut de pratetito. golit bitá copià Confcffarii fue lingue, te- ;cudomm- Ratio 1. p. Quia fieret irrevkerentiïa* meatur omi(ï'a & non bene intellecta Sacramento, & injuria Peenitenti, :ibn:ptwi- confiteri, r - z. Pars patet in cafü, quo Confeffa- . X€VI, g. 4. Si Sacerdos veniat ad ; r infrmum vel moribundum , qui non rius dubitat de difpofitione vel capaci- 1t, iil poteft relinqui folus, fed'ab aliis conti- tate poenitentis. ii nuo eft adjuvandus , uti funt recenter &.2, Gtaviter peccat Confeffarius & y p vulnerati, & mulieres partutientes, &c. Sacramentum invalidat, qui dat abfolu- t dimiflis aliis perfonas pracisé neceffa- tienem fub conditione de futuro,v.g. 5i rias relinquat, & ubi poffibile efl;potiüs non relabaris, Si ablatum zeftitueris,vel qii virosquàm malieres: eosque moneat,ut fi jamverum eft quód ablatum reftitues. W M*' autesoccludant; & oculos à facie peeni- Katio : Tum uia nom eff in. bene- j f tentis avertant, & quódfub mortali te- placito: miniftri (üfgendfCIC' Sacramen- um* geantur ad fervandum fecretam,ft forté tum vel effe&um ejus: non Sactramene ul obiter quid audiant: (icque meliori quo tum, quia formaerit falfa ; critque fen- poteft modo pecnitentem interroget » fus, «db[olvamte , & potius abfentem , audiat peccata,etiam per figna frpoffit , quàm przfentem.. Non effe&um ,quia ul '&'h' me com][' acquarat, an doleat de omnibus pecca- is neceffarió (equitur ex Sacramento va- &US) [ J tis fuis, quo annuente abíolvat: ita ta- lidé cxhïibiz.o/ íubjedto capaci, Ergo- (onii [F"" Tum etiam, quia fit injuría poenitenti , men, ut, fi poftea poft difceffum gtl Jf ad(tantium detur occafio & facultas, & habet enim jus ad abfolutionem abfolu- M (ub[OHüw pouiteris habeat vires ,ex inftituto: ejus tram, cüm illiushic & nunc fit capax, ut» fi hic & nunc veré habeatanimum refti- tl Confeffio audiacur. Quamá fortiori te- (uh netur gæniten's l'CPEtC[C:& Emrecon.va-r tuendi,etfi forté executio non fit futurs. Ergo- - gt leícat, - 5&.,3, Probabilius eft, quód peccato- ( W [d Nota iater Propofitiones ab ATexand.. 'V(,nca i[[ VII damnatas effe etíam hanc n. x 1.Pec- ribus nullum emendationis ípecimen: t " yi eatain Confe[fione: omiffa. (emablitaob in- prafeferentibus, fed ineadem mortalia J continuó: relabentibus , licét dicant fe ( Y Jlanspericulum vita; , aut ob aliamcau- a ! habere verum emendationis 9:090&5-* fam nom tenemur inf.,/&gzezz;;"(fqugia-na' ss n exprimere.. a 1024. TRACTATUS XHL Examcn s. atad abíolutio non Gtimparrienda,fed diffe- Ergo ficut cóntra íe dicenti Confeffa- Bj rius ctedit, ita & ptote dicenti fe ha- renda ufquedum emendationem non At folüm verbo fed & opere probent : (ive bere ferium - emendadionis. propofi- Ql ero tum. ille relapfus feu recidiva proveniat ex dtincoy 3. Judex debet procedere (ecunddm retentaoccafione proximá peccandi,üve a:ipimr. &x inveterata peccandi confuetudine. allegata & probata: Sed Confeffarius t æms&ugl Differt hzc fententia à do&iina No- eft Judex. Ergo. titaile vatianorum , hi enim abfolutionem & 4, Peccatum,quod per peenitentiam n 2 Euchariftiam negabant etiam iis, qui non deletur , (uo pondere ad aliud tra- tf pænitcmiam & emendationem etiam hi. Ergo talis peenicens cxponizu:r majori periculo. ii ) opere comprobabant. : aa dolor Ratio: Sacerdos licité poteft actene- -Ad 1. neg.conf. Quia Deustanquam il tur facere id, quod ei competir jute cla- Ícrutator cordium ipfam internam ani- - Merran vium divinitüsconcello, & quod faluti m difpefitionem claré videt , non au- animarum expedit: Sedin caíu pofito tem homo. "tl ita eft cum dilatione abfolutionis, Er- "44 1. neg.confeq. | QQiä quälxtü;n ad commiffa peccata nemo majorem no- *tllurion go. Prob. min. pro 1. p. Chiiftus Jo- "tfteif an. 20. Apoftolis eorumqQue Saccello- titiam haber quàm peccator,aft de faffi- IT ribus dedit poteflatem , non folüm ciente difpofitione judicare non (pediat dimittendi fed & retinendi feu alligan- ad reum.íed adJudicem;nonad egrum Ri AU di peccata. Ergo. Prob. min. pro 2, fed ad Medicum : & reus eam debet parte: Quia conducit magis ad appre- probare non verbis tantüm,fed & opere, hendendam morbi acerbitatem — feu Mi Et quamvis Judex per fe & zegularitet omnem notitiam accipiat cxore poent« "iC peccati gravirateim , ad concipiendum j f';mm fffcom firmius emendarionis propofiuím , ad tentis ; aliqnando tamen eam etiam de- bet habere ex opetribus, & non folüm ex rf humiliandum fe per pocnitentiz opera coram pedibusSalvatoiis, Etgo. hac confeffione, fed etiam ex prioribus, æ?[*"fm r - WJ z Confirmat hoc experientia,quácom- quarum notitià , licét non extra, bene tamen intra confeffionem uti potelt ; N pércum eft, plurimos inveteratos pecca- tores, quibus peccandi confuetudo & cauté tamen & prudenter. N[[ facillima abfolutionis fiducia jam quafi "Ad 3. conceditur totus Sy llogi(mus, calium obduxerat, hoc unico medio r " Íed negatur, quód talis peccatot. fuffici- D fuiffe emendatos. enter probet fuam difpofitionem , pro- EM M XCVHI. —Oppono 1. DEUS fta- banda enim eft opere, non verbistan- !ed hab tim abfolyit, in quacunque hora inge- tüm, qua fzepe fcfellerunt ; ut ram cre- H*DC muerit peccator. Ergo idem incum- bra recidiva probat. Ttnine bit Chrifti Vicario. 44 4. antec. eft verum de peccato l Po:ra[]c ?. In hoc tribunali peenitens eft fi- cujus manet affe&tus & -co"mplaccn'tia.. i [ Undal &nul reus , ator (eu accufator , & teftis, Hinc aliud eftde Medico corporis , ille InC( enim 4 Ü De Penitentza, XO025 enim medicinam negando patientem in Conï:ü-; » ritatis, ne preptoperá abíolutione pos- J majus pericnlum conjicere poreft. nitenti relabendi facilitatem prabeant , f | ?NPW Nota tamen,quàd quia nulla Kegula & fe alieni peccati. participes faciant, e[t ine exceptione;imó exceptio Regu- Meliera funt valnera diligcmi"s quàm f lamin contratium firmat,ita in praenti fraudulenta ofcula odieutis. Prov, 25. 5 vf excipitur. — r, Articulus & periculum Vulnera noli operire, que debent fecati mortis feu gravisinfirmitas , tuncenim & uri. tentuyt penitenii fe.finceré dolere afferenti cre- QUJAERO XH. Quid faciet Con- ii dendum. . 2. Si rariüs fit lapfus, & me- feílirius , qui in excipiendo Confffio- diaà Confeffario prafcripta fedulà ad- nemcomnmifit errorem ? s tx?oni!.m hibuerit. 3. Si det valdeextraordinaria XCIX. $. n ui poenitentem ab- st figna doloris & emendationis, & petat folvit invalidé, f1ex ejus monitione tí- fibi media pra fcribiad peccata vítanda, meat oritura fcandala, vel gravedam- Xtna Obfervandum ctiam , anpoenitens num tertii autiipfius Confeffarii , relin- "m brevi poffit habere aliam vel eandem quat poenitentem in bona fide, & com- confitendi occa(ionem, an hoctribunal mendet Summo Sacerdoti Chrifto , & 1 quanrüæ €x abfolutionis denegatione vel dilatio- doleat de commiffo defe&tu. 1 ['orem no nenon fitei füutucrum onerofum,&c. de Ratío : Quiatunc nimis difficile & mM?C*':X!I : Quid ff urgeat przceptum annuzx moraliter impoffibile ceníctur füpplere ommunionis, cui premittenda Con- defe&um abfolutionis, vl feffio» &.2. $i Confefor ille talia malanon um o Dico, per accidens p'om: abftineti fine timearnon debet defe&um abfolutionis f novo peccato ex rationabili caufa , ita! peenitenti extra Confeffionem fimplici-: p enimait Concil.Later, in quo illud pra- ter manifeftare.fed (i praíens fit, fuavi- g 0[? Pæm' cepuum eft conditum: AJ/f/forre deconfi- tet dicatci : Libens viderem, ut adhuc gaume Aio propru Sacer dotzs ob alzqmm Yattopa- femel mihi c »nfitéreris,habeo enim quae J (Oïümf dilemcau[am adtempus ab ejus perceptio- dicam pro faluteanime tug. une duxerit abflinendum, Ratto 1.p. eft, ne Confeffarius argua- l us bl; .. Qnid fi talis homo fine abfolutione tur reus fra&i Ggilli. n mi P()Kwï: dimiffus poítea moreretur fübitancá 2. Pars patet, quia fuavior agendi morte? modus ín eo caíu non datur. Retorqueo : Quid . fiid contingeret B^.3- Si hoc pnitenri non placcat, d antequam abíolutionem petiit? Deinde vel eum non noícat , vel convenirenon gl dico, quód habeat remedium conti- .A tionis. pofficüm abfolvere abíentem non pof- g fit, agat,ut di&tum eft in R. 1. "n j Hinc memincrint(*,*mufefï'arii ;ut pec- Nora tamen, quód cum licentia ex- catori lapfo, faucie ; & lemivivo relicto, ecCc.w * preffa paenirentis & feclafo omni in- oleum. infundant & vinum ? oleum commodo extra Confeflionem poani- tll um feve- mFW n benignitatis, ne defperer; .vin tenti hunc dcfe&um poflit pandere. ) Ooeooe Ad enil 1 *s 37 2nd4 1026 ZTR 4LV.—-x ZU$ YI Examené, shanfd Ad quid teneatut. Confeffartus in nuit, vel fieam infe füfcepit & non fe- d caufa reftitutionis , fi ad eam nonmo- cit, vide Tra&.S.Exam.G. DIlI7. sfitat j roniti mä&«—æwææ—wmwææw»ææ&&»æäw»ææ& u Conf * 102 iC m EXAMEN-CVL rem. li In;egi De Qualitate Confej.ïümä. d. 790m-. m f:ïonfcfüol Aipolte N 1077 Supplem.q.9-per 4art. tibeccult ' UAERO L. Quz funt qua- 3« Pura, Ut fiat debito fine ,nimi- &i rum ex puraiatentione Deum placandi, litates ad legitimam Con&f- V Lab fionem requifita ? & veniam obtinendi. hi, qii C, Refp. z. Angel, Do&t. 4. Fidelis Seu ut fit veta , nec di- T. cantur peccata,, qua non funt commit- art, 4affignat fedecim contentas his ver- j 1 Attg) fibus: fa, (iveinortalia;tunc cnim e(fec men- A0 tredi dacium mortale , & fimul facrilegiums Siz femplex » bumilis confeffo , pura, fi- Mionis, quia annullaret Sacramentut ; five ve- .M ij delf/:fx, nialia, Dequo vide Exam.4. n.j 7 R.7. WiDoblie "H que frequens, nuda, 9 difcveta,li- : & 8. - bens,verecunda- Propter eximios fru- LT $. Frequent. Mrd p Intägm, fecretas €8 lachbrymabilis, ac- &us, quos Confcffio patit : quá in re celerata; .If' AW/; ftandum cft conülio- dire&oris con- , : Forti , €8 accu[ans , €9 fit pareve pa- Ícientiz. [ nfisi t fem T4td, €. Nuda. Ut omiís& obfcuritate - Explicautar [imgula cum 5,D. R ; fat verbis clatis, non ambiguis; -qec X "tig C affe&atis. 1, Sunplex, Vlt peenitenscum pec- MM à cato nihil dicat, nifi quod ad ejus quan- - 3. Difcreta , fe u p;udens. -Efta'u- tem hzcdiíctetio, non folüm ut pecca" tP.Z- Exh titatem fpe&at , omittatQue omnes inu- Wf tiles difcurfus,& impertinentes circum- ta prafertim carnalia dicantut terminls D honeftis & ntodeftis , fed etiam, ut::o A tll " ftantias. majoti üh'q" du 2. Humilis. Ut peenitens omnino ait, ut homomajora peccata um * pondere confiteatut. Ilteg ( li t fe abjiciat, & fe miferum & infirmum libeta, confiteatut, Item ut confiteatur cum 9. Lilens ,id eft,voluntatia, d ut [ith ! non coa&a , nec facla ex metu v. g. ex* «'Mnon [ubüü reverentia , capite nudato, genibus fle- w , communicationis agt mu l&z: qgi ta- D u U*&huS ;iS; &c. fien umanmr ltonfl " z | [ j 1 . De Peenzteutza. -1027 T QU ARO II Poteftne dari Confef- mén confifionem noninvalidat, modö U aliàsre&té fiat. fio facramentalis valida, & informis,fic- -9- Ferecunda. Ut paenitens ex hor- ut poteft dari Sacramentum Baptifmi rore turpitudinis peccati erübefcat, cum Confirmationis, &c, validum & infor- d - coram Gonfeffario , cum in fua confci- me;non quód fit fine forma,fed fine cf- entia , nec jactet fe de peccato. uz fc&u, fubfiftat tamenin valore? ' / verecundia * CI. Quoad hanc quaftionem non eft fa&ionem. plurimüm confcr»t ad fatis- tanta difficultas de aliis Sactamentis , 10. Jgtegra. Ucnihltaceatur, quód ac de hoc, utporte cujus materia pro- l. | ad Confeffionem fþcötät.v Sed de hoc xima funt a&us ipfiusmet poeniten- tis. - . plura poftea. 1UOn decreta ob conditionem fori, in Refp. cum S.'Thom. a. 2; affirm, in [ quo de occultis agitur, ne quis feipfum uno cafu, quando nimirum attritio non OEM::TF - diffamet publicé, eft gene:alis, nec fe extenditad peccata uml')þizïä 12. Lachrymabilzs ,puta , lachrymis ex inculpabili oblivione in confeffione mentis, qui eft dolor ac difplicentia A omiffa v,g. habet quis quatuor. peccata 1 I dl eccati. mortalia, & ex his tantüm confitetur x o C -Accelerata'; Ut confiteatut tria,cum attritione de iis;fupernaturali quidem,atramen ex motivo particularis dR — fatim , necdiu torpeícat in ftatu dam- lt nationis, deformitatis trium peccatorum , quar- wl 14. Forths Ut pornitens operetur tum veró ex natutali oblivione omittits ,4.055*'*" immobilitcr, & propter verecundiam proínde de eo nullatenus nec virtuali- veritas non dimittatur , nec timor ac ter velimplicité dolet,quia omnino pu- ' aximi0$ 7 tat feillud non commififfe. pudor à confeffione deterreant. j qüïi". 1f «decufans,nimirum ex parte con- Ratio 1. Sacramentum validum & du Htentis, ut fenon CXCU(C[', nec alium ac- informe dicitur, quod habet omnia fua .. cufet. eífentialia , & tamen gratiam non cau- o 16. Parere parata, nimitum Sacer- Íat : Sed fic eft in calu pofito, Ergo. m)mguiwl doti,tanquam Chrifti Vicario,ejusCon- Min. pro r. parte prob. Effentialia hu- filiis obediendo, jus Sacramenii funt , Dolor, Confeffio lu : . . Refp, 2.. Ex his qualitatibus alique formaliter integra , & Abiolutio: Sed . funt de neceffitate confeffionis,)nimirum in illo cafu datur dolor feu'attritio fu- jif u wt fit fidelis, non confitendo fcienter pernaturalis (licét hzc per accidens;ni- j mortale, quod commiffum non eft. Ut mirum ex naturali oblivione, fe non ex- P í| ^Wb integra integritate formali, de qua tendat ad peccatum omiffüm) Item oflea. Utfitlachrymabilis, quia fine quia oblivio eft inculpabilis , datur N dolorenon fübfiftit. Aliz funt de con- confcflio formaliter integra : & accedit j filio feuad.melius effz,bi(i tamen alique abfolutio. . Ecgo. Min. pro 2, parte j n earum fumantur nimis rigorosé , ut pa- fupponitur. .. Ergo. f/ Oooo 0042 Ra- tebit confidcranti. u - X628 TRACTATUS XIIIL Éxamem 6, Ratio 2. Effe&us caufx efficiéntis eft caufent gratiam quod etiam de hoc Sa- Jupt illà pofterior , & poteft caufa effe (ine cramento,ut informi;claré docer,S, Tho; yud dl illo, cüm nec fit de effentia, nec proprie- híc a.2.in c.dicens: Quamvis tunc non at tas ejus, & effentie caufa & fignipra. pereipiat abfolutiomis fruilum , tamen [ qumonll &ici fufficit caufalitas in adtu primo:Sed recedente fitlioue perctpere inciptet , ficut at etiam 1n alizs Sacramentas eíl, — 'Uude gratia cft effe&usSacramenii in fuo va- TE lore conflituti,canquam caufz efhcien- non tenetur iterare confe[Tnem quifitlus tiriüoc tis, Ergo, Subfumo: Sed juxta di&a accedit.fed tenetur posimodim fitlionem sylira Sacramentum eífe informe nihil eft fnasn confiteri. ltem fupràin Exam.r. j Ade aliud, quàm illud effe fine effe&tu fcu n. 8. vide quisfit (enfus verborum for- Artamer ratià. Ergo. mz, ltem fuprà Exam. 4. n. $7. ante At Nota, ex eo, quód Trident. Seff. 14, R. 3., quód per confeffionem informem At €.4. in attritione non fepatet vel diftin- impleatur preceptum confeffienis an- hi L nüz, guatrationem partis Sacramenti à ratio- pm conf ne difpofitionisad gratiam,folàm colli- Vatia argumenta ,quae objici poHïmt, LE gi. quód eademattririo per fe & regula- folvuntur ex Notabili pofito,& locisci« riter fit fimul parsSacramenii & a&u tatis: alia videin Auttoribus. A d i Wrptte difponatad gratiam; cum quoflat,quód UAROYIIH. Poteftne Confiffio Jtin damn per accidens primum poflit effe fine fe- aliquando dimidiari? qualis ad eam te- cundo propter obicem ex parte fubjecti, quiritur integritas: Quid fentiendum de 55118. E(go. EM qui quamvis in cafü pofito non fit poiï- circumftantiis aggravantibus? m tivus, id eft, voluntarius , efttamen ne- CII. Ante R. Nota ,quód integritas 1 Íin gativus feu involuntarius , eflentiam Confeffionis fit duplex : Una m ateríalis, Prini; $ quidem Sacramenti Bon tollens , bene qug etiam vocatur mathematica,vel mes ientis [f tamen effedum, & eoipfo, quód invo- taphyfica , & ef , quandoparnitens nul- "upffron luntarius eft, excufans à novo peccato lum planépeccatum ab ultima confef- fione commiffum , five fcienter fiveig- ridef & facrilegio , cüm enim ignoti nuíla cu- ! Sl p æni[fn pido,obicem non cognitum tollere noranter omittit. Altera eft formalis N imi(ïl')( lg non poffüm. Nec verum eft , quódtalis fcu moralis, quando quidem aliquod homo faciat totum quod eft infe, quia ïw,vidc fir peccatum omittit, fed vel ex inculpabili " fimpliciter & in fe ex auxilio gratia oblivione aut ignorantia , vel ex ratio- h;v Siltm [e (quod non deerat) poterat & debebat nabili causá, nimirum quia fundaté pu- elicere dolorem generalem fe virtualiter tat. vel timet , Confeflarium non fer- " p MM extendentem ad oblita: quá extenfione vaturum figillum, vel ex hac fcientia il- Wm Qf pofitá, & non aliter per hoc Sacramen- laturum grave damnum Pecnirenti ve tum homo fit exattrito contritus, alteri. Hoc notato st NULT Vide fuprà Tta&. 1 1. Exam, 2. n.13. &.I. Eft defide, & de kjare di&ino, & x4.an & quomodoSacramentaNovz quàd Confeffio facramentalis pet (c de- Al r ,* sïpæniten Legis £a furcepta.-geccdcgw fictione beat effe integra matgxializer, K - [iglllif R Ó — De Pemutenutia. '1029 - lod Ratio patet ex officio Judicis, qui noa $. Si peccatum omitratut ex invin- t poteft. legitime ferte Sententiam , nili cibili ignorantia , vel oblivione , de qua T^ cátisà probé cognitá; & ex officioMedi- vide fuprà TraQ.3, Exam.1.n.23. Àn M. m ci, quinon poteft bene mederi;nifi to- fcrapulofus aliquando excufetar ab in- ij ram íinfirmi babitudinem.: cognofcat ; tegritate confcffionis , vide Tra&. 2. d i quia, utait S.D,a.2 inc., Medicinaque Exam.2.n.4. mj üni morbo competerét;alteri nocumen- 6, Si Confeffarius timeat , ne audi- ii tum praftaret. ^ endo integram confeflionem iaficiatur ibBun. iam & effe&um lin- R.2. Ad effenr morbo lethali peenitentis, v. g. tempo- d t jus Sacramenti , in quibusdam cafibus re peítis ; quo cafualii privarentur füo TL obimpotentiam phyficam vel moralem Pattore. minkuma pexnitentis fufficit integritas formalis, 7. Sipeccatum non poffit manifefta- ffini Ratio ; Lex Chrifti obligat ad inte- ri nifi manifeftando complicem, cuiex gritatem confeffionis rationi confenta- manifeftatione imminet grave dam- num. De quo poftea, ,,ïciPofïnm neam : Sed integritas materialis non ho CIIL 59:.4. Deobligatione confiten- femper. eft rationi coníentanea , pote& enim vergete contra charitatem proxi- di circamftantias, five fpeciem mutan- " mi& in damnum ejus;tut patcbit ex ca- tes five folàm ageravantes, vide fuprà m fibus. Ergo. Trad.5. Exam.2. n.26.& 27. j g. 3. Ca(üs , in quibus integritas An Confeffio poffit dimidiari ex eo Jormalis & dimidiata Confeffio fuffi- ) quód ponitens v, g. foemina timeat cit, funt confeffarium à fe fcandalizandum, vide i? ? u Primo: Si homo mutus, furdus;bal. fuprà Tra&,7. Exam.7.n,1 40. d butientis linguz , vel ignoti idiomatis Decafu,in que audiuntur fola refet- mon poflit omnia fta peccata explicare. vata, vide fuprà Exam,2.n.21.in R.ad 4. ii t ^ Dequo vide fuprà Exam, f.n.95, vide etiam unde fumatur multiplicatio 2. SiPoenitens fit inarticulo mortís, gl numerica peccatorum , fuprà TraQ,4-. vel amiferit loquelam inter confiten- Exam.2,n,3 2.& 3 5. df dum , vide fuprà de moribundis ibid, n. Not?, inter Propofitiones damnatas yic 9j,& 24- ab Innocent. XI. effe etiam hancn.$9. 3. Sitempore peftis ; naufragii , vel Licet! [acramentaliter. abfoluere. dimi- v,lcxmï' d inflantis periculofi pralii rationabiliter diaté tantim. confeffos ratione magni "TA timetur, quód Confeffarius integras ali- concur[us Panttentium , qualis v,g.pot- ( quorum confcífiones excipiendo, alios 3&4*,*;7 l est contingere 1n die magna alicujus Fe- t negligat, poterit pluresaliquod pecca- JHivitatis aut Indulgeztia. n tum confitentes fimiul abfolycre, infor- CIV. &.5, Sola verecundia non ex« , irith ma loco 7e ponendo 7os. cufat ab integritate confeffionis. 4- Si Peenitens fundaré timeat. fra- Ratiío: Qui vcl que nen vetecunda- I &ionem figilli, tur lumnum Bonum gravitet offendere , W M Qo 0000 3 non * TRÁACTATUS XIIL Examcn 6. 1030 ao non debet verecundari coram pedibus ría, in alera fuæciens feu libeta. ETU Salvatoris fe humiliare plené & integté Ergo. ; il confitendo deli&a. Dico 3 . Si qüis valde;bhorreat tà- lia mortalia tali Confeffario confiteri , Bn1; Quid fentis de puella, quz ex vere- ( cundia unum mortale omifit , attamen nulla eric culpa, di&to modo Confeffio- nem dimidiate. at p poftea. fpiritu poenitentiz a&a firmiter ;—::fonam roponi illud confiteri'in proximo Pa- Ratio ef? : .Quia tunc juíta gde& econfcientiam fol- caufa, - sim Íchare,quo advenient il- &tj DC licité, quantüm poteft , difcutit , fcd Dico 4. Per accidens fieri poteft,ut talis peccet etiam mortaliter,fi nimirum /milit lius peccati omiffi non recordatür ; & in hac oblivione manet quinque annis; per hunc confitendi modum feexponat As ap Mtonin. quibus elapfis peccatum illud in men- periculo labendi vel relabendi inmot- talia, & ea nunquam cfficaciter evitan- d- T tem venit , teneturne repetere omnes ConÉffiones quinquennio fa&tas. di, Hoc accidere folet illisqui de in- f'i.»"ärius)dfl . Tüm Dico: Sufficit iterare illam Confef- duftria adeunt Confeffarios imperitos, vel quibus funt ignoti. mdueft fionem invalidé fa&tanomniaque pec- cata inea confeffa denuó confiteti, CVI. uti aliauod mortale omifit in Arbuy Ratio: Cüm oblivio fuerit inculpa- Confeffione,ad quemConchärium de- : aifngn bet tecurtere? bilis, aliz confeffiones illo quinquen- k 'tim qi i nio factz fuerunt validz, Ergo. Diícocum S.Thom.Opuf&:. cit, Siex ,.' OO T CV. nid dicendum de illis,qui duas oblivione, inculpabili etiam,omifit,op- m aïlqmr timé facit,dum poteü,fi redeat ad eun- habent Confeffarios, quorum uni, tan- V hs j dem Confeffarium. Si ex malitia & ve- " lindm, quam extraotdinario, confitentur mor- recundia omifit ,tenetur ad eundem re- talia, alteri ut ordinario; venialia? Af (or Dico 1, $. Thom. opufc. 62,eos non dire, Si veró vult recurreread alium , - Hiop$ ait $. D.tenetur confireri omnia peccata At qu laüdat ,ait enim : Hoc faciunt illi , qui timent defpici à Confeffario velreputa- priüis confeffa , & illud quod priüs omi- namü)lf]ïp [il ferat;& omnia quz poftea commifit; utí ri minüs boni, plüstimentes humanam Vi & mendacium & fimulationem in( con- verecundiam quàm divinam offenfam, 3 il & plus amantes laudem. extrinfecam feffionecommiffam. "tl UJZERO IV, Teneturnepoenitens — uàm inttinfecam mentis pacem, Hinc Katidn propter Confeflionis inregtitatem reve- communitcr non debet praáicari. ?IIH'QS- a Dico 2. llle modus confitendi non lare Confeffario perfonam complicis , iil ledit integritatem . formalem Confef- v.g.i peccavit cum matre vel ff)rorc" " fraee fionis. Íaa confentiente? "u j Ratio: Quia adfunt omnia effentia- CVII, Ante R, fupponitut üt cet- tens poffit habe- hu [ia , nimirum forma & füfficiens contri- tum, quöä fi talis paeni tio de omnibus mortalibus, & in una re Confeffarium , cui perfona com pliz- "irín eo, :'üqum b confellione exhibctur matería neceffa- cisnon eft nota, vel (i poffit coram cut ^ W deCOU f E. , d De Poeauittut. 1031 nifi alter cederet juri fuo , aut fi cffet in- .l | "cui et nota, veftem aut vocem mutan- do ita fe occultare, ut non nofcatur , ad famia formalis. TU idteneatur, — Hocfuppofito. Dixi 1,in R, Compliczs vere talis $ vite -&. Probabilius eft, quód propter ift eft, qui voluntarié fe fecit participem criminis, Si enim totum peccatum n Confeflionis integritater pofficimó te- neatur poenitens indire&é manifeflare hat (ine culpa alterius , ut fi quis fuim i d perfonam complicis veré talis , quando Superiorem diffamavit de peccato; re- vera quidem commiffo fed occulto, & fpeciem fui peccati nequit aliter expli- r cate, nec ex complicis manifeftatione jufté occulta [o M do; vel (iquis fuz matri | pctcü.m [nitit ullum aliud damnum ei imminet,quàm dedit pharmacum ad extinguendam prolem ex adulterio conceptam.. Inhoc feui infamia apud Confeffarium, — Ita claré d . S Thom.in 4-difl.16.q.3-2:2:q.5- conveniunt omnes, quód peenitens non Simi- j Ratio: T um quia Judex (utieftCon- debeat. nominare complicem. liter fi frater commifit inceffum cum jqi 1] feffarius) debet integré cognofcere deli- -Gum, Tum quia penitens habet jus matte velforore non confentiente, fed i:zïPffi(OS. pro falute fuà feintegré accufandiin hoc eam vi opprimendo, fatisfacit (ut Go- oniini facro tribunali;quod interdum non po- net docet) (i dicat fc peccáffe cum con- teft, nifi nominando complicem, Tum fanguinea eam opprimendo , etfi cir- gmde tandem quiía alter vuluntarié faciendo cumítantiam perfonæ non cxprimat. Quia in eo ca(íu non cft veré complex ; «t d Íe corplicem , fcivit vcl fcire debuir,il- lum aliquando a&urum poenitentiam ; fecus fi fit volens. Rn M Si nullum aliad immineat jatà dü (l* & habere jus ad Confcffionem integré Dixt 2. valiide faciendam; ccffit juri fuo quoad famam dampnum, quàm, &c. fi enim fimul fit morale periculum ; quód Confeffor fit anit . refpectu Confflarii,; " Ergo. Éx quo Sequitur 1, Quód diffamatio fracturus figillum & complicem exrra ïggdi.mfm ! Conf.ffionem diffamaturus, aut aliud T proximi , quz fequitur apud Confeffi- grave malum illaturus in bonis cor- m rium,folia fit materialis , non verófot- malis feu ex intentione, quia formàliter poris aut fortunarum , &c. pornitens )mm.&[lm: ! non debet eum nominare ; Gonfcífio - nihil intendit , nifi uti jure fuo integré g tamen erír formaliter integra & valida, confitendi,ex quo illa diffimatio fäqui«- á tür per accidens, Vide infrà Exam.7. & cameffec&tu. Lmepüffä | - &A 1.Q.8. an pocnitens poffit Confef- CVl Qnemodo refolvzs huncca- us | fum ? H | Wf«:zm | fori manifeftare complicem ob corre- Carnaliter pcccárunt Sponius Jf w"* €tionem fraternam, & Sponfa,accedunt ad eundem Confef- d .Sequitur 2. Quod jus naturale de farium , nullo alio przfente; Sponfa j jl 4 | cenfervanda fama proximi in eo caíu uti juxta dictajure poteft ; confitetur .efet, necin fuo vigore maneat, — Cz- dclidtum & complicem ; addens , ante j teroquin, prz ponderaret Juri pofitivo 3. feptimanas effe commilfum, eumque 7 at qui immediaté poft fubintrabit , effe g El di'vigo deConfeflionis integtitate;puta, Msvf uum A us TRACTATUS YZL Eïxazmmy 5. i 1032 &t fuumSponfum , hic autem de illo pec- - Qui f Confeffirius aliunde extra. cato nullam facit mentionem , abfolvet- Sponíz Confeflionem certó — fciat filontm j teeum Confeffarius ? (yfrm. Sponíum in Confe(fione mentiri? Dico: Probabilius videtur nen pof- Dico , non poteft eum abfíolve-. tv re, h dritg; fe Sponfo conftanter neganti abfolutio- nem ncgati , licét fateatur feintra 5. fe- Ratio efí: Quia grave p,eccätum eit Vi n sdun, primanas non effe confeffum. Sacramentum dare indigno. Ratio : Tum quia aliis Confeffor Solet híc inquiri fuper ag. 5. S. (ifiooi Do&oris , an Confeffio Sacerdoti ab- (-Dui frangeret Ggillum confcffionis reve- lando peccatum Sponíz: Tum ctiam Íenti fa&a , &-abíolutio ab abfente tl ii data fubfiftant. ? Sed de hoc a&um lib fv quia, efto, non reveláffet, non tamen te- eft in Exam lin: Cog nebatur magis credere Sponiz quàm de. * .g.. n, $ 9. Q, 6, ubi vi- ATRUR foco SPonfo. Ergo. lidioib. Atptopr -WSWWW*Q&W $4930 æ»wawæms—gwæw "j at ;f;üm. cüm * robabi UORX AMINIEMS EM Üj M b Vi w ) e[fionis. .. Dottor q. Pt hr m De Sagilo Conf ..-L N per $ .avt, bu & pto x£es , ubi Confeffario Rri&ifï&m& idprae B of UJERO I, (&ïd eft Sipil- Mi foil lum Confeffionis, & quo jure cipitur fub poena comminatoria depo- A jdf[g, ) C) obligat?2 fitionis, & perpetuz poenitentiz ; ac ree Ufïi[atf ( t CIX, mw.r. Sigillum Confeffio- clufionis in Monafterio. 4 fu*'(noaümx ; nis eft obligatio, quà Confeffarius te- ^ 2. Pars patecex inflitutione confef- netur teticere ea , quz per Confeffio- fionis. Namqui przcipit finem , etiam ï"," EM WLTT nem facramentalem ei fuerunt manife- przcipit media ad cuin neceffaria: Sed Chriftus precipit Confeffionem, qua - -t ftata.. Vocatnr antem figillum, ad eum MT modum , quo ea quz in literis figillo hominesretraherentur, fieretque eis 0- diofa,nifi Sigillum ftri&iffimé obligaret "ündi munitis continentur , non func manifc- N ii ftabilia fed fecreta, Confslarium, Ergo. Ratio 3.p. Quia fecretum naturale z. 2. Hoc Sigillum Confzffarium T i obligat jure Ecclefiaftico , divino po- feu extra C—OHfCHïODCm commifïum in fe . n Q fitivo, & naturali, gravi fub mortali obligat jure naturz, in I Pars patct ex c.ommums utrinsque [2- re levi fub vcniali. Seccetum autem l M*D- [-ïü 14 facra- — ( B P De Peuiteutia. X033 w&e mfli' &cräme*maie femper eftin regravi,ob — « Karzo es£; Nemo poteft fe obligaie V hii ratíonem pro 2.parte adductam, Ergo, ad celandum .aliquid cum prajudicio nini Corfirm. Kevelando fecretum natu- boni communis, cuivis privaca urilitati Ab | tàle violatur fidelitas; qux juce huma- preponderantis,quia aliàs talefecietum Do,divino, & naturali obligat ad fer- aut Juramentum cffet vinculum iniqui- qamd- vandum (ecrerum tanquam depofitum tatis, Ergo, quoddam. Ergo à fortiori Sigillum 2. Non licet ad impediendum le- x Confeffionis. vedamnum privatumsaut leve deli&um. " j i CX..Dwm de [ecreto naturali agi- Ratto Quflodia (ecreti. neceffaria p s , dic mihi , unde cognofcis aliquid efl adconfcrvationem Reipublice. Er- Áx du dici fub fecreto? gO * €bet praferri levi damno hominis Dice : Cognofco id primó,fi exprefsé privati. (l L É&cretum tecomenderur dicendo : Hoc 3- Licet revelare , fi damnum fit tibi dico fub figillo confeffionis. Ubi norabile , & deli&um grave fit com- tamen proprié non eft figillum confef- mittendum , quod non poteft impediri p fionis , ut patet ex S. L'hom. a.2, inSed nifi revelatione fecreti. Contta. cüm nonfit in ordine ad illam, Katio: Quia fecretum non debcet o- fed probabiliüs folüra eft obligatio fe- bicem ponete charitati. creti naturalis, major vel minor pro cei Nota tamen, in hoccafu monendum Monet ibidem S. D. Ali- cxig;ntia. prius effe (fifieri poffit) eum qui fecre- quis non deber de. facili aliquid reci- tum commifir,ut damnum vel deli&tum d pere hoc modo; . (i ramen recipiat , te- impediat s quód fi nolit, conqueri non netur ex promiffione hoc modo celare, poterit de facta revelatione , fed fibiim- | acfiin confeffione haberet , quam- putet, - fiip! vis fub figillo confeffionis non ha- 4« Si damnum jam fitillatum,& de- ml beat, id et , proportionabiliter eádem li&tum commiffüm , non licet revelare. ii 4 tenacitate celandum eft; 2. Quando, Katio : Obfervantia fecreti-, inftar etíi non fiat exprefse, faltem commen- depo(iti amico corniffi , majoris eft mo- u À datur fecreto , ut fi dicatur talibus ter- menti pro bono publico & conferva- minis , qui de fe fufficienter demon- TY tione fecuritatis civilis , quàm priva- í," firant;dicentis intentionem effe ut fecre- tum damnum aut delí&um a&u com- miflum. junfïï]lägdl tetur, v,g. fi dicat : Hoc non diceremal- Ergo. teri; Hoc ribi dico tanquam amico; nam :rclö,'"hd'.'o T Peccaretne mortalitet , kqui fecrecum d reigravitas & modus dicendi fatis indi- naturale fibi commiffum revelaret uni cantrem commendari fecreto. vel alteri amico prudenti. Ergone nunquam licet revelare fe- Mrale 1 cretum ? Diflinguo: Si fiat cum periculo gra- j* vis damni, eft mortale, ficum periculo j Diflinguo. Licet aud evitandum dam- levis damni, vel nullius , eft leve vel s d num publicum ,licét fecretum effet fub nullum, nifi tamen forté i5, cui revela- fct tur, jugafïxento recepfum. P?PPPP 1034 ZR A'bTATw X Examen]. - 4» Sit cafus, quód quis ex confeffione: tur ;effet de numero illorum, quibusis, gt qui fccretum commifie, abfoluté nollet íciat, aliquem ad Przlationem promo- At etuti ? illud innotefcere,fic enim graviter con- vendum, elle eá indignum. tufentin triftaretur,& ad revelationem effzt om- Hac fuo ordinc fpïvit Angel. Do- » * a quo] nino íinvitus, * Gor a. F. TOR QUARO IL. Tenetürne Sacerdos ZAd 1. ait:: Nec figillum Confeffio- m nis contra charitatem militat, quiacha- - in quovis cafü celare ea, qua habet (ub ifinddf figillo Confeffionis (eu ex Confeflione ritas non requirit , quód apponatur re- ET fa. ramentali ? medium peccato, quod homo nef(cit : dtin eod illad autem quod fub confeffione fci- CXI, x;.cum S. Thom., a. r, effigg. üktetter Ratto : Tum, quia figiHum confeffio- tur, eft quafi nefcitum, cümillud non 1itho ddl nisobligat jure naturz , Divino , & Ec- Íciat aliquis ut homo, fed ut Deus, Ta- clefiaftico, men aliquod remedium adhibere debet u Tum etiam , quia hoc exi-- git bonum commune totius R eligionis ip przdictis cafibus quantum poteft fine qudid o ltorgi Chriftianz ; quod magna ex parte con- revelatione confeffionis, ficut,monendo V0 vt fiftitin Sacramento Panitentiz,hoc au- eos,qui confitentur, & aliis diligentiam apponendo ne corrumpantur per hare- 1. Hacg tem per revelationem figilli redderetur 4l B odiofum & intolerabile. Ergo, fim. Poteft etiam dicere Przlato,quód j m Bs Oppono 1. Quod eft inftitutum pro diligentiüs vigilet fuper gregem fuum, charitate, non militat contra charita- itatamen ut non dicat aliquid per quod Wt LE tem : Sed celatio confeffionis in aliquo verbo vel. nutu confitentem prodar. ; caíu militat contra charitatem. Hzc S. D. Ergo. Ad z. ait : INullus ad räv'elationcm; MD d g Min,prob.x. Ex cafu quo quis ex con- "Irercb feffione fcit aliquem effe hzreticum , Confcflionis poteft ab homine cogi vel- Ti i quem non poteft inducere , ut à corru- licentiari. Unde fi przcipiatur fub pe- na excommunicarionis jàm latz,quód - ii m ptione plebis defiftat, « 2, Ex cafuquo quis per confeffionem fcit,inter aliquos, dicat fi aliquid fcit detalipeccato, non Mogr L exiftimare . , — ] ll 77 matrimonium contrahere volentes,effe debet' dicere: quia deb affinitatem., Etcgo. 2 quod intentio pracipientis cft , fi Íciatut Wl 2. Si Papaalicui Confeffario fub pee- homo , hoc autem non (cit ut homo, p Bo "l naexcommunicationis praciplat, ut E:tfietiam exprimeret de confeflione in- 1 üt confeffionem revelet, tenerar parere , térrogatus,non deberet dicere: necex- hr Hff fVCfte[ Ergo. communicationem incutrretet , quia mdgþ,, M . "ütte Sit cafus,quód Confeffor addurc'a- non eft fubjectus Superiori fuo , nifi ut fs tur in teftimonium pro illo peccato, homo: hoc autem non fcit ut homo,' a ln Nx D quod fcit ex Confffione, & cogatut ad utDeus. Hzc S.D. D) BD m Eu jerandum veritatem. Vel quód Ab- -Ad. 3. Homo non adducitür in tefli- » "tdum bas ex conf(fione fciat , Priorem fibi monium nifi ut homo,& ideo (inelafio- »Ilordma tj ne cenfcientiz poteft jurarc fe nefcire , T Ülltn fubjeau?ï'cffe Prioratu indigaum. guo al COmm ER | - | De Pæ;zz'tmtz'a. TR 1035 (iuod fcit tantäm u: DEUS. Simili- n TO E periclitarerut , ut patet ex di&is, Sicut ter etiam pote(t Pralatus fine lzfione etgo fi quis Tyrannus praciperet,ut ali- nb conícientiz dimittere peccatum impu- quis fornicetur, vel blafphemet, fin mi- nitum, quod fcir rantüm ut DEus, vel nüs, quód velit omnes fideles occidere, nnit fine aliquo remedio: quia non tenetur nonliceretei obedire. Ita fimiliter, Ex adhibere remedium nifi eo mode, quo quibus patet ad rationem dubitandi, ag FPODiïüï FCI ad ipfum defertur. Unde in his quzad Vide inhoc Exam, Q. 9. n. 122.ad Ca- X hais ipfum deferuntur in foro poenitentiz, Ínm 2. Yi debet in eodem foro, quantüm poteft, CXIIT. Quid fipenitens Confefïärïü, adhiberet remedium: ut, Abbas in cafa Qmilrd dicat,quód intendat eum occidere, po- przdicto debet eum admonere ut Prio- teftne fugere? us T Dibee t ratam refigaet, vel (i noluerit poteft ex Ratio dubitandi eit: Qwia fugiende n Pmc!lflm aliqua alià occafione abfolvere eum à prodit peccatum poenitentis. N ihilo- cura Prioratüs, ita tamen quàód omníis minus Dics quód poffit. TE üfpicio vitetur de Confeffionis revela- Ratio & (olutio rationis dubii eft: djenit tione. HzcS.D. lrp:thæïï' uia crimen pcenitentís runc non ma- "d 4. Ex multis aliis caufis redditur g nifetatur ex fuga Confeffarii ; poteft quis iadignus ad Pralationis officium, enim quis cogitare, quód fagiat ob a- o W quàm ex peccato, ficut ex defetu fcien- liam caufam, v.g, ob dolores ex impro. d ?eï qu:".' tiz vel xtatis , vel alicujus hujusmodi. ym j vifo advenieates, vel ob temporis ino- Et ideo qui contradicit, nec fufpicio- plam , aut ratione cujusdam negotii, nem de crimine inducit, necconfeffio- &c, f1 veró peenitens Confeffarium in- o nem revelat. Hazc S.Do&or. fequatur , feipfum manifeftat. — Vide . Vide fuprà de ufu amphibologiz & infrà in hoc Exam, num, z 2 2. ad 4. if teftridtionis mentalis Tra&. ro. Exam, cafum. n W: qun:. 4. n. 60,61.& 62. a ff CXIV. Daturne parvitas materiz ree CXIL, Qzidfi Confefforin Confef- fpe&tu hujus figilli, ita ut revelare folim al fione audiviflet rale peccatum, cujus re- veniale, fit veniale ? j j ülcï;:f' velatio effet proficua confetvationi to- Dico : Non datur; (icut non datur in ( tius Ecclefiz , ut, fi quidam Tyrannus perjurio, « jl eam veller evertere. Ratío: Licét peccatum veniale fe- j ( Ratio dubitandi e$l :..Quia bonum cundüm fe (it materia levís , tamen iri u commune przferendum eft privato, ordine ad (igillum Confeffionis eft u li Dico: Nec in eo caíu licet revelare. materia gravilfima ; poffent enim ho- il Ratio:Bonum commune eft quidem mines reritó timere, ne etíam pecca- praferendum bono privato;attamen per ta gravia manifeftentur. ]1&Ew i ht media ordinata; imó híc non tam atten-- Anid poffit fieri cum licentia peni- tentis , dicerur ftatim. Unde t MW ditur ad bonum particulare ponnitentis, ï QUJERO III. PoteftneSacerdos quàm ad commune totiusEcclefiz,quod Pppppp2 de ï' N r 3036 TRÁACTATUS XI1I Exanen .. 7 q de licentia confitentis ejus peccatumin 3. SiPanitens Confcfïarin fuo poteft (anifln Confeffione auditum revelare? date hanclicentiam,pallium malitiz da- CXV, x. affirm.cum $. Thom.a. 4. tur malisSacerdotibus: Sed hoceftin- vtcud nimirum fi fic licentia expreffas iater- conveniens. Ergo. Prob. maj. Quia (l pretativa enim, vel prefumpta per mo- revelando audita in Confeffione pof- ; t ( dum ratihabitionis non fufficit. funt prztendere effe fibi à penitentibus | 'ud,qqod h Ratio : 'Tum quia. conficens poteft datam licentiam. Ergo. - Mi d facere, ut illud , quod Sacerdos íciebat 4. Si cum licentia- peenitentis poflit qitti), 'à dl enim .tantüm ut Deus , [cíat ut homo, quod fit Confffor peccatum revelare. Ergois; perlicentiam, |Qua quód debeat effe cui ille licentiatus revelat;poteft iterum Aetür t expreffa, cft , quia eft in re graviffima. aliis revelare. atl 'Tum ctiam,quia fecsetum ex natura faa Hac fuo ordine folvit S.D. a.4. t Bol« dependetà voluntate committentis, fic- "Ad 1. dift. maj. Si catera (int paria; vopronerl Difparitatem ste n ut depofitum à voluntate deponeatis. conc.; fecus , negatur, 'Tumtandem, quia totum jus figilli pri- dat S, D. dicens: Papa son potest licen- tecefta marió eft in favorem poenitentis , ne tiare Sacerdotem ad. dicendum ,. qmia hito ibid confcffio ipfi fiat onerofa & odiofa , non potest facere , quàd illud [ciat ut ho- lls p C& in favoremaliorum folàm confecu- mo, quod tamen facere potest ille q ? : ï-iïd Don eta tivé: Sed quilibet poteft cedere favoii confitetur, f : qu primarió fibiconceffo, Ergo. d 2. conceditur totum , fed nega- Dixi, primari?, ad infinuandam dif- tur, iluöd irritetur in eo caíuid, quod ULTMY ferentiam à piivilegio fori Clericis con- propter-bonum commune eft inftitu- l. f ceífo ; nam lex , qua eos eximit à foro tum, Quia figillum. Confeffionis mn :"]æ'iwa/m civili, primarió cft condita in favorem frangitur , ait $. D. , cim dicirury quod ïlevzdcrrt f ftatüs Clericalis,attendendoad illias di- Alio modo fcitur. b rj .gnitatem & decentiam , & nen in favo- Ad 3.negatur maj. Ad prob.dift.ant. VMf rem cujusvis particularis perfonae. Ert Quam tamenlicentiam debent piobare, j Uade ex hoc Wt ideo nullus Clericus potc& cedere juri conc.5 fécus , negatut, *;nm ' ( Itlb non datur impunitas malis Sacerdoti- fuo, ut à Judice fzculari judicetur. Ht D XVI, Oppozo z. Quod non poteft bus , ait S. Thom. quia immincet eis pro» WUNS, uah fuperior, necpoteft inferior: Sed;ut an- batio (fi accufantur). quód de licentia ] confitentis revelaveiint, h qui -tea dictum, Papa non poteft aliquem li- uatü( eentiare ut rcvelet, quod in Confeffione -Ad 4, negatur Illatum ; Quiaille, ad ? QW [e audivit, Ergo nec penitensconfeffa- quem notitia peccati devenit mediante rio ad id licentiam date. Putadi Sacerdote de voluntate confitentis, pat- i ttdar D 2. Quod eft inftitutum proprär bo- ticipat in aliquo actu Sacerdotis, |.Ex "Mlo rs. numcommune , non potcft ex arbitrie ideo imile eft de co & de interprete, nifi " Gl n lt ) unius irtitariz Sed.celatio Confeffionis fort? peccator. velit, quód ille abfoluté j i l hi Rht PP eítinflitnta propter bonum commune & liberé fciar, ait $, D. U QUE us . tetius Eccleíig. E.rgcf, z ! | De Pæm'teätzïz. 1037 i fuopmäeï | UAZRO IV. Qui aliquid fcit per — illa, quá fcit uthomo, non funt oppofi- milied Confeífioncm , & etiam alio modo, po- ta. Et ideo ratio non procedit. - d hod tcfineillud alceri revelare. QULAERO V. Per quam Confeffio- nem quistenetur ad obícrvantiam figil- um - CXVH. z. cum $. Thom, a.;. in c. : dicente: Opinio communior eft , quàd li, Item caditne füb figillo quicquid in lo » Confcffione auditur ? pæmtem.bx illud,quod homo aliàs fcit,(ive ante con- CXVILL 5 1.ad 1,pàrtem : Tenetnr feffionem five poft, non tenetur celare quantàm. ad id , quod fcit ut homo. per omnem & folam Confesfionem fa- j pnu*x u bgnt Poteft enim dicere: Scio illud;quia vi- cramentalem , quz eft ; dum fit ani- mo Íe accufandi; & peccata clavibus Pam'x dU ditenetur tamen celare illud, inquan- tum fcicut Deus, INon enim poteft dice- Ecclefiz fübjiciendi , ad obtinendam abfolutionem , licéc hec forté non de- ]u | te: Ego hocaudivi in confeífione. Ta- tur, vel exdefe&tu requifitz difpofitio- « lp menpropter (candalum vitandum debet abftinere, ne de hoc loquatur; nifi immi- nis in peenitente, vel defe&u potcftatis )ipirtin in Sacerdote. / neat neceffitas. Ita S. D, W/ti? D KRatio ibidem in Sed Contra. Tum Ratío : Nifi hoc dicatur , confesfie j ,(f quia nullus poteft alium obligare , ad tedditur valde odioía, & onerofa, fcit ul i [2 !jui quod non erat obligatus , nifi fit fuus &t.2. Laicus fe Sacerdotem fimulans, Prelatus, qui obliger eum pracepto : & alterius, bonà fide accedentiss pecca- Sed ille, qui fciebat alicujus peccatum taaudiens, enetur figillo. j ,(eä If & cogfcf- ld per vifum,non erat obligatus ad celan- Raríe; Quia juxta di&ta e y dl dum, Ergo, Tum ctiam , quiaaliàs fio facramentalis ,non quidem ín re,fed poffet impediri juftitia Ecclefia , fi quis, à pocnitente in prudente z ítimatione ; þ,;fg]m'h Ü ut evaderet fententiam excommunica- fic judicata, d tionis. ferendz in ipfum propter pecca- Dixi, £on4 fide;fi cnim Pecnitens fciat tum dequo convi&us eft , confiteretur fiGionem , nop con(urgit figillum, fic- qiiis ei , qui fententiam ferre deber: Sed ju- ut pec, quando quis accedit ad verum p Sacerdotem animo illudendi , aut Con- j ? flitiz executio et in przcepto, Ergo. * Oppezo ; Duorum , quod eft altero feffarium ad crimen pertrahendi ; Quia ]s d potentius, trahit ad fe reliquum: Sed non eft ullarenus Confesfio. facramen- p talis. Ídentia quà quis fcit peccatum . ut "T d DEUS, eft potentior & dignior íci- x.3. Dire&é füb figillo cadit ; quic- j €ntià , quá ícit peccatum ut homo., quid cft maieria confesfionis , nimirum u [ Ergo trahit ad fc eam, ut nec per cam mortalia in genere & fpecie , venialia "Ll potlit cevelari. veró in fpecie ; Indireté peccatum " ^ l,»aï [ ! "Ad boc S/Thom.ibid.ad 3. dicit.Ma- complicis eodem figillo regitur.Item de- f;Wïv t 40 jorem eíle intelligendam de duobus, fe&us & imperfcctiones ponnitentis , ut quód fit fcrupulofus , morofus, indo- l übl.(]llllc qu£ habent oppofitionem 5 fed. fcientia | éus, tempus impertinentiis, &e, Item t;uä Ícit aliquis peccatum ut Deus , & omnia Pæevrþs - 1038 | TRäCTATjUS"XIIZ Examen 7. - o omnia per qu& poteft deveniri in no- eft, fcilicet Item confeffum. Po&nitcntcm fu;ff& veniglia unal titiam peccatoris aut peccati, crcumftantiz & fimilia , ex quorum Ratio patet ex didtisad Refp.5. 1 TEUUT hd revelatione - peenitenti. evenire poteít QUAERO VI, Quinam teneaturad D infamia, vwerecundia, confufio, mala Mttitéet ügilluxn Confeílionis? an & ipíe peeni- fufpicio,aliudve incommodum,ut fi quis tens? Mannum i fit confeffus , fe illegitimé natum facros CXIX. x, 1. Per fe prim & dire- aevilidi titloc E Ordines fufcepiffe , fe infamibus paren- &étenctur folus Confeffaríus, feconda, l tibus natum , ja&áffe generis nobilita- rió & indire&té obligantur etiam alii,fi- 1 i, tem, &c. v€ Clerici,five Laici, qui five licité five 1s Licà h pui Ratis : Quia DD. communitet di- Mlicité,(ive cafu (ive ftudie peccataex fo» cunt , füb figillo cadere ,. quicquid la confe(fione facramentali audierunt, ia a confeífionem reddit. odiofam vel one- ut contingit fübinde iis, qui 'proxime f froqs Í tofam ; nec diftinguunt inter audita vel adítant confeffionali, Idem eft dein- Quf p viía. t terprete, — Item de Laico cufusmentio Notà tamen , quód fi tales defectus facta in R. 2,ad Q.j.n.118, Itj : * J am.paffim c(fent noti , non caderent Y Ratio 1.0. Quiafolus Sacerdos eft m(—l l: Ti Aahvotem| fub figillo. nifter hujus Sacramenti. ) , Dixi » venialia im fpecie , id eft, hoc Ratio , €$ 3.p. Quia res tran(it cum N Haïii. : vel illud ; Quia non eft contra figillum , fuo onere, ut folet dici : Sed noritia ex IT r d fi Confeffor dicat in genere : . Petrus Confcffione comparata habet hoconus, confeffus e(tmihi venialia , nullum fpe- quód figillo filentii debeat manere ob» fu Jtiumyr, : cificando; i enim eft confeffus, ad mi- üg*nata. Ergo, QUERO v nus venialiaconfiteri debuit, Item poft " 8&.2. TeneturSieillo Superior àquo duorum vel trium confetfionem audi- peritur facultas abfolvendi à cafü refer- MU tam non licet dicere, Hic mihi eft con- vato, Ubi breviter Not. . Quód ali- "U n feffasfola venialia; neclicecunum lau- qui DD,reprehendant illumSupetiorem : ïïi'ïm [ dedi dareob conícientiz puritatem, non lau- localem,qui Vifitatori dicit;in fuoCon- EM l datis aliis. — Quia potelt oriri fufpicio , ventu [zpe peti licentiam abfolvertdi Thtitgs à reífervátis. quód alii fint confeffi mortalia, injici- Item tenetur ille , àquo ^ 'Hl'ï. turque eis verecundia. in cafu aliquo fuit petitum confilium, NILIT 2;,4- Peenitentia impofita cádit füb Tenetur qui reperit chartam,in quaal- if Sioillo. terius peccata funt fcripta jam confeffa MUET Declaratur: Si Poenitentia (itfignum vel faltem Sacerdoti pro confcífione li culpx mortaliscertg vel dubiz,aut pec- jam porrecta. L Katto eít a [a M .),: catorum venialium quoad numerum idu&a'pfq R. 3;a-d Q.f.& vel fpeciem ; frangitur figillumea reve- pro 2.p. R. 1. Q.6. il dlkam lando,fecüs fi fitita levis,ut ex ea colligi Dixi,/am confeffa : Si enim quis inve- A N Vgl neqpcat*-niü quod communz & notum Biat illam chartam ante confeffionem inchoaz E um t De Buenfecittip. — 3039 ihchoatzm, non teaetut Sigillo, bene Claufitis , ac Monialium Confeffarii f vt amen ad Secretum natutale vi illius iis Concionantes , defc&usälue repre- Áj piacepti naturalis , Qudad tibi non vis hendenres : facilé enim contingit , pas- fíeri » alteri ne feceris. Hinc fi eá chat- nitentes feu confeffos pudore con- feom fundi. tá contineretur aliquod crimen vergens hr ; E. 2. De auditis in Confeffione iadamnum innocentis vel Reipublicz, tenetur illüd revelare. Cujus ratio pa- mii loqui absque ulla manifeftatione poe- nitentis ; & fine periculo cogniticn*is i ob ter in hoc Exam. num. r 10. cir;a me- - dium, aut fufpicionis ejus.,, non eft pecca- umf v n y, 3. Licétaliqui DD,teneant,etia tum : magna tamen cautela hac in re ipfüum poenitentem teneri obligatione eft neceffaría. peccatm;'a figilli circa ea., qux in Confetlione à Rarto : Quianulli fit injuria,neccon- j d Conf:ffirio audit, & circa qua intereft feffio redditur odiofa, yi YüUD m d Confeflarii: probabilius ramen eft quód & 3. Sine exprefsá licentiá peeni- folüm teneatur obligatione fecreti na- renus non licet Confeffario de auditis in * 'u]u;menzïa turalis. Confeffione cum eo, etiam folo , loqui extra Confeflionem. Ratío : 'Tum quia obligatio Sipilli du eft in favorem folius poenitentis, & non Katio: 'Tum quia pchigäHum Con- Confeflarii. Tum eriam, quia , ut ex feffario clauditur os. at d Tum etiam,quia di&is patet , obligatio Sigilli (olüm ca- penitenti Confeffio redderetur odio- d nodtd dit fuper illa , qua clavibus Ecclefize fa, Videin-hoc Exam, n, 122. ad $. bero fubjiciuntut , & Sacerdoti manifeftan- L at quód nec duo Confeflarii ejusdem pec- tut. nitentis poffiat inter fe loqui de pecca- á QUARO VII. Licetne Confeffa- tis cjus, yeiitt rio notitià confeffiopnis uti ad reginien Q.4. Practicé probabiliuseft, quód jiditt externum penitentis ? ad negandum non petità etiam licentià;poffit Confef- , Q,;*gdah votum pro electione, vel beneficio aut farinsintra Confeffionem peenitenti lo- msupcrxorö officio? vel ad loquendum de peccatis qui de aüditis in priori Confeffione, T cum poenitente ? Íi prudenter judicetut neceffarium;, 1 abig f IXX. ». ; negativé. — Ratio: Ratio: 'Tum quiaid fit i& eodem fo-- " Tum quia eft indire&a faltem fra&io ro poenirentiali, in quo Confeffor , ut "T 4 figilli, Confeffionem reddens odio- peenitentem curet (ficat tenetur) inter- u 4 fam, "Tum etiam , quia figillum non dum cget refiexione fuper peccata pr- uw folüm obligat Confeflarium erga a- terita , quz proinde aliquo modo fpe- 4 d lios, fed etiam erga ipfum poeni &ant ad praíentem confcffionem, Tum tem. fen— "n T etiam , quia ita copfirmat praxis Con- " H M Hinc difcant cauté agere Concio- feffariorum ex præccdcmibus confeffio- nitores in Cathedris , in vitia inve- nibus ízpe colligentium confuctudi- T hll hentes , & Magiftri Novitiorum in en- gm o ncm. & recidiyam peccati , ac paenit: us j y0o49 ZRACZAZUS lel. Eämmm* 7. nullum poffit fubfequi fcandalum, icte- 3';fgiïilim tis difpofitionem vel indifpofitionem 2 ad «bíolutionem. . verentia, vel odium Sacramenti, fra&tio ? undunh QU.AERO VIIL Licetne Con- Sjgilli , effetQue cafus exerema necefz vf firatis , maximi boni, vel ad.defen- . £flario notitiá confeffionis uti adcor- ao igrdio rigendum Complicem ad petitionem dendum proximqm ; Ut decet nofter : cenitentis. Nugno, lat daffori CXXI. x., I. Penitenti nunquam QILERO IX : Quomodo rcfolvis; hos caíus ? licec in conf.ffione Gonfcffario manife- * gbf -CXXIL Primó * Confeffor peeni- toncfi ftate perfonam complicis ob folum - nem corre&ioaís fraternz , vel denun- tenti ob indifpofitionem non abfolu- ï;'ii-"PFO to renuit dare fchedulam feu teftimos tiationis, «cl ad bonam gubernationetii ^m pof nium Confeffioni Communicttis. $, frangitnä ob hdf: tdyuod feffio per fe figillum? At No Ratío: lum quia Con non ordipatu: ad. correctionem fraret- a. Sacerdos in Confeffione audivit nf l tàam. Tum etiam quia licét pæ/nitcns tali no&e grave incendium vel homi- U' Ton t cidium effe patrandum , quod Judici- . "tl polffit Confeflario dare licentiam 1lo- eccatis pro,griis, nontamen bus aperit fic s. Pigilate qta. accidere -*.5,"159 idbit quendx de p de alients. Vide fuprä Exam.6. n.107. poffuut aliqua detrimenta , attepdite vel I!ld ;-R.[ Q. 4, deintegritate confeffioais quoad cavete vobis ; Judex vigilando malefa- 'lïlü, Utpo; &orcs deprehendit & pun revelationem Complicis. » ít, frangi- - 1*1[ j qmm turne figillum? tf g.2, Etiam regulariter loquendo Sacerdoti non lícet à paenitente exi- 3. Poteftne Confeffarius pro expli- n u[P L l gere ; ! it ob finem corre&ionis com- catione proptii peccati in. Confeffione plicem fibi extta confeffionem mani- peccatum alteriüs in confe(ïiopc u- * feflet. - ditum revelare? Potefíne Confeffarius. fcientià Ratio; . Tum quia exinde faciléfe- 4 i quuntur mulra pufillorum ícandála, confeffionis uti ad evitandum grave m Sacramentl. periculum proprium vel aliorum , fpi« putantium violari figilu rituale vel temporale? d 'Tum quia regulariter funt inultialit qui (f2 talem correctionem meliüs facere pof- f. Sunt duo Confe arii qui chsdcih funt quàm Confeffor , cui co'mplcx non ccnitentis peccata in Confeflione au- diverunt , poffuntne illi (absque ex- ht eít confe(Tus, ; a uid [i prater Confeffarium nulla prefsà paenitentis licentià) faltem pro ili alia perfana'ad talem | corrcctionem falute ejus de peccatis illius inter fe lo- apta inveniretur ? qul. Dico , dato hoc cafa , qui rariffi z d 1, R. Si alii fciant, quód pæüi- mus eft , poffet Confeffarius obligare tens hunc Conf:ffarium acceflerit, & UE penitentem » ut extra. confeífionem ipfe fchedam abfoluté petat , tenefur T pte modó "*hOm. fibi manifeftet complicem ; eam dare, ne dc»negquo cum prpdac m De Ponitentia. xo4£ Nec Confeffarius lum,i!tt-v J & Ggi'lrlim frangat, «dd 4'.R-pOHe,dugmmodu Sacetdos ita T eam dando mentitur , quia folüm tefta- cauté & prudenter agar,ut ad mínus alii r nl tur effe c . Sipenitens ex hoc ton advertant , eum tali fcieniiáuri, & iL captet occa perfeverandiin ma- eullus pudor vel confufio penitend gt lo, perdítio ejas ex ipfoeft. — Cxterüm oriatur. fi nullus alius fciat,quód Peenitens hunc .Ex quo Sequitur quàd Confeffirius p li Confeffarium acceflerit;- (chedam ne- ex confeffione cognofícens fibi in via gando non frangit Ggilhim : Quianec parari infidios, vel venenum in Calice (orpe verbo nec fa&o pacnitentis peccata pro- pro Miffa, poflit manere domi vel viam n df » dir,ot fuppono,fed folüm confeffionem declinare , aut Miffam omitrere, aliam au L É.&am pofitivo teflimonio non appro- cauíam fine mendacio allegindo. Si me at bat, ad quod nontenetur. ex con&ífione cognofcat íaum Confef- Ld e- Ad z. Nonfraugit figillum;quia farium jurisdi&iione carere , aut res [uas "T li&um fit publicum fine deordinatione fibi furto effe ablatas, poteft alium Con- gl ho figilli : non tamen licet deli&um fpeci- felfariumeligere, & resfuas melids cu- Hoc ftatim gd /lldltl ficate;ait nofler Candidus, ftodire. Alium cafum vide fuprà in , at magis patebit in R, ad 4. hoc Exam.n. 11 3. wlit i 44d. 3. R, negativé. Qüaiügillum -4d . K.non poffe: Quia quodia- T ftri&iis, utpote fub periculo mortis;ob- tra judiciumSacramenti eft (igillatam , ligat , quàm pracepium de integritate N non licet extraillud. alio fermone ape- confeffionis, à qua minora mala excu rite', licét utriquecognitum fit, — Alia p d fant, ut pacet füprà in Exam, 6. n.102. ratio paret in hoc Exam. num.120. pto j Quf R.;. nf;[ïmnt 311»; js f SUFAUS SUR-UE 308-308-308- 808 810 9008-308 808 qum Q fiorum n ! ERXAMEN SVIEFE j qniijä PA De Satisfatlione , ejus. quidditate ac quali- be qe , qu !3 i tate. .T hom. in Suppl. q. v2 ufgue ad. 1 s. TTUM * | z'nclufiruä. Pæm UJERO-I.'QM eft Satisfa&io — íuo velalieno peccato c!ebitä - cohdigä ( [ita d at in przfend : QuotuplexiPoteft- — né fatisfacere? quz fatisfa&tio , ut effe. u g )l ne þomo proporna temporali, Gum habe at,quas conditiones requirit? sf Pf Q3 44 94 R, , ï | 042 ZRACTATUS XIIL Examen . CXXIIL E. I. Sarisfa&ioin genete Ratio Y,p. Sarisfactió hominis jufti fignificat compenfationem offeníx feu poteft hibere equalitatem,fi 4 iA non pþyü- injuriz alteri illatz,ut patet ex S.Thom. cam, faltem moralem ac ortiona apitety híc q.12.a.3.inc.. Differtáreftitutione lem ex digaitate for ificantis þ ]7 qua verfatur circa resalienas 1nvito do- ::».guirirur I fcilicet gratiz,cum poen mporali,pec- mino ablatas ; reddendo eas,.vel gquiva- n cato fue eriam mortali debità;quia poz- af lens:Item à fatisfa&ione pacnz à princi- nailla eft finitain intenfione & dqratip- ; bisin pio extrinfeco v.g.Judice infli&z , ut fit ne. Ergo. etiam in Purgatorio, äioniChrifü; àlac chi Nechoc derogai Satisfa Bt, 2. Satisfactio pro peccatis eft du- licéc enimilla in fe feu in a&u primo vcl alim f plex: Una facramentalis, altera non fa- quoad fufficientiam fitinfinita fimplici- ;rrïnnatïs). - einirem. cramentalis.Prima (de qua Quatt.2.fc- ter, & pleniffimé pro nobis fatisfecerit, quenti) ex Trid,Seff, r 4.c. 3. deliniri po- ü Bite o debet tamen nobis applicari,nosque de- teft, quód fit actio, per quam in Sacra- bemus ejus participes fieri, quod fit per. Auny Quia L orolotati mento ponnitentie aliquam, juxta fen- Sacramenta , pet .bona opera, per no- ; Rirrec den tentiam Sacerdotis , Deo pro peccatis firam devotionem , quz tamen cüm fit retribuimus. com penfationem, — Licét . Hincpe finita, etiam finito modo nobis applica- enim peccata per Sacramentum jam fint tur, ficut fuprà Tra&t, 12 Exam.5.n.75. 'nitenon remi(fa;ut fupponitur , adebQue ptecis di&um eít de valore Sacrificii Miffz, Ratnptac non fiat ampliüs fatisfaGio,rcftat tamen Ex quo claré patet, quàm malé inferant "s timitum eorum cffc&us , (cilicet poena tempora- tsl haretici, exeo fequi, quàüd homo fit lis, ia quam aterna commuratur , ut pa- fuus redemptór, & quàd pona nobis "i volm erara tet fuprà Exam,2. n.18, Altera eftper non remirtatur gratis feu ex o &It t opera à Sacerdote non injuncta fed fuá elfa, Chiifli , fed ex operibus noflris: malé, fpenteaffumpta punitio fuiad compen- inquam, quia corde & ore profitemut, "ll mj fandam injuriam Deo per peccata illa- opetibus noftris nullatn ineffe vim , nifi ::gria CXtCten tam; ad eum que fic placandum; ut poe- ex gratia R edemptoris. "i toreren nam temporalem remittat, Ratio 2.p, Ut aliqua fatisfadtio fit i*has'ml'urgan Ex quoSequitur , quód Sadisfadio li- ex rigore juftitiz , non fufficit eam 4 j As cét imperarivé fit à charitate, clicitivé effe ad &qualitarem,, & tantum folvi &tin f &C vlt tamen fit ac&tus virtutis ponitentig, à debitore, quantum debetur crediro- AUnm It 'Dequa fupràin hoc Tra&. Exam.1. n. pri, ri, fed ultra. hoc requiritur , quód 10.& feqq.ut etiam docet $. Thom,hic non fundetur in gratia creditoris, & d) tteff :I2,8.I. » fiat ex bonis propriis nullo alio ctolo H &U . CXXIV, x.5. Homo jüftus veré & creditorí debitis : Sed, ut patet , hoc 0 üt N f quidem de condigno fatisficit pro poe- nequit dici de fatisfactione hominis, A if na temporali, peccat» fue debito, juxta Ergo. S.Thom, Nttiendo. l q-12.a.1. non tamxeri derigo- CXXV, x.4. Ad Satisfa&ionem re- i, tioncs. Qu CX! re j»u[h'ci . Vs i thCEX ) quiruntur FfiBliFis generis condi - De Paatentza, 1043 Ts i mpie 1. Aliquzex parte fatisfacientis. 2.Aliz ceptatio feu voluntas remittendi poe- | nam intuitu talis operis s. Quia opera QUE ex patte operis, 3. Ex parte Dei. ! Declaratar : Ex patte fatisfacientis noftra Deo jäm funt debiza aliis citulis, Eüuülz, requiritur r, quód fit in via; Quia poft nimirumCteationis,R&:demptionis,Vo- 'SO[ haac vitam , uti non datur locus metiti ; cationis, &c, n li ita nec fatisfa&iozis, $zd folüm fatis- CXXVIL. , j.Pote(t unus homo pre (b pamonis in Purgatorio, 2.. U: firingra- alio fatisfacere fatisfa&ione nonfacra- jonChi tías hec enim operibus noftris (utpote mentali, quatenus hzc eft compcnfatia fecundüm fe poenis Purgatorii impro- pong. 2. Non tamen inquantum eft 'lupn'moli pottionatis)debet dare valorem & con- medicinalis ftu in. remedium peccati. jv ml dignicatöm. 3. Necfatisfactione (acrar-ïuenrali. jra sf Ex parte operis requiritur r. ut fitli- S. Thom, hicq.13.2.2. i berum; Quia ficut in naturalibus feu 1. Partem S.D. orobat tum ex illo ad quir non voluntariis,vel non liberis,non me- Gal.6,Alter alteriusonera portate. Sub- n, t remar nec demeremur,ita nec fatisfaci- dens autem ibid, Apoftolus , UInusquis- n (in mus. Hinc per flagella feu calamitates queonus fuum portabicloquitur tantüm biagpiee hujus vitz non fatisfacimus quidem, in- de ratione reddenda. 'Tum hac ra- nf x quantum przcise infliguntur ab extrin- tione : Penamaximé habet vim latisfa- ciendi ratione charitatis,& charitas ma- (eco, nimirum à Deo , cüm taliter non . gienid fint nobis libera ; bene tamen inquan- poteftapud Deum , quàm apud ho- gis l ho^ tum voluntatié a acceptamus & pati- mi!nes; Sed unus homo apud homines po- i n [ enter toleramus: ut patet ex S. Thom. teft ex altetius amore debitumejus fol.- o ag lhic q.1 j.a.2. Hoc notentpodagrici aut vere, Ergoàdfortioriapud Deum. vris. P^ fimilibus morbisaffli&iqui fiex impa- Declaratur ülteriüs hzc r,Pars:De- « lt tientia execrentut , jurent, fibi aliisve bitum peenz temporalis non eft puré q cffj n mala imprecentur , merentur majores perfonale, nec puré reale, fed mixtum , peenas in Purgatorio velinInfernoluen- quod poteft folvi vel ab ipfo debitore, ( fj AUS das. Siveró patienter ferant;Purgato- vel ab alio. In quo differt primoà culpa, lu?fxcl a hT 'rlum in hac vita folvunt. 2, Ut fit o- quz eft debitum puréperfonale, & ideo g u pus bonum , mala enim potiüs meren- unushomo non poteft pro altero conte- ;bcxur qo tür puniri, 3. Ut fit fupernaturale , ri vel confiteri,fic ut per hos a&tus alteri* j quia debet eífe ex meritis Chrifti & ex peccatum aboleatur , etiam difpofitivé, i A g gratiia, 4, Ut fit posnale, quia Satis- quia difpofitio debet effe in difponibili, i fa&dio fit ad peccata commilfa vindi- Differt 2, à posna aterna , quz quia eft v[P , canda, ea ín feipfo puniendo, & ad fu- pocna primaria delicti perfonalis, eriam | ,M..l' | tura cavenda : non enim facilé redit ad eltdebitum puré perfonalc;nec ullusnifi culpam , qui expertus eft penam, Vide Chriftus pro co poteft condignum ex- j [ M M Anfrà in boc Exam.n, 13 6. R. . - hibere pretium ; in quo fenfu intelligi- "u [1 Tandem,ex parte Dei. requiritür ac- tur illud S. Auguft, Tra&t. 84. in Joan. "m LM? Qqq9q44q4 2 t 1044. TRACTATUS X Exémen V. In fraternorum PC*CCQIOFUTD remiífio- risugmentum gratiz , qua eft medinm sevlufi nem nullius Martyris fanguis funditur. efiicaciflimum ad vitandum peceatum , füder t Verüm pocaa temporalis folüm eft poe- uod mae e is eft per modum meriti a lii pa na fecundaria deli&i , idcoque cft debi- quàm fatisfa&tionis," Ergo. i2 Í tum mixtutn. Nota, quód non omnis fatisfactio, Nec hzc featentia derogat Chrifto, dpite j pra(ertim extra Sacramentum , de qua ïr.qm'riturl. cui proalio (atisfacere eft proprium; ut hic eft (ermo , & medicinalis nitilatà, ^lin moi cauíz principali & univerfali,à qua vim improprié, & remoté: licét enim fatis- 892 71 & efficaciam parucipat fatisfa&tio parti- fa&io fiat ad faturorum - peccatorum cularis; cum quo ftat, quód homo pof- cautelam , in cam tamen 1ofluxus fatis- At fit fatisfacere pro alio tanquam gerens fa&ionis folüm remoté concuttit: pro- Auin [ aeindipen vices ejus, Ut enim quis pro alio fatis- ximé verà conducit ad reftantis pona faciat utcauía principalis ac univerfalis, (EROTL temporalis folutionem, debet habere fatisfactionem fupera- AManenti] 3. Pars patet; Qaia juxta Concil. bvundantcm; ut vizccs-gcrens autem pro Trid. & S-.Thom. materia hujus Sacra- i opate "üptccato alio firisfacere poteft , etíi ipfcmer (a- menti funt ipfi a&us Pannitentis,qui vir- tisfactione indigeat. Sicutinbumanis tute clavium ad efle Sacramenti ele- U9L E unus proaltero poreft folvere debitum, vatitür, E Uteo.. "d er Ubi licét ip(emet debeat, Oppozi poteft contra hanc 3. partem, MITT A Notaex S, Thom. hic q.1 3. a.2.ad 3. quód Confcflor poffit imponere poeni- quàd us ex charitate pro aliomeretum, v Mi g ] tentíam pet alium implendam, fed de faltem merito congrui etiam frb magis hoc infrà in hoc Exam.n,139, R.2. ad Atl Aalitorim speretur,nonantem ille,quipro alio fatz- T C "p g in facit , eram pro [e fatisfacit , quia illa S(XVII. g. $. Ut fatisfaio unius quantitas pena non [nffcit ad utrumque "hiris D alteri profit, requirunzur quadam con- "d peccatum tamen [atisfaciendo pro alio , ditiones tum ex parte . fatisfacientis , ï«'. Jfiba meretur aliquid majus , quám fit di- tum ex parte ejus proquo fatisfacit. .P.W Pg(f[ & z4i[]t0 paenas [cilicet vttam eternam, Di- DUEYS Declaratur ; Ex patte fatisfacientis fparitatem ibidem dat : Quia in foln- DN à lRo requiritur , quód fit in gratia cüm hzc l tione debiti asteuditur quantuas perma, fed fit forma dignificansopera.Quodintel- W Qum 3x ?2/6Y 1to dttenditur radix charitatis. j lige de fatisfa&ione, quæxfic nomine MOttm 2. PartemS.D.ibidemin c.probar ex Tj proprio. Nam fi quisopera faciat nomi- ïïül (on €o ;. Quia medicina recipi debet in eo k Wam fu ne Eccle(iz, v.g. dicendo orationes in fubje&o, in quo eft morbus , & cui ap- Mifla velin Choro , funt fatisfactoria. "At lT plicatur, ex jejunio:enim unius non do- (juxta S. Thom. in 4. d. 4£. q« 2* 24 T« hg matut caro alterius,nec ex actibus anius '""551. q.3-) licét miniftri finc in ftatu peccati [t alius bene agere confuevit , nili fecun- mortalis: quia tunc nonartenditur mi- hm Cramtm : düm accidens , inquamtum Ícilicet ali- nifter, fed i5 cujas nomine orat, qu elt RE &i quis per bona opera potelt alicui mere- i Ecclefia, Sponfafine macula..2, U« po- Rtom nat — X D&Pæm'teiztz"a. 1045 i mfopus fufficiensad fatisfaciendum. 3. W mos effe&tus, ut patet exdi&is in hoc Ut habeat intentíonem applicandi feu Q« Exam,n. r23. pro R.2. & num.2 f. pro Ereo. opus fjbi proficuum transferendi. in R.4. ro] & alium. .x;m, Katio 3. p. Pars debet fapere natu- Ex patte ejus, cui fatisfa&io opplica- KU ram toiias, cujus eft pars, eo modo quo tür requizitur z. quód fitin gratia ; qui eílcapax: Sed Satisfactio eft pars Sacra- Vil enim eftin morrali, eftindignus remif- menti Peenitentiz,& de hujus natura eft fione penz. 2, Requiritur faltem vir- conferregratiam ex opere opcrato. Er- I tualis acceptatio, qua cenfetur effe in 80 confert gratiam. Sed non poteft ! iU omnibus in gratia exiftentibus,& fatis- u caufaregratiam primam, Ergo íccun- P[U fa&tione indicentibus, dam & quafi integralem. I u r QUAERO II.. Satisfa&tio eftne vera Eandem partem claré docet $. D.3.p. pars Sacramenti Pcenitentiz, caufans ef- C0 q.90.a.2.ad 2. fe&tum ex opere operato? Quid fi im- Ex hac ratione folvitur illa Obje&tio, Str leatur in peccato mortali? ,. Quod caufat & fignificat eratiam in Sa- ij CXXVIIL g, 1. Satisfactio facra- Item d- cramentis, eft pars effenrialis, mentalis eft vera parsSacramenti Peeni- Sacramentum , qued caufat gratiam fe- tentiz, 2, non effentialis, 3. fed inte- cundam,eft Sacramentum vivorum. Eft m gralis. enim verutm, fi fit gratia effentialis &c ?(EF Ratto x.€ 3, Partis efl : Hoc Sacta- [5]: primaria ; fecus fi integralis & fecum- mentum et(i primarió fit Judicium re- daria, Ml conciliatorium R ei cum Deo , fecanda- . CXXIX. 3. Prbbabiliuse&,quöd tió tamen & integraliter eft vindicati- punil Penitentía facramentalis . in. peccato vuminiuriz Deo intentatz: Sedvindi- mortali impleta valeat quidem feu füb- n Ganon eft fine pona. Ergo, fiftat, ita utnon fit neceffarió iteranda, (l y 2. Pars patet ex dictis fuprá in hoc lt per eamque fatisfit pracepro Confeffa- Tra&, Exam.z.n.3.pro R.4. tii. 2,Effedum veró non caufat. 3.Imó MCDW 3.,2, Satisfi&tio facramentalis tripli- poenitens peccat ficimplendo. 4. Non thlb ctm habet cffz&um ex Opere operato, mertaliter fed . veníaliter, f. Sortitur ylit fclicet remiflionem temporalis paenz tamen fuum cffc&um ex opere operato nom[w €x peccatis jam condonatis reli£tz.. 2. fi&ione füblatá per contritionem vel u Atixilia quzdam fupernaturalia ad pec- attritionem cum Sacramento, Patetex catiin farurum faciliüs caveada.- j S./Thom. Q-14-2,2.& 3, Augmentum gratiz habitualis, Aatto 1. p.. Quia pornitentia nonin* ,;,[r -Ratoi.t$2.p. Juxta Tiid, Scff. 7, Un jangitur cam hoc onere,ut impleatur in Can.6, Sacramenta Novz Legis ex ope- ftaiu gratiz, quamvis confuültiffimum f te cperato id efficiunt quoad fignifi- fit;ut £at. Ergo. gü[k tant,càam fint figna pra&ica; Sed Satisfa- Ratío 2.p. Quia cffe&ui poniturob- p &io facramentalis fignificat duos pri- ex, nimirum tam gratiz ut patet ,quàm g Qq 3994 3 remif. N 1046 ZRACTATUS YIIZ Examen 9. : ia p CXXX, Sed nonne , oper& bonaextra remiffioni poenz,quá mortale cum facit Jfumarci indignum, E:go, charitatem , feu in flatu peccati mortalis (ER0. Ratio 3. p. Qai ponit voluntarié obi- fa&a,qua dicuntur mortua,(alrem alle- anityi cem gratiz, peccat, viant pcenam inferni vel purgatorii? itium inu Ratio 4.p. Quia ponitur obex folüm Dicecum S.Thom.hïcïcï. 14.a.5. Li« htiqiei gratiz fecundariz & minüs principali, cér hec opcra neminem à poena aterna citead Du ac effe&ui partiali ; adeóque non eft liberare poffin. . 2. Nec etiám proprié 0R matería gravis, nec folent hemines de diminuaat peenas inferai , fortificando stb füb hocfe accu(are. El'gö. fubje&um , feu ei confcrendo majorem. titotre Ratio $ & G,Partis: ParsSacramenri virtutem in refiftendo, ut habéat minus JCH: JUM debet imitari naturam Sacramenti :Sed de paffibilitate. 3. Dici tamen pof- l: Tum Satisfa&tio eft pars SacramentiPceniten- Íunt eam diminuerein hoc fenfu;quate- TT tiz, & hoc fi fit validum informe, tece- nusfcilicet perea meritum majoris poz- Y "tguodrel denite Ritione obrinerex opere operato nginferniimpeditur. 2'utimirm (üuum effedum. Ergo & Satisfactio. Ratío 1. $ 2, p. Nullas liberatur à AiTum g Mi».cít probata fuprà de omnibus Sa- poena , nifi fit liberatus à culpz , & efte- ccamentis Tra&t.z q.Exam.2.0.13. bi &us culpz non diminuitor vel tollitur, t us ; t penam etiam patet , quód illa Bacramenta, quz nifi & ipfa diminuta fit vel fublata, quia dftibren, aliquem effe&tum relinquunr, recedente effe&us culpe juxta eam roenfuratur: Atl ü&&ione fuam effe&um caufent phyfi- Seddi&a opera non tollunt nec diminu- NUM €&, alia vexó moraliter. Vide etiam de unt culpam,& poena inferni eít cffe&us älc!ilti,fc«lf]bu Confeffione informi fupràin hocTra&t. ejus, uti & paffibilitas major vel minor ii "/D"g/ Hfgwj Exam.6.n-TOI., juxta quantitatem ejus. Ergo. Ratio 3. p. Tum quia homo pertalia | 'og li qu Dixi, exopere operato ; Quod enim non habeat cffe&um ex opere operan- opera fecundüm fe buna evadit reatum NU 98 if tis,patet cx di&tis fuprà in hoc Tract,Ex. omiffionis, Tumetiam quia aïïquo mo- ? V hd 2..37.. Et hoc vult S.Thom,híc q.14- do difponunt ad bonum ac ad gratiam laltem ncgativ,& ,inquantum homo non A lïmmJ H lüs 2.3,in c. docens : Quód charitas adveni- niens non poflit opera extra charitatem ponit novum gratix impcdimentum ; TM u fa&ta facere grata , five quoad effe meri- fed à pluribus alíis peccatis (qua forté 'ä,äæ"ïïfmiau 5 Pt torium praimii fupernaturalis , five quo- commififlet, eaque committendo majo- »qt li ad cffe fatisfactorium, rem inferni poenam promeruiffer) re- 'llalon Aüder. r Dixi , pramii [upernaturalis 3 Nam uahitur , & non peccat ex tam gravi "ia de rémuneratione temporali (quam contemptu. Ergo 3 parselt vera, h Pïöbabllm, l tnerentut ex congruo,(olüm,quia fic de- In hoc fenfu intelligitur S. Auguft. ftepmm au N et cet divinam Bonitatem , ut loquitur S. in Enchitid, dicens , Quód opera bona O trp Thom. hícq. 14.,a.4.in c,) jam admit- adboc profint, ut plena fitremiffio , vel Siitne tolerabilior.fiat damnatio, . item in eo« A E fum eft fupràin hoc 'Tract.n,27. imme- l n Pt dem finfü merentar diminutionem vel. N IT diaté ante Ex:am.g. N dil;- um De Pezuitentza. X047 dilationem poenz temporalis,ut patetex lib«us'jam confe(ïïs; 3. Nec poffit eam j $, Thom .art.cit,in c, remitrere ad Purgatorium. Ofti - QUAERO 1II.- Teneturne Confef- Ratio 1.p. Keus juftam poemam tenetur T * for paznitenti Satisfa&ionem jfeu Pac- fubire & in ea Judici parere. ii - nitentiam injungere , & hiceam accep- Ratio 2,p. Etfitalis peenitentia fecun- r düm fe fit reslevis, attamen inquantum tare,flatiniqae implere ? Vellicetne eam l ZKC!I? remitteread Purgatorium? eft pars integralis Sacramenti, fine qua prog[k . CXXXL, m.:. Confcffarius per fe eít totaliter mancum & mutilum; eft res hat loquendo füb mortali tenetur confi- gravis. Ergo. ij tenti injangere poeritentiam, — Patet ex Dixi ,totaliter ?24nc um ; i enim majo- iU Trid,Seff, x 4.c. 18. rem poenitentiz- partem perfolvat,omit- mv Ratio: Tum quia non injungendo tat verà levem paítem ejus;peccar folüm lg venialiter. Sacerdos in re gravi agit contra Sacra- jj mentum,quod relinquit imperfe&um & Oppono : Pars illa poteft «ffe major; mutilum,nimirum parte integrali defti- quàm aliqua poenitentia totalis. Ergo fi : tütum : Tum etiam contra füum offi- hancomittere üt femper mortale, etiam y,&ïïïfl ibi erit, 'cium ut Judicis , cujus eft latá fententiá vollitt infligere paenam ; & ut Medici , cujus "Ad boc dift,ant. Poteft effe major, ma- ii eít przíciibere niedicinam. — Ergo, terialiter,con,; formaliter,neg. Quiain Sartu: Dixi,per fe loquendo ; Excipiturenim præfcntigrav'itas materiz non penfatur ln ex quaatitate rej, fedformaliter defumi- ei(us motibundi poft data doloris figna ii abloluti ,fenfibus deffituti, cui peeniten- iur ex majori nece(firate,nimirum prop- | "m Y W tia injungi nequit. ter integritacem Sacramenti, 90 Nota hic, quód fiinfirmus utatur ra- Ratio 3.p.QuiPaeniteniam remittit ad p wl tione, injungenda eft brevis & difcreta , alteram vitam, peccat tum contraSacra- il qii viribus infirmi proportionata peeni- mentum,quod mucilar;tum contraJudi- jliquot" tentia;y.g.ut pectus tucdar, Crucem of- €em, cüinon paret; tum contra charita- j graïi? coletur,dicat, Jefus& Maria. Vel,Deus tem propriam reli&o faciliori medio hoj fatisfaciendi ,ut funt panz hujus vitz , propitius efto mihi peccatori. — Velin- fimqt j jungat poenitentiam fuüb conditione. fi affumendo difficilimum, Ergo. (q . — convalefcat, aut ut morbi moleftiss in Fateor tafmen, quód abíoluié loquendo i ^ faisfa&ionem demanu Domini patien- [ l !] j r b & fpectata prazcise naturá rei id quidem g ter fufcipiat. poffet , defacto tamen & füppofità tnfti- t j ; 3.2, Probabilius eft, quód panitens tutione hajusSacramenti id non poffit, dP ante aecepram abfolotionem (dumodo CXXXIL .3. Panitentia debet im- MP Don fit error ex Parte Sacerdotis paeni- pleri primá commoditate, aut terppore, " bfma tentiam injungentis) füb mortali tenea- quod Confeffor defignavit, pauló ul- fälimmvc tüt eam acceptare , & velleimplere ; 2. teriüs eam differre, non eft mortglc fed o Licét folüm fit dg vcniaþbus,a'ur 1morta- veniale, yiui V R4- J j y | Y 1048 ZRACI ATUS AL Examen 8. * Rater.p. Quia hzc cenfeur jufta Domini jejunabis , in Sabbathoin hg- Confeffarii precipientis intentio , v chi norem Beat. Virg. , cüm tamen ali- reus parere tenetur, Ereo. J!fuf,(ï; quando non (it alligatum , ^ eó qunód Ratío 2,p. Przceptum. Confeffarii T g prefumatur fabinde Sacerdos magis D] ölh")l i communirer magis cadit luper rem pra- attendete ad fubitantium opetis , A p ceptam» quàm füper tempus, . Ergo. quàm ad determinationcm temporis , Ex quod Sequi:ur, quád fi Confetfor u BH 1 " " & tunc dilatio brevis faltem non eft r pcraitentiam limitavit per hebd I Omge mortalis, Jnfitn e Pro documento fit bec Re. Jitini ad dam,vel menfem , v.g. ut (em Iu l inheb- gula, dicendo, In honorem diei Vencris dntah domade vel menfecommunicet , poteft quo Chiiftus eft paffas , aut dici Sabba- - ptterity eam per aliquot dics diffzrre , v. g. quia thi qui B. Virgini cft confecratus , jeju- inflat feftum vel indulgentia lucranda. ägflz/æ nabis, hac expreffione videtur facerdos Atl j Quia Coofeffirius non ceníetur. tam Con(ultids facict opus alligare diei. immobilitec prafixiffe terminos. poenitens , fi Confeflorém de intentio- u , f m.4. LicetPoenitens non teneatur , ne interroget , & Sacerdos mentem hi m'qm' it, etiam dum poteft,pa nirentiam implere faam claré explicet. ante facram Commurionea,renetur ta- s. 6. Differreimpletionem poenitens Matt lg menantequam de novo cobfiteatur, tiz per annum,ficut pote(t differri con- ;:viüimis Hagit Ratis: Ánte novam Sacramenti Poae- feffio,eft peccatum mottale, TET im &ilit 23f pnit ig receptionem tene:ur przce- Ratio patet x di&tis: Quia Sacramen- "t dens perficere,in quo p oenitcm-cs äCon- tum tanto tempore relinquere muti- iA V[&Q mï feflaciis fant inftruendi, lum eft res & irreverentiagravis, Qu CXXXIH, 5&, f. Quando Confeffa- Rt.7. C&mrum dilationís tempus in h Dyi ;ius determinat diem , feu opusalligat prefenti requiratur ad morrale ,. ftan- AOf M " diei, peccat. poenitens mortaliter diffe- dum eft acbitrio vi ff ri do&i &-—pru: p rendo, & teinpore clapfo deobligatur, dentis, "t d & peccatum omiflionis nová confeffio- Pll j Ratio: Quia pofïunt occurrere cite 'äu [ 1ifj ne eft expiandum. . cumftantiz rem immutantes, lu Ratio patet à' pari de aliis þræceþtis A. QU/ERO iV, Quantam &qualem ' Htj p ,mmd [ Poenitentiam tenetur Confeffor ponni- d'ï.ci alligaFis, v.g.Jejunii, Miffz , Bievia- n n Mma tenti injungere? & qualia opera? ^ tl Ex quo colligitur , fi opus fit injun- M Áedin CXXXIV. z. z. ex Concil. Trident. &um abfoluté & non alligatum certo À implgal cujus verba , Cedro digna , cujusvis tempori , eo elapfo adhuc fub peccato Confeffarii animo aluiffimé ipprimen- " b EU e(fe-perfolvendum. - da , Se(l. 14. c. 8. Debent Sacerdotes ln Difficultas eft , quomodo fciatur , an t Domini , quamtiem Spiritis & Prua- AUs frt opus alligecur dieis iaterdum enim vi- dentia fuggefferit , pro qualitate cvi- Ptl Tr. l detur effe alligatum,utfïConfc(Brius di- minum €9 penitentium. facnltate falu- PAMthg T n cat; Die Veneris in hoqokcm Paffionis táres C$ . convenientes Satisfatliones Ld 1Hjtite De Boeauitentia, 1049 dnjungeve , me fü fortà peccati conni- faculate. pornitemium , vt pauperi non veamt , €9 indulgentiis cmm poniten. injungatur eleemolfyna ,. fed. diviti ; sl tbus agant, leviffima quadam opera Operario non injungantur jejunia fed: ug& pro graviffimzs deliétzs : smjungendo , a- orationes , cum fuo fabmc comgati- "m djemorum peccatorum . pavtuctpes : effici- biles H , X Saperbo imponat a&us hu- ARU , Habeant autem pra ocults , militatis , atramen conditioni propor- Ul tionatos L utfatufatlm , quam impouust , won 5 diviti avaro eleemofynas ; fit tantzmi ad nova vita cuflodiam €3 ebriofo , luxutiofo , jejunia , &c. infirmitatis medicamentum , [ed etiam fingulis. enim | morbis . convericatia i l ad. prateritorum peceatorum — vindi. funt - adhibenda remedia. juxta di- :,)(]A" INam. claves Uam €9 cafligationem. cenda Refp. 3. Pro quo ctiam vide i Sacerdotum nozm ad folvendum dun- in Tra&t, primo proemiali ad Q. f. taxat , fed €9 ad hgamdum con- n.II. 1 ceffas , antiqui. Patres €$ eredunt. €3 Mi docent. Qua in re Confcffario magná opus eft prudentiá, ^ Poteít namque mino- nitene . Notent hoc Confeffarii , qui pro rem posnitentiam injupgere intuitu in- QU gtavimmis flagitiis nonnifi pauca Pa- dulgentiarum hic & nunc;lucranda- ter CQ A4ve imponunt. Qui red. rum , ac intuitu impedimentorum & dent rationem villicationis fux in illa laborum , quibus poenitens quafi quo- tAt ,,,,, [ dic. "Vide in Exam. f. num. 98. an- tidie diflahitur, aut i posnítens det 7 te Q. 12, extraordinaría figna excellentis Con- tritionis, Hinc optimé facit Confef- Y &. 2, Dusz illx benigniorum Con- feffariorum Maximz ; 7atiz eff ani- farius interrogando poenitentem (prz- .,h, [ fertim fi fit timorate conícientiz) an 4 mam cum parva pemitentia impleta mittere ad purgatorium , quám cum fidat fibi penitentiam hanc perfolve- IC, illumälüc hortando , ut agnofcat , m MAEHA non Vnbleta. mittere. ad. ifer- ndZIUL, Facilius eft veddere DEO ra- hanc poenitentiam refpe&tu peccatq- rüm effz parvam, & ut id, quod de- u Hionem de nimta mifericordia , quám T de nimia juflitia , non (unt totaliter e(t, fuppleat per fna bona epera ad eum fcopum applicanda, Item ei i& ( abjiciendz , fed in fano fenfu intelli- memoriam révocet . olim pro uno ma- fb gendz & ample&endm , ctiam in praxi: jori peccato mortali 7, annorum per- Pro quo vide Refp, 5 num, nitentíam fuiffe injunctam , imó de- / uf cem annorum pro apoflafia à fide , * ) Fm- -Hic fanus fenfus indicatur ab ip- eriam metu perfecurionis fa&á.. Qui ta- lo Concil. Trident. cit, , quod ftatuit, lm' men Canones pænitcntialcs non funpr üt penitentia injungatur non folüm anapliàsin ufu. Hine bene facir Con- !j:" li fc(lor addendo poít abíolutionerm illa j u pro 7ualitate eritiinum , Íícd & pro Rrtrr r Vet- W/,iaï' 1950 ZRACZT AZUS XIZI. Exaimen 8, verba : thcqyid boni feceris , aut in- ld tentam animz Íanitatem 'confcrvexj $ tendis facere , &e, qu& non effe meré quz remedia funt prafcindere peccato- n rum caufas feu occafiones , talem con- us n deprecatoria , fed facramentalia , varii AA. colligunt ex S. Thom, quodl, 5, verfationem, cohabitationem;hujus vel p dfen a. 28. illius domüs ingreflum, &c. — Caven- slaipen Idem S. Do&or in eodem quodlib, lt dieri dum etiam eft, ne imponatur peeniten- a,29- docet, quàd fi quis poenitens ad tia , cujus implerio poeenitentem poffit *itle, r L horas obligatus omifiller uno die to- manifeftare , aut fcandalum parcre , v,. ii p tum Officium divinum, pro poeniten- tlitrágte g. impenere jejunia puellis; diebus ex- 1ia eicífe ipjungendam utorer 7.Pfalm. traordinariis fervanda At prattbi v perquae vcniannl Ponitentiales ; aut plus fecundüm qua- in fufpicionem, : ltnde k litatem Officii divini. r- Ara, ur R. 4. Poteft ex przfatis caufis Sace CXXXV, . 3. Quanta & qualis dos interdum uni poenitenti pro culpa. Attdupo, fit pro peccatis imponenda Sarisfiáio , minori vel pari majorem panitentiam. A. Íciet Confeffor, (1 curet, ut fir com- l vhi imponere quàm alteri, v.g. Juveni pro meníurata his tribus, nimirum pecca- fornicatione majorem quàm Seni , "nf Daus i tori ,."pcc'cato,& fini ;; Sicut medicina quamvis Juvenis minüs peccet. *tnt poug debet cífe proportionata infirmo, infir- Katio: Quia hoc peccatum in juve- "nf a gnitati, & intentz fanitati. n€ habct majus incentivum quàm in At Declaratur ex Cajexano : Oportet vi- fene, ait Lublino, De quo vide lu- i d derc , an penitens fit animo debilis , vel pzà de caufa involuntarii Trad, 5. ;E&: x * ii fortis, ac promptus ad farisfaciendum. am,r n.21. P qn Sicut enim homuni corporaliter infirme, €XXXVI. xm.f, Saüsfactio facra- Til fi fortis fir & viret habeat , poteft dari mentalis non folium debet effe medici- ?MM;nlïïrr/'ab( fortis medicina , nen tamen debili, ira nalis, fed & paenalis. — Opera fatisfa- F** tà r ecnitenti robuftianimi ímponenda eft étoria peenalia funt. potiffimüm triía ; 77 tlj fatisfactio, qnam meretut ; ille veró , Ícilicet eleemofyna, jejanium , & ora- tio. :m ü»'bffahim ui eft debilis animi, parva,juxra animi Ita patet ex S, Thom. hic q..1 ID [d debilitatem , ut parvulusiguis foveatar b 2,1.& 3, ha bon appolità paleà , nec fuffocewur magnis Prima C 2, Pars patentex Trid.cig- M [ Wdahqu lignis detupeta Ppo.(ïcisc, Pro quo vide & aliis jam dictis, ac probantur 4 S. Tho-- W R, 2, anté polita. Mütad dll E a, I. in Sed Contra , hoc Syllogifmo z: Tieres Confiderandum ulteriüs, quo morbo Per fatisfa&tionem oportet peccati vul- j Danrce penisens laboret : luxuria enim jeju- nus fanari perfecté : Sed. peccatorum. L&b Ts mic,avaritia curatur eleemofynà , blaf- medicing funt. poenz;, ut Philofophus i Oriïlühem phemía divinis budabus. Ut pluri- dicit in. 2, Ethic. Etgo, Ratio aliaàS. D. datur in , Satisfa- W S-Thup müm etiam obíervet Confeffor, ut pec- D ean mienti prafcribat rgmsqiä'; quibus ob- €io reípicit offenfam prateritam ut 'ïimgll " €9m& « i, j -- — De Paenitentia, Y05x eompenfandam ; & faturam , utabeo Bagellationes, &c. N Deinde quicquid ( pralervet : Sed ad utrumque requiritur expenditur in utilitatem proximi, haber rationem eleemofíynz , ut funt Mileri- l [ pennalitas. Ergo- Min. prob. Com- penfatio. offen(z illatz ht per hoc , cordiz , (ive corporalia , five fpiritualia. jud A quód compenfanti aliquid (ubtrahatur Similiter quecunque latria Deo cxhi- Pl & detar alteri : Sed per epus bonum betur , ut vorum, Sacrificium , genule- precise at tale , opéranti nihil [ubtrahi- XiO , &c. reducitur ad orationem. Ex yplt 1] tur, fed is per illud magis perfcirur, ideo etiam unum opus poteft h.beie lst fubtrahitur autem per illud, ut eít poz- plures rationes (atisfaciendi. nale, ut patebit ex dicendis pro 3. par- -An flagella hujus vita (int fatisfacto- Vetid te, Deinde paná etiam prafervatà - tia; vide fupràin hoc Exam, n. 12 . Déclaratur ulteries$ cum S. Thome s culpa futura , ut patet cum ex Philofo- pho anté citato, tum ex diótis fuprà in ibidem,latens in his tribus operibus me- 9 dit icoti Exam.n.12j. Ergo. dicina peccatorum ; Nam extirpant in g In R.ad r.ibidem S. D. docet, quód nobis tres peccatorum radices ; Ora- quamvis Deus non dele&etur in poe- tio, quà nos & omnia noftra Deo fulb- dul ) nis ut funt paenz, dele&atur tamen in mittimus,comprimit fuperbiam ; Jeju- €isut funt | 'xch- jufta, & fic faci;fa&oriæ effe nium concupifcentiam carniss Eleemo- poffunt. fyna concupifcentiam oculo:um feu m i idcl 3. Pars declaratur.à S, Thom. a. 3. avaritiam. Etgo. inc. Sarisfactio , ut dictum eft , debet CXXXVII. Oppozuo: Homini aliun- "a effe talis, per quam aliquid nobis fubtra- de temperato & valdemodicum come- hamus adhonorem Dei, nosautem non : denti poteftinjungi a&ustemporantiz: ob habemus uifitria bona , fcilicet bona a- mcdift' | - Sed hic a&tus non erit illi peenális, nec nimz, bona corporis , & bona fortuna medicinalis, ut patet. Ergo. figie fs Ícilicet. exteriora, Ex bonis quidem «d4d . boc difling. min, Pér accidens, koti*| fottunz fubtrahimus nobis aliquid per conc,; per le, neg. Velfic: Nonerit ex eleemofynam, fed ex bonis corporis per parte fübjecti; conc.; ex parte objecti; & To jejunium : ex bonis autem animz non quantüm eft ex natura acüs neg, Hoc Trdde oportet quód aliquid fubtrahamus no- lecundo inodo aliqua pazaalitasteperi- li bisquantümad effentiam, vel quantüm rurin omni actu virtutis;etiam in comees addiminutionem ipforum , quia per ea ftione ciborum delicatorum: hazcenim )Zl]flior non eft a&us virtutis,ni(i fit moderata, A efcimur Deo accepti, fed per hoc quàd €3 fübmittimus Deo totaliter , & hoc juz modceratio & à pluribus cibis abíti- fit pet orationem, — Ergo. nentia jam eft aliqua poenalitas & medi- apvï* Nota ex S. T hom, ibid. ad 3. ad je- cina. - INefasautem foret, imó mortale ;'/ fjde junium rcferri quicquid corpus affligit, peccatum ,' pro mortalibus peccatis in- y u ut funt vigilife n þcrcgrina;ion;s, cilicia; jungereexprefsà comeftionem ciborum | Krrrsr 2 ddi: o ääsx 1052 ZTRACZAZUS XZIII. Examen $. delicatorum , etiam moderatam , atta- jejunando omni die Veneris toto anno; men ad.faturitatem. Veniale veró effet Eqic gt 5 ac przcepro Ecclefig dejejunio Quadra- nppopot fi fieret pro- venialibus. . Quia eft opus gefimz eodem die. Tum ctiam ,quia u hod fimplicker deleGabile,,;& folim fe. tale opus poteft adhuc habere omnes x de cundum quid panale, conditiones fuprà in hoc Exam. n. 12 . lu Ton Dixi ; 44 faturitatem 3 fi enim Con- R.4. ad fatisfadionem requifitas , ad vit;hdton feflor , (ciens paenitentem delicste co- quas accedit nova obedientia ,tanquam as medere , de eo camen nihil exprimens, porna ex przcepto Confeffarii , quz non - Tom qi ei injungat , ut comedat infra faturita- potuiffet ab homiae exi tem, aliquam velaliquas portiones fibi ginifi p:gcäflcr. -Xátftum. Ergo, wrdemane fübtrahendo , hoc non eft improban- iNotanda hic eft difparitas, cur non 2 cumen dum; Cateris tamen paribus, qua de poffimus fatisfacere homini eodem a&tu ualitate poenitentiz dicta (unt.: f pro duobus debiiis ;ut fi Petras debeat ' *QU/ERO V, Operainjun o genda de- "itanis;d Paulo roo. Imperiales ratione agti ob ^W E 0. bentne eíle externa ac fupererogatoria €0 empti , & 160, ratione mutui, non feu confilii, (ivealiunde non debita? I- ;0 I fatisfacit uttique debito , numerando DI tem po(Tuntne impleri eodem tempore, centum priores. Difparitas esf : Quia quo alius actus cadit füb przcepto , v.g. Deus bonorum noftrorim non eget, inlai Vg "uideter Kofarium injun&tum orando fub Miffa nec ullum ex eis habet iutereíTe,córum- "tv d precepta? aut injuogi Defundtis appli- 1 c'luc valor provenit ex gratiä& accep- canda? tatione Dei, opera noftra infinitisaliun- 8 Vilns ï CXXXVIIL, g. 1. Sarisfa&io facra- de titulis ei debita fic acce WY ! Ü ptando ; (ec.us í MT menialis regulariter & per fe-debete(- cít de homine. fe opus exterbum , 2.& confilii feu fa- Ratio4. p. Quia a&us ille internus, ": tlrj cy pererogationis , five aliunde non debi- V.g.meditatio pro peenitentia injuncta x tum; fed folàm obligans'ex precepto fit fufficienter (enfibilis per Sacerdotis E"WQUiaïmen UI Confeffarii: 3-potelt tamen aliquando impofitionem , ac peenitentis accepta- ex fpeciali ratione injun tionem , voce vel figno fenfibili fa&tam; t iid: gi opusjam d?- bitum, 4. ac internum, ficut contritio fic fenfibilis per Confef. TIt g, j S -'W; N Ratio 1, $ 2. p. Quia communiter fionem : & tamen eft BN ita habet praxis Ecclefig & Confeffa- Sacramenti. Ereo. pars cflcntiali r NUCEerks riorum injungentium opera aliàs non & 2. Probibilius-eft,. quód fi opug ïlfmenmaxxctc E pracepta, & fenfibilia feu externa : eà aliunde praceptum & pocniteritia fe bl Áit i diemo uód ilis maximé competat poenali- non excludant , poffint eodem tem- jj tas. Et hec in praxi fervandum eft, pore perfolvi , ut Rofarium pro peeni- "poet Dl d Raiío.3.Partzsest : Tum quia poteft tentia injan&um íaob Miffa þfzcepxa; E Pccm quis cod.m aé&u f(at;facere duobus De confilio tamen eft , pcrfo»lvcfe'a!io facxa; j pracepis, v.g, voto, quod: . ás fecit de teibpore, P | bft t Ti KRatio tnte [mfc p N De Peniteutia. 1053 It /R.a'tia patet füprd Tra&t. ro, Exam.5, pocnitentiam peragat, orando, jejunan- d do , &c. id fsceret ut caufa principalis; n.9j. li proportionaté applicetur., qu'lx | g. 3. Probibilius eft pofrc-initmgi & ut dominus a&ionum fuarum, 1 penitentiam defun&isapplicandam. &.2, Probabilíius cft , quód Confef- !Zit for poffit peenitenti injungére Poeniten- L Ratio: Tum quia tale-oþus.habet omnes cenditiones fuprà ad Satisfactio- tiam per aliüm exequendam ad ipfius qui nea requifitas , & eft eleemofyna fpiri- panitentis petitionem. a Ratio declatatur ex Gonet: Tn eo ca- l tualis. . Tum qui: fatisfactio facramen* talis habet füum effe&tum ex opere ope- faillud opus fatisfa&orium, fi confide- tato , & hic manet proprius poenitent! , retur przcifé u fit ob alio; non eft pats I Sacramenti, fed folüim ut fitex petitio- [ " flcflqe Sacramentum non fruflratur fuà parte vel effe&u iritegrali; & etiam ex ne ipfius poenitentis; Quare talís peti- l A tio effet formaále in.tali fatisfaQGione, opere operantis , & hic poteft app[icarfl' uglü defun&tis. El' [0 1 opus autem fatisfa&orium alterius ef- , n - QUAZRO VI. . Potefine Confeffa- fet materiale illius, ordinatum ab ipfo: rati Tius 'imponcre pænitentiam per alium penitente, . Unde formale illius fatis- Ill gl peragendam? Vel liberam feu arbitra- fa&ionis facramentalis adhqüc eft a&us rtiam feu indeterminatam ,à poenitente ponitentis, " Q determinandam, dicendo, Pacias hoc fi BR.3. Pro babilius efl; quód Conf?:f. (5 or poffit penitenti. injungere talema NU ootes? Velfi non potes, facillud? CXXXIX. x r, Panitens non po- penitentiam indeterminatam , qua in 1 d (» teft. poenitentiam fibi injun&dam fine Quafito. defcribitur. Ita Ang. Do&G. quodl. 2.3.28. Vr Confeflarii confenfu implete per a- *. " lium. $ Ratzo D Confeffor. talem Poniten- ub «C.ohfe(ï'ärïi cen- .. Ratío: Quiaintentio tem adhuc fufficienter ligar & folvitsli- (d()xls fetor effe (nifi eam aliter explicer) üt gat inquantum imponit neceffitatero peenitens injun&tam peenitentiam per-. feu obligationem alicujus poenitentiz , i agat per feipfum. non quidem determinaté fed indeter- zoti Nota , huic non obftare, & eleemo- minaté hujus vel illiusz folvit veró, » latl at fynam det per famulum , quia fic poeni- inquantum ponam Purgarorii (qua er fe & non adhibitá virtute clavium tens tamen manet caufa principalis,ctim famulus folàa fit inflrumentum : vel fi Ia | effet fubeunds) commutat ia facilio- ii i alius det cleemofynam loco ipfius, dum. tem. Ergo. 14 ipfe won poteft , quiahocidem eft;ac fi QU ARO VII. QuomodoDoni- ) alter ei daret pecunias, ut ex eis elee- tens tenetur ad circumftanrias Poeniten- H molynam faciat, & ,qui dat, ctiam fe tiz , ut fi Sacerdos injuneat Rofarium i folüm habet at minifter : fi veró aliüs coram tali imagine vel flexis genibus: perfolvendum ?. Et quid agendu f0 poz- T pio gl&r:*.'iïcnte finé Confcfforis licentià nitens 1 Rrrirrr j 1045 TRACTATUS XUL Examcen 8. nitenti , cui poonitenria cft fa&ta impof- Ratio: Quia ratiox&äbilitcr ten(etür -af bzc effe intentio Confeffarii, tus ? fibilis? vel qui ponirentig eít obli- vl CXLL g.4. Panitens , qui (ive - 0Y CXL, &. r. Probabilior 'efï Sen- culpabiliter five inculpabiliter perobli- j inmun) tentia , quz diftinguit , dicendo , cir- vionem aut aliam caufim fa&us eft 208 COR cumftantiam interdum tranfire in fub- impotens implere poenitentiam , non d m ftantiam, interdum veró manere me- tenetur. loco illius poenitentiz per fe- (ïlll, M ram citcumítantiam. In primo cafu, ipfam facere alia opera fatisfa&tória: "epoit circumftantiá omi(sà non fatisfit prae- quz etíi facerct, & poftea fierer potens atltcomr cepto Confeflarii , & Sacramentum ad priorem peenitentiam , tenetut ad l: Qu manet mutilum, & eft peccatum mor- illam, tale,in íecundum veniale. s (iqam Ratío: Quiailla fatifa&io fpont? aff Quomodo poteft. íciri , quód cir- fumpta noneffet facramenralis , nec caus A Siptrin "r t cumítantia ttanfeat in fub&antiam/o- faret remiffionem poena ex opereopera* eris? to, ed operantis. ^ peri Dico,id colligi poffe ex eo,quia Con- && f. $i di&aimpotentia feuo blivio m p "Aatydem. fellor eam appoluit ideo , quia advercit eft omnine inculpabilis , &on renetut eam huic pornitenti-non minüs effe poe- ponitens priorem confeffionem repe- 100 putr nalem, quàm ipíum opus. Nonnulli tere. Si veró fit cülpabilis , tenetur J m p enim libenciüs tnulta Rofaria orant am- Aütmigri hoc peccatum confiteri , & fi poffit, bulando vel fedendo, quàm unum fle- & credat priorem Confeffarium adhuc A diise &tendo: Manet veró mera circumftan- effe memorem peccatorum , eum acce- Avye Yoyen MLCITIHM tia, (i parüm fit peenalis, dere; (ecus, apud alium-iterare confef- 9. 2, Diftinguunt etiam bene alii,fic- P fionem : uti & apud priorem , fi gecü ut foletdiftinguide voto, Siresinjun- carorum memor non fit. j quöd l"C k &a fit gravis , & circamftantia levis; v« Ratío 1.p. Quia Pocnirens ab illis ïllcif ngCm 4 . in cafü Rofarii dicendi ante talem peccatis eft abíolu:us , & poene remil- ?fü lrione imaginem, obligatio ad circumftantiam fionem aliá vià tum in hac vita, tum im ul fl)hïm 8 ! m'am, üia folàm eft venislis ; Si veró circumftan- Purgatorio obtinere poteft. — Et ratio tia (it gravis, ut fi in tali imagine effet a- involuntarii excufat ipfum. * ïfcp[am, & " liquod. particulare obíequium proprer Ratio 2.p. Quia ille pocnitens fu& u Atimy, concutfüm aut.aliquid fimile (quod culpá fecit Sacramentum mutilum. Et- idem polfet occurrere de genuflexione go tenetur ad illud integrandum, non ïfþ' P pfOb:b] fub Rofario) obligatie ad circumf(tan- veró poteft integrare nifi prafato mo- UM t tiam effet fub mortali. do. Nemo enim potc& injungere pos- ) ïtcen &j, 3. Si circamftantia fiat poeniren- nitentiam nifi cognitá causá, :"i) n n CO ti impoffibilis , tenetur adfubftan- Ex quo patec , quód non teneatut tiam. a rit -'ïïlïalgm ài confcaioncm -iï""e ; ut peccat LÀ c?n:' ]W i 1 p. ana à . De Pemnitentza. 1055 i 'coäfcfä dimittähtur ;fed ut Sacramen- excercet tunc jutisdidionem in poeni- i j tum fiat perfe&um. tentem, hic & nunc ei fubje&tum ;non QUAERO VIIL & ultimó : Quis veró inalium Confeffarium ei &qualem, J Ereo. )d Ponitentiam poteft commutiare? An vel fuperioretn, n tatione comtmutationis fit rcpctendg Ratis2.p. llla commutatio debet " confeffio? — u- fieri per actum judicialem in tribunali W Aino CXLIL Refp,.r. Probabilius eft , penitentiali. Ergo neceffe eft de ne- POW quàd ipfe poenitens paenitentiam fuam Vo recenfere peccara. non poíIit commutare in mclius. Reíp. 2. Si posnitens accedat e- Ratio : :tunl,- Commutatio penitentiz undem Cenfeffirium ut poenitendam €ft a&us facramentalis & Confeffarii imnutet , tenetur iterum confiteti & n tanquam Superioris & Judicis Jurisdi- Ka nifi accedat godcm die vel fequen- &ioni proprius: Sed posnitens non eft ti, u Judex vel superior in feipfum , nec er- . Ratio 1,p. Quia non potcft impo- ga Ícipíum poteft exercere actionem. ni noya Penitentia. facramentalis nifi ) factamentalem. endd Erge. peccata de noyo clavibus Ecclefix fub- 3 Ex quo patet differentia à voto ; jiciantur, m quod vovens propriá au&toritate pot- Ratio 2,p. Si commutatio petatur Wt tet commutarein melius , & hocideo, eodem die vel fequenti, tunc juxta S, ?()mh quia voti obligatio oritur ex ptopria Qu Thom. in 3. dift. 17. q.3.2- 2. 9.5 pri- veluntate voventis in alterius gratiam; mum judicium moraliter cenfetur ad- m :CO[ j peenitentia veró facracramentalis inclu- huc durare, dit excercitium obedientiz, Nec verum Nota tamen , hec omnia intra €on- I tft, quód ille penitens abundantiüs Ícílionem , quibusdam faltem peccatis impleat Leger ae abundantiorem af. denuó confeffis (fi Confeflarius alio- ferat folutionem : Tum quia habet rum adhuc memor fit) effe facienda ; T effe&um folüm ex opere operantis , quiaalidsnon erit peenitentia facramen- ,un ") tum etiam , quia pracipiens vult rem talis... Ec idem eft , fi panitentla fuit. pr&ceptam , & non aliam, etiam me- imprudenter impofita, ut moraliter fit liorem, Pt'æfcrtim in Sacramente, nifi impoflibilis , v, g. fi pauperi fit injun- T id cxprimat. éta eleemofyna , infirmo jejunium » l | Refp. 2. Probabilius eft, quàd ünus Nobili longa peregrinatio pedeftris » lllïïrifl | Confeífarius ex juíta caufa intra con- &c. "Vel f ab initio fuit poHïbilis : d feffionem , & receufitis de novo pec- fed poftea mutatis circumflantiis im- catis, poffit commutare poenitentiam poffibilis , aut non exequibilisfine gra- facramentalem ab alio Confeflario im- vi incommodo. znuml F fitata. In qaæ&. 17. $. D. agit ptt ttes at j Ld | de potcftate Clavium ; De qua a&tum - Raio 1, p Quia illa Confcffarius * & cqn; i k - IYoygóG ZR A4C7 A2U $ XIIL Examm 8. De Penitentia, In eft fuprà ia Tract. 1. procemiali, vium , nimirum in quos poteftas Con-*r ?i quaft. 18, per 4. att. de effe&u cla- — feffariiexerceri poffit. Dequibus omni- F A , i joy ; vium , nimirum remiffione culpe & — busa&tum eft in przcedentibus. & J penz. In quzft. r9. pet 6, art. de Hac deSacramento Pocnitentie fuffi- 2 U Miniflto clavium feu Confeffionis. In ciant ; nunc agendum eftde his; & queei annectuntut. L U "n Quaít, 20, per tres art. del ufü cla- H ? ! U ] Iu ZNWN » E 22 PN SN 7 E )PCCJ;?/Z', .: , EN / - Q? NY (10) "E BR RP I7, x&xs 4 V ILLLITI Wj ) ( / N r N NSN y NY **XX NS — N 22 ? UM QD—-»'/ NT;:(c?» )E&Wü"; Ü fem ij A: äyl Á MAT Q E ICR NOta TRA Wmli [ p —— ä& (1ej2) 28 A [l ä&ä&ä&w&ä i äää&ä&ä fuä EXSD GA t QY h ää&ää&ää&ä*ä* *ää äääää*ää&äüä TRACTATUS XIV De Cenfum* » Cafibus refervatis , Indulgen- liis, €9 Extrema 'Unclianc-. De quibus Ang. Dotd. agit in Jupplem. à qua[L. 2.1. ufaue ad. 3 4. exclufroé. üöä?&ä?&ä&?&ä?&æ?&ü?& Sos 0s SOS OE dOR EXAMEN I De Cenjims n genere & in [pecie. .SD.q.o1. etaue ad a. 5. exclufevoe. W v?* UIERO I.Quis poteft bo cenfeo aut à nomine Cex/or ; eret o ! ferre Centuras ? quid enim apud Prifcos fpecialis dzgmtm & quotuplex eft Cen. ( / J fura? Et quz tnatcría Cenforis. — Cujus officium erat inqui- «ejus ? quz forma fec- tercac cenfere , feu;udlcaxe de fortunis, /,. 53 vanda, aut modus? Q" vita, & moribus civium, ac indignosof- Exinde ficiis & dignitatibus privare. L Anre R. Nota , quàd etymologza hzc vox eft translata ad figoificandam U hujus nominis Cez/&ra derivetur à vcr- Íeveritatem, corre&tionem, ac poteftatis S( ff ff Eccle- 1058 TRACZATUS XIF,. Examen 1. Ecclefiaftice. coercitive five punitivz privahdo eum bonis Ecclefis communi- TA a&tum ,imó & ipfam peenam : nam hzc bus. Quamobrcm Cenfara in jure vo- iibl vocatür Ces/ura. Hoc notato catur nctvus Écclefiaftice difciplinz, & t. In Ecclefia eft poteftasferendi Sicut enim vites hominis confiftunr ia «ibim ( aibai Cenfuras. Probabitur infra de Excom- nervis, ita vires Ecclefiz in Cenfuris. inunicarone. Vide n. 8.in hoc Exam. Declaratur : Dicitut, meadicinalass irndiut Ttuo | &. 2. Mulier Jure divino eft incapax quia hazc poena eft inflituta ad péccato-- j nüïD tisemendationem. ï r fific ad ferendas Cenfuras, Ia S, Thom. Dicitur , rezpera- - dub lab Ii';quia peccatore emendato cenfura de. híc q. 19. att. 3. ad 4 dicens:. Maulier ^flletie fecundüm Apoflolum cft in ftatu fub- bet tolli, Dicitur,Papzizatzm, quia pa- Sutiteurt je&ionis , & ideo non potcft habere ali- nà non poteft infligi nifi fubd'to, fubdi« quam fpiritualcmJurisdi&ioncm:unde tur autem homo Ecclefie. per Baptif- *"'dh Quz . Dicitur tandem Zoezz Ecclefia - "llice i neque habet clavem Otdinis, neque Ju- mum, risdi&ionis, Sed committitur mulieri communibus, wimirum ufü Sacramen- * i c aliquis ufos clavium, ficut habere corre- torum, participatione fuffragiorum Fi- — "i &ionem in fabditas mulieres, proptet delium, fané&tione Officiorum Ecclefia- — ! al " fticorum, &c, - LT. periculum, quod imminere poffet, fs vi- ri mulieribus cohabitarent. Hac ibi. 1L z. $. Tres propti é fupt fpecïeï utinring cenfurz, fcilicec Excommunicatio ,Su- — " Ipq Videetiam Tra&,6. Exam. f.n.5 $, Ex : quibus patet. fpenfio, & Iaterdi&um. Q uibusaddi — agl i Ratis: Quiamulier eflincapax Jurise folent quatuor fpeci es impropriz ad hww ilicctDegradazio,Dc- .W " ufïguiüm di&ionis fpiritualis (etiam ex commif- priores cedut i fc fione) nimirum propriédictz, pofitio,& Irregula titas faltem ex delidio — 0 Ut De "ünj(ny, . 2. Soli, fiveex jure ;five ex privi- proveniens , ac Ceffatio à diviniS, omnibus agetur in fequentibus, - Ji i legio; five confuetudine, habentes ju- quibus tisdidtionem Ecclefiafticam ordinariam Tres prio res reducuntur ad Sufpenfio- — "i ! f fü- .u'ï Rnf in foro externo, poflunt proprià audto- nem , quia per illas homo eft qua 1 ritate & ex officio Cenfutas ferre , v. g. fpenfus à receptione & ufa Ordinums - ^ !Ub] feete « ly " Ü Epifcopi, corum Vicarii Generales, & ultima veró ad [nterdidum. W À Ratio numeri ternarii- cenfurarufi hi Áitm alii habentes Jurisditionem quafi Epi- Ícopalem , ut Prelati Regulares, Hi proptiä di&ctarum e ft; Tum quia illis fo- ""W"lä'iw,,, * it de&nitio Cen(urz» " Jlmy, faamcenfuras ferendi auctoritatem pot- lis proprié compcn funt delegarc aliis.de jure capacibus,pu- ut patet. JTum quiaïnnocent.lll. [2 :'f' d t tà , primà T'onfutá iniriatis, non uxora- uarenti de verb. figuif. intertogatus » Mw'[ignlü j tis.- De hoc plura de Excom.&c. «lm, Ti l al quid intelligatur nomine Ceofíarz, Re- x l ] - 3e4, Cenfura ut fic definiturquód fit fpon dit,eo nomine intelligi debereInter. . d) JPdRIIe ECck poena Ecclefiaftica medicinalis ac tem- di&um, Sufpenfionem & Excommuni- P*fca 1 poralis, qua Judex Ecclefiafticus hormi- cationem , nullam faciens mentionem küi It nem baptizatum inobediegtem punit ; !t ln 5 alterius Cenfuræ. sr-&k | Óug : [ z De Ceufuris. 16f9 Y Al &'6. Cenfura eft duplex : Alia à tionsta culpzt Sed cen(ura eft graviffi- . jure, alia ab homine. — Prima eft ; quz mapaona, Ergo requirit culpam mor« lt ' Itl er ftabilem. & permanentem legem , talem, Sermoautem hic eft de cenfas ipfo fa&o obligantem, eft lata , & tam- ra majori, Vide n;13. diuacnon diut às durat quàm ipfa Lex, Ex quo Sequitur, quód fi quis prop-- Et ut in- u etiam mortuo Legislatore. ter ignorantiam aliamve racionem ex- «urratur:, füfficit fola declaratio crimi- cufetur à culpa mortali , noninnodetur th'b * I nis fa&aab habente poteftatem. Quod ceníurá ei annexá. idem e(t (entiendum de aliis paenis, que Ratio.2.p. Quia peccata puté inter- áplo jure incucruntur.. Ceníura ab ho- na non cadunt fub cognitione hominis, 'BZG mineet, quz ab habente poteftatem nec fpc&tant ad forum externum , ad li Iä Íeu à Judice in fingulari quodam cafu quod tamen cenfura pertineut. infigitur, & exünguitur cum morte Plura que bhic dici poffünt, vid, Ti erBFP am ferentis. Trad. 6, Exam. j. num. f9. an Eccle- ( &. 7. Cenfura alia efl lata. fcu latze fia poffit. przcipere adus puré intet« » ententiz , alia ferenda feu commina- nos. toria; prima incurritur ipfo fa&o , non Kefp.9. Peccatüm non pöte& puniri 1 fecunda, Pro quo ii s ( aw cenfürá, nifi teus fit contumax, . Nota, quód hec claufula, 4p/o jure , us Ratio: Quia cenfüra tanquam paena fpfo fatlo,eo ipfa, ex tunc excommunica- graviffima non fertur nifi contra rebel- qu^ l U tus fit ,ignificent cenfuram ipfo jutela- les: Sed rebellio non efl fine contuma- tam. Uti & hz formulz: Excommu- cia. Ergo. il nicationis fententià duximus innodan- Dicitur coztsmax , qui 'perdurävt in D [h düm ; Senrentíam Excommunicationis peccato mortali pratetito;vcl ciratus re- p incur;ar; Ecclefiaftico fubiaceat inter- nuit Comparere in judicio;aut finelicen- j di&o; Sententiz excommunicationis fe tià recedir, vel jufto Judicisac Superio- yt novetit fubjacere; Excommunicatum tis przcepto non vult patere, ut ex plicat d fc effe cognofcat; Anathema fit, . Ce- S.Thom.hic q.21.2.5 inc, tetf;m hzformule : Excoemmnunicatto- Ex quo Sequitur, quód, quando fub l nein te noveris incur[arums Excommn- Excommunicatione prohibetur aliquid (o miteturs Volumus excommmnicaris Sub futurum, prohibeaturetiam fub pecca- ) i peua talis ceu[ura Sub interminatione tomortali , licécforté illatnateria fecune TL" (( anatbämatü,ügniücanr folàm cenfüram düm fe non fit gravis feu mo;talis , fed V erendam, nifi aliunde colligatur. fiat ralis ex mente pracipientisob juftas IlI. Refp.8. Ecclefia non potcft cen- & graves caufas , ut pater in cenfura a . lutis punire Peccata venialia, nec puré annexa ingrc(fui Claufurz Monialium., ng'l - ihtetna. Á j In quo cafu eodem transgreíTionis adtu Ratio . Partis, quz e(t S. Thom, incurritur peccatum mortale & excom- municatio. J - bicq.21.2.2, Peena debe; eífe propor- Refp Sfff(fg ag 1060 TRACTATUS le2'/2 A r ineu I du teo Reíp, 1o0. Matetia cenfutz feu pec- juxta formam à Chrifto przfcriptam in cataper eam punibilia funt fola externa; przcepto correctionis fraternz.& inter gl n & licét fint fecreta, poffunt tàmen pu- quamlibet monitionem eft exfpe&tan- dmom, dum pcr duos faltem dies, Poteft etiam Yájlunem niti cenfuris latis per modum Legis, A Ratís: Quia hec per fe fub(unt fa- judex ex rationabiili caufa uti uná moni- itipofone risdi&tioni Ecclefiz , licéc defa&to defe- tione pro triná, Vpetion Refp.15. Cenfura fine admonitione tu teftium eam effugianr,ut di&um eft loco mex cit, Idem patet in Excom- eft quidem valida fed iniqué lata. - Byt municatione percufforis Clerici, uti. & Katio: .Quiaille modus à Lege non QR O hzretici occulti.. De quofuprà de h- prafcribitur tanquam effentialis, nifiin udi quis 1efi. Tract.7, Exam.3. n.47. R. 2. & 3. quibusdam cafibus, ut de Excommuni- E 3it potet ad Q.10. catione majori latáà Judice contra pat» 2 ticipantes cum Excommnnicatis ab eo» Dixi, Jatzs per emodum Legis 5 Qia , V. !(', b E! ' Ecclefia, utpote que non judicat de oc- dem Tudice. c. fZazummus, de. fent, Ex- &nimt,quöd(; cultis , nominatim non poteft cenfurà com. in Sexto, Idem eft de interdidio & Va lomine tiee AjVV t fit punire peccatorem occultum, fufpenfione ibidem, ubi dicit , quàd 3 Dac df 'externus, nec cenfuris poteft eum obli- pradi&i participantes dcbeant nomina- 3 t qtom gare , ut feipfum prodat, hoc enim juri tim exprimi. Ui de [ natur& repugnat, Nera, quód hzc admonitio (fi cenfu- RRU Reíp. z1. Ad valorem cenfurg de ra feratur in bonum publicum) debest As jute ordinario fufficiunt verba talia,qua fieri au&oritate Judicis ; Si veró fera- y' !^ EX[O[ fufficienter exprimunt. fpeciem cenfu- tur in favorem perfonz private, debet toortm g iz,imó abfoluté fufficiunt nutus, vcl fi- praterea fieri ad inftantiam ejus , & D. gna talia, ex quibus fufficienter poffit quidem ipfi reo perfonaliter; v,g. inejus n dicn, domicilio , vel taliter (f non poflitfieri celligi, quam cenfuram Judex infligere WaEf intendat, aliter) ut certó. deveniat in notitiam OM CUCH E *t lre Ratío: Quia hec eq ejus: vel in Ecclefia Matrice ,. ne reus Piiipene ordinarié adhiberi folitis. dolo aut fraude fe peffxt tueri aut con* nf IV.- Refp. 12. Ante infli£tionem qucri de non £i&a monitione, — Poieft m Pam; «enfurz debet premirti admonitio. etiam hzc monitio plerumque 5eri fub "n Ratio: Quia nemo inauditus cft con- interminatione cenfurz. TT emnandus, Refp. 14.. Ad lationem ceníura t€» IU Nota, hoc intelligi de Cenfutis ab quiritur quxdam folemnitas, cujusta- homine latis, in iis enim , quz feruntur men defcétás eam non invalidat, 1. Ut u "Pittt v à jure , id vix fieri poteít: quia aliunde feratur in fcripto à Judice fübfcripto- -':ïMemomm; ^ ï!liumgnor; l ápfe lex ((i non ignorccur)ex fe fuffici- 2. Utabeo ex illo legatur, / 3. Ut Ícri- entet adrhonet. Exceptio eft, nifi ip- ptuta contineat caufam cenfurg, 4« Ut ï*?lllt à Wto fum jus exprefsé mandet, ut admonitio Judex ( intta menfem fuerit requifi- Qiip fhà jol bo us tus) tranfumptum authentice de ver fiat, Perró admon;ggg!gigbgt cíle urina, ij ad lg , De C c'?z/?trz'f. "1061 2d verbum teo communicet : de quare- tali privet patticipatione päfïiva Sacra- quifitione conficiendum eft publicum mentorum,& nominationc feu elc&ione inftramenrum. Judex in cenfuris fe- paflivá ad beneficia vel dignitatem Ec- rendis hbunc modum non fervans incur- clefiafticam, Ex quo patet definitio rit füfpenfionem per menfem , & Cen- ejus, nimirum eft Ces/sra Ecclefraflica fura à Supetiore relaxatur. (rivans &c, Verüm adminiflratione Jim a&iva folüm privat füb veniali, Siergo Excommunicatio. ; talis celebret ; licét non fiat irregularis , -QUER O IT Quid & quotu- peccat mortaliter, quia Sacramentum plex elt?. quis effeQus ejus? ob quam ? recipit uti & fi fcienter acceptet talem E «aufam poteft ferri E quis cam poteft elcétiónem,pote(t tamenMiflam audire, ferre ?* i à peccatis & Excommunicatione abfol- t "V. g. *. Excommunicatio ut fic vere,pacem fumere,&c. Idem cft defci- f definitur, quód fit Cenfura Ecclefiaftica enrer eligentibus illum ; quód nimirum privans hominem communione fide- & illi mortaliter peccent.. Excommu- | qgi4 lium. Hzc definitio , cüm fit generica, nicatio major (inde di&ta major, quia ! m cenvenit excommunicationi majori & majores & graviores habet effe&tus) pri- minori » de qua poftea. — Vocatur Ex- vat hominemreceptione,& (imul admi- * «ommunicatio,quía ponit hominem ex- niftratione Sacramentorum & plutibus tfa communionem. bonis mox nominandis: ita ut Laicus &. 2. Excommunicatio dividitur in percipiendo aliqued Sacramentum , & majorem, & minorem, Sacerdos recipiendo veladminiflrando Declaratur ex Angel. DoG. hic q.2 1. J peccent moitaliter , juxta S.Thom.rz.2. 3, r, in c.dicente ; llle, qüi per Baptif- Q.f9.a.r. Ex quo pàtet ejns definitio, l mum in Eccle(ia ponitur;ad duo adfcri- nimitum, Eft Cenfüra Ecclefiaftica pri- l fnï bitur , Ícilicet ad ceetum fidelium & ad vansreceptione & fimul, &c. participationemSacramentorum,& hoc fecandum pra fupponit primumsquia in Affignantut omnes effe&us Excem- k Sacramentis participandis etiom Fideles thunicationis majoris. €ommunicant. jl E idco poteft aliquis Primus mox eftaffignatus. extra Ecclefiam fieri per Excommuni- 2, Privatotnnibus Ecclefiz orationi- " €ationem dupliciter: Uno modo ita , bus , ita ut excommunicato , quamvis 5'13 quàd feparetur tantàm à participatione occulto, non liceat affiftere Miffz , nec iä Sacramentorum; & hzc eft Excommu- officio divino, necpro illo poteft offerri hicatio minor ; Aliomodo ita quód ex- i Sactificium , bene tamen orari in Mc- cludatur ab utroque, & fic erit excom- mento & privatim pro illius converfto- municatio fnajor, Hzc ibi. U ne , ut patet ex S.Thom: bicq.2.1. 2.1, gma w.2. Effe&us binz hujus excommu- ad z. Si cft denuntiatus, nom poreft 'ffäi nicationis fupt , quód minor fab mor- ipfo prafente Miffa nec Officium. di- P4 l Sf ff ff 3 vingm | — 1&0;62; ZTRACZAZVS$ XIF. E.famm L. m vinum mortale ,. non qualecunque, (cd ut ha« celebrari, quia mune vitandus n d eft. bens adjunctam contumaciam. vidit, 3. Privat exetcitio Ordinum, v, g. Patet ex R. 9. ad Q. z.. Ex quoffi Celebzatione Miffz , folemni le&ione quód 6i quis excommunicetur prepter . *;mu al Evangelii,&c. fub paena irregularitatis, damnum alicui illatum , hoc folüm fit v:f?mn!it 1 kutiftt 4.Facultate prafentandi ad beneficia, cauía Cenfurz mediata, immediata ve- u b a ut nec praentari nec przfentare poffit : ró eft inobedientia contra Ecclefiam , aj & factain eo flatu przícntatio & coila- qu& Íub cenfura precipit reftitui alie- tio e& nulla. z ii o num ; ut patet ex S, Thom, cit. q; 21. $. Sepulturá inloco facro, uttam in 8.3. inc. H Jf ;Wm/» vita quàm in morte nulla fit converfa- VIL g. . Excommunicatio majot "n r:fuq ] tio cum excommunicatis. varié dividitur, v UMMININ, 2 &, Converíatione civili , puta, fi fint Primin eam que eftà jure, & eam, j m - 2 diaity nominatim excommunicati & publicé quz eft ab homine , ut patet cx didtis n. denuntiati , ut declaravit Concil. Con- 2, R. 6. E. titqtosd ftantienfe. 2. In late & ferenda fententiz T - ATtem, a, * 7. Privat communicatione foreníi, patet ibidem R..7. UT At v.g, Officio Judicis, Advocati , Procu- 3. lugeneralem & fþecia!cm.' Pri- ratoris, Tabellionis feu Notarii, Teftis, a fertut gencraütcr contta aliquos uml 'Tutoris,Curatoris, T'eftamenti Execu- mal.fa&oresindeterininatos:altera con- at E toris , ita ut contra excommunicatum tra determinatas perfonas nominatim. - etiam toleratum femper. poffit reus ex- 4, Aliaefjufta,alia injufla. — Jufla QU ag cipere, Quod fi nonfaciat , & Judex eft qua fertur ab habeare potcftatem; & rtlsgel ob caufam rationabilem cum debitis MTM eum non tepellat , a&ta ejus valent , fi fit toleratus, (ecus tamen eft de Judice non circumf(tantiis feu fervato Juris ordine, ?*&üiutfæ Q tolerato,is enim Jurisdi&ione privatus Injufta dicitur dupliciter juxta S.Thom- "lne ff eft, Sed attendatur praxis, q. 21. a, 4. dicentem : Uso modo ex ^ n fs VI. Bé. 3. Excommunicatio minor parte excommunicantis , ficut cum ex ^ w CUT incurritur folàm ob unicam cauíam, odio, vel ex tra aliquts excommunteat , Pt h nimirüm propter communicationem €2 tuuc excommumicatio nibilominm Mif indebitam. cum excommunicato ex- babet effeélum [uam , quamvis ille , qui- ïï'äulrufäffmrel commuhicatione majori, non tolera- excommtnicat , peccet. Alio modo ex Atl cmü"æ to , feu. vitando, De quo poftea n. parte ipfius excommnicationis ,vel qnía I?.R.6. Ubictiam in R. 7. pate- canfa excomminicationis efl. tndebita, bir ex S. Thom. quód Excommunica- vel quia fertur. [ententia jmris ordine x(afibug ft*fcry. tio minor poflit incurri propter pecca- pratermiffo , €9 1mc ff fit talzs error ex Pt db p tum veniale. parte fententia , qui fententiam uullam £. 4. Excommunicatio major non effe faciat , non babet effetlum , quia non eft excommuntcatio, . Si AMEem taln er- Morfen gog:& alicui infligi nifi ob peccatum -Sacerdmm ror *b —De Ceufüris. 1063 ror. s0n aunullet fentemtiam , babet effe- cum£&antibus, & manibus lucernas ar- Il um , €9 debet excommunnicatius busmili- denres tenentibus, quas dum anathema ter obedive.. Et erit ei ad meritum, Et concluditur , in terram prejiciunt,. ac ul TO oft pauca ait: edibus conculcant, ut candela humi iil Contingit. Autem quandogne , quod fit proje&ta 2d nullum fint ampliüs ufum: dilita can[a ex parte excommunicantis, ficut fal iüratuatum , ut loquitur nofter jj jl ua non edi debita ex parte excommuni- Lublino; cati , ficut cim aliquis pro falfa erimine VIIL.. g, 6. In Ecclefia eft poteftas hii $n judicio probato excommunicatur, €j Excommunicandi. Que poteftas cui p qunc , fí. bumiliter. fuffinet , bumilitatze Judici vel Superiori competar, vide ni z. meritum vecompen[at excommunicatio- R.a.& 3. jj nié damnunm. Colligitur ex Script. Matth. x 6.& 18, A&m, $ $. Excommunicatio injuffa alia eft Qnuacunque ligaveritis , ubi eft fermo valida, alia invalida- —Prima regulari- etiam: de externo Ecclefie gubernio ( u Unde additur ibidem : ter valetquoad forum externum, Un- uj Ecclefiaum de S. Thom. a;cit. in Sed Contra ex S.. nvn audierit,fit tibificut Etbnicus C Pu- 1f Gregorio ait: Pracepta Pafforis frve ju- blicanus. uibus verbis fubfumit S. ffa frve injufla timenda [unt , non autem D. a.2. Sed Ethnici fünt extra Ecclc- y effeut timenda, nifi aliquid mocerent, Se- fiam. Ergo & illi, quiEcclefiam audire dig cunda eft nulla & irrita.. i o contemmnunt »pet CX'-COIHmUDiCREiOHCTXB' 0,.1 Ex hac S/Thoma doátrinà colligitur; extra Ecclefiam funt ponendi. Et 1.ad j àd excommunicatio valida fed inju- Cor.5. Apoftolus mandat quendam ex- T. fta, firtalis veldefe&tu re&z intentionis hu communicari (ut S. Thom,ibidem ait) Judicis,aut forma mon eflentialis, vel ex & Diabolo tradi.. j defe&u jullz caufz excommunicandi, Ratío: Quia hic fpiritualis gladius W[;h licét aliunde fufficientis pro foro exter- s qn eftomnino neceffarius ad Ecclefiz regi- no, Verüm fiinjufta fimulQue invali- men & coércendam contumaciam ac M;Mf rebellionem, &c,. - ( da fit , eft nulla inuttoque foro. obligat tamen excommunicatum , ad ci paren- Ex quo Sequitur, quód ficét ipfe u- p dum; vitandi (candali causá , xquugdum füs cenfurarum fit ex. infílitudione hu- / ii ul populo fufficienter innotefcant caufz : mana & Ecclefiaftica;poteftas tamen eas: nullitatis cenfürz.- ferendi fit de jure divino. T 6. Alia eftexcommunicatio referva r Oppons: Excommunicato eft quz- ta,alia non refervata, De quibus in- dam maledictie: Sed R'om.12. probi- 4 ftàde cafibus refervaris. bemur maledicere. Ergo & excom-- , - Anathema ab Excomunicatione nom municare.. r(l""! differt naturá, fed formá: qua in lioc a. Nullus eft tradendus in manus ho— 1lii'ü D [ Sed confiftit, ut proferatur ab Epifcopo co- ftium , nifi omnino defperatus j i "7) ram 12. Sacerdotibus Epifcopum cir- perExcommunicationem homo xr-aditgr' I" An: p Ws - ZRACZ A TUS$ YZUV. Examen 1. 1064 in manus hoftis, nimirum Diaboli, & qua'm'viks talis non amittat Jurisdi&ig- yam in hac vita de nemine eft defperandum. nem, amittit ramenTurisdi&ionis ufum,/ ag Ergo. In R.. ad 2, dat difparitatem , cut zalis ETE Utrumque folvit Angel. D. Q2 r. adhuc poflit valide (etfi illicité) confe- : n 2.2*. , zumal crare Euchari(tiain, quia hoc confequi- -Ad z. ait: Maledi&tio porett effe du- tur poteftatem chara&eris, qui indele- o pliciter : Uno modoita , quód in malo , bilis eft; excommunicatio autem fequi- . TEU im d quod irrogat vel dicit per intentionem ; tuür jurisdidionem , quz poteft aufcrri fiftat , & (ic maledi&ctio omnibus modis & ligari. 32,0t COf eft prohibita, | Alio modo ita , quàd QUAZERO III, Quis poteft excom- dciur tnalum, quod quis maledicendo impre- municari? & quáà formá facienda cB: ^üdici catur , ad bonum illius ordinet, qui ma- Excommunicatio? ) ICODï ledicitur: & fic maledi&tio quandoque iX. &r. Excommunicari nonpote — — "um lo eft licita & falutifera. Sicur. etiam Me- eft nifi fubditus , unde non poteft quis. ^ t dicus aliquod nocumeritum infert infic- feipfum, vel Superioretn , aut zqualem 5 Á po mo,ut fe&ionem , pex quam ab infirmi- excommunicare. Q.22.a.4. t Gof Hzc ibi; Ratio S. D, eft: Excommunicatio e&, ; tate fiberctur. ,:',M&'.th.quæ( "Ad z.ait in fine art. ZVec es£ zaconve- actus jurisdictionis: Sed nemo babet ju- nf niens. fi ille,quinon e$t defperatus , bofli risdiclionemin feipíum (quia ineadem li dui detur. quia non datur quafi damnandus , cauía non poteft quis effe Judex & reus). i*a:&imcrdi&; fed quafí corrigendus , cm in. poteflate nec ín fuperiorem, necin equalem: qïxig ii Ecclefía fit, ex ejus maumipfum, cium vo- patin parem non habet imperium (ut Mil n Inerit, ertpere. ait ad z,ibidem) Ergo. 3-flff7?ag/7bäfu &.7. Éxcommunieatus non poteft Aliud eft. foro Con feffionis /facra- : imäm a/];]uis alium excommunicare. mentalis,in eo enim aliquis, cetero- t lg Ratio S.D,q. 22.2.3, inc.. Excom- quin alio fuperior , v, g. Epicopus , läfnferditïo ' municatio eft aQus jurisdictionis: Sed tedditür infcrior per peccatum , ait S,. n omnisexcommunicatus eft privatus ufu D. ibidem ad ;. & Confeflor agit üt Vicarius Dei ; Excomtnunicatio vero i * -;'(fllmm[micati " Jurisdi&tionis,utpote à communioncFi- Rttigi v delium feparatus. eft de foro extetiori. [ .;wmionisiteral Subdit S, D. Eadem ratio eft de fu- Reíp.2. Univerfitas feu Communi- tas excommunicari non poteft. a.j 2 äm müm: i fpenío à jurisdictione; (i enim fit fufpen- ii fus ab Ordinetantüm , tunc pon poteft Declarat & probat hoc S,D. dicens: Priiy Q ea, quz (ünt Ordinis,fed poreft ea quz Excommunicari non debet aliquis, nifi if funt jurisdictionis; & econtra fi fit fu- pro peccato mortali; peccatum anitetia Ri fpenfus à Jurisdidione , & non ab Or- in aétu cenfiftit ; a&us autem non eft dine; fi autem ab utroque, tunc neu- Communitatis , fed fingularium perío- , narum, ut frequenter ; & ideo (inguli de N n ldcm [ grum poteft. "tl Communitate cxcommunicati polunt, .In' folut.ad 1. S.D, ibidem ait, Quàód non "tl lUt * À p n De Ceizfzzrä. 1065 N' non outem ipía Comunitas, Etfi etiam medicin/æ itexäntur, cüm caufa exigir.x Wm. quandoque actus fit alicujus totiusmul. Ergo & excommunicario iterari poteff, :a"i!x 1 titüdinis, us quando multi n»vem tra- Oppono : Qyui femel privatus eft ali- hünt, quam nullus per fe trahere poffet; quobono, v.g, communione Fidelium, . n'f v tamen non eft probabile , quàd. aliqua & non reftitutus, non potcft eo iterum d rivari. Communitas itatota ad malum confen- u tiec, quin aliqiu fint diffentientes, — Et Ad boc S, D. ibidem ad 2. aic: Pri- U Á quia non et Dei, qui judicat omnem vátio quamvis non recipiat magis & mi- nus fccundüm fe, recipit tamen magis & terram , üt condemnet juftum cum im- ( pio ; utdicitur Gen,18. Ideo Eccle(ia , minus fecundüm caufam fuam, Et fe- i — quz Dei judicium imitatur,fatisprovidé cundàm hoc excommunicatio poteft iterari , & magis eft clongatus à fuf- - ftatic , ut Comunitas non excommuni- ) — cetur,ne cum loliis & zizaniis fimul era- fragiis Ecclefiz , quipluries eft excom- ld. dicetur & triticum. Hac ibi, municatus , quàm qui femel tantüm. Ad idem probandum in Sed Contra Hzc ibi, l l adducit Gloffam S. Auguft. fuper cap, p,4. Mertui proprié : non excotn. &i 13,Matth.quz dicit , quod Princeps & municantur, fed aliquando folüm de- multitudo non fit excommunicanda. In clarantur tales , có quàd atite mortem aj a*cm folatad 2. dat difparitatem de (ufpen- fuerint in occultá excommunicatione $ '(gus)ï;ï - fone& interdi&o,dicens:Sufpenfio non ac privantüt fuffragiis Fidelium, & fe- pulturá Ecclefiafticá, &c. si| tanta poena eft , quantà Excommunica- hg n tio, quia fafpenfi non fraudanrur Eccle- z. $. Ad ferendam excommunica- fig fuffragiis ficutexcommunicati. Un- tionem non eft prafcripta certa forma , de etiam aliquis fine peccato proprio quamvis ordinarié fiat his cerminis: Ex- Mi t Áufpenditur, & totum Regnum penitur COVAMIHHICATATA, $It eXCOMmBHTICALPU. spfo facto; & c. li FL': fub Interdiéto pro peccato Regis. A Refp. 3. Qui excommunicatus uná " QU./ERO IV. Quz caufz excufant j 74 [ — Excommunicatione, poteft iterum ex- abincurfu Excommunicationis,fic ut is, pit K communicari vel per ejusdem excom- fuper quem cenfura eft lata , à quovis i municationis iterationem , ad majorem Confeffore poffit abíolvi. WW . fuiconfufionem , ut fic à peccatorefiliat: X. Undecim praecipué numerantur, ij vel proptet alias caufas. Et tunc tot Primae(tbona fides, quá quis omni- funt principales excommunicationes , no & rationabiliter credit, fe nonnifs i M quot funt cauíz , pro quibus aliquis ex- veniale commififfe. De quo vide di- cemmunicatur, Ita $. Thom. Q.22, &an.;.R.a. 2.Dcpoftrio contumaciz & enenda.- chï ! 43/"6' g . Ratiecibidemin Sed Contra; Excom- tio anteexcommunicatienem facta cum jl k sunicatio quedam poena e(t, & medici- propofito farisfaciendi, (iquod dam- nele temedium : $ed pene omnes & num illatum fit. Nam Excommunicatio ;üiüh eft Tt tt tt TRACZATUS XIF, Exainen 1. 1066 jom) e(tpeena medicinalis, Ergo fipeccator Circumftantiisad occultam compenfá« s fit corre&us, Ecclefia eftcontenta, - tionem fuprà Tra&t, 8, Exam,6. n.129.. requifitis adhibitis tantum duntaxat de ï(c-;igoïc. . lgnorantia invincibilis five Juris D "fivefadi. De qua vide Tra&.5,Exam. alieno abítulit,quantum alter defuoin- atonmunic 1.n,23. Quia uc incurratur excommu- jufté detinebat, fi Ecclefia pracipiat re- pvl nicatio , requiritur contumacia , id eft, ftituere, excufatur ; Quia non eft de- ] R. inobedientia contra Legem, que contu- tentor alieni , fed füi ; quod recupera« sdilntt macia, non datur, ubi eft ignorantiain- vit, 7. Intentio imperantis ; cettas per- ii icu vincibilis. . Itadocet S,Thom.2. 2,Q. 7$- 2.3. & alii communiter. fonas; etiam culpabiles, cenfurà com-. sidi, à dufbusex Praterea Cen(üra fertur propter cul- prehendi nolentis. bfsqu'e i Oa pam,eftQue poenaejus. Ergo quidquid 8. Si noa poffit quis parere a excufat à culpa , excufat etiam à cenfu- teniarefn fra&tione figilli confeffionis. De qqq xortommi fa: Sced ignorantia invincibilis excufat fuprà in proprio loco. à culpa.cümtollit rationem voluntariis trto. i 9. Si Superior pracipiat aliquid re- nihil enim volitum, quin pracognitum. velare, quod cedit ia grave damnum ziThom. ülull) Lex Jn Ergo & àceníura, ipfiusmet revelantis (quia jure natut&& nemo tenetur dicere contrafe) vel pa- af Quaredi&ta ignorantia non excufet.à 1efervatione peccati,dicetur infrà Exam. rentum aut confanguineorum, qnía ho- Alttiy rum infamia & damnum redundet i " af 2.n.58.& f g.ante R,2 * U Dixi , ignoraztia invincibt/z s quïa ipfum teftem : nifi fimul cedarin datri- vincibilis(quam aliqui craffam vocant) num boni communis. De quofüpi Arameoton "elim, m five fit juris (ive (it fa&i , ficut nonex- ibid. Tra&,. 13. Exam. 7, num. 110. & III. h erideo , «ufatà peccato, ita necab Excommuni- eatione. Eft enim in illis qui nolunt 10, Mctus rationabilis fetr gravis :mf" C0 "t rop]i intelligere ut benc agant , cüm tamen di&usque , cadens in virum conftan- poffint,& teneantur. "ii tem (explicatus fupra Tract.3; Exam. 1* 4. 4Etas, v.g.in pucriä »fi fittalis,in n. I12.) incurrendi in bonis corporis » A Titium: notabile damnum qua cos ignorantia cxcufare poteft. famz , honoris , &c. MT ïwmm'.mjwe f- Impetentia, qua impedit imple- per obfervantiam mandati Ecclefiz ; cu- tionem pracepti Ecclefiz,quia tunc non jus benignitas non vqlt— fuos filios cum u adeft contumacia; Ecclefia enim non tanto rigorc tcgete. "ib lii ir. Violentia fimpliciter tf:[ig feu ebligat ad graves difficultates, qua fa- Ti ciunt morilem impoffibilitatem , nam coaétio ad ,committeudümyclomitteh- M pgum Chrüflifuavecft. Hincquifub dum opus Éxcoraunicationi fubjedum d l'm l €eníura juberur reftisueze , & hic & (explicata fuprà loco mox citaro n I) ftdmpe nuncabsque gravi incomtuodirate uz excufat, non quidem à Lcge natu- n hi et I ;nojf b potefl, excufatur, rali vcl divina (càm voluntas cogi non a UXOI', th 6, Occulta coþpenfätio. Hinc qui poffit ad PcccandümA& oporteát gnálle oillies ldl De Cenforais, 1067 "millies mori) fed à Lege hominis vel filiis non emancipatis, aliàs tenerentut vi:are Patrem, De aliis autem in:elli- li ) 'Écclefiz, non intendentis obligare cam i 'tanto rigore, gitur.quód liceat excemmunicato com- i QUAERO V. Quomodo vel quando municate, fiante Excommunicationemn Flil licet comtmunicare (eu Pgrticipare cum fe ei fábdiderint ; non autem fi poft, fxcommunicato? . di Quidam autem intelligunt à converfo, u XI. Ante R. &ota, quód excommu- fcilicet , quód Supeiiores poffurt liciré "nicati alii fint colerati , alii non tolerati communicare inferioribus , alii veró contrarium dicunr. Sed ad minus in T ab Ecclefia, fic ut priores non neceífarió funt vitandi, bene tamen pofteiiores , "n hiscommunicare eis debent , in quibus nifi in cafibus exceptis, Hoc notato funt eis obligati ; quia ficat inferiores D. l , I. Sunt certi cafus, in quibuslicet obligantur ad obfequiüm Superiorum, p ommunicare fcu agere cum excommu- ita Superiores ad providentiam inferio- Bicato excommunicatione majorí,eriam rum. Suntetiam quidam cafus excep- non tolerato , indicati hoc verfu, quem tijficutquando ignora:ur Excommuni- i d i pouit $, Thom, q.2.3.a. 1. in c, catio, Et quando aliqui funt perepriai & viatores interra excomunicarorum , J Uule, Lex; hunä;lg f05 Ignorata yue- «di cej]e. qui licité poffunt ab eis emere, vel etiam o l Declaratur ex S.D.ibidem;ubi,poft- accipere eleemofynam. Et fimiliter fr n quam przmifit , quód excommunicatio aliquis videat excommunicatum in ne- minor feparet tantüm à participatione jnd ceffitate , & tunc ex pracepto cbaritatis "Sacramentorum,& non à Communione tenetur ei- providerc. Et hzc conti- quul 1 m - Fidelium , majot verà ab utroque, fub- nentur Veríu: fic ut Uzz/e referatur ad dit; Et ideo tali excommunicato (ni- verba falutis; Lex ad matrimonium ; mirum excomunicatione majori) com - Huinile ad tubje&ionem. Jgill Cætc;a pa- a municare nonlicet. Sed quia Ecclefia tent. HacS. Thom. €xcommunicationem ad medelam , & b &.2. Cafusin quibus non licet com- non d interitum inducit;ideo excipiun- p municare feu agere cum excommunica- tur ab hac gehetälitate quadam, in qui- to majorí,indicantur hoc verfu: i u i buscommnunicare licer ; fcilicet in his, O5 Orare ,'ale, Communio, Menfa Z60 AHY, d qu& pertinentad falutem, quia de tali- 2 bua homo licité poteft cum excommu- Per ly Os intelligantur ofcula, colló- T nicato loqui ; poteft etiam alia verba in- quia, amicitia, muneta, litterz , &c. tetferere , ut faciliüs falutis verba ex fa- j qf'cn' per ly Orarecommunia Ecclefiz Sacra- miliaritate. recipiantur. Excipiüntur j menta acotationes tam intrà quäm exe f I^ eiam quadam perfons, ad quas fpecia- traEcclefiam , & omnia fpiricualia, jux- h j liter pertinet provifio excommunicati , ta fen(um fuprà explicatum, Perly Pale fclicet Uxor; filius;fervus, rufticus, & j prohibentur mutuz falutationes fcrip- Lf * Grviens; fed hoc intelligendum cü de tofigno, verbo. Per ly Communie in- TR tft2 ter- p TR./iCTATUS IFIF. Examem , 1068 terdicitur habitatio in. eadem domo , Sed negatur fequelas Quiaipfi excom- gnatí converfatio, muruum exercitium , &c. municati tenentur , quantum eft de fe hp Per ly 7Me»fa , ne quis cam excommu- ab aliorum cemmunioneabftinere , nift 1 qpsmul nicato ineadem menía comedat vel bi- ab aliis ad id rogentur. ^ m du bat, velin eodem le&o dormiar, Refp.6. Qui participat exzomm Mu XIL m.2. Licitum eft audire Mif- cato;eft excommunicatus, q.2.3.2,2. .»::"ek x fam Sacerdotis excommunicati , dum- Ratío S. D. eft: Excommunicatus eft A DOn t raodo non fit denuntiarus ut patebit ex pofitus exira Communionem, Ergo qui ln ea dicendis: ipfe tamen Sacerdos peccat ei communicat , à Communione Eccle- & Confef dwmac morcaliter & fit irregularis, fiz recedir, Ergoeít excommünhicatus, &,4, Excommunícatus majori ex- Declarat hoc ulteriisS,Thom. Ex- T communicatione , dum orathoras Ca- communicatio poteft in aliquem ferti J Qu nonicas , non debet dicere Dozizus vo- dupliciter: Aut íta quàd ipfe fit excom- tios, ( bifcum , led Domine exanai orationem municatus cum ornnibus ei patticipan- - Aehynlcum ?2€4?P. tibus , & tunc non eft dubium , quà J city Ratio: Quia primum dicitur nomine quicunque participat ei, eft excommu- EPT Écclefie: Sed talis ab Ecclefia cft pra- nicatus majori excommunicatione $ Afl cifus. Etgo, Aut eft excommunicatus fimpliciter, & - u of Refp. j.Excommunicati toleratinon tunc aut patticipat aliquisei in crimine, ^dimprofe funt neceffarió vicandi ;benetamen non przbendo ei confilium , auxilium , aut xitafe D tolerati , qui poft Concil.Conftantienfe favorem : & fic iterum eft excommuni- OMf g non fuün: nifi. duo, nimirum notorius catus majori excommunicationes Aut Sitrdoy Clerici percuffor; & ille qui fpecialiter patticipat in aliis ficut ip verbo, vel in ofculo , vel in menía; & ficeft excom- ifindz/viff/ mominatim & expreísé fuit excommu- micatus feutalis denuntiatus. Ita claré äveröprebabi municatus minori -gxcemm unicatione. "nitre patetex dio Concilio, Hac ibi. l flCanon j 2 Nec obftat, quód in Concilio Dafile- In folut. ad 2.ait $, D. quód excome ATT - enfi quicunque notorii Excommunicati municato minore excommunicatione 1 Ptl dicantur vitandi. Nam illud Concilium liceat communicare,& fic cxcommuni- "MIHSAWN quoad hoc noneft approbatum;&oppo- catio non tranfit in tertiam perfonam, (URO fitum confuetudineEcclefiz receptum. XlU. Refp. 7. Probabiliusvidetur, , Sed quid f tale crimen folüm fit no- quód qui excornunicato participat ver- [ ab EXfoml (( * torium in hac Provincia, teneerneeum bo vel ofculo, vel in menfa, non femper vitare in alia, ubieftoccultum? AT ILA peccet mortalitet, fed folüm quandoin Dico , tencri in occulto , non tamen velin Divínis ,. 4 i quilbe, criminc illi participat; in publico. vel in contemptum Ecc!'äüæ. Ita $. * Elf, qui a Pem Wicatiam; Oppono contra I. pattem R. $. Ex ea Thom, q.23.2.3. - Ratio ibidem: Quia hoc videtur val- "mbf fequitur], quód excommunicatis tolera- levis R"","P"ftn tis, Gnon lint vitandi, praftetur favor. degrave;quód hoPuo prouno verbo : E quG tmm,,quia p De Cenfaris. 1069 u 'g. 2. Si fit Excommunicatio major, quo—cxco;-ïmnic,atum alloquitur,morta- il & lataab homine; abfolvere ab ea po- Titer peecet ; & certé aliàás excommuni- j teft , qui eam tulit (ot habet S/Thom. cantes multis injicerent ngueum dam. nationis, Ergo. ibidem) aut ejus Superior, autSuccefor p in officio vel dignitate , veldelegatus. Nota, quód licét peenitens peccatum ] ven'ale pet f poffit omittere in Con fef- Si veroó. fit Excommunicatio juris aut fione, non tamen fi hac cenfura fit an- Canonis, & non fit refervata,abfolvit ab 4 3 nexane in ca recipiat Sactamentum. Et ea ,quià peecato mortali abíolvere pot- AW eft: fi t refervata, abfolvit ab ea isqui ideo Confeffor femper præmi:tit abfío- n lutionem à cenfutis, ansequam abfolvat eam fibi refervavit, nifi alteri det pote- ftatem. Hine Confeffarii feite debent Y ápeccatis. n cafus Papz vel Epifcopo, vel nulli refer- XIV.. Quidergofaciet Sacerdos a&u qu. vatos. Dequibusinfrà Exam,2.n, j 4-& cplebrans, fi videatintrare aliquem ex- communicarum ? feqq. Dico cum cotnmuni Sententia. : Si Sacerdos non poteft abfolvere T W. 5, u intret , non ex profeffo , ut Sacrum au- excommunicatum à eulpa, nift priüs fit liL diat,(ed at folüm obiter pertranfeat. aut abfolutusab excommunicatione S. T ho. - intemplo obambulet , poteft Sacerdos ibid;ad 2. ucr, Rationem dat:. Quia excommuniea - Sacrum profequi;Quia hoc non eft veré n intereffe Divinis. . Si veró propri vult ti non funt participes fcu capaecs Sacra- ï. j Miffam audire adipftar aliorum , debet mentorum Ecclefiz,cüm fint abea prz- cifi. Sacerdos curare, ut exeat (modé fine Noranda hic eft differentia , cur non fcandalo fieri poífit) vel ceffare à Sacro- Si veróà probabiliter fubfit fcandalum,& omnis, qui poteft abíolvere à vinculo (l l Canon inccptus non fir,recedat ab alta- peceati (quod. tamen eft. majus) etiam ri; (iCanon jam fit co»ptus. profequa- poffit àvinculo cenfurz: quam differen- [2 M ( tur Miffam ufque ad Communionem tiam dat S. Thom, ibid, ad 1. dicens [2 n i inclufivé;quà famptà recedat & Miflam Quamvis vinculum. peccati fir majus f finiatin Sacriftia, fimpliciter, quàm excommunicationis ; tamen quoad aliquid, vinculum excorn* QU/JERO VI. Quis abfolvere po- teft ab Excommunicatione ? Et quo- municationiseft majus ,inquantum non $3- modo? .. folüm obligat quoad Deum;fed eiiam in 'Excommhbicatione facie Ecclefiz.. ; Et in abfolvendo ab XV. g. r. Ab d minori quilibet 5acerdos poteft abíol- excommunicatione requiritur jurisdi- i 1 vere, qui à peccato patricipationis (/ve &io in exteriori foro, non autem in ab- Hzeibi. T commmnicationzs ) ablolvere poteft , ait folutioneà peccato. XVlI. g.4. Excommunicatio etiam S.Thom.hic q.24.a-1.in c. Ratio patet cum €x levitate Cenfutz ; jufte lata ; poteft tolli ab invito, etiam Wl'r o €im etiam,quia non eft refervata. fmanente contumacià ; fi videatur expe- s'l Trrttt 3 : di:r; — 1070 ZRACTATUS XIF, Examen 1. dire falati illius, in' cujus medicinam eft (eam exprimendo) & reffituo te Sacra- iphijl lat&. ltaS.D,Q.24.a.2.in Sed Contra, mnentts Ecclefia 9 Communioni Fidelium, at &ad 2. &c.fi cau( & excommunicationes fint Qs Declarat boc inc... Malum culpe & plures,omnes debentexprimi, aliàs tan- E![O[C t a52 inhoc differanr,quód culpz prin- tüm eritabfolutus ab expre(fis. diduol cipium eftia nobis,quiaomne peccatum Quatuor adhuc fetvanda fant in ab- Em voluntarinm eft, peenz autem princi- folutione tali. 1. Excommuuicatus de» 1b pium quandog; extranos eft , non enim bet jutzie de parendo mandatis Eccle- )a. requiritur ad poenam quód íit volunta- fiz,pra(ertim (ipropter graviora pecca» uj ria , imó magis e& de ratione panz , ta excommunicatus fit, 2, Ante abfo- ii quód. (it contra voluntatem, — Et ideo lutionem debet abfolvendus pawi lafz initauó (icut peccata. noo committuntur niíi in fatisfacere;quód i non poffit,dare dclet 1 Cino voluntate ità non. remittuntur. alicui cautionem vel fidejuffionem aut p'g- timPrio invito : fed excommunicatio (icut inali- nus, Et hocrequiritur ex juftitia. — 3- Sub abíolutione debet dici Pfal. Mi- jeumabí quem invitum poteft ferri, ita etiam invitus ab ea abfolvi poteric. Hazcibi. fererc vel alius peenitentialis cum Ora* ï;/fl(il, omn - Q i f. Abfolutio à cenfuris poteft ex tionibus, & füb eo abfolvendus nudatis mmbusp:ne rationabili caufa dart abfentijignoranti, humeris cedi, qua tamen flagcilatio imó exiftenti in mortali, honeftaiis causá omittitur, non folüm niblioy -Tidpufof Ratio : Quia non eft facramentalis, iu fceminis, fed etiam (quando abfolu- Videinfrà derefervatis Exam,2.n.78. Jis ld tio datur fecreté in confeffienali) in vi- ? Go x.6, Poteft quis abfolvi ab una ex- ris, 4. Abfolvendus debet falutaribus Ita niüidae. communicarione remanente alià. veibis ferió moneri , & ad meliora ac fa- hiora ftimulari, Ament ]. S.Thom.ibid.a.7. Rationem dat : Quia excommunica- XVIIL. y.8. Mortui (de quibus con- D TT m tio eft quzdanf pana: Sed poteft quis ftat, quàd poenituerinr) (unt abfolvendi j tfint i abfolvi ab unápaená remanente alià , ab excommunicatione, ut proeis fiant : cum non habeant neceffariam eonne- fuffragia: ad quod heredes funt cogen- H xionem, Ei2o. di, Vide fuprà n.9. R.4. M fg| A umf XVIL. 3. 7. Verbaabfolationiscen- &. 9. Excommunicatus non pote (urz non funt determinaia, fed fuffici- abíolvi ad reincidentiam de confenfü :äns i[)(OI V 'unt quzcunque verba, imó figna (cum folius partis, nifi ad(it confen(us faltem E NUM tacitus excommunicantis, non fit Ablolutio facramentalis) abfo- D m 25v) T lutionem fignificantia : dummodoadfit Ratio : Qu iia abfolutio ad reinciden o intentio abíolvendi. Poteft tamen & tíam requirit jurisdictionem , utarg t,;it "b t lt LaCruz. x* P 1 folet abfolutio dari his verbis: A4zéfoy;- if zate , quAfungorsego te abfolvo à vincn- An Excommunicatio liget extra ter- Tf Ü lo excommunicationtà , quam incurrifhi ritorium excommunicantis ; Item qui Ti & EL Tuspp .!5 m Qu Propter tale fatium , vel falem canfan Gm: caíus Papales ; ngfqppalcs ,&c dnq ) De Cenfuris, 071 L fimilia plura dicentur infrà de Cafibus licét excommunicatus per cap, awdivi- n tefervatisin Exam.2, i 7845 , 24. q. 1. non poffit alium excom- - QUAERO VII. Poteftne Superior u municatum à majori excommunicatio- majore excommunicatione ligatus ab. ne abíolvere, in cafu tamen neceffitatis folvi à fuo fubdito; & quidem etiam ex- i poteft, nam neccffitas legem non habet; communicáto , v. g. in cafu mutuz per- üt diciturin c,dy/cipulos. 2,6.de confecrat. u cuüffionis?'' E M Á dift,s. HacDonatus. Qui tamen in * XIX. Refp, Cum noftro Donato Ka eodem Tom. tract, 12. Q.84. refolutio- tom.3.tra&t. j.q. 17. fic difcurrente: Di- nem de hoc cafüu mutuz percuffionis Su- 0 i coquód fic, quia Cenfeffarius hujusmo- perioris & Subditi vult folüm tenere ;fi di fumit au&toritatem non ab cligente , pereuffio fit occultafeu non notoria, & t fed à Canone committente , quando- quód tunc Pralatus debeat: priüs abfol- j il quidem Priores in fuis Conventibus& vete fubditum , & fubditus ablolutus po- e: in eorumabfentia Suppriores,& eorum ftea Prelatum; . n0n Vicarii, omnes Fratres noflri Ordinis Si-autem cafüs fit notorius & clarus;. ad eorum Conventus. declinantes. ab: jn Przlatus -ex privilegio eligendi fibi Jit emnibus peccatis & ceníüris.tamà jure Confeflaium. (quo per percuffionem d uàm.ab liómine generaliter prolatis, & ii ut non privatur) eligat Confeffarium. 'Sedi Apoftolicz fpecialiter.non referva- ctiam: exiraneüm fzcularem. ( dum a- ii n tis, poflunt abfolvere , ac etiam eis Sa- liumnon habet) qui ele&us habet facul- '3 cramentum - Euchariftie- & Un&ionis; ul J tatem abfolvendi, nonà Przlato eligen- miniftrare , ut conflat. ex ZMar? »zagno, te , fed à Papá committente, Si veró: u "Clement. IV. nobisindulto, & habetur nüllius alterius Confeffarii copia effet ; exprefsé in Prologefieftrarum Confti- néc etiàm fübditus percuflus effet Con- st tutionum. Sed'tórumid,quod hi Prio- feflarius , Pralatus gerat fe ac fi folus ef- u res poffünt in füos fübditos ; valent. & fet; & ad vitandum fcandalum , infa- j hi inillos, fi inipforum Confeflores eli- tniam,&e.poteft celebrare,nec celebran- rcowr gantu. Ergo i Superior aliquis per- do fit itregularis.. -cufferit (aum fubditum; poteft ipfeper- - eusbenfto.. T cütieris abfolvi ab alio fübdito fuo ele- d '&oab ipfo in Confcfforem, Rodtiq. to. fj !] QUARO VI1il, Quid & quotuplex: 1,4.20,att. 12.in fin,verb, 44dverte. . eft? quis eatm poteft ferre , velab ea ab- folvete ?. Amplia , utobcafum neceffitatis ex- W' E tremz, fi fubditus & Prallatusad invi- XX.. B 1. H&c cenfuta propriétans- j em fe petcuffiffent& inConventunon ti»afficit Clericos &Ecc]eüaüicos,prï— um & quis , qui eos poffit abfolvere; pof- varis €05, non quidem communione fi- | invicéin feabfolvere, prout do- dclium, nec Sacramentorum receptio- ! ! qlll ä:ä)t filüïfäs DD;quesallegant& fequun- ne."fed tátitüm fondtionibus & juribus: V Ecclefiáftieis, Unde defimitur fic: Eft: J ,tit Kodriq, loc, cit, & Paffarell, Quia Cfm»- ii ZRACTATUS XIF, Examen 1. 1072 l ficio. Prima Clerico prohibet Ordinam Ceufura qu& alicui Ecclefiaflico ob [unam Md culpam 4 fudice vel & Lege prolibetur velaliarum functionum ratione Ordinis i'i?ff[i'z.':]f exercitium fui. officit vel beneficii 1n ta- aut muneris Ecclefiaftici ei comperen- )v i tium executionem. Secunda percep- zum vel inpartem , cerium tempis vel T i perpetuum quoad partem. Breviuüs tionem fru&tuum beneficii, ir;que Tilss fic: Sufpenfio est Cen[ura Ecclefaflica fabdividitur, in £otalem & partialem. Q tu) Prima eft, quá quis fufpenditur ad teui- privans Clericum exercitio [n Officii, vel Beueficii, pusab omüi officio,& perceptioneom- AQL Explicatur prima definitio ly Cenfura nium-fru&uum. .« Partialis eft quá ali- 1 cui vel ad tempus vel in perpetuum ponitur locogeneris; quomodoab aliis 2 & h ceníucis differat , conftatex propriisea- fabtrahitur folüm pars fructuum,vel fu- *bl af rum dc('criptionibus. Dicicur Ececde- fpendicur tantüm ab uno tpirituali du Qostam fraflica , ad diffecentiam aliarum prohi- fui Officii , v. g. Epifcopus à collatione birionum , quz fiunt à Judice (eculari 'Ordinum & bencficierum, Sacerdosab .('IMZCOPS)I te áudientia confeffionum. 74 4 UI vel hunt fübdito fculari; uti eff v.g. fu- Dividitür z. Sufpen(io in eam, qua eft : "*'*"J?lyrap:er fpenfio Advocati ab officio. — Dicitur , f PUnyy rj ob culpam $, Quia. cenfura. ftri&e. alis Ajure & eam qua eft ab. bomine. 3, In '3154(:4;;;7; lu non poteft infl.gi (ine culpá, faltem ve- perpetuam & temporalem.. 4. In re- R äP-7- Sulpw niali ; propter quam.etiam poteft quis Íervatam & non relervatam.. Quorum fafpendi , ficut füprà di&um eft de ex- intelligentia patet ex di&is. "oaum ET Item fi fu- fum ab.och"i(i'*s EM communicatione minori. -Nota;quód effefafpen divinisidem fit , accfle privatum facul- vclrrüitunozd fpenfio hat ob lepram, fenectutem, aut fimilem caufam;noneft proprie fufpen- tate v.g,celebrandi Miffam ,aut Miffz, TT "n fio. Dicitur vel i& perpetuum. quoad aliisque diviniseffioiis afliftendi ; aliiï.þ -Chara cantandispigiirum ex officio ; ac t ( partem, — INam perpetua prohibitioto- tius exercitii, offici; vel bencficii poriüs :more Clericorudi3 Undeid agere. more Laicorum licet. eft privatio ac depofitio , & non fu- fpenfio. 4 i, 1l Refp.. Sufpendere communiter p Ex his Colligitur , quód depofitio teft omnis & folus ille, qui poteft ex- Vs " verbalis, ac degradatio realis , poftea communicare. Sufpenfio gravis folüm .1. f.ä?. g' s".( Cn lem,levis amP Vib Ii| magis explicanda;uti & irtegularitas, poteft iofli giob culgafp mortà i non (it proprié di&a fufpenfio,quia non ob levém, : " ZRPIOP: s f ortio intet pd« Dlitrl funt fttidie Cenlure , íed potiüs priva- Ratio e$í ; Ucfit prop »pic tiones vel inhabilitationes ad.Ordinem * nam & culpam. "Iu m Ltte exercendum vel füfcipiendum: fufpen- Refp. 4.. Ad fufpenfion em ab hoii- "u T fio veró folümimpoitat impedimentum ne requiritur previa monit " llpm dte exercitii. 4 s infligenda ad. puniendum deli&qm" , Ti Refp,2. Sufp enfio dividiäu? d a non tamen re ) CCU](as i qqiritur ad fufpcnäo'nem qua cft ab offcie, && cam qua eft à ewe- à jure. Rati& : awlm &t p De Cenfuris. P 1073 &atio patet (uprà in hoc Exam. n. 4. | quzprovenit ex homicidio voluntario, XXI. R cfp. g. Si f'u(penüöaüä jute, & illisqua jam. funt dedu&z ad forum d & relervata, ille folus ab ea abfolvere contentiofum poteft, cuijuseam refervavit... Si non Atf. Dixi, atfum proprium fui Ordinis s eft relervata , abíolvit quivis legitimus fecusenim eft de aliis a&ibus etfi Eccle- qbï !'m Confeflarius ; fi e&t ab homine , abfolvit fiaflicis , utfunt, in Chorocum aliis M o is qui eam tulit , aut Succeffor , auc Su- píallere, canere Refponfotia defun&to- .pcrior. rum, aut Litanias,rbaptizarc mote Lai« xom L N ARatio: . Quia ejusdem eft ligare & ci fine folemnitate, & fimilia; quenon Íolvere. fant fpecialiter Ordini annexa. Q &, 6. Pro abíolutione à fafpen- Refp. 9, Sufpenfi non carentimmu- J T fione nulla eít forma certis verbis pr&- nitate Ecclefig, Íctipta, mostamen Ecclcfiz (cuife coa- ii Ratioef : Quia nullo jure eo bene- formare oportet) eft, ut dicatur: Ego ficio feuafylo funt privati. j T te abfolvo à vinctlo fufpeufionts , quam Relp. 1O. Sicut excommunicatum tncurriflipropter , €$c. & reffituo te ad. non toleratum tenemur vitare in cug- quzt* EXECHIIDAHEHA EHL TIHueris , vel Ordinis , &is , de quibus fupràdi&um; ita & (u-. E ln tl vel ad tuum beneficium , €$c, fpenfum ineo, in quo eft fufpenfus. Kelp. 7. Suipeïnüo lataad tempus de- Hinc qui inofficiis divinis & actibusOr- tetminatum , co elapfo aufeitur ipfo ju- dini fuo propriis, eum non vitat; mor- te,nec eít neceffaria nova declaratio, ) talíter peccat, fi eft denuntiatus; fecus, vel reftitutio ad officium vel beneficium. j [J-P" non. ,Patet ex fe juxta fuprà di&a, Katio 1, p. Suípenfio non agit ultra QU/ERO IX. Quznam funt comz Ul A intentionem (ufpeadentis, ab ea enim muniores Sufpenfiones à Jure ? Jl ,JLU accipit totam (uanr vim. — Eadem pars j XXII. Refp. Sunt fequentes.- 1. Su- patet ex Gloffa in cap. Saere. de. fenr. fþeni"us cft , ordinatus extra tempora ; mmül Excom. qux Ecclefia prarfcripfit, vel (inelegitt- Ratía 2. p. Sublatá causá im'pädiente ma etate ; aut finecitulo, velfine dimif- T f7 tedit effe&us, quem impedit. Íoriis, vel inter(titiis, absque difpenía- o l ; Refp. 8. Sufpeníus fungens Ordini- dione non fervatis, vel per faltum, vel j bus ibi prohib;tis feu exerceps aliquem incenfura, vel poft Matrimonium ra- p / a&amproprium fui Ordinis five facri , tum, Itemqui ordinem facrum fuíce- "d "five non facti , peccat mortaliter, & pro pitab Epiícopo alieno , velà proprio ia penná incurritirregularitatem Papzre- aliena Diascefi. Hi omnes ab execatio- fetvatam : in qua tamen, fi (it occulta , ne Ordinum funt fufpenfi, nifiid fecif- ,W j ;; poteft difpeníare Epiícopus . virtute fent absque dolo, & (i Ordine fhfceptd Gonc. Trid. Seff. 24. c, 26. Ubi fuper "u utantur , fiunt itregulares, | 2, Ordina- omnes occultas irrcgularitates difpen- tus fcienter à Simoniaco, excommuni- W j cato, fufpenío, aut interdi&o, denun- fandi facultas ei eft daga, exceptà cà ; tiatiSq M Uuuuuq. x 19074. TRACTATUS X IV. Examen, . tiatis. .3, Ordinatus in irregularitate;. Hz funtcommuniores fafpenfiones ; DT eoli cumquo folas Papadifpenfat. —4, Su- plutes partimufitatz, partim. jam abro- fcipiens duos Ordines acros eodem die,. gatz videantur inaliis. AudGoribus,pre- lmv fertim ia Binsfeldio. 1 pE f. Ordinans aliquem invitum eft fu- Ípenfus per annumá celebrationeMiffz. QUJ/ERO X. Quid & quotuplex: db 6. Ordinans aliquem fine beneficio aut efl,& quomodo fit depofitio vel degra- ET Patrimonio fufhciente vel titulo ,. per dnn, datio , quam ant? dixifti reduci ad fue annum eftfufpenfusa talium Ordinum fpenfionem? . tidrhan collatione, tenetutque talem alere,. fi àwilb, XXIIL, & r. Depofitio eft grivatio fcienter ordinavit euth. 7. Ordinans. Ordinum Clericaliunzin: (enfa explican- stiduic: nonfübditum ( etiam folàm ad z. Ton- zisotf do. Eteftduplex : Una veralisalte- furam) fine licentia propiii Epifcopi rarealis, Primacít, quá per Epifcopi u pet annum eft fafpenfus à Pontificali- vel ejus. Vicarit , fpecialeadid monda- Tfb bus: ordinatus veró eft fufpenfus ab. W. Qu tum habentis,fententiam,Clerico in pere Or-'ine; quamdiu Przlato: placuerit. g. petuum: prohibetur Ordinam fuorum: outtgr. Excommunicans, fufpendens vel inter- ltyider executío, & ad altiores. promotio,quod dicens fine fcripturà & caufz expreffio- idem et;ac effe perpetuó füfpenfüm,ni- - ne,pet menfem efít fufpenfus ab ingreffu. fi ab Epifcopo difpenfctur. poft adum VNDUI 1j [ Ecclefis, Excipitur Prelatus Regularis ponitentiam.; ante quam tamenadhuc n ldu quoad füos. 9. Sacerdos fine licentia gaudet privilegiis Clericalibus. — Realir Wmns, j jangensaut benedicens Sponfos alterius. depofitio eft idem quod degradatio, ac dT Parochis. Io, Religiofiadmittentes. privatnon folüm executione Otdinum, , Bl £csminas ad fua Monafteria fünt fafpen- rf fed & Clericatu ac privilegiis ejus , ut fi àDivinis & inhabiles ad: officia.. 11.. degradatus impofferum. habeatur velut: ) Q&u dl Keligiofi apoftatz recipientes Ordines Laicus ; etíi charatter maneat.. "BD to in apoflafia. 12; Keligioft admittentes. 2 2. Degradatio fit. cum: certa.fo- L lemnitate; ly ad Profeffioné ante completumannum. Inprimís fit degradatio: Jui probationis. r3. Religiofi nonuten- verbalis, id eft, fertur féztentia. degra-- N At 110y tes habitu & vellitu. modo fibi prz- dationis coram certo Epilcoporum nue- tj Ia fcripto: x4. Qui in Concione popula- ltl mero,nimirum coram fex ,. fi degrae- M. fe zi vel cectu virorum ac mulierum di- dandus fiz Presbyter : coram tribus,fi fit ütdtel fputant in alterutram partem de Con- Diaconus,vel Subdiaconus.. Sic iabent ! Yeto üt( eeprione B. V. fuam: fententiam argu- jura antiquayfed nanc juxta. Ttid. Seff. *i mentis firmando; oppofitam rcfellendo.. um i I3, de reform. c. 4. fuüfficit, utinterünt " pet $. Clerici in. factis conftituti. notorii: totidem- Abbares,vel ( filli iaberinon A 4WW fornicarii fünt fafpenfi ,. donec peenite- poflint ) alii Clerici in dignitate confti- mjura ant.. Qui fi ante adtam poenitentiam.in: tuti. Si degradandus fit Clericus-mi- Officio fuo miniftrennfiunt irrcgulares;, norum Ordinum; folus Epifcopus, alits , Re folum Papam. dxfg;p(andiau non affiflentibus.eum degradare potefts e H De Cenfuris, W Poltlatam fenténtiam , degradandus Anierds um jäü Ceffat 7 ii veflibus fuis indotus , manibus tenens libram, vasfeu inlteumentum, vel or- Z Diviui, »,E t inamentum ad Ordinem fuum fpe&tans, QUJERO XI. Quid de his fen- tis? *th? quafi deberer publicé fuum 'Officium XXIV. . 1. Interdi&umab jwrer- 'fg'« peragere , aut celebrare, adducitur ad 641' Epifgqpum 3 quifingulatim ei aufert dicendo feuprohibendo di&um,dcfini- omnía ornamenta & veftimentainoipi- tur, quód fit Cezfara Ecclefia]lica, pro- nl «ndo ab illo, quod ci in ultima O;di- bibeus aliquorum Sacramentortim mini- LL natione fuic traditum , & gradatim de- Jirationem €$ veceptionem,ac divina Qf- ficia etiam andienda : €8 fepulturam Ec- hl i Ícendendo u(que ad primam veftem in primaton(ura ei datam, Deinde raditur clefiaflicam;ac sngre||nm Ecclefie, — Dif- ?If i l €aput ejus,ne apparcat fignum € lerica- fert ab Excommunicatione, quz privat tusejus. Quz fint vetba, quibus Eri- cómmunicatione: & à lufpenfione;quse !U ld Ícopus utitur , dum infignia Clericalia direé privat ufu poteflatis Ecclefiafti- y(lis detrahit,videri poreft in Rituali, Tan- cz ; lnterdidum veró dire&é privat demEpi(copus ita loquitur: — 24uGori- Sacramentis & divinis Officiis, licét et- It u t4te Dei omnipoteatis ac moffrá tibi au- iam indire&é privet illis, quz confe- ferimus babitum Clericalem, depouimus, quuatur ad dire&é prohibíta, Excomu- liil N degradamus , €$ exuimus omni Ordine, nicatio & fufpenfio tantüm feruntur ob culpam propriam , inrerdidum veró TOA Leneficio 8 privilegio Clericali;&c, Fadà degradatione degradatus tta- etiam obalienam. Excommunicatione- ii ! ditur Judici zculari, qui debet effe prz-. quit ferri in Univerfitatem feu Com- »Juslu fens inactu degradationis. Ecclefia ta- munitatem, ut dictum eft fuprà, bene Vi men pro eo intercedit , ne ple&atut tamen interdictum, morte. (t . Notatamen, quód inrerdictum non Di&us Judex fecularis mon poteft femper privet omnibus illis;qua defini- 4040 réo facere novum proceffum;fi crimen tio data exptimit , fed aliquando uno ] d?g" fit meré fori Ecclefiaftici , ut fimonia, tf folàminterdum pluribus ; prout in ju* harefis, &c. fed precisé poteft exequi te exprimitur. íi i E& 2. Interdidum dividitur. Pri» ii de n fententiam declaratoriam Judicii Eccle- fiz. Si veró fit crimen fori mixti , ut in Locale, quod prohibet in certo loco homicidium,magia;&c, poteft à Judice divinis Officiisaffillere : Et in Perfonale, Ecclefiaftico petere proceffum, vel et- quód hanc intereffentiam prohibet cer- tiam novum facere, ac ftatuere poenam t2 perfong in quocunqueloco. Seczzds fecundüm jura, dividitur in generale & in fpeciale, . Pri- mum eft, quo generalis feu totus lecus aliquis, v, g. totum Regnum;Provincia, vf/ims F : Uuuuuu 2 d ve rj s ïö*/b TRACT ATUS XIK Examen x. vck Dioecefis, Civitas, feutota Commu- clefiz ,id cft; fan&ione Ordinis ficriin LUR nitas interdicitur. — Altezrum eft , quo Ecclefia, nontamen privat facultate aliquis particulàris locus , aur certx lugrediendi Ecclefiam & recipiendi Sa- gtl particulares perfonz alicujus Comma- i l j cramenta tünc, quando .OHi*ciqvm dkivi'u nitatis v. g, Parochia vel Coenobium num non cek*bratur./ Pïl alicujus civitatis interdicitur. Eft & $: Püvat fepulturà Eccfeliafïicä, at* aliud Eocale & Perfonale fimul, quan- IQUC do nimirum interdicitur locus cum tamen illi , qui interdi&i non funt;pof- Í ( Iion pcrfo'ni*s. Item aliud re fant fepeliri in loco, qui non fubjacet WU libe non refervatum. fcrvatgxxm, aliud interdi&o. il w.6. InlInterdi&o löcali genetali y. 3. Interdicere poteft Papa, Epi- tlioc fcopus, & Capitulum Sede vacante : illi, qui funt innocentes, id eft, qui au- ttm j imó regulariter omnes illi, qui poffunt xilio; confilio, favore, &c. Interdicto todderu excommunicare , & Ííufpendere, ut caufam non dederunt , poffunt divina audire extra locum inierdiQum.. fiprao €on(lat ex Jure. ii nos R. 4, Ad ferendum gráve interdi- Ratio: . Quia Interdi&um Jocale con-- tenm d €tum , v.g. totius Provincie vel Civi- tinet in feperfozade folüm circa eos, qui - t*f b tatis , requiritur peccatum mortale ? dire&té vel indire&é funt caufa , ut pe- ficum fit interdictum, M. Tfmï 1 sdleve, v, g. ad modicum tempus , iudief, ö vel quod privat aliquá re exigui mo- Ex quo Sequitur,quód qui fübjacent menti , fufficit veniale: u Vi interdi&to perfonali; quamvis generaliy mmm-m Ratio; Quia debet effe proporüo cui caufam dederunr, nop poffiat etiam N ütibcg | inter peenam & culpam, extra locum interdictum liciié D x intereffe. iv?nis fläil S/iwju j Bz. - Effc&tus Interdi&i funt r. pri- vare activé & paffivé (id eft, quoad ad- At Eb,:?m- ( XXV. . 57. Interdido p'c;p'uïo, nom miniftratienem & receptionem) aliqui- efl eo ipfo interdi&us Clerus, vel econ- * )ilei Fïüæ, il li bus Sacramentis, v. g, Euchariftiá; nifi tra: & Clero interdido , non co ipfo- äP"iüs) 2[ detur per modum Viatici, Sacramento cenfentur interdidhi KReligiofi. trc pecnitentiz, fed folos culp.bilés, perfo- KRatio: 'Tam quia Clerus non venic BA naliter interdictos, nifi fatisfaciant, vel Vg intelligendus nomine populi , nec Reli- cautionem pra(tent: aut Extiemá Un- N gicfi (etfi per facros Ordines veré fiant ïJ,Pcnzr:m[æe &ione, quz non pote(t conferri in loco Clerici) communiter intelliguntur no- interdi&to , aut fpecialiter interdi&is. tine Clericorum , & maximé io mate- fr'PïimïïS;On 2; Privat activé & paffivé officiis di- l ämam " ria odiosá & poenali, inqua communi- vinis, v.g.celebrati: ne Miffz;sudientià i mOdg ü tec cermint fonr accipiendi fecundüm Wt u ejus, . facultate cantandi ; aut affiftendi communem fignificatioré. Tum etiant; hp divino Officio , Horis, Matutinis, Ve: f A nor quia non facilé oportet recurrere adta- fperis, Pfoccffionibus, aquá benedictá, b of lg lem inlterprcrationem, exqua torus lo- &c. Velcetiam folàmprivatingreffu Ec- r Mi lt CU$.. V. g. civitas; deftituatur. Officio- diviue [ ] LT B De Cesfaris. 1997 i divido tam aþud Clericos Saculares ; vulis, poteft fiert confectio Chrifmatis. quim apud Regulares. — Ergo. in dieJovis fancto, dari Sacramentum Ponitentiz cam fanis.quàm infizniis,exe j X 9. Innocentes non comprehen- i dunumr , nec puniuntur interdicto: ceptis excommunicatis, & illis quorum. ;enerali per fe & directé (ed folum pet culpá interdictum eft pofitum,nifi priüs- fintabfoluci à cenfura, & fatisfecerint » ii accidens, & quamdiu fancin eo loco , l l- vcl faltem cautionem dederint. Itegm fentiuntque damnum quidem fine cu a, fed non (ine caufa: quo damno fe oteft conirahi. Matrimonium absquc: W poffüat liberare exeundo ex loco inter- tàmen folemni copulatione & benedi- di&to. &ione ln Ecclefia, Dequo plura vide- antur ip» Canoniftis. Patethoc exemplo belli jufli, in que x'luïh X« 10;- Qui violat interdi&tum;mor- tl&»w p&rcn—nt—muki Ianocentes , qui nullam bello dederunt cavíam ; pereunt, ia- taliter peccat,. : ähü quam, per accidens & fine culpa qui- Ratio : Quia in re g 1avi agit ;01xz-ä;aj dem, fed von fine caufa, quia nimirum prohibitionem Ecclefia. f0 g. 1 I* Clericus perfonaliter interdi- finecorum damno non poteft obtineri i &usin facris conílitatus, aut 15 loco in- finis jufti belli.- 00 4 R. 9. Tcmpote interdidti localis ftan- terdidto-exercensactum Oxdinisincute | dumeft de £a&o determinationi c, 22 rit irregularitatem, inqua folus Papa di- mater. Vbi Bonifacius VIIH..tem hanc ;ptc'rff .: Ípenfat. .Patet cap. 45 qui, de fentent. M " / tpt Id Extom.12 6« ia imitavit, nimirum ut temporein di&i localis generalis (fecus eft de fpe- g, »2. Abfolvere ab ínterdi&bo po- Dd :; eiali alicujus Ecclefiz , hoc etimaliàs te(t is , qui illud tulit;aut ejus Saperior;. fi &t ab homine ; fi fit à Canone feu & effet absque oimni cff-&tu & fruftiane- lt jure ad certum terminum , eoelapfofi- ][0,? um)quotidie in Ecclefiis & Moaafteriis j (0* *ä Mitle, aliaque Offi:ia celebraii poffint nitur ; fieft poficum abfolut? & condi- " ficut priüs, aft fabmifs2 voce, januis tori Jurisnon refervatum, relaxari po« 9 elaufis, exclufisexcommunicatis , & in- tefi ab Epifcopo; fifit interdi&tum per- "1 Íonale , & non refervatum; abfolvitab: n terdi&is, ac non pulfatis campanis, in: feftis veró NatalisDomini, Refurrectio- eo, ficut & ab aliis cenfüris.non zyeier:-- d nis , Pentecoftes, Corporis Chii(ti, A(- vatis legitimus Confeffarius.. (dd fumprionis, Omnium Sanctorum, etianr Refp. 1. lnterdi&a à jure funt gtb pulíatis campanis, januis apertis ac attá yatia ,. que videri poflunt in Sum- voce, tnodó excommunicati excludan- miftis vel. Canondlis. Plura addücit æ/ tur, & illi;. propter quos inderdictum: Binsfeldius ex quibus frequentiora funz. jify €ft pofitum; non appropinquent akari; hze , Juód interdicti fint €leirici ac b id eft,.non faciant Offertorium.. Religiofrinducentes aliquem ad voyen- ls dum vel promiuendum de fepultura ,. i pv Poteftctiam tempore iàterdi&i mini- inEcclcfia eum fepeliam $ fi non refti- i?æari: Bapüímus tam. afiultis,qïuäm pat- tuant. lluuuuu 5 if '&! s 5079 TRACT.ATUS XIFK. Examen x. züantomníaintra decem dies. Item lo- 'na; fed inhabilitas quedam mora*ïï;;,& faut «cüs fpecialiterà jure e(t interdi&tus, ni. kutn, poteft e(fe absque peccato , ur patet ex mirum Ecclefia aliqua, ft fit polluta per S. Thom.2. 2.9..44.5, 6.ad 3. inJudice T0 ihomicidium,vel injuftam fanguinisef- jufté aliquem condcmaante admortem, AT £ufienem, aut humani feminis, ftudiosé Dicitur Cazoricume, id e(t; Jure Cano- gindi Item Ecclefia.confccrata ipprecuratatn. inico fint:zodq&um , cütm nulla detar Tc- Mqs f srcgdlarïiras,quæ ánfacrisCanonibusnon perSímoniam , wel Princ&païiter.pro x quazftu, vel fine licentia Dicecefani,vel fitexpreff, — Catera particule volunss msine dine chILqujis, &c. quód irregularítas, Ordinum fufceptio- defiia &. 14. Ad loterdidtum reducitur, inem pracedens, facit inhabilem ad fu- o ad. eiquefimiliseft Ceffatio à Divinis, que fcipiendum , & fub hac ratione etiam «meffe tamen non eftproprié Cen(ura, fed eft cadit in Laicos : fubfequens veró facit «tl ápfa defiftentia à Divinis feu ipfum fa- áneptum ad exequendum. — Dicitur au- du of £tum,quo, propter aliquam Bravem in- tem; Zrrell? & n Orvduesfunt, ad diffes li T juriam Ecclefiz illatam,divina füfpen- tentiam excommunicationis, fufpenfips tnfon duntür,fiveab eis ceifarur,ut in jurian- nis,& interdi&i , aliorumque impedi- tes refipifcant, . Differt ab Interdicto W quey mentorum Canonicornm;qua licér im- iüm r perhoc , quod Ceffatio non afficiat pediant Ordines & ufumeorum , — in- hi f períonas (ed foliüm locum;adeóque ex- quantü funt communicatio , Sacramen- £ta locum (in quo eft ceffatum à Di- ta, Officia, aut Beneficia Ecclefiaftica "p 3 f vinis) quilibet licité poteft audire Di- nontamen inquantum funt Ordincs fat. N vina : & licét Clericusin tali loco cele- tem directé , ut advertit nofter Labat, Nutg Bsrando peccet mortaliter,nontamen fit Differt ulteriüs Irregularitas à prafatis árregularis, cenfuris, quód hz ferantur tamà jure irouhem tum ab homine. Illa veroà folo Jure,& Trveeulavetas. Tülem gu quidem Ecclefiaftico ; quia nulla datut QULERO XII. Quid de ea? Hb de Jure divino, quo tamen jure, Ordi- A XXVI. . z. Irtegularitas dcfini- nis incapax eft foemina, & mas non ba- MM £ut , qüód fit zpedimentumcananicum ptizatus , qui tamen non funt irrelguïg-, direlie impedzens à fufceptione Ordinum 1Cs. Pt d li €$ w[n fafceptorumsut Ordines [unt: ob Praterea irregularis, eo ipfo,quod e& reyerentiam, quz requiritur ad Divina, P: fm'Cü » Qu talis, non ptivatur Jurisdi&ione ad ab« quibus £epugnat ca&fa, nimirum defe- folvendum à peccatis ficut excommu- LT támo &us vel deli&tum, ex quoorítur. * nicatus, nifi fit denuntiatus : peccatta- Exphicatur : Dicitur Jrregumlaritas , ,h GT men mortaliter abfolvendo : ipfeetíam quafi privatio regule $ — & irregularis, poteft abíolvi à peccatisac Euchatiftiam Pitttiy, quafi regulà privatus, — Dicitur zzzpedi- fufciperead inflarLaici, Quiairregu- i,;R, t i. Tüits b mentum,ex quo patet,quiód non fit pro- laritas non eft cenfura , ut didum cft. Tl tan 3 ltOnus Q f:ie*ggnfura, cüm non fit proprie p&- Itemíi Miffam celebreo peccat mortali- t16f, ä:"fauicä t Z De Cenfuris. 1'67'97 fungiofficio Diaconi, Proquo firhec i - fenuon rlar;xen incurrit novam irzcguf i laritatem, . Regula : Deformitas vel debilitas fu- ii x 2. [rregularitas. facir bominemr perveniens Clerico,facit eum inhabilem il refpe&u illius officii,quod propter eamr incapacem collationis beneficii, fic ur A collatio ei i illo (tatu fa&a: non folünx rite exercere: non: poteft.- Poflet etiam: pastialisirregulatitas;improprie tamen;. nl fit illicita feu contra. Canones ac infir- ln s manda, fed etiam ipfo jure nulla,ita ut dici ea qua folüm eft temporalis, v.g; uz eft dutante infanuá, morbo', infa- " du provifusin confcientia.teneatur reí;gna- mià facti,&c.. i te beneficium; ac obtentá difpenfatione il de novo: ad.illud habilitari. EFfaacfene & 4 Irregularitas niagis proprié & communiter dividitur ineam,quz eft ex: Til tentiam effe catiorem & practicé proba- Wi . bilioremteftantur ipfi Adverfarii,faten- deli&to, quod deber effe mortale, & in Iu tesfüam fofüm effe 'probabil'exm eamquz eft ex defeétu: ad denotandas duas-:caufas. materiales: irregularitatis,. ii Ratiío : Tum quia hec fententia. ef | | valde conformis. natura irregularitatis , quarüm una eft a&tio peccaminofa, ni- ptl'ä' mirum deli&um;de quo poftea : Altera: m üpote qua: videtut. liominem emnino Zv ordinarié fine péccato, : & eft. defe&tus.. ( inhabilem reddere: ad jura. Clericalia. ,d "Eum quia. fecundum | jura beneficium: Inregularitas.ex defe&u iterum varié di- viditur.Nimirum in eam, qua eft ex de- Af datur propter Officium.. Ergo inhabi- lis ad officium E fc&u corporis, & ineam;quz eff ex de- aü'u?:; ,eft ediam talis gd- bene- ficium.. fe&ur anima,& in eam quz cft ex dcfe- &u lenitatis ,. & i eamr que eft ex defe- m "Nota tamenignorantiam irreguläri- tatis poffe excufare ,. Qui dubitat fe effe &u. Sacramenti/ nimirum. Matrimonii prz[iijï; feu fignificationis- j itrcgularem ,. tenetur. in foroanimz fe Ju. uttalem gerere ,. utdi&tum eft fuprà: Y .S'þe&ieso ii , Tta&. 2. Exam. x. m 1 g. Explicantu fimgule ( XXVIIL E, 3. Trregularitas dividi- Iyregularizatesezrdelitio (unt ; y. qua n : mr.i,jmotal'em & partialem.. Primaea- contrahitur ex infamiá, à facris Gano- 1j [ Que propti& di&ta.eft , qua privaromni: nibus,vel à jure Civili; vel' ab hominum: &ilimatione certis criminibus netoriis: Oidine fufcipiendo; & fufcepri exerci- tio, utieft, quz oritur ex homicidio;. & publicis; v. g; Apoftafie , Simonis;. g yll bigamid, &e; Altera eft,. qux folum: Sodomiz; perjurio: in fadicio, harefi;. privat aliquo Ordinis minifterio;velfo- &cimpofita. Ufnde omnes Fixretici;. d W lum aícenía ad: Ordinem füperiotem.. (nimirum externi ) Apoftata , corum: fautotes,. defenfores ,. credentes ,. funt: 5 V. g. Sacerdos, cui abíciffus eft pollex ,. 5 vel medietas palimz ,. non audet facri- irregulares, — Trem Irregulares tunt, qui: officium infame exercuerunt;ut;hiflrige- "i ) ficare;bene tamen Confeffiones audire 5: nes; (itellites, carnifices, & fimilis fari-- j & Diaconus qui perdidit finiftrum ocu-- " nz homines 2; Éxiteratiome Baptift lüm,nequit fieri Sacerdos;poteft tamen mi L » N us* $245 Y 80 ZR AC'?'A TUOS-.XIF, Examen. * i 5 mutfen & fcienter, vel ex ignorantia bigamia, que aliás nihil '.ïämi eft qvm j Ti £ulpabili fa&, acfufcepta; comprehen- réieta&io Matrimonii, quoad pretcus ditque rebaprizantem & tebaptizatum., definitur quà4d fitdefeilneproventensex L Es " $. X Vic id ic one cenfürg , v. g, excom- fecandis nuptiis. V el lic: Eft irreezlari- i qili Tni .usïiïamn,..ucüz(pen(ionis, ut(iinea taj provenieus ex defetiu Sacramenti äzslfgirima iiv ne m Ordinis folemniter exer- numairum Adatvimonit, » simlti A&f aliq «eat, nilt invincibilis ignorantia excufet. Quatuor (ant modi bigamiz;, fubdit DT (09 A4. Ob peceatum quo Clericus ferió & $. D,ibidem : Primusefé, càm quisplu» a,v dcicnter exercet a&dum — Qrdinis facri ; res habecUIxores de jure fucceffivé. Se- AudoM quem non'habet, nt fi Diaconus coníe- cundus càm (mul habet pluces, unam gradultcxæ cret Eachatiftiam , vel conferat Extre- de jure, aliam de fa&o. " Zertii cüm At unic A sam Uné&tionem. $. Aliqui inter Irre- plures habec fücceffivé, unam de jure, , -ïnTexbigam aliam de faGo. gularitates numerant illas fufpsafiones, uartus quaundo vi- 'ttqu| quz fapià n. 22. de male ordinatis re- duam ducit in. Uxorem. Er omnibus ELOM late funt, 6. Ex homicidio & mutila- his eft irregalaritas adjun&a, Hac ibi. t tione, qua fexta irregularitas eft non Ecimpedit omnegn Ordinem, ut docet * Marig folàm ex' deli&to fed etiam ex defedta 2« 2. q. 108.a, 4. ad 2, Si quisin LIxo- d um jenitatis feu manfuetudinis. Et Ratio rem ducae eam , quam ipfemet dcflora- "lltims ejus cfi: quia plané indecens videtur, ut, vit, docet S. D. in Supplem. q.66. cit. Md quialienum fanguinem fudic. miciflimi a,5,ad 2. ptobabilius effc , quàd non (it EM Chiifti ( proprium fanguinem pro no- irregularis, quia carnem (uam non di- tl bis effundentis) perfonam in Altari re- vitit in plures, Si mulier fornicetut (Wmäfmm otrzíentet ,immactulatam & inctuentam poft matiimonium contra&um; non ef- 5 Ilg'mm HD"J[ Deo Patrí Hoftiam offerens. Sed de Beitur ex hoc vir irregularis,ut docet $- ^g hoc plura poftea n. 4 j D .ibid, ad 4. nifi poft cortaptionem ad- ! dcfe&i: Sa- d- 'ätus, Idtö qu XXIX. Irregularitas ex ulterii eam iterató cognofcar, etfi per jus W .Ul cramenti feu fignificationis contrahitur ,compellatur ei reddere debitum ; & hoc Wt ex bigamia , in qua deficit reprafenta- dicit effe probabilius; quia hic nonre- UM tio feu fgnificario unitatis Sponfz feu quiritur quód fit peccatum, fed (;igaifi- d WT W Chrifti fpititualiter Matrímonio jundti catio tantüm. Et ibid. a, 3. in c. docet; &d eum unicà Sponsá Virgine , nimiram & probat , quàd vit fiat irregularis, fi MM I Ecclefii, bigamus veró corpusfuum di- ducatcnon Virginem feu ab alio corru- Vi [ vitit duabus, ut pulchré explicat Angel. ptam, puta , nunquam martitatam : ! n i DoG&or in Supplem. q. 66, a. 1. in c. autem iple corruptus con.trahae,cxhoc non fiat irregularis, Ex quibusomanibus Ro " quamvisenim tranfite ad fecundas nu- ptiasnon fit peccatum;deefl camen di&ta colligitur, quód per matrimonium ra- lg"ma E tum non confummatum.non incatratur Riton g fignificatio » ad quam requiritur, ait S, 'Thom,ibid. ut Vic tantüm fit unius Vir, ] Wt p bigamia, quiacaronon dividitur ia plu- m tes,nifi per a&tualem copulam, Exhis üiy 1 & Uxor fit tanulm unius Uxor. Unde z V lh Th- gl u V d&fe li RE - De Cenfura. -£08t Qf , '?;iplex eji Bigamia , nimirum vera, XXX,. Irregularitas e: defetlu cor- u Interpretativa;fimilitudinaria. Vera,eft por?s : contrahitur d corpore vitiatis , h ineo , qui fucceffivé habuit & cognovit quorum alii fünt debz/itarz,ut qui vella. h duaslegitimas UIxores. -Interpretativa; borant gravi continuo morbo,vel in alí- .eft intriplici cafu.. 1. Si in uxorem quis quo membro aut parte ejus talem ha- u ducat & cognofcat cam , quz jam cft bent defe&um;qui miniflerium Ordinis b cortupta, five fit vidua, five fornicaria, impedit; Alii m;zzz/ati qui membro ali- Ü 2. Quando Maritus reddit debitum U- quo carent; alii zoraDister deforre;, qui p .Xoriadulterz , quiain utroque cafu non in membris exterioribus tali fünt affe- aj «efLunica unici, & jus interpreratur, ta- &ivitio,defe&u;vel maculá;ut fine fcan- lma lemeífz bigamum,;quia duxir & cogno- dalo, ittifione, vel gravi lhiorrore non 9d vit eam, qua biscontraxit , velcarnem poffint confpici. . Cujus inhabilitatis , t — fuam divific., licét ipfe vir duasnuptias » lh deformitatis & fcandali irregularita- ( non fecerit. 3. Dum quisin figura & tem inducentis IOMJ judicium Ípectat ad E- fpecie. Matrimonii viduam vel plures ifcopum. n mülieres cognovit. tanquam; Uxores ; - XXXI. Quid fentis de gibbofo au: Ofi« ed Matrimonium ob impedimentum £laudo? qu quoddam dirimens fuit nullum. Ubi Dico : Licét videatur effe : deformi- »it fuitfaltem fpeeies. Matrimonii,& quan- tas; fi tatnen Miflam fine baculo cele- n tum eftex parte affcctüs feu interpreta- brare.poffit , non eft: irre icet tivé matrimonialiter contraxit. T'andem ? gularisf c. fi quis 1o. dift.s j. ndl - bigamia fimilitudinariaeft , dum Reli- Quidde defetia oculi? giofus profeffus, vel/Clericus Sacrisini- x -Dico : Qui ob erutum oculum , five vll tiatus , adeóque poft contra&um fpiri- dextrum five.finiftrum ;; non folüm ca- « "tuale Matrimonium cum Deo & Eccle- rct, vifu, fed. fimul przfefert deformita- jx — fisin Uxorem ducit& cognofcit vidu- tem,eft irregularis, licét invito erutus o [f "am,velialiàs carraptam,veleriam virgi- fit; c.fin.dift; 5 $, f tamen eculus finiftec mem. Hacirregularitas non oritur qui- (qui dicitar Cazeuss , quia illo legitur * [ ! ^ dem ex defe&u (iguificationisMatrimo- Cauon Mi(fz) manfit falyus & integer, Itf nii (cüm hoc fit nullum) fed ex delicto. Papa faciliüs cum tali difpenfat. ui ' Vecatur veró fzilitudinariaà imilitu- habet oculumCanonis bene valentem , LZA " dine.,.quam inter fe hab j ehtcon jugium dextrüm veró integrum quidem , fed " fpiritáale;& carnale, . z virtute vifivá. carentem non eft irregu- » .* Bigamia ante Baptil"muxh,-contra&a, laris. Idem eít, fi habeat oculum Id ;':Pel' €&m non tollitur,ficut enim. per il- dextium. bene valentem , canonicum ii j "um non recuperatüt virginitas, ira nec veró integrum quidem;fed nihil viden- V ^€arnis indivifio,ut docet $,T bom, dicta - " tem,(i absg; indecora ac deformi facici j 78:66,2.4-imc, & ad 5, it Deriter per. Bap- converfione poffit Canonem legere :cui tifmum non tollitur i rrec gularitass qua rei ipfa libri accommodatio fetvire po- 'els^ defeótu natalium. XxxxXk tcg? *« zo$2 TRACZATUS XIF. Examen x, D teft.. 1ta docet Ea Cruz citans Navat- Dice: Siex eis proveniat inhabili- s rum & Ludov. Lopez. Proeadem fen- tas; vel nimia deformitas, efl itregula- auili iíis.5 Geteroquin non ell, licét fuper- 23 tentia citantur Batbofa,Layman,Suarez & alii, flua abfcindat , deformitate non rema- xl Habens oculum fi&itium feu artifi- nentec. ^ ilillhü. ff cialem , utvitteum, eft iiregularis, cüm XXXIV,. Qvuid de Caffrato ? 3Q oculus naturalis veré fit erütus, & de- - Dico: Probabilius eft, quód qui fcie- tn, formitas facilé apparere poffit.. Lufcus, ens & volensáfe vel ab alio five ob fcr- d id.eft,habens oculos obliquos, fi defe- vandam caftitatem five ob fervandam us, €&us fit tantus, ut ad legendum fe valde pro mufica vocem eft caftratus (de qua lts inclinando populo tifüm feuillufionem ie áctum eft fuprà Tra.9. Exam.2. n,22. Ug pariat,eft itrceularis; quá tamen in te & 23.ubictiam di&um eft,an debeatta- ïiml t ftetur judicio Epifcopi, Idemeft de eo, lem partem abíciffam pulverifatam pot- A t ob qui habet lippos.feu continaó lachry- taread collum fit irregularis. y.i*lf ; c. mantes ocules, — Cxcitas absque culpá 5' Ratis: Quia eft voluntaria matila- Jt m fupetveniens!facit irregalarem feü in- tiofui, & quidem,utloco cítato proba- A or tum eft; probabiliüs illicita. habilem ad ea,ad quz peragenda requi- U linet £itur vifussunde et(i calis non poffit cele- Dixi, fciens £$ volens,Quia Eunuchus natus velin cunisante feptennium & a- -"Fll us:llf l brare Miffam,poteft tamen audireCon- Ptl feffiones; pfallere in:Chorc';,bcneücium füm rationis , vel per violentiam invi« :mmï. m (fi coadjutorem babcat)retinere, &e;. tus- (etiam: potu fomnifero: adhibito) 042 :XXXMS, aut à Medicisob zgritudinem ca kid de babente impedi- 7 ifïat,ufy m aj gnentum lïnguæ 2$ nón eft irtepularis. XXXV. Quid:d&mutilato? J,:tcbiït pb Dico : $i (it tantum , ut verba ; que ! du profert, non poffit explicare, e(t irtega- Dico x. Qui feipfum absq;caüfá mu- Nj (1 laris, adcóQue non poteftordinaris eft tilat,étiam in paryo membro;v.g.in par- eita: Tj enim incapax ad baptizandum , abfol- te cojusliberdi giti,eft irregulariss non vendum, confecrandum,&c. : gitixaxis, xl ità Propter defedum quàm próprer Íz- XXXII. pid de Hermaphraditoiéu vitiam ,quá fibiipfiaudet ferrum injice- mm;g n HOP Ohtahäm" . án quofuntme " : re. c. qui partem in 6, dift.p$. .. fexüs: mbra ge.:ji taliaf,utïigsq;.:e Dico 2, Qui ex jufta caufa , vel non . ub]ino)VEI ll Dico: Si uterque fexus in o eft equa- 'volens abalio eft mutilatusin membro ad Ordinisexercitium neceffatiórequi- lis ; eft itregularis; quiaeft mcaftrum. P'.Ql B . Imó eiiameft irregularis éfi fexus viri- fito, vel fecütá notabili deformitate. «t h If nafus, &c. : i. umd, li lis przvaleat;quia adhuceffmagna mo- fi amputetur manus , vel ralis indecedentia & monfttofitas : licét ïrregulatiä*; & non eft or diaandus »- €- D V ma Thitt riatis. Ái vero enim fit vir, non ramen fimipliciter , fed equ/;üjft j tit. d € corp, vt Pt ] D habet (imul naturam feemitiae; E ge "o d jlli exercitionon obftet. j ;"M t "du A gan " ««egï*f?fte À j "U Fü ' n 1 2415 habeat a;jfïmemb-rä fü- "Jaris. :frH'ua. P m De C*cü/äträ*. . 1083 XXXVI, Quidde epileptico feu labo- lium, ac Przbendis Canonicorum Ca- [l xante morbo caduco, íeu, utalii vocant, thedralium, l : comitiali ? XL. d srregularitatem ex defeGin, M fa- Dico: Non poteft ordinari , etfi corporis reducitur illegitimitas & fervi- netur, ut La Gruz probatex argumen- tus, ac defe&tus ztatis, & ca(us prolis to cop. fin. 1 . q. 1. & dicit itacommu- expofitz, ac in platea, velante januam nitr doceri, |Si jam eft ordinatus, & [ Ecclefiz aut. bofpitalis inventz., cujus non fanatus , non permititur miní- parentes ignorantur. l | flrate propter periculum, Si emnino ztid de bis cen[es? i Afl eft fanatus; & ab ultimo malo per an- -- Dico. 1,lllegitimitas eft defe&us na- 1 num probatus, poteft permitti, talium inducens irregularitatem. Unde M XXXVH, Qowid de Damoniaco: feu omnes illegitimé pati ex fornicatione, f Arreptitio , feu energumeno, ideft, qui ftupro, adulterio, facrilegio , alioveil- mpaï- à Demone ob(idctur, íeu corporaliter licito concubitu/five notorii,five occul- » aripitur, &c. - ti, funt irregulares , tum ob dignitatem Tü Dico: Si non eft ordinatus , nun- Ordinis, tum ob fcandalum , tum ob L quam poteft ordinari, tanquamirregu- periculum incontinentiz , exemplo pa- tfentum, latis: fi jam eft ordinatus, eft ab officio iW fufpenfus , ufque dum uniusanni fpatio Notanda funt bic verba S.'Thom, in m&ü; probatus judicio Epifcopi cenfeatur effe Supplem. q. 39. a. j. in c. ubi explicar, p liberatus, c.commuziter. 3. dift, 3. c. z. cur illegitimi expellantar ab Ordinibus ii B þ ) Can.7,q. 2. Hi pofteriores defe&tus dicens ; Ordinati in quacunque digni- 1 j etiam ad dcfe&um anima fpe&ant, ut tate prz aliís conflituunturjideo ex qua- patebit poftea. dam honeftate tcquititur in eis claritas E xE i -Qtjd de eo, quadam non de neceffitate Sacramenti, n mulat 2 qux fe Dæmonïacuml fi- fed de neceffitate przcepti , ut fcilicer W&( Dico : Tra&andus eft in caufa irre- fint bonz famz , bonis moribus ornati, risi 4'. gularitatis, ac fi reverà Demoniacus e(- non publicé pornitentes, Et quia ob- DPW fet , uti ex 6; Synodo Generali Conftan- fcuratur hominis claritas ex vitiofa ori- tinopolitaná in Trullac. 60. probat no- Fmi&äf : gine , ideo etiam ex illegitimo thoro flerLublino,Verbo; irreg Qlaritas.n.3 $. nati à fufceptione Ordinum repellaa- " J XXXVLIL & XXXIX, Quid de ab- cur, nifi cum eis difpenfetur: & rantó mmw flemio . eft difhicilior eorum difpepfatio, quantó Dico; Eft i 'i-rregula;'is tefpectu Sacer- corum origo eft turpior. Hacibi. n dotii, ut ad illud admiítti non poffit, po- Defilisilleeitimis, eorum fpeciebus, T. fr teft tamen admitti ad. Subdiaconatum ac legitimatione dicetur infrà n. 107. h - Exam. 7,in fine Tra&. de Matrimonio, üwö vel Diaconatum, - Nec novum quid cft, aliquem Diaconum non:fieri Sacerdo- XLL Dco 2. Mancipium feu fervus d xem., ut patet in variis Titulis Cardina» eftitregularisfic,ut absque licentia Do- XAxxxxx 2 mini p — ïRdCfATUS .flV. Examen . vt bt mini ordinari non debear,nec licità pof- eft fortior, Ergo. Aliud eft, fi fint n fit,. Sicumlicentia ejusordinetur, ma- expoüti à parcntibus propter inopiam, net liber & ingenuus; Si (ine , etficha- & peítea ab eis agnofcantur ; tanc enitm TU deofn racterem accipiat, & fe redimere poffit, ad Otdines poffunt admitti. fitameu fe non redimat, fatisfacit do- XLIV, Zrregularitas ex defetlu ani- 5 dü mino , exhibendo ei fervitía , que non 97RA preveniens incurriturab amentibus; ntpet dedecent perfonam Ecclefiafticam. phreneticis, Damoniacis feu arreprie sl - XLIL 2Dico 3. Itregularitas ex defe- tiis, dequibusantea diétum.- Item ab i &uatatis contrahitur, quando Ordines infanis & furiofis, qui lavá vel atrábile - g D. fufcipiuntur ante &tatem à jure & in ita abundant , ut eá aduftá, & caput pe- "Trid, Seff. 23. c. 12. flatutam, nimirum tente , eos faciat infanire ; hominum DT ,prima'l"onfura antefeptennium, — Sub- confortia fugere, ac inlocis defertis mo- ; DO diaconatus ante 22, anhum Diaconatus rari. Item à Lunaticis, id efl;in inter- Alontcidi ante 23. Sacerdotium ante 2f inchoa- lunio natis, & cum Luna, acinftar Lunz jeidtom tum. mutabilibus acinconftantibusjin(anietie Mienit Epifcopatus ante trigcümum complerum. tibus, mente alienatis, Item à Neoph leticum i Posna otd inati ante legitimam ætar- tis, ideft, recenter baptizatis vel ad Ü btiqs "htajtr d tem , eft fufpenfio ufque ad illam, ut fu. dem converfis ; ufquedum judicio Epi- pra dicitur de fufpenfionibus. Dum fcopi fufficienter fint inflru&ti. Et hoc - "titidiur legitima etas adeft , non ftatim eo ipfo ideo, ne quis fiat Magifter, antequam LT €effat fafpenfio fcienter incuría, fed ne- füerit difcipulus, & ne exinde; ut'S, fs ceflaria eft abfolutio ac difpen(atio : Paulus loquitur $z fuperbiam elatus i li lo quam difpenfationem ,. fi deli&um fic judicium. aclaqueum izcidar. Dialoli lib occultum , Epifcopus dare poteft. Tandem ab illiteratis feu ignaris, id eft; PLOnT XLIII. Dico 4. Probabilius eftquód carentibus fcientiá pro fufcipiendis Or- * fl di&z proles invente , quarum parentes dinibus neceflarià./ De qua T'id, ngï; djddi ig o nerantur, fint habendz pro illcgiti- 23. C. 4. & rr, & 14. t Lio mis, nec fine difpenfatione admittendz XLV. Jrregularitas ex defetiu deni- . At Q ad O:dines. tatis incurritur ex licità ac illicità mu- "h'ïfCQ(fatial Ratio: Quia in dubio debet prafum- tilatione , homicidio; in bello, in judi- UM puo defumi ex iis, quz communiter & cio: Ratio hujus ftatuti Ecclefiz eft : Bu quafi certó accidunt : Sed communitet Quia vult utSacerdos utpote gerens per- Xtonef & ordinarie (tefte experientid) expo- fonam Chrifti, qui nullum unquam le- ïlaclar&haf, nuntur proles illegitimz. Ergo. fit; ei conformetur in lenitate. Utau- Mïto/ At Nec obflat opponere : In dubio prz- tem incurratur , neceffe eft , ut occifio PL M fümendum eft. pro legitimitate prolis vel mutilatio a&u fequatur, nec (ufficit L "r tanquam parte favotabiliori ; non; in- propofitum , nec fola vulneratio etiam 1 Ttfeny ] quam , obftat : Quia una prafumptio gravis. " Porró tripliciter poteft contin- Vo- [ [ Wm, ];1 eliditur per aliam fogtiorcm :Sed noftra gere homicidium; vel mutilatio, 1. unt ! UA p s 1095 De Ceaufuris. y Jüntarie & ju&té, ut dum minifter Jufti- Hujus oppofitum de Cletico teneba: JJ tiz reum morti adjudicatum occidit, tur tempore S, Thomz, etiam ab ipío 2, Voluntarid & injuflé , ut fi privatus S. D. claris verbis 2.2. q. 64. a. 7- ad 3. homo fium proximum occidat delibe- & inSupplem.q. 39.a, 4.ad 3. Et hoc J raté, velexira, odio, &c. — 3. Ca(uali- ideo qui» , utair Sylvefter , tunc ifta Clementina nondum emanaverat; ii ter & prater intentionem , ut fi Vena- tor in fylvis volens fclopeto interficere Notanda hic fünt verba S, Thom.in j | neb | feram , occidac hominem cafü przter- Supplem,q. 59. a, 4« in c. ubi explicat, l euntem , à fe noa vifut, cur homicidz repellantur ab Ordinibus, W dicens: Omnes Ordines referuntut ad "XLVL. Quid featis de homicidvio vo- Euchariftiz Sacramentum , quod eft Sa- j luntario & jufto? j cramentum pacis nobis fa&z per effu- Dico 1.Quantüm ad irregularitatem J ex homicidio contrahendam, non eft in fionem Sanguinis C hrifti,& quia homi- lt Jure vel communi Do&rina Canonifta- cidium maximé conttariatur paci,& ho- rum invenire differentiam inter Laicum micidz magis conformantur occidenti- i l & Clericum, fed ubicunque irregularis bus Chriftum;quàm ipfi Chrifto occiío; ! 4 i eft Clericus , etiam eft & Liicus, & cui omnes miniftri prdi&ti Sacraimen- M econtra;ut ait nofter Sylveíter, excipiens ti debent conformari: ideo deneceffiva- 0 jd i homicidiuin cafuale, ubicft aliquando te przcepti eft , quód non fit homicida; qu l irregularis Clerícus, & non Laicus, & qui &d Ordines promovetur ; quamvis non fit de neceffitate Sacramenti. Hzc st' econtra; quia aliquid eft illicitum Cle- TIJ rico, & non Laico, ut nercari & ludere ibi. Et ibidem ad 2. ait : Irregularitas Jitó lado Clericis interdi&to, vel medeii ; & non incurritur propter peccacum tan- econtra, ut celebrare Divina, Uadefi cüm, fed principaliter propter ineptitu- il i ex mercatione Clerici fequatur occiíio, dinem perfonæadSacramentumEucha- j adhibitá diligentiá, eft irreg riftiz miniflrandum, Etidco Judex & .ularis; non omnes, quiin cauía fanguinis ei parti- aurem Laicus. j Dico 2, Qoi five Clericus five Laicus cipant , fund irregulares propter hoc, Ti ob neceffariam vitz fuz (eu corporis de- quód cffafio fanguinis non decer mini- fenfionem cum moderamine inculpatz ftros di&i Sacramenti, Hzc S, D. J tutele factam , alium occidit vel muti- XLVIL .Dico 3. Qai injuftum Rei- i g lat, non eft irregularis, publicz vel hominis innocentis invafo- ' Jtaclaré habeturin Clem. un.dehom, rem mutilat vel occidit, cüm ad hanc j $i furiofus, autinfans, feu dormieus , bo- defenfionem naturali & divina Lege te- il minem mutilet veloccidat, nullam ex boc netur/five Laicusfive Clericus;non ideo Et idem de fit irregularis, j Srregulavitatem incurrit. yu) illo cenfemus , qui mortem aliter vitare Ratio: 'Tum quia nen eft credibile, jl * Valens, f(mm eceidit vel mutilat in- quód mens Ecclefiz fit; aliquem afficere maculáItregularitatis propter hoc;quod h 3 - aforem. : j Xxxxxx 3 fervet " ï0ä6 ZRACTATUS$ XIF. Exanen i. fervet Legem naturz in fuccurrendo bo- potises poff tumicam ;elinquere' patlium, nocommuni & Innocentis. Tum etiam, €9 rerum fuflinere . jatluram quam pre zi quia irregularitas ex homicidio licito confervandis vilibus € tranfiteris vebus FM! jncurritur. ob defe&tum perfectze lenita- Er m £49 acriter ip. alios exarde[fcere. tis (eu manfuetudinis : Sed ubi fimplici- Gloffa in c, 2, eod. tit. ait : Jr.regulari.r BM ter & per feobligant juffitia , ET pietas, & fatlus eft , quia potius debuit dimittere 7 P charicas, nequit dici e(fe defeGus man- fna s quam suterfocere. dinnin fuetudinis ,.ne dicatur una virtus alteri -Ratio uttiusque patet: Ad itregulari- d repugnare, Ergo, tatem non requititur neceffarió culpa, alo; Dixi , fpliciter C per [e , Quía mi- fed confequitar ad a&um homicidii, (ivin niftros juftiriz Lex juftitiz ad occiden- etli fit absque peccato , ut patebit ex las dos malefa&ores folüm obligat ex (up- ftatim dicendis. Excipiunturfoli ca(us . MC jl pofitione officii voluntarié affümpti , & anié in Dico 2, & 3. defcripti. r d idco illi &unt irtegulares.- XLIX. Dzco $. Excepiis ditis duo- d ^ralim Ex adducta probationefacilé rejicitur "um [crupulus aliquorum , qui renuunt fub- bus cafibus, omnis ; qui juftd hominpm occidit vel mutilat; vel etíam licito mo« tl m venite alicui zero vel vulnerato , eum do dat caufam ptopinquam mortis veí ]füm.z.n levando, cibum ei porrigeado, timen- accelerationis ejus, fit irregularis , effe- "rtfnd tes, neejus mortem accelerent, & inde &u fecuto. : Ita patet ex fnultis Cano« o irregulatitatem incurrant; Sienim bo- nibus quos au&ores adducunt. - nà fide & (ine dolo procedant,licécforté RUT Ratio hujus ftatuti Eccle(iz antea da- Aut,ey| in aliquo'erraverint ob rationem - da- ta eft. N W'M tam, omnem (crupalum deponant, pra- Ex hís Sequitur x quód qui in bello T4 a(l fertimad confilium boni víri. offenfivo (ive juflo (ive injuíto propriá il XLVIII, Dico 4. Probabiliüsitte- maau mutilar vel occidit,Eatirtcgularis L gj gularitatem incurrit , quícunque occi- ob rationem ftaturi Ecclefiz , cujusanté 1 U)Dmngs& dit vel mutilat aliquem pro defenfione tnentio facta fuit, Qui in bello jufto 1 Atily famz vel honoris , guia judicat fugam teré defenfivo, certó rali , pro defen- fibi effe indecoram. Idem eft (i fiat pro "ts fione Patriz vel Ecclefiz contra violen- IT defenfionebonoram fortunz. — Ethoc 105 aggteffores ex obligatione charitatís "Ls fs etiam in cafibus fuprà Track, 9. Exam. aut pieratispugnant, mutilantaut occi- Va d 21 28, 29. 20. ttaCtatis , in quibusocf dunt, ab irregularitate manent immus. N [] xidens non peccar. nes, juxta fenfum in- Dico ;3.datam & - 1. Pars claré. patet ex dicti Clem. Itüris probationem ejus 5 fi fint Laici, iä«CU [j illis verbis. qui mortem aliter vitare von ] 2 Dixi , £ f£zz Laici $ Nam in.cap, pe- - RL valens: Sed in hoc ca(ü non eft pericu- Hio0. de bomicid. Clericus judicatur it lum mortís, ut conftat. Ergo. T regularis , f1 in bello contra hoftes fie -- at 2. Pars patet ex. cap. fufcepimas de l & dei Cathelicz aläqucm-imc;fedt- Gom- Mfgs k muniter egim non decet Clericos, ma- homicidio, ibid. - gfæsatam :fxpgdieämr . ximé "r i ul . De Cezfurss, 1087 ejascombuftione. Per ly proxime ex- ! ximé facris fnïü'aros ; propriá manupu- u gnare, cüm per Laicos violenia depelli cipiuntur ,qui tantüm remoté coopé. ! potefl, Sitamen effet tanta neceffitas, rantur; ut qui faciunt aut vendunt fu- ! N ut (ine Clericorum pugna Patría vel Ec- nes vel gladios. Idem eft de Legislato- 1 clefia liberari non potfetab iniquorum re ferente Ieges capitales ; de Conciona- hoftiuminvafione , etiam ipfi ab irregu- torein genere dicente, malefactores efle ll laritate manerent liberi ; ob rationem le&endoss De Confeffario interroga- dph pro Dico 7.datam, to , an reus fit dignus morte , acrefpon- - Caterüm fibellam fit injuffum , mo- dente Judicem poffe facere quod eft fui li, | |^ d dó unicus homo occidatur vel mutile- Officii, ' Verüm ab Irregularitate im- " tur, omnes quiauxilium vel confilium munis norm éffet is, qui in particulari dederunt,funt irregulares. Quiaomnes quid faceret aut diceret;ex quo mors fc- l- g per auxilium vel confiliuny concurrendo queretur; vel acceleraretur,v.g.reum ef- - ad damnum vel crimen , cenfentur effe li fie&citer urgetido , ut fcalam afcendat ; hu - unacauía moralis. .. Vide fuprà Tra&. vel ad hoc eum juvet, vel ( Judici dicat, i 9. Exam.2. n. 19.& zo., quomodo Cle- Hic eft ple&endus capite, Excuf(at etiamin hoc cafu indelibera- L ricis przferrim jarisdictionem: (zcula- A0 rem habentibus liceat fe inimifícere cau- tio, v,g. fí quis, etiam Confeffarius di- « fzlanguinis;an poflint judices pro eade- cat, Properemus ; Vel fi jumentun», quo putare , eos hortari, executioni interef- reus vehitar , ftimulet.. Item, quia pa- al Íc, . Item vide. Ira&. 7. Exam.^. n, rüm pro nihiloreputatur;excufat etianr 124 an Clericis & Epifcopis licitumfit patviras materiz, v,g. dicendo ad reum, W bellare; Gonfcende adhuc unum gradurm.. wi L. Sequitur 2.Quód in judicioetíanr "Fandempet illas particulas per at£io- ;ukris | - jufto;omnes fiantírregulates, quia&irvé nemex [(nanatura adidordinatam , in- T i & efficaciteriüc proxemé per aGionem telligitur a&ioyqua'fitcaufa per femore (uüoï; 1 adidexnaturafud ordinatam fünt caufa n tis; quia cffe&us per accidens fecutus -foris vel mutilationis ; uti funt Ju- non imputatur agenti ,prafertim danti ny - dex , qui fententiam: fert ; Notarius , operam teilicitz. Eine fuprà dictum aliu'g' 1 qui eam fcribit ; Miniftri , qui'eam exe- cK, quod Judex Ecclefiafticus non fiat quuntur ; & tefles&c. . Per ly alive irrepularis degradatunr tradendo bra* chio fzculari. Idem eft de Clerico ; "u excipituris; qui fe habet folüm paffivé , v.g«Confeffarius , qui reum-moner , ut qui aliquen in caufa criminali accufat , weritatem fateatur , ut fententiz juftar pracisé petens reparationem damni fibi Á scquiefcat, &c.. . Per ly efficacirer exci- illati , modó exprefsé proreftetur , quód. j j, pientur (qui executioni (unt quidem. nonintendat peenam fanguinis, j ti- d pratentes, fed. quorum przfentia in exe- De.eo;qui (eipfam caftzat vel mu «utionem non influit ; vel qui , quando lat,vide fuprà Tra&-9. i. n [ sgq- fmim'x eltïfuüzc»atus,'-p'ormnplignaapro» Quid 108$ ZRACZATUS YIP. Examen x, LI, "i judicas de homicidio vo- non incuttit homicidii reatum nec irre- in( ii luntario injufto, & de cafuali? gularitatem. — Exemplum patet. fuprà, Dico 1. Omnis baptizatus, üfu ra- Secunda eff : Dans operam rei licite & t tionis przditus voluntarié ac injufté oc- nonadhibens diligentiam quam debet, hn ab cidens vel mutilans alium, vel feipfum, velexiftensin culpa etíam levi, non au- eítirregularis. —Ita patet ex vatiis Ca- cem leviffima, per matilationem vel ho: n nonibus. micidium (equensfit irregularis. . Pro ï:J,lHF:IE Declaratur : Dixi x-Paptizatusquia quo vide fuprà Tra&t.8, Exam.6, n.124. a ilf ATE Lf ante baptifimum homo non eft capax ir- quid & quotuplex fit culpa.. Zeré£a eff : regularitatis proprig di&z , hzc enim Dans opciam rei illicitz, quantümcuns cft ab Ecclefia, eui homo ante Baptif- que adhibeat diligentiam,;per mutilatio- ld mum non eft fubjectus. nem vel fequens homicidium fit irrc- 4 ^ Dixia. sfu rationzs pradituss quofi gularis. EY careat , patet ex cit.'Clem, quíd dicen- Exemplum primz R egule eft, fi Ve- M) dumit, D'xi vo/uztarie , quia de ca- nator in fylva volens occidere feram,oc- li fuali ftatim aicetur, lg cidat hominem cafu prtereuntem , à fe Deoccifione embrionisac faetus hu- non vifum, & adhibitá priüs omni dili- ïmrioju:c] entiá. lus mani animari ac irregularitate per eam Exemplum fecund& Regulz eft , (idi&us Vepator nonadhibeat de- lii Q contra&ta vide füprá loco mox cír.n.2 f, " tf 26.8 27. bitam diligentiam. Exemplum tertie ïä difP Dico ?. Dum eft fetm Regulz patet ex dictis fj ex mercatione EM 'o ín prafenti glülïiïaxc; de mutilatione feu amputatione mem- Clerici fequatur..ccifioalterius. Idem &-2'101 bri , probabilius eft , quód facri Cano- eft decafu, quo Monachus vel quicun. nes intelligant abfciffionem alicujus que Clericus in Sacris conftitutus exer- LT Ál aT pattis organice, ob quam corpus huma- cendo artem chirurgicam per incifio- num notabiliter fuà integritate prive- nem vel aduftionem :(adhibitá etiam ub beneä 1 t tut, & imperfe&tum feu mancum fiat, omni diligentià ) hominem occidat vcl uti funtauris, nafus, di mutilet. — Tale namque exercitium illis mzl. Q gitus &c. fccu; !mm eft de dente, eft prohibitnm in Jure. — Quà facit illa " Ratio: Quia odiofa d, "WW , uti funt poeriz Regula juris 19.in &. Ion efüfone culpos jutis, non funt am quireiqua adeum nou pertinet.fe miftet. enda. plianda , fed ïc&rin- Uümvghdo Excipitur cafus ncceflitatis ; in quoip* Dico 3. Circa homicidium cafuale fum jus naturale id exigit , 'utfi nullus Bj utdy, (feu qnod eft przter intentienem) tres Chicurgus prater Clericum adeflet; qui D generales regule funt norandes ex $. homini periclitanti fübveniret. ^ ^ ii tsf om, J Thom.2,2. q. 64.2,8.iín c, Primaeff : Hac doct:ina patet ex S. Thom in Temäl Dansoperam rei licirze, & adhibens dili- Tty fori d Supplem:q3:5, a, 4. ad 4:dicente: Nal- A gentiam , quam debet; & non habens lus facit nifi illud; cujus caufa eft , quod li hpuls Q w.o,!(;tgþntatcm occidendi vel murilandi, eft volunrarium in-homine.': Ev jdea j W ill[gm' . ile um De Ceafuris. j ille, qui ignorans hominem occidit 5i. 3. Epifcopi & fimiles Prelati ex j homicidio caíuali, non dicitur homi- commiffione ipfo jure Trid. eorum di- ^ cida, nec irregularitatem incurrit , nifi gnitati fa&a, poffunt in quibusdam irre. j Operam dederit illicitz rei , vel nifi gularitatibus difpenfar [2 d omiferit debitam diligentiam, quia jim Verba T'id. Seff. 24. de teform, cap, h quodammoedo effiitur ! voluntarium, 6. funt: Liceat Epifopis in Irregulari- h nonautem hoc eft propter hoc. quód tatibus omnibus & Sufpenfionibus ex !j calpà careat , quia etiam (ineculpà in- deli&o occulto provenientibus, i €à, quz oriturex homicidio vol exceprá N curtitur irr;gularitas.' üntarió, & exceptis aliis dedutis ad forum con- ]ts Difpen[atio 1 1 rentiofum , difpenfare ; Er in quibus- tatibus. " Irregulari-. cunque cafíibus oceultis , etiam Sedi 13 E QU/ERO XII. Quis eam dare Apottolicz refetvatis delinquentes n oteft ? * " quoscunque fibi fubdítos in Dicecefi fua m LII. g. r.Solus Papa proprio & or- perfeipfos , aut Vicarium, ad id fpecia-. m dinario jure poteft difpenfare in Itregu. liter depatandum , in foto confcientig (d laritatibus. gratis abfolvere ; impofità posnitentiá qui atfïs Ratio: Quia nemo Papd inferior po- falutari. Item & in harefis crimine in teft difpenfare in univer(ali Jure Cano- eodem foro conícientiz eis tantum; yudt non eorum Vicariis fit ( tiico feu Ecclefiaflico: Sed tali jure Irre- Concil. permim:m. H«e gularitates funt ftatutz, Ergo. ld B^, 2.In quibusdam Irregulatitatibus R. 4. Ex vi hujus facultatis Epifcopus qülïi uv Papa raró difpen(àt. Primóin bigamia, non poteft difpenfare füper irregulari- prafertim vera, in qua, etiam ad tonfu- tate militis, Judicis, accuftoris, & fi- Qu ram & beneficium fimplex , folus Papa milibus fine deli&o con o fe&um lenititis. traöt-is ob de» , mfillü difpenfat , ut declaravit. Congregatio. Cardinal, 5o. Januarii 1587. In biga- &atio; Quia non provenit ex deli- ii mia occulta, & fimul ex delito contra- [e) j , 88, uti eftilla, qux oritur ex duplici &t f Superiores Religionum haben- ld Matrimonio, utroque vel faltem alteru- tes jurisdi&ionem quafi Epifcopalem; f tro invalido , poteft difpenfare Epiíco- W- pus juxta Trid. ut patebit ex dicendis, poffunt cum fuis fübditis difpenfare in j9 iis cafibus, in quibus poffunt Epiícopi Sectmdo , Papararó difpenfat in Irregu- cum fuis, Quod illegitimi Religionem ii laritate homicidii voluntarii notorii illi- profeffi ipfo jure difpenfentur ad facros citi. Zerzió, in Irregularitate que eft g x Ordines , non veró ad dignitates, dice- x corporis defe&tu, caufante magnam tut infiá in fine Tract. de Matrim, de Wt & populo Chrifliano fcandalofam de- fliis illegitimis, ad Quaft. ult.quid ul- ) —. ormitatem, traSuperiores Religionum circa fimiles f p Yy yy yy cafus ais I iogo0. ZRACZATUS XIF. Exameni, DeRefervatis, calus pofliat, (cite debent ex proptiis * poteft, à Sede Apoftolica petere difpen- * fuis (tatutis. fationem ! füper lrtegularitate, /| Hoc R y. 6, Forma difpeníandi in Itregu- fappofito.. ] D laritate eft b ec VCl fimilis: Ego difpen- . 1« Toli s pera&tá p&:nitcmtiä', quo- fotecum füper irregularitate vel irregu- ties abfoluta neceffitas feugrave pericu- laritatibus; quam vel quas contraxitti lum mortis vel infamiz exiget, pote-- propter talem caufam. . Ex quo patet, rit celebrare , modó homicidium fit oc- * uód nontellatur per abfoluttonem,fed cultum.. pet difpenfationem. .. Tollitautem Ja- Ratio; Jus. natutale ac divinut de dex tot & illas irregularitates, quas & defendendá. proprià vità ac famá pra- uot tollere intendit ac poteft. ponderat Legi humanz de non cele« Es di&tis Sequitur quód Confeffarius: brando in lere gularitate. 2 [/ [e] Etgo. (ni& habeat fpeciale. privilegium à Pa- g. 2.. Siin eo.cafu non fit facilis re-- po) non poffit in: ulla. irregulatitate: di-- curfusad Papam; poteft licentiam cele- 2 a, Ípenfare.. brandi in. neceffitate. dare. Epifcopus; ld l]gnifiw QUAER O XIV. Nonne Epifcopus: non quidem fimpliciter tollendo ipíam: At aniqy faltem. in. aliquo: occulto: cafu ( in. quo. irregularitatem fed. tantum: effe&dtum Atf "Iltria nimitum: nifi Sacerdos itregularis cele- cjus, füfpenfioni (imilem,ufquedum ad-- bret incutrit vita: periculum , vellgrave veniat difpenfatio Papalis, Dummo-- : ä"MMU 'w dilpendium famz;, v. g: ob occultum: do cafusitmaneat occultus.. Ut t homicidiam ) poteft in. Irregularitate: Ratío ; Quia' pro confervando dií&ó difpenfare , vel licentiam dare , ut-talis; jure naturz: defendendi vitam & fa- « Wij , celebret , uíquedumimpetretur difpen- mam . cenfetur Ecclefia. id indul-. "i itff ln j fatio: à Papa.. W tüfmny] . gete, feu non velle fuá lege: LIII. Ante R. Supponiturs quód ta- tam. firidté: obli- 1 ïjfgfävg, 6: i ls irregularis. teneatur , quamprimüm: £ate. D Ab Al EUR A a E r HOUBUS) D «e; )o -QIIOP Af2 ( & yti, M ü iojufisdi&,'; A f D v « 5 | A , u » Ti EXA- "ii m* UDIUm PfC ^ 4 7ZRACZT. A'TU& Iifï Exama. Dc»Cq/ïäwrc]&;';dtä; 3 159.3 . ) I æw&äææwæwäwæwæmwwww P i IOXIAGNDESEN .TE P w De Cafibus Refervatis. [.4 iis validé abfolvere : W UA::RO L. Quid & quetu- poteft Extra mortis A 3 plcx eft Cafus? quid iefer- articulum. vatio? quis potelt referva:e! . 3. Caufa refervationis eft, tum J & quos Cafus? quia graviores morbi petritiores requi- LIV, g. z.. Cafusderivaturà caden- ( runt Medicos; tum etiam , ut Superior M do, ac (ignificatcafum (eu ruinam , vel vel per feipfum cfficaciüs corrigar füb- ! laptum animzé ftatu gratia $ Vel gene- ditum,vel ut fübditus verecundiá,timo- PIJI' AT taliter fignificat aliquam quaflionem re;ac difficultate impetrandi abíolutio- de materia concernente conícieotiam, nem peccati g iide ravitatem agnofat, & i Caíus et duplex : Unus communis (eu peccandi licentiá detetreatur, nonrefervatus, à quo quivis Confeífor LV. y. 4. Refervare poteft Dapa in ais abfolvere poteft, —Alius refervatus , à tota Ecclefia, BEpifcopusin füa DKecefi, quo non quilibet abfolvere poteft, Et Et Pralati Religionum habentes juris- j l hic iterum vel Papalis ve] Epifcopalis. dí&ionem quafi Epifcopalem. In Paro- Etfi enim nullum peccatum, quantume chis confüetudo hanc poteflatern abto- In atticulo mortis nulla eft re- visgrave, fit irremiffibile (ut fuprà de gavit. effe&u Penitentiz oftenfum fuit) atta- fervario, men Écclefia per Traditionem ab Apo- Audiatur Trid. Seff. r4. cap, z. Ma- flolis accepit , conducere, quàd inter- gnopere ad Chriftiani populi diícipli- dum gtaviora crimina referventurSupe- nam pertinere fan&tiffimis Patribus no- rioribus,utpote magis intelligentibus. flris vifum eft , ut attrociora quzdam , Dequo plura R. 3 .fequente. & graviora crimina, non à quibüsvis , p &,2. Reofervatio e(t negatio vel re- fed àSummis duntaxatSacerdotibus ab- ftri&io jurisdi&tionis ad abfolvendacer- folverentur. Unde meritó Pontifices tà peccata , fa&ta illi , quialiàs habet ot- Maximi pro füprema. poteftate fibi in dinariam vel delegatam jurisdictionern. Ecclefiaunivería traditá , caufas aliquas Unde eorum abíolutio refervarur ipfi criminum praviores füo potuerunt pe- refervanti, nimirum Papz , fi fit cafus culiari judicio refervare. Neque dubi- Papalis, veljEpifcopo, fi fit Epifcopalis ; tandum cít , quando omnia; quz à Deo k funt, ordinatafunt, quin hoc idem E- fine quorum ptoinde licentia nemo ab Yy yyyy 2 gi(co« ERE 3692. ZTRACTATUS XYIF. Exanen z. Eifcopïs omnibusin fua cuiqueDioecefi, debet cedere in ædiäcationem , ten M inzdificationem tamen, noniu deftru- in deftru&ionem. 4. Non folüm de- d &ionem, liceat. Hzc Concil, bet. effe peccatum inchoatum , fed QU Et poft pauca fubdit: Verumtamen omnino perfedium & coníummatum frcirm * picadmodum;ne hác ipsá occafione ali- Juxta tenorem Conftitutionis illud re- lt quus pereat, in eadem Ecclefia Dei cu- fervantis, — $.. Probabilius eft, quód lg ftoditum fcmpc,rrfuit, ut nulla fit refer- peccata femel rité confeffa five mor- D vatio inarticulemortis,atque ideo om- talia five venialia refervari non pof- &if ues Sacerdotes quoslibet peenitentes à fint , cüm non peffint fieri materia ^m quibusvis peccatis & ceníuris abfolve- neceffaria confeffionis , quiar jam fünt & K re poflunt, remiífa, . Eteadem Scff. de peenit. Can. r r. Si n LVIL, Quid ff fit dubium, an pecca- Abhompis quis dixerit , Epifcopos non habere jus tum fit refervatum? u zefervandi fibi cafüus, nifi quoad exter- 7** Dico: Piobabilius & tutius eft,quàd nam poliriam,atque ideo. cafuum refer- t debeat cenferi re(ervatum , ut patet in vationem non prohibere , quó minüs Tra& 2,Exam.r.n,x " g.u"bi id probatum ;miPapa l Sacerdos à refervatis veré abfolvat, ana- eft. thema fit. j Tl Katto alteriss e$fH: 'Tum quia favo- g LVI, g.$, Ut aliquod peccatum re- res funt ampliandi: Sed refervatio pec- X fervetur , requiruntur hz conditiones, cati enormis eft favor & (pecialebenum: Y Ut fit peccatum externum;nam inter- mf Reipublice Chriftiang & animarum;ac Ws norum feu mentalium refetvatio. apeti- medicina magis quàm pona, Ergo.l Mil ret viam continuis fcrupulis, 2. Ut fit Tum eriam,quia ut faprá oftenfüm eft mortale, quia refervatio venialium (in ts i "Tra&t.13. Exam.4. num.5 3. peccatum "aisb quz etiam jufliores cadunt) effet ni- mortale/ dubium cadit füb pracepto: V H.inc .QU misgravejugum. Verumtamen pote- confeffionis moitalium fimpliciter. Ec« Ílas refezvandi venialia ac peccatacor- 777 go etiam fub refervatione. Confeq. tf o disPapz non videtur deneganda. Porró pater : Quia non eft major ratío de u- d debet cíffe mortale,non folum ex fua fpe- no quàm de altero.. €ie & obje&o , fed etíiam in exercitio, & Kl Quid [f fuperior.non habuerit Iegitig' TUtt g cum tanta advertentia ad. malitiam mam caufam refervandi cafum? ! Meitum k l mortalem , quanta requirirur ad meren- Dico: Probabilius eft, refervationem uito. düm fine ulla excufàtione infernum. | 2. efíc validam, etfiillicitam.. Ut fit mortalé grave;ut patetex verbis &atío patet ex dictis (uprà Tradt, 6- I Pj amcu;[md a T'iid, Nàm relervare eamortalía,quibus Exam. j.n-91. de difpenfatione Legis cx ex humana fr'agilitate (epe liomines füc- caufa ille Cfüü)(g a gitima;qua eft valida fed non. cumbunts uc funt juramenta, fornica- licita.. D 'mPCC | tiones fimplices ,. effét.contra chiarita. ttlüms Addó, etiam i pfäs Adverfarios con» Af icm ; referyatio. autem , ut "Erid. ait, .l cedere, quód fi dubitetur , an Superior * habu!*.e j t k AR 693 De Cufibus referontss. Qf habu-rit rattonabilera caufam refervan- fert praxis.Confeffarioram non abíol- I di cafüm, concedendum fir habuiffe, ventium t2les five rudes five literatos ; k QUJERO II. Ad incurrendam re- etiam finon habuerint notitiam referva- h3 um fervationem peccati requiriturne fcien- tionis peccati. Ergo, tia refervationis? E: ir.| ! quid de pcsegrinä*s*' &,2. Percgrini & vagi judicandifunt u & vagis? i juxta refervationem ca(uum illius Dic- : mc(-ï LVII. Ante R.Not,Cafum referva- cefis,in qua verfantur. ( 1 tum latiüs feextendere,quám peccatum Katio ; /Equitas & Reipublice bo- mitaäz telervatum ; Cafusenim fub fe continet "] num poftulat , quód peregrini & vagi, J h - peccatum & cenífaram,unde omne pec- ubi inveniuntur,quoad morum dire&io- 'catum refervatum eft cafus refervatus , nem & correctionem fübíint alicui Ca- Werc | fed non omnis cafus refervatus cft pec- piti, quiaaliàs effent ex leges; ac daren- - catum refervatum , cüm poflit effe cen- tur in aliqua Republica membra nulli rl - füra celervata , ut patetin. GafibusPa- Capiti fubjecta : Sed tale Caput pro pe- a i palibus.Quia nunquam vel vix un- regrinis & vagisconvenientius affignari u ^ quamáPapa (aliudeft de Epifcopis) re- non potefl, quàm Capur illiusloct; ub£ fervatur peccatum , nifi ratione aonexz morantur. Ergo. f cenfmæ,v,g..cxcommunicationis vel (u- . Nota tamen, quód an refervationem w — penfionis —Hinc caufz quz excufant à peregrinis & vagis incurrendam re- ab incurfu cenfarz, etiam excufant ab )cnw? quiratur, ut tanto fakem tempore mo- r incuríü reletvationis. Cafus Papz refet- rentut in eo loco , quantum requiritur lob - l i vati feuper fe Papales, dicuntur per ac- ad obícrvantiam illorum . przcepto- f cidens Epifcopales, eó quód in cafi ne- rum,quoerumtransgreffio c(t cafus refere a. eeffitatisEpifcopusab eisabfolvere pof- vatus.. Videfupra Tratt. 6. Exam. 5. n- (f tir. Hinc ftudiose in titulo dixi, 44 84. R.-6.ufque ad 7. Item in feq. n. 9. f refervationem peceati s quia an & que ubi dicetur ,an & qua refervatio fit pce- E!. j - jgnorantia excufat ab incuríü cenfure, AA 1 na pernitentis vel non TU di&um eft faprà Exam,1. n.Io. . Item QULERO II Quid fiquis habens |/— pecialitez Exam.a, ante n.6o, ubi ctiam cafus refetvatos in (ua Diaecefi, fludio: iret ad aliam , ubi non funt refervati? 'patet quoad prafens differentia inter Wf J peceatum & cenfi graxn szefervatam.Hoc quid fi fit Religiofus migrans de uao 1 d "À ROtato conventu ad aliam * p r, Probabilius & tutiuseft, quàd LIX. B. r. Probabiliuseft , quód fi Caífus refervatus. non habeat annexam j adineurrendaám refervacionem peccati , (' €ui cenfura anncxa noneft, non requi- cen(uram , poffit in-alia Dicecefi abfol- j 1 tatur, ut peccans- habeat fcientiam rc- vi y fecusfi habeat, v. g. fi fit excommu- |^— fervationis.- nicatio refervata.. Ratio: Quia hec *»;id*ctur effe mens Ratio 1.p. Tum quia Confeffor non: u " ' Superiorum peecata refervantium,&cita. tenetur fcire cafus refervatos Epifcopo: alienoy p Yy yy 1 3 MacaseN TRACTAÀASUS YIE, Ekamen z. 3094 alieno ,fed tantim fuo. Tum etiam, alibi abíolutienem recipiant, Nec iät | i&e&ra& quia peenitens. judicandus & abfolven- prejudicium Epifcopo refervanri, INec jdj duseft juxtaconfuetudinem illius Dice- noton adeft prohibitio in jure, ficu: adeft de cefis ,in qua judicio peenitentiali fe fub- cenfaris, paulà ante «elata.. Dumetgo ytden ln:1 jicit. Tum-tandem, quiahzc eft pra- Clemens VIII. per Decrecum z6Or. 9, sidi xis, quz e(t optima Legum interpres, Januatii prohibuit,neConfeff:rii abfol- quam Epiftopi (ciunt & tolerant. vant à cafibus refervatis Papz vel Or- Apy nbl - Ratío 2.p. Excommunicatio habet dinariisdebet intelligi de Ordinariisre- fpe&ivé , nimirum illorum locorum, Al uti rationem paenz afficientis ipfum pe- nitentem : Sed pcna non poteft rolli ubi illi Confeffirii isveniuntur. QUA. "t nifi ab eo, qui eaminflixic, velexcom- LX, s.2. ldem eft de Religiofo ob miffione ejus ? [ quam cenfetur cuivis negotia migrante ad alium Conventum "u lg " €onfeffario dare Epifcopus excommu- vel Provinciam , etiam co fine , utibi à lE r nicationem non refervans, Ergo. cafibus non cenforatis abfolvatur à L PHWJ [ Min, pro t. parte patet, quia aliàs fiecet "Shrrtch Confeffario aliàs rité expofito. magna pertuzbatioin Jurisditionibüs, Ratiío ex didtis cft: Quia Confeffa- "ütt Cs E:go. rius debet judicare & abtolvere poeni- noti "ts f Hinc jurte communi prohibetur, ex- tentes juxta Leges & con(uetudines (ug communicationem ab uno Epifcopo la- Provinciz & Conveutüs. s d f tam;nimirum fi fit refervata;ab alio pof- Oppono : Fraus & dolus nemini pa- A li fe abíolvi, ut conftat ex cap. Pafforalz. trocinantur: Sedin caíu pofito com- ^l wf $. praterea. Etex Can.47, Concil.Ni- mitticurfraus & dolus; Ergo, ii czni Arabici , ubi dicitur: Iwl Epi- "Ad hec neg. min. quia sl videtur m! &Nll)[,', fcopus foluat , quem alius Epifcopus liga- delo facerequia utitur jure /iio 5 ut ha- "t »&tT vit. Etex c.verbum. di(t.x. de pewit. bet regula jurís. j y, tslis autem utitut üm It ubi legitur , Par eff jus folvendi €9 L- jure fuo & indulto Apoftolico , vi cujus 8 hfs gandi ; Ex fieret Epi(copo cenfuram re- poteft confiteri cuilibet Sacerdori. füí "uitmm fervanti prajudicium. O:dinis legitimé approbato (Exceptio Mb Ex his patet differentia de cafütim de Fratribus noftris Clericis profelïïs Cgtm I non cenfuratorum refervatione, hxc patet füprà Tra&. 13. Exam. j.n.85-) "RUf enim non eft poene , nifiimproprié feu fi tamen ralis veniretadConventum,ubi "i indirecté Ífive occafionaliter tantüm iidem cafus effent refervati, velafferret lr fumpta, ex parte fcilicet paenitentium, peccatarefervata. ibi ubi confitetur , & "t Eï | ob difficultatem inveniendi Confeffa- non in fua Dicecefi, non peffet abfolvi, Qlltf[cmm rium, qui habeat facultatem abfolvendi nift ab habente au&oritatem. Itf i 4 refervatis, imó e(t folàm quzdam Ex di&is Sequitur; quód fi ín certo ^v p ) prohibitio fa&ta tantiim Confeffartis E. loco, die quadam (it jeiunium,& jcjunii mdUm Rm'i pifcopo refervanti fübje&is , ne ab illis transgteflio;fit cafusibidem re(ervatuss P m oinde abfolvant: non verà ponnitentibus , ne i quis cjusdem loci incolaftudi RUP Tolib diíce- p - äæ Coffóus Refervatis, IOg$y difcedat ad! altum locwm, ubi illo: díe excommunicati o Jataper modum ftatu- M ti id nonhabet, & lioc ideo, quia refpi- non elff jcjunium , vel ubi jejunii trans- l effionon eft cafus refetvatus, nonin- citterritorium,extraquod (juxra Kegu- Eïge eurrit relervationem,. lam Juris) jus dicenti, inupupär nonpa- retuüt. u| Ratio : Tum quia illa obligatioje- Ergo. junandi eft affixa loco;. "Fum etiam;quia z4d bec. K. eam legem inter cetetas: !:Uf&'- ( illud przceprum. non. prohiber exire à expefitiones intelligi ac' verificari, fi iít/ tetritorio fno-adaliud. "Fum tandem,. a&tus przceptus non fit exequendus in» j quia calis utitur jare fao.. tta territorium delinquentis;. QU.ERO: IV. Excommuhicatio Ad 2 Cafims etiam Refpondctur af- hd in territorio- lata contra eos', qui funt firm. . Katioeff : Quiailli fures proprer: 1 tD extra ,. li'gamc g delictumintra territorium talisEpifcopi ii EXI. Exphcatur Quefitum pet duos pauratum , ftatim fa&i funt ei fübditi 1n - ominibus tale delidum concernentibus;- T cafus. Primz: eff, : Epifcopus per ftatu- tümferar excommunicationem reíerva- Ergo, nifi prz£xo tempore rc&'ït'u;ïnt;- tam contra Canonicos & Parochos im (d cenfuram & refervationem incurrunt.- füis Canonicatibus feu: Parochiis non. Pæm'-- Confrrmatut ex co , quód fi.caufa in: L &l tefidentes , fed extrà fe detinentes. .Se- aliquo tribunali jam inchoatá reus mu- eundus eff,, fi Excoramunicatio teferva- tet domicilium, poffit tamen in codem t* de reftitutione intra. certos: dies fa-- tribunaliconveniri; imó &, nifi compa- iife )uj cienda , lata fit ab Epifcopo contra fures reat , excommumcati. c. prope/2/fz. de in fua quidem Diccefi furatos ,. fed ex- férocompetenti. & Lf quis ff. dejudiciz.. teros, & tunc; quando Excommunicatio: i Et hocideo; quiatalis jam fuit fa&us: *1 fertur , extra Diaecefin exiftentes, an; fr: fubditus ralitribunali:Sed etiam in ca- L 1 prafixo rempore nomreftiruant, & ha- fu pofiro reus ratione delicti fuit fa&us: beant cenfürz' ac refetvationis noti- D fubditus Epiftopi. Ergo: dni tiam; incurrant illam? QUARO V,R efervatio cafium;aut: i W - X d 1 Calumaffirm. Rario: Quia dàta ab iisabfolvendi licentia, ceffatne L. ] juxta Legem , qui nomfacir. lbitalis ]ljd permortem Epifcopi referyantis, vel eo: &linquere cenfetur;ubia&tus przceptus: ecxcommunicato ? ).D!l :umSH exercenduserat :: Sed Canonici & Pàro- EXIT.. & , Refervatio Cafüum Epi- chi tenentur refidere in (nis Ecclefiis & jj* Ícopalium extinguitur per mortem vel Patochiis.. Ergo fi ibi non refidcant;- amotionem Epiícopi; nifi fint referva- q1) j ji moraliter cenfentur ibidelinquere;con- ti per Synodum;. Íequenter incurrunt di&tam cenfüram;. tra fe noti extenx;- - Katio y.p; Quia ul Oppono :: Licét excommunicario lata: dit inrentio vel poteftas Epifcopi-. Iumt | per modum fententiz liget extra terri- Ratio 2;. p. Quiain eo:cafu refervatio» Á g rium, cum:refpiciat perfonas przci- habet rationem Legis, que duratetiamr fü- ;mtþ [ mortuo Legislatore.De-cenfura vide. , Weni eu prohibenti fübjeétas, attamen: J l grää Rs TRÁACTATUS XIFK. Examcn a. 1096 ff prà in hoc Tra&. Exam, r.n. 2. R. 6,an tiam illam peeuitens poffit petere vel pet A r exfpicet exfpirante eo , qui eam tulir. fe, vel peralium , & maximé per Con- ii d . 2. Facultas abfolvendi à referva- feffarium, qui debet eam petere non no- iij tis (idem e(t de licentia eligendi Con- minato poehitente , nec indicato cafu, AA , feffarium ) per mortem Epiícopi vel a- ne perfona extra Confcffionem proda- . Ut motionem cjus ab officlo, non exfpirat; tur. Hoc notato 3, Ml :e adhuc integiá , id eft, illà facultate à & 1. Si licentia petatur per Confef- 1;;3?(77 (il Confeffario nondum in a&um reductá. farium , communiter expedit, ut Supe« "N i Ratio: Gtatia fa&a non exfpirat pet rior annuar petirioni , & fidat prudentie mortem concedentis , aut per amotio- Confeffarii, (SP Tpeti m nem ejus ab officío , re adhuc integrá c. Ratio: Quia Confeffor ftatum ani« dte mz peenicentis melius novit, quam Su- ] fí nulla. de prabendis. in &. Sed in utro- que cafu illa conceffio cft gratia jam fa- petior. MS, [ &a,nonfacienda. Ergo. Vide fuprà & 2. Certum eft quód Superior non Ti Ta&. £, Exam. $. n, 92. ubihoc fufiüs teneatur femper date licentiam. | Hinc AT, explícatum cft. fi habeat graves rationes , ob quas meri- m Qui g. 3 Facultas ab(olvendi à refervatis tó prefumere poteft , facilltatem dandi "uedi data ab Epiícopo non exfpirat pet ex- di&am licentiam cedere-in malum poe- ^ ntg communicationem vel fnfpeniïoncm nitentis, ut (ifors inde caperet occafio- timidai Epiícopi. nem liberius peccandi , aut in peccato Mu Ratio: Licét talisEpifcopusin eo fta- perfiftendi v.g. (i idem Confeffor pro :UW Y tu a&tus fuos validé exercere nequeat, eodem caíu valde frequenter licentiam " At l H quostamen femel cum omnibus fuis re- perat; veli (ittale peccatum, quod ver- 'tum Jii quifitis antea cxercuit , illi fübüftunt. gatin damnum Communitatis. ïïïffr quati Ergo. Ratío patet tum ex dictis fuprà dere- cidviis Trad, 1 ?, Exam. f. n. 97. & 98, 5 norl Éx quo Sequitur, quàód etiam Epifco- e jum ) em pusin illo ftatu now poffit revocare fa- tum ex eo, quia refervatio debet cedere in edificationem.nonin defiru&tionem. ILTM cultatem abfolvendi alteri conceffam, Tum tandem , quía alias refervatio nul- T t uía per hanc revocationem exerceret MT a&um fuz poteftatis. lius effet momenti vel effe&tüs, A0 bj QZERO VI. Debetne Superior À. 3. Si Superior ex denegatione li- effe facilis in danda licentia abfolvendi centiz timeat majus malum fubditi, ut- À refervatis; Vel pote(tne audire dimi- pote qui ex eo tímet odiumSuperiorum, | d.fig; Tu vel forté faciet dimidiatam confeílio- TRlori diam Confeffionem, & abfolvereg Et uid, (i poft obtentam licentiam ante nem, & vix adduci poteff, ut ei conit- Nl Üonu $ abfolutionem posnitenslabatur in nova teatur , debet effe facilis. x"mtdfo li äor in. I tcfervata, poteftne ex vi iftius licentiz Ita docet & probat Angel. Do eijam ab illis abfolvi? Supplem. q.8, a. 4, ad 6. dicens: pecc - »XMUODC fnt LXIII, Ante R. Nota , qued licen- 9 d M d ret Sncerdes (puta, proprius de quoagit) 1 Wt li —— * De Caffhus. Refervatis. 097 nus. Facultas conceffa pro abfolutione frmon effet facilis ad prabendum licenti. k am alteri. confitendi, 'quia multi funt àrefervatis vel conceditur per modum (s adeb infirmi, quàd potites fpe. Conf e[fione privilegii, vel per modum casüs neceffi- tatis. Si primum , facultasceufetur effe morerentur , quam tal Sacerdoti coufi- terentur. Unde illi, qui funt. mimis [ol- conceffa pro refervatis commiffis & E liciti, wt confcienttas. [ubditorum per, committendis, Silfecundum , de que j confe[fianens fciant , — multis laqueum in prafenti inquiritur , ficut & in qui- n damnationis injiciunt , €$ per confequeus buscunque aliis cafibus contingentibus, 1] fihi qpfis, di&a facultas cenfetur tantüm conceffa . 4. Superi otnon þOtc& ob refetva- proillis refervatis, quibus peenitcns eft n tionezti audire- dimidiatam Confeffio- obnoxius , dum licentiam perit. nl nem , & ab(olvete facramentaliterà fo- Ratío, : 1. p. Quia privilegium refpi- lis tefevacis , ac poenitentem cum non cit tempus preíens & futurum. t telervatis remittere ad inferiorem Conï Ratio. 2. p. Quia hzc cenfetur effe ls feffarium. mensSuperiorum , & ita refponderent, n Ratio: Quiaintegritas confeffionis fi defüper intetrogarentur ; 7zr£a au-. dl eft de jure divino, nec poteft mutilari tem 507 operantur ultraintentionem cos- npt fine gravi neceffitate.De hac confeflio- cedentis , ut jura dicunr, Ergo. ii -nis dimidiarione vide fuprà Tradt. 15. Poteflne Superior di&am facultatera ?E qui Exam,2, n. 21. R. ad 4. concedere fub onere. comparendi ni- ( LXlV. z. $. Superior concedens fa- hilominus coram fe cum expreffione (u cultatem in fibi refetvata, poteft eam in- casüs ? Ti ! / terdum limitate, ur perens non gene- "Affirmo: Katioeft anté data ad R. f. i J aliter quemcunque. Confefforem eli- Et ita; ut DD. fcribunt; habet praxis $o- Ya [ - gat, (ed poteít ei certum vel aliquos de- cietatis Jefu ; cujus Religiofiiter agen- tes, fi contingat cos labi ia peccatum 4 , putire juxra praxin variarum Religio- i num, Imó poteft Superior , fi calum refervatum , poffunt abfolvi, fedcum. (titt extra. Confcffionem Íciat, certam & onere idem peccatum poflea Superiori aol gravem, gravirati criminis proportio- manifeftandi. Qui animus fi defit , ab- l folutio eft nulla. Hinc obligatio illa cft natam paenitentiam injungere, quam j peenitens acceptare tenetur. fub mortali , ob rationem datam. fert. officium d Ratio: Tum quia ita QU.AERO VII, Quxnam defa&o in j ] fpecie funt refervata ? Superioris ; tum etiam; quia hoc totum VR cedit in bonutn & correctionem fubditi LXVl. &, 1. Cafus vel peccata refer- 1[00[1' hoc remedio indigentis, ac difciplinz vata tefpe&tu Szcularium, & Glericorá , Ug ree teligiofie confervationem , qui finisin ac Religioforum (unt divería. j | " tefervatione intenditur. fervantur refpe&u Szculariv,uti & quz w — LXV. w 6, ad 5. Quxfiti partem füb refpe&tu Clericorum, pletumque conti- fis. nentur in Rieuali cujusvis Diaece lnoä!": diftin&ione, quam dat Jacobus Manci- [ LZZ2ZZ4R Cafins ) 99 7RACTE ATUS XZIF. Examcez 5, tum numerum, quod folum Pontifex t n Cafm re[petiee Relzetoforum: in illo decreto przcavere intendebat. Em ex Decreto Clemeut.V LT. Oppono : Tura docent, quód in pocna- libus verba extra preprium verborum n &. 2. Clemens V I1I. Anno 1/93. fignificatum extendi nom debent: Sed permifit poffe à Superioribus refervari juxta nos extenduntur, quia notnine ca- QR undecim Gafus, qUi tatnen non omues Ul y, fuum refervatorum non ffatim veniunt in quavis Religione fünt refervati , fed A9OOiCA in hac vel illa plazes. aut pauciores , etiam excomniunicationes rc(crvatæeþ Ergo- m Cte prouc cor Statutis. nftat ex pic pris Religionum -Ad bec : Major eft vera —fï extenfione 4 quo nonfa&ánoneludatur mens Legislato- Apomipe Cafus illi funt : z. Veneficia, incan- ris, extendenda tamen effe fi illa elude- ;icfo;Pgrg) cationes, &(ox*tiï'egia. 2. Apollafia 4 retur,ut patet. C. ,25 & Regula , Cere itam (o Keligione , five habitu dimiffo , five tum yin fise de Reg.Purzs in 6..— Sub[u- DOA retento ; modà exrra fepta. Monafterii :0 : Sed ihà noflro caíü , (i nomine üga: iv B vel Conventüs cgreffio fiat.' ?. Noctur- cafüum non intelligerentur etiam ex- * ;finïxlo pto na ac furtiva egrefTo & Monafterio. 4 communicationes refervata,eluderetur A C IT | Proptietss contra votum paupertatis, mens Summi Pontificis. Ergo. Miu. tlcenf quz fit peccatum mortale,. $.Juramen- prob. Ut ex procmio Decreti patet, A*qUupim n tum falfum in Jadicio Regulari. &.Pro- mens Pontificis erat, przcavere ne ex curatio, auxilium,feu confilium ad ab ade,t( refervationum multiplicitate fabditi ob At v ertum faciendum poft animatum fce- verecundiam adcundi Superiorem pro "UJId tibi Ál tum, etiam effe&u non fecuto, 7. Falíi- impetranda abíelutionis facultateindu- ïmmnicazw ficatio. manüs vel figilli Officialium cantur in &ternz damnationis pericu- Atiorei]iC Monafterii aut Conventüs. . 9. Furtum lum ; & fpiritualis remedii defperatio- FOl de rebus Conventüs in quantitate, qu& nem:Sed boc abfardum zqué fequitur 1. Cim fafficiat ad peceatum mortale, 9-Lapfus ex multiplicitate cafuum relervatorams "tht p carnis voluntarius o pere confummrstus, quàm excormmunicationam refervata- ïqlm:, Xo. Occifio aut. vulneratio fzu gravis rüm,ócecontra, Ergo. percuffio cujuscunque perfong. z 1.Ma- ln Hesf W.4. Superiores Regulares prater. liiofum impedimentum aut retardatio di&tos undecim-caíus poflunt fibi alios * o ) aut apettio literaram à Superioribus ad. tefervare, noníolüm abfoluté, fed etiam Wt r inferiores,vel ab hisad Superiores. cum annexa excomtunicatione, fi id: !tmr ]egu" &, 3. Poffünt Su periores Regulares bono Religienis expediat , modóid fiat V dna didis undecim. Cafibus addere -ex-. cum confenfü Capituli Generalis; fifiat "Mitsde commnunicationem refervatam, f bo- refervatio protota Rel igione; Vel Pro" "ia n0: R eligionis expedire judicaverint.. "ii l Aattoz vincialis,fi pro Provincia;.aliàs referva-- D uia hocnon.eft facere plu- tío erít nullà , ut patet ex ipfo Decre* A. de to Clementis. Etita in Socictate Jehn [ oubi q zes cafuum. refervationes. fupra grïefa: z pte- " Q& EXw — De Cuofibus Refervatis. 1099 ! cos, qui perfonas Ecclefiafticas ad füuum prater prafatos undecim cafus aliifunt teferati. tribunal ttahunt , faciuntque Decreta libertatem Ecclefiafticam violantia, . u lJ Cafns Papales refe?wti.ä Jértia: Quxlata eftineos,qui Juris- N di&ionis, fru&us, & reditus pe:fona- n J QUAERO VIII. Quinam [unt?w 1 rum Ecclefiafticarum invadunt, & alia LXVII. 32 1. Aliquicafüs ,nimirum excommunicationes funt refervatz in- onera ipíis,aut eorum bonis imponuuüt, ii ä ttà Bullam Cenz Domini, fic didiam ex Quarta ca quz l;taeftin eos qui con- ferunt VCl transmirtunt (lüOdCUllqüc ge- n €0, quàd quorannis in die Conz Do- l( nus armerum vel metallorum aut vi- i mini promulgetur : alii extra illam Bul- €tualium , &c. Mautis vel Turcis vel MM lauïin-co;'porc]uzis Canoníici , & variís aliis quibuscunqueNominisChrifti ini- n pontiicum Conftiturionibus. micis , comprehendendo cos, qui tales R. 2. Excommunicationes Dapz re- CGhrifti inimicos certiores reddunt de Qd m fervate. intra Bullam Coenz fünt zr. ftata ReipubliceChriflianz in damnura J quas in fuo promptuatio adducit nofter ejusdem, vel ad hoc dantes confilium TEf Salazat c. rr. ubi in fine bene addit, & favorem, M It ]U omaes illas cen(ütas unà cum culpis, ra- Quinta eaqua lataeít i n occupantes tione quarum incurruntur, Pape refer- PQ[C! vel detinentes quascunque RomanzEc- Y j vatas effe, & Confe(farios , qui ab eis cle&zx terras feu Regna. Caterz rario- | abfolvere attentaverint , preterquam Á iM j res funt. T n quàd nihil faciant, effe ipfo fa&o ex- P , LXVIII R.f p- 4. Excommunicatio- ii communicatos,à quà tamen excommue« * D nes Papz refervatas extra Bullam Coenze « y nicatione illiConfeffarit poïerunt abíol- in Jure aliisque Conflitutiouibus (exce- il yi per Ordinarium. ptis plaribus aliis non refervatis) ad- &qui M - Refp. 3. Communiores excommuni- ducit loco citato nofler Salazat tan- t gt «ationes intra Bullam Cenz fuut hz quam communiores 59. cx quibus ín fav U fequentes ; z prefenti. füfficir adducere eas , quz in Prina. Wietefis, que comprehendit his partibus fuat ufitatiores, ij Haretícos , eorumque ut talium fauto- Prima ct contta percuffores Clerico- jl tes, receptores, & defenfores, uti & eos rum, fi enormis fit percufíio juxta Can. g i qui Ícienter legunt , tetinent , impri- Si quis [nadente Diabolo injeccrit manus [ isunt, aut defendunt libros Hzretico- viclentas im Clericum vel AMouachus, j rum, Cumeadem ceníura coincidit ex- fuljaceat Excommunicationi, €9 a nullo ;,hü&ï communicatio Schifmaticorum,De hz- praterquam à Papanifiin mortis articu- "d tefi & hzreticis vide Tra&. 7, Exam. 3. lo abfolvatur. & u h« 47. & feqq. deSchifmaticis vide ibi- Explicofingalas hujus Canonis patti- j dem n, ;8. ubi de illis multa di&a funr. culas : $j quis , five vit, five femina, i Stcunda. cft Excommunicatio lata in habens tamen fufficiens jadicium ad pec- ?IZ Zz2772 candum N / 1109 ZRACTATUS XYIF, Éxamen . candum mortaliter fuadente Diabolos duellantes & cooperantes,dequa fat fusé ' Atium a Excipitur eniax (i percuffio fiat ex cha- a&um eft fupra Tract.7.Exam,7.n,1 jj a ritate vel corre&ionis cau(a, vel exludo, & feqq. ubi vide, dditta jeco,modó non fiat dolo , aut irato ani- Tértia elt contra Clericos cum ex. mo , velin derifronem, g lo Lem (i fiacin- communicatis à Papa voluntatió com- At dl deliberate , vel percuffio fit ita levis, ut municantes, & admittenteseos ad offi- indic Szculati faéta effer (olàm venialis, Item [ Jf ] cia divins, Et generaliterin omnes,qui- f MC i fi quis percutiat Clericum invadentem cunque in crimine criminofo ( ratione j p:o neceffariá moderatá fui defenfione, cujus excommunicatio pofita eft) com- At Sitamina pro defenfione caftitatis pet- municants fienim talis excommunica- curiat Clericam- invadentem, fi mole- Ámcept tio Papa eft refervata, comtnunicantes J OPPOI ftatio fiat vt & a corporali. Si quis eandem cenfuram incurrunt. Al percutiat Clericum inhoneflà agentem Quarta eft contra obtinentes abfo- 4 mïCuria cüm prepria uxore, matte, forore, filiá, lutionem ab Excommunicatione Papa: tefeivatà fub conditione de fatisfaciendo ?fd,qllæ P* $i Clericus amiferit privilegium Cleri- H Eurs cale. Si ignotetur effe Clericus, Aazns pattilafz, folitm perfun&orié fine con- At Cor vtolentas, per quasintelligo omne mem- dittonis adimpletione ; tales enim de Jf quy brum, quo quis akeri injuriose poteft novo incurrunt excommtmuntcationenr ^hibilsq pocete , ut pes, brachium, &c, necre- C072, in G. | Papz refetvatam.c. cos,defeutentia Ex- : -0 d quiritur neceffarió percuffio, fed fuffi- ET cit injc&io (puti, aquz , luti , pulveris, Oninra eft contra Clericosfive Secu- IDl u vel fimilis injutia, lates five Religiofos, inducentes quam- Jripga Eandem Cenfuram incurrunt juben. cunque perfonam ad faciendum votum, tes, confulentes , auxiliantes, favorem M juramentum , ac promiffionem , quate- praflantes. : fUniä/iun)an nus talis perfona fibi ip fua Ecckfia fe- "i d Ms Clericuim, quo nomine non folüm pulturam eligat , vel jam elcctam alió: ïï!ffusärra& intelligitur, qui- babet ma/ores, fed & transferat. Clement. cupientes. $. fane. p J qui folàm habet minores Ordines, imó dz( panis. rantüm primam Tonfaram : modó ge- Wq'jasmn " Sexta eft contra recipientes ve X.danräs ftet habitum & ton(uram, ut cognofci v 'Im» nf cum Pa&o quamcunque rem, ad boc, ut poffit efle Clericus. Fel Monachum,quo rcligionem quis ingrediatur. Excufan- n d nomine intelligitur quivisR« lngiofus cu- tur qui eliquid dant vel recipiunt ratio« L'"deR?gn!al m V. ( jisvisapprobate R« ligionis,etiamCon- ne faftentationis;nen autcm r verfus, Novitiüs, Monialis, Converfa, E :gione in- AYt g c(cüs. Z kem utriasque fexü- Tertiarii S, Domi- Septinz4 cft contra Men dïcaln.resxtrans- " Moify nici & Francifci h. bitum geflantes,& in euntes ad Ordinem noo Mendicantium 0 lcum ) hï Communirare v'ventcs, uti & E. omitg Cexceptis Carchufianis) fine fpeciali Pa- w'fmäiaamhm fubje&i alicui Regule velSuperiuci, »We W. pzlicenta. Exrravag, i,de Regularz- Sechnda Excommunicatio cfLcontra bus. "T'ranfeuntes autem ex uno Mcndi- j:wd Vl "i * can- Mi hüji lr n A T 110I De Cofféiis Refervatis. J Usdecitma elt centra. prfumptuosé cantium ad. alium , non incurrunt ex- D] commtnicationem , vel ad minus non componentes , retínentés , aüt imptí- eft reíervata , Societate fefu exceptá; mentes libros infames detractorios con« 7 quz in hoc particulari excotmmunica- tta O.dines SS. Dominici & Francifci, m-l tione eriam refpectu alterius Kcligio- Duodectma contra mulieres intrantes L Monafteria Carthufianorum aut alis- nis Mendicantium gaudet, " " Ollava cft contra eos , qui temerarie rum Rciigioforum. 1 12. Contra furantes libros;mt Qua- pizfumunt afferere ,. effe harefin ;vel 3 ternos ex Bibliothecis Minorum aut FF. Wf peceat üm mortale,fentire B. V. Maríam i Pizdicatorum. effeconceptam in peccato Originali,vel 3 14. Contra Religiofos cujuscunqué fentira oppofiram. ANona cít contra dantes vel permitten- Ordinis, adminiftrantes Sacramentum jj tes in. Curia Romana aliqua donativa, Extemae Undtionis, vel Euchariftize, Uurea, quz pratendunt , faciliüs obri- velaffiftentes, aut folemnizantes Ma- i neant, Exrrav. 1.de Sent. Excom. licut trimonium fine fpeciali Parochi licen- CO /& contra Curiz Romanz Officiales re- tia. l 1 6 i 1. Eft contra Simoniacos reales cit- cipientes quodcunque genus munufcu- -u net lorum ab iis, quorum officium exercenr, ca Ordinem vel beneficium, i6. Eft in comnittentes Simoeniam excepto aliquorum comeflibilium, vel zEï confidentialem, potabilium talis quantitatis, ut duobus dU diebus confami poffenr. 17, Eft in incendíarios publicé pro qlh j Decima efl contra intrantes. ( cujus- excommunicatis denuntiatos. n s u cunque fint Religionis) quarumcunque 18. Eítin eos qui fepeliupt Hareri- l €os in loco facro. qU MonialiumConventüs fine Superiorum 1754 licentiam dare valentiam,coníeníu: de 19. Eft in facrileges,qui non folum n I qua re fusé tra&tant Au&tores, Item jux- infríngunt Ecclefias, Monafteria , Ho- Wi ta Bullam Pii V, Regz/arism contra mu- fpitalia , fed etiam bonis fuis fpoliant. lieres quascunque intrautes Monafteria 20. Inimpedientes aut vexantes eos, J GIF j virorum, non folüm fub prarextu pri- qui volunt ingredi Religionem. Wl vilegiorum , fed & fine eo. Quia Na- 21, In Moniales profeffas fire gr'avi ( J varrus de Regular. Cominent, 4. n. 62. cauía Monafteria exeuntes, j tefert Pium V. fuam Bullam declaráffe 22. In habentes literas Apoftolicas vll falfas, & nondefiruentes, Irem in fal- iU univer(im procedere de mulieribus, vi- farios litecarum Apoftolicarum. torum Monaflería ingredientibus: qui j 7 n veró dicunr , hanc declarationem in 23. In impedientes executionem [i- j Germania authenticé non effe promul- terarüm facrz Paenitentiatiz. If gatam, vel non cum tanto rigore rece- 24. Contra legentes aüt retinentes uz.lïv pram,viderint ipft, Idem eft deco Re- librosprohibitos, ubi non eft (ermo de ,(l libris hzredcis, de iis enim patet cx di- ligiofo, qui mulieresintra Conyentum. &is cii introduxerit, vel admiferit, LL22723 aR xÉKor TRACTATUS XIF. Examen z. €is de. Excommunicationibus Bulle i f praftent, j,Ineos qui procurant abor- 6, In ditectores I f €cnz Domini, fed de libiis, quifunt — tum fotüs animati. prohibiti ex alia caufa, v. g. quia fuat Monialium, fi foveint difcordiasin ele- At vt 00j conrra honos mores.Hactamenexcom- Gione.' 'Item in impedientes Vifitato- hij moanicatio non incuttítur ipfo fa&to,fed res Monialium. 7. In Doctores & Pro- feffores non facientes Profeffionem Fi- (ser eft obligatio fub peccato mortali illes non tctinendi,uti Salazar probat ex de- dei , ubirecepta eft Bulla PiilV. 8. In titconfa terminatione Pii IV, 1n. Brevi 1564- negligentes adminiflrare juflitiam Ec- tv fett altvant Uade talis delinquens eft puniendus clefiaflicis, 9. In Religiofos inflituen- (ecundüm arbitrium O:dinàrii, Adde tes novum Ordinem , audientes Leges ex Salazat , quöd in Hifpaniis,mi vide- vel Medicibam extra clauftra, tenentes f tur in novo Indice Auno 1640. cdito, arma fine licentia intra clauílra. 10, ER ais et(i àprincipio contra tales videatur po- Ubi Trident.eft receptumjin imprimen ni excomauuicatio latz fententiz , po- tesimprimi mandantes,vendentes;apud WA [tea tamen explicatut , quàd incurratar fe retinentes, vulgantes libros de facris Md " p ipfo fa&e ab omnibus libros hzteticos rebus , fine nomine f,u&oris & appro- iE u de hxteli (ufpe&tos retinentibus , cateri batione Ordinatii. 1z-Inraptores mue veró (olüm incurtunt excommunicatio- lierum, juüvantes , faventes. 12, In k Tenietre nem ferendam, aut refervata manet in- Dominos temporales ín terris füis con- Vr iil uifiteri Generaliper Paulum V. & u- cedenteslocum pro duello. r5.In pre- f'lfäiit uY fumentes abfolvereà cafibus Bullz Cas- [ banum VIIÍ. Anno 1627. Hiz funt u- tadores excommunicationes Dapz re- fix, Plutes vide in Bufenbaum. ltb gc fetvaue, caterz videri poffunt in citato Catalogum — Excommunicationum "unabpyi Salazar aliisque Au&toribus. qua noftros Fratres ex Conftitetionibus n p noftris afficere poffunt , vide in iisdem .!:öcomjtmm Excommunicationes Papa difl. 1. cap, x8.text. , poft li. R. ubí üpd. fubne&titur. Catalogus excommunica- .?:rmä?cindü mon vefer-oata. tionum quz ex jure communi poffunt Vij in s LXIX. Refp,5. Ufitatiores nonre- afficere Regulares. M Digg [ " fervatz funthe : Prima eft lata in Re- 2* "ttton ol E Cafus. Epiftopales. T ligiofos habitum fuum tempore longo t & temete dimittentes. 2.In eos qui UJERO IX, Quinam funt ? 7)ff'ïUISlJ(m m contrahunt matrimontum in gradibus .LXX. Refp. Aliqui cafus dicuntur N IODCSDP" À prohibitis, vel cam Monialibus. 3,In Epifcopis de jure refervari , & folentaf- CT figaari quinque. z, Peccatum de jute eos qui cogunt ad Matrimonium , aat llle,;mm fceminas ad Matrimonium. 4. In Do- habens annexam publicam perniten- tiam. Pureüätem minos Seculares , qui' prohibent fuis 2. Cui anne&itur Excommunie 4lij fübditis, ae Ecclefiafticis [uabona ven- catio major, 3. Quod habet annexam .nrepore&aw itregularitatem, 4. Peccatum incen- L dant, velab iis emant aüt alia Officia i aflb; diatii, 1 De Cofious veferuatis. n diarít, f. Publica blafphemia. Verüm Papz refervatis, non tantüm poteft ab- 0 pra&ticé veríus videtur, quod Lczana folvere Papa , fed etiam fi cafus fint oc- L Wt eum vatiis docct , nimirum ex folo jure cükr, & nondum ad forum contentio- t communi nullum. cafum Epifcopis re- fum dedudti, Epifcopus juxta Trid., cu- t r Íervari, jus verba vide füprà in Exam.praced, n, j $2.K.3- Cafus ergo Epifcopales funt foli illi, n l qui cx confuetudine vel potiüs per De- 2.2. Etiam ab iftis publicis poteft E- 1 ctecüm feu exprefsé ab ipfismet Egi[þo— pifcopus abfolvere , fi adünt impedi- IU pis refervantur, menta,ob quz poenitens perfonaliter Sedem Apoflolicam accedere pon poffit, I TR T Cosfe[favinis Refe-vatorum.. Ratio ; Quia Ecclefia, ut pia Matet ; i d - QU/ERO X. Quisporeft abfoivere cenfetur id concederc. à relervatis? - rimnï Nora , quod impedimenta illa fint. LXXI. Ante Iï- Nota , quód Sacer- r.Periculum mortisin itiuere. 2.Lon- n el dos à zefervatis poffit abfolvere duobus ga infirmitas, etiam non periculofa. 5. l modis, r. Per fe & dire&té, ad quod Paupertas ,Ut f cogercmr mendicare , neceífe cft, ut habeat jurisdidtionem fu- 5 m qui aliàásnonfolebat, 4. Etas fenilis vef 2l pet peenitentem, etíam quoad refervata,. puerilis. . Scxüsfragilitas , utfi peeni- (one 2. Per accidens & indircété , ad quod tensfit foemira,. 6, Si Poenitens non fit fufficit, ut Sacerdos ab(olvens habeat w fui juris fed alteri adftrictus, cui ejus jurisdictionem [uper penitentem abfentia prajudicat, ficut. eft filius re- LZCIBI | | D | E quoad peccata non refervata,à quibus fpe&u patris, fervus refpectu domini. dum abfolvitur dire&é, à refervatisab- Qu 7. Cura animarum vel dominium rem- folvitur per accidens feu indire&à & onib porale , ut fitimeatur , ne. per abfentianr toncomitzntet , eó quód impoffibile fit ovibus aut vafallisobveniat detrimen- jl unum mortale remitti finealio.Quando tum. 9. Debilitasin viris teneris , la- " ulr.i n autem hzc indirecta abfolatio fieri pot- bores itineris fnfferre non valentibus.. ft;parebit infráàn.75$. . Hoc notato. 9.Debilitas membrorum, ut fi (it cecus: poü'uf;ï W.i- Dire&é poteft à refervatisab- vel claudus. 10. Quodvis impedimen- | Tolvere non (olüm ille, qui ea (ibirefer- tum quod arbitrio prudentis judicatur vavit(ed & illius in officio abfoluté Su- f legitimum. — Porró folent defs&to E- perioraut Succeffor:; uti patetex fubor- It pifcopi à Papa pro certis annis petere , ii ml dinatione Superiorum , v.g. Priorisad iisque elapfisrepetere ac impetrare fa- w[c'll' Provincialem , linjus ad Generalem, fi- cultarem delegatam fuper varios cafus: " j !u eut & ille,cui refervansvel ejusSu perior papales: adeóque fubditiad cosconfue fuam poteftatem delegavit. gere poffunt.. j M 9) Ratio : Quia inferior non poteft li- y,4. Regulares etiam Mendicantes d mitare poteftatem Superiorts, non poffunt , etiam ex privilegio illoj "m ( s. 32.. À Cafibus etiam in Bulla Coenze quod dicitur ZZare magnümyablolvere:à i j Ti cafu- s; ^ TRACZTATUS XH/; Exqmm p PE'IO4- a cafibus Bullz Cornz, rec dcfa&o pof- dí&orum, Privilegiorum non poffunt sr, fi funtà cafibus, quos O. dinarii Locorum abíolvi à cafibus fuis Supetioribus refer- DEU feu Epifco i 5i fibi refervant ; üine fpeciali vatis, absque fpeciali eórum licentía, ut Dd eotuimnlicentia. Unde ab Alexandro VII. docet nofter de La Cruz;fi tamen Supe-- rj rior licentiam petitam denegaverit, po- : Mttmy 1465 .24. Septembris damnata eft hzec Propofitio : AMendicartes poffunt abfol- teft Confeffarius au&toritate Apoftolfca "n de eum abíolvere pro illa vice, ut habetut vere à cafibus Epi[copts ve[eruatts , mon i &ne $ obtentà ad id Epifcopors licentia, Quid in fine Decreti Clementis VIII. a- "us priy SuperioresR.egularium circafuos poffint &. 7. Confeffarius habens facult ^ddios tem abfolvendi à cafü Pape refervate in cafü herefis, vide (qprä —Tmc't. 9. .J'Iïygl il Exám,. 5, m52 qui idem cafus alià. vià eft. refervatus Ahnfo, LXXII 3. 2. Regnlares defa&o ex- Epifcopo, non indiget Fpec'iaþ licentia Ay d'ine tra Italiam (fecus intrà) degentes pof- Epi(ccpi., i&rofion fant abfolvereà cafibus Paps extra Bul- Ratio: quia ablato majore ligamine lam Cenz refervatís, quinque exceptis; non remanet aliud minus, incodem (cilicet cafu. ';*üffï (Once Ita eis conccífum eft à variis Pontifici- bus Sixto IV. Utbano IV. Eugenio IV. Dixi , zz eodem Cafu5 nam in äïven- 1 ( juïioïï. Nec hoc privilegium eft revo- fis non tenet confequentia : Hic poteft lg:ïxs jqu dt abfolvereà Cafibus Papaïibus': Ergo ce 1 nf catum pet declarationes Cardipalium fab Urbano VIIL, utpote que tantüm ipfo etiam ab Epilcopahbus. Nec ali- fïïou qum H n meminerunt cafuum Bulle Coene & quid bíc probat illud ,. Qui poteft ma- Ordinarii: 3 Qüld Poff jus , poteft etiam minns, Hoc enim i non femper valet in moralibus, & ex (f dflilflls j Qginqiæ cafusin Decrete Clementis VIIL, excepti fünt,. 1. Violatio Immu- libera alterius conceffione pendentibus, ayr : -LXXIV, ».8. Confetfrii Ordinis nitatis Ecclefiafficz in rerminis Confti- X C turonis Gregorii XIV, quz incipit, noftri àLeone X, ampliffimum datum Tf 10 ^ QniA aliàs nonnulli, .2. Niolatio Clau- eft privilegium , quo otnnes NB,Con- j fratres R ofarii; in Pafcha Refurre&tio- furz Monialium ad malum finem. 5. V IN Provocatio & pugna ín duello. 4, Inje- nis; & feftis B. V.,nimtrum Annuntia- alb Áoly d 51;. &io manuum violentarum in Cleticos, tionis, Vifitationis , Affamptionis; Na* tivitais, & Purificationis, ac tribus &'mq Ulbu« ';5.*'.. Sïmbnia realis fcienter. contracta , fidentia beneficialis. diebus ea fefta præccdcmibus,- ab om- d. h atqué etiam.con Nota círca R. f. Quando Kegulares bibus cenfuris quávis occafione latis & vi fuorum Ptivilegiorum abfolvunt à promulgaris, & criminibus quanrüm- À m?ma cafibus Papalibus , id femper fieri debe- cunqué enormibus in fingulis, etiam We h E t re fatisfactà parte lzsá , velfaltem prz- Sedi Apoftolice refervatis cafibus , N titt flitá. de hoc fufficienti eantione, non contentis in Bulla Caenz duntaxat ex- üm pDH d quz fufficiat ad libitum lzf1, fed ad ju- cepis, pofüint abfolvere ,. ac jura- "g L dicium prudentis Confeffarii. menta quecunque fine alicujus pr&ju- dicio relaxstc, & vota quecunque ex- LXAXUPI.þ & 6, Igüæet R«ligiofi vi s . / De Cafibus Refervatis. 1104 j (exceptis. quíajue votis Papz refer- Primts efl : Si quis boná fide putans vatis , fuprà ['ract. 10. Exam. 3. m. -Confeffarium — habere — jurisdictionem,; 41. aC N Gis) in alia pietatis opera quam tamen non habet in refervata , ea Lj commutefe , non requifità Ordinarii li- cum non refervatis confiteatur. a centia, Ratio: Tum quia adeft debita mate- Nota tamen , R&lïg'i?ofös&i& Moniales, tia, etiam proximo, nimirum fincerus do- i.;[ licét fint de hac Confraterritate., non : lor , & Confeffio & forma. "'um etiam, poffe fine Superiorum fuorum licentia quia bona fides excufat. Ergó à refer- vatis indirecté abfolvitur cum onere'de- J Wf vi hujus privilegii à refervatis abfolvi, ut poft alios Pontifices declaravit Clemens nuó confitendi habendi facultatem , ut t VIIL. 1599, in Bulla, qu& incipit , &o»sa- ab eis abfolvatur directé , nimirum ha. Wt E "i Pontificis , idQue meritó ; Quia illa bitá noritiá, quod Confeflarius careat fa- OA I libertas eligendi Confeffarium . cederet cultate, ia dc&ruäionem vicæ'Regularis. Dixi, bona jide ; fi enim fciat Confef- ji]ld farium carere illà facultate, committit j W - Simile Privilegium Confratribus R o- facrilegium , & Sacramentum eft nul- farii eft conceffum pro fefto Circumci- lum. ]jj fioniss . Uttumque videri poteft in Ji- Secundws Cafus efh : Si fübfit aliqua od bellis ; quz de Indulgentiis Rofarii pat- A im cCircumferuntur , prafertim in li- gravis caufa vel neceffitas , cujusmodi gO a eft, (i Sacerdos neceffarió debeat facri- u bello , quem edidit nofter F. Magifter '"Thomas Leonardi. - ficare, vel Laicus communicare ,ita ut fi- T ne gravi fcandalo vel infamia id om n - Quid poft hoc Privilegium circa cafus ?tti, Mi ab Ordinariis refervatos decreverit Ale- acSuperior adiri non poffit. 1 Rao: Cüm jure divino requiratur, xander VIL, patet ex R. 4. jj ut conícius peccati mortalis ante Com- - De Commutatione votorum vide fu- munionem confiteatur ,- melius eft, ut d pr 4 Tm&. 10- Examn 3. É num,. 43- & confiteatur przdi&to modo, quàm quód B('ücv feqq. omnino omittat, t n ^ QUAXRO XI. Poteftne quis à re- QU/ZERO XIL, Quiin articulo vel yut fervatis abfolvi per accidens feu indire- periculo mortis fuit abfolutus à referva- j &6 & in quibus cafibus? ——« Ti i tis , teneturne ceffante periculo adhue — LXXV. Ante R. vide Not. ad Q.ro. recutrere ad Superiorem ? Quale peri- j ante R.. 1. |Ji [!:& culum imminet v. g. illi , qui vaditad pralium , domum pefliferam , periculo- j 9 * Affirmativé, licàt prater referva- ta paniteps habeat fola venialia , modó fam navigationem,; vel qui patitur con- a tinuam febrem. Mi 1 Sacerdos fit rité expofitus, cum onere tamen poftéa confitendi alteri , faculta- LXXVL z. Si cafus refervatus Gt fi- j ne ceníura ,. nec fit facienda fatisfa&io 1 ]uü' tem habenti. Et hoc in du?licirgafu: tj Aaaa aaa part 1 ) ( 3106 TRACTATUS XI?Z. Examen 2, parti Ixfz , non tenetur in veriori fen- plené explicando, vel ffudio alfqu'a' ea- jl tentía , bene tamen fi liabeat cenfuram» rum omittendo, &c, & Confeffio. fiat 'g.alrimo & requiratur fatisfaGio. Confeffori jurisdi&ionem: in Kefervata m 4 habenti. Ratio v, p. Quia tunc non eff referva- us d atem $o peccatorum , & ff quax aliàs refervata Katio : Quia adhuc üfvatuf'Gnïs te- fint , fünt ac fi nom effent talta.. fervationis , nimirum , ut peccata refer- hi TET . Pars de cenfuris & fatisfa&ione vatz Superiori vel Jurisdictionem ha- anifis patet ex inultis textgbus jutis- benti manifcflentur , ut ille ea judicet, pesnkentiam: pro: iis imponat, &c.. Sed Ti t Nota tamen , quód. obligstio prafen- a Confe hoc totum fit.- Ergo. tandi (eSuperiori non fit ad'accipiendany D ant novany abfolutionem , fed ut Superiort Nota , quód ,. cümr talis Confeffio. & - Mi com innotefcat, quód (it abfoluzus ; & ut is Abfolutio: fit nulla . '& nihil operetuty nifr quód tollat refervationem, eff in- mf videat de fatisfa&tione , quid fit fa&u o- atl v FUS]» tegré repetendá '€coram quocunque alio: siinef, -Quid fi tais dasà opportunitate fe Sacerdote expofito, qui ab omnibusab- folvere poterir. €zterüm, fr quis Su- Id « non prefentet 7 periori confiteretur ,. liabens refervatay L Dico : lle recidet im Excommunica- Ateation fed exoblivione etiam inculpabili nul- tionem, non quidem. eandem numero, fam de eis mentionem. facerct , per hoc * Q à qua abfolutus fuüit ,, fed: im akeram: fi- nor tollitur refervatio; uti: nec obligatio: atl milcm per inobedientianr. cap. eos 254i.. denuó ea confitendi,, ut ab iis j de jent. Excom. Kecidet autem non (ta- )abfïv)l.värun" B dire&te- AUR DI negl'cäiprim'ää commoditate: ,. nifs lll fcne 5z.2. Qui die quodam. vüt'tuteixjïubï"'- P negligentiam comitetur. malitia & con- ïomp rli"; j li vel. licentia: Superioris abíolvi pox - dei vemptus. Nam Canon , quo decreta eft tuit 3 refervatis,.etiam cenfuram liaben- hzc Cenfura ,. habet,, Qui. contemp[e- Ut - tibus , fed' eorum: inculpabiliter fuit zint. obiitus ,. confeffio: autem: füit: valida; QUJERO XIII. Folliturne reférva- poteft adluc abíolvi die elapío; lte ')Wleïh(i(im] tio per Confeffionenrinvalidam ?* Item: probabiliis eum: Sylveftro,, Cano;, poteflne: tolli^ elapfo. die quo exfpiravit: Crbz; &cz L?t facultas abfolvendi;,. fi: refervata. eo die füerint oblita.& — Katío* "Tam quia illud pec annf .f-þä"» élat ad!.precedentem» . Confeffionem- LXXVIRE E. r.. Kefervatio: tollitir Tum etiam . quiz cenfüra (fi que fuit ) r Confeffionem etiam invalidam, five die precedente jam fuit fublata per illa: fit invalida deft&u contmritionis ,. aut generaliaabfolutionis cenfurarum ver— propofitii emendationis , five: culpabilis: ba , Sr feneris aliquo vinculo. Excom- integritatis» modó non fit: defe&us cul- mianicationis , &c.. vi quoruny peecatum manfit fine cen(ura ac refervatione, Er-- galilis circa ï'gfä: zeÍcrvata ». v;.g;.ea.nom go: g ER P 4 - De Cafibus Refevvatis. 1107 g. 3. Qui intra tempus Jubilei, v. Ratto Quia , ut füprà *raditum eft, f g. ultimo die ceepit confiteri, confeffio- abfolutio 'facframenta;h non pozgq:kc-ou*- i mem autem ( quia. fuit nimis longa) ferri abfenii. ^non perfecit ; fed ex confilio Confetfa- Quod abfolutio à cenfuris poffit da- ti abíenü , vide fuprà in Exaim. r. n, rii partem diílulit in proximum diem * i poft Jubilzum, poterit poft illud adhuc 16. R. s. Quomodo-ille Confeffa- rius malé abfolvens in- eó cafu fe habe- h ab/olvi à reíervatis. ante ;fiucm jobilzi | commiffis. e debeat, vide fuprà Tra&t, 13. Exam. $. (( M Ratjo: Quia cenfetur moraliter ea- num.99. dem Confeffio. . ANonne faltem Superior qui referva- Dixi autem , 4 refervatis ante finem tionem fecit , pote(i eain extra Confef- i fionem tollere? f,?ubil.æi comntfs. . Si enim fint com- (l ZAffiemo, five peccatis cenfura fit an- T miffa poft finem Jubilei, ab illis abfolvi non poteft virtute Jubilei, cujus facul- nexa five non; imó & una refervaio ft- C u £:sfolüm eft data pro contra&isante Ju- zte altera fic tolli poteft. bilzum vel eo durante. Ratio Quia , qui legem facit, cam ir) : ,Nota , poffe tempore Jubilzi fieri abrogare potefl, & res per easdem YU Yal fommutationem votorum in éam ma- cau[as difflvitur per quas na[citur , Wi tériam, quám Jubilzo «elapfo Confe(la- ut habet Regula Juris ;; Refervatio U J i u rius aut alius vir do&us judicaverit ex- autem nihil eft aliud quàm prohibitio pedire. à Superiore fa&ta Confeffarits. Hàc ] QUZERO XIV. Poteün& Confeffa- ergo refervationis ablatione fa& poteft rius abíentem abfolvere à refervatis, fi quilibet Confeffarius ?lcg'ifimä expofi- : «omperiat , tus à peccatis refervatis commiffis. & folverit? quód gum malé ab eis ab- : committendis , uti & à cenfuris contta- E LXXVIII. Kefp. 1. Prob abiliàs non &is abfolvere. wl ?of;eü » fi fint peccata od cenfurata. Hazcde ngfuris di&a fint. b 1 "n ,»«6 i ii ce)o(om Xü ] wul ! ld j um 4pm ; B' 'Aaaa 224.2 EXA. h sss 3 1108 TRA CTATUS'X& Examen 3. lr hn .meäwWämæwmwwäww &i ( vt t ii EXAME N Ill !d alidd v ïïäyäzdu/fmüzk De quibus Ziïge[. D. agit i -t del Supplem-. Q.2y.€9' 26.€9 277. tl d'&i[ 1m ef a p UJERO I. (Qgï-d" eft. Iadul- dulgentiam, fit fimul cum alíqua com- gentia, & Thefaurus Ecclefiz ? *n clar penfatione , quà ex thefauro Ecclefix Atf LXXIX. R. t. Indulgentia, tantum folvitur , quantum homini in- jexta $. "Thomam & alios funea dulgentiam lucranti, remittitur. Sicut ilililo Theologos, eft relasatio peenz tempora- fi pro aliquo deb'ïtgre.milchmperïal-iums ä.»»sgjna t lis , debite peccato a&uali jam remiffo, tantumdem folvatur ex zrario poblico. omini in gratia exiflenti conceffa extra "I pta Ubi cft mifericordia, quia non folvit de od d Sacramentum à Prxlato Ecclefiz illi ap- fuo ; & juftitia, quia à debito non libe- plicante Thefaurum Eccle(ia. Aufie, & ratur , nifi fit plené folutum. — Dicitur 6, Explicatur Definitio : Dicitur 1. Re- 4 Pralato applicante tbefaurum Ecclefra, ln ij * Ürifiy laxatio., id eft, remiffio peenz ,. quía Pro quo u inïinimm per Indulgentiam non remittitur culpa B& 2. Thefaurus Ecclefiz funt bona !m g, Íeu peccatum , hoc enim remittitur pet opera ac fatisfa&tiones Chrifti, Deiparz, Sacramentum Peenitentiz. Dicitur.2. Apoftolorum , Prophetárim, Marty- MU !t i, g, Pona tempor4lis; quia peena aterna re- rum & omnium Juftorum à primo jufto mittitur .cum peccato mertali, & com- Vg Abeb usque ad ulimum , qui in fine ?!HI ?MM mutatur in temporalem in hac vita, vel mundi nafciturus eff, quz fempet ma- in Hamma*purga-n*-te Iuendum, Dicitur 3. J-fflffn'gi, Ü nent in divina acceptatione feu memo- Debita peccato atinali ; quia pcenz pec- rià, ac data funt Ecclefie (cujus Chri- 1] HPW ad £ato Originali debitz , v. g. mors, mor- M fl ftus eft caput) ut ex iis fimul junás, bus, fames , fatigatio , &c. per Indul- vclut ex quodam fpirituali publico ara- UI5 tee ) gentiam non remittuntur. if EM Dicitur 4. rio membrís indigentibus communice- Homini in gratía exiflenti ; Si enim bo- tur, Pro quo: Autur, mo fit in. mortali , eft inimicus Dei ac D] Nota, quód in omni bono opere, indignus remiffione poenz, . D'icitur $. MM quoad praíens, duplex fit valor. Pri- Extra Sacramentum ; . ad differentiam mus eft meritorius , puta , vitz ztern, À " ts zemiffionis facramentalis , quz fit meré qua ef premium ejus. Et hic ef perfo- d()rllm bih's, : hh u f &x Dci liberalitate , quae vertä fït per in- nalis,nec ab operante ælfexi applica L] fi Aj fflluuw ^ m x * d 1log De InJul;ggmi't'sa Á nïäräm Iöquamur de merit o finito funt paffi , quibus non egebant ad fol- puti hominis ad excipiendum meritum vendas fuorum peccatorum peenas , ut infiuitum. Chrifti. Et de hoc rimo - inprimis de Chriflo per fe patet , qui fuit valore' intelligitur. illud 1. Cor. 3. abfoluté impeccabilis, & B. V. in paffio- Unusquisque propriam mercedem. acei- ne filii graviffimos fuit paffa dolores, & tamen peccatum nullum commifit: Mul- pie fesundum. proprium labeorem. Se- cundus eft valor fatisfa&orius pro poená ti fanéti Martyres, Eremitz , Confeffo- peccatis debità , provenitque à poenali- res, &c. vigiliis, jejuniis , ac immenfis. tate & difficultate operis boni , ejusque tormenüs Íe afflixerunt, cüm tamen premium eft remiffio pcenz temporalis nonuifi venialia commiferint, talis au- debitz peccatis remiffis. Et is ex vi tem valor non eft perditus, Ergo referva- fie wnionis charitatis (quà inter membra tur in Ecclefia. viva Eccleize feu inter Fideles alter al- ,e.iïz QUZERO 1l. Efine in Ecclefia, & lr terius onera portat) eft alteri applicabi- penes quem , poteftas di&um T hefau- jin lis. Et de illo intelligitur illud Ecclef. 3, rum difpenfandi Fidelibus extra Sacra- f Eleemo[jna. extingnit peccatum , id eft, mentum per Indulgentias ? À () pornam peccati. LXXX..&. 1. Chriftlus Ecclefie & T; Quód dictus Thefaurus fit in Ecclefia, ejus Capiti dedit illam facultatem. beb eft deFide , & patet ex Extravag. Clem. lta patet Matth. 16. ubi Chriftus Pe- Vf. quz incipit ; Lzzgezztus , & decer- tro dixit : Qwodennque. folveris [uper Mn ni, Chrifum per effafronem. Sangusnis zerram , erit [olutum G'in colis. Quibus fgi. infinitum Eeclefja militanti T be[am- verbis Chriftus Petro promittit fupre- Vl | tum aeqiifiviffe, C? qui eo mfi [unt, Dei mam poteftatem ad regendam & judi- 1 amict fats [nnt, & dilpenfandus eff nunc candam Ecclefiam , quam: poftea a&u i [ pro totali , nune pro partíiali venziffone tradidit poft Kefarrectionem Joan., 2 1. p dicens : Pefce oves meas. pene temporalis pro ptecatis debita.— 44 Quz verba ht : eujus quidem The[auri cumulum B. Dei funt omnino generalia , nec reftringun- Y Genitricis Q* omnztm eletlorum à primo tur ad fola peccata, (icut illa Toan. 20. q juflo ufqmte ad. ultimum: merita admini- d Quorum remt[eriis peccata ; cd exten- ) enlum preflare nofeuntur./—. Ex quibus dunt fe ad cenfuras , peenas, Leges. vo- naf*x verbis patet, ex quorum bonis operibus ta,juramenta, &c. Ergó. Idem patet M ac fatisfa&tionibus ille '"Thefaurus con- ex illis generalibus verbis Chrifti Matth. 14 jtuatur. * 18. Quacmnaue aligaveritis feper ter- . Ratio L Eundem Thefautum in Ec- Tam , eruntlsgata Ci'an ealis, Etqua- of, tle(ia dari conveniens cft, Nam uti Deus eunque folueyitis [üper terram , evunt fo- i2 nullam meritum relinquit fine premio; Inta i in calis,id eft, in Judicio Dei, Ü Dec peccatum fine poena , ita nec ullas :O Chriftus. ipfe. pleniffimam Indulgen- 01 San&orum fatisfactiones permittit peri- tiam dedit Latroni iis verbis: Hodie me- iisl 16 fine fru&tu * * - $ed multi San&i multa «um eris in Paradifo. Et Magdalenz, wti : Áaaaaaa 3- $119 TRACT.ATUS XIV, Éxamen 3. uti & Samariranz absque ullà fatisfa- annum 844. dedit Inäu'lgentïas tíum — m €ione, qux aliàs fuiffet neceffaria, annorüm , & trium quadragenarum, u pahn xitnnis /&&. 2, De eo, qui poteft Indvlgentias vifitantibus Ecclefiam . S. Martini in largiri, S. 'Thomas hic q. 26. a. 3, in c. Monribus, in fefto ejusdem Ecclefiz : ut (0 fic aitz. Papa habet plenitudinem Ponti- patet ex marmore in eadem Ecclefia an- iil . ficalis poteflatis , quafi Rex n Regno, tiquiffimis literis incifo, Plura fimilia 1 A fed Epifcopi affamuntur in partem foli- videri poffunt in Controver(iftis, Hine ^; r citudinis, quafi fudices fingulis civita- patet quàm fplendidé mentitus fit Kem- dl tibus przpofiti : propter quod eos folos nitius affecendo , ufum Indulgendarum p fe t in fuis literis PapaFratres vocat, reliquos - BhteD, e(le novum in Ecclefia , & ccepiffe circa autem omnes vocatFilios. Et ideo pote- annum Domini z200. Eandem Indul- Diz:idil'ar | flas faciendi Indulgentias plene refidet gentiarum antiquitatem & Divinám -u in Papa, quia poteft facere prout vult, Traditionem ftatuit Trident. Seff. 25. de at Rof causà tamen exiflente legitimáà , fed in reform. in decreto de Xodulgenttis. fl q Epifcopis eft taxata fecundüm ordina- Ratio : Ia omni Republica bene or- tiytured tionem Papz. Et ideo poffunt facere dinata debet penes Principem vel Magi- n ina fecundüm quod eis eft taxatum, & non ftratum effe poteflas membris indigen- ET amplius, flixzcibi. Porró eft Epiícopo tibus diftribuendi thefaurum ejus & bo- 1. Ligj taxatum , ut poffit folitm dare Indujgen- nacommunia: Sed Ecclefia eft à Chriffo «lj tiám 40. dierum au&oritate fümmi Pon- beneordinata, & per Indulgentias aliud H d tifidis ; Item in Dedicadone Ecdefiz non intelligitur quàm talis thefaurus & ' Vfl ; Indulgentiam unius anni. Solet etiam commune fpitituale zrarium, Ergó. : Mügmm Papa fuis Legatis dare facultatem conce- LXXXL fotefine Papa lucrari Iadul- Ptifina dendi Indulgentias; ^ Et fummo Poeni- gentias aliis conceflas? tentiario. tii Quài — Affirmo , ficut & gaudere poteft dif-- "n npes Hinc Clemens VI. in Exttav. cit, ait : penfationibus aliis, v. g. injcjunio datis, tj n Hunc Tbe[aurum Chriflus nonín Sudario Katto S. T hom. q. 27. a. 4. in Se contra E . Piptdas f vepofeit , non agro ab[condttum , fed per Quia tunc effet ipfe pejorís Fof:df uibu D.Petrum Cali Clavigerum, ejusd, Suc- conditionis quàm alii, fiipfe non poffet — sij,. ceffores commifit Pidelibus falubriter dif- uti Thefauro Ecclefiz , qu.&m aliis Jifpen— enfandum. inc & Indulgemïarum fat. Et ibidem ad 1. ait :: A&us jurisdi- - ii J ufus in Ecclefía eft antiquiffimus. Nam €ionis non poteft aliquis in feipfüm Wlfäfüw S.Gregorius Mag. Papa , creatus anno exercere , fed eis, quaz au&boritate Juris- lbf 619. inflitnit Romz Indulgentias Sta- dictionis dantur, poteft etiam Pralatüs tionum , ut fcribit $, Thomas hic q. 2 , RUTN 2a.2.in c. & teflantur alii ante illum. uti, tam in temporalibus quàm in fpirí- g D dlh'('r tualibus. — Sicut etíam Sacerdos fibi Eu- ii S. Leo 1II. «irca annum 3805. conceffit l, chariítiam accipit, quam aliis dat..— Et [xlem Y Indulgentias tefte S. Ludgero in Epift. ita etiam Epifcopus poteft accipere fibi [ NU ( bt fuffragia Ecclefiz , qua aliis difpenfat ; 4 de S. Suiberto, ïScxfgiu;ïL qui fcdit circa quorum Em z De Indulgentiis. irrr i guorum effe&us inmediatüs eff remitfio quz amplé fofent concedi in ju B»ilæo.ar !E' penz per Indulgentias, & non actus Ju- : De quo poítea plura. risdidionis, Elreibi. Indulgentia partialis fub variis formu- 24 ( QUJAERO IIJT. ontupfcx eft In- lisconceditur- Nam i. aliquando datur Iu dulgentia ? .. remiffio tertiz. vef quartz. partis pécca- LXXXH. 5« Indulgentia varié divi- corum, 2.Intetáum dantur aliquet annt ditur ; Przmo in totalem & partialem. Indulgentiarum , vel aliquot. dies , ut [ "Fotalis eft pïexiariæ » temittens lucranti quadragena dierum. Endulgentia tertise ] totum poena f d vel quartz partis peccatorum fignificat eatum; Partialis, quz tan- [ 'tüm partem, semitti posnitentiam pro tanta parte poe- ( fgnaïem, Dividitur 2.in realeny , per n& peceats debitz , juxte taxationem. iti & localem.. | Rea/s e(t, quz conceditue facrorum Canonum. Idem eft de indul- ZSN* alicuiret, R ofario v, g. vel Imagint, feu gentia tot dietum vel annorum ;; unde potiüs illi , quirémtalem geftat. — Per- malé hoc intelligunt ilii . qui dicunt , H fonalis conceditur perfonz , ut eam [u- intelligi tot dies vel annos. Purgatorii. eretar vel in articulo mortis, vel quoties Pro quo i hoc-vel illud opus pium injun&um fc- LXXXIII. - Nota, quód antiqui facri $ €erit. Localis conceditur alicut loco, Cariones feveras affignaverint poeniten- hr ( nimirum Eccfefie , vel altari, feu illis, tias facramentales feu.à Confeffariis in- sihuz qui locum devoté vifitánt, jungendas; minrirum: peccato alicui gra- ol Dividitur. 3. «€l potiüs fübdividitur vi feptem* anmos p«enitentiz, c. Floc gO Indulgeatia totalis in plenam, pleniorem. ip[zm. z3.q.2. Et huic peenitentiz cor- d ! | & pleniffimam. — P/enz , ut folet expli- refpondebat Indulgentia 7. annorum, «ari à quibusdam, vocatttr, qux remhtit di&ta feptena. — Pro altis peccatis deter- totam poenitentiam injun&am. Plenior ,. minabant 40. dies Jejunit in pane & a- jl qua remittit totam pcenitentiam meritó Et qua, & aliis laboriofis exercitiis. i* injngendam fecundüm: Canonts anti- huic correfpondet Quadragena ; id eft, ?E]U'u quos, de quibus poffea, Pleniffima, qua: Indulgentia remittens pcenitentiam. 40.. remittit totanr peenitert : ] poM tia-:g';hpe'cca:ïs in dierum juxta illos Canones. . Hzc pee- judicio Dei debitam. Quidquid de hoc niteniia jejunii in folo pane & aqua vo- " u f i cabatur etiam Carena , qui terminus fi- - Jndulgentia plenaria & þïeni!ïïmæ ?uïa' gnificat carentiam omnis alteríus cibi & (P quoad fabílantiam. feu quoad effcctum confertit hbomtnum. Pro crimine valde j remiffionis totius: poena. fant idenr cunr &troci & extraordinario, ut cui debere- [ Jubilzo , differone veió-folüm ab illo, tur poena capitis ( de quo c. eccssaffi. 8« B quantüm ed jurisdi&ionem , & ma ferenz de acew[ationibus ) injungebatur Qua- f icutatem, v. g. abfolvendi 3 cafibus ragena jejunii & feptena pcenitentiz.. Ti xefetvatis, dilpenfandi in'Votis; eligendi Qui pejeraverat , vel alium ad id in- j U : Con&lfarham' ». abfolvendi. à cenfuyis, duxerat , debebat 40- dies in pane & a- u «s — TII£ TRACTATUS XIV.Examen 3; - qua tranfigere & per 7. annos fequentes gulis eorum peccatis injunxerï—nc ttes j d poenitere. Qui rapuerat vel furatus vel feptem annos; fa&o calculo, quan- rl fuerat Ecclefiz , preter redditionem at tus erit numerus annorum poenitentiz quadrupli, debebat tres annos peenitere, pro innumeris illis & am enormibüs ii ]u & quidem in pane & 'aqua. Per has - deli&is i 1747 j poenitentias putabant illorum Canonum LXXXV. , lndu/g. uomedo boc intelligitur, Conditores frequentiüs integre expiari quando ludulgentiz plenariz füperad- .",'Wl:m totam poenam peccatis debitam, - Erat ditur Índulgentia aliquot annorum vel n p tamen in poteflate Confeffarii peeniten- dierum , vel remiffio tertiz partis: pec- t9. 8 catorum ? fi enim eft tias illas fic injungere , ut aliquz ex fe- *1, Yotà piennibus obirentur ,v. g. femel in heb- diget illa additione. plc"ryiaria, non in- d M * domada, Dico: Dato & non conceffo K(quia i Ex his infertur, peffimé fibi confulere aliqui Au&ores id negant) dari au- -H a illos, qui indulgentias certorum dierum thenticam talis indulgentiz conceffio- Atzo f ant annorum negligunt , & folas plena- nem , infpiciendus eít tenor literarum, iUm, i rias quarunt, Vel enim illa additio erit lucranda alio i i LXXXIlV. Quomodo cum bac &xplï— tempote, loco, & a&tione, veladditio A btl '«atione falvas indulgemiam miile imó erit applicanda per modum fu a Eragii ani— ?A n 20. mille annorum, cüm tamen facri mabus in Purgatorio, d rml Canones non determinaverint tantam t LXXXVIL, Quid intell M Bogí peenitentiam , & ad fummum pto gra- gentias Stationum K omz ? 015 per Ir;d ul- A mü&( vilfimis deli&is poenitentiam totius vi- * Dico, Effe eas que conceduntur vi- Y Cmes t£ , quz raró excedit centum anno«, fitantibus certas quasdam R omanos Sta- Fimup, "44 bec dico inprimis, eam indulgen- tiones, id eft, Ecclefias Romz , qux (int &tün. Dj tiam etiam non poffe intelligide pcenis inftar Stationum feu prxfidiorum & ex- 70, i g Purgatorii , quia nec hoc tamdiu dura- cubiarum fpiritualium. TTales Statio- DI Rj b bit. Deinde dato & non conceffo (quia num Indulgentiz Romz funt quotidie, t aliqui id negant , dicentes tales indul- Vff p in quibusdam Ecclefiis plenaria , in aliis DEET AC P() gentias fuiffe olim à Quzftuariis confi- non plenariz. Aütvr Cas) dato , inquam, tales indulgentias QUJAERO IV. Quid fentis de Ju- LO fuifle datas , poteft contingere , quàd bilzo, feu AnnoSan&o. Fitémi, - tam atrocia peccata committantur, v. g. LXXXVH. &. i. Sicut apud He- Bo T in confuetüdine blafphemandi, per fin- u breos annus quinquagefimus remiffionis ( Y nla feró momenta pejerandi , item fur- erat Sanctus & Jubilzus ( Num. ult. & A tf ta , tapinas , adultería, maximé peccata D Levit.25. & 27.) in quo dimittebantur "i n cordis in concupifcentia vel uxoris vel omnes labores agriculturz, nec araba- Nltme | reialienz ,&ec. ut meritó tales peccato- tur, nec ferebatur , nec metebatur, fed res tenerentur ad millium annorum pce- NI commodé ífuítentabantur ex frugibus i At Saa mitentiam ; Si enim facri Canonces fin- anni fuperioris , quas Deus triplo plures LUN gabato Em » X115 De 7mïz(g€71ifi'f. dabat. Ttem fervi donabantur liberta- precinit Summus Pontifex, hymnum, j ] te , relaxabantur deli&ta , agri diveudiri J'euz Cxeator Sprrstus 3 Ex (ic reeedunt adEcclefiam S. Petri 5* us P afanda Il revertebantur - ad .antiquos . poffeffores, cum aliis Ecclefiz porfä; adhu eousque ? &c. Ita & Jubilzum Romanum eftzZz- nus [antias plenaría. remi/fionis [eu -ple- eft claufa.. Ibi Papa 2 fella geflatoria defcendit, &-ad Portam fanctam acce- j naria. Tadulgentia mnium ponarum dit praferens manibus malleute, quo ter ! tgmpor'alium- peceatis. debitarum CHm WE qariis priuilegiis facultatibus anté percutit murum porte apceriende, ter- W nominatis , nimirum -abfolvendi à re- que przcinit hos verfus : "perite mibi fervatis, vota commutandi , joramenta portas jaflitia. Interim, Fabri murarii n iclazandi,&c, Ex quo patet.definitio & miniftri demoliantur imurum PDonti- ' [ Jubilei. s fice orante; Lapides autem .& camen- Porró bzc vox tum muri disje&i devoté à Peregrinis & [U ?häilæzm derivatur tl 3b Hebtzo 7o£el , quod lignificat cornu, à Komanis rapiuntur. "Vandem Pc- ( büccinam ; ivel tubam , quà ia Veteri nitentatii inditi Presbyteralibus .orna- 1 mentis fumptà aquà benedidà lavant Lege in feptimo menfe annum Jubi- leum precedente annus quinquageí- poftes Portz fandz , Quà aperá & lori " [ mus nuntiabatur clangore buccinz. Le- darur Crex. in manum Pontificis, qui t 'enü flexe ance.Portam fanctam przci- vit.25. j OR 5 Bonifacius ViIT. Tjubilæam:Ro— nit Te JDeum Laudamus. . Et fic intrat manum.conce(fit quovis centefimo an- comitante Cleto & frequentià populi, :no, Clemens VL reduxit ad Quinqua- Mex mitit tres Cardinales Legatos ad —— m o gefimum, . Urbanus VI. ad trigefimum aperiendss alias Portas (2 n&as Ecclefia- M I tertium. Paulus IT. ad vigefimum quin- rum $. Pauli , S. Toannis Lateranenfis, £m , uti nunc fervatur, Caufa redu- & S. Marix Majoris, qui fingulis eas- t l &ionis fuit.brevitas vitz humane, & ut dem feré czremonias & preces adhibent in earüm referatione. Y homines plure: & pluties tanto tbefau- Qüz Porte per f0 gaudere poffint.- - H * totum annum Jubilzi manent apertz, ut T LXXXVII. &.3. Romz vad venien in. bujusmodi Ecclefiis : omnes Chrifti k] te. Anno San&o celebrantur . certi ritus Fideles affidué confequi vilesnt plena- & -ceremoniz , quas fic refert. nofter riam peccatorumremiffionem. Hzc ille. Lublino, . In Vigilia Nativitatis Domi- .. Ritus & Cztemoniz, qux in decur- fu & fine Anni fan&li adhibentut ; vi- 1 ni-horá Vefperarum. Papa cum Cardi- u nalibus , Przlatis , & Officialibus de- deantur in A A. Quia eidem folemnita- 7 €enter ornatis proceffionaliter , Cruce te4 quà mürus Fuit apertus, iterum clau- przcedente vadit ad Capellam Palatii j ditur in redeunte Vig lià Natalis Domi- L - Apoflolici, quam ingreffi , Papa genu- ni, ipfo Papá priu«, deinde fummo Poe- u[bäï flexus ante Sacramentum, & reliqui o- nitenuario in limine Portz San&a 3- Cdente calcem trullà feu cochleadi r ï Um mnes orant, . Poftea thurificatá. hoftià, Bbbb bbb j : lfgcn» 1114 TRACTATUS. XIV, Examtn 3- W Ástt ] genteo, & ternoslapides ponente: quo ra: quz videnda funt in ipfa Bulla, ac feduló & accuraté implenda. A 10 QU per:&o murarii murum perficiunt: qui A oAl manet integer, ufquedum alius Annus QU/ERO V. Circa Jubilzum quo- fanctus redeat. modo refolvis hos cafus? TUfptttà sm, din Nota , Portam vocari fan&am ideo, XC. Prímo: Peccat quis peccato res fervato, & quidem ex confidentia Jubi- It om quiailli, qui per eam , ut decet, intrant, Tib ad obtinent fan&titatem & gratiam, & dum lzi obtinendi , poteftne virtute illiusab- folvi, cim videatur agere in fraudem, iatis p illa clauditur, lapides, calx, &c. benedi- 4 cuntur.- & videri aliàs poffet; Papam vellefove- atóbtn re iniquitatem ? ,'rcndi i LXXXIX. 5 ;?. Romz durante An- no Jübilzo , omnes indulgentix plena- z. Titius in prima hebdomada Jubi- ;mis, T. riz conceffe vivis, etiam in carceribus Izum lucratus eft , in fecunda veró com- detentis , fufpenduntur, ne Jubilaeo R o- mittit refervata, poteflneabfolvi, aut Ad j pite vota ei commutari ? $ al " mano fint impedimento , ut patet cx * Extravag. .O wemadmodum. Et ex Bulla 3- uid fi ab iis petat ,abfolvi flatim * g .'H.u!»:R, Pr( elapfo Jubilzo? (taabfo Gregorii XHif. que incipit: Q«aonian fanchi dubiles. I:em füfpenduntur aliz 4. Titius cumanimoimplendi omnia ;""Jüione'fnn dtfintcon facultates , v. g. commutandi vota , dif- opera Jubilzi, accipit abfolutionem à ;| penfandi, à cafibus Bullz Conz abfol- refervatis & votorum commutationem, Ál vendi, &c. quxfüerunt conceffz ad lu- fed poftea opera nonimplet, adeóQue nec 1 crandas plenariasIndulgentias, Indul- Indulgentias lucratur , revivifcuntne vo E T. tbl ta & cenfurg ? QU& gentiz tamen conceffz per modum fuf- fragii defun&is non fufpenduntur, cüm $- Opera Jubilzi dcbenmeq mnia fíe- É z * Ttoni riin una hebdomada ? Utnrar jubilzo Romanonon obftent.. Utinec conceffz vivis ptc articulo mortis , ut Zf 1. Probabiliüs R. Affirm, Katio- ( Áing] Bonacina docet ex Declaratione Urbani 1 d Quia ubi Bulla non diftinguit, vel re- EAU VIII, £:&a Anno 1625. Ex qua eadem ftringit aut excipit, neque nos diftin- f Vütttm Declaratione conflat , non fufpendi fa- guete aut reftringere debemus: Sed Bul- D cultates vi Privilegiorum Keligioni da- la Jubilzi nom excipit illos , qui pec- um tas, v. g, abfolvendià refervatis ; Quia, ut cant Ípeveniz, Ergo. Porró ; quod ta- Vff Dmm N di&um eft , folàm fufpenduntur facul- les fraudem committant, ex eo confcien- 111 ] à :dtites Y tates conceíf ad lucrandas Indulgentias tiam füam magis gravant. Nec tamen i plenarias. Papa eorum malitiz' patrocinium prz- * Efdef:ali Tland " R. $. $0 let etiam 'Paþa poff Jubileuns bet; quia aliás idem effet dicendum de 1n] Romanum, uti & voft fuam Coronatio- Chrifto, quiinftituit Sacramentain pec- R A nem, item in gravineceffitate vel perfe- catorum temedia, quibus mqlti abutum« 1 fjl cutione Ecclefie, omnibus Fidelibus tw. Mi 44 z. Probabiliüs affirmatur. Ratíez of concedere extraordinarium. Jubilzum; "j B ad illud lucrandum exigendo «erta ope- Tum quia homo habet jus ad talesgrz- x Md E - e T ( Da Indulgenti. i $& Tum Que effe&u m ts qüi eft remiffio p cenzin j tas ftante ,l]urïïaïlæd obtinenda «tiam, quia.et(i.in probabiliori fenten- Purgatorio folvendz, requiritur pía & rationabilis caufa eam concedendi, que tia non .poffit denuó Juctari Tubilezum , «qui in;prima hebdomada illud verà .eft nimirum cauía concernat publicam Ec- ]ucratus, cümtamen nemo £fine Deire- clefiz utilitatem aut animarum falutem, M J »velatione. omnino certus fit de ejus.con- vel Deigloriam. lta patet ex S. Thom, fecutione, ad majorem fecutitatem po- hic q.25.a. 2. infine Corp, & a. 3. n M teft rutfus .perficere- opera ;prefcripta, Rario: Tum quia difpenfator in bo- Ais Domini fui debet difponere ex ju- K iErgo & óbtinere di&tas gratias, nimirum :abfolvendi à:refervatis & .commutandi ftacaufa, aliàs enim non erit fidelis fervus: Sed Papa folàm eft Difpenfator j dn votis, in.qux incidit durante Jubi- qu 4to, T hefauri Ecclefiz: non Dominus. Ergo. T'um etiam , quia Papa non poteft fine T - ld 3. patet fuprà in 'Exam.2. n.77. IK.2.& 3. jufta caufa aliquem deobligare ab iis, quz funt debita in foro Dei, aut de jure It - d 4 .. próbábiliüs-negativé. Ratt»: Quia:vota abfoluté.& fine conditione vel -divino: Ped poenz peccatis fuat debitz :teflri&tione fünt. commutata & cenfura jure.divino & in foro Dei. Ereo. ürti Jst) 'ablata.fineconditione reincidentiz. -Er- 'Exquo Sequitur, quód fola Thefsuri f Oo.— abundantia non fit.íufficiens .caufa ad fiett u d g. Hffirmo. 'Pro quo ánípiciatur «eum cuicunque diftribuendum., :tenor Bullz. Ia & 3. Angél. Do&or hic q. 25.2. 3. ^"QUZER^O VI. -'Requïrïturnc jufta 4n Sed contra, docet, quàd pro Pere- i& ratonabilis.caufa ad conceffionem mll&' | -grinationibus :& :Eleemofynis poffint "IÉndulgentiarum, ut fint valide? "ieri Indulgentiz. Etid probat ex com- smuni Ecclefiz confüetudine. ; hi ..XCLI. Ante R. füpponitur, conceffio- gt ï »nem. Indulgentiarum :fine »rationabili 4. 3. Quomodo -pro temporalibus Jtt «caufa factam., :effe .illicitam , :proinde :poffint dari indulgentiz, explicat ibidem *peccare eum , «qui illos concedit, . quia inc.dicens: T'emporalia ad fpiritualia s 'non agit ut fidelis fervus & prudens cum ordinantur , quia propter fpiritualia de- W :bonis :Domini fui. :tem effe 'faltem tbemus uii :temporalibus. . ;Et ideo pro T g validam quoad aliqua ;privilegia & fa- «temporalibus:fimpliciter non;poteft fieri «ultates vetfantes circa ea , :quz à folo ndulgentia,'fed.pro temporalibus ordi- T ul ure Ecclefiftico-pendent, ut facnltas :natis ad.fpiritualia , *ficut eft -repreffio: difpenfandi inTrregularitate, -abfolvendi inimicorum Ecelefiz ,.qui pacem Eccle- DJW k j À refervatis, &c. 'Cüm:«enim jus Eccle- 'fix perturbant: ficut &.conftru&io Ec- filticum à folo arbitrio Papz pendeat , :cleftarum & pontium , & aliarum Elee- jj poteft in eo validé difpenfare ,.ctiam fine mofynarum. *Subditibidem ad 1. S. D juftacaufa,. . Hoc notato XÉt perhoc patet, :quód non fitibi Simo- j E . B& 1. Ad valorem Inäülgemiæ éjus- Anias qui a non datur 'fpiricuale pro tem- J Bbbb bbb 2 porali ;sg'ä ii ^ / ï*fl)lö'i dPACTAJTUS XIV.. Examen ;z, ; porali , fed pro fpirituali. In folut. ad 2. tempore levis ,. ali'of'trem'pore poteft effe g ait: Etiam pro puré. fpirituslibus poteft major, ficut eadem eleemofyna miferiam livorsd fieri Indulgenta , &. fit quandoque? pauperum magis fuüblevat ,. dum eít an- -ttrcon ficut, qui orat pro Kege Franciz , habet nonz carias, quàm' dum nonelt.. '' ia 5 decem dies de Indulgentia à Papa Inno- QU/ERO VII: Qox Conditioncs re- & ml d cenüoIV. Hzcibi. nhn, f quiruntur i lucrante Indulgentias ? m. 4. Probabiliuseft, quód ad conce- XCII. & Effe quinque. Prima efh. -&de n dendas Indulgentias , przfertim magnas, ut fit baptizatus. Qnia nemo poteft cífe vyefcitu non fufficiat quecunque Ieviffima caufa particeps Thefauri Ecclefize, nififitmem- -Atipen pía , fed debaa: juxza prudentis arbitri- brum Ecclefiz : Sed.fit membrum: per ;"u']'f!l PCFLO* h um effe aliquo. modo proportionata. Baptifmum. ' Ergoz Élinc fi caufa nimisfit levis & Indulgen- 2. Ut non fit excommunicatus ex- ^toili tia excedens ,. hzc erit invalida ; falt;m commumicatiome majori juxta di&a fu- atimodo periüs. ajuoad exceffum. - du f P Ratto patet ex di&is pro K, r- 3: Ut Indulgentii indigeat, nonenim: sibin moy Dixi , jexta prudems arbitriums poteft eam fufpendere, vel in futurum: tt'flonem. TNam fieo flante ,. caufa adliuc reipfa fo- sefervare, ufquedum indiguerit. lr xetinfüfficiens, valida erit Iadulgentia. 4. Ut non fit im peccato mortalí. üptpe Quia remiffio poeng temporalis fuppo- Quia Dominus 'Thefauri non. eft ratio« D No nabiliter invitus, quamdiu à fervo dif- nitremiffionem: culpe & pcenz eternz » älgmtimmu; penfatur juxta R egulas prudentiz. quia inimicus Dei cít indignus; imó in i o uembdo erga lalvas valorem plena- capax talis gratix.. Debet ergo lucrans 'dtnis, fl riz Indulgentiz , quam Papa dat omni- cefle in gratia, faltem: quando implet DCinterom bus ante fores Bafilice D. Petri' flanti- ulimum opus , etfi opiimum fit , fr & tertem f bus, dum in die Pafchatis populo fo- onnia im - Q j biliüs pleat in gratia. Verüm Broba-x lemniter benedicit : ubi caufa eüomgi- no levis. - Diffingnendum bic eff cumBellarm. & - Dico, ibi caufam -quid"*'em effe levem noftro Nügno . Si Indulgentiarum finis - df fs fecundüm fe, at füfficientem juxta fr- eft pro peccatis fatisfacere, vel. Deum if nem intentüm per Indulgeutiam. tlla Chriftiano populo placare, & ad hujus Atj Tü enim affiftéfitia pra foribus , & affiften- £nis confecutionenr injunguntur preces,. AO gv fig tia populi fub benedi&ione Papali eft cleemofynz , jejunia , templorum vifi- J Ti medium aptum & utile ad proicftatio- tationes, verius effe videtur, omnia hzc- opera debere fieri'in flatu grat ig. A tnti: nem Fidéi de Capite Ecclefiz & ad ho- j""-'"äum; i norem.Sedis Apoftolicz, qui cft finis Ratio : Quiafine gratia ad illam fi- 1 " Icel f illius Indulgentix . ut explicat Bellarmi- nem non conducunt ; Nam cüm dona II nus. Similiter pro eadeim caufa, diver- iniquorum non probet Altifimus , & J lllïllimpæn fo tamen tempore , poteft concedi major odio fint Deo impius & impietas ejus, ut- : aca- 1 B vel mgngg Indulgentía, quia caufa uno: ait. Script;ara-; pcrta?ia -gpex; non pi x tür, PPODC n ER d - De Indulcestiiss- 1 TI7 t Ergo fiquis Quid á quis ex opex*iBus piefcriptis: -dür, tecper ea Deo fitisfi fitin mortali, debet Qpcri bus promitte- minimum quid omittat , v.g. ex rofarie: non Confef- unum & alterum Ave Matia ?- 16 filtem contritionem , fi fionem. |.Si veró finis fit alius, v. g.&di- Dico, Exfi varii DD, teneant hic pa- - ficatio Temp ]t vel Ho fpitalis, fubievatio rüm pro nihilo reputari , attamen judico fübfidium belli facri, &c; híc non laxé, fed fcrupulosé p*roc&den—' ! aupq/ru E m - i fufficit e fle in gratía , quande ultimum dum effe,. quià juxta alios DD. cft ves: valde dubía: Imó , ut' feribit Gobat, i opts perficitur, feu quandolndulgemia quia ille hnis poteít EugeniusIV, in Bulla, qui, Monachis eft. percipienda , Qäï obtineri per opera etia i Vallifoletaais pro articulo mortis. dedit: &a. ] mà P;eccatorc—fa,- plenariam Indalgentiam | dependenter o " . Conditio eft executio" óperis in- à jejunio fin ] ulis fextis feris per totum annum obeundo; n 3lía, inquam , Bul- li -jun&i modo przícripto- f'aäov' omnibus la omiffionem : quantumvis - involunta- Quid f Ponitens: de 1 opcribus in mortali factis adeóque pro- tíam unici jejunit voluit fuppleri a!io an- n o entiam no proximo . alioquin nolenseos gaude- pter fi&ionem feu obicem indulg " non lücretur; lucraturne poftea fi&tione re indulgentid. - XCIV. Téstturne quiso t *s füblatà per posnitentiam ?* pera præf'bri.' Dico:.Non Lucratur. Ratío: In« pta implere per femeripfum? i "n - dulgentiatantum valet quantum fonat, Affrmo: Quia cemmuniter : hac. cft lj mens Pontificis..- " & non operatur ultra intentionem con- u €edentis , fed indubitaté, (icoficedensde Poteflne wno a& quis lucrari dupli - Tocinterrogaretur; diceret ; hanc non cem Indulgentiam ? -, -éffe mentem fuam, — Ergo- Affirmo , li ea fit mens- concedentis » " E »m'æ ' T XCIH. uid'fi opera præfcfipta ám- quia ab eo h&c res dependet. Qu pleantur in peccato veniali? : id fi utraque Indulgentia fit plena- n - Dico y. Kemiffionempeenx aliis pec« Xja ? jl catis five mordalibus five venialibus jam Dicó, Non poffe unico a&u lücrari; Quia primaplenaria, fireverà obtinca- remiffis debitz , non impediri. - ; Raho: Tum quix veniale non tollit tur, remittit totam paenam: | Ergo nihil n flatum gratiz ; adeóque nec remiffionem reftat, quód tollatur per alteram. « Vel )! - ponz. um etiam,.quia licét tunc certä*uzraq—ue concurret; ut duplex cau- ) J opus operantis non fit Deo gratum, cüm fa partialis ad eundem effectum. fit malum ; bene tamen opus operatum Quid f figt duo opera; pro eodemdie . ftilicet fatisfa&iones Chrifti & San&o- támen?" Qu 1üm, quz füntinfiniti valoris; corum- Dico, Poffe qnem eodem die. diver- Que intuitu peena per Indulgentias remit- fis horis per diverfa opera plenariam ob- n dütur. Eoc tamen folüm verumeft fub tinere indulgentiam ; fi tempore inter- vam contraxérit poeDam tem- r medio no Vj süiïig&iqqg anté data ex Dellarmino. Bbbb bbb 3 poralem : H : ri18 TRACTA TUS XIP, Examen s. oralem.per peccatum,; de quo pceniten- .ve defun&is applicandi , fruftrà eis * d r tiam egit. plicantur. lnn4 ] «Ratío: Quia adfunt omniaad lucran- /Ratio : Qu ia Indulgentie Mu ope- ln C dam Indulgentiam requifita, ;fantur -ultra intentionem concedentis, uiomtni mortali & vensali culpáim- «utpatet.ex mox adduáiis verbis $. 'T'ho- iil a. t mpot muuis in eoinflanti, quo indulgentiam. dcqodà eftlucratus, moritur, .nonne. c,ontinuö Hnme.3, ?,Ut;Indulgääiiæ applicatz alte- Arumtend in czlum evolat ? i profint, debet uterque, nimirum ap- Afrmo, Ratio.efl: Quianulla obflat ts lünt iplicans & recipiens, .éffe in ;gratia , in vlatmer remoras nimirum necculpa , nec pcena, Sententia probábiliori. ut cafus fupponit. a p -Ratio: Nemo poteft alteri lucrari vdl dutem XCV. Requiriturne iatentio per hac applicare Indulgentiam , nifi priüs-eam opera lucrandiTndulgentiam ? li. B fecerit fuam : Sed non poteft eam face- 4Díco; Actuális intentio-non éft abfo- re fuam , .nifi fit in flatugratiz, utantd ;ä:re Tàj luté neceffaria, - fed fufficit habitualisaut 8b D. ditum. ;Ergo. sbíüfie interpretativa. "&. 4 Indulgentiamaivis& defunais iRatíio: "Tum quia Papa concedens concedi poffe, definitumeftà Leone X. Afl *tt d Indulgentíam non cenfetur aliam inten- contra Lutherum , & id probat Ecclefiz tionem requirere, «cüm Bulla aliam non (u[kit,quöd | praxi. Verüm diverfimodé utrisque T thefan exprimat , fed folüm dicat , Indulgen- conceditur, nimirum,vivis.per modum " tiam .concedi, pié vifitantibus. v.g. 'Ec- i l E fententiz, feu judicialis poteftatis , eos à At r clefiam. ;Ium etiam, .quia.nec Indul- poena ábfolvendo; defun&isver folüm, ldl gentiz. natura exigit aliamintentionem; :;depgecativ&,pcrgmodum'fuïïragii, auxi- Si enim unus juftus alteri etiam ignoran- dii, velfolutionisDeo fa&z per oblatio- Krtadys tifuas fatisfactiones :applicare .poffit , nem fatisfa&dionum Chriíli & San&o- B'ff fáena etiam fummus Ecclefiz .Paftor ;poterit :tum ex Thefauro Ec As qi] homini ignoranti à fenübus álieno, jam- ;acceptat. d;üæ , quumDeus iptri, à jam morkuro thefaurum Ecclefiz appli- ARatioaflHns Differ €. ;iifiæ-äl: Quia ab- TL care. z (qulftls ]f 4olutio judicialis eft a&us jurisdi&ionis QU Z R O VIII, :Poffuntne ?Indul- inSubditos, & .de illa'im;cllfgïtuxr illud mxmm h 30 d enuz à lucrante aliis communicari, "Chrifti, :O wodcunque folveris faper ter« 4f v *tiam defunctis? .aut à Papaconcedi pro ram, non dixit fub:terra: Sed defun&i, Pureatotio? "lf [ -cüm fint extra forum:Ecclefiz , non funt E XCVL;m. d. S, Thom.'híc q. 27. -ampliüs Subditi Wlon iErgo. .Ubi g'gs,, bene tamen vivi, T a. 3. ad 2.ait : Jndwlgentia mon, potef ap- N ["]US l plicari ad.dliquemanfi ex intentiam,.:ejw, Nota;quód ahimæ'Pufgatofïi vivisfint Pl'o Y qui dat Indulgentiam. E t junitz vinculo Fidei & Charitatis , tan- &« 6, pmba] Re. 2,Si Pontifex: jon.conceffit fagu'l- quam membra'cjusdem corporis myfli- D] pro * f tatem lndulgentias;alterijiive vivo fi- €«& Unde S, Aug.l, 10.de Civitate. €.9, um | * ait: N iuxti b[ 1119 D Iidä.fg?ntiü:v aft: Neque etiam piorunranimz defun- — tis tamen meritis eorum (quibus appli- d &orum ab Eccleíia feparantur , quz eft: cantur ); dum erant in via. Regnum Chrifti: | Qud de causá noftris. Ita: S. Auguft.. in lib. de cura pro JJ lv bonisoperibusjuvari poffunt:.. Et quam: mortuis, dicens: Quód Indulgentiz & vis utpote per fidenrambulàntes) fint: fuffragia: illis: folis defunáis profunt; " adhucquodámmodo-Viatores, ultrà ad: qui inlfac vita meruetunt; u in Purgato- Patriam tendentes,. non tamen omnes rio hxc illis prodeffent.. ji à * viatores fünt fübditi Pàpz',. fed foli illi,. Ratio efl'eadem; quz pro R. $. Quam ] i] qui fünt membra vifibilia ovilis Chrifti ,. confirmat:communis: zftimatio : Fideli- W i quod Papx pafcendum eft'commiffum :: um ; qui etfi alicui defuncto applicave- di&a autem unio per charitatem eft in— rínt indulgentiam v: g: in. Altari privi- legiato;. non tamen ideo ceffant ab aliis vifibilis. Porró ut Papa eis poffit con- « cedere. Endulgentiam: per* modum: fuf- Miffis &- füffragiis eidem ' applicandis. Ál fragii, Deo ex Thefauro Ecclefiz offe- Nam poteft Deus ob certas cauías ; infi- rendo fufficientem folutionem; pretium; nitz fue Sapienti notas; pretium pro' ( " $ 34 liberatione- animz: oblatum' recufare ; . feu fatisfa&ionem . nonrequiritur, quód e) liabeat jurisdictionem in defün&os ,. fed: licét fit adequatum; cum ex juffitia non' k füfficit;quód habeatà Deo poteftatem in: teneatur: acceptare:-. Ergo ficut' magis: u di&um thefaurum ,. uti Babet ob ratioz probabile eff, quod effeétus Indulgen- N nem in hoc Exam.. ante n:81: datam.. tiz pro defunctisnon fit infallibiliss ita : qu Debet tamer concedi, quód conceffio: magis pium eft ,. pro iis: fuffragia conti-- ] nuare.-- Indulgentiarum prodefunüis , licét non: [ fpe&tet ad poteffatem jurísdi&ionis, fpe-- Confitm:- Qüia ex oppofita fententía: W-F &et tamen ad poteftatem quandam cla-- fequitur; quód Papa Indulgentias mul- ni vium, quà Pa tiplicando brevi' tempore Pürgatorium: pu pa me'mb'ris Ecclefiz Cx-- lum aperit, poffit- evacuate.- —XCVII. £. f. Licet poiïiïs*omnïäus'—' Oppono 1.Indulgentiz tantumdonant, . D requifitis Indulgentia in' vivis infallibi- quantunr fonant :- Sed fonant liberatio- Dj liter habeat fuum effe&um nemanimz.. Ergo.. r jta:n defun&is, , non tamer: 2. Quia' aliàs Papa: Fideles: decipe- yh Ratío : Quia Deo libetum eft, di- " ret, promittens dare ,. quod: non da- &vum fuffragium vel folutionem admit-- tur.- J tere; velnon, cüm ad hoc ex juftitiafeu: I) Ad nirumque K. CümCorrado, quàd. virtute alicujus promiffionis non fit obli- Indulgentiz pro vivis tantum donant , atus. Pro quo quantum fonant, quiafüper eos Papa Át -& 6. Probabiltus eft , Bouad Trdol: habet auGoritatem, cüm fint ejus foriz (l b. geniz pro defun&is datz fuum cffe- pro defun&is veró facit Indulgentias fo- u ^ &um íolüm habeant ex' mifericordia lüm deprecativas. Nec Papa ideo de- .CJ- i D & juxta beneplacitum ejus; atten- €ipit Fideles , quia concedit, quantum fote&. ; Néaus Yr120 TRACTATUS XI£. Examen 3. poteft, Sed fpgrté multx animz crunt nonicas translato ., Communiter non de numetro eorumi , qui ita dece(lerunt, »'? QUIER transfertur Indulgentia ei annexa.,. (ed v oafrts «tt non: meroerint illic relevari» e quód hzc eft lucranda die ordinaria. * t, (jut dn hac vira*ex cordis fui duritia fuffra- Ratio. : Hxc cenfeur effc mensPope — li. giorum vix fuerint memorcs, & pro pec- tificis , quam probat praxis Fidelium de 31 catis: fuis fatisfacere neglexerint, ut tali translatione nibil (cientium. . Et ita itinet n proinde divinà nleifcente. Juftitià. nec patet in fcfto Annuntiationis B. V. dum il JDeus acce z celebratur in . Flebdomada. Sancia, uod NE. ptet fuffragia pro eis ablata. At pf Sacro & Officio Canonico sranslato poft -InTerran XCVIII. uid ff talis atima , pto Pafcha. ränuncupa na fiunt Indulgentiz & fuffrggia,, bon 3. Fe&o:e.ïiam»quoad forum ttan$- ii E effet in Purgatorio? lato in diem , quo totus populus à fer- hi Ca iDizo : Quód Deus ea applicet alteri; vilibus ceffat ,.& in quem R ubricz trans- m bell ii tamen is , qui fuffragia applicavit, fezri volunt ,. transfertur .etiam indule * Vr | ántenderit ea alteri determinatz .animz entia, 4 2 nf applicare , fi prior non indigeat vel non Ratio & exemplum eft. idem, quo d an- i5 fulle fit.capax. té pro R. 2., & tunc trànslatio eft por Ex quo Sequitur , quód Indilgentiz pulo publicanda. L ngl [ ) tm A 3PPU« & fuffragia particularia pro determina- £. 4. Si fefta .prïmairïorum.Sath- ^ ) j tis animabus füfcepta , accedente Dci SHO COf rum.alicujus Religionis joxta tenorem m ( acceptantis mifericordià:. non. profint Rubricarum à$ede Apoftolica aïpp,rqþgi;;- nifi illis , quibus in partiöulaxï .applä- tarum transferantur .in. diem ; qui non à zmw;s(g i cantur ; Ideo enim à fummis Pontiti- populo , fed à folis R eligiofis eorümque cibus conflituuntur Altaria privilegiataz familiaribus., .ceffando à fervilibus.co- I g ficut communia Ecclefix fuffragia pro- litur , :cre : do etiam transferri Indu!ggni- funt Eidelibus defun&is in. communi tias, quoad refrigerium & ;l'ih'efa'tion'c.»m, à atto : 'Q;&iafpiä(credendu;m eft hanc peena, €fle mentem, Pontificis. Quod etiam QUAERO IX. ïI'f:ns!ato fello tans- colligitur ex Bulla Gregorii XIII. con- ferunturnelndulgenti ? h ccffa Minimis, in qua ficlegitur : Cüm mac XCIX. & x. Certum eft í D Feftum, S. Franciíci de Paula poft Octa- fefla aliqua per au&toritatem Ecclefiz vam Pafche trapsferri foleat, & ideo in fixé translata fint, uti plura funt, de dubium verti.poffet , an Indulgentia.die, uno die in alium , finr fimnl translate q»9 feflum transferri. contigerit, à Fi- Índu!gentiz. L delibus adipifci poffit ; V.olamus & de- Ratto.; Q'ia. hzc cenfetur. effe mens claramus , ,ut translata effe cenfeatur, Ui Summi Pontificis. * e&ül &c, Declaratio autem non facit novum & 2. Fefto.feri non quoad forum, a jus, fed an;iqp.um;sxpäggt. Etgo; fod quoad folum Sacrum -,& horas Ca- Cflnl t pE — De Indulgentiis. iI2f equivalere 20. ctuciferis mon'etæ no- l QU!ERO X. ngd eft Bulla Crucia- firx. tz, five , ut alii vocant, fan&z Crucia- q tz , cujus fzpe mentionem faciunt Do- 5.3. Hanc Bullam non folàm pof- &ores 2 ao funt impetrare Incolz Hifpanig, fed & I C. && 1. Vocari Cruciatam , quia Peregrini, eyusque Prw:legus frui per ( annum tantüm , nifi dent iterum duos la continet Indulgentias fimiles iis , quas ( Urbanus ll. conceffit infigoitis Cruce argenteos pro anno fchCHtC. tubeà, proficifeentibus ad recuperan- Quas gratias ac privilegia hzc Bulla Puü dam Terram San&am ; quorum expedi- COnccdat, videre eft in Au&oribus, ma- tío nuncupabatur Cruciata. ximé fopams , apud quos folos hzc Ia Inter alia habet omnes & lll &. z. Eft Bulla, quam Papa concef- Bulla viget. i fit Regi Catholico rïxf)amarum in fab- o fingulas Indulgentias Stationum, fidium belli contra Infïdeles , conti- Q-omodo hzc Bulla vindicetur à Si- i nens varia & utilia privilegia. Dii- moma, videri potefl-ex di&is fuprà ín tur, concef/z ditlo Regi ; Quia, ut quis proprio loco de hoc vitio. Non enim Q illius Bulle privilegiis gaudere poífit, datur tempora!e pro fpirítuali , — nec illis pC debet Regi dare flipem feu certam pe- duobus argenteis emuntur Iudulgenuæ. cuniam applicandam , non regio faftui, fed ficat pro aliis Indulgentiis injun- d fed Bello contra Infideles, Hzc Elec- guntut certa opera , etiam eleemofynze QO mofyna Cut alii vocant, valet duos Ar- in pecuniis dandg , & hoc absque Simo- 9!037 y t Benteos feu duos Regales » quos dicunt nia: Ita elt& in præfcnn., i n m äääääääääääääääääääüäää:üïäïäf?üs*ää lfj | (l s EXAMEN IV. | i m iB ïDeSacmmmto Fxtremæ Untiionis. Dequo S. D. 1j agzt n Supplem. a q.29. t[iyue dd 33. i énclufroe. 1" gh j UJERO 1. Extrema Un&io CL Refpondetur Affirmativé. ad o- fulls k eflne verum bïovæ Legis Sa- mnes Qæütx partes cum S.Thoma hic gt b cramentum , 2. immediaté à q.29.a. 1. & 2, & 3. Q Chrifto mlhtutum, 3. & unum I. Pars patec tum fuprà Tra&. vr, Pecxe infima ? oU Exam.4. d.41. ad Q. 9^ Tum ex Epi- Cccc ccc ftola us 3122 TRACTATUS . XIF. Examen 4; ftola S. Jacobi ab ipfis hzreticis recepta Ad boc DD. varié refpondent. Sen- ( ut Canonica c. g. ubi ait : Zafirmatur tiunt aliqui , effe inflitutum . Marci 6.. atbl quis ex vobis, inducat Presbyteros Eccle- quando Apoltoli funt miffi à Chrifto , ddl f ». & orent [uper eum , ungentes euuz cum: poteítate fanandi infirmos per fa- «liio d& eleo 11 nomine Domini , Cj oratio fidei (al- cram olei un&ionem ; fed hec fententia Vab vabit infirmum , cf alleviabit eums Dao- non fübfiftit , quia illa un&tio non otdi- sidins; mzwm y C ff in peceatis fit, vemittentur nabatur immediaté ad. falutem animz, ibfios €7» fed ad curationem corporis per gratiam Ms ex. Quibus vetbis exprimuntur omnia ad miraculorum , adeoque non erat Sacra- x mentuny, Alii tenent effe inffitutum Sacramentum Nova Legisab ipfisetianr TT hzretiejs requifita. r. Ut fit fignum in no&e Coenz , ut indicat Pontificale t Dins j externumr, quod eff Ca£fíe & Oratie. Komanum , docens ,. Chriftum Domi- ntes u z. Kitus non ad veterem , fed ad novam. num eà node benedixiffe Chrifma & tealtvum Legem fpex&ans ; & flabilis ac perpetuus ; Oleum infirmorum. Verüm probabilius non enim fuit in Veteri Lege , nec eft eff , quód. fir à Chriflo inflitutum poft. ; Wüjus M Mrorlendo zeftrictus ab Apoftolo: ad: certum tem- Kefuürre&ionem: unà cum: Sacramento - 5 t uiten Ponitenttz.. 5 pus. 3. Promilfio gratiz . quaeft alle- u dl viatio infirm? ,. & peccatorum remiffio. Ratie : Quia hoc Sacramentum eft x &FW A]ff [ 4. Chrifti inflitutio- De qua flatin di- inftitutum contrta reliquías peccatorumz ol er €etur. Ergo eft. completivum & confummati- 2. Parr de immediata inffituttone MT vum Sacramenti Poenitentiz , fupponit- - t Chrifli , & quód S. Jacobus hoc Sacra- Que ejus effe&um , uti & poteflatem re- tlb mentum: folün; promulgaverit , fuffici- mittendi peccata poff Refurre&ionem: ci)äifpomri enter conffat ex di&lis in citato Exam. 4 Joan.2o. Apoftolis datam. Ergo con- x lo df n.28, adQ. r. K, 3. &K, 3. veniens fuit » ut non: inflitueretur ante illud , fed cum illoz — OMioy, i 3. Pars probatur s. Hlud Sacramen- Q tum eff unum fpecie infima ,. quod fo- CIIÉ. Quemodo dcfinitur oc Sacta- [ mentum ? ? E tndi Tüm: habet unicam perfectam fignifica- tionem : Sed fic eft de hoc Sacramento; Dico, Definirf metaphyficé fic : Eff .:utggua tn] ffäïmhm la licet enim habeat plures fignificationes fignum facrum & efficax gratiz in Un- DT partiales propter plures Un&tiones ,. hae &ione infirmorum fub prafcriptà ver- borum forma ad fanitatem mentis & Valore h tamem conflituunt unicam fignificatio- U xem totalenr, ob quam rationem in Eu- corporis à Chriffo inflitutum, — Vel, At gnedug mfuïm)aw €hariffia dux forme partiales , & du Eft Sacramentum à Chrifto inflitutum: QOT Species confecratz folün:r funt unum Qu ad abflergendas peccatorum relíquias.. ul * itfen Ípecie infimáSacramentum. Ergo. Phyficé veró : Eft Un&io facri Olei i i r - Plura de his tra&are fp 4 e&at ad. Cbx'rj quinque fenfibus infirmi fa&a fuüb pre- R"!lo troverfiflas.. Í (cripta verborum forma; 1 ? Tl lt CII. Quanda autem Clriftus hocSa- QU/ERO II. Qu cft nnteria hujus Sacramenti ? .CIV. ) inftituit ? - E. L IDe Extrema Untizone. X124 J CIV. &. r. Materia remota hujusSa- ufus, preparetur à fammisSacerdotibus, cramenti , fimpliciter ad illud neceffa- nimirumEpifcopis. Ergo. ll 4» Pars pátet ex antiquiffima confue- tía, eft.oleum olivarum. | 3. Quod ne- [ ceffarió débet effe confecratum feu ali- tudine Ecclefiz Orientalis , juxta quam i quomodo benedi&tum. 3. Cujus be- ipfi Presbyteri oleum infirmorum bene- ( nedi&ionis minifter ordinarius quidem dicunt , quod non faciunt ex commif- " eftEpifcopus. — 4. Poteft ramen fimplex fione fuornm Epifcoporum , cüm illi re- n cament, & velint eos uti oleo ab Epi- Sacerdos ex commiffione Pap:z effe cjus d fcopisbenedi&o. Ergo ex tacita dele- Yi minifter extraordinarius,-JTta S-— D.q.25. : 2,4,& $: & 6, gatione Paps. J Notanda htc eft differenia hujus $a- 1. Pars patetex cit, verbis S. Jacobi. in QUngentes cum oleo ; hoc enim eft'maxi- «ramenti à Confirmatione , cum enim - jj mé leaitivum , adeoque fignificat effe- hzc majorem gracdiz plenitudinem tri- *hnd &um hüjus Sacramenti, yinum veró le- buat,non confertur validé, ni(i in Chri- M j nit mordendo. Ergo. fmate per Epifcopum benedi&o : aft Ex- n trema Unctio ( cüm non tribuat tantam Dixi autem , ofzum olvarums quia liquor olive principaliter nominatur gratie abundantiam ) effentialiter nom d oleum , alii veró liguores nomen olei petit.materiam ab Epifcopo benedictam ml accipiunt ex fimilitudine ad ipfnm , fic- immediíaté , fed fufficic mediaté, feu eífe Wa utà pari patét de pane triticeo & vino benedittam perSacerdotem ex commií- fione Egifcopi faltem fupremi, Pomx- vitis refpe&u Euchariftie. Etficutvinum f etfi ubigdénon crefcat, poteft tamen fa- - .38e. 2. iMateria proxima hujus Sacra- Qu cilé deportari , ita etiàm * ,.ac'.[ï glicendgm 1tienti eft iin&ioex di&o oleo fa&a in $. ( de oleo olivarumi; H fenfibus.- r Ratto 2; Partitellex SThom a. $. Ratio : Materia proxima Sacramenti eft , per quam applicatur matetia remo- l. Quia materia hujusSacramenti non $ fuit fan&ificata per conta&tum Chrifliy ta, ut patet in ablutione refpe&tu Bapti- - [j ficut aqua in Baptifro , quz non &ft ne- fmi: Sed per Un&ionem infirmo appli- ( «effarió henedicenda, Ergo. catur oleum, Ergo. &. ii " Dixi, aliquo odo bentdittum i Quia CV. 4id fj Patochus folàm habeat u^ h de valore hujus Sacramenti non requi- parum de oleo benedi&o, eftne validum d I ritur benedi&io fa&a fub certá verbo- Sacramentum, fi admiíccat de non bene- h y um formá;ait Gonet ; fed fufficit , quo- ia modocunque fiat à debito miniftro, fer- "Affirmo , valere & licere ; $i admixtie " i vanda tamen eft 3pr..axi; feu ïbenedi&io fiat in parya quantitate, : 11 Ecclefiz. ^ORate s Quia modicam admixtum rpiz Ratio 3. Partis : Quia convenienter atahit ad fe benedictionem majoris , uit eft inftitutim à Chrifto; ut materia Sa- pátet in aqua benedicta. yi hhabest ofeum 5: Qæjd f Sacerdos :non 'acramentgr.um , quibus Chriftus non fuit XGcecccc 2 ,l?O VUDR - 3&24 TRAÁACTATUS XIF. Examen 4. novum feu hoc anno benedi&um , fed (im " bris debentur. Eft ergo ïnu"ngi:n*äus, folüm antiquum? quantó propinquiüs fieri potefl, ad par- lt Dico: Licité & validé illo utiturin ne- tes illas, in quibusun&io ägri debuif- f ceffitate; extra quam eo utendopeccat ; fet- D tdne de Quia agit contra ritum Ecclefiz, Eflneiunngendus utet que oculhs; utta- du X Onus corporis paries funt inungendz ? que auris ? eaderf Z - Dico , Organa $. fenfüum, nimirum Affirmo, feclusá neceffitate.Tum pro- aimen eculi, aures,nares, os, & manus. pter Ecclefiz confuetudinem füb morta- Jitte f ' Ratio eft S. Thom, híc q; 32. a. 6, in li obliganeem ; Tum etíam, quia in DN: & Quia quinque- fenfus fünt prima prin- utraque parte viget virtus potentix. xtfetud cipia & inflrumenta peccandi , cüm Non tamen eft de eflentia Sacramenti, ( nj enim nihil fit in intelle&tu , quin priüs Katio:. Quia ex unius partis unctio- d fuerit in fenfu, omnia noftra peccata ne fenfus dicituroptimé un&us, — Hinc lit: Un attualia à fenfibus externis originantur. licitum eft.ita ungere in gravi neceffi- tate. ! Atfund Ergo; inungi debent oculi, propter vi- fumï; autes propter auditum 5 nares, Mi [ä XVL .$gntze ctiam Epifcopis & Sa- - &t jllXt propter odoratum ; os; propter guftum ; cerdotibus infirmis inungende manus, tlías manus, propter ra&um ; qui in pulpis cüm jam fint un&z in Ordinatione? tiop f digitorum maximé vigct. -"Affirmo. Ratio: . Quia funt, un&io- 1 Jitde ns -Nota ex $. D. ibid. quàd renes & pe- nes & olea diveríx rationis ; Nam in. desnon fint prima radix, & prima prin- Ordinatione Sacerdotalt un&to. fit. oleo- 5 i f im 1 Xipia peccati; fed tantüm fecundaria, Catechumenorum 5 in Epifcopali veró- ideo eorum undiio non eft deneceffita- DN fit Chrifmate. dH Oplonem te: poffunt tamen inungi, ubi eft con- Sed quid jmdicas de p raxi, juxta q:ä'ani ü Tnlo i fuetudo , qualiter intelligitur. Concil. in quibusdam Dicecefibus manus Sacer- lQs Florent. Sunt & alia membra peccati dotis aut Epifcopi infirmi ob reverenti- Kl!/a ( princpia, maximé quoad exercitium, am facri Ordinis folhm unguntur exte- b : lr irà ut, genitalia, fed his sn&io. zom debet rjüs feu in parte füperiori? At «dbiberi , ait S. D. ibidem ad 4. propter Dicc , Servandum effe. ritum .cujus- 'de P0 [ irreverentian illarum partium & boneffa- vis Dicecefis, quamdiu Papaillam diver- acm Saeramentt., 4 Vlrga) fitatem non improbat. ]uxtaSylvium in: Ü n Quid fi bomo v,g. mutilatus, vel etiam Rituali juffu Pauli V, edito, .prafcribi- fi f tur, utSacerdotiDusmantts nou inu lga ndi J à nativitate careat aliquo tali membro , i v. g. oculo; aure , ter interiss, fed exterins,. npems TT )poteft ac debetne ibi- dem ungi?: CVII. Debetze U&kio. fieri fub forma.- Affrmo. cum S.D.q.32.a. 7.. Ratio: Crucis ? RTT T m UE Forté enim peccavit per voluntatem in JDiíco, non effe de näcefïïtate Sacm-f RO[ erdine ad illud membrum, & faltem in "itenrio menti, cüm id nullibi fit ftatutum, bene [ graviter- k Egdïce habet potenuas , queillis mem- — tamen de neceiïï;atc pracepti ^U (falcem Q ; LA p E,z-'tremkk U ntiione. 112$ ( faltem extra neceffitatem ) obligantis müfericordiam , indulgeat tibi Deus, ex Ecclefiz confuetudine, . quidquid deliquifti per vifum , auditum, . Ordo 'Untlionem ab Ecclefia prafcri- olfa&um, guftum , & ta&um. Itahabet ptus eflne de neceffitate Sacramenti? Ecclefia ex Traditione Apoftolorum. Dico: Non eft. — Rare: Quia illius Nota, non effe de effentia, ut addatur ordinis inverfio non tollit perfcétam hu- ly in nomine Patris. & Filii, &c. u12 i jus Sacramenti 'fignificationem.. in hoc Sacramento non fit profeffio fidei, ANenne faltem . effet grave peccatum ? ut in Baptifmo: nec confertur fpirituale l] "ffirmo , efles quia effet contra Eccle- robur ad pugnandum fortiter conttaho- h fiz confuetudinem in re gravi. fles SS. Trinitatis & fidei. Quid cenfes de quantitate olgi infun- R. 2. Forma hujus Sactamenti effen- l dendi? tialiter eft deprecativa. . Dico: Una gutta. non fufficit ; fed Ratío ex $.'Thom. q. 29, a. 8. in Sed j à debet perfandi faltem pars fen(üs, Contra. Quia S. Jacobus efficaciam hu- Rato: Qualibet un&io debet eífe jus Sacramenti attribuit orationi, Ora- tanta , ut juxta communem modumlo- tio, inauit, fidei falvabit infirmum: Sed ll Qquendi fenfus verà dicatur unQius: Sed Ergo. oratio eft deprecatio. ad hoc non fufficit unica gutta, Ergo. Oppono 1. contra R. 2. Sacramenta ( - Bfine de neceffitate Sacramenti, ut novz Legis Phyficé efficiunt id, quod i un&io fiat immediato contaGu' mini- J« firi? x fignificant : Sed deprecatio non efficit, faltem phyficé , quod fignificat. Ergo. 7) Dico , non efle , fed ad fügiendam 2. Formz Sacramentorum Novz Le- contagionem poffe fieri virgà oblongá j gis producunt effe&um ex opere opera- veré oleo tin&i3, fic ut veré poffit fieri to: Sed hoc non convenit deprecationi t s uncio. feu orationi. Etrco. füd-ï'-' - Ratio: Quia in hoc Sacramento at- d uirumque difting, min. Depreca- xm tenditur Un 4.&'-0 , non infhpmentum, n tio fecundüm fe fumpta, conc. ; ut fubeft quó fit. * inflitutioni Chrifli, neg. Vide in Tra&. W ud P off untlionem agendum cum de Sacram. in communi de caufalitate D llla virga? ceorum; T'ra&. 11. Exam, 2.n. 12. ii - Dico: Si fit aurea. vel argentea, eft Nota, quód efficacia hujus vel alterius þurganda. Pl'OptCl' feverentiam Sacra- W Sacramenti non fit menfuranda ex parte meni, & in fimilem ufüm affervanda, operis operantis feu Miniftri , fed ex par- Si fit lignea, eft comburenda, & cineres t€ operis operati , -& fecundüm valorem J Àn facrarium mittendi. & efficaciam ex meritis Chrifli , cujus QUJAERO IIL. Perfonam Sacerdos gerit» Sacramenti Sacramenti ? Qux efl. forma hiïuj üs formam proferendo. Hinclicét de effen- i CVIIL g. r. Eft vhæc: Per iftam tia orationis fecundüm fe fit aliqua at- r| fn&am Un&ionem & fuam püffimam « tentio ad Deum , non tamem cfl de cf- ) Ceec ecc 3 . fentia 1126 3 s TRÁ C'/I' ATUS XIP. Examen 4. fentia formz hujas Sacramenti ,. ut for- quod vel mortale vel veniale, quoad cul- ; g maliter forma eít. pam tollit ipfum, dummodo non pona- H . firmunto QUJERO lV, Quis eft effe&tus hu- tur obex ex parte recipientis. Sicut eriam jusSacramenti , & quando confertur? igum, de Euchariftia & Confirmatione fuprà CIX. Ante R« vide fuprà Yra&.1 r. dictum eft.. Et ideo.etiam Jacobus de re- i tm Exam.4. n.47. quid in hoc $acramento mifione peccati conditionaliter loauitur ) i'rnkntiam H fit res tantüm, Sacramentum tantüim, dicens, Si in peccatis £it , dimittentur el, ; pitm, utrumque funal. fcilicet quoad culpam; non enim femper äiEud»ch( s. L, Primarius ac proprius hujus Sa- Vil «delet peccatum, quia non femper inve- cramenti cffc&us eft , tollere reliquias nit , fed femper remittit quoad debilita- k Ef peccatorum , id eft , caufare gratiam eas tem predidam. THzcS.D.- TT tollentem. Patet ex "T rid. Seff. 14. c.2. A ; inedam ; Exhis Colligitur, quid intélligatur per ExS. Thom. hic q. 30. a. 1. in fine corp. teliquias peccaterum, INon enim per eas "tht y ait : Principalis effeilus bajusSacramen- intelliguntut peccata mortalia , inadyer- 'ptio, i eff remif[o peccatorum quoad reliquias tenter in confeffione omiffa, vel poft *(ot lmp peccati , d ex confequenti etiam quoad ;eam, aut Viatici fumptionem commilfa. mt,?[;m'ft eulpam ,fi eam 1nveniat, Quia aliàs hoc Sacramentum per fe cau- Mo]ligiu IDeclarat bboc ibidem :Sicut Baptifmus faret gratiam primam , .elfcti'iue Sacra- L li, eft quedàám fpiritualis regeneratio, & mentum tnortuorum. Nec intelliguntut *b fnfi Poenitentia quzdam fpiritualis fufcita- peccata venialia, quia & hzc , licét nog "Ünitie t tio , 4ta Extrema Undio quzdam fpiri- primaria, funt tamen propria matería 33, Ef zualis fanatio vel medicatio. Sicut autem 4 lr Poenitentiz. Nec obligatio ad poenam £ «corporalis medicatio prafupponit cor- temporalem dimifsà culpà reftantem» poralem vitam in medicato, ita fpiritua- quia edam hzc fpe&at ad poeuitentiafa tj //0/ / lisfpiritualem. Etideo hoc Sacramen- ratione partis integralis ejus, qu eft fa- ! (æ[?lfm tum non datur contra defe&us , quibus tisfa&io. Nechabitus vitiofi, quia hi non fnum,'m fpiritualis vita tollitur , fcilicet contra tolluntur..nifi per a&us oppofitos fzpe 3 Pt p eccatum mortale, fed contra illos de- repetitos, Nec fomes peccati, quia illa MT ; Á p * fe&us, quibus homo fpiritualiter infir- manet in homine .etiam poft convale- amatur, ut non habeat perfe&um vigo- fentiam, Intelligitur ergo torpor quie flmgm U'ï äl sem ad a&us vitz, gratiz,velglorie, Et am, languor , feu debilitas ad operan- ? fl | hic defe&us nibil aliud eff , quàm qua- NH efte -dum bonum, .caufata partim ex przce- dam debilitas &ineptitudo , qux in no- dentibus peccatis , mediantibus pravis N ! !ER() bis relinquitur ex .peccato actuali vel .habitibus ; ac difpofitionibus inde rcli- "at ïogïüginali : &.contra hanc debilitatem €is, partim ex ipsá infirmitate corpo- horao roboratur per hoc Sàcramentum, tris, partim ex recordatione peccatorum L M-US Sed quia hoc robur gratia facit , quz fe- anté commifforum & ïtentäü'onibus Dz- PRY o l C cum noa compatitur peccatum, ideo ex amonis. Nf I æonfcquenti ; fi invenit péccatum fïa'ü- Hinc effe&us thujus Sacramenti «ft - aug- — lz'ï'(ll m De Extrema Untliane;. 11ày augmenmtum: gratim habiualis habentis — $2.2:4.. Quia cümim infantibus ufü. ra- l fpeciale jus ad fpecialia Deei auxilia, quae tionis carentibus non fint reliquiz pece ul infirmumconfirment, tum contra di&tum: catorum, non enim peccárunt pet vifum; i languorem , tun: contra Diaboli tenta- auditum,&c, non funt capaces hujus $a» lt tiones , tum ad actuum füpernaturalium cramentt. Effe&tus autem fecundarius,. j elicientam z. & hoc eft tollere reliquias nimirum fanitas corporalis, ceffat ceffan- H peccatorum. Qusz auxilia exprimuntur te primario. Ergo. j per illud Jacobi Et allewiabit eum Dio- 3. Pars patet ex verbis Apoftoli : In- j gunus, s ormatur quis in vobis. Hinc licet fanitag j n & 2. Effe&us fecundarius & minüs fpiritualis fit principalis.effe&tus hujus Sacramenti, illa tametr non datur; nifs principalis hujus Sacramenti eft allevia- tio quedam zgritudinis corporalis , imó fuppofiti infirmitate corporali , ut patet HPï qu interdum. perfe&a fanitatis. corporalis ex $. T hom. q. 32. a. 1. ad. 2 tecuperatio , /7 feeundgam: Dei providen- lit Bt. 2. Probabilius eft.quód hocSacra- d tfam (ut loquitur Trid. citatum . falutz mentum fit dandum pueris graviter in- p anima e:rpedierit. firmis , quamprimüm fünt doli ac pec- r Ita Colligitur ex illis verbis D. Jacobt cati adeoque & Pocnitentie capaces, licet T éit. & alleviabit eum Dominus , non fo- nondum habeant fufficientem difcretio- lum i fenfü anté explicato:,. fed & ab N nem pro fufceptione Euchariftiz, ul infirmitate corporali, Rato : Quia hoc Sacramentum eft u Wl H 3, Effectus hujus Sacramenti nor confummativum Sacramenti Peniten- u producitur nifi poft ultimam Unctionem.. tiz. Qu EaS. Fhom.hic q. 50, a. r. ad 4. dicensz &. 5. Furiofis & amentibus perpetuis Quando [unt multa atliones ordinata ad. Qd non poteft validé hoc Sacramentum ad- 4 anum effellum » ultima efF formalis ve- mirriftrari., minis licite. S.Thom.q.32,. é hig ffelin omnium pravedeniium ,. c& agit $n 3.2 viriute eaY um Et ideo im ultima Un- J Katío : 'Fun quïa.fünt ficutpuerr, nom &lione gratéa infunditur.. quidem ztate,íedjudicio. "Tum etiam Eumü o Ratío ; Quia hoc Sacramentum ante quia hoc Sacramentunr non. datur nifr uitimam Uncttonem: non eff comple- POF illis , qui illud aliquando agnoverunt , ut "d tum, cüin omnes Unctiones fint de ef- aliqualem: reverentiamr exhibeant, Et Íeniaejus, Ergo. T hoc ad differentiam Baptifini, qui eftSa- - QUAER O. V.. Quodnam eft fübjc-- €ramentum: extremz neceffitatis , & da- um capax ExtremeUn&tionis ? ldfxa' tur Contra peccatum originale . quod. CX. m. r. Eft folus homo baptiza- fon cutratur im nobis ex noflro libero a tus, adultus, & infirmus;. 4 arbitrio, ut ait $; D. ibideny ad 2. Ex- Rátio 1.p.. Quia Baptifm 23 us eft j'aguæ trema Undctio veró datur principaliter aliorum Sacramentorunr.. contra actualia peccata, & non contra re- j i - &atío z. p. quam docet $- Thom. q- liquias peccat? originalis, nifr fecumdüny D lp quod u 1128 TRACTATUS XIV, Exameu 4. Y e quod funt pef a&ualia quodammodo ne viserit , & peteret , fi ufum ration I$ lió: ( fs confortatz , inquit ibidem a. 4. ad 2. haberet. Hlinc graviter peccant Parochi Dixi , amentibus perpetuis , Si enim (ait Catechi(mus Komanüs) qui hujus Á 4 Ti haberent lucida intervalla, in quibus hoc Sacramenti exhibitíonem differunt , us- ligbi Sacramentum recognofcerent, poffet eis que dum in&rmus fenfu & ratione pri- dhepltt in illo flatu conferri, juxta S. Thom. cit. vetut, mmcntap 2.3. 1 6; CXI. &. $. Probabilius eft, quàd fi mit iundinf Oppono : Sufficit , hominem fuiffc in quis veré fanus hoc Sacramentum fufci- peccato originali ; quod probatur: Nam dum4 peret, nihil füfciperet , & graviter pec- fá daretur homo adultus,ut B. Virgo, qui caret ipfe & conferens. folus infit- E fxiüia w jj totá virà, five ante , (ive poft Baptifmum Rano : Quia juxta di&ta nullum peccatum .a&uale commififfet , mus eft fubje&um capax hujus Sacra- UER illi hocSacramentum poflet validé mini- menti, ut patet ex verbis $. Jacobi, um flrari. * z. €. In eodem morbo & morbi ftatu Ergo. QT Ad hoc negatur totu ni. Ratio eft ad- hoc Sacramentum non eft iterandum. Si. 3b vl du&a pro 2, p R. 1. & pro R. 2. veró flatus morbi mutetur, & mortis pe- tavel E. 4. Hoc Sacramentum non eft con- ticulum effe defiit, poeft iterari , quoties hr ferendum in quavis inGirmitate, fed gra- tedit periculum mortis , modó inter u- T vi, fic ut judicio peritorum zgritudo tamque Un&ionem notabile tempus "rinigfi intercedat. apta fit inducere mortem , & de pericu- | &aciat, i lo timeatur. Ita$. Thom. q.22. a. 2. Ratio Quia hoc Sacramentum, in Ratio eodem morbi ftatu femel fufceptum, füf- Afttg f Quia hoc Sacramentum eft DEuny ficit ad effe&us fuprà infinuatos infirmo ultimumremedium, quod Ecclefia poteft ntyf conferre , quafi immediaté difponens ad neceffarios : flatu-veró morbi mutato & Ptf gloriam. Ergo debet folàm dari illis in- periculo redeunte nova medicin f eft ne "ts g ceffacia. Ergo. firmis , qui funt in flatu exeuntium. "HOnfy m Nota, hoc effe verum de periculo & 7. Qui hoc Sacramentüm mini- Wüttgey flraret infirmo laboranti communi & mortis aon qualicunque, ut dum quis eft ,Ubl ducendus ad patibulum, fed de ec,quod ordinario & minimé periculofo motbo; MU eft exinfirmitate naturali, vel ex accepto mortaliter peccarec , Sacramentum ta- t!U'V 4 Pamch vulnere , non tamen eft exfpe&tandum, men eflet validum. Vnecef níquedum infirmus jamjam velit exhala- Ratio : Quia Apoftolus per illa verba, mhibifiong re animam , fed dandum, quando adhuc Infrmatur quisin vobis, pco fubje&o ct- 4-*(.2, S,'Sa[ eft integris fenfibus , ut cum majorireve- paci agnofcit eum, qui eft veré infirmus. öPm&iS t rentia & fru&u recipiatur. Si tamen ne- Ergo Sacramentum effet validum. — Ve- " froy ele&um fit , vel infirmus repenté fenfi- rüm quia effet contra communem lenium | | bus deftitutus, non fit fui compos, non Ecclefiz , efet illicita adminiftratio. 'Wllu:Tu :*fdös f ideo omittendum, fed dandum efl, fi ni- &. 8. De difpofitione füfcipientis lo- ïmþïflis; ; znirum fit talis, de quo conflat, quröd be- quendo , debet is effe in gratia. - Ratio: hi De Exirema Ontlione. 1129 ) Ratío : Quia Extrema Un&io eft $a- pluralitas non tollit unitatem hujus Sa- AW - etamentum vivorum, & cramenti, quia inftrumentaliter tantüra iW operantur? mutatio autem martellorum Vide faprà quod extat preceptum de W fufcipiendo in articulo mortis Sacrameü- non tollit unitatem operationis fabri, P[i' toPoenitentiz & Eucharifliz. Quz duo Nota tamen hic verba, que $, Thom. ibidem premittit : Quamvis in Euchari- / Sacramenta poffunt etiam iterató fufcipi, (j l fi in&rmus poft Extremam Unctionem ftia, fi poft confecrationem panis moria- i - aliquamdin füpervivat. Vide fuprà Tra&. tur Sacerdos , alius poífit procedere ad confecrationem vimi , iucipiens ubi ille Pti' 41. Exam, 4. n. 43. 2n & quomodo Eu- dimifit, vel etiam incipere à capite fuper [ €hariftia poffit Qar.i poft hoc Sacramen- aliam materíam ; tamen ip Exrrema Un- i t£um, &ione non pote(t à capite iucipere, fed ?m- ,-* QUZERO VI. Quis eft Minirüea: ! - hujusSacramenti, debet femper procedere: quia unctio ia j CXIH. &. 1. HocSacramentum à folo eadem parte fada tantum valet, ac f T Sacerdote validé adminiftrari poteft , ita confecraretur bis eadem hoftia ; quod (f :'L patet ex verbis citatis $. Jacobi, Índucet nullo modo faciendum eft. Hzc ibi. Ti E. 3. Hoc Sacramentum non con- 'Presb]tgroä. Vide fuprà in Exam. 1. u. u ferur validé à pluribus Sacerdotibus, .a8. quód Diacenus v.g. hoc Sacramen- :mpü, — tum adminiftrans, praterquam quod ni- quorum unus profert formam , & alter ! hil faciat , infüper fiat irregularis utpote applicat materiam. Effet tamen validum; u | exercens a&um Ordiüis non fui. Item fí unus Sacerdos inungeret unum fen- I 13 in Exam.2. n. 68. quód Excommunica- fum , proferendo etíam formam partia- (il lem, & alter alterum ,. five fimul (ive ) tionem incutran: R.eligiofi, fine privile- t gio aut fpeciali licentià Parochi Clericis fucceffivé. Qod tamen non eft licitum d vel Laicis Sacramentum Euchari(lie vel nifi in extrema neceffitate, in qua time- Un&ionis minifirare aut Matrimonia retur infirmus fine hoc Sacramento dis- y tl folemnizate ptzfumentes, ceffarus , nifi plares fimul inungant di- veríos fenfus. TT Excipiuntur ab hac Ceníura meritàó D Religiofipietatis zelo du&i, exinterpre- 1. Dar5 patet ex illis verbis $. Jacobi: tf -tativa Parochi licentia, infirmo in extre- Orent fuper eum ungentes , id efl, qui ma necefTitate conflituto, per Sacramen- ungit; debet orare feu verba £orme pro- ti exhibitionem fubvenientes. ferte. j " 1u. 2. SiSacerdos ante omnes Unctio- - Aatfo 2. p. eft : à pari de Euchariftia j5 Téspera&tas moreretur , poteft alius per- qua fubfiftit , ; una Species confecretur ab uno , altera ab alio Sacerdote. ! |gere,ubi prior defiit, & perficere. jj . ARatio : 'Tum à pari de Euchariftia, fi Ratio 3.p. Couia effetcontra ritüm to- J Sacerdos moreretur póft Confecratio- tiusEcclefiz , qux tamen cenfetur con- nemPanis; Tum etiam quia , ut ait S. defcendere extremz neceffitad. ^ j QU/ERO VII. Quanta eft nece Bï:ïa-; 3 ïþomf»q. 29. n. 2, ad 3. , Miniflrorum a Dddd ddd j hujus tsss 1130 TRACT. ATUS XIF. Examenm 4 " hujusSacramenti, & quanta obligatio ad KRatio : Quia Fideles habent ]s ad P ::v 1 1l 1 l lh ilud (aliaque Sacramenta) miniftran- hocSacramentum , & curam gerentes vi. [ Q x officii fui ad ejus. miniftrationem fe ob- PU dum, przfertim tempore peftis? CXIIL R.1i. HocSacramentum non ligárunt. Etrco.. Fo] m eft neceffarium neceffitate medii ad falu- at Bz. 3. Ad Sacramenta mini(tranda flri- tem, 2. Nec neceffitate precepti à Chri- &iüs tenentur Parochi quàm Epicopi, «t din fto vcl Ecclefia pofiti. 3. Eft tamen valde Ratio : Quia Epifcopi funt ficut caufe 5tzme urile. Mu D. univerfales, qua operantur per caufas Katio Y. p. Quia hoc Sacramentum particulares fibi fubje&as , uti Parochi u uD non facit ex inimico Dei amicum ; fup- Epifcopis fubjiciuntur, Ergo Epifcopi quisim ponit enim gratiamDei , càm fit Sacr non tenentur , nifi in cafu valde raro & tide a;- "mentum vivorum. Ereo. magnz neceffitatis , ac in defectu Paro- 1 "t fdj chorum. ; Ratío 2.p. Quia tale præcegtüm nul- n 14 lbi extat. .CXV.: Certum eff , quàd Parochus ibf 3. Pars patet ex effectibus hujus Sa- teneatur fuis Parochianis pefte infe&is, * ia eramenti fuprà affignatis, per fe vel per alium , etiam cum eviden- At f Ex quo Sequitur ;nullum fub mortali tiffimo vitz periculo- exhibere Sacra- m &$ teneri ad hujus Sacramenti füfceptionem mentum Ponitentiz. Ita Chriftus Joan. "t onnja feclufo contemptu , fed contemptus eft I0o. Bonus P affor antmam [tm:m ponit, l'f" A erdeor mortalis. . Hinc S. Thom. 5. p. q. 65. ovibus [iis. 4 'lrditum 4. 4 ad 3,ait z Licét omnium Sacr en- Ratio : Qu ia P*afbcäoa ut animarum Aacdbi. -torum. contemptus fit faluti contrarius, Paftor? ex officio incumbit curare; etiam: EY non tamem eft contemptus Sacramenti cum perículo: vitz , ne ullus Parochia- Diiisi ex hoc , quód aliquis non curat accipere nus defe&u. mediorum: ad' Salntem: ne- V1UT Sacramentum , quod non eff de neceffi- ceffariorum: (inter qua eft Poenitentia )) tate falutis : alioquin omnes, qui: non ac- pereat.. Et ad hoc quafi per contra&um "lmorer «&ipiunt Ordinem; & qui non contrahunt ( officiam acceptando ) cenfetur fe obli- li " Wema y, Matrimonium , contemnerent hujus- gàffe. Ergo. E h$ inodi Sacramenta, Hzxcibi. De necef- Ex quo Sequitur, Parochum graviffi- fütate Sacramentorum vide fuprà Tra&. mé peccare » fi tempote peflis gr egene ID rA 1| r Exam.4.n.44 j* orté L fuum: deferat , aut aufugiat, nift . ) qu CXIV.. &« 2.. Probabilius eft,, quód cum.expreffa Epifcopi licentia alium ido- j h ! lg quicunque animarum curam gerens fub: neum fübflituat s. imà. hoc fubffituto,. mortalt teneatur. Extremam: Unctionem debet tamen animo effe prafíens,, & at- 3 &if füis fubditiseampetentibus dare;. peccet- teudere ,. ut: fübflitutus rit&* faciat offi- etiam graviter', i eansdifferat ufquedum: cium; Siidoneum Vicarium babere nom WPUIUS dg« infirmus moriatur; vel (ut antea n.. 1 16». poffit ,. nequit: etíam gaudere privilegio: i Vg bimeftris abíentia: conceffo à Trident.. M Ti . 4 ii Notabili: di&tum ) fénfibus de- "Q fütuatur. Hots&-. rfe- "pf Seff.z 2« c. T« cl's.—m:fii:-mnT Nec 2X fignare; Em p [ De Exirema (Untiione. **Ilgi l fignare, fi nequeat haberi idoneus fuc-.— quodám peticulo, fi illud non fitmora- Aiter magnum , Parochus tenetur vel per i| -- ceffor. . Quia ficut milesproprzlio, fic ille eft condu&us pro tali neceffitate. fe, vel per alium fuis fubditis pefte 1n- X 5. Idem tutius & probabilius affe- fe&is, conferre Extrémam Un&ionem,, ] . £0 de adminiflratione Eucharifliz perfe licétalia Sacramenta receperint. vel per alium , nifi tales fint circumitan- . Ratio: Quia hujus Sacramenti mini- - tiz, quz meritó excufent. a ftratio per fe fpectat ad officium Parochi, Ratiío: Patochus ex ju ftitia ten&tur & licét non fit Sacramentum neceffita- ! j curare , ut Parochiani fui impleant prz- tis, eft tamen magnz vtilitatis, ut di- Gum eít, Proinde Parechusexconfilio Ul cepta divina, aliisque non tantumin ex- u , trema, fed etiam in gravi neceífitate fuc- Medicorum fibi provideat de praferva- » n currere: fed juxta dicta fuprà T'ra&t.. 12. tivis, . Exam. 3, n. 49.. eft przceptum divinum Refp. 7. Si omnibus mediis adhibiris y de Euchariftia , nonfolüm aliquoties in Parochus fine notabili vitz fux pericule d vita , fed etiam in articulo mortisper mo- hoc Sacramenrum minifirate. nequeat, Qum Viatici fumenda. Erzo. Communiter ad id non tenetur »l(kf A Nota ex Sylvio, .dari aliqua ( licét Ratio : Quia juxta diGa hujus Sacra- j nog omnia) ex juítitia folvenda, etiam menti fufccfptio non cadit fub ptzccepto. Dixi, comrunner nom tenetur; Íü T «um evidenti: vitz corporalis periculo, Tale debitum habet miles de pugnando enim contingat, quód infirmus nec Sa- n vel excubias agendo cum periculo vitz. cramentum Poenitentiz ; nec Euchari- j r lia fimiliter in przfenti. ftiam fufcipere potuerit, tenetur Paro- ( Dixiin R. g. »ifi circamflantia excu- chus cum certo vitz periculo ei Extre- T fent ; Ut 1. in cafu,quo, fi Parochusali- mam Unctionem impendere. . quibus daret Viaticum » effet periculum QUZAERO VIIT. .Dixifli antea, ge- Ts . ne alii morerentur fine confeffione, ut- rentem curam animarum debete tempo- ii ; pote qux magis neceffaria eft, quàm Eu- re peftis fibi providerede mediis prafer- chariftia. 2. Si periculum vitz in Paro- vativis, quz funt illa ? " cho fit valde magnum , neceffitas veró CXVIL Refp. Talia media funt v. g. gï «t j communicandi in zgroto nulla vel mo- 1, Sacerdospeftiferis inferviensnon uta- H Iw d . .dica, eó quàd pauló anté communica- [j tur longà vefle, neillà eos tangat ; nam umfa'? | verit, & Parochus fit moraliter certus & hoc tactu aliquis infici poteft. 2. Non )'ïi,'lior de puritate confcientiz ejus , de quà fcit facilé jejunus accedat eos. ? ,Non nimiura eum effe valde follicitum. 3. Si pericu- eis approptiet , fed odorem, naresoccia- " M* lum Parochi fit grave, & per ejus mor- dendo, & maximé halitum pro poffibili 4!| . tempopulus deftitueretur omni Paftore, fugiat. 4. Sub confeffione tanta diftantia g qui fubveniat peftiferis , & tam citó ac eflepoteft, quz non impeditaudientiam. g - fadlé non poffit haberi alius. - $. Antequam cubiculum intret, feneflras W CXVL & 6. Non obfílante parvo aperiri, aut ad purificandum acrem & pellen- 'narf; ! Dddd ddd 2 V E m 1152 TRACTATUS XIF, Éxamen 4. pellendos noxios odores fortem fuffitum dem przfentes, fed. nofint fervire, tenem- fiericuret. 6. Si poffioile fit , faciat (ob. turne quicunque alii Sacerdotes ? rationem modó datam ) pont ardentem CXiX, BRc Affitmativé , nimirum te- ää D faculam inter fe & infirmum. 7. In por- neri Lege Charitatis & Juftitiz Legalis. $ [ » recione facrz Communionis, caveat, ne miniftrare Sacramenta, etíi nulla anima- fj A infirmum manu vel digitis tangat : ob rum cura eis fit commiffa.. uod ci jübeat, ut os fufficiehter aperiat,, Katio . Quia ad cafum tantz neceffi- : labia diftendendo. 8. In adminiflratione tatis cenfentur omnes Sacerdotes in (ua Extreme Und&ionis poteftuti virgtob- Ordinatione fe obligiffe , & pro eo obe- longà oleo tincà, qua pefte ceffantecft dientiam promififle Epifcopo tam Ke- [ comburenda , fi (it lignea: Velad (imi- gulares quàm Sxculares, nimitum: vel lem ufum pro alia neceffitate affervanda, expre(fé; vel ( eo ipfo quód fint aut fiant /fi fit argentea». bene tamen femper eft incolz feu Dioccefani ) tacité. Ergo Epi- mundanda ex quácunque fit materij. fcopus omnibus in eo cafü poteít man- 9. Confulat Medicos de medicinis pra- da»reæ fervativis, quas feduló adhibeae, fic uc Nota tamen,, quód Keligiofís maximc*:: N medicamenta fpiritualia non negligat;. exemptis non debeat id mandare in in- fed priüs feipfum per Poenitentiam curet. dividuo, hnic vel illi, fed. Superiori ,. ut 10, Sacramentus.adminiflratis non diu fe is.exponat eos, quos fciverit magis aptose detineat.. Quid f Pralatus. alicujus Ordinis ex- i CXVIIL, Zezeturne ctiam. Magiftra- empti.nolletpermittere, ut ullusfuorumy tus Civilis ad.illa media: concurrere pareat Epifcopo ineo cafu mandanti, nec D:co: Tenetut Parochis providere de ipfe velit quenquam exponere ? medicinis feu antidotis » faltem pretio- Díco , ln tanta neceffitate eos potiüs fioribusac difficilioribus. lrem juxta pe- debere parere Epifcopo mandanti, quàay Bitüalem ritorum Medicorum con(ilium procura- Superiori fuo;. Wt ( te remedia: pro purgando peftilente a& ;ff()) Eu lü; Ratis : Quia in cafu p ofito (in ([)'&9.-): re , ut ex plateis auferantur fordes; pefli- Superior injuflé contradicit.. lil ii feriaccommodenturin hofpitalibus,eunv Nota:tamen;, ineo:cafu Sacerdotes fz-- W g. ia finemexftructis, ut conflituantur Me: eulares: magis- effe obligatos ad paren-- dici; Chirurgi, Pharmacopole, &c. Item: dum, quàm Keligiofos, & ex his nom ne pe&iferorum mortuorum-corpora ja- Quidcïsaf exemptos magis-quàm exemptos, utpa- €eant diu inhumata ,. &c.. tet, (i confideretur, quid fit exempto. UJZERO IX. $i peftis tempore .Pa- Vide füprà Tra&. 7. Exam $. n. 83. vochialiique Pralati five jufte five injufté an & quando quis teneatur exponere vi« abínt; aut pefte laborent . vel Gnt qui- tam pro falute aaimæ«groximi. P — - 7 - ) 1133 fs- d 9rj 5*"' )( EE €J. e | äää ä&äääägf&&ä GN O * Q * li Qäägäääæ GE æmææ d 9 RO R 3 - ( Ya L/ dO. U 1 : k TRACTA I US XW hi Ll d De.S5 (lCïdWZäïltO Ordinis , ni Wt TRIBUNAL ORDHNTANDORUM n PROLOGUS Í,l u )d Eus fua opera in fui fi mmmdmcm producere voluit, quantüm vt poffibile fuit, ut perfe&a effent, & per ea cognofci poflet. Et Quj idco, utin fui$ operibus reprefentaretur, non folüm fecundám quodin fe eft, fed etiam fecundàm quod aliis influit, hanclegem Jl naturalem impofüit omnibus; ut ultima per media redueerentur & perfi- j Et .cerentur, & media per prima, us Dionyfius dicit c. s. Ecclef. Hier. 5 deo, ut ifta pulchritudo Ecclefiz non deefitt , pofüit Ordinem in ea, ut quidam alis Sacramenta traderent, füo modo Deo in hoc affimilati ; . quafi Deo cooperantes, ficut & in corpore naturali quedam membra t aliis influunt. | y Hec fünt verba Angcelici Do&oris hic q. 34. a. 1. in c- jl -Qui de Sacramento hoc agit à »n -&itæþ 34. Supplem. vfque ad 4o. inclufrvé d n M i W Dddd ddd 5 EXA- 1134 | TRACTATUS Xf'. Examen 1. ; s SENS i Jio; & A )« 2 A : 23 d pdl'miztrz : EOUOSE BQ z RY exRSes taipto hd ttm X AMEN- D wlo Vic sl De Exdmz'neyün[izmndowm & Ordinandorum, ac de lifopo aitmm g q*b.;?/i/trd, ejus mattria , forma, ;z(fm'm d fibjecio , ! f miniftvo, oftcio , effectu, fn; » oblteatione linario, ^ ac tempore collatzonis ejus. Mtztar ühim -UJZERO L Examinatori ANenne .curh Fm* d. quibu"sdam poteft tgitifts Ttt, quzrenti» quid petis? quid agi ? refpondendum ? - "ffrmo de Keligiofis precisé Choro 0 L Refpondeo Peto exa- deputatis, modofciant legere, & canta- (it otdin minari pro prima "Tonfura, re, ac intellieant quz legunt, & firsi- þ,liüær & velquatuor Minoribus, proSubdiacona- Uindig tu, &c, lia; quorum fcientia eos facit fufficien- tes Ecclefiz & fux Religionis.Miniüros. 1mó poteft Epifcopus illis, de quorum ) l ït&ggm . mm";e tepriüs Gääre Examini? doGrina fatis conftat , examen omnino Wntigy Affirmo de omnibus tam Religiofis remitteres quia ceffat ejus finis, Zf") Cuïl'fiïm quàm Clericís, Nam frid. Seff, 23. de , Qualia Statuta Religio noftra quoad Ht r reform. Cap. 7, mandat; Epifcepus Sa- hoc circa noftro: Fratres fecerit , videa- Pl cerdotibus €8 aliis prudentibus viris , pe- tur in noftris Conflitutionibus Dift, 2, Wirdalg vitis Divint Legts , ac in. Ecclefiafleis c. 14.lit. X. ufquead finem. Videctiam NLUI7 Sauihonibus exercttatis frbi | ad[cinis , dica fuprà Tra&. 1.Quaft, r. b fl ordinandorum genus , per[onam» atatem, Teneturue ipfe E pifcopus intereffo jm dcgu f in[Htutionem , mores,doElrsnam ci fidem Examini, & quis ille? diligenter invefliget c& examinet , id eft, Dico , Tenetiper fe, vel ( utifit in ^ KM plengi /ftri&é, Unde Epifcopus non fatisfacit Germania ) per fuum Vicarium. Debet m a fug confcientix ; faciendo folüm Exa- autem Examen hoc inflituere proprius rPU ,(im men perfün&orium , & , ut folet dici, Epifco l W y0 forma. Hinc Epifcopus & Exami- fufiüs. pus Ordinandi, utílatim dicetur À f At n » Qu natores graviter peccant approbando ad 4l5 Epifcopus debet examinare Or- Ordines , praíertim facros; ignoran- dinandum ex fua, ad aliam Diæcefimädi- kk teme miffum ? E Dico: j Tonül WE e RR a - * De Sacramento Ordinzs, It3f bico- ; Juxta Trid. incum bit Epifco- Fidei, quz videri poffunt ex Canitio, h24 ez -. po dimittenti , bic enim fcire debet, quid Quis fit dicendus Chriffianus? quod fi- & quis pro Ecclefiz fuz utilitate ferviat, gnum Chriffiani, nimirum Crux ? quo- Poteft tamen ille Examen committere modo hzc formanda ? quz in ea lateant vel fio Vicario, vel Superioribus dimit- myfteria? explicata fuprà de Baptifmo tendi, vel aliis à fe judicatis idoneis, imó Tra&.rr. Exam. s. n.60. & 61 Item i & Epifcopo, ad quem dimittitur, Quod de Symbolo Apoftolorum. Quotuplex. poftremum non raró fit in €ermania, fit Symbolum. De quo vide de fide prefertim: dum ordinandus multüàm di- Tra&.7.Exam.r.n.r4, De Oratione flat v. g. ftudiorum caus2, à proptio Dominica ejusque partibus & Au&tore, Ordinario. De Salutatione Angelica & Au&oribus Nota tamen quód Epifcopus ordínans ejus.. De preceptis Decalogi & Eccle- dimiffam & jam examinatum , 6 velit, fiz , & quomodo contra ea peccetur ; de iij poffit denuà examinate , non tamer te- quo vide de Legibus in Tra&,6.Exam, meátur. 3, ltem de Sacramemis in genere & in ( . QUAERO II 'ux ícientia eft ne- Ípecie quoad communia fcitu neceffaria ; At €effarta ordinando Tlonfurando & Mi- De eorum effe&u primario & fecunda- . Rorifte , & ex üm q.uibusï materiis cft exa- rio, Ícilicet gratia prima vel fecunda , & ae minandus ? Charaétere ; de quibus fupra ir propriis . 1. De tonfurando Conc. Ttid, Seffz d Iocis a&um eft.. Dedivifrone Sacrament? Q 23. de reform. cap. 4. fic flatuit: Przmá im vivorum & mortuorum ,. in iterabile m Ton[urà non initienur , qui Sacramen- & non iterabile. De quibus vide Tra&. tum Confirmationis non fufceperint , & 11.Exanr2.,19. & 20. Ítem eodene i Fidei rudimenta edotli non fuerént , qui- Traét. Exam. 3. vt — oque legere ch feribere ne[féiant , j de qui- Tandem examinandi funt de iis, qua Jii. ( us probalalis conjeétera nou fit, eut, nom ad cujusvis flatum & officium pertinent; T p faenlaris Pudicii fugrends frande, fed ut juz fuggerer decurfus hujus operis. - Deo fidelem cultunz prafent , boc vite - QU/ERO HII.. Quid eff prima Ton- nt genus elegiffe. fura? qua ejus materia & forma ?. quod: &. 2, Ad Minores Ordmes: mom fanc fubje&um? quis Minifter ? quod offi- li il recipiendi , nifi qui intelligunt. faltem cium ? quis effe&us? quis finis & obli- M linguam latiram: juxta Trid. ibidem J gatio? quod tempus collaionis ejus ? €ap: 11. , fimul tamer debent. fcire ca, IT& r. Prima Tonfura non eff n quz ad fuum: eujusvis Ordinis officium u Ordo nec Sacramentum, fed folüm: dif- fpe&tant ;. quis aliàs eo fungi nom pof- pofiio ad . Odines few prxeambulunv L. fünt , cüm tamen temeantur. Vide de 1 — quoddam ,. habetque: fe. confuratus. re— jj i Scientia feq. Exam, z. n, r g. fpe&u ordimtorum eó feré modo;,. qub—- €m $ lonfurandi & Minoribus ini- in aliqua. Keligione Novitius refpeétu &endk folent. cxaminarii ex Kudimentis: Piofefforum. ) » Derke- v | - Iil 36 TRACTATUS XV, Examen 1. Declaratuir ex S.'Thom. hic q. 40. a. &ionis , cüm fit circularis , qui autem » : ;!W 2.in c. Quia prima Tonfura non eftSa- tott facris myfteriis deputantur , fpecialiter nl cramentum , nec gratiam caufat , nec debent tendere ad perfe&ionem , & ac- ii characterem imprimit , nec fpiritaalem cipiunt dignitatem Regiam, Ergo. Et aliquam poteffaem agendi aliquid circa hinc eft, quód prima 'Tonfura etiam vo- sjat 1 al Eucharifliam tribuit, fed folüm à po- catur Corona. nulspe pilo feu fxculari ftatu feparat, Ordinum EK. 3. Subje&um capax primg Ton- roprié ditorum , Ecclefiaftice Juris- furz elt Mas Chriftianus feu baptizatus, TTR tvf di&ionis, Privilegiorum , ac Beneficio- & confirmatus. rum capacem facit, ad Ecclefiz fervitium Katto : Quía fcemina ficut noneft ca- n & ad pfallenduma in ea deputat. Vocatur pax O:dinis , ut patebit infrà in E- f ul autem prma Ten[zra , quia eff prima itítum F xam. 2, n. 12. ita nec prime Tonfurz, habilitatio ad Tonfuram Clericalem de- qu& eft difpo(itio adOrdines. EtBapti- liu: ] ferendam : qu& poftea augebitur pro- Ímus facit Chriflianum ,' eftque janua A0 porta portionabiliter juxta majoritatem Ordi- Ut t Sacramentorum , adeoque & difpofitio- num,. nis ad Ordines. Ergo. Porró Confr- lum &.2. Prima Tonfura non habet ve- 14 M matio eft de neceffitate precepti, gravi- zam materiam & formam, fed quafi. ter obiigantis, -'ä-TzTon,ü Ratio 1. p. Quia non eft Ordo nec Nota, requiri certam ztatem , nimí- Sacramentum. rum feptennium falem , quia requiri- an Ratíe 2.p. Quia loco formz habet tur ufus rationis, (jae eo enim non po- j Ikam L illa verba, que profert Epifcopus, 2Do- m teft fcire rudimentaFidei ; ille autem fo- goinus pars bareditatts smea e Caliezs let adeffe in feptennio. M!lfïmmm 112, ad bn sei: tu es qui reflitues bareditatem me- Quwi Coronam feu primam""l"onfuram am mibi. Etis qui tondetur, loce ma- . "iniffor vult recipere , teneturne effe in gratia, & "Attdoy terix habet abíciffionem capillorum. ea die communicare ? L Quid f tonfurandus fit calvus? Dico : — Dico, eam ezremoniam debere tali- Eft de confilio , ?Oh de prz- "ff Qtdiog cepto. "g à ter, qualiter poteft, fieri, & hoc fuffi- Ratio cit, Quia juxta di&a non eft Or- Pa do nec Sacramentum , nec gratiam cau- rgo, E x his prima ToiliteKe poteft defi- niri : Eff levis detonfo capillarum ab fat, & V, & ferri. poteft etiam poft P.ra'ndïium con- £Pi/29pa Ceremoniis . Ecclefraflicas fer.'ia,' "ire Ej Qui vult tonfarari licité , teneturne I].m 0 b qua ma[culus tyrocinto myflerzorum Dei anitiatur. effc immunis ab irregularitate ? m ä:xad, s1odum coro- Cur Tonfura .;Ixa?c Ratéo dubitandi eft ; Quia juxta facros lt n ng? Canone: lrreg o ularitas folüm tmpedit fuf- M Hg *( Dico cum S.D. q. 40 3. 1. inc.ldeo; ceptionem O:dinum : $ed Corona n krl(u 2 W ii qu corona eft figoum Regul & perfa- 1 eft Ordo.— Eägo. Ajïrmd- p D: Sacramento Ordinzs. 1137 j A.[?frhd. Ratto eff : Licét Corona ficiorum , prout di&um in Declaratione M tion fit Ordo , facit tamen hominem ha- R.rom bilem & idoneum ad Ordines , & ad alia ( &.7. Finis Coronz feu primz Ton- l in declaratione R. 1. affignata , & qui- fürz juxta anté dicta ex Tridentino eft, u dem juxta Ecclefiz ftatutum , irregula- Fidelem Dro cultum praftere. titas veró facit inhabilem ad fimilia. Er- Ex quo Sequitur , graviter peccare " go talis peccat. Ex quo patet ad Ratio- eum , qui fufcipit Coronam pracisé nem dubitandi, diíI. min,' Ita tamen ut i ideo , ut fugiat forum fzculare, ut patet fit difpofitio & janua ad Ordines, coac. ; ex Trid. cit. Quia agit Contra mentem m (ecus , negaiur. Ecdefiz, & non preftit Deo fidelem i — Qui vult tonfarari , quam vcftem de- cultum. Et gravius peccatum eft, 6 fi- bet fecum portare, ut ea indatur ? mul alatur ex proventibus Ecclefiz: (ic- ufu:g, - Dico : Debet fuper brachium fini- ut fi quis ingrederetur R eligionem ani- d- u flrum po:tare fi uperpelliceum , & in ma- mo non manendi , mortaliter peccaret, i nu dextra candelam. Quare vocetur fü- quia contra Rel i l n gionis voluntatem aj»in T perpelliceum, vide n. £. inR, z. tur expenfis ejus. R.4. Minifler ordinarius & per fe gm"r' Quid [i quis primá Tonfurá infignia- primz T'onfure eft folus Epifcopus , & tut fine dntentione afcendendi ultra ? Y quidem As Dico.; Non peccat, cxteris paribus. initiandi, ïius i;gün; Ordinandi feu Rato : Tum quia id nullo jure di- qu'uï;; Ratio 1. P. Quia deputatio ad cultum vinoaut humano prohibetur. Tum quia n divinum pez:fe debet fieri per fummum ilegitimus ex difpenfatione Epifcopi tembi Miniftrum , ut arguit $. Thom. q. 40. poteft promoveri ad Minores, & ad fim- 2.2.ad 2 Dixi, erdizarins ; uia ex plex Beneficium; qui tamen non poteft n[umg- dj commiffüone Papz poteft effe fimplex afcendere ultra , nifi altior. difpenfatio (,:; Sacerdos. detur. Ratio 2. p. A&us Jurisdi&ionis per Qd ff Tonfuratus ab ^ ky fe & ordinarié non fit nili à Miniftro ciali caufa nubat ? sque'.u»llä" fpe- ordinario & proprio : Sed conferre pri- Dico , peccare venialiter. — Rario : mam Tonfurám di a. ei? a&us Jurisdictionis, Quia deferit ftatum, quém aliquo faltera um Ergo. modo implicité promifit Ecclefix. Vide " IV. B& - Officium To;lfur'at»i eft fuprà Tra&. 7. Exam. 3. n. $&. deeo, fervire Ecclefie , & canere in Ecclefia. qui ab Ordinibus Minoribus retrocedit íam ob rem vocatur etiam à quibus- ad Laicatum. r ,g'm- dam Pfalmifta. -De pfalmiftatu vide plu- && 8. Pro Clerico pracisé tonfurato ra infrà in Exam, 2. ante n. g, j non eft alia fpecialis obligatio, quàm de- &. G. Effe&us primz Tonforz cft , fa- ferendi habitum & tonfuram. x "i * cere Clericum , ac capacem jurisdi&tio- Ratzo * j tur alia, Quia nullibi m juge.invgen-ï—. nis Egclefïaü;Cg ; privi*»cgiorum & bene- P Eecee eee 45;!!0'4 ; DiXï: TRACT'ATUS XV. Examen x. ;fää * tondente induitut, —Vocatur fü;)erpef- ; tl [ Dixi , pracise ronfavato . Si enim ha- beat Beneficium , vel fit Keligiofus Cho- liceum ideo ,. quia: olim folebat deferri ii d £0 addi&us , tenetur ad horas, Ad cafti- foper tunicas pelliceas de pellibus ani- at malium fa&as. Amplitudo ejus figni- "L tatem tenetur e& ratione comrfïün'iï, quá: m quivis etiam Laicus.. ficat innocentiam vita, qux' relucere de- Am & quomodo Clericus habens vel bet 1n Clericis.. irinas, non habens Beneficium ,. in Minortbus. &. 3. Duo fpecialia füut privilegie ilitm pe vcl. in facris con(fitutus ,. teneatur por- Clericorum. Unurmr dicitur fzrà alterums n dif tare Tonfüratrr vel Clericam , vide fuprà: Canonts, Primum eft extra&io à foro A "Fra&. 7. Exam. 3. n- 55 56.& 57 feu judicio Sxeulari ac civili ad Ecclefia- futio C Be. 9 ProconferendaCoronanon eft fticum, ad' quod' reducitur immunitas las l flatutumcertum tempus; fed poteff con- feu exemptio à tributis five gabellis,exa- qu a &ionibus , &c. au&toritate laict impofi- ferri quotidie , (ive dies feflus fit , five ünater nonz poteítetiam conferri (imul cum: ti$, etiam. quoad bona patrimonialia, agntlt Minor.ibus.. ni(t (int res negotiationi expofitz , & Wtettiio ' Qui Coronam fufcipit irr aliqua cen- quidear non proe bono Ecclefiz. De quo Vttt, ac. füra , fitne'ex hoc irregularis * vide Tract, &, Exam. $. n. 80. in. Sup- Aone Dio: Nonfitz A« Qtim nul- 'pono 2. Alterum, fcilicet Canonis , eít.. adlls fm e libi in Jure flatutum eft.. Quod /7 guisfuadente Diabolg lericum RI.PE&HECC'« percutiens fit excommunig » De quo QUJERO: IV. Dixifli anté ,. quód od f effc&us. Coronz fit effe Clericum ,. dic vide 'Fract, r4. Exam. z; £ 68.. ubi ex- 14 mihi, quid eff Clericus ; 'vel Clericatus? plicatur hec excommunicatio , & quis j Qlfwfo r quz ejus veftis? quePrivilegia? qua eis intelligatur nomine Clerici.. 2 Proditori INot -s prohibita 7 &, quó d. juxta T rident, Seff. zf.. (s nf V. B5 T. Beatus IGdbms relatus itr c.. c-6. nullus. primà. Tonfuür$: initiatus;. Atep Cle: 1. difl. z1.ait : Clericos hinc appellatos: aut in Minoribusexiflens privilepio fori "iptcjg eredimus ,. quia Matthias forte ele&us: gaudeat,, nifi Beneficium Ecclefiafticum: "fs eft .. quenr primum per Apoftolos Icgi- habeat ,.aut Clericalem habitum: & T'on- M 1us ordinatum. . Cleros enime græcä',. füranv deferens alicui Ecclefiz? ex mau- W&q. L Sors latiné, vel liereditas dieitur.. Pro- datoEpifcopi inferviat, vel in Seminario prerea ergo dicti funt Cleric, quiede Ciericorumr, aut im aliqua Schola vef forte Domini fünt, vel quia Domini Univerfitate. de licentia Epifcopi quafr partem. habegt, Generaliter autem Cle- in viz ad' majores Ordines fufcipiendos: verfetur. xici nuncupantur ,. qui in. Ecclefia Der deferviunt. Eixc ille EHlinc Clericatus VI. Refp * ». 4,. Clericis im fþlecïe*vg'gïa-; eft flatus feu:di gnitas corum» qui ad eul- fünt prohib dta.- tum Deifinr deputatiz. Primo crapule & ebrictas, exceffiva: & z« Veftis Clerici precisé tonfura- convivia, publica" tabernz, ut nimirum Bas: n'eaïfä'quenænr,; mü: ex: caufa: it.i*-w t eft fu g"er;gel'iïæum z g,uæ ab Epiffz0901' Aeriso mERS D De Sacramen:ä Ordinis. 1133 meris. ",'gïide Tiadt, $, Exa m. 3. n.83. bellantibus. Ecibidem n, 12 $. de atfi. ii &feq. de Clerico beneficiato , qui ex ftentibus in bello. l Quinte. Prohibetur. :Clericis fordida crapula infirmatus efLimpotens ad horas l. dicendag. Avatitia, me nimiüm inrendant corta- l Steundo. Clericis prohibetur agere dendis divitiis, "Vide füptà Tra&. 7. hiflriones, incedere latvatos , induere Exam..6. n.89. quomodo Clericiteuean- i habitum perfonatum, imó & intendere tur ad eleemolynas, dtem X rad. 8. t nimiim hiftrrionibus, choreis , obfceenis Exam.2.n.2 1. & 'fegq. de dominio Cle- i &omeediis & fimilibus, £icorum, quz bona teneantur erogare d Tertió Clericis pro&ibetur, nedudant jn paupetcs. . .Ad .exürpandam avari- W ad aleas vcl taxilles, quo nomine iutel- tiam Johannes XXII. inExtravag. $pon- r ligitur talis lufus , qui fortunà magis dent./.De erimine falfr. genera'iter qui- dem omnibus, in fpecie veró Clericis JW:' quàm arte regitur.. Imó & prohibetur j eis generaliter ludus chartarum, fi non fub pcena privationis beneüciorum & 1 fiat recreationis, fed Jucri.causi, & fre- inhabitadonis ad ea impofterum obti- t quenter, ac.cum periculo fcandali, vel Aeuda prohibuit Alchymism , & aurum amiffione temporis divino cultui aut vel argentum per eam fa&um ,.cüm fit Vel pro pecunia Íophifticum & falfum. * ,td fludiis impendendi. jj zefpe&tu Eeclefiz acceptá, & pauperibus SSexto , Sordida mercatura , .prout 1 eroganda. Dedudovide fuprà Iract.9.. explicaum eft füprà T'radt..9. Exam. 9. N Ms Exam. 4. n.77.& feqq. ;n.i8 r. i Qzarió "Geítatio armorum , puta, BSeptimio Venatio, prout.explicatum cft- proditoriorum & offenfivorum , ac in- Tra&t.9. Exam.3. n.4 , À E : ^ j ! «effus inflar laici ut. militis armati. .Si JOtlavo Pronunciare fenteniam - fan- ! T TUj tamen Clerici tranfeant in itinere .per guinisautilli intereffe. . -De quo actum jf loca periculofa, :non «eft ei illicitum.pro eft fuprà Tra&. 9. Exam, 2. num. 19. & 302 j fua defenfione , & ad hoftium vel latro- Té num terrorem arma portare. 'Vide fuprà fPlura alia Clericis prohibita videaatue 1 àn DD. r "Z'ra&. 7- -Exam.-y-.'.n. x».z4. de Clericis n( Olf W "1 " m «é fit (l -ït:l' EÉcecece 2 E&XA- ul Micenee 1140 TRACTATUS XF, Examen a. EX P W G NS VNSO C jurim Bs A 59; "E ái QeRRES EX - bt ! SuISSNUS i Tud, &;10, EXAMEN Il RT -ürttonia id q De Ordine im Genere. — De ejus exiflentia, effentia, in- d t f'itutione , divtfione , materia €9' forma, agiti effeciu,. m M requifitis, Munifiro, tempore, fzäjä&a, Il4,1;d €9 loco Ordinationis. HMW! 3 Cl UJEROIL V-Datum'e ínÉc- ' mís eff ceremonia feu fignum fen&bile; ,«l-i.' PJ;' (f clefia Ordo ? Eftae Sacramen- utpatet, nimirum velimpofitio manüs, ufen tum? Quid eft? quando infti- vel. externa traditio mareriz. feu inflru- :M) X( [ tutus? & quotuplex? menti cujusdam , v.g. Candelabri vel & 0rk VIL Refp, r. Datur Ordoin Calicis, &c. — z, Eft ignum permanen- aiet m Ecclefia. Eft de fide ; Ec $. Thom. q.34. ter inftitutum ; Quia ritus ille initiandi Jtron VI. minifltos Ecclefis continua Eccle(im Ratto S, D. eft "o adion ääd*u&a in þfologo hu- praxi ad nos eft derivatus ab: Apoftolis; T thqer jus Tra&, Et in Sed Contra fic arguit: ficut eaim Chriftus Eccle(ijam.fuam vo- A. fj Quz lant à Deo, ordínata funt;. Rom. luit effe perpetuam, ita & Ordinum di- 51 CMf 13« Sed Ecclefiaà Deo eft, quiaipfe eam gnitates noluitin Apoftolis finiri , fedim N m r zdificavit Sanguine fuo, Er go Ordq in Succeffores transferri« 3 uód. adí(it u Qllla Tlor Ecclefia effe debet;- infallibilis. promiffio. & collatio gratia ; Refp. 2. Ordo eft Sacramentum.. Eft t tf patet ex illo 1. ad 'T'im. 4. Noli negli- r de fide contra hereticos ;& eft S. T ho- x gere gratiam, quz in te eff, quz dataeft Mi mza.3-q. cit.. tibi cum prophetiacum impuürione ma- LUR Ratro : Sacramentum i& . communi nüumr Presbyterii, id eff , ccetàs Presby- faprà Tra&. r:. Exam. 1. n« 2. defini- l'?mc fj terorum cumEpifcopo Ordinantefüper QW Ch, tum fuit , quàd fit fignum fenfibile rei eapüt Ordinandi in Presbyterum manus f ".m/l/i!e facrz fanctificantis homines, feu ezres imponentium, Ergo,&c, Seddehoc Ilf Lf) monia fenfibilis permanenter inflituta; flas. plura dicere fpe&at ad Controverft ;'r odf ( babens infallibilem promiffionem gra- Nl y. W tiz in ejus ufa: infillibifiter conferenda ; Nota, quód, ficct in quovis Sacra- " j fR Que defmito ibidem explicata fuit, mento trja diftinguuntur , nimirum Sa- Ufu &ntm Subfumo : Sed Ordo feu Ordinatio ha. cramentum tantum. 3. Res tantàm, j DOn ye i 3»Kes & Sacramentum fimul; Ita &in ïagt hæg;xiä.. E:;g,.o. Mïn.—u ?robe«lngri— hoc * M JDe Sacrámento C*rä'z'izz"!, 1141 hoc prímum eff externus »itus feu Or- Chriflo inftitutum. r uftima: Coena- dinitio, 2.gratia 3. Cbara&ter. Dequo Luc. 22.. Hoc f:wi:e in meam CoHnitnmio- T YANOneY. vide Tract. 11. Exam. 4. n. 47. R. 3« Ordo , ut eft Sacramentum , Ratio ibidem prim» propter Dei Sa- phyfice definitur (ic: Eft externa facra pientiam commendandam , qux in di- Caremonia fuüb prafcripta verborum [uné&ione rerum ordinatà maximé re- fotmá , quà traditur potcílas fpirituale lücet, tam in naturalibusquàm in fpiri- aliquod minifterium exereendi , fimul- ualibus: quod (t o gnificatur in hoc, quód. Que gratia fan&iacans ad illud rié obe- ReginaSabz videns ordinem miniflran- unduin, Metaphyficé veró cum S. T hom. tium Salomoni,non habebat ultra fpiri- q.cit. a. 2 & Mag. Sent. dcfinitur fic : tum, deficiens iv admiratione faptentiz Ordo efl Bouaculum quoddam Íeu Sacra- illius, 3. Reg. 10.. Secundo ab fübve- mentum à Chriffo infbtutum, 420 fpi: - nieodum humanz infirmitati, quia per n palis poteflas tradituy ordinato exercen- us unum non poterant omnia, quz ad di- 1j di muiflerium. Écclefaficum , fimulá, vina myfteria pertinebant, expleri fine graia,; &c. magno gravamine. 27150, ut via profi- W &&« 4. Ordo, dequo híc agitur, poteft ciendi hominibus amplior. detur , dunx j dupliciter fumi. ^rimo pro ipía exter- plures ín diverfis officiis diftribuuntur, iM na ordinatione ; quam. Epifcopus facit, ut omnes fint Dei Cooperatores , quo v feu pro a&ione five porre&tione alicujus nihil diviniüis, utDionyliusdici. EHac Wi ( tei feu materiz füb certa verborum for- S.D. t Wa. Secundo pro ipfa poteftate Ordinis VIH. && 7: Septem font Ordines in Hoc )! ; fcu chara&tere. impreflo animz. Ecclefia, fcilicet Saeerdotium , Diacona- fecundo modo non eff ipfum Sacramen- f tus, Subdiaconatus, Acolythatus , Oflia. H : ï tum, quia non eft fignum fenfibile; be- riatus, Le&oratærs, Exorciftatus. Ita * ( netamen primo modo , quia fic habet S. D.q.cit. a. 2. ol Declaratur ibidem:. Sacramentum li omnia ad. rationem Sacramenti requifi- qui d ta, eique convenit data Sacramenti defi- Ordinisordinatur ad Sacramentum Eu- nitio, u chariftiz , quod eftSacramentum Sacra- Hinc cum mentorutn. Sicut enim templum , & )uod. Cbaratler interior. fit efintialiter altare, & vafa & vefles, ita& miniflri, [ & princiyaliter ap[um Sacramentum Or- qui ad Euchariftiam ordinantur, confe- pl dints.. Loquitur de Sacramento Ordinis cratione indigent ; & bxc confecratio infactoeffe , famendo effe&um pro cau- eft Sacramentum Ordinis. Ergo diftin- « f: nobis veró híc fermo eft de eo in &io Ordinum eft accipienda fecundüm vt fieri; efl enim Sacramentum confiftens relationem ad. Euchariftiam. . Subfumos ( in ufu, n Sed hec relatio fit. 7. modis. " on veró fomþ-al-i-ter in re per- À Ergo. f fl ; 'manente. Min. prob. Poteflas O:dinis aut eff ad jj && .;Sacramertum. Ordinis .cft. à confecrationem Euchariftiz , autad ali- Ecet ece 5 quod ais 1142 JTRACTAQUS X[f Ex:wim . quod minifterium ordinatum ad eam: adhoruminftru&ionem ordinaturOrdo m:üc Si primo modo, eft Ordo Sacerdotum., le&orum , qui debent tradere rüdimen- Én ( l Etrideo, cüm ilfi ordinantur, accipiunt ta fidei , & IegereProphetías Veteris Te- v Calicem.cum vino, & patenam cum pa- flamenti. Quidam veró funt Fideles g ne accipientes poteflatem .conficiendi & inftrui , fed impedimentum haben- , hts Corpus & Sanguinem Chrifti ; Si veró tesex demonis poteftate , fcilicet ener.. ii eftad aliquod minifterium, hioceft velin gumeni Etadhocminifteriumeft Oc- Malbo otdine ad ipfum Sacramentum ,. vel in :do Exorciftarum. Ergo. M 1 [ Hradd ordine ad fufcipientes. $i primum, Meta ex S. Thom. ibidem ad $. quód lat hoc fit tripliciter; Primó enim eft mi- Pfalmi flatus n0n fit Ordo, fed officium - Rto: nifterium, quo minifter cooperatur Sa- Ordini annexum. &t Quia enim Pfalmi cerdoti inipfoStcramento, quantüm ad cum cantu pronuntiantur, ideoPfalmi- - Ms i difpenfationem , & hoc pertinet ad Dia- Íta dicitur Cantor. Cantór autem nog ARU qo coang, cujus eft minifirare Sacerdoti , eft nomen Ordinis fpecialis ; tum quía fl in omnibus, que aguntur in Sacramentis «&aptate pertinet adtotum Chorum , tum -qi ff Chrifli. Unde& ipfe Chri(li Sangui- quia noa haber aliquam faectalem rela- Xnbe mem difpenfat.. Secundà eft minifte- tionem ad Euchariítie. Sacramentum: E » Q rium ordinatum ad materiam . Sacra- quia tamen officium quoddam eft, inter Vg men& ordinandam in facris vafis ipftus Ordines largo modo acceptos quando- Sacramenti, & hoc pertiner ad Subdia- ; - i tan «que eemptstatur. Abf conum, & ideo acciptunt "Calicem de IX. R. 8. Ordines bene di &ïnguuu'- -MMtors. manu Epicopi, fed vacuum, cüm ordi- tür per facros, & non facros, : Ita $. Dn iut, nantur, Tertió minifterium ordina- . cit. a. 3. ER T tum ad przfentandum materiam Sacra- Declarat boc dicens: Ordo dupliciter Trnta ? ment, & hoc competit Acolytho; ipfe dicirur facer, une;medo fecundüm fe, hiij enim urceolumeum vino &aqua prepa- & fic quilibet: Ordo eft facer, cüm fit : .*fm&tramc rat. Jnde & inordinatione accipit ur- Sacrameutum quoddam. . Aliomodo ra- ; i [ w«colum vacuum. tione máteriz,circa quamhabetaliquem — i Minifterium ad. przparationem reci- a&tum circa rem aliquam confecratam, | Räfa j pientium ordinatum non poteft effe ni(i & fic funttantüm tres Ordines facri,fci- ïmmem'z(. fuper imzuados, quia qui mundi fünt, icet Sacerdotium, & Diaconatus,qui ha- NG r jam fünt ad Sacramenta idonei, Triplex bent actum circa Corpus Chrifli & San-. am;' autemeft genus immundorum: Quidam guinem confecratum: &Subdiaconatus, Neftamgz funt omnino infideles , credere nolen- quihabeta&um circavafa confecrata, Et l i u tes, & hi totaliter, etiam à vifione.divi- ideo etiam ei continentia indicitur, ut - norum,& à coetuFideliam arcendi funt ; fan&i & mundi fint Mhrerdog 'Hac ibi. ,qui :fan&; tta&ant, ffitg t & hi pertinent ad Oftiarios;/ . Quidam autem funt volestes«redere ; fed non- um Et in Sed Contra fic z;guït S.Them. ; &um inflru&i , fcilicet (Catechumeni; & onium d q] äDf.fijnas .ELgri impediunt Matrim €on- M * De Sacrammento Ordinis, 1 Unde fünt unum Sacra- eontrahendum, & dirimunt jam contra- plicatum eft. M mentum: unitate finis;. &um ( prout iafrà in lozo proprio ex- L licabitur in Fra&, 16. Exam. 6. n,69. QUJAERO II Que & quotuplex V f Sed hoc non habent quatuor Ordines in- eft materia ac forma Ordinis ? qualis re- u feriores.. Ergo non funt Ordines facri; quisitur contradus ? quis cft effe&us? ]s Vide infrà in hoc Tract.Exam, . n.128, Eftne iterabilis ? de cxlibatu Clericorsm. u X. R& 1. Materia cujusvis Ordinis eff- His adde , pauló aliter dicí pofle, duplex.;. una remota , altera. proxima, gl quód majores Ordines fint facri ex du- Prima cft illud inftrumentum , quod or- j lj plici titulo : | 1- Quía propinqniüs acce- dinando:ab ordinante traditur, per quod W dunt ad Euchariftiam ,. ad:quam omnes aétus Ordinis defignaxur , & in: cjus tra- i Oxdines füts inRituti: — z,Quia habent ditione chara&ker imprimitur. . Secends: n annexum votum folemne caffitauis; quo cjus traditio. Dc quo vide fuprà Tract. fpecialiàs & firmids Deo confecrantur; 1r. Exam, 1. n. 3. K. 2.. ubi cuivis Sa- ii n qui iis infigniumur. Subdiaconatus in cramento in particulari affignatur vtra- |jo primitiva Ecclefia non erat facer fecundo que matería. - Forma funt verba Epifco- j titufo , qnia non erat ek anmexa obliga- pi» fgnificantia poteffatem , qux ordi- nato datüt. ^ Iftd tio caflitatis , uti nutic ex flatuto: Eccle- .. Bt. 2. Probabilior & tutio r Gm&mä ii fiz ; erat tamen facer primo titulo, quia ad Eucharifliam acceffit proximiüs quàm docet, quód non fufficiat moralis conta- rg'ï 4. Minores. Vide infrà Exam. 8. ante Gus materiz ,. fed. requiratur. phyficus. n.13j. - i fta S.T'hom.hic q. 34.a. g. ad 3« dícensz Suntue omnes Okd ines pmgri'ä' Sacra- Porretfio materie sagis eff de effentie m Tenta ? p Sacrament quam: iatfos , famen ipfa jj Ratio dubetandi eff : Quia alids cffent verba forma: videntur oflendere,quod ta- i plutaSacramenta. quàm feptem. Gus materia ff de effentia Sacramenti ; n Dico : Quilibes Ordo: eft Sac:am*enf quie dicttur , Accipe boc vel sdmd. j Vum.. J Ratioeff : Quiagliàs (ut ait Gonet) Ti Ratie * Quia convenit eis definitio materia nor videvur fuffieienter applica- Sacramenti fuperiüs data , caufant o- ri ordinando, eftenim res phyfica.. Er- go videtur exigere conra&tum phyficum- mnes gratiam » & imprimunt charaGte- Term.- j Iu Etlioc con&rma:t folicitudo,quam onmes: [ Nec tamer ex hoc fequitur; quód fint prudentes Miniflri hujus Sacramenti ad— ) plura Sacramenta iám .. uia/ Ordi- hibent, utordinandus phyficé materiam» äi é h ) í Bes Sacerdotio: in riores nom fum Sa- tangat. Ergo. XEL. 5 3. Non eff. neceffarius. con- i eramenta: totaliz ,. fed folm: partialia , conftituentia unum totalo, fcilieet Sacer- ta&us phyficus. ímmediatus cujusvis dotiuny, ad quod omnes alii- Ordises materiz. Aeie: Vinunr iv calice contentam: d Sferuntur v.dm; ad: fmem , ut anté ex- « : gf&at TRACTATUS 1144 XP, Examen 3, fpc&at ad materiam Sacerdatii neceffa- cramentum , in quo non imprimitür cha- dnn riam; & tamen non tangitur Phyüc& raGter, eft iterabile: Sed nullas Ordo ii &mmediaté ab o:dinasdo , fed íufficit eft iterabilis. — Ecgo. quilibet Ordoim- ^ gb tangere calicem. « Qaia. juxia commu- primit chara&erem. gt ' nem hominum ufum, qui tangit conti- Multa híc dicenda effent de Chara&e- J nens, cenfetur etiam tangere contentum, re, nimirum per quz Sacramentaimpri. — sv Communiter tamen- obfervatur , quód matur , quid fit, in quo fübje&o fit , an lt panis pateng fuperpofitus immediate fit indelebilis, an maneat in Coslo , & ittt ot &angatur, ininferno? anfueritin Chrifto? quz o- wi Ex quo Sequitur, quod valori non ob- . mnia habes fuprà Tra&t, 1 1. Exam. 3 -dinpon l ftet , licét fit contra revereniiam , f1 ma- QUA/ERO III, Quodnam eft fub- qm du nus tangenti: fit cooperta ftrophiolo, vel jectum capax Ordinis ? feu qua fünt re- dl qu chirotheca. Quia veré eft conta&tus. 1b a Nec eft de effentia ta&us utráque manu quiíita ad validam , & licitam receptio- : x i nem ejus? m T fat&&us, imó fufficit ta&us unius di vf'l o tiob XIL,.Be^ 1; De neceffitat C:ol , us "tdque eandem rationem, .. De hoc vide plura mas&baptizatus, De pracepto efb , ut — um infrà de materia Presbyteratüs & Dia- conatüs, fit confrmatus.. Vel, ut S. D. hic q.35. Atdtand à. 4, loquitur , Chara&er baptifmalis 'aincd B o4. Effe&us cujusr&is Ordinis eft prafupponitur fufceptioni . Ordinis de ^i j duplex; unus primarius feu priucipalis, neceffitate Sacramenti, Confirmatio de - - Rf fcilicet graiia fan&ificans fecunda.. Alter congtuitate, ufuo fecundarius, (ilicet character, qui im- fa. Katio 1. p . eft ex S.Th—omþ. hic q.39. ,. primitur in quovis Ordine, ita ut nullus Ordo fit iterabilie, — Poffet. addi tertius a. 1« in c. Clericatus eft quzdam digni- — Quod tas & prezeminentía prz cateris Fideli- Päpi/iä, fi effe&us , fcilicer collocatio in certo ftatu bus : Sed ea non convenit mulieribus. J t vel gradu , fed de eo patet ex di&is de Ergo. Min. prob. z. Juxta Apoft. r. lii piima Tonfura, Cor. 14. mulieres debent effe fubdite 581 fs i, Pars de /gratia conflat ex. di&is, viris» & tacere in Ecclefia, E'go multà lii quia omneSacramentum in fubje&o rité minus poffunt. viris miniftrare Divina. Ms difpofito caufat gratiam fan&ificantem, 2, Jura variis in locis mulieribus , etiam & quidem fecundam, fi fit Sacramen- San&imonialibus, prohibent intra caft- . 3. Ia tum vivorum : Sed , ut probatum eft, cellos altaris confillere , aut Sacerldoti ; Trd. g qüilïbet Ordo eft Sacramentum , & qui- miniftrare ad Miffam, aut facra vefatan- em yivorum, Ergo. 1Nl gere.. Ergo à fortiori divina minifleria leff ff-m Altam pulchrani Rationem dat.S, D. peragere. v hicq.35.a. r. in & & ad 2.ivad 3. Ubi M ill[u;. s [ Hinc etfi Deipara quoad fan&itatem r gam inveniet, qui fciendi cupidus ef. ^ liden fuetit excelftor Apoftolis, non tamen il-- "r 2. &* 3. Pars ab eodem S. D. ibidem li, fed iftis Claves Ecclefix à Chrifto ]'.4 Nec Chriftus cam aut 1] (01 ad 2, docetur & probatur fic : Omne Sa- E commilTx -fgm. "t i am 1 4 "DeSacrametto Ordinis, T14$ i j -ullam mülïctem admifit., quando in ul- 2. & 3. Pars patent fvprà Tract, 14. tima Cena . difcipulos ordinavit., .nec E*Xam- I. 0.33. quando poft Refurrectionem Joan. 20. &, 3. Quod.-in adulto Ordinem reci- piente & qualis requiratur intentio, patet poteltatem abfolvendi à peccatis dedit. j ln primitiva quidem Ecclefiaquedam füprà (Tra&t. 11. Exam.4. n 36. Quód p 'feemine fuerunt dicte - Diaconiffz. Pres- aurem in infante (ufficiat intentio Eccle- " byteriffa , Epifcopiflz,:&c. non quód fiz, ficut in Baptiímo & Confirmatio- m fuerint ordinatz , 'fed denominatione ne., (latim dicetur. XIV. .. Parvuli ante ufüm ratio- w fumptá à virie, feu quia erant uxores i nis illicité quidem, valide tamen fufci- EEpifcoporum, Presbyterorum , Diaco- bi -norum du&z ante Ordinationem , qux piunt quoscuaque Ordines, non tamen lt poftea «quoad thorum .à .viris feparate Epifcopatum formaliter fumptum. ( cxlibem cum iis;vitam agebant. ltem Declarat boc Aug. DoGor híc q.39. juxta $. T hom. q. 39. cit.a. 1. in c. fue- 2,2. in:c. dicens.:; Per paeritiam & alios defe&us., quibus tollitur.ufus rationis, li runt aliquz cum quadam .benedi&ione d, (üne tamen 'Ordinatione) :deputate przftatur impedimentum a&tu : & idee ad recitandas homilias in officio Monia- (5 omnia.illa Sacczamenta , quz actum re- tl quirunt fufcipientis Sacramentum , iali- lium;hinc di&e Diaconiffz ab a&u Dia- Itl «coni, cujus eft legere homilias. — Abba- bus non competunt,, ficut Peenitentia, tiffa de fa&o ítavocatur àPradatione:feu d Matrimonium & hujusmodi. Séd quia Prafe&ura. | Virgines dicuntur facrz à poteftates infufz funt prioresa&tibus fic- It : :Woto. t & naturales , quamvis acquitz (int n aod Haretici objiciunt de Joanna pofleriores , remoto avtem ;poftcr'ori d Papifíay'fabula eft , & merum hgmen- non tollitur prius ; ideo omnia Sacra- j tum, ut claré .demon(ílrant Auctores, menta, in quibus.non requiritur a&us fufcipientis de neceffitate Sacramenti, / Videfuprà Tra&, 6. Exam. $. n. 55. & ÁiN feqq. an foemina fit.capax jurisdi&tionis fed poteflas aliqua fpirialis divinitus m fpirttualis, datur, poffunt pueri fufcipere ,. & alii qui ufu rationis'carent : hac tamen di- DFJ Ratio 2. p . Quia Baptifmus.eft :janua— .omnium Sacramentorum, ftiactione 'habità, quód in minoribus J 3. P4rs de Confirmatione : Tl patet CEE Q;dinibus requiritur. diícretionis tem- Trid. Seff. 2.5..de reform. c. 4. Sl»(r pus de honeftate propter dignitatem Sa- XIIL- && 2. Hermaphroditus, in quo cramenti , fed non de neceffitate pr.ece- mgl prevalet fexus foemineus , invalidà ordi- pti;, neque de neceffitate. Sacramenti. Aatur, -Si przvaleat fexus virilis , ordi- Unde aliqui, fi neceffitas ad&t & fpes j -Batur quidem validé, fed illicité , & eft profectüs , ad minores Ordines poffunz j . ante annos dif:retionis promoveri £ine J árregularis, ! t I'o PaïS'COn⁢ peccato, & fufcipient Ordinem : quíe quia tunc ümpliciafr "1 -c& Íoeminas quamvis cunc non fint idonei ad officia, 1 z qua !&, F£ff £££ |: 1146 TRACTA TUS XF. Examtn z. quz éis committuntur, camen: per a(fue- fa&jonem idonci reddentur, ^ Sedad dum impreffionis , sztï i f/giæï'entï', neg. m maj. Sic enim fufficit merà paffive fe LT majores Ordines' requiritur. ufus ratio- habere , àt patet in Baptifmo & Confir- qu 2»is, & de honeftate & de neceffitate matione ,-in quibus tamen imprimitur pr&cepti propter votum: continentia , ; n 1 chasier , uc poteffas ad aliaSacramenza [ quod: habent annexum, & quiä etiam recipienda , & Fidem profitendam, / lmfflm eis Sacramenta tra&anda committuntur,. E $: De amente, qui nunquam fuit Sed ad Epifcopatum , ubr etiam in cor- tb p compos rationis , idem eftac de infante, um pus myfticum accipitur poteffas, requi- Qui veró aliquando. ufüm: rationis ha ritur a&us fufcipientis curamanimarum ii buit, & in eo Otdinem petiit ,. osdinazá paftoralem ,. & ideo cft ctiam.de neceffi- (npa validé poteft ;. fecus,, (i nom petiit, . Vi- toni.| tate comfecrationis Epifcopalis , quód' de: (imilia fuprà Tra&. r 1. Éxam, $. n. tentnly ufum rationis habeat. Quidam autem: 63, t u dicunt, quód ad omnes Ordines requiri- Ratto: T. tur ufus rationis de neceffitate Sacramen- : Qaia talis ratione eff per- türd petuó. infans. tktt; ti; fed ceorum didum Ratione vctXu&o- ritate non:confirmatur, Eic ibi. Katio.z. C* 3. p. Sacramenta, quz nom iO funt neceffitatis , fed' tantàm. voluntatis,. Katio ex his patet, quia materia hujus. o fy cenfentur repelli , (i: non fuerint petita Sacsamenti , ut & Baptifmi, Confirma- tempore, quo poterant liberépeti.; fecus;, At quí tlonis, & Eauchariflis non pendet ex Ergo. ld aj fi perita fuerint, actibus füfcipientium , uti pendetin Pas- — XV. 3« 6 Ad Ordines debité ac Ii- , "l mitentia & Matrimonio. Ergp fufficit cité. fufcipiendos adhuc varia. ex patte- intentio. Ecclefiz ,. & quód: ordinandus IN i ipfius Ordinandi requiruntur. Hiü, ; aon repugnets Declaratur. z Kequiritur rim? fa- Nota tamerm ,. quód infans fic ordina- ïxn im' 4l tus gratix. Qiuia quilibet Ordo eft Se- tus, fa&us adultus non: teneatur perfi- cramentum: vivorum.,. caufans gratiam: Óit r ts flere in flatu Clericali, aut continentiam I fecundam. — Érgo (i- fufcipiatur in' pec- frvare; fed: poffit nuEcte ,. quia nemo cato mortali, committitur novum mor- n * d independenter à proprzia voluntate poteft tale.. ebligari ad'votum:continentiz,. tl Secundo.. Prerequiritur prima: Tbräï-; Oppero : Ordinandus debet potefta- uta; hxc enim eft difpofitio ad Ordinés. ff,umi,[,d ! n d fm , tem fibi: datam liberé acceptare, Epifco- ut patet ex di&is in Examine praceden- gus enim dicit ,. Jtcipa poroflatern , &e. tl ES * Boi Sedinfans nequit fic acee gta-rq,fcümfca— T'ertis; EEqüïrïiurcerrææizs, que pro H-Z. m( Peat libertate, — Ergo.. URT uD Minoribus ad' minus debet effe fepren- d. boe. difli maj: Si fit poteftas. data: nium ,. ob rationem de prima Tonfara t N " per modum eontraétis, paci, vel dona- It datam: in Exam. T. n 3. in Not. poft Q gonis, conc.. maj; ;; fi detur. folám per R.3. Ztas ad majores Ordiaes requifita Nl 4 flatuitur. à: Txidentino Scff, 25. de re- aodum: efäcacjs oycra;ioni;-/&- per mo- Lme äïitc P[æ um E h De Saerameuto Ordinit, 114j ) form. c. 12. his verbis: JVulus immpefles — (itateSacramenti, "Unde fi malus ordi- f rum Ad Subdtaconat&s Ordinem | ante natut, Ordinem habet, fed cum peccato. k Hzc ibi. virefmum [eusdum ,. ad Diaconatíis n ante vigefimum tertium , ad Presbytera- De Scientia & cjüs qualitate ficloqui- eusante vigeimum. quintum . &tatis an- tür a.2. in c. In quolibet a&u hominis, fi debet eflc ordinatus, oportet, qvód li aumpreemvveatur, Sufficittamen, quód. annus predi&usfitinchoatus, Ad Epi- adíit dire&io rationis, Unde ad hec, N Ícopatum requiruntur triginta anni quód homo Ordinis officium exequatur, 1 &ompleti. oportet, quód habeat tantum defcicatia, Computatur hzc wtas non à die con- quod fufficiat ad hoc, quód dirigatur in a&u Gtdinis illius. Et ideo etiam talís ceptionis. ( is enim raró Íciri poteft). fed I à die nativitatis juxta communem ufum. Ícientia requiritur ineo , qui debet ad Sufficit autem compleri etiam unicà ho- Ordines promoveri, & non quód uni- r ràante Ordinationem ; quia ztasefl verd verfaliter in tota Scriptura fit inflru&us; ; completa; fed non fufficit compleri'ho- fed plàs vel min&s, (ecundüm quod ad 1 tà poft Ordinationem. Quando enim ia plura vel pauciora fe cjus officium ex- m*fï j jure pro forma & de prafenu requiritur tendit, ut fcilicet illi, qui alis prepo- x nuntur, curam animarum fufcipientes , aliqua qualitas feu atüngentia, non va- 0 let illud axioma: Parzm pro aibie rc- Ídant eà, qug ad deGtrinam Fidei & putatur. — Quod paräm diflat, nihzl dzfla- morum pertinent , & alii fciant ea, que r te videtur. Si de tate dubites, ordinari ad executionem fui Ordinis fpcctant. l. licité non potes, ut patet ex di&is in Hxc ibi. Videin Exam. x. n. 2. R. 2, T'ra&. 2. deconfcientia, Exam. t. n. 15. Quisto Kequirtur , ut Ordinandus " In hac atate difpenfat folus Papa , vel fit ingenuus feu. liber, feu non fit fer- Ü H De hoc S. T bom., alius ex commiffione ejus. vus feu mancipium. i Quart?, Requiritur probitas vitz & ibid. a. 3. fic difcurrit: Ym fufcepione fufficiens fcientia. u Unde T*id. loc.cit. Ordinis mancipatur homo divinis oii- V tk: Sciant Epifeopi , mou fiugulos $n ea ciis, & quia nullus poteft alteri darc, etate conflitutos. debere ad bos. Ordiaes uod fuum non eft, ideo fervus, qui j ajfnmi , (ed dignos duntaxat, & qnorum non habet poteftatem fui , non poteftad y4 probata fenetius fi. Ordines promoveri ; fi tamen promove- /] d De Bonitate vitz fic ait $. Thom. q. tur, Ordinem fufcipit ;; Quia libertas 36.a. z. inc. Cüm in.quolibet Ordine non eft de neceffitate Sacramenti, licét ? "J aliquis confiituatur dux aliis in rebus fit de neceffitate precepti, cüm non im- ngFr divinis , quafi przfümptuofus mortali: pediat poteflatem, fed aGum tantàüm, g ter peccat, qui cum confcientia peccati E« fimilis ratioeft deomnibus, qui funt nsfï mortalis ad. Ordines accedit. — Et ideo aliis obligati , ut ratiociniis detenti, & il'nz ] lan&itas vitz requiritur ad Ordinem de hujusmodi perfonz. —'Hec ibi. rel Nota ex S. Thom. ibid.ad $. Si fervus j ae»ccïfïi'tgcc. prqefspti, fsd non de necef- F£Ef fff & eft h 3148: TRACTAAUS XF.. ÉExamen 2;. eft promotus fciente domino fuo & non. al tum mortale'eft ,. ordinari per- faltum;. reclamante, ex-hoc ipfo-efficitur inge- id eft; pratermiffo Ordine priore, Nam n Y nuus; Siautem eo neíciente , tunc Epi- etfi non:de neceffitate Sacramenti Ccum ftopus, & ille, qui przfentavit, tenentur Ordo füperior inferiorem virtualiter vel- ajrius domino in:duplüm,. quàm (it pretium. eminenter contineat; & ob id ordinatio- hr fervi, fi- fciverunt ipfum effe fervam: fit valida) benetamen d& neceffitate pra: od aliàs fi fervus habeat peculiam , debet fe- cepti Characterunius Ordinisprafüppos m q ipfum. redimere; altoquin: reduceretur: nit'Charaéterem alterius... Fl infervitutem domini fui;- non obftante Aff G Mero; Non poteft'quis (.absque-dif? quod O:dinem foum exequi non- poteft, penfatione? licité ordinari; nifi tempo« xilari Mze S.D.: ribus ab Ecclefia:ftatutis,. D & quibut: 1nhis; f Accedits quàd fervus fit' irregularis, poftea n. 14: & 23; E 5 prom DDe quo flatim plura, . Decimo; Q fervet' certa- tenip'omm*r "ltt;erm interflitia, De- -Sex:ó: Requiritur; ut ordinandusnom w li Tibeat ullum. impedimentum canoni: ibidem,. q.g'ibus dici'tur- poftea: i zi of €um; utieft'v.g. irregularitas; ut-patet (Qndecimo: Ad Otdines lícité" füfci: t ex definitione ejus-data füprà-T ract, 14. piendos: requiritur- animus: clericandi, ERE Exam. 1. n.27: id eft, à-Minoribus:non recedendi fine: Xissme Hic revidenda funt omnie ; quzibi- jefta: cauíz;.quia aliàs peccabit fültem: onfio dém.de irregularitate funt di&ta, & qui- venialiter- ob rationem fuprà ir Exam; uj p(][ä( nam fintirregulares: i:infames. 2: bi- 1. n, 4.. de primá Tonfurá datam; noi: Mi | gami- 3: corpore vitiati;. ut: gibbofi; mortaliter ; quia-in ftatu- perfe&o non: n dy claudi, ceci , balbi, monfttofi, caftrati €ÍE, nifi initiativé tantüm:;- Si-verà jr- WEH! j li mutilati, epileptici; d&moniaci, plhie: ftam caufam liabeat , nec venialiter pec: itit af netici;amentes. 4. illepitim& nati, $; fer. Cat, quia-utitur jure füo. — "Tandemde nimodia vi feu mancipia. 6. liomicidz , aut ad Majeribus loquendo , . debet habere ani- fiteni homicidium ctiam jaftum: cooperantes. mum ab iis non recedendi fine jufta di - dv q Quz omnia ibidem fantexplicata, .Et hi penfatióne;,- quia aliàs: peccat^ ntortalie- aliaäm«ege omnes arcentur à: fafceptione Ordinum; ter; ut patet, Qüia eum flatum fole- IT priusqvam cum eis difpenfetur. mniter.vovit. Qui Minores accipit cunt mfli[em'n Stptime. Keqairiur, ur nonfit-li animo retrocedendi, &'hac tantüm in« gatus: cenfirá excommunicationis ;' fi tentione, ut gaudeat privilégiis Clerico-- Rs enim in ea quis Ordinem ( etiam mino- rum; peccart miortalter. Quia decipit: mpg. Ve rem) fufcipiat;-manet ab eo fufpenfüs. Eccle&am'in re-gravi. — Vide de prima M g Hánc fufpenfionem aliqui vocant'irre- Tonfüra citato-n. 4 Tten vide in tra&:- "H Oi gulaáritatem. de:Fide, -de Apoftafia à Clericatu, ubt. Oclavo. Nemo poteft. licité fufcipere " lg multa dicuntür; quz hic ferviunt, Tra&G. At O !inem füperiorem nifi priüs acceperit 7;Exam,3: n. 53: h hIS (o inferiorem,, Quia nag«.liccïtg, fg& pecca- Dékodecirpo. - Ut fit -fubditus Epifcopf ordis- T unm p üe Slicr;m«enta Órdinis.- Ha9 i etdinandis. Dekquo'poffe licet beneficii , patrímonii'aür penfioiis,. i ,Md Q. 4. ;19. Patrimonium — Juxta- & 20: ac paupertati,. 1] XVI. Decimo tertio.: Kequiritur pro confuetudinem debet ad minus effe Ca- d majoribus Ordinibus fuffciens titulus picale mille imperialium , ejusque nomi- Dj lioneftz füftentationis, ne Clerici, cum ne non: folitm intelligitur hareditas pa- ln teria; fed quidquid'ordtnandus-ex quo-- facri Ordinis dedecore , mendicare, aut r fordidum" quzftum . exercere cogantur. cunque Icgitimo titulo ut proprium pof- E ita*üaguit Concil. Trid. Seff..2 1. de fidet, velad dies vitz» in ufwmfsu&um-v J habec; reformat. c. 2, ne quis demceps Cleri- . eus fzcularis ,. qnamvis aliàs fit idoneus XVIE Addi potéff quartus titulus . Y moribas , fcientiá & atate, ad facrosOr- di&us Titular: men[z , ut fi'ob defectuny dines promoveatur , nifi priüs legitime B:neficii & Patrimonii ,. potens.quidam. VE conílet; eum: Beireficium Ecclefiafticum Dominus, v.g. Epifco us vel Nobilis- (quod. fibi^ad vi&um honcfte fufficiat ). autalius curet' quem ordinari titulo fuz ppii:«' meníe feu füuorum bonorum , ut ex:eis pacificé poffidere. Id veró Beneficium fulv €lericus C cui-alia media. defunt )-ali- 1efignare non poffit, nifi fatà mentione;, 7 quód ad illius Bencficit titulüm:fit pro- menatetur, prefertime tempore infirmie Debet: autem hic (( motus ,nequecarefignatione admittacurs tatis:zut fenectutis. lh] nifi conftito ; quódaliunde vivere com- delüs fünderi faper oBligatione reali,. hi. modé: poffit, & aliter fa&a refignatie & hypothec$ certorum bonorum ab Epé- T nulla fiti Patrimonium veró vel pen- fcopo (ne fit itulus-fine: vítnlo ) bene examinandorum,.an-nmon fint aliàs jam u fionenr obtipentes,.ordinati poflhacnon pofünt;. nifi illi quos Epifcopus judica- gre alicno pravatas & lioc ideo, ne Cut "i verit affümendos: pro neceffitate vel didum) Clerici cum fatüs clericalis m eommoditate Ecclefiarum fuarum:- eo huj dedecore mendicare cogameur,. Hicti- tulüs eft- onus reale talium bonorum & t an'*-?*/ quoque- priüs' perfpe&to , Patrimonium Id ilud vel penfionem veré ab eis-obtineri, joreordinario hypothecz, ad queincun-- taliaque:effe; qua- eisad. vitanr fuften- que poffefforem tran(it, ,otnvi'f tandam-faris fipt;. atque illa: deinceps Quid ftirtlu pereuntibus bonis pe-- fine liceatia Epifcopi alienàri ,.aut extin- rtat v.g.in bello?" 4 uf gui vel remitd nullatenus peffint, donee Dico: 'Tunc Clericus alendus: eft ab: Beneficium Ecclefisflicum fufficiens fint jf Epifcopo;-feu ex bonis Ecclefie, qus adepti;' vel'aliunde liabeant; unde vivere cümin neceffitate. debeat alere pauperes: 4 If poffünt; Hxc Concil.- Porroó Keligiefi fxculares, à fortiori Clericos. d profeffi ordinantur- tituló' Paupert«tis, d ff Ecclefia aliqua Collepiatavel: ll Cä"'(luö& banc vt Vþc-ation&s fuz* profite- Monaflerium det: alicut Ditulum- men* " antur. fr? . Ex hisColligitur, triplicem effé titus- Diíco: Eti tunc' non requifatur affi- m bonorum, cüm bona: o *um; ad quem quis ordinari poteft , ci- gnatio certoru j Bfff fff. a. Eccle-- N XF. Examen 3. 4 p TRAICTATUS Ecclefiarum regulariter non totaliter pe- TET Ita Angel. Do&. hic q.38. a. 1. ad $. reant, nec pofífint alienari: requiritur dicens: Papa, qui habet plenitudinem :| lptqu tamen confenfus Capituli, quia fine eo potcítatis Pontificalis, poteft committe- a Superiot in re tam gravi obligationem re non Epifcopo ea , quz ad Epifcopalem titi i voldeat ánducere non poteft. dignitatem pertinent , dummodo illa M D O uid cenfts de Civitaiibus & Oppi- inon habeant immediatam relationem ad pl lnl dis? verum Corpus Chrifli: & ideo ex ejus vt Dico: Siin o loco fit praxis& con- commiffione aliquis Sacerdos fimplex fietudo, ut Magiflratus fine confenfu poteft conferre minores Ordines, & icä'itä rf(p Domint loci aut majoris partis civium iritnfi Confirmare, nonautem aliquis &on $a- titulum.dace poffit, fub(ftit , fecus non, cerdos ; nec iterum Sacerdos majores ais R ob rationem datam, Ordines, 'qui habent immediatam rela- fhutum, Onid judicas de Keligiofis Societatis tionem ad Corpus Chrifli, fupra quod L Jefu, cüm illi poffint ob certas caufas confecrandum Papa non habet majorem "nf €x Socictate dimitti , licét fint in Sacris? poteítate $. D. mqgnàm Qmpl.c«x facerdos, Hac 1 tht d XVIU. Dico: Quamdiu funt in. So- *b i cietate, non indigent alio titulo, licét Ratio patet ex his verbis SJ'Tbom, ^ ftmeni folim habeant vota fimplicia. — $i verà Papa non poteft fimplici Sacerdoti dare "bl dimittantur ín Sacris exiflentes, ex De- potellatem .conferendi Ordines, qui di- f':i mn' U claratione Sixti V. tradit Barbofa in Col- cunt immediatam relationem ad Corpus Vbpef le&.adSeff. 2 1. cap. Trid. quód Societas Chrifti verum , quia fuper illud Papa ^ teneatur dimiífo providere de honefto non babet majorem poteftatem quàm w vi&u, ufquedum ei provideatur de Be- fimplexSacerdos, quz przcise eft pote- CT 'neficio fufficiente, flas confecrandi. Subfamo : Sed fo- 35 l103 po QUJERO IV.. Quiseft minifter Or- làm duo Ordines Majores, nimirum $2 d tinep. dinum ? cerdotalis & Diaconatus dicunt imme- Ubalor XIX. && 1. Solus Epifcopus eft or- diatam relationem ad Corpus Chrifli ve- ittp, dinarius minifler. Sacramenti. Qrdinis, rum , facerdotalis quidei » ut ad confe- l ; ita patetex Trid. Seff. 23. Can. 7. crandum; Diaconatus veró, ad diflri- l DT Ratio: Conferre officia & minifleri buendum, uti fiebat in primitiva Ecclee ifa,d' fpe&at ad folum Principem vel Prafe- fia, non veró Subdiaconatus , nec Mi- "ts &um: Sed folus Epifcopus eft Princeps nores Ordines, ut patet ex eorum offt- X & Prafe&us Chriftiane Reipublicz. Et- ciis. Ergo. mditu; P Confirmatur ; Ideo Papa poteft fim- fettigo. W. 2. Probabilius eft; quód Papa pof- plici Sacerdoti dare facultatem confe- fit fimplici Sacerdoti dare facultatem tOtdina rendi Sactamentum . Confirmationis , 1€ ptol confergndi Subdiaconatum & reliquos quia poteflas illud conferendi eft pra- h , Minoress,non tamen Diaconatum; mul- ftandialiquid, quod habet immediatam hd 19 minusSacer um Q i dgtium. rcia:iox?cm ad Corpus Chrifti myRic eu 1'0835 N De Sacramento Ovdinis, frf* | feu ad Fideles Confirmationis: capaces, XX. Br j. Bpifcopus , qtï renuntia-- ü fuper quos Papa majorem Habet potefta- vit Epifcopatui, validé ordinat, qaia re- tem quàm fimplex Sacerios. Érgo e- tinet Characterem , fed non fem ger' li- ls contra cüm füper Corpus Chrifti verum, cità. l non habeat majorem poteftatem ,. non Declarattr : Epifcopus poteft renun- i poteft fimpliciSacerdoti dare facultarem tiare vel /oco-ci dignitati fimul y vel lo- " conferendi Ordines, qui illud ut tale im- cotantzm. L.oco tantüm renuntiat ,,'(äi— mediaté refpiciunt. M titulo- & au&oritaté Epifcopali retentà I Oppene ; Papa quibusdam Abbatibus ex meur hofttum aut ob aéris intempe- ]: Ciftercienfibus deditPtivilegium confe- riem , locum feu Diceccfin deferat, eiáue ] nj rendi füis K eligiofis Diaconatum & Sub- renuntiet. n quo cafü, fiab alio Epi- Ó Ergo. diaconatum., copo rogetur , poteft validé & licité or- «4d b»e dico. x. de Díiaconatu nen quwf dinare fubditos Epifcopi rogantis , & in- js| eertà: eonffare , fed folàm de Subdiaco- tra ejus territorium, non vcró proprios, natu fait datum ,. fi tamen datum fuit, quia nullos amplius habet : fi veró prow Secundà dico , P»pam in eo paffu fuiffe pter aéris intemperiem vel metum ho- hOH ufum fententiá,- que tunc i videbatur ftium tantüm extra. füam Dicecefin mo- i probabilior; Eo modo, quofuprà Tra&. retur , jurisdictionem in fuos non amit- ] [ 10. Exam. 3. n.47. & 48. diétum fuit tit , fed:eos poteft lieité ordinare in alie- de difpenfatione voti folemnis mona- y 2a Dicecefi cum licentia Epifcopi Dios- N elalis,. cefani. Dignitati vetó (imulrenuntiat,. d Si- 3. Epifcopus nominatus , ele&tus, fi etiamà fe deponat officium, nomen & aut etiam confirmatus , fi non fit Sacer- PIM dignitatem Epifcopalem ; . gdngre- dos, non poteft ordinareSacerdotes; po- diendo Keligionem ,. vcel praveniendo nl teft tamen: fuis fubditis dare licentiam, promeritam depofitionem; & in Roc ca- Y ut a5 alio Epifcopo ordinenttir, fu licét quoscunque valid£ ordinet ra- U Ra-l!'ül' I. Fe- Quia nemo dat, quod now tione indel-bilis charaGeris Epifcopalis;. Q habet..- facros tamen Ordines nemini licité con- i Ratío z. p. Quuia dare illam licentiam ferre poteft , nifi ex difpenfatione Papz 5: d fpectat ad poteflatem Jurisdi&ionis ex- Minores tamen: conf rre poteft cum li- kT terioris ;. illam autem haber. Ergo; centia propriorum Przlatorum; b | Ra 4. Epifcopus excommunicatus ; Vide fuprà Tra&. 14. Exam. 1. m z2». egradatus, hzreticus, aut inalio mor- quód ordinati ab Epifcopo nonfüo, fine ff tali peccato exiftens ,. poteft validé con- dimifforiis., extra tempora ,. fine inter- j ( ferre Ordines, non tamen licité; ftiiis, fine titulo , fine legitimá atate» J Hoc probatum eft fuprà "Fra& rr.. per faltum ,.in cenfura , &c.. ftuc füfpenfs Et Exam: 4. n. $7. ad Q; 7. ubi vide. al executione Otdinum. n : & 38. ad Q 8. qux difpofitio: zequiratur B& 6, Non poteft quis licité ordina- i j miaiftre Sacrzmmti.,.ug.aþn peecet. ^riynifi ;.hEgifäogo proprio , autali il de: 3132 TRACTATUS XF. Éxamen 3. de licentià proprii, ta Trid. Seff.25. dummodo zqualiter in utroque'Toco de- uinli de:reform. c.8. gant4 non quidem mathematicé , fed ^ Áfop Ratio : Ut evitetur confufio in'Eccle- proportionaré & moraliter. À Ts fia, quz vult omnia ordinaté fieri. Katione Berefrc ii ;. quia ratone.ejus aforos CKXL E. 7,:Quatuor. modis poteft eliquis fit-Diece(anus illius Epifcopi , i jifà quis dici ad conferendos Ordines pro- cujus-Diceceli jam actu & re ipfà habet tim, Priusv-Epifcopus,*, & alter ejus Subditus itulum & poffeffionem Beneficii : unde tübnta ad cossecipiendos, 1.-Ratione origi- non fufficit nuda praíentatio. .Et hoc zpoel nis. 2, Ratione domicilti. 3. Katio- Beneficium-debet cíle perpecuum, adeo- LA tf neBeneficii.. 4 Ratione triennalis.fa- H ae non-fufficit penfio temporalis : imó f ar miliaritatis. alioquin non eft Bencfcium Eccletiafti- labent Declaratsr : Katone Osiginis Íeu cum ; hoc enim definitur , quàd fit jus itpris, nativitatis poteít quis ( etiam alibi.ha- perpetumm . vevipiendi vediins .ex. bonis wO bens domicilium vel beneficium ) ordi- Ecclefia vatione. fpiritualis Officii Ecclte 1tp.10, nari ibi, ubi eft natus, -fi parentesibi fafheá auclovitate conflitutum. u habeaat fixunf.domicilium. Siveró in Tandem ratione zrieznalis familiari- ttefpire alioloco fit natus , quafi per tranfennam, tati; , de.qua Trid.Seff. 25..c. 9. (ic (la- tuit . - L 'f;rin:egrä w. g. intranfitu. vel.peregrinatione pa- Epifcopus familaxem. fuum . non ftSiafio rentum, non.eft ordinandus ibi, fed ia fubditum ordinare mon poffit, mf per tri- litoi loco domicilii:vel beneficii , vel.in loco ennium [(acum fuecit commoratus, ci be- Ssnone originis paterng : vel ( & fit:filius-tan- meficium, auacunque fraude ce[anie, fla- ii Tj £üm naturalis,.aut illegitimus, ad Ordi- ten rtipia AUi conferat. — Diicitor fami- ii :es tamen legitimatus) in loco originis liaris, qui in-familia feu fervitio:Epifco- ml filius enim naturalis non fe- qmaternz s pi ejus fumptibus vixit. Porró cüm Tri- ms: i i; dentinum dicat , .Epifcopum debere .quitur originem ;pat;rnam? fed matet- foording mam. :quamprimüm tali ordinato conferre be- t f Ratione Domiczlii ; quod differt à neficium, claré patet, quód Epifcopus i 84 R fimplici habitatione, hoc.enim effe po- titularis feu a&u nullam Dicecefin ha- lod teft fine animo ftabiliter & .perpetuó bens , non poffit ullum pretextu trien- nalis familiaritatis ordínare. m qnanendi, .utpatet in ftudiofis Acade- fltogs, mlarum, Unde domicilium proprié Ex di&is.colligi poteft , à quo fit ot- "t fs ( dicitur , ubi quis.conftanter & perperuó dinandus, qui eft vagus aut nullius Dice- "Bo n €efis. (perpetuitate faltem propotiti, licét poft- lls fin .ca peraccidens mutctur ) habitationem XXIL &. 7. Solus Epifcopus pro- L D fixit. ^ .Et poteff quis tale domicilium prius uno ex quatuor pradi&is titulie L anffone "habere in duplici loco ,. ficut quidam potef dare licentiam feu litteras dimif- u X W *n phm Officiales in dignitate conflituti cenfen- forias , quas R everendas vocant , ut quís tur. fixiffe domicilium & in fva proprià f m lol ordinetur ab alieno Epifcopo ; poteft, NUA teit aréce, & in civitate, ubi funt Officiales:: tunc inquam, nifi fit gxcommunicatussi enim Wma Pro l [ 5 üc ) » De 1Sacmmema Om'inïs; ï!tïg 4 enim fubditi fine dimilforiis ab alio Epi- Nota 1. Effe aliquorum fententíam, 3 fcopo poffunt ordinari, ut patet in Jure. quód Pralati Regulares ex Mandato Vicarius Generalis non poteft dare di- Clemenris VH debeant literas dimif- u miflorias fine exprefío mandato Epifco- . forias dirigere ad Epifcopum Dicecefa- L num illius Monaflerit , €o veré abfente pi, nifi in remotis agat , feu extra Pro- j vinciam, vel vltra duas distas à loco vel impedito , caufam impedimenti de- Ui n refidentim. — Capitulum $Sede . vacante nuntiare alteri Epifcopo fub.pcena pri- li non poteft , ni(i in duobus cafibus : 1. Si vationis à dignitate & voce a&iva & paf- fiva. Verüm hoc decretum non vide- " annus fit elapfusab obitu Epifcopi. 2.S1 ftà tur effe univerfaliter ufu receptum, quia quis fit ar&atus ratione Bencficii ,id eít, jl fi habeat Bencficium , quod fpatto iilius paffim Pralati Regulares fuo Dicecefano ) Ordines non celebran:e dant dimiffo- temporis, quo Sedes vacat , certum re- kl quirit Ordinem. De qu rias fuis fubditis , ut à quocunque Epi- P o vide'Trid..(SeHï T 7..cap. 10, fcoyo .cum Ecclefia R omana communio- nem habente ordinari poffint , absque Nota, queod dimifforie femel datz lu vion exfpirent morte concedentis, re ad- eo quód ullam mentionem faciant, an j hucintegrà , nifW expref & revocentur Epilcopus »pröpr'ius fit abfens , impedi- AU perSuccefforem. — Quis funt gratia fa- tus, aut Ordines celebrare noluerit. Z $ia & privilegium , quod morte conce- Porró hzc przcisé intelliguntur de R e- L dentísnonexípirat, De quo videdeLeg gularibus exemptis : alii enim funt fub- fuprà Tra&. 6. Exam.$.n.92. Porró je&i fuo Ordinario. Nota 2. Special& quid effe de co, qui quód dimittendus, à dimittente priüs ex- aminandus & approbandus (aifi fit. di- à Papa eft ordinstus , nam is (ine Pspae ftans; quia aliàs poteft committi Epifco- licentia non poteft ordinati ab alio. c. 2z :5 o ordinani) patet ex dictis fu difiribuendi. 2. cit,de qua lit. ordinand,. p/nä, in It À princip. hujus TraG. & hoc ob fingularem reverentiam Papz Ordinantis, Major hác decausá debetur ( E. 8, Kegulares e-xemþtï ( uti funt i Mendicantes ) poffünt accipere dimiflo- honor tali Ordinato c, per 142. 7. de t rias à fuis duntaxot Przlatis , & non ab Majorit. & obedientià: non tamen eíf Epi(copis. «Quia cüm fint exempti, non exemptus à Turisdictione Epifopi. )lïl?' funt illis fübditi. |1ta habetur ex privi- Quazri hic poffet , quon.lp!ex fir, & legio Sixti V. & Clem. VIlI. Hinc Reli- quz intentio requiratur in Minifiro 3 giofus fine licentià fui Superioris ordi- Ordinis, Sed hoc patet ex di&is de Sacramentis in Communi, "Tract. 1. ; P(V natus , mortaliter peccaret & incurreret $i fufpenfionem latam à Pioll., incideret- Exam.4.n.32.n.23. & n.35. liem " d;mll Que in plures poenas à Sixto V, taxatas. quz difpofitio requiratur in €o, nimirum Vide in. noftris Conflituiionibus difl 2, in flatusgratiz. Sed hoc vide ibidem p )tfüa €. 14, text. 2 1. lit. X. cujus Superioris n. 8. XXIIL Hisadde, quód Épifcopus col- t licentia pro. noftris Fratribus requiratur, 2 GOgg8 g88 la:urus, ht quis ad facros Ordincs mittatpr, Erfg TRACTATUS Xfffï,E)»:am!n' ». lturus, & Clericus receprurus Ordines: bam; 'priüs- jejunantes, & orantes impo- . nf facros ( dico facros ,. quia Minores con- fuerunt eis manus.. [ Mtt, feruntur etiam: aliquando poft pran- .XXV. B. z. Juxta Statutunr Trid. dium ) debeat effe jejunus, tum proptcs itptnl Seff, z:3. de reform. c-1 1, fervanda font TM enf reverentiam: Sacramentk » tunr propter: interftitia. feu temporum intetvalla, ni- facram: Communionem fumendam:;. fitdpin mirunr unius anni inter inferioris & fu- Quód autem ordinaturus& ordinandus;. petioris ordinis fufceptionem, zf alisd' 1630b fi aliande noa fit jejunium;. pridie je- Tij Epi[copo-expedére magis videretnr, & nifi junent, optimé faciunt, & eft de confi- àdo, ]i neceffias. aut. Eccdlefie utilitas judicio ATC lio, fed: videtur bene: dicere Gobat;quàd: Epiícopi aliud expofcat..— Utus defa&o de hoc nullum textum: in jure inveniat ;; obunuit, ut Minores eodem die confe- i. hnoris sdeoque durum videtur aliquem: fuüb. rantur , & in quibusdam locis ex ratio- mortali'ad id obligare;. "i nabili caufz cum: iisdäm codem: die Sub- Quzri item poteft ,.arr &Ángeli & Beati diaconatus. J p poffint conferre Ordines? — Hujus.deci- Quia hoc non repugnat d Tridentino, hoc enim folim lo » quku: fio: colligitur. ex: di&is füprà: Tra& rr.. de duobus Otdinibus facris,. Mu T Exam. 4. n. 20: X ion Ratio interflitiorum eff. Ut ordinatt QUV/ERO: V, Quz fünt tempora;. Ulito: interftiria, ac locus Otdipnationum.. im quovis munere fe-priüsexerceant, & cum ztate vitz meritum & do&rina ma- At XXIV. Bu r. Poteft Epifcopus Ot- rPi E dif ( jot accrefeat , & vita" fpiritualis Magi- 'dines Minores conferre ferià: G. proximd: "Abyeld Sabbatliis , quibus Majores;conferuntur,. firum agere prefümat ; qui: vix: difeipu- ET L luseffe ceepit... Hanc ob caufam Przlati vel'in ipfis Sabbaiiis, vel' in quavis Dio- Ecclefix nomdeberenteffetam faciles ad' Fun of minicável fcfto: de przcepto totius anni; la, difpen(andum. ,. quo populusà laboribus ceffat, finon fiat rum delectu.. g'fæf&rtim:(ïnægcrfömw (OP "I orjj Ordinatio: generalís pro: omnibus,,. fed' l ha. tantüm proquibusdam paucis, Ordines: Noffe Confütuiancs diff. diquT4e x d Majores folüm licité conferrrpoffunt fex: text; 1 r. Lit. X, ita labent : In Capitulo: P JUSer Sabbathis ,. nimirum:4, Temporum , & Bononienfi rg64- prxceptum füit;omnia: TU u ante Dominicam Paffionis: & in Sabba-- decreta communia: Concili Trident. de lia tlho San&to: Ita habet praxis Ecclefiz;. atate, vitài & moribus ordinandorum 310 Mi firmiter obfervari's. & fuit additum;. ut: Cur Ordinationes fant przcipu£ infti- lil O(d A tutxe pro temporibus jejupiorum.?" nemo poft füfceptionem: Minorum Or- t cy ! I4eo ,. UX per: folemnia ilfa. jejuniz & dinunr ancé elapfümr annum: ad: Majores: Wl df Fidelinm: devotionem Ecclefia' eo aptio- promoveatur:. INec: Subdiaconus: intra: vcs & fan&tiores accipiat Miniffros. Et "m f. G fpatiumm alterius: anni; ad. Díaconatum: E7 lloc ad exemplümApoftolorum, qurcüm: afcendat ,. nifi (it. Miniflrorum neceffi- uTT Spiritüs S; przcepto:ad przdicandunv ta5». qux: Patrum: confilio judicetur fuf- ficiens. caufa,, utzaliter fiat & ordina- ;(:-?æmähuss mitterent. Paulum; & Barna- ure *j Il u - IDe Sacramento Ordinit. gipf Ipy auroEpifcopo etiam referatur & renun- — hoc privilegium difeeptant DD. an alii tietur. Hxzc ibi. KReligiofi-in eo communicent , :necne? g i Nota , interflitia temporum non elfe INegant Jefuitz , dicentes; .dictum.Gre- lt accipienda mathematicé , ut fit fpatium gor. XlIL. prohibuiffe communicatio- 12. M enfium.completum, quafi de pun- nem; affirmant econtraalii. 'Quz.con- li, hj ^Y &oad pun&um, fed poteft, qui hoc an- ttoverfia ex ipfo Bullz wel prohibitionis no inSabbatho Pafchatisfufcepit Subdia- textu dirimenda.effet, Quidquid de hoc Affidllh hii conatum , lenno fequenti in eodem Sab- fit? probant alii AA. ut videre ef ia batho ,. licét.citiüs veniat, recipere Dia- (Gobat,& noftro de.La Cruz Gregorium N «onatum. [ XIV. apud Kodriquez exprefié feciffe R. 3. Quando Clericus Secularis.cum illam exten(ionem ad alios queque :Or- T dines, Ttem Alexandrum V. & Eu- QU dimifloriis vadit ad alienum Epifcopum, mon hic , fed propríus ipfius Ordinandi genium IV. idiu ante Gregor. XIII. fe- dj ciffe aliis Regularibus idipfum jus quod Epifcopus poteft difpenfare in intcríli- pl (tiis- 'Societati fpecialiter dedit Gregor, XIII. lg Ratío: "Uumquia difpenfatio eft a&us Accedit , quód hoc privileguum non jurisdi&ionis, qui non re&té exercetur revocetur:per Trid, Seff. 23. de reform. ia ^in Subditosalienos. "T'um etiam , quia Cap. 1. àibi flatuit , Ordines debere.cele- 'ln(; & adproprium Epifcopum fpedat judica- brari temporibus à jure ftatutis. — Quia i mv te, an difpenfatio conducat fuz Eccle- ( ut arguit La Cruz) Lex generalis non fiz,velfalutiO rdinandi. )N revocat privilegium paucorum , quando Ti d &. 4. De Difpenfatione interflitio. de illo faltem in generali non fit expref- tum pro Re o n o ularibus facra Congregatio fa revocatio. His non obflantibus pauci f W declaravit, quód & illa pertineat ad Epi- Epifcopi poffunt induci, ut hanc fenten- Ícopum ordinantem , qui quoad caufas tiam in praxi amplectantur. Perfmv in Concilio expreffas pro difpenfando XXVI. & 6. Epifcopo non licet fuos in hoc deferre debet judicio & attefla- €tiam fübditos in aliena Dicecefi ordina- Af ICI Y Ql tioni Superioris Religiofi Ordinandi: re, autalia Pontificalia exercere fine 1li- i t Verüm, ut docet noftcr de La Cruz juxta cenüia expreffa Ordinarii loci, Tta fta- tuitur in Tridentino Seff.&. de *eform. d Bullam Greg. XIII. pro Societatein Bul- uf lario Manuelis R.odriquez relatà ,Gene- cap.5. Si fecusfiat, Epifzopus ab exer- citio Pontificalium , & fic ordinati .ab jl rales Ordinum,, & ab iflis delegati, pof- funt cum fuis Subditis difpenfare in in- executione Ordinum, fint ipfo jure fuf- VOU terílitiis. penfi. db j 2 f. fGregor.'X[II;*Secïetatï Jefu in Ratio : "Ut conferventur Dicecefium f Bulla, Pzgm c- utile, &c.. dedit privi- limites, .& cujusvis Epifcopi auctoritas, ( )dl m!tf"." ! legium, utejusdem R eligiofi extra tem- müruapax, & tranquillitas,- pora, imó tribus diebus feftis continuis B« 7. De loco XOrdinationis ántra ! (üf" if yil t facros Ordines fufcipere queant. (Circa IDiccefin :Conc. Trid. Seff, 23. ide re- d Cggg g88 4 form, Xv Tr$6 TRÁACTATUS XF. Examen 3. form. c. 8. ità flavuit : Ordizatienes in. Nota tamen, hoc Sttutumnon effe ufü Afti f gutontus Cathedrali Ecclefía vacans , Pfæ/ämibmg? receptum, vel contrarià confuetudineab- ad id Ezelefía . Canonicss pabltce cele- rüg)t.xm quia notum eft, quód non- Jir Ol'( &rentur.. SLautem in alie Diocefis /ofa nulli Epifcopi Ordines conferant vel in Hl P*Uak rafente. Glero. loci ,. dzgr jor ,. qaantum S:cello Curiz füz Epifcopalis vel i in alio soltsi f jeri potef , Ecc/ef 4 femper adeatur.. Sacello .five.Templo quocunque.. At i &or ACOSGEOEOE OE EOR OREOR ROE2 AORU QEOFOECEOEOEHOHOEOR Mj ln 0L 6X lersf EXAMEN ii TE Jus Tr De Om'zizmm anrzäm /n genere & in ä?ä'c'lf- t Mitor N ID.[H Pfä UJERO L. Sufcept rx qua- [Aacri; quia non verfantur circa rem (a- 'mlu. | tuor Minores ex quibus mate- 6ram ,. nec habent adjun&tam obhgatxo- M(lum riis folent examinaris & quam nem continentiz ,. ut expluatum eft ia fcieniiam debent habere Ü (bæn D3 Exam.2: m 9g« R. 8; ubi etiam patet, aa m ag XV*'VU &i De eorum. fdentia feu: omnes-fint Sacramenta; Et in eodem üdtgr. | Vteratura.vide Exam, r..n. z. K. 2.. Ma- Exam. 2.:; 16.. patet, quód ad eos non j tll terie , ex quibus foxent examxx*an funt;, requiratur titulus Otdinationis, cümor- D. quaz bie fequuntur , & qux fpec:Fiætæ dinati poffint redire ad: Seculum.mote: . Vi t funt ibidem R. 3. usque ad. Q; .. imà: proprio.. &t C prater € azeclmmum debent fcire.omnia; 54 2. Quodnam fit ülb;eäum capax» tj It fntel quxz Ba&enus in 1.& 2.. Examine di- Ordinum minorum ,. patet ex Examinie 8 Ü a func. de effentia, effr&u,. fubje&o; precedenti: Ultra: ! hoc Otdinandus» Wt D Xtate, miniffto ,. tempore ,. mtcrftxtus dütr comparet ,. debet. effe tonfüratus, "Ordinationum.. vefte talari indutus & füperpelliceo , & liabere-candelam offerendam, & (uffi- QU/ERO Il Qiüot fLmt Otdines: QUA. Minores? cur dicuntur Minores? ^ cur cienter: difpofitus ad' facram Commu'- liO nonacri? qua requifita: ad füfceptio- - nminem:recipiendam. Ad quamtamen Atone &t uem?' quz obligationes ? "non eff'obligatio füb mortàli ; Quianon k XXVIIL 5.1.-Quatuor. fünc mino- conílat de precepto. Item præv!e de- t 0r It zecOrdines fcilicet Ofliariatus , Le&o- Bet exhibere teftimonium de'vita & Di- tto ia ratus , Exorciftatus, ACO]ythatUa. .moribus, quod poteft dàri àParocho & eunturZ4diares ,. quia Ciericum ponunt Magiftto Scholz , in qua educantur jux- h&j 00 r in gradu'minoti ;- &i ab Euchatiftia: re- ta T'rident. Seff, 23. de reforar. c. $. Et Ms mouori, gsàm. Ma;pres. Dicuntur son deinde examinari juxta di&a ex Tridi. "o in: 2 Q p d De$acvamento Orvdinis; 1157 ff :'nFXafn. Ym Et deb:t effe ab Exa- Nota , quód quamvis hoc eiiam pof- Itedt 5n"t obatus. fint facere Laici, non tamen ex officioy: minaroriþgs a r d m . 3. Ordincs minores ex fe non ha- fed folüm ex commiffione. Item canes w bent fpecialem obligationem , nifi 1. d expellere (puta veros & phyficos) nom [iodi recitandos illos Pía]mos, quos Epifcopus eft officium Oftiarii , fed Sacrifte , vek ordinans injungit. De quibus vide fu- alterius ad 1d depurati. prà de horis Canonicis Fract. 10. Exam. E.2. Offidum Oftiarit þafet' ex cþtaz .n.69; 2 Ad portandam €lericam definitione. 8 i fcu habitum & tonfuram. — De quo vide B. 3- Matería remota Oftiariaiis funt: loco citato ex Tract.7. Exam. 3. n. $ 5. Clives Ecclefiz, proxima eft traditio co- 3. Ad heras Canonicas , fi fit Kegularis rum ; & in hocimprimitur charactet: ehoro addi&us, vel.habeat Benehicium.. & 4. Forma funt verba Epifcopi or- 4. Juxta Trident. Seff. 23« cap. 1 1. 1e- dinantis, qua ad traditionem. materiz " I | nentur Minorifle in uno quoque mu- L profert, nimirum hac * Sic age , quafi. pere juxta przfcriptum Epifcopi fe exer- Deo tadionenr reddiurus pro his rebus, aremï:?ï , ] eere ,. idQue in ca, cui adícripti eruat; qux his clavibus clauduntur.. bliat Eccletiá. Ü & $, Hic Ordo eft à Chrifto inftitu- vdtin Quari hic poffet , an Minoriflz fuura Officium exercentes in mortali , peccent tus , velin ultima Caena ;; Vel quando: At A0 ; eoit| x mortaliter ,. fed ad. hoc negativ& patet diit : Ego [um ofhum. Velquando vendentes & ementes ejecit ex Templo. |eyrut fuprà Fra&.i3,. Exam. 4. 5.37. antt K.5.- Y ; tit Sec-u,nflu&OEdo Minor eík. [im t . Mide et iam in Exam. . 3. $- R..- Letloratus.. quz fint Clericorum privilegia, & n. 6. quz finteis prohibita? Nunc ad Mino- QU/ERO 1V. Quid de illo, &c.? qu d XXX. Bo r.. Definitur fic : Eft Ordo .Exgmifi res Ordines: in. pardiculari fuo- ordine,; Écclefiafticus vel Ordinatio ,. quà con- du quorum primus eft: Yf Á Q fertur poteflas fpiritualis Propherias & Off.aratuss- X r extra Miffam f cto »IS facras Scripturas , eiam tamen ) Evangelium legendi.. & QUAER O HE. Quid cenfts de eo? Q ejus Officio:? materia & forma ?. infli- & 2. Oflidum Ledtoris patet cx liac definitione ;. ad quod etiam fpe&at, umva'ö' tutione, &c. XXIX, 5 1. Offtariatus definitur.fic: Catechumenis feu adultis bapuzandis jn sradere rudimenta Eidei u e £ft Ordinatio vel Otdo Exclefiafticus, T4 per quem datür poteflas aperiendi, clau- 85 3. Materia remota' LeGboratüs eft dendi, & cuflodiendi Ecclefiam ,. nimi- fiber continens facras Scripturas ,. nimi- M[]M d ul 1um dignos recipiendo, indigno , Apo- runr Epiftohs & Prophetias. Prozima eft traditio Ebri, & in ea imprimitut ftas, Harreticos , excommunicatos, &c. £hara&er. $i pro materia porrigeretar ^i äe-gellendo:--v x - Btre- r Gsgg £88 ;ss — 1138 CTRACTATUS XF E xamen 3 Breviarium, effet valida Ordinatio, quia Nota, dici in definitionibus, E//.Or4», frgn .continet di&as Scripturas, Vel Ordinatio. De quo vide in Exam.2, 4 À && 4. Forma funt illa verba ep'ï'fcd- n.7. K 3. & 4. Sumitur enim interdum i, ;pi fub traditione prolata: 2ceipe €2 eflo effc&us pro caufa; Ordoefteffe&us Or- n Verbi Dei elator , babiturus, fi fideliter .dinagonis, quia Ordo.eft gradus vel G viriliter. Offcium tuum ampleveris , At poteftas perOrdinationem feu externam hinia. partem eum i5, qui verbum Dei ab ini- catemoniam aut fenfibile fignum colla- lt tio beue miniflrautrunt, £us, Quartus Ordo minor eft, folig? HZe 4. Certum tempus áoflitutionis hujus Otdinis non fcitur. Poteft dici, "cabytbatus. t lit :'l 1 quod &zà Chrifto inffítutus, quando in QUAERO VI. Quid de eo? f änrn'ec templo aperto libro 1egit -Le&ionem XXXII. Refp. 1. Sic definitur: Ef Tfaiz , & poftea tradidit ininiftro, Ter- JXim, cu Ordo Ecclefiaflicus vel Ordinatio , quá hf tius Ordo minor eft. 4latur poteftas cereos accendendi, eos ad altre transferendi, & urceolos Subdia« ^ femp £ Exorciffatur. WR!IP;(*,. [ cono pro facro minifterio porrigendi. Tlyettn QU/ERO V. Quid de iffo? — XXXI. &. 1. Definitur fic: Eft Ordo Relp. 2. Officium Acolythi patet ex nf Gefinitione; ad quod fpe&at , quód de- LE Ecclefiafticus vel ordinatio, quà confer- beat Diacono & Subdiacono infervire, tur poteflas manus imponendi fuper Wifdri fti urceolos aqüt & yino plenos Subdiaco- Átht U encrgumenos, id eft, obfeffos à Dzmo- o porrigendo ; à quo fervitio dicitur hn " nibus, .& füper eos legendi exorcifmos " Acolythus , 4 Af ad Dzmones compefcendos & expellen- qu& vox ,idgmiigfüücat.qzuo.d Qwijï iim pedilfequus. Kefy dos. Undehzcvox Exercifla fignificat — 'Kefp. 3, :Materia remota bujus Ordi- um ddem, quod fzerepans, nis eft d d i TU vel 1 f&. 2. O fficium Exordifie Hp x; una Candelabrum, al. !t BEgof :Pa.tet ex hàc tera Utccoli vacui: proxima pariter du« definitione. plex, nimirum utriusquetraditio, -Cha- f w Refp. 3. Materia remota hujus Or- m TaCker imprimitnrin traditione Urceo- Ti .dinis eft liber Exorcifmorum ; Proxima, lorum, quia hzc eft materia traditioejus; & in hac imprimitur .cha- pxincïpglis, Ril ra&er. & circa eam Acolythus hábet primarium wl [im( aRum. JCnjus Ratio eft: Quia Urceoli "31. &&efp. 4. Forma funt illa verba Epi- continent vinum, -quod efl matería , ex P [//7 /71 fcopi: (feespe (b cammenda meimoria, 64 quaconficitur Eucbariftisadeoque actus Aopj habe poteflatem &mponendi manus. fuper «citca.eos proximiiis accedit ad Euchari- D qüdo D energumenos ,fruebaprizatos frue Catechn- 92€50$5, fiam, quàm a&us circa Candelabrum, PM utpote a&us fecundarius circa materiam 1hi Refp. $. Chiftus hunc O:dinem in- "tf :ld4 fecundariam & accefforiam, quz tamen ia ftituit, quando obfcffam à D xmone li- (nimirum Candelabrum ) de congtui« D beravit, ponensdigitos in aucicilam cjus, N tate in tali myüerio-adhibew& Ex hg m DeSa c;iamen!o Ofät!):l'!. 1159 0 X — Éx quo Colligicur Ratio, cur in Otdi- Dite: Probabilius eft,quod nemo, nifi: DUM matione Acolythi Urceoli tradantur ab faltem fitSubdiacon.s, audeat continge- du Epifcopo, & Caudelabrum ab Archidia- re facra vafa, v. g. Calíces , & Corporalia;. (j €ou0, himirum quia Urceoli funt mate- &e. nifi forté effzt jufta: cau'a tangendi,. u ria primaria , à proprio Ordinis Minifiro qualis effe poteft, ut, fi in defe&tu Subdia- ATA | tradenda:. coni , Acolythu: Sacerdoti privatim pra- r1 Effne de effentia! , ut tangatur uterque paret Calicem;, quod: conüderatis cir- * Urceolus ? cumftantiis. interdum licité. ficri poteff ;; m Dico : Vàlor falvatur ». fi tangatur Cateroquin: non,& ita obtinuit confue- ünus.- tudo & Ecclefiz praxis, Idem patet ex fty— Effneneceffarium: tangere etiam: pel- loCuriz Romanz, quz quibusdam T on- viculam; cui Urceoli infiftunt ? n furatis & Minoriftis interdum dat privi- i qüi Non ef : Quia. nullo modo:eff mate- legium tasgendi vafa facra. j d 1i2, nec femper adhibetur in Miffa.. Nota , quód Ordines Mendicantium: h Kefp; 4.. Duplici Ordinis-hujus mate- habeant à Sede Apoftolica privilegium. 'fgen&i. j fiz duplex correfpondetforma, Una eft:. ut. omnes corum Religioli etiam Laiciy. at Accipe Ceroferarium cum cereo , & [ekag dum i propriis Ecclefiüsex Superiorum: jod del iE 4d accendenda. Ecclefie luminaria fuorum mandato Sacriflanos apunt, o- fets mantipari im nenine Domini. BMlera : mnia paramenta, facra vafa (putainqui- bito Jctipe "Urseslum: ad. [uggerendim: vi- bus non: e£ Euchariflia ) ac Corporali»;. Q did "us r aquam im Eucbavifliam Sanguinte &c, reverenter poffint tanggre & lavare; ia |Chrifli in nomine Domins, QU/ERO' VIL, Que'funt , & quidi . Kefp. 5.. Chriftus hunc Ordinem in- fignifticant veftes miniftrorum Ecclefiz,. fituit vel in ultima Ceena ; vel quando: tam inferiorum quàm füperiorum, etiam: j: o xum ! dixit : Ego'fum fux mundi.. ipfius Epifcopi 2 Qu« fl veftis Acolsthi z XXXIII. Hecqueflio ideo hit poni- smtet t ( Eff Amittus feu humerale tegens hu- tur , quia confiftimus-in redio inter Or- Y meros; & alba, & cingulum.. dines Minores && Majores.- e Uttt mupi ht d Quid lz & alix alierum miniffrorum Kefp. Fluic quaflioni: fatisfacit Ang:. j r veftes fignificent ; dicetur poffea ad Q.7.- Do&or hic q.40; a. 7. in c..dicens; Ve- i U | D-23. ftes miniftrorum defignanr idoneitatem;. st — Petefine Kcolyc fi^ugï agere vices Sub- quz in: eis requizitur ad tra&andum di- NÍ diaconi ,. im ejus defe&u: eantando:. vel: vinaz& quizquzdam funt, que inromnt- j & dl ltgendo Epiftolam 7 ^ bus requiruntur ,. & quedam in fuperio- ( PatefF quidem fed! nom folemniter & ribus, quz mnon ita exiguntur in inferio- J ) j TU iB | - €rofficio , id eff . nor cum: manipulo ribus :: ideo fünt; quadam veftes omni- fed fine eo ,. & ex: commiffío bus: miniflris: communes: ; quzdam au- g 'n'e '» neceffi k mqgmb E- 'ate urgente.. tem füperioribustantüm, Et idco'omnt- Poiefine Kcolythus tangerefacrge va- — bus shiniflris comgetit amictus humeros ] m tegensy Nauis 1169 ;TR/JKCTA'TUS XF, Éxamen $. : tegens, quoGgnificatur fortitudo ad Di- thecz, annulus, & baculus; æïa novens vina Officia exequenda , quibus manci- funt , quz ipfi fupra Sacerdotes poffunt, " pantur: & fimiliter Alba; quz fignificat fcilicet; Clericos ordinare, Virgines be- puriratem vitz , & Cingulum , quod fi- pedicere , Bafilicas dedicare , Clericos guificat repreffionem carnis: fed Subdia- deponere, Synodos celebrare, chrifma «onus ulteriàs habet manipulum in fini- conficere, vefles & vafa confecrare. Vel flra, quo fignificetur exterfio minima- per caligas fignificatur re&itudo gtef- rum macularum : quia manipulus eft funm ; Per fandalia, quz pedes tegunt, Di quafi fudarium ad extergendum vultum: contemptus terreparum, Per fuccin&to-. p enim primó ad facra tractanda ad- rium , quo Stola ligatur cum Alba, amor mitunur. Habent etiam tunicam ftri- boneflatis ; Per tunicam perfeverantia, £&am,per quam Doctrina Chrifti figniti- quia Jofeph tunicam talarem habviffe catur; Unde & in Veteri Lege in ipía legitur, quaíi defcendentem usque ad ta- Subdiaconi tintinnabula pendebaat : los,perquos fignificatur extremitas vitz, enim primó admittuntur ad doctrinam Per Dalmaticam largitas in operibus mi- r Novz Legis anpuntisndam. — Sed Dia- fericordiz ; Per chirothecas cautela in itünj nus habet ampliüs ftolam in (inifro hu- opere 5 Per Mitram fcientia utriusque mero in fignum, quód applicatur ad mi- 'Teftamenti: unde & duo cornua habet; t nifterium in ipfisSacramentis, ErDal- Per baculum cura Pafloralis, quà debent ïfm'caP- ! maticam (quz eft veflis larga, fic di&a, colligere vagos, quod fignificat curvitas -AKOn of uia in Dalmaticis partibus primó ufus jncapite baculi': fuftenrare infirmos, luorm p ejus fuit) ad defignandum, quód ipfe quod ipfe ftipes fignat baculi, & pungere primó difpenfator Sacramentorum po- lentos, quod fignificat ftimulus in pede D eyen baculi: unde Verfus : Qu fs nitur , ipfe enim Sanguinem difpenfat, in difpenfatione autem largitas requiti- Tles f Collige , faftenta , [Hmula, -uuga;, emor- tur, Sed Sácerdoti in utroque humero po- j Wv niturStola, ut oftendatur , quàd ei plena bida , lenta. j'ïfm ditb peteftas difpenfandi Sactramenta datur , Per annulum SacramentaFidei, quz'iEG nf mmmwm pon ut miniflro alerius : & ideo Stola clefia defponfatur Chrifto : Epifcopi e- defcendit ufqne ad inferiora, Habet etiam nim funt in Ecclefia loco Chrifti : Sed ul- t ( Ca(ulam quz fignificat charitatem : quia teriüs Archiepifcopi pallium habent in Rb . Cfp. 1 ipfe charitatis conficit Sacramentom, fignum privilegata poteítatis: fignificat Ícilicet Euchatiftiam, €ed Epifcopis ad- enim torquem aureum , quam folebant üfämimn', duntur novem ornamenta fapra Sacer- legitimé certantes accipere, HacS, Tho- W') qui dotes, quz. funt caligz , fandalia , fuccin- mas. Vide plura infrà in hoc Tra& T : &orium, tunica, Dalmatica, mitra, chiro- Exam, $. n, 46. "g i "intur] " tmlie Pmssubdi: EXA Ro ü EEE N Y De Sacramentordinis, x16t Nf fs æwäwwwwwmwwwwww | C dj ye. t BXAMEN IV. hg u bus Majoribus 12 gmeke , €9 12 fpecte de | ii : DeOrdini I Subdtaconatu £5* .Dia;wzzzm, u j hd non folàüm Min.o-rï[hrum' fcientiá , fed & UJERO I. Majoribus Ordi- qeiti nibus , in fpecie Subdiaconatu ampliore circa füum officium pollere ts debent, erbusa & Diaconatu, infigniendi,quz debent fcire , & ex quibus fo- Solent infuper nonnulli Examínato- audi lent examinari ? res Subdiaconando proponere quzflio- r nes faltem -Communiores ex docrina — XXXIV. Xe I. Trid. Seff. 25. de re- y hubti orm. cap, 1. ita ftatvit : Subdiaconi & Fidei, v.g. deEcclefia. Vide Tra&.7. ; debtry qurvit Diaconi ordinentur habentes bonum te- Exam.r.n.17.& feqq. — De Fide divina flimonium, & in minoribus O:dinibus vide ibidem n, z. & feqq. DBe Sicra- ao raentis, vide TraG. 1 1. Éxam. 1. & feqq. probati , ac literis, & iis quz ad Ordi- wuvgif.;' nem exercendum pertünent, ioftruti. De Sacrameatalibus Tract. z3. Exam. 2. i p Qui fperent Deo au&ore fe continere n.2s. De Cenfuris in genere & in De Itre- Üj poffe: Ecclefiis , quibus adfcribuntur, fpecie Tra&, 14. Exam. z. inferviant, fciantque maxime decere , fi gularitate ; De qua habes in codem Wl " | faltem dicbus Dominicis & folemnibus, Exam. n. 27, & feqq. | f l cüm altari minilraverint . facramCom- Pratcrea Diacono folent ultra przfa- j ii D [ munioriem perceperint. H ec ibi, Debet tas etiam proponi communiores Quz- ln €tiam ícite orare horas Canonicas ; ut fliones de uliimo fine hominis, De quo &ï , Sfdl'-i patebit ex dicendis. agitur fuprà Tract. 3. Exam. z, n. 2. & i ..... Til Refp. 2. Materiz ; ex quibus folent feqq. Deadibishumanis, videibidem $: examinari , funt, quz hic fequantur , & n.8. De peccais TraG. 4. Exam. ?, omnis, que anté di&a funt de prima De Indulgentiis T'ra&, 14. Exam.3. De T yá u Tonfura, & de 4. Minoribus. Cüm enim Legibus Trz&- 6. DePrxcepiis ibid. | r Ordines hi (de quibus nunc agitur ) fint in Exam. 2. n, 15. De Virtutibus 1n & dicantur Majores ac facri, & Minores communi Tra&.4. Exam. r, De V-ii'tuf in fe eminenter contineant, ficut Diaco- tïbns"I'hsologïciäfra&. 2.05. natus Subdiaconatum , ac Clericum in De Baptifmo , ejus effentia, divifione, AüPeriori dignitaus gradu conflituant ; inflitutione , ma:ería, forma, miniflro, p z Hhhh hhh : - N TRAÁACIATUS rl162. XV. Examen 4 sälbja&o',,ïh*ï'teraliil*ï'tafeo. De quibus ha- tp;'poænas, ad. przfata officia perágen- bes. in Fra&atu: r 1. Exam, 5. De cogna- 4o uj tione fpirituali ex Baptifmo vide im *ttitedo "Fra&. r6. de matrim. Et exConfirma- chþ.v 2 Officium: Subdiacont patet ex data: definitione; Senfus: autem eft,, fir)ftca tione vide ibidem de impedimentis ma- tiatój quód Calicem cum vino, & patenam trimonii Exam: 6. n«7 f cum hoftia: Sacerdoti rainiffret faltem «dnitioS 4 Refp.3.. Solent. eriam Subdiae 6nan—- Dieat mediaté ,. nimitum mediante Diacono,. doproponi quzftiones in fpecie: ex prz- Hinc illa vox xilcem d cedentibusin: hoc Tra&,, quarum: fola- cur prius: ea: porrigit.. Subdiaconus idem: lignificat quod $u5- Afm, tiones.omnes ibidem: in- fpecie habes, ut» minmier ; proximus eninr & immedia- Apane €ur dicantur Majores & faeri i Éxam.. tus mintfler Sacerdotis eft. Diaconus» ibricam, 2.n9. De requifitis juxta: mox di- 'oft eum eft Subdiaconus, Spe&at etiame &tloribus eendan,35. De temporibus Ordina- At y ad'Subdiaconi officium, pallas.altaris & tionum ,. fuprà in Exam.1.n.24« . De corporalia.abluere ,. panem: pro populo: a tig interítitiis, ibidem: n.2g-. De Titulo confecrandum in altari ponere;. RU Ord menfz , in: Exam; 2« n.16«& 17... De Kefp..3.. Materia remota Ordinatio- .-ïä:ägerezl obligatione ad' caftitatem:,.. & ad horas nis: Subdiaconi: eft: duplex.. Una pri- i, Dip €anonicas patebit: magis in feguentibus; maria & principalis, nimirum calix va- "ripode Deloris Canonicisliabesfuprà inTract.. * Bf ro; Exam: f.. ex: quo- varis. quaftiones: cuus cum paxena: vacud fuperpofita ; al- tera minus principalis, fcilicet liberEpi- Ms groponi & folvi poffünt De obliga- Vinäpcrigm tione deferendi; habitum: && tonfüuram: flofarum.. Proxima, cfi utraque utrius- que materix traditio. Chara&ter im- T Tra&.7.Exam.3.n.fj« . E primitur im traditione primz' materize Dfü?/g[m Sulidiaconatus;. Cojus Ratio eff -- Quia circa eam habet: J lii Epf a&um: primarium , cüm proximids acce- MU (LU'A:'RO II.. Quid: eft ? quod'ejus: dat: ad: confe&ionem Euchariftig. Ex QO fficrum ? quz matería & forma ?. quz: lj qvo fit ,. quód ob rationen? oppofitam va p D ebligatio ? quod: fubj,'e&fgm ? queve- flis ? legere: vel cantare: Epiftolam fit a&us: fun';,&ü - XXXV. Refp. r.. Subdiaconatus: fic minis principalis Subdiaconi. Vide im M. Exam. 2.. n; 9: cur in primitiva Ecclefia: "ts detinitur :: Eft Or4o: facer- Ecclefiaflicus . qel O* dinatto:,. q,u-:sï'ï Ordinate datur. po- Subdiaconatus non: fuerit numeratus ine i n core ter Ordines facros;. & 60j ze[tas: . altart: affifiendi P?Esäj*ærw fä:—« Colligitur ex-his differentia d materiz ET erificantis, minifleando e$ Calizeny cum: uino, c* patenam cum Voflia, ey folemni-- Sacerdotis Ordinandi: ;. Quia illii dantur LTA A Cifïin zer legendi Epiflblamin Mfifaz 'Nelfic s calix«& patena cumr page: & vino : Subs- Ef facer Ordo»vel Otdinatio; per quam díacono: veró:calix: vacuus;. j'mmmüïiic traditione Calicis vaeui cum: patenz' va-- Debetue:calice cumy gawnaäeääeonfäæ MfSI cratus: 2 i äliundw D aud fub: prafcripta: verbosum: fönmæ da- A AO lttat, € u p l IDe Saevamento'Ordinis. " r . n x116$ - n £f de nerefitate, "Tusa q uai É u Jq——þ&'r. R ef» Negativé. Elttamen peccatum -nvllo jure przecipitur. T'um etiam, quía gravius , & circumflaniia in.confeffione in calice.non confecrato validà ('etfinon u ineceffarió exprimenda. nd, licité ) fit confecrazio Euchariftiz. Ergo - jQuid ff Subdiaconus in mortáli.mini- A etiam perejus traditionem validé poteft ; flret, peccatne.de novomortaliter.. [lts ordinario Subdiaconus. «diirmo probabilius juxta di&a fupra Mi Deletne Ordinandus neceffatió tange- Tra&t. 11. Exam. 4. n. 37. R. 7. nifi lia te calicem & patenam? priüs eliciat contritionem; confiteri ta- d n h /| AAffirmo, effe .de precepto graviter inen priüs,, Ticét fit.de confilio , non te- d | obligante juxta Pontificalis Kkomani netur, utibidem patetn.38. UndeS$. CQ d Rubricam, quz mandat, ut ordinandi T'homas .hic q. 36. a. $. in . ait: iLex ^ irtit inferioribus .digitis Calicem tangant, fu- przcipit, ut homo juíte ea , quz jufta perioribus veró Patenam. S1 tamen im- j funt, exequatur. . Et ideo quicunque mediaté tangeretur folus .calix .& non Hoc , quod fibi.competitexQrdine,facit: ppo patena, 'Ordinatio effct valida, quia Pa- indigné, quod juftum eft injufté exe- tena tangeretur phyficé mediaté, f quitur, & contra przceptum Legis£a- 3c.44. Duplici materiz hujus Ordinis «it, ac per hoc mortaliter peccat, Qui- ha p €ortefpondet duplex forma , nimirum fs cunque autem.cum peccato mortali ali- verba Epifcopi ordinantis. Primatia quod facrum Officium pertra&at, non 257 & effentialis eft hec : Videte eujusmodi eft dubium , quin ndigné illud £aciat, xl mimflerium vabis tradatur. — 1deo wos T 18 ande patet, quód mortaliter -peccat. Admoneo , Wt ita vos exbibeatis , u Hezcibi. Ubi S.:D; loguitur de Ordi- frir ] m JDeo placere poffitis,.. 'Fotma fecundaria nibus (acris, ut patet «ex illis, iSacram ad librum Epiftolarum efthzc: 24ccipite efficium. Exibidem ad2.ait; Ef de jare n HM » yip t dibrum Epiflolarum , 5 babete potefla- naturali, ut bomo (antta fantié pertratiet, tem legendi 4n Écclefra fantla Dei tam Jdem habet ibid. ad 4, .l pro vivis quam . pro defuatlis in nomine "Teneturzne Subdiaconus fuumofficiumm Patris, &c. i d exercere jejunus? && f. Chriftus Subdiaconatum infti- vl Tenetur €x congrventiapropterreve- tuit inultima Coena, quando panem & rentiam Sacramenti Eucharifliz, hinc a Ec.fiffï' vinum confecrandum przparavit. u non peccat mortaliter , fi non jejunus & 6.'Obligstiones , quas Subdiaco- ainifiret.. [ ! natus addit fuper 4, Minores, funt duz XXXVLRefp.7.Subje&om hujusQr- jgt r ex inflitutione Ecclefix. Una.eft ad pér- dinis capax , eft mafculus,, baptizatus, uf petuam ;caflitatem, .altera ad dicendas confirmatus, non excommunicatis, le- horas Canoníicas. i 1 gitimé natus, non mancipium , prima Quid fi Subdiaconus Relïgiofus pro- "T'onfurá.& 4.'Minoribus initiatus;: .an- g feflus, aliunde jam ad horas obligatus,, inorum vieinti & unius.completé, /Ex €as omittat , committitne duplex pecca- quibus.aliqua funt .de neceffitate medii, tum? h iihhh hhh 23 aliqus "- 1164 TRÁACTATUS X Éxamen 4. hbt aliqua de neceffitate przcepti , ut patet examinari, fafficieriter di&um eft in hoc ml ex pracedentibus. Examine ad Q 1. T'encniur etiam fcire à Du ominia, qus Subdiaconi ob rationem Kefp. 8. Prater veftes aliis miniftris ibidem in R. 2. datam. l Ammion Subdiacono inferioribus communes , p d dantur ei aliz. duz , fcilicet Dalmatica, QU/ERO IHI. Quid eft Diaconatus? quod ejus Officium ? quz materia à tor- j pid in qua convenit cum Diacono, & Mini- lat pulus in finiftra manu; qui eft cjus veftis ma? que obligatio , quod fubje&um? uz vefiis ? i bupt ropria & effentialis. Ubi Nota , quód fignificatio manipuli pa- XXXVIL E. 1. Diac&natu-s defini- sibase nir, d teat fuprà ex S.Fhom. ia Exam. 3. n. 5 3. tur ic : E& Ordo facer Ecclefiafticus, vl Ordinatio , quà confertur poteftas pro- ácetin adQ.7. Ultra hoc dici poteít, quàd (i- h Primi ximé affiflendi Presbytero in minifterio gnificet patientiam vel frg&um bono- rüm operum juxta ili altaris, & legendi Evaugeliam in Miffa. ttic p &.2.. Officium Diaconi patet ex data moffcium Euntes ibant Qj flebant portantes mam- defioitione , nimitum Presbytero im- Mi i prles féot. — Portatur auiem n finiftra, quiá bac fignificat v m przíentem , in mediaté miniftrare (unde & hae vox, iltate [ D:aconus, idem fignificat , quod mini- li Qu ua debemus patientiam exercere , ut bonorum operum fructus poffinu: per- fer) hoftiam in patena & vinum in cali- titin df barjfhi «ipe IC.. ce ei tradere , Evangelium in Miffa Ie- gere folemniter , id eft , in veltibus Dia- triodse d fi Subdiaconus fuo officio fun- atur fine veflibus? - cono ex viofficit competentibus. Prgter um qu hzc duo Diaconi officia funt adhuc alia; DN Peccat mortaliter , fiid faciatex con- nimirum rudimenta Fidei fummarié VOntliopis temptu vel negligentia. Subdiaconandus cum qua difpofitione populo proponere, pfo quo tamen Ca- ttd Erd techifmus Concilii Trident. monet ; ut ac vcfte debet comparere apud Ordina- LU U!gflt. tionem ? id non faciat ex loco füperiori feu ex n d B& Debet comparere ut anté exa- fuggcftu , nifiid ei Epifcepus permife- fiifead minatus & approbatus , & ut difpofitus rit, quia menus prazdicandi non compe- "Wt g ad facram Communionem , potulam ha- tit ei ex officio , fed folàm per difpen- D Y DN bens Tonfursm . indutus veflibus Aco- fationem: quà ebtentá poteft lieité pu- ii blicé przdicare. — ]tem; quia in Ordiaa- m, 4 n'6 lytbi fuprà nominatis. Ultra ess debet fecum ferre manipulum , eumque tene- tione Diaconi dicitur, Draconum oportet 1 Dfy] e finiflrà manu s. & Dalmaticam fuper baptizare & pradicare, Diaconus poteft. 1 pfxfdem, finilrum brachium geftlans, & dextrà Íolemniter baprizare ex commiffionc lk"-l li dnSffm &creum efzferendum.s Epifcopi vel Sacerdotis ei fa&á ex ne- ] : D'iaco;iatu.c; ceffitate urgente , fic ut fiat minilter fo- ?fi lt c lemnis , non ordinarius , fed extraotdi- ". * j XXXVH.-Quania fcientia requiratur narius. Quod fi faceret folemniter abs- C catct. ';'ydülm Dia( "m Diaconandis, & cx qnibus foleant que commiffione , graviter pe * Drgg »x P'o:räe -- D: S&:mmemo Órdinis, 1:6'94' Sacramenti expofitione Ciborium, Mon- LY Porró fofempiter przdicare eft id facere um cum flola & fuperpelliceo, & ex cathe- ftrantiam , vel lunulam educunt; & Sa- cerdoti tradunt. : ltiomm | dra. -Dum Diaconus folemniter ex Petefine Diaconus in neceffitate, vel commiffione baptizat ; debet effe fuper- Q | juffu Epifcopi adminiftrare Sacramen- pellicco indutus , & ftolà per transver- tum Peoenicentiz ? 34 fum pofià ad differentiam Sacerdotis. us Iterum ex Ecck.fix Statuto ad Diaconum ANvon potefl : Quiia ad id de neceffitate requiritur chara&ter Sacerdoiis. -od ' fpe&at. baptizandos iuflruere , difpone- m $ia T f l 1e, veftibus exfpo'iare, bona Ecclefix dif- autem poffit min/ftrare Eucharit ms la penfare, eleemofynas . diftribuere , ubi eft difparitas ; quia cam non conficit, fed ab alio confeé&tam difpenfat : Sacra- du adhuc eft in ufu. ]n Primitiva Ecclefía , quando fub yilti mentum autem Peenitentiz dgberct ipfe ;M:,üii utráque fpecie communicabatur ; Dia- conficeres , Potefine a ffi iflere Matfïmonio ex com- rl coni officium erat Sanguinem Chrifti dif- miffione Parochi. u t penfare , imó & in defe&tu Sacerdotis & neceffitate cogente ; Corpus Chriíli mi- ANon poieft : Quia Tri'den-t. Seff.24. de j n ] ia nilrare. Quod ctiam de fa&o adhuc reform. cap, 7. committit hoc munus foli Parocho vcl alteri Sacerdoii de cjus in a poffet in defectu Epifcopi aut Sacerdo- tis , aut juffu ejus in extrema neceffitate, liceniia, Unde fi Diaconus effec Paro- K l uD vt periculosé infirmus communieet, da- chus , poffet. J to etíam quàd non eífet abfolutus nec Poteflne miniftrare Extremam Un- confeffus , dummodo exhíbeat fpecialia &ionem ? " ht ij v 'r eontriiionis figna , & defideriumr fu- INon potef! , dc quo v ide Tra&.14. E— i n mendi Eucharifliam pro Viatico, & Xxam.4.n.T1I 2. E. 3. Matería remota Ordinationis pnt; t mors urgeat. Quo tamen in cafu ca- vendum eft fcandalum, debetQue Dia- Diaconi eft liber Evangeliorum; proxi- LL | um | conus iile adhibere teftes hujus minifte- ma , traditio ejus. Vel dici poteft, Ma- ;crml d | COU füfide dignos. Si vcró effet cafus, quo tetiam ejus remotam effe duplicem: u- communicandus effet infirmus Sacerdos , nam effentialem, & de neceffitite Sacra- 1 ddy'n' l j t quid agendum patet fuprà T'ra&t. r2. E- menti , nimirum librum Evangeliorum, A ?U xam. 4. n. 60. ante K.. 4. alterain accidentalem & integralem , ac l Ofd.;m' g de necefirate przeepui , nimirum impo- Poteflne Diaconus licité Euchariltiam i Wï(p' | feu pixidem, in qua Euchariftia contine- fiionem mánuim. t | tür, transferre de loco in locum? Debetne. necetfaiió effe liber Evange- p rÁ Borum? Ti Affrmo : Quia habet poteftatem fa- Sufficit , 6 fit alius liber, aliqua tamen i E pec Chrüfti Corpus in faeris vafis con- tentum. [dem probat quotidiama pra- Evangelia cóntinens, veltota Biblia, fe- noti "T. 7 xis, dum Diaconi pro Communione vel cus fifolàüm Vetus T efamentum fit, quia in eo aonfont Evangelia : fi veró trade- ggflfffr hlsmni'—]?roceiüone' , Aaut Venerabilis Hhhh hhh fGLUE p N "166 TRACTATUS XP, Ecamen " Of returfiber omnino profanus , Ordinauo füper C Uipu5 wv lirizuin Vale comtentum, - Jum .elfet nulla defe&u materis, Unde ejusnon eft tangere Corpus Chri- fufedel O nid efl, quód A&. 6. Diaconi fue- fti, fed portare Corpus in patena , & dif- m ? zint ordinati per folam . impofitionem penfare Sanguinem «um Calice. Et M ananuum? £,l ádeo ejus poteftas ad a&tum principalem MA conc'git fort$ ex. fpeciali difpenfa- mon potui exprimi, nec per dationem n tione Chrifli, quia enim in exordio zi a waíis tantüm , nec per dationem mate- nafcentis Ecclefis nondum erat editus ri : fed exprimitur poteflas ejus ad a- m &$ liber Evangeliorum , adhibebatur im- &um fecundarium tantàm in hoc, quod itrà Verü pofitio manuum. — Vel fuit tradita ali- datur eiliber Evangeliorum; & in hac h qua charra continens doctirinam Evan- ; poteflate intelligitur alia. Et ideo in - (uid f Selicam. « ipfa fibri datione i Hezc Xbi. mïp.rimjtur chara&ter, 335 & 4. Duplici materiz :corr-b'!'pondet XLIF L duplex forma, nimirum-verba Epiícopi. Aliis erct Refp 45. C'Iafiüus Dïacoþaïugn infti- Prima & effentialis eft : 4ccipe poteffa- t£uit in nitima Cena. 090 OT Atem lerendi Euangelium in Ecclefía ytam Ratio: Quia tunc inflituít .Saccïräe*- j m gro vivis quam pro defuntlis , n nomint, rium, ad quod Díaconatus eff uliima "$ub JDomini. Altera integralis: 24ccipe Spi- difpofitio feu proximus gradus. ä&&& qitum [antlum ad vobur & ad refiflendum lt r Kefp. 7. Obligationes Diaconus rion Diabolo & teniationibus ejus in. nomine ? * habet ultra eas quz affignate funt pro it tonfg; dDomint. Subdiacono; & quz ex vi officii ejus. Kicet u -"'ide fuprà Tra&. rr. Exam. 1. n.6. «olliguntur. At ; .Dïz( de diverfitate Ordinationis IDiaconi 4n Refp. 8. Subjecum hujus Ordinis chfk:); li Ecclefia Latina & Grzca. defcribitur, uti de Subdiacono di&um "Iu Trem vide infrà in Exam. 5. n. 43. eft fuprà ad Q. 2. R, 7. n. 26. dummodo *rlnilo R. 5. de duplici matería presbyterii, & addatur , JEr fübdraconasu initiatus, duplici gratia per illud caufata , qnod di- Item , amnorum 22.complere, &um etiam hic fervit, * XL. Refp. 9. Quamvis Diaconus XXXIX. Kefp. s. Chara&er Diaco- portct omnes vefles Subdiacono com- no ámprimitur in traditione libri Evan- munes, cüm fit Subdiaconus: effentialis eliorum ,2on veró in contra&u alicujus reéi facre , pertinentis ad principalem tamen & propria ejus veflis eft Stola à finifito humero per pe&us & dorfumad - ejus adtum. latus dextrum füb brachio dextro du- Ratjonem dat S.Thom. bic q, 37. a. $. &Ga. dicens : Poteftas Diaconi eft media inter poteftatem Subdiaconi & Sacerdotis, -Onid (i Diaconus fine -1'uä vefte fun- Sacerdos enim dire&té habet poteflateg gatur fuo officio? fuper Corpus Chrifli , Subdiaconus au- 3Dicendupa ut ' i anté de .S.f:bdiacqnof, '. 36, sem fuper vafa .,:antüm: Íed Diaconus Dia- De Sacramento Ordinis, f 1167 3 Diaenandus cum qua difpofidone Teneturne Diaconus füum Qfficium: s & veíte debet cgmparare apud Ordina- exercere ? : d tionem ? Tenetur indubi & fi alicui Eccli;zfïïæ- ad- e d Refp. Sicut de Sabdiacono di&um' fcribatur , ut iafervíat , quis fraftrà ef£ eft, hoc folo-variato, quod: debeat com- ia potentia, quz mon reducitur ad a&um z ttons | parete indutus veftibus Subdiaconi, por- T fed. à mortali. communiter. quis excu- tans Dalmaticam fuper brachium (ini- fatut ,. fi cont i x ftrum ,. & Stolam tenens manu firiftra : fit;. gmpt*us» & Ícandalum. de- rl dextrà veró: cgfcgm—zof&rcndum: Epifco- u 90; É Teneturne officio fuo-fnel jejunusz — Dicendsm ficut de Subdiacono: di. ulv Quid fignifi Mrsuir, vide p Cumeft. $i tamen Diacormus juxta ca- du Exam.3.m 33 adQ.7- - XLI. "d f; Diaconus a Gum fuii fum.anté pofitum quafs przvideret: ,. vel mpo Ordinis: exereeat im mortali . peccatne dubitaret , Miffam à: f& perficiendam effe de novo' mortalirer 7 (.quod tamer rarum eft). peccaret mor- f Affirmo probabiliüs juxte di&a & pro-- taliter frangendo: jcjunium . confentien- do in peccatunr mortale ,. vel faltem in: | uf bata de Subdiacono in: hoc Exam.ui 3 $-- poft K.. 6.. & loco ibidem eit..— Accedit periculunr proximum ejus-- ynus n fpecialis ratio . Quia (i Sacerdos fa&á Porefine Diaconus in recitatione Bre- jam: confecratione. Miffam: mom poffez: viatii ante Colle&tas dicere,Dominas vo- fut perficere, ut fr infrmaretur , ve? rmorc- Bifitig, iib retur ,. Diaconus ( fi alius Sacerdos non: Potef* , modó: nom fi t prafens Sacer-- | adeffet): fumendo: proprià. manu. San- dos,quoprzfentenon poteft, ni(i de ejus « Ods : &iffimum,. deberet abfolvere. Miffam: licentia; ut habent Kubricz.. ij Qd lmol Wide fimii-ïa»*iärüïxan*. T 9ge j | D no Cff;' d gR Wl d d ul l o | EXA- ) '13168 TRAÁACTATUS XF. Exaæeix's': 1 ) Qd t , DDeGso 6605 o Go IUb ss ub b o sss g (iait i ^»EXAMEN V. [ (;epe : Bul Aondilio aleds, ?De Ordz'fze Presb ytei'ztäs ffve Sdcerda:z'i. aM : UERO L Presbyterandus, d olen dicandum, nec ad confelïäonu:h audien- quz debet fcire; & ex quibus tiam applicati , & his fuificit fcire ea, gutur, & materiis folet examinari ? quz fpe&ant ad Sacramentum ricé pera- a f XLII.R efp. 1.Concil. Trid. gendum, nimirum materiam , formam, Ailncomr Self. 25. de reform. cap. 14. ita flatuit: intentionem , ac difpofitionem requifi- àde u Qui pié & Édeliter in minifteriis ante- tam, & defe&us, qui occurrere pof- deyect a&tis fe gefferint , & ad Presbyteratüs funt, qug ncccffariq fint altari & (imi- 'ioter fn lia. Ordinem affumuntur, bonum habeant t di D teftimonium , & hi fint, qui non modóà " Aleta e(t fun&tio fuper Corpus Chri- t tj in Diaconatu ad minusannum integrum, fti myfticum feu fuper Fideles, quz in- nifi ob Ecclefiz utilitatem ac neceffita- cumbit animarum Curatoribus , Pafto- "C pur "ittigsie tem aliud Epifcopo videretur , miniftra- ribus , Parochis , Confeffariis , Concio- .A verínt, fed etiam ad populum docen- natoribus, qui divina Myfleria , & ea que E. dum ea, quz fcire omnibus neceffarium fuat Fidei, populum docere debent ; un- - füminre eft/ad falutem , ac ad miniítranda Sacra- de & (quia nemo dat; quod non habet) Ufctimon menta, diligenti examine pracedente, ipfimet ea fcire tenentur ; pro diverfita- ^ g idonet comprobentur; atque ita pietate, te tamen gregis commiffi , tenentur ha- l Q"d h': ac caftis moribus confpicui , ut pracla- bere ícientiam majorem vel minorem, rum bonorum operum exemplum, & Sienim quis fimplici populo pracit, fuffi- LL l qu ] Vide i vitz monita ab eis poflint 'exfpecari, cit fi poffit, uti tenctur, eum ín articu- Hsc ibi, Ms lis Fidei informare, Decalogum expo- Refp. 2. Circa Scientiam Sacerdotis nere, peccatorum gravitatem explicare, htss ia diftinguendum eft: Habet enim duas falutaria remedia prafcribere , & fimilia functiones 3 . Prima & prazcipua eft fu- quz fuum Officium concernunt. Pro * Quay per Corpus Chrifli verum ; nimirum quo vide in Tra&, primo procemiali. Q. "m " confecrandi Euchariftiam feu legendi j. n. 1 1. ubi plura de hoc di&a funt. 1 ! Ubj & hf, Miffam, fine cura animarum ; unde di- Reaniriturne major fcientia in facer- citar fPmplex Sacerdos ; id eft, non cu- dote R egulari quàm Szculari ? i. ratus , quales non pauci dantur in Clero Affirmo., cateris paribus; tum quia ^ à quälis ! h M l communiter populus magis & cum ma- Y ( tam Sæcuiariguäqx R.e—g.ularir, necad prz- * jorí ï T,' "s T 'Wü[]m ) ü.: u De $acramento Ordzauis: 1169 M joti fiducia recurtit ad Religiofos quàm 6. Quanta. ptzfentia & quantitas ad fuos Parochos, unde videtur plus de materiz requiratur & fufficiat ad con- fcientia in eis fupponere: tum etiam ; fecrationem, vide n. ro. quia ízpe à Superioribus deputantur 7. Quare vino mifceatur parüm a- nontantum ad plebejorum fed & altio- qua. n. g. tis conditionis hominum confeffiones 8. An illa aqua immediaté oonvet- audiendas. tatur in Sanguinem Chrifti. n.r z. , 3. Materiz, ex quibus Presbyte- 9: Anuna Species poffit confecrari ! d | '"randi (olent examinari , fant quz híc fe- fine altera. n.zj. j ore uuntur, & omnia qua in pracedenti- 1o. An in Euchariflia nihil maneat - bus di&a (ünt de Clericatu & Ordini- u de pane & vino ; in Exam. 3. n.19. , has busin communi,& in fpecie de 4. Mino- 1I, An & quando Chriftus fit pra: tibus, de Sub & Diaconatu, Càm enim m rcq;*ln"- fensin Euchariftia, Exam,3.n, 17, urtt - Presbyteratus omnes inferiores Ordines 12. Quznam illa fint in Euchariftía ao eminenter ia fe contineat, & eis fuper- ex vi verbortim? quz per concomitan- emineat die o nitate ; praeminere etiam tiam. ibid, n.2z, ' debet fcieatiá. p ( Hinc presbyterandus 1j. uid de cafu;quoin Eachariflia debet (c parare ad Examen ex omnibus ; Qu il miraculesé apparet puer vel caro. Ex,4. " s, M matetiisanté in Exam, 4. R. 2. & $, ad n.62, | | .. Q. 1. nominatis. ;, Ontt "n 14. Quez effentialis forma utriusque oU r y. 4« Ptesbyterandus folet fpecialiter Speciei Confecrationis. Exam.4.n.24. J dur; examinari ex T'radt. r2. de Euchariftia 1f, Anverba formzproferantur fó- nb utSacramentum eft , & ut Sacrificium ; làm hiftoricé, & pro quo fupponant: ibid. n.26. odl ef, Tales quaftiones funt UL 1. Quid fit Eachatiftia ut Sacramen- 16. Anprima forta habeat fuum J tam? in quo efentialiter confiftat , effe&tum anre alteram ,ibidem R.4. ! »przth quod vide in eedem Tra&. 12. Exam. 17, Quis fit effe&us Euchariftiz Sa- m z,n. 1. & leqq. cramenti,ibidem n,28. ; 2, An fit unüm Sacramentur o a p vel 19, Quomodo profit non fumenti- ume M gplura ; videibidem n.5, bus, n.29. : i &i ,. 3. Quantdm & quibusfit neceffaría 19. Quotuplex fit manducatïo vel tiRd. h ejus fumptio, ibidem n,4. modus manducandi Euchariftiam. ibid. .ro(:m'l 1 4» Ubi, & à quo inftituta? ibidem n.30. &i f n.$. AV 20. An Angcli manducent Euchari- u $: Qu (it matería confecrationis in ftiam? ibidemn.41. J - Miffa , qualis panis? an folus triticeus? 21.Quz difpofitio requitatur ex par- fütt q anex ,hordeo,[ïliginc » fpelta, fatre,an té ánimz? an aeceflarió premittenda & CUm nt folus azymus?jn Exam.2.n,6. & feqq. confeffio,fi quis fit in mortali;prefertim ]OI quale vinum?n.8, Sacerdoti celebraturo? ibid.n.32. liiiili 22,Quid- " s 1170 .TRACTATUS XF. Examens. gl 22. ænd fi nonfit copía Confeflarii? De Eucharzffa ut $. qcräfcz'a. (l ibidem. 23. Quantum peccatum fxtaindignä 38. Eftne Miffa verum Sacrificium ? hn Exam.5. n.69. nim d fumptio;ibid, n.3 5. 39. An moirs C firn 24. Euchariftia e fine pcccätori pub- n.7o. hrifti in Cruce:&b.' fies i lico'vel occulto deneganda. n. 34.. 25. Eflne danda non habcntibus u- 40. Quomodo differant Sacrificium i in fum rationis ? n. 36. Crucis, Conz & Miffz? n.71. 14 d difpofitioex par- 41. Quis fit. principalis offerens in iqeh 26. Qua requiritur Miffa. n.72. te corporis? an cibus aut pollutio prz- ptel r viaimpediat fumptionem. ibid. n.5 9.& 42. Inqua a&ione cffentialiter con- aid Qu feqq. fiftat Sacrificium Miffz.n.7 3.& 74. Qc quhdq 27. Àn fint cafus, in qui:bus non je- 43. Eftne infiniti valoris. n,7 $,& 76. tht 44. Anliceat pro unà Milsà accipere p t junolicet fumere Euchariftiam. n. 42. 28. Inquaztate obligentur pueri ad plura ftipendia? n.77. m a Euchariftiam, n.46. A. An quis poffit partem flipendii Vil 29. Quid deComm unione pafchali? dare alteri, ut Miffamlegat, alterá parte Cretni fibi retentá, ibidem. Á C n;47,& feq. 6. Anliceat anticipaté dicere Mif- an, 0. Quid de Communione in arti- culo vel periculo mortis? num. 49. & fas proftipendio futuro.ibidem, X Íeqq. 47. An Mifla propluribusoblata z- efiris 3- An liceat quotidie communica- qué ptofit fingulis, quàm fi offerretur ülpfrCor r6; vel omnino à Communione ceffare, rouno tantüm. n,78. 48, Quomodo & pro quibus Sacet- toyfio n.5 2,& feqq. fb j 33. An Chriflusfumpferi tfüumcor- dos debeat applicare Miffam? ibidem. W& fin pus?an dederit Judx.n.5 6,& $7. .49. Quisnam ex Miffa accipiat ma- Mctape 33. Quid fi Eucháriftia. fuiffet. fer- jorem urilitatem. n.72. ais $o. Cujusau&totitate fiant, r&du&ïd) vata tempore mortis Chrifti ? n. f 9. nes Miffarum. n.8o. Bl 24. Quis fic minifter Euchatiftiz ?an Ab d folus Sace;dos? ap'non & Diaconus? j 1. Quos effe&us habeat Migfrä,-c;g Dotttsos h. 60, opere operato, n,81. itTod i 3 . Quoties teneatur Sacetdos cele- $2, An fit urilius facere Iegi!prb fe brare,vide n:63. Miffas ante vel poft mortem, n. 82. t'4.0.9' j Ti e n ( 3€. An Miffa mali & boni Sacerdotis QUJERO II. Quid eft Presbytera- N q Qf - fitejusdem valoris? n.67. n tus? quod ejus Officium? gue matería i olverc i :37. Quomodo Éuch ari ftia !Ezr;xägnda & forma? quz obligatio?iquodj fubje- fit in Ecclefíis ; etiam Monialium? & — G&um? quz veftis? EI. Exa ml XLHI, g. 1.Pres "ts ( | quid de lampgdeä n.68. . byceraiu's Gq'fle Ehi: tur j ldotis e r A — Deóacvameuto Ordinis, 1171 ïrmr d E/ï—Orda (acer. Ecclofiaflicus , vel 'non ex efficio, ni(ix;-hab'eat cütam anima- j rum, Ordinatio, quá. ordinato confertur pote- Xiim) & 3, Materia fcfnota Ordinationis flas [uper Corpus Chriféi verum (illud ni- mirum conficiendi feu coníecrandi) &2 Presbyteri, eft calixcum vino., & pate- na cum fuperpofita hoftia; proxima, eft uce?&c; fuper Corpus Chréfli wyflicum , feu (uper Fideles remittendi illis peccata,. - Vide traditio ejus. Vel dici poteft & debet, ,materiam remotam Presbyteri effe du- Ti | fuprà im hoc Tra&at. Exam, 2. n. 7. [ R. 3. definitionem Ordinis in commu- plícem ; unam effentialem , que modó T ni, qua hic facile, addendo differentiam, eft affignata ; alteram integralem, & hzc Vide ibidem R. 4. :eft impofitio manuum, non quidem il- eteft applicati. jf quód Ordo poffic dupliciterfumi, Ad- la, qua ftatim à principio ordínationis ( fitab Epifcopo & aliis duobus Sacerdo- h de quód quamvis Sacerdotium & Pres- 7;.&'75, bytératus paffim pro eodem fumantur, tibus ; tum quia tunc nulla profertur j in rigore tamen Sacerdotium fignificat forma, tum quia aliàs etíam alii duo Sacerdotescum Epiícopo manumimpo- gradum ac poteftatem , Presbyteratus Hipcndïz;. veró íllama a&tionem & externam (acram " pentes effent miniflii hujus Ordinis; fed ripitt Caremoniam , quialicai poteftas datur illa Ordinatio que fit in fine Miffz, -quando Epiícopus fuper capur Sacerdo- [* füper Corpus Ch;i&i y'c.ruþm & mylli- «N [ cum. tis manus imponit , & profcrt verba feu t $.32, Du formam poftea asfignandam, vplex pote&äs Presbyteri & ob Jj w li h efficium patetex data definitione, . UIna 4 Quéd prima fola fit effentialis, eft atf fuper Corpus Chrifti verum ; altera fu- ideo, quia in ea juxta S. 'Thom. hic q. per myfticum, Primum ergo & prin- 37.a $. in.c, imprimitur chara&er, & us cipale ejus officium cft confecrare Cor- caufatur gratia primaria :quia datur or- fj dinato aliquid , quod ad proprium & n ;pus & fanguinem Domini. 2.Miniflra- d re Sactamenta , exceptis rdine & Con- principalem actum Sacerdotis fpectar , PI firmatione, &c. 3. Miniftrare Sacra- -quieft confecrare Corpus & Sanguinem mentum Ponitenriz , folis enim Sacer- Chrifti..|. Quod altera faltem fit integra- redil dotibus data eft poreítas clavium, Qua lis ; patet : quia per cam datur poteftas poteftasquid fit & quotuplex, vide fuprà remittendi peccata, quz pettinet ad in- in Tra&. 1. procmiali à Q. 3. ufque.ad tegritatem Sacerdotii , & character an- kg; Fm (: Q.4,n.9, lem vide fuprà Trat, 17. te impreffus (in entitate unus & idem. manens) ampliatur. & . extenditur ad [ lh Exam. £. n. 62. quód Sacerdos , eoipfo gf quód eft' ordinatus, non poffir validà novum effe&um , fcilicet. ad. remisfio- gm-äfl(.la | abfolvere à peccatis, Item vide Tra&. neim peccatorum , caufaturque.novuna 11. Exam. j. n, $ 2, quomodo officium ,augmentum gratiz feu gratiajintegralis " (f Presbyteri fit baptizare, 4. Officium adtalemunüs rité obeundum, ; ;Hoc Sacerdotis eft benedicere dona Dci. -enim denotant verba illa Epifcopi : 4c- " ul «ipe Spiritum fanthum,&c, ; Hanc Ti« $ Prgdicare ; pgta, ex commiffione , & dent. liiiiiz : 13172 ZRACTATUS P. Examen ;. dent, Seff. 25.Can. 4. ait:: i quis dixe- ret poteflatem confectandi ; non tamen 177 1 ld rit ,per (acram Ordinationem non dari effet peife&us Sacerdos, quia ei decffer ! Spiritum [antlium ac proinde fruffrà Epi- complementum ad integritatem Sacer- Alirg Jcopos dicere , AAceipe Spiritum fantium, dotii requifitum, fcilicet poteftas remit- ii anatberma fit. tendi peccata. — Econtra fi ei manus im- M 1 tato, Idem docet k?co ante ci- ponerentar, omifsà primá materiá , non timica Ex que fequitur, quàdlicétid , quod poffec validé abfolvered peccatis : quia Tiv cauíat gratiam cflentialem, fit Sacramen- poteftas in Gorpus Chrifti myfticum atidem.] tum , nontamen quod caufat integra- effentialiter prefupponit poteffatem in UE lem. em licét unum Sacramentum Corpus Chrifti verum ; quia per hanc tirium j caufet unicam gratiam effentialem,bene proptié fir Sacerdos. ; * Mito: ( tamen fimulaliam integralem. Eflne ipfa hoftia neceffarió immedia- 2 tdores, Nota, quód Apoftoli Ordinem fa- tétangenda? (TAU cerdotalem contulerint per folam ma- Sufficit , immediaté tangere patenam, timslab muum impofiionem , factum eft. ex in qua jacet hoftia? TT Chri(ti difpenfatione, qui materiam & 4/4fi hoftia immediaté daretur in W A formam hujus Sacramenri in fpecie in- manus Qrdinandi fine t ey as .,conta&u pate- fima non determinavit. Vide fuprà nz? trinsuh (Tra&. 11. Exam, r. n, &.. Cur gizci Efl quidem v&lida Oxdinatio (quia A OUj s Epiícopi adhuc validé ordinent fuos patena folum adhibetur ob congruita- tl Presbyteros per folam manuum impofi- tem , & tradereturid, quod per fe & LOU tionem absque eo, quód hzc fit matería effentialiter requiritur) eífet tamen il- CEDRUE eífentialiter divería. Quod ibidem ex- licita, utpote contra preceptum Eccle- 1m, ] plicatur, fizinregravi, . Idem eft de caíu , in MU 354, Duplici materiz Presbyteratüs R quo hoftia & vinum alicui craderentur Tütyle correfpondet duplex forma, — lIa eft ur.commixta in calice ob eandem ratio- TLy, & n nem,. s effentialis , nimirum illa verba Epifcopi At li Tub traditione Calicis, /4cespe. poreffa- Qnuid fi immedia Ms i taqger&ut foluf 1em offerendi Sacrificium Dei, Miffasá, calix & non patena? T 5 ] celebrandi tam pro vivis , quam pro de- "d boc patet R. ficut de Subdiacono Dipul, funtlis in nomine Domini. — Altera inte- fuprà Exam. 4.n.3f. ante R.4, ll ätcom" gralis, nimirum illa verba Epifcopi fub Quid fi vino noneffet admixtaaqua? Af impofitione manuum , 44cc;pe Spiritum Effet valida Oxdinatio, Quia aqua Riths €| fantium , quorum remiferis peecata , ve- folum eft de neceffitate pracepti , non ming rv 6i$5 9 quorum retingeris, medii. Pofiem; i Lulp ". *s MUU Al reteüt, w Es Q^idfiin calice effet quidem vinum i& fequitur ; quàd fi Presbytero fed non hoftia, vel econtra ? h. $i fi€o-ordinato non imponeretur manus, Effet Ordinatio du þja & fub condi- "tf €ffes quidem verusSacerdos , quia babe- tionc iteranda. E X Deletue MLET . Dedacramento Ordiais. 1173 1 g Debetne. calix neceffarió effe coníe- priüs enim fuit Diaconus quàm Sacer- r dl cratus? ldem cíl de patena. dos. Albam induens debet primó veftire brachium dextrum, tum quia videtur id NU "Ad bec patet. K. ficut de Subdiacono i fuprà di&um eft, effe connaturalius; tum quia non fini- ftra (ed dextra manus Chrifti creditur T -. Quid i unus Epifcopus traderet ma- t | teriam ; & alter pronuntiaret formam ? prius fuiffe cruci a ffixa. i Effet invalida Ordinatio , utramque Presbyterandus cum quá difpofitione enim idem Minifter praftare debet. & vefte debet comparere apud Ordina- nylius tionem? [ i XLIV. x, f. Chrítus Dominus Sa- cerdotium inftituit in ultima Coena. Eo modo quo de Subdiacono dictum p hi Ratio: Quia tunc Apoüolos fecit eft, hoc variaro, quód debeat effe indu- »immc&i& Sacerdotes. tüsut Diaconus, nimirum amictu, alb3, &. 6, Obligationes ultra eas, quas cingulo , manipulo , & ftola per crans- diximus habere Minoriflas , & Subdia- veríum ;infuper fuper finiftrum brachi- CPQWM | conum , ac praxer obligationem ad ca- um portans cafulam, (eu planetam com- ftitatem & ad horas Canonicas, colli- plicatam, geflans. etiam candelam , & j Q at guntur ex as(ignatis officiis Sacerdotis. conferens album mappulam pro ligandis Et plures habet Sacerdos curatus ratio- manibus. D WXI» | ne officii curz animarum , quam Saccr- Prafata fex vefles habentne aliquam dos (implex. Uti ex fe patet. myfticam fignificationem : ;oagnl.ï!l- | & 7. Subje&um hujus Ordinis de- XLVI. Habent moralem , feuqua ad &Pcr H l Ícribitur uti ae Subdiacone dictum eft vitz ac morum reformationem refertur; T Exam. 4. . 26. dummodo addatur , &$ ut explicatum eft ex S.'Thom,inExam. tift E[[EP » 3. n. 33. ad Q. 7- Habent infüper myfli- TL Di;wonatuinfignitm. Item annorum 24. " completé, cam ex Paffione Chrifli ; Nam 1. ami- XLV. R. 8. Veftes fexSacerdoii af- &us feu humerale figaificat illud vela- ndim"m'[ | fignantur, nimirum 4. inferioribus Mi- men, quo Judai velabant faciem Chri- niftris communes. 1. Ami&us feu hu- fti, dicentes: Prophetixa nobis ,quis eft, (f D merale, 2. Alba. 3. Cingulum. 4. Ma- qui te percuffit ? 2, Alba quzeft veftis li- nipulus. $. Stola per crucem ante pe- nea & candida , fignificat illam veftem , T &us accommodata , vel (pro diverfitate uá Chriftum indutum illufit Herodes. (-4'0 9 Wmiimq | Minifterii) utrinque zqualiter deorfum 3) Cingulum feu Zona fignificat vinci- pendens. 6, Cafula feu planeta. ud la, quibus Chriftus in horto fuicligatus, " j vo brachio dependens 9 duz pofteriores funr proprie veftes Sa- 4. Manipulus àlz mptl ] cerdotis, nulli alteri miniflro conveni- !ïgniücatillud ligamen, quo Chriftusco- entes. lumnz fuit alligatus. Porró ponitur à " NNota: Sacerdos celebraturus aptans patte finift rá , ideo , quia fi poneretur in dextra, e ffet Sacerdoti impedimento ; Stolam in modum Crucis, debet prius am Sa- T d dum formatcruces. f. Stola; qu cam ducers à finiftro ad dextrum latus; liiiij cerdos p i174 ZRACZAZUS XP- Examen g. De Sacrameunto Ordinis, cerdos circa collum conjungit , & illud Hinc & ufüs berrucz feu fiQti capilli HH ligat, fignificat illud ligamen, quà Chri- tii fab Miffa illicitus eft , quia berruca ftusin bajulatione Crucis erat collo ad- fubftituta eft loco pileoli, Excipitur; ftri&tus.. . 6: Cafulafignificat veftem pur- pifiadfit fpecialis licentia , quam de fa- puream , qua Chriftus in domo Pilati c&o dat folus Papa, vel manifefta necef- fuit indutus. Vel, utalií volunt, Tuni- fitas (fi ad Papam non fit acceffus) judi- : cam Chrifti inconfutilem. cio viri prudentis & Epifcopi (ufficiens hM XLVIL. Lécetne Sacerdoti in aliquo jadicata, ut, calvities, fene&tus, capitis . * cafu celebrate fine facris veftibus ? debilitas, aut deformiras, &c. — Vel tan- /d. Inutillocafulicet, imó ne quidem ex dem confuerudo legitimé praforipta , metu mortis ,íta ut facerdos celebret (o- qua ctiam alias Leges humanasabroga- ]üm indutüs fuis communibus & ufta- re poteft. Hinc legitur, quod in Regno libus veftibus, fed effet grave peccatum Chinenfi(ubi juxta morem gentis caput propter gravem itreverentíam divino detegere eft fignum irreveréntiz) tota Sacrificio ittogatam. In ca(u neceffi- Mfla à Sacerdote celebretur vclato capi- l tatis omittere unam velalieram ex mi- te. Verümtamen Dius V. omnem tolle- noribus veftibus , ut cingulum vel ma- re volens fcrupulum dedit ad id faculta- nipulum,non eflet mortale. Si Gieret tem. Extrahos trescafus ufus berrucz ex inadvertentia, effet miortale velve- fub Miffa poteft ratione concemptüsvel MIX, v Af w niale pro quantitate materiz. Ícandali effe peccatum mottale ; etfi fe- Vide fuprà Tra&t. 12. Exam.2. n. 16, cundüm fe pracise lolüm veniale cffet, iticr ubi ad 5, di&um fuit, quàd ne quidem Nota, quod Clerici, przfertim Sacet- ! Ut liceat ad dandum Viaticum moribundo. Tuc df dotes, utenres berrücá. (quz debet effe XLVIIL Licetze Sacerdoti cclebra- moderata & modefta) debeant in ea h. At fc "i re cum capitegio fcu. pileolo, velcum portare confaram feu coronulam , taü« berrucá, feu ficto capillitio quam fignum Statüs Clericalis: eo fe- D ANon licet. Nam dift, 1. de Confecr. ré modo , quo eam tenentur poitare 4 Ha fic habetur ; IVslus Epiftopus , Presby- in capillitio naturali, de quo fuprà. 0 n j zers aut Diaconus ad folemnia Miffarum Quari híc poffet 1. Aa & qualis in M celbranda. prafumat eum baculo iatro- Sace:dote requiratur intentio ad cele- itQue [ iré, autt velata capité altari affiffere. — Et brandam Miffam, vel alia Sacramenta Wt qui teméré prafump[eris ,. comnsunione conficienda, — Sed de hoc vide fuprà in At Fiftum przwmr. Tra&, 1. de Sacr. in Communi. X r Item . facra congregatio fub Urbano Item an ante Miffam teneatur priüs 1 in Examll V II ita ftatuit : Nemo audeat uti pileo. dicere Mitutinas. — De quovide fupià ln loincelebratione Miffarum fine expref- Tra&t. 10, Exam, 5.n.95, de botis Ca- 3 Mif falicentia fcdis Apoftolicz, non obftan. nonicis. - L Cæü& tequacunque contrarià confuctadine, f[f mll in 1 & VitinCt EXÀ (l ZRACZATZUS XZ. Examen 6. De Mif 1175 iuglt d mä&mæ»ææw-æ»mæ«mæew—æswmmmw ixcipiiu; atl j EXAMEN VI f hr od De Mifla , ejus definitione y pro quibus poJ- Tsl quo iempore, quo loto . cum quibus «oafis. m : fít Ia , t ua €9. qualis legenda , quod [Hpendium ibl | proca ? d tir) t -äïF:miam, i& confecratione confiften- UJERO I, Quid et Miffa vel d. Euchariftia ut Sacrificium ? tem;iicet aliaad folemnitatem & care- nemu Miffa unde fic di&a ? quid monias fpe&tantia àSummis Pontifici- dfici Miffa (icca? bus fintaddita. r CXLIX, m. r. Miffa feu Szcrificium Nota, tres effe principales Miffz pat- tl ! Miffz , vel Euchariftia ut Sacrificium fic tes, Primaeft preparatio, que fe ex- Caïä*le"i definitur: Eft Sacrificium INvve Legss tendit ufque ad Offertorium exclufivé. in quo incrgenté immolatar. Chrifhus 2. EftOblatio; queeft ab Offertorio ii u Hac definitio explicata eft fuprà T'radt, ufqne ad Communionem inclufivé. 5. 15, Exam.f ,n.6 9. [Definitionem Sacri- E(t gratiarum a&ioà Communione uf- Q 1N ficii ut fic videin Tra&. 10. de Religio- x ; qve ad finem. l m neExam,2. n,15- T 2;.4. Miffa ficca (quz deficiente privis .. 2, Hac vox AMiffe de fivatul' , vel legio quondam confüevitfieri in longa ?0[!0 ab hebrzo 7diffac; quod fignificat idem navigatione) fic dicitur , quia fiebat fine upo Confecratione , attamen a Sacerdote fa- ac fpontanca oblatio, vel à latino, s7te, T ph ficque fenfus eft, quódDeus fumcium ctis veftibus indutoin Altari legeban- oil donum & reconciliationis hoftiam , fci- tur reliqua totius Miffz: fed non eft pro- vt licer Filium fuum nobis mittat,& rios ci rié Miffa, nec Sacrificium , nec ullus; i p L. viciffim remittamus, De quo videin- etfi commodé poflet, rencbatur eiinter- J frà in Exam.7. n.91, &c. Zta Miffa est, effe, Solentetiam pueruli facere Mif- ii UP quid fignificet. fas tJecas,.quam pieratem fi faciant fine j V .3. Miffa inftituta cft àChrifto in facris vafis & veftibus & absque pro* (/ ulima Cena ; cüm dixit Difcipulis: nuntiatione formz Confectrationis ; & (ine ivreverentià ac itrifione facri Hoc facite in meam commemoratiouem. tti. cultüs Euchariftici,poteft eis permi m W Tunc enimChriqug pofuittotam Miflz S46- EM 1176 ZRACZAZUS XP. Examen 6, djor tut Ratio. Quia in Inferno nullaeftres — «nus dubjecdium capax fru&üæ Mfæ. demptio , necpeenz vel culpz remiffio » xiErcot XLZRO IIL. Pro quibus poteft of- nec posnitentiz impetratió , cüm dam- p:ra'bw y ferri Sacrificium Miffze? nati in tmalo fint obftinati & inflexibi- ^gis 01 les. aolru r. R, r. lrid. Seff. 22. de Sactif, Ergo. AMilLe cap. 2« definit , quàd non fo- Hinc, fi vera eft hifloria , quàd 'Nota j! lüm pro Fidelium vivorum peccatis , Trajanus precibus S. Gregorii fuerit 3pto OT cnis, fatisfa&ionibus , & aliis necef- ex, Inferno redemptus , dicendum eft, ammuni fitatibus, fed & pro defun&is in Chri- quód non fuerit fimpliciter ad infer- dASicerd "nnlicet fto nondum ad plenum purgatis , rité num damnatus , fed ad tempus ibi pu- juxta Apoftolorum tradigionem offer- nitus & detentus, damnationis fenten- hfs "m tut. tià ob previfás S, Gregorii preces fu- Hinc oflerri poteft omnibus Fide-4 fpensi , quarum intuitu fuit refufcita- :&Qoncih'x( Dbus, etiam peccatoribus, quibus ta- tus , bapizatus, & egit peenitentiam. tlmsco men aliter prodeft quàm ju(tis: hisenim dtypo i lta . $. Thom. ia 4..'»diïür:. 464 q. & prodeft per modum fatisfa&orii , illis 3. 2. lag &.4. Nonlicet hoc Sacrificiuin dire« litg; T veró pec modum expiativi culpaim- etrandogratiam coatritionis. Videfu- &é offerre pro excommunicatis majoti ttufege Atrtotyca pià de effedibus Sacrificii Euchariftiei E excommunicotione , prefertim nomine Tra&.12; Exam.f.n.8r. Eccleíiz & Chiifti , fi fint nominatim RE X:, 2, Sactificium nori poteft proprié denuntiati, aut publici percuffores Cle- ul offerti pro San&is qua(i pro eorum fa- ricorum, T fenpy Unde lute, fed in. honorem eorum. Ratio: Tum quía Ecclefia ita ftatuit "atb d "Trid.Seff.2 2.cap. 3.ita decernitzQuam- in cap.z2nobzs, 38. de fent. Excom. Tum F'dmim l vis in honorem & memoriam Sin&o- ctiam , quia de ratione excommuhic&- Slmfn n rum nonnullas interdum Miffas Eccle- tionis majotis eft, quód privet commu- g fia celebrate confueverit, non tamen nibus Ecclcfiz fuffragiis,inter qug hu- At feen illis Sacrificium offerri docet, fed Deo jus Sacrificii oblatio apræcipuum tefxc; VU&MQMX foli , qui illos coronavit. Unde nec locum, tot as Sacerdos dicere folec ,. Offero tibi Sa- Dixi 1. diretle. Cüm enim Eccleíia Nuttjgti ctificium Petre ve] Paule, fed Deo deil- Miffam dire&é offert pro Pidei propa- Il]f[üs Sa(' lorum vicoriis gratias agens eorum pa- gatione & Ecclefiz augmento;indiredé Mp dcbl't trocinia implorat: ut ipfipro nobis in- eam offert pro illis. excommunicatis » ï!rionem à tercedere dignentur in Caclis , quorum uti & pro Paganis & Harericis, ut con- N lon(xm (& memoriam facimus in terris. Hzc ibi. vertantur , quorum Converfio Eccle- "rf Hinc hoc Sactificium Beatis prodeft ad fiam auget. Y Ü flfcl tf Dixi 2, »omine Ecclefa €8 Chriffi; gloriam accidentalem. WE. AM It . 3. Sactificium Miffe non poreft Quia validé & licité poteft Sacetdos pro ïï[læ l lmö afferzi pro damnatis. illis inMiffa orare nomine proprio;mer- tà äi[Cf - De Mifs. Ilry* tMiter tamen , & non per orat 1ones &. 6. &'*7 &«« £0 :h fidelibus few pro non hdu communes, quas dicit nomine Ecclcfiz. baptizatis licitum cft hoc Sacrificium- wnifi QgiaExcommunicatiQ majornon privat ofterre faltem indire&é , in. fcnfu ante m precibus privatis, fed orationibus & fuf- $ . explicato. ülti fragiis communibus ac indulgentiis ?, Katio: Quia Sacrificium Crucis fe quz offeruntur nominetotius Ecclefiz. nobD extendit latiüs uàm Sacrificium T - Nota, quód Ecclefia in die Parafce- Miflz , przfertim finulla adfit prohibi.- pi d ves pro omnibus etiam infidelibus & ex- tio Ecclefiz, quia ex parte rei oblatz n - n " communicatis hoc Sacrificium offerat , funtidem, & hoc eftcommemorativum di T fed Sacerdoti ut perfona particulari aliàs illius: Sed Sacrificium Crucis fuit obla-- ul id nonlicet, nifi ia fenfu cxplicato. tum ctiam pro infidelibus , & non adeft i Be $. S$1iímt excommunicati , non prohibitio Ecclefiz , quód Miffa pro eis Y nominatum denuntiati, & cutn quibus non debeat offer; ri. Ergofaltem indire- tl €x Concilit Conflantienfis indultolicité été, &c. n poffumus communicarc;potceft Sacerdos Confirmatur :: Licét Infideles aon j t licité pro eis orate ac facrificare nomine Chri(ti & Ecclefiz. fint membraChrifti a&uper Baptifmum faltem & characterem (in quo differunt iu.'nd*rä. Ratio: Tum quia Concilium Con- ab Hareticis dc quibus anté ) funt ta- flantienfe generaliter permifit cum illís T men membra in potentia, in quo diffe- WL communicate £g qziäm-mnqge Divinz. runt à parvulis fine bapci(mo mortuis & oniptt "Tum etiam, quia cum aliis admittuntur aliis damnatis : S. Thomas autem illa, ad audiendum Sacrum , i quo Sacerdos fs " verba S. Auguflini lib. 1. de anim. & inemeinto orat pro omnibus círcum- il flantibus dicens : Er ommium circum- ejus orig. Quis offerat Sacrificinm , iÉ pro ii qui funr menbra Chrifli, cxplicat i, l- flantinm , pro quibus zibi offerinaus boc $ acrificinm, &c. de membris actu vel potentia. Ergo. m R. 7. Pro Catechumenis tam vivis, Ex quo Sequitur, quód ctíamdireà? qu quàm defunctis Sacrificium offerri E liceat offerre hoc Sacrificium pro con- quz' | teft , iisque prod'cftyquoad fru&um 1m- ( p verfione hzreticorum noftrorum » quia perrationis. non funtExcommunicati nominatim dc- m Ratio: Licétnonfint perfecté mem- n Auntiati. Et quamvis non fint capaces. bra Chrifti & Ecclefie per Baptifmum Wt E fructüs Sacrificti quoad fatisfactionem inreíufceptum , pertinent tamen ad d poenz debitz , benetamen quoad impe- Ecclefiam, per fidem & in voto faltem ]ur,i:!!iSl trationem auxiltorum , quibus ad con- ac defiderio ficut Novitii ad R eligio- | um u verfionem fe difponant : funtqQue mem- nem, & poffunt per Baptifmum fluminis bra Chrifli per Baptifmum & Chara&e- Ergo. D ii E ingratia decedere. rem, licét non perfidem & charitatem. QUZERO II. Quid cenfes de more (f Nec adeft refpe&u eorum prohibitio celebrandi Reqwiem, ícu Officium fune- lj PW Ecclefix , imó permiffio, ut dictum eft. bre, vol Exequias pro vivis, valetnc ? Jvmal à Kkkk kkk LI. Ra- [1"(5 7 'I'IRAïc TA TUS X Examtn 6. 1178 - — LL Ratio dubitandi eft . Quia ]pn:o —ölt ur fione pernz tetnporalis «fi-bi-lucndæ-; eä J de Viris fan&tis, ut B. Alberto Mag. &c. enim remifsà in hac vita citiüs liberabi glaylïce'veh tur é Purgatorio. Quód etiam meliüs quód talia in vivis pro fe fieri curave- [ fmh] [ rint; diciturque mosille vigere in Lo- fit, facete fibi legi Miffas in vita quàm tuicmpi tharingia ,. fic tamen ut collecta v. g. poft mortem , vide fuprà Tradt. 12. [ Pl'æf ili "Abfolve , vel Juclina , mórtuum figni- Exam. $. n. 82. *;,Ar/ ficans, vivo non applicetur. * Alcitut at fümpw Celehr ationir. &. Probabilius nonlicere ; qui diqv..l' id "Nehitt, fit de illa confuetudine Lotharingix , UJER O III. Quid de illo tenes?. Jafertit: abolendá meritó , ac de illis Sanctis, LI. &. r. Rcgulariter Miffa debet ^u0ne ft]f celebrari de die , & non in noéte. Ita qui indubié aliam habuerunt intentio- munfirm S ThomQ 3. p- q. 83. a- 2. ad 4- ncm, vel f.ntentiam fibi vifam proba- Anutur] 4 bilem fecuti funt. Ratio ibidem : uia ipfe Chriftus eft ilclrcon Aatio 1. Nonc ft in facuïtxa.tev Sacer- praíens in hoc Sacramento , qui dicit & Ordi joan.9. AMe eportet operari opera ejm';, dotis, privatà fuá intentione mutare in- o tentionem Ecclcfiz; Sed intentio. Ec- qui mifit me , donec dies efd. . &.2. Principium dici non debet híc tidadd clefiz eft , ut Officium funebre ac Miffa : d Ti accipià media nocte, ncc etiam ab ortu de Requiem dicatur pro mortuis: ad hunc p enim finem illas Collectas & preces fa- Solis, id eft, quando fubflantia Solis apparet fuper terram , fed quando inci- flufqüe aln cit, Ergo inutiliter applicantur vivis. Maret G pit apparere aurora. S-Thom. ibidem, Katio 1. Exoppofita fententia fequi- funitsrt tur, effe&um feu fructum talis Sacrificii Rationem dat ; 'Tuncenim quodam- modo dicitur Solortus , in quantum cla- Pl ml debere fufpendi ufque ad mortem i- Mti:] ritas radiorum cjus apparct. Unde& lius, pro quo offertur : quia ille effe&us BU eít liberatio é Purgatorio , que non po- Marc: 16. dicitur ; quód Mulieres vene- runt ad monumentum orto jam $ole ; - pterqn tcft fieri nii poft mortem.Swbfimo : Scd rgo. Min, prob. cüm tamen venetint , cüm adhuc tcne- pl non poteft fufpendi. E L Sermo hic effe debet de- f ructu Sa crificii brz effent , ad monumentum, ut dicitur oan. 20. ficenim hanc contrarictatefrt mttï,w)yog'e €x opcre operato : Sed is, fifubje&tum fit capax,caufatur infallibiliter ; fiincapax , folvit S. Auguflinus inlib. de confeníu ET - -H lr nullatenus caufatur. Ergo non fufpen- Evang. Ergo. x ditur, Vel fifermo fit de effe&ibus ex ,E&-3. Ordinati [« non [icet ilï-cipci'e ' ?üombüfs c opere operantis, caufatis ex precibus & Miffam ante initium aurorz,quod ctiam 'tüit. 1 (ïua,sho, füffragiis Ecclefiz , claré patet , quód vocatur diluculum , vel diei crepufcu- lum, vel prima lucis irradiatio. " Mirio lol ille: preces fignificent folos mortuos , adeóque ad eos folos debeant referri. ! Ratio : Quia ordinarié fcu regulariter l'-ü!.""h'qut "n ltine Hinc qui fibi in vita vult benefacere ante hoc tempus in hominibus non eít difpofitio ad Miffz confedionem, vel t per Miffas, faciateas , prout occurrunt , 2 auditjionem requifita. Niniorc lfgi pro fua beata m'orte",, & pro remif- NOt?-L: lïä à f'ï a - De Miffa. VI 179 TT 2 Nota, Initium diei non effe taxandum enim habent privilegiutm , ut poffint ex ld rationabili caufa celebrare ufque ad no- mj phyficé vel mathematicó,fed moraliter ; non enim confiftit in indivifibili, nec natm inclufivé, id eft, ufque ad 3. horas fv'ita Ü A iug à omni tempore anni cft equale, falvatur- poft meridiem. — H:xec Privilegia addu- Quein przfentiillud: Qwodparum di- cit nofler de la Cruzlib. 2. cap. $. dub. 6. flat, nibil diflare videtur. Unde non H eftillicitum mediá horá ,. imó ampliüs Exhis colligitur , quàd non ampliüs: prevenirc, etiam fine licentia Epifcopi , valeat confuetudo celebrandi Miffam L if prazfertim ex caufa aut neceffitate , v. g. regulariter poft meridiem , quz vigebat ratjione itineris, aut ob communican- tempore S, Thomzx , ut patet cx cit. arte Jb duminfirmum morti proximum, ve], ut 2.infine corp. laboraturi audiant Miffam , ubi atten- LIIIL 5;. $. Kegulariter feu ordinarié ( denda eft.confuetudo loci. Quorundant in Ecclefia quotidie offertur hoc Sacra- l quï D tl etiam Ordinum Religiofi ex fpeciali meptum. Ita $. D. ibidemin corp. 0f€ [l Privilegio, adbuc vigente, poffunt tem- Rationem dat: Cuiafru&tu Dominí« pus illud ad.duas horas anticipare, cx Paffionis quotidie indigemus propter ddei t n f a 0 - E&.4. Interílitium temporis , intra quotidianos defe&us. Unde & Domi- quod Miffa debet legi, taxatur à dilucu- nus nos petere docet Luc. 11. Panem fja $0 o lo ufque ad meridiem: ita ut mortaliter noftrum quotidianum da nobis hodie. peccaret Sacerdos ordinarié feu com- biiet 'ng,d exponens Augüft, de Verbis Dó- muniter & feclufo privilegio .cclcbxag.s 3nini, dicit: Si quotidianus eft panis , quoä f iCf Ü poft meridiem. curpoft annum illum fumis, quemad- Katio : Tum quía homines fcandali- 1nodumGrzci inOriente facere.confue-« Ui Zarentur; tunr etiam , quia Epifcopi verunt? Accipe quotidie, ut quotidie &t tibi profit. Hzc ibij Prohorum in- "T graviter animadvertunt in eos, qui con- " trarrum prefumunt. telligentia videantur, quz dicta funt fu. TU Nota; Si Miffa ante meridiem effet prà Tract, 12. Exam. 4.n.$2. de Com- u (ïï(it"-; incepta, poffet poft eam terminari. munione quoridiana. Quoties quili« i Drá 1. in R. 3. communiter feu ordi- bet Sacerdos teneatur faltem in anno fa- 1 (()va harié celebrans , ad excipiendum cafum crificare, ut peccatum mortale ev;dat ; y rationabilis caufz , v. g, f in fefto fo- vide ibidemn: 63. et o lemni Miffafolemnis & Concio duraret vpl'OPtCl' Dixi in K. $. regulariter poft duas horas meridici, potcít finito ^^ Parafceven, que excipitur ; ut mox di.. Ti Officio folemni adhuc dici Miffa priva- cetur. fo tà,ne aliquiMiffam omittant It. infefto .e- f QUE RO IV. Quid fentis dec L. ratione itineris, dummodo non exceda- lebratione in Coena Domini, Parafceve, 4 u n & Sabbatho fancto ? [ turtempus unius horz. Item in aliquo J n , particulari cafu ex licentia Epifcopi. ác LIV. E. 1. In feria quinta Coene Domini przter folemnem poflunt licité N'l Dxxx 2« féclufo privilegio $ Religioft Kkkk kkk 2 m ; TRA CTATUS XF. Examen 6. 1180 Licetne faltem Fidclibus eo die co celebrari Miffz privata; feclufo fcanda- í 6t | QUE Jo, quod forté in aliquo cafu poffit ori- municare, ii zi, ubi nonfcitur id licere, "Affirmo : Non enim cft lexE.celefiz id IV prohibens, quiain cit. Can. folàm pro- Ratío : Quia nullibi extat Lex ve- tricr tans aut confuctudo vim Legis habens. bibetur , ne. eo die Sacramenta cele- tl Hinc multi prudentes , & timoratt viri brentur. Etquidem de facra Commu- untm. illo dic fine fcrupulo privatim ccle- nione infirmis danda , - non cft difficul- il brant: attendenda qt;oad hoc eft con- tas; Cum bene valentibus autem non Aatio fuctudo loci. Choftus deberet practicari finc jufla caufa : quz &..2. De facto ob fpecialem Ecclcfiz effc poteft interdum in quibusdam Plc- lmredei prohibitionem ab Innocent. 1. in Can. beis & Ruflicis , .qui non habent occa- wnMill Sabbarbo de Con[écrat, dift. 3. fa&am , fionem quovis die fumcndi eo tempore Disi, f mortaliter peccaret Sacerdos in die Pa- Communioncm Pafchalem. t(npuir E.2. Olin ad cxpr.cfïi;orcm fIlortis zaíceves celebrando Miffam, five priva- Audior 1am, five folemnem. & fcpulturz. Chriffi reprefentationem Trkda Y Ratio congruentis , cur eo die nou nec in Sabbatho fancto dicebatur Miffa ,. Htf U celebretur Miffa, eft, quam dat S. 'llho. fed. differebatur ufque ad mediam no- i, art.2..cit. ad 2.dicens : Veniente verxta- &cm , & initiunr Dominice diei Re- furrectionis : nunc veró Ecclefis con- R^t te ceffat figura, hocautem Sacramcntum wf c eft f a quzdam & exemplum Domi- fuctudo eít, ut inillo Sabbatho celebre- l(»troimdi: nice Paffionis: & ideo indie , quà ipfa tur una Miffa folemnis , R.efurredionis ls Paffio Dominirecolitur , prout rcaliter - Dominicz folemnitatem, antemieridia- Alitaitg gefta eft, non ccelebratur confecratio hu- no Sabbathi fan&ts tempore,inchoando. yus Sacramenti. Hs) CIU£ [Cl Miffa privata co die non dcbet lcgi , nifi. Aclfer in Subdit : Né tamen'Ecclefia cà etiam forté im cafu aliquo pa-rticu[ari ex ur- Menir, die fitfine fructu Paffionis pex hoc Sacra- gente & ratiomabili caufa , & feclufo 1 p syentum nobis exhibito , Corpus Chri- Ícandalo. ïüxüalgcbi fti confecratum in die prxcedenti, rcíer- Qualis autem M. ;f[4 i eo Eïmtkulärïï vatur fumendum inillo die ;; non. autem "IN cafu cüitïcgcuda-? Poï ll&ï j [Q( Sauguis propter periculum, & quia. San- " Dico , meutiquam eíffe legendam ftocefite guis fpecialiüs eft imagoDominicz Paf- Miffar fefti R.efurre&ionis,fed vel Vo— UFT fonis Hzc$. D. tivam de B. V,antalio Sanc&o, vcl Mif- m lice j :Quid fi quod feflum de prxcepto ca- fam.cjusdem Sabbathi (qua aliàs cft fo- deret in Parafceven, nonne tunc eft ce- NERAI. lemnis ) pramittendo Introitum Miffz lebrando Miffa, ut audiatur à populo ? fciti R.efurrectionis , quia proprium In- Atlg j Vel eftne obligatio loco Miffe interef- troitum non habet , nec alius i Miffali Íendi confuetz Ceremonie ? eft prefcriptus, ficut ceteroquin. prz- "n l; -dd boc patet R. fuprà Fraá, fcribitur in Sabbatho Pentecofles pro " .. ZF!Z.- ; ,Wöiliä Esam. $. ante n. 74 Miffis privatis. * — QUA. m A 1i18k .1:)0 42;4[217:19 t [ UJERO V. Licetne eidem Sacer- Ratio patct tum cx praxi Lcclefiz ob- tinente vim Legis; Tum quia in fola doti [zpius cclebrare in uno die? - xiiri) LV. &. Secundüm jus comrmune & prima Miffa przícribitur cffc legendum. imp. ordinarium citra peccatum snortale non Communicantes & — Noltem Jacratiffi- li dl licetalicui in uno die cclebrare plurics mam celebrantes, in duabus reliquis veró C C diem facratiffimum celebraates. Nec quàmfémel. ltac.fzffieit. de Confecr. | dl dift. 1. & S. Thom. cit.art.2. ad 5 obflat, quód fummus Pontifex in cap. n uia Ratio congruentia S. D. eft : ANoHe fantla , inquiat , Saccrdotes in nocteNativitatis Chrifti poffcMiffas ce- :g Chriftus femcl paffus eft, & totum mun- . ximte dumredemit; & valde fclix eft , qui lebrare , loquens in plurali . quuitur j unam Miffam digné cclebrarepoteft. enim de pluribus Saccrdotibus, quorum uia 0 Dixi, fecundam us commune ; quilibet primam Mitfam de nocte ccle- brare poffit. ex fingulari indulto !nnocentii 1f1l. in v NataliDomini tresMiffz cel. brantur ad Nota tamen, quód prima Miffa licité miultt fignificandum triplicem Chrifti Nativi- poffit inchoari ffatim à medio noctis , ut turi ctiam patct ex praxi. Ttem quódcirca tatem. : Quarumuna ( ut explicat S. D. d ubifuprà3. p. 2, 2.ad 2. ) cft eterna , initium aurorz cjusdem fefti omnes tres d qux quantürn ad nos eft occulta. Et ideo Miflz licité poffint continuó fcu mox Ia t ana Miffa cantatur in-Nocie, in cujus confequenter ab aliquo legi. xl Introitu dicitur, Dominus dixit ad me , LVI. Nonneplures funt cafns,in qui- m Filiusmeuses tu, ego hodie genui te. bus quis poteft fæpius celebrare in uno die? - v Aliaautem eft temporalis; fed fpiritua- : I..Qöä mcbmuäf; - Fis, quá fcilicet Chriftus oritur tanquam Ante R. fuppormuntur duo : dg.E Lucifer in cordibus noftris, ut dicitur Sacerdos pluries celebraturus debcat lat 2, Petri 1. Et proptet hoc cantatur Mif- manerc jejunus , & ablutionem nomfu- mere nifi in ultima Miffa. [ fain /urora ; In cajus Incroitu dicitur : 2. Quóod , Luxful € ebit hodie fuper nos. . "Fertia ut liceat , debeateffe cafus, im quo non o . eftNativitas Chrifti temporalis & cor- poffit alius Sacerdos haberi , qui velit Pahlül'" poralis, fecundàtm quam vifibilis nobis celebrare. His fuppofitis uí ab o- . m proceffitex utero Virginali carne indu- Affiemo. Pricius cafus eff , k d v Jl tus, & ob hoc cantatur Miffa tertia in mnibus admittitur, & dc fa&to ex Sacer- | Q!Vhä AA jj | clara luce, im cejus Introitu dicitur : dotum defe&u adhuc i1 ufu eft, maximé Puer natus eft nobis. Hoec S, Thom. in Miffionibus ac Miffionariis Augliz , J Sueciz, &c. fi nimirum unus Sacerdos xitllm-l'fäz fufiüs ibidem explicat. z qii Licetne ip Notie Nativ i'ta-n;s Chrifti pra(it pluribus Ecclefüis fea Parochiis , S],,Mjilaï €ontimuatim flatim legere omnes 3. potcft in diebus fcítis celebrare tot Mif- -Miffas? 55 luta neceffr« d fas, quot babet Ecclefia Probabilizs R. nonlicere, & contra- tas Legern norbabet. In diebus áutcimi j d riumabufum omnino abrogandum effe. ferialibus debet in Parochiis alternare: Q[//f E! Kkkk kkk 3 Ir82 TRACTATUS XV. Examen 6. sfanlo Si tamen jam effet introducta confuetu- brarc tenetur , fi poffit: Nec eft íncon- u veniens , quod defun&tus fepeliatur fine do,ctiam in illis diebus fzpius celobran- Dinrt di , poteft fervari : fecus , introduci non Miffa. Etficdeczteris. Inultimota- trpur] debet absque conccffione Pralatt. ! men cafu,fiSacerdos celebrans poft con- hic de die Canz Domini & fecrationem moneatur , poteft particu- Ígo, qu , INota dnenec Parafccves , quód in dicto caíu hofliafit jam fux hoíliz in eum ufum fervare. fminc confecranda in Ecclefia principali, & ibi Nullatenus autem fit tam fimplex vel kre t malitiofus, utfolum panem in continen- folemnitas perficienda , debeantque Fi- m hon deles alteriusE cclefiz ad iftam accedere. ti pro infirmo confecret , fufficit enim ilii Euchariftiam fumere in vo ;rotäno. Si veroambx Ecclefiz fint zquales, Ot- , to, fi ali- ficium in iis annuatim alternetur. ternon Pofl"tt. Eapit lgmmo Secundus adduci potcft cafus, quando JLLocus. Celebratianis. ib Epifo nimirum iu aliquo fefto folemni efttan- Mdsed QUJERO VI. Quid de íllo?. tus populi confluxus , ut Ecclefia eum iu'icorump non capiat: fed in co cafu probabilius LVILE £. 1. Concil. Trid.,pofïquaht Seff. 22..: in Decreto de Sacrificio Mitfe Yf al videtur licereextra Ecclcfiam celebrare Bdp, 5 opulus fic ftatuerat :: U£ irreverentia vitetur , ] in altari portatili , ut totus IT Miffam audiat. $1 veró non , it cotn- Jraguli (Epifcopi.) dn fum Diecefibus intevdicant, ne cui vago C* jgnoto Sactra hrove f moditas celebrandi extra Ecclefiam , doti Miffas. celebrave | liceat. ANemini Vi idem Sacerdos potcft bis celebrare, ne. lr erl prarereas qui pnblicä (f notorit crimi- populus Fanto' fpiritual-i fola,tio Privg— nofus ft , aut faublo Altari minifivart Q g tut; bdit: Solent Ant [aeris intere]äp.erjmilmw. $u denon [ -ädhuc plures adduci cafus , ut &Vatic 1. cafus fcpulturz, 2. adventus perfonz ANeve patiautur. privatis in demibui , atque omnino extra Eccltfiam & ad di- ttioris () potentis, v. g. Epifcopi, quem, ut dici- vinum tantzma cultum dedicata Orato- ticder, tur cap. q4omiam. de privileg. in 6. decet via ab eisdem Ordinariis defggnanda G z:mp[a 19 quotidie audire Miflam. 3. ob peregri- vifitauda, [anélum hoc Sacrificinm DRYT t Mi i nos in fefto. 4. fi ineodem die fint dux eularibus aut Regularibm.quibmmnqaa / DN Mffz, una fefti , altera Vigiliz ; Roga- Hzc ibi. E(Clllüs q tionum, vel Defunctorum , ut infinuat Pemgi. & 2. Angcl. DoGt.3. p.q :934.91 tmploc S.'Thom. cit. a. 2. Item. 5 . fi nuptiz fint benedicendz. 6. fi infirmus fit commu- ád1.ficait : Regulariter hocSacramen- I5 extra] tum celebrari debet in domo,, per quarm l mor, nicandus , & non adfit hc)'f-fia confe- fignificatur Ecclefia , fecundüm illud 1. No, crata. j J Werüm in his c afibus not; eft urgens Timoth. 3. ut Ícias, quomodo oporteat Ponop]j te indomo Deicon fufficiens necceffitas. Non enim incon- L verfari ; que cE'E?- 1 ) cefe clefiaDei vivi, "Wtonf veniens eft, ut Epifcopus defectu cele- brantis omittat audire Miffam , imó fi Ratio hujus cft major reverentía hu- NütEed dics fcftus fit , ipemet in co cafu cele- jusSacramenti & dcvotio"Fidclium.Vid? | i 4 .in à um us - De Miffs. 1183 infrä inhoc Exam. n. 62 in Notab. ánte deputatis tamen tantütm cultui divino, s. tutle R.ad Q.9. cur E cclefia foleat confecrari. ut patet ex "Trid. cit. LVHI. Zzcetze cele brarc in flumine hm h. L] Dixi, regulariter ícu ordinaric ; Quia À excipitur I. cafus licentiz date ab Epi- vel mari ?. p fcopo, qui etfi olim ante Trid. liberé & Dico: Non licet propter periculum (pti nimt. absque neceffitate potuerit, nunc veró effüfionis Sangui-nis ex agitatione navis, folüm in cà A " d 'neceffitatis poteft conce- praterquam quód in flumine non fit ml . dere, ut celebretur in loco extra Eccle- tanta neccífitas , quia non eft tàm am- Konte fiam, honefto tamen & decenti, ;tfi aliàs plum , ut non poffit declinari adripam, d) rofano, z in quo differt àmari, Legitur tamen " ib Excipitur2. cafus neceffitatis; utpote quód Lufitani in praxin deduxerint , Legem non habentis, ac tantz, ut licen- quód cclebrent in mari ccífafte pericu- j * tiaab Epifcopo conimodé peti non pof- lofeu maritranquillo ; quod navigatio- fit. Talis eft cafus : 1.$1Catholicis exhz- nis periti judicare debent. Etita con- d reticorum perfecutione non permittatur ceffiffe refertur. Clemens VÍIII. uti & p Paulus V. indomo aliquà Divina celebrare, fed. hd uid [eutis dc Privilegio Predicato- TE fübdio. 2. $1 Ecclefia populum non ca- ribus & Mineribus conceffo, vi cujus Diut piat. 3. In bello licet celebrare in ten- torjo vel fub dio in defe&u Ecclefiz. cis licebat celebrare inaltari portatili in 770 [oco decenti &honcefto extra Ecclefiam, As 4. Pro dando Viatico defectu Ecclefiz & Monaflerium in cameris Szcularium. n'llül»m | licet celebrare in domo privata. Con- currunt enim hicduo precepta, unum Dico 1, Certumeffe, quàd non fit re- j , $i de non celebrarido in taliloco , altezum vocatum quoad loca, infirmarias , gran- M/illil de Viatico , quod fecundum videtur effe gias, (puta , gragaria, (cupredia) & altioris Ordinis. Ergo primum debet Oratoria ipforum Monafteriorum, fed " ( €i cedere. $. In longó itinere , ubi in iis adhuc poffünt fine liccntià Epi- Z templa non occurrunt ,. ut itinerantes Ícopi ex rationabili caufa crigere aram cum fuis requifitis, & celebrate. pbl audiant Miffam. 6. l'empore peflilen- tix ad evadendum periculum peftis, qux Ratio: Quia Concilium prohibet, ne u faciliüs contrahitur , dum populus in Miflz ctiam à-Regularibus celebrentur templo congregatur. Extra fimiles ca- omnino extra Ecclefiam in domibus q.mu"*)' 4 privatis, fed Oratoria & altaria portati- Samm(f fus extra Ecclefiam celcbmr;, eft pecca- & tum mortale. liain grangiis & infirmariis R eligioto- " i Nota, quódlicét jure commimi anti- rum erecta non cenfentur cffe omnino extra Ecclefiam , quia juxta DD. com- o quo non licuerit ( excepto cafu neceffi- hn tatis ) celebrare, nifi in Ecclefitsab Epi- muniter nomine Ecclefiz intelliguntur u füE» .fcop,o confecratis, nunctamen ordinarié etiam monafteria. Ergo. Idem privile- licet in Ecclefiis , aut Oratoriis tantüm gium habent R.cligiofi à variis Pontifi- affnfll , benedi&is , aut ctiam non benedi&is , €ibus. "Dica *. hum,V , * T'FL ACT À TUS XV. Examen 6. 1184 Dice 2. Probabilius videtur , quód maculatam Hoftiam ,& divinum Offi- d Ecd Trident. derogaverit di&o privilegio cium offerre in loco fceleribus contami- nato, antequam fiat aliqua expurgatio , pit in] quoad privatas domos fxcularium , & ' vdo ij extra Monaflceria, ita ut fine Epifcopi quia domum Dei decet Sanctitudo. Er-'- O. pleim licentia cis non liceat ibi celebrare. Qttü Y Ratio: Quia Concil. ( cujus verba 2. Parsexeo conflat ; qgia nihil tale itrs qu injure invcnitur. in R. 1. ad^ Q. 6. funt relata ) expreísé ia licitum k Cotrm mandat Epifcovpisu, ut non patiantur à Dixi , per fe loquendo ; eft 1. ex privilegio, fi quod habeatür. E xer pl Rcligiofis ibi celebrari. Ergo R eligiofis nllutur. 2. Cum licentia Epifcopi. 3. Ex necef- id prohibet. Ergoeorum privilegio de- Aníccla rogat. Et hzc fcntcntia fervit ad con- fitate , ut patet ex S.Thom. cit. q. 83.2. 3. inc. ubi tamen requirit confenfum 10 u fervandam pacem intcrEpifcopos & Re- Din 1. Epifcopi ; quod intelligitur, fi neceffitas gularcs, eftque tutior & practicé proba- itm o bilior. Hinc magis fubtilis quàm vera nonfit cvidens; fiveró evidensfit , to- " tiesd fortiorilicet, quoties licet cele- i Jmyelin eít illa quorundam DD. explicatio , :"1' inr, uód nimirumR cligiofis id adhuc liceat, brare extra locum facrum, quia primgm adhuc eft decentius. : hi 1 ufquedum Epifcop: id prohibeant, cünt LX. &.2. Scx injure cafus funt, ín üyfyefd Concilium dicat, Noz patiantur Epifco- lw D i, Sedquidopus eft expectare prohi- tur j quibus Ecclefia polluitur : uti fequun- / jryndy, jf itionem Epifcopi,cüm adfit prohibitio Primuscít homicidium voluntarfuth ägxim'xsgv "[ridentini ? indubié enim prohibet , ln & injuriofum intra Ecclefiam perpetra- qUO ? d pati non vult, ut fiat. Gatiny, UJERO VII. Licetne celebrare in tum quocunque modo , five peroccifio- nem, five per fuffocationem , etiamfui- at J E«cléfia violata feu polluta, & inquibus cafibus illa violatur ? ipfius , quod fit publicum & notorium. ( N(m v'l LIX. Ante R. nota, Eccle fiam P/ollui Hinc 1. Ecclefia non violatur, fi homi- i ü"guil cidium fit cafuale , vel fa&um ab amen- V qut vel violari, nihilaliud effe, quàm in ea te, ebrio, vel puero. 2. Necfi quispro ,fm,m(tm ] exerceri certas quasdam actioncs turpes, 1 R'mlem, indecentes;ac loco facro injuriofas poft- defenfione fui occidat aggreflorum , Mar, ea nominandas : Etfi enim facraà pro- quia non eft homicidivm injuriofum. fanis & turpibus phyficé & rcipsa ma- 3. Nec fiquisextra Ecclefiam valneratus äflgu im) l fïfrfmmdl'l culari nequeant , bene tamen :n morali aut percuffus in ea moriatur. 4- Ad Ecclefix violationcm nonnceceffario re- ilviOIatuf hominum azíflimatione. Qo notato &. I. Per fe loquendo mortaliter quiritur effufio fanguinis , fed fufficit, Wi ET peccat, qui in Ecclefia violata celebrat : quód ex percuffione intra Eccleliam fa- non famen incurrit aliquam cenfuram &a fequatur mors ineadem. $. $i quis QUs c i 'v€l irregularitatem. exiftens in E.cclefia occidat vcl vulneret NUpfat . Morali Fidelium exifti- Ratze 1. exiftentem extrà , non violatur, bene at qüi W d Aiec matic?nc valde indecens judicatur , im- tamen fi extrá cxift;ns cccidat eum , € - "ia um De AMiffa. 118$ 0f QD eft ín Ecdefïa.' €6. Si Judex reum fuf- ftens percutis exiftentem in Ecclefia, g, pendat in Ecclefia, viofatur, quia cít violatur : fecus fi exiftens inE.cclefia per- « D occifio injuriofa loco facro. 7. Si quis cutis exiftentem extra Ecclefiam. pro Fide in Ecclefia occidatur feu mar- Tértins Cafus cft voluntaria ac noto-. tytizetur, verior opinio eft, quód pol- TT k tia pollutio feu cffufio humani feminis - lüatur; quamvis enim (ut difcurrit no- five cum five finc complice, Idem eft de Wal | fter Corradus ) ipfa Ecclefia fan&ifice- coitu, Siverà conjuges ex caufa díutiüs 'hqu du |tur ex paffiva effufione talis fanguinis, [o) liuitur t3men ecx ceffufione activa. in Ecclefia morentur, & conj ugio debi- Dus té utantur, Ecclefia non pelluitur , ut£ N Nam fceleratius eft occidere virum fan- d nec, fi fit parva diftillatio feminis, licót &um, quàm pravum. ao fit mortalis ; vel fi ejus cffufio fit invo- i Dixi 1. £z Ecclefía vel intra eam. luntaria , vel fiat in te&o , campanili, Si enim occifus exiftebat in te&to vel nrit, t crypta, &c. Ut Ecclefia violetur, non [icet t türri, vel in fpcluncaterra, Ecclcfia non eft opus, quód à femine effufo contin« violatur. iprina | gatur, quia violatio fe b | Dixi 2. publicum & notorium, fivc 1oco facro facta. quitur ex injuria fint, i jutis five facti notitià, ut habet commu- ais fententia. Ivota hic ex Engel in Collcgío ]u:;'g j que Canonici, quz fuerit ratio Ecclcfix fta- Secundus cafus eft. effufio humani tuentis, quód Ecclefia potiüs violetue dutat fanguinis publica feunotoria(ut dictum ante de homicidio ) & mortaliter pcc- per humani fanguinis & feminis effufio- lia uantitate, Ex- caminola , ac ín magna nem, quàm per alia deli&a, v. g. blaf- g plicant hoc bene Lede i ma & la Cruz phemiam, furtum, facrilegium, perju- ! at ic: Non violatur Ecclefia per effufio- rium, &c. Eftergo hzc ratio ; quia hec gptori| duo crimina, fcilicet fanguinis & femi- (lom| nem fanguinis in propriam defenfio- ] nem, aut puré cafualem , aut natura- nis effufionem, pra cxteris vitiis fem- ] e.mm-f lem , ut càm é naribus cffluit ; aut me- per facrz paginz à minifterio divino ex- fiquit dicinalem, ut càm quis in Ecclefia mi- cluferunt : effufionem quidem fangvi- ydont nuitur. Etidem eft de effuffione proprii nis , quód contrarietur. manfuetudini fnjuriof.* j Chrifüi , qui nuflius fanguinem , fed fanguinis , nam fi culpabiliter & morta- nvalnffïuï . liter effundis tuum fanguinem in Eccle- fuum innocentiffimum pro nobis cffü- dit: effufionem aucem feminis , quia u o : fia, violatur: fecus fite flagellando pro o ii peccatis, aut cafualiter, aut aliter licité. contrariatur immaculatz Hoftiz &Vir- ( fufäiäv Et, ut Ecclefia violetur, non eft neceffe, ginez Proli. ia* ut fanguis cadat in folo Ecclefiz. Nam thrtu: Cafus eft Q(cpu!tum alicujus Ü etfi recipiatur in vafe , aut accepto vul- T d excommunicati , puta ( poft Concil. Rere flatim exeas ab Ecclefia, violatur. Contlantienfc) non tolerati;feu vitandi, ify bcnq, Nec eft neceffe , quód percuffor fit in ut fi publicé acnominatim fit denuntia- [ cuühq 1 k-cyclcüa : nam fi extra Ecclefiam exi- tus vel notoriuc Clerici percuffor, per ecana z L'lkl'l 11 TRACTATUS. X, Examen 6..— 1186 LXI. £. Ex difcurfu Vnoüri, Corradi, atl eam víolatur Ecclefia , five fit confecra- ta, five folàüm benedicta. - qui fic habet: Loquendo deEcclefia con- d Di Quintus cft fepultura hominis infi- fecrata , poteft eam reconciliare E pifcl'ow-' liüswgcrc us, non tamcn fimplex Sacerdos, nili ex delisíeu non baptizati, etiam infantis , Quf fitàmen fitextra matris uterum j fi enim commiffione Papz, aquá priüs per Epi- at adhuc fit in illo, tànquam pars matris fcopum benedictà, ut ait S. Antonin, Jit : | 3. p. tit- 12. cap. 6.. $. 5. ac. Sylvefter reputatür , & cum ca licité fepcliri po- ttquat teít in Ecclefia, absque eo quód illa Verb. Coufecratio Ecclefra. $. 8. Si verà :qua;Qlj violtur. Porró fiquis infidelisfeu non Ecclefia nen erat confecrata , p,c)ter'itfel-';T aetürà conciliari per. fimplicem. Sacerdotcm baptizatus in Ecclefia fepeliretur, ante- ii jam juam facra im ea fiant, & antequam curn fimplici aquà benedictà, non ;;g;cä tyon Catholicus inea fepeliatur , dcbet €ada- cum aqua benedi&a, vino & cinere mix- vil f ià, cum qua Epifcopus reconciliat Ec- ver ( fi abaliis difcernipoffit) priüs ex- ii humari, & Ecclefia vcl Ceemeterium clefiam confecratam;ut prafaui DD. in- lt reconciliari. quiunt ibidem.- x li v J Verum ex Privilegio Julii II. poffunt Sextus cafus eft ; fi-Ecclefiz partes E ffd dfl comburantur, aut ita deflruantur, ut Generalis & '.Pvrovinciaïcs.', corum c'luelyi-, d neceffe fit eam de novo rezdificare , fal- cés gerentes Ordinis Minorum libere hn Ecclefias, Coemeteria, Oratoria & Capi- tem quoad majorem partem. Inquo ta- tdit; x ; snencafu nonceft proprié violatio Eccle- tula eorum folemni benedictione bene- laW fix, fed confecrationis deperditio , qux dicere , acillas, fcuilla , quomodocun- N roinde Ecclefia rezdificata non eft re- que pollutas feu polluta, quotics opus ii concilianda, fed de novo confccranda. Si fücrit, aquá tamen. priüs pér aliquem Ipferj; ruat folümteétum, & parietes maneant Catholicam Epifcopum , ut moris eft thocail bencedi&à, reconciliare, &c. Etidem / integri, confecratio non amittitur, quia "btrpi illa proprie fit & verfatur circa parietes. concedit Lco X. quod quidcm privile- ts n Si E.cclefia non fit confecrata, fed folüm gium eft ctiam ín noflro Privilegiorum tl libro ; & quod poffunt Fratres Minore's; : " benedicta, non pexditur benedidio per PA hoc, quàd ruant parietes : quia benedi- poffunt etiam , qui funt Ordinis no&ï'ï fifiy ï &io verfatur circa folum feu tercam, quà Predicatorum. ? ItEcei durante durat & 1lla. Quid f feconci I iatio Eccleüi m N Vantri Nota, quód fi ceemceterium fit Eccle- citó conimodé uon poffit ficri , poffetne wara jl fiz contiguurm, pollutà illá polluatur & Épifcopus difpenfare , ut in ea hccat di- vina peragere ? x E(luäi illud ? quia accefforium Xfequitur fuum Dico: S1i Div 1 defa Y j principale , nonautem é converfo. Sí ina acïhin't"þcxri-m þofl'emf A. E t ci contiguurri non fit , tunc Ecclefià pol- peragi in aliquo. Oratorio cum altarí luti , coemeterium non polluitur. portatili, uonpoteft : fin tninüs,poffet i li / Aünt a )UJZER O VIII. Quis Ecclefiam cafu neceffitatis , ficut inaliis neceffita- W amme Vütor pollutam poteft reconciliate ? tibuspro fgiritualj vel] temporalid ga-3 * [d d ü?g, i u De Mif II 87 ml l € po- IY evitando in Jure pofitlvo difpenfar funt , vel e& ufi fint ad vfus profanos , £cft..— Di&a neceffitas difpenfandi faci- Á velad reponenda ibi ftramina ,animalía, j lo liis urgere poteftin cafufcpulturz. &c. inflar diverforii, ftetitque absque lt )uid faciet $acerdos, i E.cclcfia vio- tecto, Januis, &c. debetne folemniter i « Íctur inter celebrandum ? ab Epiífcopo reconciliari ? ! DDico: $i Canon jam fit inceptus , Dico , non eífe neceffarium , quia ex | iT profequatur Miffam ; fccus, omittat re- nullo jure conftat , Eccicfiam vcl altare i Siw'rö violati per exercitium bayeticum, imà otei- liqua: Quia Canone incepto Sacrificium ceufctur aliquo modo inchoatum , quia non violari colligitur ex cap. £cclefris. gT hoftia jam eft parata ad.confecrationem. deconfecrat. dift. 1. Hinc fufficit, quód yatd Epiícopus vifitet, & infpiciat altaria, ar Mi go non debet rclinqui impcrfe&um. - Quid ff Sacerdos bonà fide celebraret fint frata, & ipfam Ecclcfiam & altaria ia in Ecclefia violata , nonne per hanc ce- aquá benedi&tà afþergmdo fimplici be- jDD febrationem cenferetur reconciliata? nedi&ione reconciliet ,^ vel Sacerdoti committat reconciliandam, $i veró cffet 'Dico: 'Tutius & probabilius eft, quód [ poh'äf non; fed debet adhuc fpecialiter recon- neceffitas in tali Ecclefia celebrandi ante i ciliati. hanc Epifcopi vifitationem , debet ad- ml Ratio : Tum quïa id ex nullo jure biberi Altare portátile fecuritatis causá. :&'Cdpi- conflat ; nam c. Ze fabrica. de confecr. «id vero, fi Catholici recipiant ali- pebcn dift. 1. quod folet objici, in quo dicitur, quam Ecclefi t *Turcis? am ab Ipfidclibus ; v. g ; aliquando totius confecrationis fancti- $g ficationem per Miffarum folemnitatem JDico dcbere fieri, proutanté di &um r ] impleri: illud, inquam , non loquitur eft ad quintum cafum n. 6o. m de hoc cafu,, fed de illo , quando paric- 1id fí Ecclefia fuiffet ab 1pfis Infi- "Ri &es per partes reficiuntur, & innovantur, delibus xdificata, v. g. Mofchæg aTur- yritl- 'Tum etiam, quiz aliàs etiam fufficeret cis, Synogoga à Jtdzis. u Miffa malà &de le&ta : Sedhixc non fuffi- Dico , debere corpora Infdelium ejí- Mi Cit.' Erpgonec illa. Prob. maj. Quia ci, radiparietes & ligna, & cüm coníe- jv falfum eft, quod ignorantia Sacerdotis, crata nunquam fuerit, confecrari, in Ecclefia violata celebrantis , vim ali- xkfli u | quam tribuar reconciliationi ejus. Ergo. Vafes , facra uafa, & aliaad Mifam . ,i) Pgü,[rie | Confirm. Si ex difpenfatione Epifcopi : "d »equifrta. (de'qua ant&) Sacerdos celebraret in ? Ectlefia violatà; per hoc ] no .QUAERO IX, Quid de hís cenfes n Feconcilia- n'm POM ! al ur. Ergo nec, &c. — LXII. Ante R. nota; quód, cur in " d Ouid fí. Catholici ejectis Hazrcticis :H o febus ( qux in ufum hujus Sacramenti f l(l«ir / réGipiant aliquam Ecclefiam li. rité veniunt ) adhibeantur confectationes , ( n:ct fit^| I ?þþfä&fatäm ;fedH tici ha&cnus in lizcfit ratio ( ut ait $. Thom. 3. p. q. 4j AH ïäpefäg&üfäf*fua' exé d35in ea fepult d3. cit. a. 3. Ecclefia, &alia hujusmodi r L1I1 111 2 inani llGl 1188 JRACTATUS.XP. Examen 6. x snanimata confeerantur , non quia fint fum neccffitatis excufari à mortali ob à Bncä.Thc iberadt gratiz fufceptiva, fed quia ex confe- parvitatem materiz , ut ficelebraret cum «ratione adipifcuntur quandam fpiritua- cingulo aut manipulo non benedi&to. hi & Deccaretne Sacerdos utendo in Miffs lofttin dem virtutem, per quam apta redduntur divino cultui , ut fcilicet homines devo- veftibus fordidis feu immundis ac lace- i qu ris 2 " nconhec tioncm quandam exinde percipiant, ut ffir 740, f cffent nOtabilite;' tales; ut lorpota fint paratiores ad divina, &c. Et inde eft , quód hujusmodi ante confecratio- patet cx cit. cap. efhimenta. amodiy Nott, nem emundantur & exorzizantur , ut Effetne peccatum ex generc fuo mor- exinde virtus inimici pellatur. Hac tale, facris veflibus uti a prqfanoä Qundo. : ufus ? 4 S.Do&. Hocnmotato , s uan &.I. Velles, quibus Sacerdos ccle- "Affiraso , prepter irreverentiam, qua dtort, fit confecrationi. braturus debet effe indutus, patent ex Hinc in cit. cap. di- ii rxcedentibus. Suntnamque ami&us , citur , quàd aliis ufibus fervire non de- g" alba , cingulum , manipulus, ftola , & beant quàm Ecclefiaflicis, . Hinc nec gonaqe Janeta feu cafula. Omneshz veftes Iicet eisutiin comcediis , ctiatm facris, A ( idem eft de Pluviali & Dalmaticis ) & in loco facro. Verumtamen ex yve- lhpir funt bcnedicende , eó quód Ípccialiter flibus profanis licere faccr'ci':rgros , pra- ii xisquotidiana docet. * gt prot«m facro minifterio fint dcpu;ntæ, 1 x-'n Unde & dicuntur veflcs facrx. Peccatne ?. qu 1 d:is geäiBus; c-ctg- lia brot? 1 t ^ x lnl — Qnomodo facrz veftes fuam benedi- & &ionem armittunt ? Ef Jiqua. inckccntia,ï fed non ggxorä dium'pro talis. d mittunt eam , f ita'tumpantukt aut uperta lacerentur , ut prior forma artificialis Nota2, non lrcer € S'a&cirdäti v.rc,fïehäg wndrftpq dum fe induit, fumcre de altari proce- in eis non ampliüs apparcat, nec fervire "a ampliüspoffint illi furctioni, ad quam Iebratione Miffarum , cüm 1d competat hs i fa&tx funt. - tantüm Epifcopis, five folemniter iv fifrun privatim celebrent : inferioribus veró ROL Licetne flola uti pro manipulo. vel e- habentibus ufum Pontificalium,non mft contra? OR ( Licer ig caufaneceffitatis, fi commo- quando in Pontificalibuscelebrant. Eta la, a dé poffit adaptari decrevit Sacra Congregatio ,. & hocde- "OTaDtIS Icbrare in veffi—- eretumroboravyit Urbanus VIH. — Effesue peccatum ce tüdelo. bus non benedictis ? EXHI. g. 2.. Plura funcrequifita ad l. In Effer de fe moxtale ex cap. veffimenta- apparatum Ecclefiafticum pro facienda m Ole de couftcras- dift. 1. puta , fi fieret abs- Miffa. Etfunt,ut fequuntur: , ] sl que gravi neceffitate. Hac enim excufat - Regniritur X. Altare confecratum ab Ut inprzícnti, quia Leges humanz ctiam Epifcopo, vel Abbate, aut alro privile- " Ecclcfiaflicx cenfentur in ea non obli- 1ato: altarc, inquam, vef firmum , feu u De gare, Poffet etiam cdebf?ps €xtra €a- ftabile , V;ilg-mtifcf&uyigigm.' oc u þe | AMiffa- * L 1189 itad at ld hoc g.Thom. à. 3. fæpi;ls citato dic d:judica.; de cafu , quo quis non. A vult audire Miffam nift orto Sole, vel 2. Per altare fignificatur ipfe Chriftus. i Unde. & confecratio altaris fignificat cutn certo cereorum nufero, orfcizini' Q u fitu, velàtali Sacerdote, qui vocatu& fan&itatem Chrifli. — Et ad 8. ibidem 173 Joannes, vel habet ftaturam Chrifti ? docct, quód mortaliter peccaret Sacer- dos confecrande absque altari , calice , Eft. fisperflitio , quia ex fe eft cultus n inanis & ad elevandam in Deum men- & corporali confecratis, & cateris hu- jusmodi per Ecclcfiam inftitutis. tem inutilis. — Hic in re fimplicitas & ul Nota, Altare cenferi violatum , T. ignorantia petentis poteft à mortali ex- dando menfa enormitcr frangitur. dlaree nfat 2. Quando lapis fuperior feparatur ab LXIV. Reqwiritur 3. Minifter fal- tem unus in Miffis privatis (in folemni- r inferiori. .3. Quando frangitur ipfum ?zm, r figillum fcpulchri, id eft , loculus , in bus duo ) qui vinum & aquam ccle- i quo funt facrz rcliquiz, 4. Quando ex braturoporrigat, eique nomine totius An t u populi refpondeat. — Debet autem effe ocunque cap;te altare amittit fuam mhim, ; ormam. . mas, non fcemina , ut patet excap. jz— hibendum. Etpraftat in cafu neceffita- Q Requiritur 2.. Ornatus altaris : hoc tis Miffam dicere fine miniflro , quàm a . enim dcbet habéfc tres mappas lineas , ! , quasetiam decct effe bencdictas. .Si una fcemini minillrante. . Legitur, quod in df uibusdam locis Moniales claufuram fitduplicata, fufficit pro duabus. Item debet habere pallium , id cft, antipen- non habentes Sacerdotibus in ecarum Ecclefia celebrantibus miniflrent , &in tf d - : ium pro decentia, quod tamen f1 ob Belgio fcientibus Epifcopus ápud Mo- paupertatem Ecclefiz non adhibetur , )r: ;ïüf" ' non cffet peccatum.. Debet adeffe Crux niales puellz. 10. vel 12. anmorunr ad idinilru&e. Tranfeat hoc. — Permitti n etiam probabiliüs loquendo in tali alta- ri, cujus imagoó reprzfcntat Crucem vcl faitem poteft, utfeemina vcl Monialis n ín defe&u alterius Miniflri àlongé re- gt Crucifixum. Quia Rubricaprafcribit , Ípondeat , nom tamem, üt immediaté & LU quód Crux debeat collocari inter cande- n,nonmh labra. . Crux ergonon debeteffe nimis proximé Sacerdoti miniflret. Requiritur 4. fub mortali Calixcum a alta, fedobverfari oculis Sacerdotis cc- vt lebrantis. . Debentadeffe candelabra & patena ab Epifcopo vel à fimplici Sacer- D. candele accenfz , quz debent effe cc- dote ex commiffione Papa confecratus. i rex.. In neccffitate celebrare, cum Tu- Dehoc S- Thom.3. p. q- 83- cit- 23* i uondam Sacerdotes j cerna olci, aut cum uno !umipe,!'æon eft ad 6, fic difcurrit : nomaurcis, fed ligncis calicibus ute- mortalc. li j bantur , Zcphirinus autem Papa patenis - Quanta eff obligatio adhiberelumen : vitreis Miffamccelebrare conftituit : de- u in Miffa ? la verfali inde Urbanus omnia fecit argentea. jifly - Eff fub mortali , at patetexuni Poflmodumautem flatutumefl;ut Calix Do- Mi ï mwd&æ .ECCfefiæ, . Lul Hl 3 Ri 1190 . TRACTATUS XV. Examen 6. , Afijre Domíníi cum patena five ex auro omni- Qualites Mif l [4 ge:;d:c,; * llb no , fivc ex argentofiat , vel faltem ftan- De xre autem UJER O X. Quid de ca fentis? ! Di-in4 neus calix, habeatur. aut cx aurichalco non fiat, quia hoc vini LXV. Ante R. nota, Miffam feu Sa- li, que crum aliud cífe votivum , aliud de tem- gune virtute zruginem parit, paritetque vo- pore, velde fefto. — Miffa votiva eft, tixEck mitum provocat : nullus autem in ligneo feu vitreo.calice przfumat Miffam can- quxcunque ex voto , vel defiderio pe- NU tentis , vel arbitrio Sacerdotis legitur du E« tare : quia fcilicet lignum: porofum eft , alio dic . quàm -Rubrice prafcribant. entüum & Sanguis confecratus in co remaneret : iCantor vitrum autem fragile eft, & poffct fra- Miffa de tempore vel fefto eftj qua legi- tureodie, quo Rubrice Miffais pr- Metyent &tionis periculum imminere, & eadcm AXVI. xatio eft de lapide. Etidco propter re- fcribunt. Ét hac iterum vel eftpriva- ta, vel folemnis cum cantu, vel ctiam li verentiam Sacramenti ftatutum eft, ut cum miniftris ; & eft aliquando.conven- m Af j expradictis materiis calixfiat. Hixc ibi. Requiritur $. Corporale , de quo S. tualis , có quód major pars Conventus däunäi;, : It y Thom. ibidem ad 7. (ic ait: Corporale vcl Cleri vel populi ad eam conveniát. * fitde pannolinco, quo Corpus Chrilti RI ux & qualis Miffa quovis die Pute fm)&DOfT fuit involutum, Unde inEpiftola Sylve- fit legenda, debet quilibet Sacerdos fci- re ex Miffali; quo utitur. Certum enini P»al vidie fltri Papz in eadem diftinctionc legitur: Confíulto omnium ftatuimus, ut Sacrifi- eft, quód per fe loquendo feu ordinarié o T ( cium altaris non in ferico: panno aut legenda fic Miffi,: qua co'die in Miffali prafcribitur. ^ Unde noftrum Miffale fj deq. intindo quisquam celebrare Miffam Ttmor. praíumat , fed in. panno lineo ab E- ita flatuit : 7Miffa quotidie celebrari de bet fécundum or i, deq ïi"t: ilà pifcopo confecrato , ficut Corpus Chri- : dinf'm ojic ; 155001 ? i Á u ftiin indone linea & munda fepultum illo die. itipoef onfin fuit.. Competit etiam pannus .lineus Ratio: Quia Rubricx fruürä-vn £550112 & & factz, fcd üt ferventur. W)VC! l propter fui munditiam. ad fignificandam conícientiz puritatem , & propter mul- R. 2. Poteft interdum. gravit&i'*?þ'eä IN cari ordinem dierum & Miffarum in : tm d tiplicemlaborem , quo talis pannusprz- Miffili przfcriptarum - non: fervando ; Qdoafts paratur ad fignificandam Chrifli Pafïïof [/ ncm. . Hazcabi. : prafertimfi Miffz Convcitüales àMit 'a) x lmeo æ fali difcrepent, ut fi quis in Pafchatecez meïqum Requiritur 6.- Palla etiam € & purificatorium lineum ,. in'cujus de- lebraret de Reguzem y velex proprio ca- ht pritio quotidie Miffamwotivam. ^ ^ " l] t fc&tu poffet adhiberi ftrophiolum, quod s tamen poftea cx decentia non cffet am- Ratio: Tum quia potcft oriri gravé El:um Q pliüs adhibendum ad tcrgendas nares. fcandalüm. -"Tum quia (altcni 'c;gnlixef l]lm]qs tudo introduxit majorem obligatiónem NT 'Tandcm regui—ri;ur Mifüale, & P circà Miffas Conventuales ; quam circa b "u de eelébr; 1 puvatas, Imoóirne quidams WDM Mf ) De 17/!;]772. ' w I119Y quibus diebus '("ojlakpmpria Miffa di AMiff. pracipitur , ot in f.&cl&his Cathe- dralibus, Collegialibus , & Conventua- ;efï. Hzcex Miflali. niy libus in. Communitate. dicatur Miffa Diciturin hac Rubrica, quöd poffint u- | dici, qua proinde cadit fub gravi obli- dici M:f Votiva approbara , & hz funt ett gatione ex Éne perfc&e. obícrvationis ) uz babentur in finc Miffalis j quibus jnd, ritüs Ecclefix. in noflro Miffali przmittitarhzcR übri- Nota, maxinié incumbere $ upefio-— m l ca: AMiffa feguentes votiva dici pote- ribus Ecclefiarum , Capitulorum , Con- lgt runt infra bebdomadam juxta populi de- a ventuum , corumque vices gerc)ntibus, votionem, quando fzflum duplex aut. (u» ulp & Cantoribus, &c. curare , ut on:;nia tité prnon occuvrit, feesndum vitumtaumn ebferventur. Qui ritus de- i p is& dici ,de quo fit Offcium. eüPriw — LXVI. gB. 3. De.Miffis Votiv fcribitur in prima Miffa votiva , qua cft dti Requiem noftrum Miffaleficftatuit ; Pro de SS. [rinitate , nimirum quamdo in onyt Miffis. privatis non. folüm . Miffz pro ea debeat dici Glerza , Credo , A/Jä!uja P n defunclis, fed etiam quzcunque Miflx Tta Miffa efl, vel Benedicamus Deomznv. ithi Votivz approbate poflunt indifferenter Quod ibi videatur. Plurcs Miffe votiva: jj d dici (praterquam in £fefto duplici & fu- innoftro Miffali funtapprobatz , ut pa- l t prà, & Dominica vel Octava folemnitfi- tct infpicienti ; quia diverfzfunt Mifo, m2; vcl die octavà folemnis Octave , & af poftquas notatur hzc Kubrica : Quardo ditil infráàtotam octavam. Epiphanim, & in er Anmum ex votovel devotione. de boc M T feria4. Cinerum ) cum memoria tamen Santlo celebratur Officium , fiat f , &c. ejus, dequo factum eít offcium , & alia j f Ubi videre eft in feflo SS. Angelorum memoriavel memoriis , fiquz eccurrc- Cuftodum. Item. San&orum canonmi- gmrii" rint: idautem paíffim nonfaat, ut quoad zatorum Ordinis noflri , nimirum $. in * fieripoteft, Miífa cum Officio concor- Raymundi de Pennafort, $. Thomz A- det. .. S1 Miffa folemnis Votiva prore uin. S. Vincentii , B. Agnetis de mon- / , ! gravi,vel publicá E cclefiz causá in fuprà tePolitiano, $, Petri Mart., S. Cathari- di&tis dicbus exceptis petatur , poterit Vit?r?* nz Scnenfis, S. Antonini, S. Hyacinthi , etiam dici cum una oratione. tantüm ; & $. Ludovici Bertrandi. ff ial modoó altera etíam ( nimirum folcmnis Miffa)) dicatur dc illis feftis vcl diebus. . Quid fi petatur Miffa votiva de ali- Md ? uo Sanco, dequo in Miffali non eit Praterquam t2men in Dominica prima ach | nifi Miffa £fti, nec alia Rubrica ,. v« g. Adventüs, Ferià 4. Cinerum, Dominicà $(0?;1:061: v de S. Jofcpho , $. Antonino Paduano; & Y n prima Quadragefimx , Dominicá Pal- aliis , &c. marum cum tota Hebdomada majori ; jl gr'zvä | Dominicis Kefurre&ionis & Penteco- Poteft dici Miffa Fefli, fic tamen, ut fi j (l ld in ca occurrant hac vel fimilia verba , , fles cum .duobus diebus fequentibus , die Nativitatis Domini, Epiphaniz & Cujus Natalitia , aut Nativitas , &c. "d loco eornm dicatur , . Cufes comzmeme- Wldfra äfcïejnfwgis& fcfto Corporis Chrifti, in - VALO 5 | i TRACTATUS XF. Examen 6. 1 xip. rAtÍo, memoria, ueneratio, &c. Velfiin- faltem unus dies ob humanas infirmita- av fertum fit ly bodie, omittatur. tes debet Sacerdotirelinqui vacuus. Et. a hu ita patet ex Cap. .Significarum. de pra- Mmde - Nora , fi petatur Miffa ex Feftis B.V. extra illa cjus fcfta ,. vel fi petatur de bendis. : qubili v - Teneturne Sacerdosin die Animarum [: P'entecofte, de Fefto Corporis Chrift , I.'IHSFC[IC! . dc Paffione Domini ,. legantur Votivz Miffamofferre pro omnibus defundisin li, qi x D faislocis notátz, non veró Miffz fefti. gcnere 2 iondbll Dico, confultum effe , ut fiatita, & l Poteftne dici Miffa votiva dc quovis Sancto Canonizato?: praéticetur : unde & Ecclefia in ea Nf Icha | fiade co concef- fa fecit Colle&am pro omnibus defun- - t act "Affirmo: Quia Eccle fit publicum cultum. - &isincommuni ; Preceptum tamen nfe ol Nota, li fit Bcatus feu non Canoniza- non cft, adcóQue ad libitum applicari Ti ut tus, ejus Miffa non potcft dici extra Nä— oteft. thcner talem cjus. l Ratio: Qui ahoc þræþeptum hüllibi lob N .LXVIL. Va letne Statutum, ut quoti- extat. inrod die fiat Sacrum de B. V. , prefertim per 'Qnuid fi Sacerdosin Miffa de Requiem xdicul unicum Sacerdotem , ut quotidie eam omittat Sequentiam Dies áre, 'c. pec- T catne ? & Miffam celebret ? ilitàm | — Peccat folüm venialitér , quia eam VU r Ad 1. Quafiti partem affirmo , poffe Statuto , confuetudine , vel Fundatoris omittende Miffa proprié non mutila- Vrv voluntate confílitui , ut praxter Miffam tur, quia fimpliciter non eft pars inte- VW egralis Máffz. — Imó nec venialiter peé- d yrl Sin principalem de fefto occurrente cele, bretur altera Votiva in fefto qua:ntuzm'- cat , dum Rubrica dicit, quód poffit dicí tufhenjm vis folcmni de B. V.. etiam in certo altari próarbitrio Sacerdotis? p omittat ex caufa, :ræcipqä Iïcam än!di(i M ad cultum Dciparz amplificandum vel ( Q ((U jl LXVIIL Qzsjex fundatione tenetür confervandum. Et ita practicatur in !:?'") fien Cathedrali Ecclefia Conítantienfi quo- cetto die ; vcl quotidie legere Requiens, W quw ' sidie di&tis Matutinis, itautnec in Pa« teneturne i conícientia ctiat in. fe&ifr ' L fÍchate omittatur. Nec hanc praxin im- folemnibus ? lat Y Non teretur, fcd meliüs facit infeflis — Éprobat Pius V. in Miffali dicens : 57 frat Xf'q'/lü)] [ Officiem duplex vel fémiduplex , Mif- folemnibus, v. g. Duplicibusac Domi- ":SE [ h fam principalemopartere effe de die, quia nicis, uti & in Feriis p—r-iviläg-ia-tis,xid eft, "EU illis verbis fatisindicat, quód altera mi- quibus fefta. duplicia cedunt , uti funt (f nus primcipalis , €tiam 1n fefto duplici feriz Hebdomade fan&z , Pafchatis , i IPCCI. ffit effe V otiva. Pentecoftes, &c. legat Miffam de die. po J.f()lmo d d 2 Quafiti partem R. quód fta- Ratio : Tum quia prudenter prz- LO ulC mf tuto vel confuetudinc non poffit indu- fumerc poteft , quàód Fandator noluerit , i ci obligatio, urunus idemque Sacerdos talesdies includere: Tum etiam, quia Sacerdos meliüs facit conformmando fe Wah NI r | c;qäyid-ic'-cölgbrgt eam de B.V. Quia uni-, x — p y De Mzfz. 1193 ini 1 ubiverfali Ritui Ecclefi ,Qquæin Rubri- celebretur Miffa folemnis ae Requiem T ca ftatuit ; tunc poriüs non debere ,k'gi in Exequiis , pofluntne etiam Milífe ad:yw Miffam de &e2uiem , quàm non fat ra- privatz de Regziem dici ? tionabili voluntati: fundatoris , vel al- WT Poffunt. faltem (ubip(is Exequiis,nom teriuspetentisMiffam votivamobfecun. poft, velante. Curenim nonconcede- d dari, quia fatisfr intentioni petentis retut Mi(Ta privata, fi (it cenceffa folem- frtit r..ätignavbi.li , feu juxta. regulas prudea- nis de Aegziez in & fab Exequiis , càm ug, reputentur pro uno a&u , cui proinde ial Nota tamen, quód, utrefert Gavan- cedit folemnitas fcfti, budi tus ,facra congregatio bis declaraverit, Dixi, :5 Exequiis 5 Si enim fit diee Quf ïiüï poffe colerari Miffasde. Rezgnien in du- Anniverfarius, vel Tertius , Septimus, n plici, ut facisfiat voluntati Pundatorum. Trigefimus, debet (uti & facilius poteft Hazc tamen confuctado quantüm adfe- quàm dies Depofitionis) transferri , vel tumoo. fta folemnia, non eft facilà introducenda, anticipari, nec eis cedit feflivitas diei, aibi introducta non eft.. Quá in remi- ad quam populus ex pracepto confluit. dl nor difficultas eft de feflo, quod eft Cho- Nota,quód quoad Miffam de Zes;- T ritantum ,.jn quo etiam poreft lcgi ad em celebrandam in die obitüs in feftis, ioflautiam petentis, ut farisfiar ejus de- u debeat attendi confuetudo loci , juxta votioni erga defun&os , fi ex denega- quam poteftin eo loco , in quo viget ce- n mu tione valde türbaretur. lebrari Reqüiemin die obitüs infe(to pri- tsl Dixi » z duplici ; Quia de Semidupli- mz claffis ;nifi fitunum ex majoribus,ut vilit lt ci vel Simplici non eft tanta difficultas, primus dies Pafchz;Pentecofles,&c.Jux- pl um enim ex rationabili caufa in eis pof- ta eandem confuetudinem poteft cele- d yil fint dici Miffz votivz, poteft etiam fun- brari Reguiemin die Cenz Domini & in dator (cujus difpofitio eft habenda pro Ssbbatho fan&o, ità tamen, ut in Ceena L legc) facere fündationem , ut in illisle- Domini fiat anteMiffam folemnem diei, 4 Wïm N gaur KRequiem. quia per eam tempus celebrandi pro hoc ii LXIX. Poffuutze. in fefto Duplici & fequente die quafi clauditur: in Sab- Chori , in quapoteft celebraii (olemne batho fan&o autem potcft dici ante vel ( nnfd Requiem,s. g.indie Depofitionis, Ter- Í £ poft Miffam folemnem. Nam iis die- j tio , Septimo , Trigeimo , etixm legi bus Miffz privatz non (unt ab(olut? pro- n M'ffz private de Reguiezo? hibitz, ut patetin hoc Exam. n. f 4. Sed n 1 ES Poffaut: Quia Ecclefia videtur hos NB. ftandumeffe confuetudini loci. - p dies fpecialiter infutuiffe pro fuffiagio LXX. Nvonne Miífa de Requiem plos i & folatio dcfun&orum,adeoque Rubri- prodeft defun&is quàm alia ? jatf €à huic inf/ticucioni,cedit. Et ita fert Dico: Qmnes Miffzex opereopera-- raxis, - j to fünt ejusdem valotis , attamen per fe Quid fi alicubi fït c'opfuemdo,ut etiam loquendo Mifla de Requiem plus de. Vétfh m vel in Dominica fun&is prodeft ea opere opetantis, quia ü- infeftis. de pracepuos H Mmm mmm m & fpecta- Nasicor TKACZAUS M. Examen 6. E PU $ r &us confurgit ex: precibus p LXXL Adifa fpecialiter coscefa unk - N Ecc ;15-5: [pecialiter ab eà inflivutis pro Religioni, v. g. Mifla Rofaiii conceffa D€ lo defun&orum fuffiagiis. — Dixi , per fe lo- noítro Ordini, potefinelegt abaliis? quendo y quia exeeptio eft , fi Sacerdos Negativé declatavit facra Congrega- "t majorecum devotione fit celebraturus de tio anno 1622. die z 4. Junii, Unde alit San&o (cujus. eft feftum). quàm de Re- Sacc rdotes: lcgaþt Miflàm vqgi-vam"' de quiem, & fingulari fervore. pro anima B. V. dcfuncti San&um roget. Nonne(altem. extranei licité eam le- Yi a erin Ki ard Ex hoc Celligitur ,quód in feflisSan- bu ipfo feftoin corundem R eligio- pET ortm Eccleftts. De ; &orum Capellanus habens Miffam fun- datam de Reguiem posíii legere de fefto, g ANegarivé , nifi pet. c« : ?,'üfef udi- Átij fuppofità prafatá devotione majote;quà nem fata fit interpx.tatio Legis. Quia fupplere poteft fru&um ex dictis Eccle- prohibitio Congregationis fa&ta eft ab- gentem, fiai precibus confar o Suppofito ífolui&. Ergo pro quocu: que loco. etiam, quód haredes fandatoiis, aliive Hinc fub Urbano VHI. qui Decre- de fundatione fcienres non offendantur. tum coafirmasit,facra Rítuum Congre- , Ex hís etiam refolvitur quaftio, an gatio prohibens omninoMiffas à $,Con» qui ftipendium accepit, u: legat Miffam g egagione non a'pprx.;b'ara's,& ngan;cr' NI funebrem;eamque promifit , (atisfaciat Miffas nuncupatas S, Gregorii pro vivis & defun&is, Miffam r$. Auxiliatorum, ii legendo eam defeito: Idem quari po- tefl de Miffavotiva. Pro horuminrelli- Miffam de Patre aterno , & quascunque hO gentia. vide Rarfonem n, 68. datam. alias ; ut fupránon approbatas, fubdit, Atb Hinc noíter deLa Cruz ait; Optime (a- exceptis tamen Miflis Rofai, & de i facril'cct tisfacis diceado M flam diei;quia fic con- Monte Carmelo, qua funt permiffa Re- d formaris Regule Miffalis, & faluberri- gularibus quibusdam , & iis duntaxat, tf mum confilium: eftita facere. Imo non nec poffunt ab aliis cclebrari, etiam im E« l.»derenf excufazur à peccato; qui ia feflis folem- ipforum Regularium Ecclefiis. : EW nibus omictit Miffim diei , nifi juxta ex- LXXII, Cujus AMiffalis Ritus eft fer- 'ulh'm f cepriones Jam infinuatas.. tit: fj Quidfi Sacerdospromifit Miffam vo- vandus, praíe:tim à Saccl!alïo-i-n Ecclee- k fia Monialium ? 4 Mli)]/m( tivam certam pro die quocamjuxca Ku- Servandus «ft Ritus MiffalissKoma- Uif biicas legerelicet, & legitoliam? Peccat convra fid- litaccm. fed nonnifr ni juxta Bullam Pii V.ci przfixam. Ex- MT hm cipiuntur. illx R«ligiones & loca, qua vcfaïa;',iter,cüd) »etens nom patíacur dam- ht numg.ave filrem, lmó nec venialiret, fi o jamá 200. annis utanrur Miff T projtio.. ellani - Monbslium debentcelebrare D] ex alio-capite habeát rationabilem cau- Cap fam, vel.fi fàcerccideo, ut Miffam con- i urdo[i [ Miffam ipfarum- Brevigrio . & Miffali former officio diei , qug cooformitas conformem , vel faltem (fialia non ha- [ T ^ "m cor yalde.commendatur in Rubticis.. beatur) ci valde afiing;m.- : ,;;æea-. ----- — Dé Mifa. - rr9r j jl Vx -Sz*i;c*nglz"ym $r Mifa. Tra&.12, Fxam.$. nam.7&. in R. ad 4, h Vl Oppof. & num.7 7- uÍque ad 79. De hoc fufficenter.adium c& »(uprä Ils j a Julcdi G5oscDOO O HHH IH E v d l .EXAMEN VII. : famk- M De M /[/ z'";e ab ruptone , 2ntärþalatione , far- dünn omijione. De Cevancniis MulJay €9. defe&habus, id? qui n cá ocmwerä po[|ant. lon. UERO L Licetne Miffam fa.f Saccrdoti:ante *cdn'ïe&rat'idne?n B inceptam abrumpere , refi- immincar periculum vitz, non folàm Congtt duum omitrendo, vel femel licité poteftfed & debetMiflam abrum- $C captum refumere? pere & omittere, ne (e & Sacramentum at 1o VN LXX)U,&.I. Mortaiter peccar, qui temeré exponat periculo. Siveióuna Ípecieseífet jam confecrata, deberet Sa- V absque urgentiffima cauía Miflam ince- n , piam abrumpit;eriam anre Canoniem, cerdos, fi sllo modoeffet poflibile , fta- tim confecrare etíam alteram, & mox " lN Ratio : Quia eft maxima itreverentia fumere utramque & abire , omiffis aliis jl th & facrilegium. &, 2. Talis abrgmpehs incurrit pee- Caremoniis , ad quas intaptopericulo nonobligatur, Siex periculo & metu d nam iufpenfionis, pofitam in c, zz//u. moitis non poffit alteram Speciem con- 3. de cenf. d. 1 non tamen excommu- fecrare , di&tum eft fuprà Tra&t. r2. E- [ d y nicatiónem latam, fcd folüm ferendam. xam,2,n.16,ad ». Etad 3ldiftingu6n- Quiainc. nihil 7. q.1. de hoccafu dici- do inter metum ortum à caufa narurali T Cü (*[ tut: Siqui bactemere prefump[erit, ex- vel à canía libera , ab intrinfeco vel ab ;o.x;nïik'ä communicationts. fententiam fuflnebit, extrinfeco, Ubi vide. E:go cft ferenda, non lata, j t g. 3. Exlegitima caufa licitum eft Tertiacanfa clt.i celebransante Con- fecrationem recordetur fe non cfle jeju- u , Miffam inceptam abrumpere & omit- tere, num,vel fe effe fu(penfum, interdictüm, d hp* Declarantur caufa: Prima eft,f1Sa- irregularem, que funt impedimenta ju- n ris, & ex omi(fione MifIz non fequatur g cerdori celebranti fuperveniat infirmi- ,J táspropter quam commodé & reveren- fcandalum. Ouarta , ü excommunicatus non ro- ü) D J ter eam complere nequit. Secunda canues Mmmmmmm 3 lera- u r | b 'TKJA'CT./?TUS XF. Exam.7. leratus nolit recedere à Miffa, & Canon Ratie : Quia e(t cafus cxtremz ne- hm t inceptus.non fi.. De quovide Tra&, ceflitatis proxim exiftentis in periculo $ : m u z4. Exam.1. n,14. damni animz itreparabilis, cui indubi&- uu'm.,gmi uinta , fi ante Canonem poriatur fubvenire vult Deus, quineminem vult il à ecílano à Divinis, vel Eccle(ia confecra- perire.. E:go- PMV. ï Nota z. quód; fr intali cafü Miffa t2 violetur, & confecrans non gaudcat (ibrat pivilegie celebrandi in Eccleíta viola- poft Confecrationem interpoletur , de- m d t2. Perró fi inter celebrandum pone- beat interea aliquis. conftitut, quiSpe- UT717 cies confecratas cuftodiat, velin defeu retur interdictum, Mifla effer perficien- kl !] da claufis januis, cjus reponi debent in Sacrarium, tlc ff x.4». Miffam femel ceepram,Canore Nota 2. quod ia codem catu,fimori- 1joris| jam incepto refumere , (eu repetere à bundo minifliandum fit *aciamentum hg. principio, vel Evangelio, &c. peccatum Ponitentiz, miniltrari ctiam poflit Ex- ttema Undlio.. epuc mortale eft, quacunque ex caufa fiat ,. Quia utilitas proximi niubqa etiam ob adventum Principis vel Epi- excufat moram pauló longiorer,fi Mif-. fit r Ícopi velaliorum ad Miflam audiendam fa (eracl rationabiliter fit interpolata.. Dincte a obligatorum: aít repetere tantüm Epi- Dixi in R, 2. eriam extra Ecclefiam s lts ftolam vel Evangelium eft (olàm ve- Sienim moribundus fit. intra eam , mie f etce üiale. &i fcandalum defit, not diffcultas cft, poteítque celebraos ; 1 0 Mifsaà etiam poft Conlecrationem in- Rai;: Quiainprimo cafü eft gravis,. gtïm*. 1 iníecundo levis irteverentia, * terp.latà Viaticum. & Extremam Un- Ti QUUJERO II. Licetne Miffam inter- &ionem dare ; quia tunc non ef* pota« : itfecumd : olare fcu interrumpere? bilis interruptio Sacrificit , nec opus cft Ti Mi a t vefles facras exuere. Dixi 2, posi con- LXXIV. y. 1. Nonlicet absque ju- fla caufà, bene tamen ex illa,. fécrationem , ad infinuandum quód À 4 k €R OU Ratio,p.. Quia effet gravis irreve- fortiori. liceac ante eam , etiam Viatick psncm n yentia, , dandi gratiá, &l z.. Pars patet ex praxi, quà interpo- QU/ERO III. Licetoe in Miffa ali- Conkf nitur Concio , fiunt Ordinaiiones,&c.. quid ommitterc, veladdere? t don Talis jufta caufa ctiam eftinfirmitas fu- LXXV. g. r. Celebrans in confci- Ayeim perveniens,qua Miffam fine interpola- entia tenetur fervare ritum Mifílx prz- f ütri rióne facit moraliter impoffibilem. fciiptum in Miffili, nibil omittendonec addendo. Nam Trid. Se(f. 22. in. de- At X 5:2, Jufta quoque caufa.interpolandi tittte p Miffam etiam pofl Confegrationem eft cret. de obíervandis & evitandis in MT fpiritualis neceffitas proximi, at ei pro- Mfiffa ftatuit:: Ieve rieur alios, aut a- videatur etiam extta Ecclefiam de re-- lias caremonias €9 preces in 7Mif[arum ce fi&fk [in N f&w mediofíalutis neceffario neceffitate me- lebrativue adbibeant , prater ear qu-wi,!'f j Ptibno dii,(i praeter celebrantem nullus.alius Ecclefia probate, ac frequenti €9. lan-- rYauu- la adfir, qui provideat , v.g. de Baptifmo;. dabili n[n recepta. fpernnt.— Qua vel Pcenitentia;. dam l Com Xi1 - De Mf $ E dam veró Mif[arum 9. candelarien cor- Ratio est , que anté ad R.z. ^nym Nota,quód $a CCL dos celebrans euuz um numerum, qui magte à fuperfhitofo li Subdiacono & Diacono trion rencatur eultu.quám à uera Religione imuentis eff, m fub peccato ipfemet legere Epiftolam , amnino ab Écclefía removeant, &c.. Et & Evangclium,fed (atisfacit ( ea audiat PiusV. in fua Bulla: ZVegme £m Mife àMim Tlr1s Vr eve , celebratione alias caremontas vel preces , Nota z. Si Sacerdosomifit aliquany puam qua boc Ib [jati coutinenimradde- 1&125 l ve vel retitare pra[umat, pzrtem, qua non eft de fabftantia Sacrie ii m.2. Peccarum ex genete fuo mor- ficii; v.g. Credo, vel Gloria , non debet C*am-poüca reperere, Quia communi- tale cft, omittere aliquam gravem feu f moniam , quales ter non fitfine nota, ma j.oris mornenti care Qd mixtio aquz cum vino,utriüs- &.4. Peccatüm mortaic:&,omictärc fuot v.g. Lflï»',ïï- ei clevatio, fra&tio Hoftig, in Miffa plures partes minüs principaks 1 que Speci a hibentus. gmï mixtlo ejus cum Sangvuine, &c. Pccca- exiis, que ordinariéa Ratio : Quia fimiul fampts faciune n tum veró ex genere (uo veniale et, o- n notabilem defotmitatem in Miffa. mittere carcmoniam tninoris momen- VMH 5::$. Peccatum mortale eff omittere ti,quales fu.;t inclinationes, ge:x:x1HCVio- j,n norabilem partem Canonis, qualis pare pes, eruces, benedi&tiones, dec (culatio- Dfa fs eft quzlibet oratio Canonis , vel etiam: nes, oiatio poft Communionem,Evan- m u lium S, Joannis, G. paucula ejusdem orationis verba , quo» gC avl Ratio: Qjuta in primo cafu graviter, rum omiffio tollit; vel notabiliter mu- tat, aut minuit figmfcationem aut re- f ja fecundo levirer violatur przceptum qu Tridentini & P V. przfentationem Myfterii, Irem Ora- uo Dominica, Libera nos , Hac commix- Bj 3. Peccatum ex gencre Íuo morta- tio, dgnm Dei , Domine , non[um. dig- Agl!,'[lu L E j Pc:Pc , omittere etíam ante Cancnem D Va | H pirtem notabilem feu principalem,;qua- & da-- les funt 1. Pfalm. Judica vel Confitemin?, Katio;'Tum que fupráad R.2. e Confeffio , & preces quz ante gra- ta. Tumetiam quia Canon efl facratior Mifu l h iicv fico dus altarisdicuntur. 2. Epiftola. 7.Ev- pars: qui ubiincipiat ac definat» dicetur infiàin hoc Exam.n.87- n a d angelium. 4XOffertorium, id eft, Obla- ódi H Nota tamen , probabilius effe, qu ) Il tio utriusqueSpeciei, $. Prafatie. Pec- in omiffione part'mm etiam. Canonis ^ catum veró cx genere fuo eft veniale, o- A. detur parvit as materig excufans imor- H mittere partem minüs principalem, ut v. Religio- tàli, not minüs ac in materia j g. funt 'Tra&us, Kyrie eleifon , Oratio- s.in praíene FJ,J/) l- nes & fimilia : veletiam partem mobi- nis, Voti,&c, qu& parvim hibetur;ali- ticft, fi folàm omirtantur alic jua vetba: [ n i lem,id eft,qua aliquando ad ( aut f.ad fummum» nando non, v.g..G/orza; & c. Credo,plü- pauca, v.g. qdatuor 71 li quoram omi(fio non mutat fenfum O«- res Collc&tz;plures Le&iones;certa Vet- bain Communicantes, Zaticnis. um Mmmmmmm j De ./Mü ï — P ZKR sz?Zf ZUS AE F xameim , 199 De mntatione materiz & formz ín Ratio 2.p. Quis que fic dicuntur, ut at à miniílro audiantur, cenfentur dici vo- hat Sacrameniüs, quód ( illicita, vide fu- prà Tra&t, 11. Exam, r. n.7.. Quód in ce non fecretá fedaltá. 2 n Mf torma Contfeciatlonis omittere ly ezim $. 8, Si celebrans legeret tam füb. jliut, fit mortale, vide fuprà Trad. r2. Exam, tniffe, ut ipfemet (cüm tamen fatdittet immyy 4. n-24. non fit) ea non poffit audire , licét fint tj &.6, Miffz novas addere preces vel talia, qua juxta. Rurbricas fecret funt lu cxremonias, etiam fine intentione in- dicenda , peccat. mortaliter ex genere ducendi novum ritnm in Ecclefiam, eff Die / fuo, Ratío; Quia eft notabilis deformitas Quf motrale vcl veniale juxca materiz gra- vitatem vel levitatem, ÍIta patet ex Miffz. Md ped "Trid. & Bulla Pii V. cir. pro R. r. & 9; Loquendo de mora, quá debet Juini. uja caufat eravem vel le- Ratto t Q 5 Miísá ducare , judico non debere e(fe d Plæpä vem deformitatem Sacrificii, ultra dimidium hora. Si celcbrans ; Wa Nora ,quód in hoc cfu geavitas non ita properet , ut notabilem partem o- Monylr ;oflit aliunde defumi , quàm ex quanti- mittat, vel gravem indecentiam caufet, g.x.',ücuat, | eccat moitalirer. tate aovarum precum vcl Ceremonia- d l tum concurrenteprudente judicio, Nec Ratio 1.p. cft , ne. nimia motofitas ? Motesn iamen hinc fequitur, peccare eum, quí tzdium pariat diftactibus, N ex cauía, ut judicat,rationabili, in Milfa 2.€8 3. Pars patec ex diQis, — Vide F'l'cctpw í Tfimïmm dicit p'ures Colle&as ex Miffali defum- füprà Tra&, r2. Exam. 4. num.37. an - ptas, quàm illud prefcribit: quia faltem forma Conlecrationis in eadem Miltfa iputaj fant juxta ritum Miffilis, licétnon fint potfit repeti.. Quz repetitio c(ï'etquæf grimg dam additio. " x e(cripte pro hac Miffa, At lod Nota 2. Nec veniale peccatum cffe , QUARO IV. Ordinanturne ao 6- [ frfüünd ' fnmptioni premitterealiquam brevem venienter ea, qua circa hoc Sacramen- lasl orationem mentalem ad excitandam tum dicuntur? & quid fignificant Cz- EO lilur hn devotionem , quia actum banc inter- remoniz ejus ? num non prohibent Rubricz, uti pro- LXXViI. Dequo Quz fito agit S-.D. lts de D hibent otattonem vocalem. 3- q.83.a. . 4.& $- Qtatur « hl oLXXVWI. , 7. Eaquein MjH3 de- g, Quei1 n Miffa fäuþt, omnia con- Eidcffaff' l bent dici fecreté, dicere altá voce eft venienter fiunt. ünrpe;m( peccatum ex genere (uo mottale, Ea Hoc S, D.a.4. in Sed Contra piobat ln SCïi Pm qua funt dicenda altá voce, dicere de- fic: Dicitur de Cozfecr. dift. x. Jacobus lr a Frater Domini fecundüm carnem , cui preísávoce;ita tamen,utaudiatur (alem ütiïcþnci à miniftro, peccatum non eft, rimüm credita efl. Hierofolymirana Ratio x.p, Quia inter alios etiam hic Ecclefia & Bafilius Cafatienfis Epifco- eít ritus principalisab Ecclefia inftitutus pus ediderunt nobis Miffz celebratio- lf 1 ob reyerentiam facrofandtorum verbo- nem; Ex quorum audcteritate patet , con "'-&;urk)q rum, p — .D(f Jlrf)(j;(! 1 199- H'H converienter fiogula circa hoc dici, Et tínct commemorationem præ(emis mi- U inc. ait : aia in. hoc Sacramento to- feriz, dum mifericord apetirut;diceu- ] ter quidem pro perfona tum Myfterium. noftiz Salutis compre- do Kyrie eleifons Patris, ter pro per fona Filii , cüm dicituE henditur,ideo pre& cateris Sacramentis cum majori folemnitite ogitur.. Nunc Chiifteeleifon: & ter pro perfona Spt- fitüs faucti , cüm fubditur , Kyrze elet- cxpïic« buntai Cæremoniæ,qgæ in Miffa licem miferiam , igno- 2 fón ,contra trip i z üunz», » vel ad ngifl- ch'U. rantiz; culpe, & pocoz Preparatio cr Jatroitus. candum , quód omnes perfona Íunt in m Quia fcriprum eft Ecclefift.4,./ Cu- fe invicem, ! flodi pedem. tuum ingrediens domum ] , J j Et Ecdef. 18.- Ante oratio- Gloriain excelfés. 4 l I Domini. LXXVIII Cemmemoratczlefteni ü H Jl f t , nem prapara animam tuam , ut adducit Ls S. D.a 4. Ideo ante celebrationem hu- gloriam , ad quam tendimus poít pre- fentem .vitam & miferiam , dicendo» teme jus myftcrit , ut Sacerdos illud digné Gloria in excelfis Deo ; quod cantatuE ul conficiat, primó fe prazparat invocando in feflis, in quibus commemoratut C& ' divinam gratiam . per illam orationem, qfta A&iones noftras, &c. z. Pec Conf:ffio- I-ftis gloria , intermittirur autem in of- rem,juxta lllud Proverb, 18.. 7mfeus m ficiislu&uofis , quz ad. commemotratios nemmiferie pertinent, Ita Angel. Docte W , principio: acci[ator eff. ii . cujus. ustis, "m a. 4.cit, Pauló aliter cum alis dict po- M nimirum premittende con&ffionis , an- tcft,,quöd Gloria, &c. cantetur ad imi- i li tiquitas copflat ex Liturgia S. Jacobi; tationem Ángelorum , qui nato Salvato- d K quæ'äboxwatfmoxxc incipit, 7. Praparat :e illad cecinerunt Paftoribus. . lotona- - Áeper landem divinam, qua fitin Intro- tür aniem à Secerdute in Altari, quia ille w itu fecundum illud Pfalm. 49. Sactifici- um audis honorificabit me, & illic iter;. repieíentat Angelum magui Confilit , Tan & quidem Àftante intmedio , quia dum Mv quooftendam illi folutare Dei. Er fu- mitar hoc (ait S.Thom, ibidem) ut plu- medium filentium tenerent omnia. Vet- bum Dei à Regalibus Sedibus venit. J ries de pfalmis , velfaltem cum pfalmis 3gil5, Profequitur illud Choros , quia fubitó E cantatur ; quia, ut Dionyf. dicit c. 3- fa&a cíl cum Angelo multitudo calcftis j 4 ro]: Ecclefiaft. Hierarch. pfalmi compreben- Militiz, . dunt permodum laudis, quidquid in fa- 9l h cra Scriptura continetur-. Additur Glo- Dominus volifcum. [ j w L ia Patri, &c. qui verficuluseft compoti- LXXIX. Effilutatio & seligiofa ex- g, tusà Concilio Niceno. citatio populiad atrendendum vel oran- ygiul Kyrie eletfon. dum , defumpta cx more Hebrzorum: J j Luc.r. invicem fe falu- h " Idem fignificat quod Domizemifere- jud. 6. Ruth 2. 4nns: €CHYh. . Veli u tantium. dicendo Do: - pitth 7e; & uiloquitur S. T hom. ibidem; con- *obis- eu U g200 TRACTATUS XF. Examen 7. vobifcum, — Senfus Refponf ,quod dat cens per. Deminnm noffrum '?E;Gz:;n &c. üitid quia Salvater dixit : Quidquid perieriris ?opu-ius dicens, Er cum fpirita tsto , eft: v um Ptecamur vicifim, ut etiam Dominus fit Patrem in nomine meo,dabic vobis.Ma- - Wntur cum tuo fpiritu ,ribique intanto myfte- nus elevat & extendit; Naàm & Moy- fes Exod, 17. cüm levaret manus. ad n xióaffillot, Fitaurem allocutioin plu- tmá al 1 D Dominum, vincebarlírzél, cum autem , quia vel Miffa (olemnis eft, & cunc Hrido jam ad(unr plures ; Vel eft Miffa pri- eásdem paululum remififfet, fuperabat - — J wata , & tunc licét nullus adfit; nifi uni- Amalec, Per Iftael inielligi poteft Ec- fl mi clefia , quz vincit orando. Populus cus Minifter, bic tamen gerir perfíonam Ventut totins populi Catholici , ex cujus perfo- N Relpoudet z4mez , id eft, fiat , prout pe- dacon tis, &a Sacerdodi pluraliter re!PoaldFt, ut 4 Diicor explicat $. D.a. $. ad 12. ^ m Notaex S.Thom, a. g. cit. ad 6&. di Epiffola, 3 b"a di ceute ; Quinquies feSácerdos vertit ad LXXX,Eftinftru&io fidelis poþgli; irio populm, ad fignificandum quód Do- quia hoc Sacramentum e(t myfterium Ynqb minus die Refurcectionis quinquies fe Fidei , quz inftru&io difpofitivé fit pet J manifeftavit , ut dicitur in tractatu de do&tiinam Prophetarum & Apoftolo- Mi Reíurrectione Chrifti; Solutat autem rum : quz in Écclcíia legitur perledto- fepries populum,fcilicet. $. vicibus qui- res & Subdiaconos, ait $, D. a, 4. cit. - uj Nofter Lublino ita difcurrit :: Epiftola bus íe convertit ad populum ; & bis, quando fe non convertit (ícilicet càm apud G:zcos, fupermiflio vel fupereto- u Chor apte Prxfationem dicit, Domizus vobif. gatio nuncupatur apud Latinos. Prz- DP cam ; & càmdicit, Pax Demini fit fem- mittitur Evangelio , defignans officium D.Joannis Baptiftz, qui etiam pravenit KV fPl'n'.'ua Parkjolygfmm) ad defignandam feptifor- mem gratiam Spiritus (an&i, — Epifco- ante faciem Domini ficut vox indcferto 10f ^g pusautem celebrans in feftis in prima clamantis, & fuit quafi Subdiaconus, id : eft, Subminifler illius , qui de íe ait : [ tàti falutatione dicit , Pax vobis , quod poft Refurte&ionem difcipulis dixit Domi- Non veni miniftrari fcd miniftrare. lai] nus: cujus perfonam reprelentar prg- Subdiaconum legentem unus comitatur Refpm ftlooy Acolychus, Diaconum veré ram Subdia- c,quäEpi(topus, Hzcibi. $. D. conus quàm Acolythus , quia pradica- quiz o CoZeda, tionem Joannis paaci fecnri funt , fed | dfn[g gL Eft oratio,quam Sacerdos propopulo veritatem. Evangelii plurimi fufcepe- dul Wi facit, ut digni- habeantur tantis myfte- runt, Etquia Joannes fuit limes pre- riis,ait S.D,a. 4. in c.. Vocatur aucem cedentium Prophetaram & fequentium BLUT Colle&la, quia Sacerdos. fungens lega- Apoftolorum , medius inter. uctosque ; - il tione ad D:um pro populo, cotius fide- ideo Epiftela neque (emper legitut de -s Prophetis, nec femper de Apoftolis, fed Ptl lis populi in unum colle&i vota inea goiligit. Concludit ut plurimüm di- interdnm fumirurde VeteriTeftamento; ï'ïcum D "ánter- Vs P "i Mf2. 1 iOl Mi interdam deNovo,Nam Joannes cum cantatur indiebus jejuniorum. Vocatut ii antiquis Patribus Chriftsm pradixit autem 77455 , quia in fignum meefti- Wi venturum , & cam modernis oftendit tiz tractim feu graviter cantari folet. N prefentem.. Qnód autem Subdiaconus )d Nota , quód in Miffa concurrant tres [ f ü cum Acolytho ad Sacerdotem poft ledtà diveríz lin o [t4 uz , nimirum Zebra:ca,per " n Epiftolam accedit, illud infinuat, quód ly Alleluja : Greca , per ly Kyrie elei- Joaunes in vinculis audiens operaChri- Íon: & Latina, Et hoc ideo,ut omnis ER oput fti mifit difcipulos, & ait: Tu es qui lingua confiteatur, quia Chriftus eff in venturus es? Quarentiautem, cur fub- Gloria Pattis. v — diaconus poft finem fue Le&ionis, & Diaconu: ante principium ad Sacerdo- Eangelium. temaccedit, cique reverentiam exhi- LXXXII. SicutS. D.dixit; quód pos bet, dicito: Quuialex accepit finem in ic,pc;u:i, pulus difpofitivé inflruatur per do&ri- Chrifto, (cd Evangcelium fumpfitorigi- namProphetarum &Apoiïolorum,quæ ylïsm nem ab eo. Lex ergo & Prophete ad t r legitur perLe&tores & Subdiaconos,íta, (,MJ Josnnem, fed Evangelium & Apofloli poft ipfum. Hc ille, ait, perte&té populus inftruitur per do- rl &rinamChriftiinEvangelio contentam, , (l 4 Graduale, Alleluja, Hra&us. quzà fümmis legitur miniftris, fcillcer il à Diaconibus. Cutiofüm de hoc denuo þyxü LXXXI.Pof Lectionem cantatur à upuw format difcurfum di&tasLublino paucis Choro Gradzale,quod fignificat profe- omisfis híc ponendum 2 Diaconus pro- ; t gæt'ä um vitz: & //eluja, qued figniRicat nuatiatEvangelium acceptá priüsbene- fpiritualem. exultationem; vel Zra&ous qu di&ione, 7ube Dopzze, non veró, Dogz;- ma;lflu in Officiis lu&uofis, qui fignificat fpiri- ze , ut quidam impetiti faciunt ; nam tll -tualem gemitum : hecenim confequi loquitur ad hominem, cuius quía im. debent in popule ex przdicta do&tzina, du petfe&a funt opera, appellatio quoque xmïïf ItaS. D,art. cit. Graduale vocatur etiam truncata. Origo iftius vocis antiquif- Refponforium;quia unus incipit , alter ormto fima cft, tefte Baronio ad annum 4 :€, m reípondet. Vocatür autem Graduale, Acolythi antecedunt aceenfis luminari- M | quiaolim cantabatur Diacono afcen- jl bus,in fignum fpiritualis latitiz , quía dente gradusad cantandi E vangeliuim, ipfius evangelii au&or erat lux. vera, in['» uPE " — "llelnjaett vox gaudii,& fignificatidem quz illuminat omnem hominem. Po- | ii "] quod Laudate Dominum. Hoc non can- ftulatautem benedi&ionem, ad deno- WEH' tatur à Septuagefima ufquead Pafcha , tandum, quód in Ecclefi;Fideltum nut- Il " i quia illud eft tempus triftitiz & Babylo- lus debet pradicare, nifi mittatur: Les j - Ricz fervitutis: de quo intelligi optimà &io namqaue Evengelii przdicationem af , — zcE poteft illud,.Quomodo cantabimus can- fignificat. Etideo olim in loco eminen- üthsl ticum Domini in terra aliena? in falici- m tiori , quàm. Epiftola , canebatur , bas (ufpendimusOrgana noftra. T ractus juxta illud: Supra montem excelífum itte Nunnnunn aícen- l | "- 1202 ZRACTATUS XF, Examen. * filte aftende tu , qui cvan"gelizas Syon. tanquam divinz Veritati (fecundüm ( Dum Evangelium legitur, ftare debent illudJoan . 8. Siveritatem dico vobis, li ui audiunt , in fignum obedientiz nu- quare non crediris mihi») Le&o Evan- t datis capitibus prz reverentia. Quod gelioSymbolum Fidei cantatur, in quo vhird eiiam ad Zdagnificat , INunc dimsttis & populus oftendit, fe per Fidem Chrifti do&tring affentire, Cantatur autem hoc gior Benediclus , in marutinis Laudibus,Ve- velil fperis, & Completorio cft faciendum. Symbolum in feftis, de quibus fit ali- Fpenm Cantatur Evangelium ad Aquilonem, qua mentio in Symbolo, ficut in feflis x d of Chrifti, & B. Virginis & Apoftolorum , reli&á paite dextrá Altarisad denotan- icit : dum, quód ä]udæis propter eorüm du- (quihanc hdem fundaverunt) & aliis ritiam doctrina veritatis debuit auferris: untit hujusmodi. Hzc ibi. Cantatur ergo E& Oblc & Gentilibus tradi. Vel quiaordinatur Credoftatim poft Evangelium ; wit popue ficedi ad expellendum Dzitronem joxta illud: lus oftendat,quód corde verbum Evan- mide Ab Aquilone pandetur omne malum. gelii receperint,quia corde creditut ad Signat (e Diaconus in pectore, quia juftitiam,oreautem confeflio fit ad fa- gnüimir BTRY corde crediturad juftitiam : in ore;quia lutem, Sacerdoti Gredo intonantiCho- ore confeffio fit ad falutem : in fronte , rus (olemni tripudio refpondet, ne Mu- lm N quia nullo timoreaut verecundiá(qua- ficus ille cocleftisobjiciat : Gantavimus - vobis & non faltaflis. ' Duy um affe&ionum figna potiffimum in qu'xbus( fronte folent. apparere ) debent fideles Hzc omnia ufque huc olim vocaba- Yi à libera Chrifti & ipfius Evangelii pro- tur Miffa Catechumenorum, qui ufque feffione deterreri. li, Q huc permittbantur effe prafentes Sacrot llode Nec fine caufaDiacohus füzLe&ioni iisautemp era&tis dimittebantur a Dia- Erod premittit thuris incenfum , quia Prae- cono illis verbis: Zre. 7Miffa. eff ; qua't dicator debetex fe odorem bonz opi- dicens, lte, abite, nuncincipit propr'e- zionis emittere juxta illad Apoftoli : Miff. Nimirum Oblatio feu Sacri- - Chrifli bonus odor fumus.Vlade dicitur; cium, cui intereffe vobis non li ets uf- Cujus vita defpicitur,ceftat ut ejusprz- quedum facro Fonte renati fitis. l dicatio contemnatur, ; Offertorium. &t[j4 ld .. Le&to Evangelio liber fe rtur ad, Sa- LXXXIV, Dehoc S. Thom.a 'ït:Sïcv t yid cerdotem , quia omnia bona funt re- igitur populo praeparato & inftructo Q fpc ferenda ad eum,à quo bona cun&ta pro- confequenter acceditur ad. celebrotio- L(gls / cedunt, qui eft Chriftus, 24/pba €? O- nem Myflerii,quod qui dem & oliet- * DO&Q fecratur & fü- suega : cujus perfonam in Mif gerit tur utSacrificium ,& con tiicat Sacerdos. mituruwt Sacramentum. Ulade primó tl Syméolum fcn Credo. peragitur oblatio. Secundó Con(f-cmt,iov at .LXXXIII. De hoc S. Thom. íneod, materig. Tertió ejusdem percepno- mllr,flc Circa oblationem veró. duo aguntür» I Tine att- 4. ficait : Et qqiaChi'jRo credimus C q I p-- De Mifa. 1203 - l ju] fcilícet laus þopuïi in camtu Offertorü — fcilicet perbonum odorem dcp,cllat&r,-(i (per quod fignificatur letitia offeren- — quid corporaliter pravi odotis in loco Y T i tium) & orario Sacerdoris, qui petit ut fuerit,quod poffet provocare horrorera. ! q'lü oblatio populi fit Deo accepta. Unde& Secundó pertinet ad reprzíentandum effe&um gratiz , quà ficut bono odore d Jl ft( 1. Paralip.29. dixit David ; Ego in fim- n plicitate cordis tel letus obtuli uni- Chriiftus plenus füit (fecundüm illud Genef. 27. Ecce odor filii mei, ficut d veríahzc, & populum tuum qui hic repertus cft, vidi cum ingenti gaudio odoragripleni ) & à Chrifto derivatur T (orp tibi offerre. donaria. — Et poftea orans ad Fideles officio miniflrorum fecun- dicit: Domine Deus cuftodi hanc vo- düàm illad 2. Cor, 2. Odorem notitiz tl luntatem. Hazc ibi. Offertorium ergo fuz fpargit per nos in omni loco. Et n eft oblatio Sacrificii mox futuri, Porró- ideo undique thurificato altarí , . per p i Sacerdos ait: Calicem Salutatis accipi- quod Chriftus de(ignatur , thurifican- am,id eft, Chrifti Salvatoris, qui eum turotnnes per ordinem. Hacibi. [ ':i * g inftituit, non veróait, falutarem , quia Fithec incenfatio odoriferi "T 'huris (iCho-. in eo nondum eít nifi purum vinum , ad exemplum Magdalenz, de qua Evan- gelifta dicit: Maria ergoaccepit libram wau- , poffemus eum tamen vocare falutarem ; puta, futurum. unguenti pretiofi & effudit. Celebrans (|mus Dum hec fiunt, folentFideles in incenfum ter circumducit , quia etiam ! quibusdam feftis , przfertim in Ecclefiis Magdalena Chrifto ter unguentum ex- od* | Parochialibus offerre munera tempora- hibuit, Incenfat totum altare, quia jut 55( lu lia, quia hilarem datorem diligit Deus, & fa&um Magdalenz exivit in omnem * Unde Dominus per Moyíen mandavit terram , ubicunqueprzdicatur Evange- hDI Exod. 25, Non apparebis in confpe&u lium. Incenfato altari, incenfantur. & | qld fn€o vacuus. j alii, quia domus impleta eft ex odore unguenti mulieris, & de plenitudine [ [ Zhurifcatio. Chrifti omnes gratiam accipiunt cur- «* $ LXXXV. Circa hanc po'frcr dubitari, rentes in odorem unguentorum ipfius, an fitadhibenda in Sacrificio Novz Le- n F ALutio digitorum, gis; videmur enim per eam judaizare, cüm fpe&taverit ad Ceremonias Veteris LXXXVI, Circahanc etiam dubitati 1M Legis:; fed dubium hoe folvit Angelicus poteft, uti anté , quia etiam in Veteti Do&or hicart, $.ad 2. fic dicens; Thu- Lege Aaron & filii cjus Scrificio pra- rificatione non utimur qumíi caremo- mittebant ablutienem manuum ac pe- ;g[u: [ dum. Dubium hoc refolvit & czie- niali precepto Legis, fed ficut Ecclefiz l u Statuto: unde.non eodem modo uti- moniam explicat $. Thom. híca. £, ad af " murficat in Vereti Legceerattatutum ; . 1. dicens : Ablutio manuum fit ia Ce- Wïe lebratione M;ffe propter reverentiam 'un[llrv Pertinct autem ad duo; primó quidem ad reverentiam hujus Sacramenti, ut — hujus Sacrament. Et hoc dupliciter ; (l /^ Nnnnnnn z Primó ZRACTATUS XP Examen 7. . 1294 u Primó quidem, — quia aliqua pretiofa gres, ut meum , &c. juxta illpdi Qfeï tra&tare non confaüevimus, nifi manibus mus pro invicem , ut falvemur. Quia Tnpit ablutis; unde iridecens videtur, quód ad & ipfe populus eft. circumdatus infir- vtbisi mitate. st tantum Sacramentum aliquis accedat manibus etiam corporaliter inquinatis. dnf (inoni Secundó propter fignificationem , quia, Prafatio. ml ut Dionyfius dicit 3. Ecclef, Hierarch, Excitatur populus—ad devotionem in " extiremitatum ablutio flgnificat emun- Przfatione, unde, & monemur, corda ps, ( M van dationem etiam à minimis peccatis fc- noftra furfum haberead Dominum, aít cundüàm illud Joan. 1 3. Qui lotus eft, Mi a S. Thom. a. 4, cit, ut ibi fit cor, ubi eft non indiget , nifi ut pedes lavet. Et talis "Thefaurus,nimirum in Coclo, populus- NU w m emundatiorequiritur ab eo , qui accedit que attendat ad a&ionem, in qua pro- ad hoc Sacramentum.Q uod etiíam figni- lrgia prié Sacrificium confiftir, Hinc Sacet- ficatur per Confcffionem, qua fit ante dos altiori voce dicit , per owzza [ecula, Mpo[h Introitum Miffz. Et hoc idem fignifi- qu &c.ut populus poffit refpondere 4fmez» cabatablutio Sacerdotum in Veteri Le- Hinc Prafatio proprié incipità fequen- ( ge, ut ibidem Dionyf.dicirt, Nectamen te Dominus vobifcum. -Quia illa verba Ecclefiahoc fervat tanquam coeremo- h Per omnuia facula [eculorum, &c. adhuc niale Vet, Leg, przceptum fed quafi ab Ífpe&antad Orationes pracedentes fe2 ndil Ecclefia inflitutum , ficüt quiddam fe- r cieté didas. —Conjungit cclebrans ai- cundüm fe conveniens. Et ideo nonco- tiori vocefinem prioris Orationis cum p dem modo obfervatur ficut tunc: pra- initio fequentis, quia Chriftus eft lapis adCö(ju( termittitur enim pedum ablutio,& fer- tb angularis, qui fecit utraque unum;con- vatur ablutio manuum, quz potefl fieri jungens Judeos & Gentiles,ut fit eorum tjoreb Ton6copy magis in promptu, & qua fufficit ad fi- unum ovile & unus Paftor. gnificandam perfectam mundationem. Hæcdl óancius. Cüm enim manus fit organum orga- N norum (ut dicitur 3, de omnia) omnia — Finita Prafatione populus devoté lau- il operaattribuuntur manibus, Unde in datDivinitatemChrifti cum Angelis di- lefæ lt Píal, 2j, dicitur; Lavabo inter inno- cens; San&us, San&tus, San&us, Ét mf!ldam centes manus meas, Hacibi S.. D. Humanitatem.cum Pueris dicens: De- Cttem nedi&us qui venit,. &c. Ofanna. tifi l Orate Fratres. 3 &3, N;lm S, D.cit. — Ablutis digitis Sacerdos inclinans z Dd fa&ä 4 Canon. primüm pro fe orat z fpiritu bumilita- Qm flgn LXXXVII, Licét aliqui fentiant , il t z/5, &c. quà Chriftus exinanivit femet. ipfum fa&us obediens Patri usque ad quódCanon incipist ab illis verbis, Oui A F fan&a N i inortem. - Deinde monet populum, ut pridie quam pateretur, uti & olim defiit u ad Pater uofer. exclufive ; probabilius -pro celebrante oret, dicens, Orate Fra- E Ni* l. r remen - " De Mifa 1105 tamen eft, qnód incipiatab illis verbis, quod ngifï&ændum É iterumtrina cru- Ut cisfignatio faper illa verba,Benedictam, Te igitur Clementifime , &c. Quia his verbis in omnibus Miflalibus prefigitur adícriptam, ratam. Vel ad oftenden- ïbüïj 1' Definit autem nunc titulus Canonis. dum pretium venditionis, fcilicet tri- ad confumptionem Sacramenti, Porró ginta denarios, Additur autem & du- Canonin prafenti idem eft ac (ignificat plex crux fuper illa verba; Ut nobisCor- " quod Liturgia, eftque facratior Mifle pus & Sanguis, &c. ad defignandam pars, & quamvis pro varietate tempo- perfonam Judz venditoris, & Chrifti d Id um variz fuerint Liturgiz, fcilicet alia venditi. 7ertió autem fuit prafignatio Bafilii, alia Chryfoftomi, alia Ambro- Paffionis Chrifti fa&a inCcena, ad quod yid fü, Gelafii, Gregorii, hi tamen DD, defignandum fiunt tertió dua cruces , y unain confecratione Corporis, alía in i Plü- non cómpofuerunt integtam de novo Liturgiam, fed fubftantiales Litutgiz confecratione Sanguinis: ubi utrobique N dicitur, Denedixit,&c, Onartó autem fut ab Apoftolis inftituta permanfcrunt in- ! fuitipfaPaffio Chrifti. Undeadrepre- 4nn tegra, fentandum. 5,plagas Chrifti fit quartó 3'(]1160' - Gracefignationes. ii quintuplex Crucisfipnatio fuper illa LXXXVIITI, Circa harum congtuen- verba, Hoftiam puram, hoftiam fan- du «t tiam dubitari poteft primó , quód totics &am ; hoftiam immaculatam, panem fancdtum vitz aternz, & Calicem falu- a2 iterentur, Secundóà ex eo, quód fiant oft Confecrationem fuper. Hoftiam , tisperpetuz. Quiztó reprafentatut ex- jsat fip adcóque fuper ipfum Chriftum, qui non tenfio Corporis, & effufio Sanguinis,& fru&us Paffionisper trinam crucefigna- mj poteft benedicià mihore, quia minusà donem, qua fit fuperillis verbis Cor- &i majore benedicitur, ut patet ad Hebr-. "m non econtta, pus & Sanguinem fumpferimus, omni Hzc dubia & utramqueczremoniam benedi&ione, &c, Sextó, reprefen- explicat S, Thom.cit. art, . Nam ibi- taturtriplex oratio, quam fecit in Cru- dem ad 3, ait : Sacerdos in celebratione ce, unam pro períecutoribus;cüm dixit, xdi d "] Miffz uritur crucisfignatione ad expri- Pater ignofce illis, &c. Secundam pro D liberatione à morte ,. cüm dixit, Deus n ? mendam Piffionem Chrifli, quz ad Crucem eft terminata. Eft autem Paffio meus, Deus meus, ut quid dereliquifti 1ns D Chrifti quibusdam quafi gradibus pera- me? Tertia pertinet ad adoptionem glo- o l &a. Nam prizió ficut Chrifti traditio , rig, cüm dixit, Pater in manus tuas quz facta eftà Deo, Juda , & Judais, commendo fpiritum meum. Et ad hoc uam fignificat trina crucisfignatio fu- fignificandum fit trina ccucefignatio (u- pet illa verba, Hzc dona, hzc munera, per illa verba , San&tificas , vivificas enhm ! Secundo hzc fancta Sacrificia illibata. benedicis, &c.. Septizzà reprzfentantur bL': Q«j fuitChrifti venditio: eftautem venditus tes horg , quibus pependit in Cruce, j Sacerdotibus, Scribis , & Phatifzis, ad fcilicet à fexta ufque ad horam 9. Etad j jiis oc Nnnnnnn 7 p ï s X206 TRACTATUS XF, Examen . u- lud Thren, j.Levemuscordanoftra cum . fefct hdb ngificandum fit iterum trina cr cefignatio ad illa verba, Peripfum, & manibus ad Dominum in celos,. Exod. qum i cum ipío, & in ipfo. O&avo autcm 17. dicitur, quód , càm levaret Moyfes lt Quin manus, viacebat lírael. - Quód. autem tinen repreferttatur feparatio anima àcorpo- manus interdum jungit, & feinclinat , qanim re per duas cruces fabfequeater ex:ra Calicem fa&as. JNoa0 antem repr&- eft fappliciter & humiliter orantis, & iplict featatur R efurre&io tertiá die facta per ïä'f:(ignat humilitatem & obedientiam antiün Chritti, ex qua paffus cft.Digitos autem tres cruces, qua fiunt ad illa verba Pax w pf Domini fit femper vobifcum, — Poteft jungit poftConfecrationem,tcilicetpol- mDom autem brevilsdici, quód confecratio licem cum indice, quibus Corpus Chri- wuntgm. tadicit lujus Sacramenti, & acceprario hujus fti confecratum terigerat, utfi qua par- ticula digitisadhzferit , non difperga- Sacrificii & fru&us ipfius procedit ex L Nl vitfute Crucis Chiifti. Er ideo -ubi- tur, quod pertinet ad reverentiam Sa-.- cramenti. Hzc ibi, Z T cunque fit mentio dealiquo horum, Sa- ii cardos crucefïgnationc-uticur.' Eizc ibi. Meinento , comaiunicantes , &c. ttomile Ecad 4. ibidem S. D.ait : Sacerdos Áittem oft Confecrationem.non utitur cruce- . XC. Hac & alia, 'quæ fequuntur, explicat Ang. Doétor a. 4.in c, dicens:. 104 fienatione ad benedicendum & coníc- Cs h crandum, fed felüm ad commemoran- D:inde Sacerdosfecretó commemorar, tiyimy dam virturem Crucis,& modum Paffio- primó quidem pro quibus hoc facrifi- t Va nis Chrifti, ut ex di&tis patet. Hzc ibi. cium offertur, fcilicet pro. univerfali Ecclcfia, & pro his, quiin füblimitate W5 ante feplanig Extenfio brachiorum €$. juntiio ma- funt conftituri z. Tim, 2. & fpecialiter. uuum ac digitorume. - Faponat quosdam qui offerunt, vel pro quibus | LXXXIX.De hatumCzremoniarum offertur. 2, Commemorat Sandtos , Alilis conven:entia dubitari poteflex eo,quód quorum patrocinia implorat pro prxdi- ïinwminat videantur effe ridiculofz gefticulatio- &is, cüim dícit: Gommunicantes & me- Milgri motiam venerantes , &c. Ti nes, qux dedecent tanti Sacrificii maje- 3. Petitio- ftatem. Sed dabium & Ceremonias nem concludit, cüm dicit: Ut hzc obla- Ei'lisz qUi 1 illas expl icat Angelicus Do&or ibidem o tio (it illis, pro quibus offertur , (aluta« *diqn q j00, W . ad f. dicens: Ea que Sacerdosin Miffa ris. Deinde accedit ad ipfam confecra- P*qllöd M facit, nom funt ridicalofz gefticulatio- tionetn, in qua primo petit Confecra- nes, fiunt enim ad aliquid reprafen- 'tioniseffe&um, cüm dicit: Quam obla- Ts "tandum; Qaod enim Sacerdos brachia tionem tu Deus, &c. Secundó Confe- ii extendit poít Confecrationem,(ignificat crationem peragit per verba Salvatoris ,. NI extenfionem - brachiorum Chrifli in d cim dicit: Qui pridie, &c, Tertióex- -"Crace. Levat etiam tnanus orando,ad cufat prefüumptionem per obedientiam äbap 3A T a defignandum, quód oratio ejus dirigi- ad mandatum Chrifli, càm dicit : LInde [ qUC Ve W»l,m f tüt pro Populo» adDeum , fcc uz:&:m il- & memores, &c. Quartó petit hoc !j Sacti- m , De Mifa. 1207 li i Sacrificium pera&um effe Deo acce- thízsnon fuitApoftolusantePaffionem d puum, cüm dicit: Supra quz propitio; Domini nec inEvangeliislegiturin or- Mo n &c, Quintó perit hujus Sacrificii & Sa- dine Apoflolorum. Nec obftat , quód [ cramenti effectum * . Primó quidem euam Paulus nonfüuerit Apoftolusante n quantüm ad ipíos (umentes , cüm dicit: Paflionem Domini, & tamen in priori TOR ] Supplices te rogamus , &c, Secundó ordine recenfeatur. Nam cft hoc Pau- l n " ii ]x quantüm ad mortuos, qui jam fümere li Privilegium, ut (emper jun .* 0a Petro. gatur cum . non poffünt, cüm dicit :Memento eti- [otgo am Domine, &c. Tertió fpecialiter Pater zoffer,. Fradiio Ho Y . gusü']n'- quantüm ad ipfosSacerdotes offerentes; u Pax, fguus Dez. Commizxtio cüm dicit id quod fequitur,nimirum.- d utrznsque Speciez, Nobis quoque peccatovibus. XCLS. Thom. cit. a.4.ficait: De- Al 1 In qua oratione Sacerdos profeip- inde agitur de perceprione Sacramenti, foorat,deque fuis mericis diffifus,fibi ex &preparatur populus ad percipiendü, t divina milericordia precatur partem & Primquidem perOrationem commu- focietatem cum SS. Apoftolis & Mar- nem totius populi (qua eflOratio Do- qnunü' . dict tyribus , ait Bellarm. minica,inqua petimus panem quoti- yetmors Circa hanc Orationem dubitari po- dianum nobis dari; & etiam per priva- teft primó; quid fit; quód in ea repeta- C fav' tam,quam fpecialiter Sacerdos pro po- tar foannes , cümisjam fuerit nomina- pulo offert;cüm dicit: Libera nosquz- iini tus ante Confecrationem. | Secundó j fumus Domine &c. Secuzd? przpara- Stephanus , qui folüm fuit. Diaconus nirpopulus per pacem,quz datur di- pl preponatur Mathiz, qui tamen fuit cendo, Z4gzzs Dei, &c. Eft enim hoc (] qllf;'ï Gu Apoflolus. "Tertió Mathias non . fuc- Sacramentum unitatis & pacis, In Mif- " rit nominatus ante Confecrationem. fis tamen Defunctorum ( in quibus 0 Pt L Ad hzec R, cam Bellarm. 44 1. non Sacrificiumoffertur,non pro pace prz- es nominati hic Joannem Evang. fedBap- lenti,fed pro requie mortuorum ;. hii intermittitur. Hac ibi. ? iMv tiftam, qui fuit etiam Marryr Domini, thfiï' & aliquo modo Apoftolus juxta. illud h De fra&tione Hofliz 8, Thotm.a. ?.ad " f: ( Joan. z. Fuit homoMiffüs à Deo, 442. 7- lic ait: Pra&io Hofliz tria fignificat. a li R.quód Stephanti preponendoMathiz Primó quidem ipfamdivifionem Cor- Ecclefia fervet ordinem Paffionis, non vt poris Chrifti, quefa&ta. eft in Paffione. dignitatis: Joannes autem eft paffusan- Secundó diftin&tionem corporis myfti- (5 teStephanum , & Stephanus ante Mat- ci fecundüm divetfos ftatus. Tertió di- P u thiam. 2442 3. Ratio efl, cum ut etiam ftriburionem gratiarum procedentium Tfmöïl' aliquis Apoftolus ex r2. nomínatetur, ex PaslioneChrifti; ut Dionyf. dicit 3, j x * j pofetque veré dici » eszz ttis. IMpoffolis cap. Ecclef. Hier. Unde talis fra&io ibi, j noninducit diviüoncmChr.iHi,Hæc a 3. Mfift]riöm. Tum etiam, quia Mat- E $ « Nésücac £208 TRACTATUS XV. Examen ]. picd dc.cauü Et ad 8.ait: Triformeeft Corpus Do- (quetamen eft opus nofltum , habéat mini ; Pare oblata in Calicem miffaCor- vim conferendz Salutis eternz, hocin- iindi pus Chrifti , quod. jam refurtexit , telligitur de commixtione paffiva/feu de a'i&li?nu ^ ngmhcæ. monflrat , ícilicet ipfum Chriftum & B. ip(ïs Speciebus commixtis Áiato Virginem , velfiqui alii San&i cum Coimmmaumuo & Cad'eäai iif corporibus jam funt in gloria. Pars co- meíta , ambulans adhuc fuper terram, S, Thom, a. 4. in fine corp. inquit: Cont quia fcilicet viventes in terraSacramen- Dcinde fequitur perceptio Sacrarnenti, Xl li nobis to utantur, & paffionibus conteruntur, primó percipienteSacerdote,& poftmo- ficut & panis comeftus conteritur den- dum aliis dante, Quia, ut Dionyf, di- - dH nor tibus, Pars in altari ufque ad finem Mi(- cit. c. 3. Ecclef. Hierarch, Ille qui aliis — (rifi diviba tradit, primó debct ipfe particeps - Brnti o Ízx remanens. eft Corpus in fepulchro; quia ufquein finem ízculi corpora fan- effe. Ultimó autem tota Miffz celebra- wlier f V m &orum infcpulchriserunt ,quorum ta- tio in gratiarum actione terminatur, mco anima funt vel ia Pargatorio, vel populo exultantepro fumptione myfte- 'üen ( inCelo. Hic tamenritus non fervatur rii ( quod fignificat cantus pofl Com- — ' mj munionem)&Saccrdote perOrationem ET. modo, ut fcilicet una pars fervetur uf- que in finem Miffz propter periculum: gratias offerente,ficut.& Chriftus cele- - ln manettamen eadem fignificatio parti- bratd Coená cum . difcipulis hymnum i":onvem um. Quam quidam metricé expreffc- dixit Matth, 26. Hac ibi. j runt, dicentes ? Ábd,N Jte Mf2 cf. Beuediclio. Hoftia dividatur in partes, tindta 14b Beatos Ex fuprà di&is conüargquöd fignificet Plené, ficca notat vivos, fervata idem ac zre,, abite, vel , di(cedere licet, tulltm [j fepultos. hoftiaad Deumjam eft miffa.Cut autem Quidam autem dicunt, quód parsin aliquando loco ejus dicatur Bezedica- Oa 245 Dominuo,rationem datBellarminus, Calicem miffa fignificat eos,qui vivunt —f inhoc mundo: parsautem extra Cali- quia inMiffisfeflivis copiofiorpopulus — lp 5 cem fervata (ignificat plené beatos fcili- ad Miffam confluere folet,& ideo in fi- Luthfïugl ne publicé denuntiatur dimiffio : afl in cetquantüm ad animam & corpus: pars 4, lll a x ;em comefta fignificat czteros. Hac dicbus ferialibus ut. plurimüm folüm "/Illfl/w/, ibr. conveniunt Clerici & Monachi, & uthi LP g, Commixtio Corpofïs & Sanguinis potiüs excirentur ad perfeverandum in Eäcnm, i hriflinon fit in ptoptia fpecie, hzc Dei laudibus dicitut Bexedicamus Do-. 1 dcmp:iä ( enim fieri non poffecfine nova vulnera- smizo,non veró Zre Aiffaeft. Echoc fit. — f Cong tione; fed fit in fpecie panis & vini;(i- ad fignificandam moeflitiam illiustem- Mi fa»n cut etiam ratione Specierum dicitur vi- poris; videtur enim nefcio quid lugu- pl deri, tangi,mandacari , &c. Dumautem bre prz(cferre, quando non denuniia- . Nttee in Miffa dicitur, quàd illa commixtio turpubrlica dimisfio, fcd unusquisque per P De Mifa. xæoþ per (c.rdi.rccdixt , aitBellarm.. Qu á etíam €. Contra illa verba ; - Bezediflam , li D de cauía dici poteft in officiis la&uofis adfcriptata vatams rationabilem , acce- h defunc&torum omitti in fineMiffze bene- ptabilemá, facere digueris, fic calumnia- a di&ionem, quz in aliisdatur : in quibus tür Lutherus? Portenta illa verborum fignificat illam. benedi&ionem, quam neque ego intelli Salvator aícenfurus in Callum legitur qui fcripfit, o »neque rcolic-ius ille, L dediffz Diícipulis, Lucz ultimo — - 7. Fruftrà oratur proiis, qui jam [ Coutraaliqua Cauouiinferta. dormiuntin fomno pacis; Sed pro iis f — XCII. Oppozo 1. Verba & facta Chri- Sacerdos oratinMemento dcfun&orum, Eteo. fti nobis per Evangelium innotefcunt ; us Sed non legitur in Evangeliis, quód 8. Ex Inferno nulla eft redemptio: [ Chriftusin Confecratione hujus Sacra- Sed Sacerdosin Canoneorat pro-iis, qui menti oculos ad Ccelum levaverit. Si- funtin inferno, dicens : Lzberaeas de p ( militer inEvangelio illis verbis, dccipi- ponis Inferni ,ue abforbeat eas Tartarus, Ti t C9 comedite ,non additur ly ozses,& neccadant án obfcurum , libera à profun- do lacu. Ergo wj tamen fimilia in(erta funt Canoni.Ergo ( Cor inconvenienter hzc aguntur. Ad z. Refpondet S. Thom, a. 4.cít, ionet 2. Sacrificium Nove legis. mulió ad 2, dicens: Sicut -dicitur Toan. ult; Is &xcellentius eft Sácrificio Vet. Leg. Ergo Multa (unt à Domino fa&a vel dicta,quas nymn«:; inconvenienter Sacerdos petit , ut hoc Evangeliflz non fcripferunt. Inter qua Sactificium habeatur ficut. Sacrificium fuit hoc, quod Dominusin Cosna ocu- Abel, Abrahz, & Melchifedech, los levavit in Coclum , quod ramen Ec- d. 3. Abfurdum efl, quód Sacerdos pe- clefia ex Traditione Apoftolorum ha- tatdeferri per Angelos in Coclum , ubi buir, Rationabile enim videtur ,ut lt yltt nullum eft altare, quod ipíe pauló pàft quiin fuícitatione Lazari ( ut habetur j confumpturus eft; hoc autem petit poft Joan. 11.) & in Oratione, quam pro jnii confecrationem illis verbis , 7£e bac Difcipulis fecit Joan. 17. oculos levavit lum petferriper manus S. Angeli tui in fub- ad Patrem, in hujus Sacramenti inftitu- lime Altare tuum , r quz ycrba vellicat tione multó magis hoc féceri, tanquamx Lutherus, Etgo, in re potioti. Quéd autem dicitur, [ fio«i 4. llla Canonis verba , Qu zibioffe- Manducate & comedite , non differt rimusvel2u tibi offerunt proredemptio- quantüm ad fenfum ; nec multüm re- j I* .dïil &' we anumaram [uarum , (unt inconve- fert , quid dicatur, prafertim cüm ver- mndUE ! n nientis, quia fi(unt fideles, Jam funt re- ba illanon fint de forma , vt fuprà di« demptià Chriíto, Ita Lutherus. é&um efl. — Quod autem additur;omses, T d i f. Contrailla verba, Z4emento Do- intelligitur in verbisEvangelii.licét non mine famulorutm ,. &c, calumniatur exprimatur , quía ipfe dixerat Joan. e. jit Zvvinglius , arguens nos , quód videa. Nifi manducavetitis carnem filii homi- TLI Inur metuere , ne Deus fit obliviofus. nis , non habebitis vitam in vobis. Hzc (]g&wi]jj - ibi. Qoooooo -4d 2, j " j ao 1219 ZRACZTAZUS XZ. £E£xanenm7. | " A443. ibidem ad 8.ait: Licét hocSa- Ad 4. PatetRefponfio fuprà inTra&. Ái &rificium ex feipío praferatur omnibus 12, Exam, $.n, 69.in Notab. 2. ante &il RU. At m antiquis Sacrificiisamen Sacrificia an- tiquorum fuerunt Deo acceptiffima ex "4d $. Quod ipfe Zvvinglius pro- [l ber fe cffe valde obliviofum facra Scri- eorum devotione, Petitergo Sacerdos, I:'f]nc p ut fic hocSacrificium accepteturà Deo pturz ,in qua tam frequenter dicitur, Ciri ex devotione offerentium , ficut illa AMemento, Domine , &c. Recordare,Do- Ádver accepta fuerunt Deo, Hzc ibi. mine ; &c. Portó Deus dicitur oblivifci N 4d 3. ibidem ad 9.S/Thom. inquit: per metaphoram, quando in neceffitate Ufurp nonfüccurrit ; dicitur veró recordari, Bocefi Sacerdos nonpetit neque quód Species uando füccutrit. 4 facramentales deferantur in. Ceelum, mm -Ad 6, Verba illa explicat Bellarm neque Corpus Chrifti verum,quod ibi Gdbat efle non definit, fed petithoc pro cor- dicens: Petimus à Deo, utipfe oblatio- lxi in nem noflram confecrando efficiat bene- pore myftico quod ícilicerin. hoc Sa- z d cramento fignificatur)ut (cilicet oratio- di&am ex prophana;eandem approban- Rn nes Sacerdotis & populi Angelus affi- do faciatadícriptam,id. eft,adícribat & Cuidus ftens divinismyfteriis Deo reprafentet numeret inter dona, quz ip(i proban- ii fecundüm illud Apoc. 8. Afcendit fu- tur; confirmando ratam efficiat, id elf, i. ) mus incenforum de oblationibus San- ftabilem & firmam,ut fru&üm certum hhítsed étorum de manu Angeli, Sublime ou- & perperuum ad nos referat ; rationabi- flitise tem Altare Dei dicitur velipíà Ecclefia lem quoque faciat, ut non (olüm bona DN triumphans,in quam transferri petimus, fed etiam bene & rationabiliter & pru- C'üchr denter offeramus, ac fic fiat rationabile vel ipfe Deus, cujus participationem Tetng petimus: De hoc enim Altari. dicitur obfequium noftrum. Tandem accepta- Duydj, Exod.20.Non afceudes ad altate meum bilem , ideft, undique bene fe habeo- porer tem, non folüm ex parte doni, fed etiam per gradusid eff, in "Trinitate gradus E nonfacies. Velper Angelum intelligi- ex parte miniftri offerenus- ut digna fit, Kai d qua à Dcoacceptetur. tur ipfe Chriftusqui eft magni Confilii lts Angelusqui. Corpus fuum myfticum -Ad . dift. maj, Sipax illa fit quies X non folümà bello tentationum ; £ Deo Patriconjungit, & Ecclefiz trium- j phanti : Et propter hoe etiam. Miffa etiam à tormentis , conc. maj.;fi folüm k d nominatur, quia per Angelum Sacer- à primo, neg. maj. Et fic dift, mip, ne- t Diin dos preces ad Deum mittit, ficut po- gatur confequentia, Bene ergo fic orat L: ECCI( pulus per Sacerdotem: vel quia. Chri- Sacerdos pro animabus in Purgatorio, LUE ftus cít Hoftia nobis miflaà Deo. Unde etfi enim hz fclicitate eterna jam lint lt co; &in fine Miffe Diaconus infeflivis die- certe, & habeant quictem à bellis ten- tationum & concupiícentiz,non tamen LT buspopulum licentiat , dicens: Ite,mif- 1 COhfj facft,fcilicet Hoftia, ad Deum per An- dtormentis & Vifionis divine deli- derio "i u gclum, ut fcilicet fit Deo accepta. Hac - $ ibi. "A$. R Deti p D(?MM 12fr "i 4448. R. cum noflto Gonet explican- fubfequendo, ut fcilicet id, quod acci- nW te; id dici de animabus illis confidera- dit , emendetur veladhibendo temedi- tisut mox écorpore egre(furis & coram um , vel faltem per poenitentiam ejus, y| tremendo Dei Judicio fiftendis , fimi- qui negligenter egit citca hoc Sacra- N mentum. lique profopopejá, quá etiam Ecclefia k Chriftum imterdum confiderat ut ante Varii & pracipué feptem funt defe- tl | Adventum, v.g.dicendo, 7zz Domi- &us , qui contingere poffunt : J me , €$ noli tardare , Rorate Cali, &c. . Primus eftnavuralis & fine ciilpa, ut f Ufurpaturautem fimilisProfopopeja ab fi Sacerdos ante vel poft Confecratio- yt Ecclefia , ut fideles magis excitentur-ad nem moriatur , velà feafibus alienctur , commiferationem, — Vel , ut explicat vel gravi infhirmitate impediatur , ne k ^ Gobit, nomine Inferni,. Tartari , & Sacramentum poffit perficere vel fume- Jla : re. Laci intelligitur Purgatorium ,. cujus TU penz dicuntur fimiles peenis. Inferni I:: hoc cäfü & defectu procedendum probaa propter atrocitatem : ficut etiam , dum eft ; ut tradit S. Thom: a, €. cit.dicens i Chriftus dicitut defcendi(fe ad Inferos, ad r. Si Sacerdos morte aut infirmitate Yobu- intelligitur Purgatorium & Limbus Pa- gravi occupetur ad Confecrationem ld fü; trum. Ne abforbeat eàs , Necadant, Corporis & Sanguinis Domini, non m fenfus eft , ne oblató hoc Sactifició per- oportet, üt peralium fuppleatur. $i 'mmbi- mittas eas diutiüs in illis profundis (ut- veró incepta confecratione hoc accide- m bQVZ pote (üb terra) & obfcuris carceribus rit (puta, confecrato Corpore ante Con- j p cruciari. Vocantur autem peenz ha fecrationem Sanguinis, veletiam con- m zternz , id eft duraturg ufquead finem fecrato utroque)debet Miffze celebritas ) QCCEFZV muuadi , qualiter ly aterzum Íepe acci- per alium expleri. Ita S. D. probans a pitur etiam in Scciptura. hocibidem ex Concil. Toletan. Porró ,'([lgum LLERO V. Poitítne. fufficienter ille fabftitutus debet incipere ab eo pun- digm, ls occutri defe&tibus , qui ia Sacrificio &o, ubi alter ceffavit , & ille (i fieri po- Miffz occurtere poffunt ? teft, debet effe jejunus: Quód fi jejunus XCIII. Hac de te agit S.D. 5, p, q. fgi i ! haberi. non poffit, perficiatur per non xm" 83. a.6. jejunum: quia preceprum de complen- L' ? 6[0'[15 &« Affirmativé, Rarioef?, quam dat doSacrificio majus eft, quàm przceptáü Lm'ln.ü' $. D. in Sed Contra,dicéns;Sicut Deus , de accedendo jejuné. Vide etiam fuprà » 0 [ic " ita Ecclefia , non pracipit aliquid im- Exam, 4. n.41. pofïïbile. nid fi non poffit haberi Sacerdos , ;nrgiïülvï " ) jf In corp. att. notat S. D., quód peri- fed tantüm Laicus ? culis feu defe&ibus circa hoc Sacramen- p Dico; Species cum reverentia effe tum contringentibus dupliciter. poteft fervandas, ut Sacerdos fequente die Sa- j um iu " occurri, Uino modo przvenieudo , ne cratnentum perficiat. — Si fequente vel tertío die non poffit haberi Sacerdos, & fc?licct periculum accidat; alio modo Al " Qooooo0 2 t N lziï ZRACZ AZTUS$ XF. Examem 7, fi : it perículum, ne fpecies vini acefcant , siid in boc cafu agendum , declatat Ab licécaliqui fentiant, nefas effe, eas fu- Angel. Do&. ibid. ad 2. dicens. Ubi d di miàLaico , có quód illius non fit perfi- difficultas accurrit, fem pet eftaccipien- lm d cere Sacramentum, adcóque potiüs fub- dur illud , quod habet minus de peri- attetat eundum fit periculum corrüptionis fpe- culo, Tonifa Maximé autem periculofum cierum, & fpecies corruptas mittendas circa hoc Sacramentum eft , quod cft Áieden effe in Sacrarium. . Verüm probabilior contra perfe&ionem hujus Sacramenti, dm, $ videtur Sententia Ledesme & La Cruz, quia hoceft immane facrilegium. Mi- fecrati fpecies illas confecratas etiam vini poffe nus autem eft illud, quod pertinetad u?capf , devoté fumià Laico , non ut perficiat qualitatem fumentis. . Et idco fi Sacer- i ablu Sacrificium,cüm hoc fit folius Sacerdo- dos poft confecrationem inceptam re- itt,. tis, utpote habentis chara&erem ad cordetur fe aliquid comediffe vel bibif- deri confecrandum & facrificandum , fed fe , nihilominus debet petficere Sacrifi- limere. cium & Íumere Sacramentum, Simi- ob reverentiam" Sactamienti , cui per kütinr eorruptionem major fit irteverentia. liter f recordetur fe peccatum aliquod imþquo Quid ff non conftet, ; ubi Sacerdos commififle debet peenitere cum propo- tiscon mortuus vel fenfibus deflitutus defic- fito confitendi & fatisfaciendi: & fic foneat tit, fed folàm fciatur, eum non indigné fed fru&uosé fumet Sacra- pbji(ïE in Ce- um ebratione ? mentum. Eteadem Ratioeft, fime- mere Dico: T unc alius Sacerdos ('fi habe- minerit, f(e excommunicationi cuicun- t ripoffit) debet à principio inchoare que fübjacere , dcbet enim affumere N Miflam , &aliamaccipere hoftíiam cum propofitum humiliter abfolutionem pe- Calice, & utramque hoftiam confecrare p tendi, & fic per invifibilem Pontificem ponati fimul, unam abíoluté, alteram (quz Jefum. Chriftum ebfolutionem confe- V hoc mimiram j«m erat in altari) fb condi- quetur quantàm ad hunc adtum, quàd lh hm tione. Idem faciendum eft: circa Cali- peragat divina myfteria. | Si veró ante i cem. Confecrationem alicujus przdi&orum flsflte[d Oppozo: 'Hoc non erit perficere Sa- fit memor, tutius reputarem ,. maxime in-cafü manducationis & excommu- jiii, crificium jam inceptum , fed inftituere potis o novum. nicationi, quód Mi(fam incepram de- tiondf ANegoboc , fed erit umämque fimul; fcreret, nifi grave (candalum timeretur, te & [í Hac ibi. faltem moraliter: przfens enim novum QUationj Sacrificium ad hoc ordinatur , ut pia- Tértius defeélus. Si contingat, quàd if cedens imperfectuió compleatur. inCalicem mufca vclaravea, velaliquod XCIV. Secundrms defetlus eft , f Sa- QUi im | ánimal veneriófüm cadat po('c Confe« tfl)'non .etdos ante vel poftContecrationcem re- crationem : vel etiam cognofcat Sacet- t cordetur , fealiquid comeditfe , vel.bi- dos Galici venenum affe imniiffum ab biff: , vel eriam alicui peccato mortali f h aliquo :malevolo; . um,. . calisá o;c?degd'i:ipf uoq. fubjaccre,* vel ccianj gx'communicanoni. Ad mï[ttri;:k | A De M/a D 3213 lu Ad hanc cafum RefpondetS.D.ibidem cramenti pro aliqua parte , ut fuprà di- Il &um eft.. Si veró percipiat poft verba ad 3. dicens: Si mufca velaraneain Ca- lPlED licem ante Confecrationem ceciderit , Confecrationis, quód vinum non fuerit EPCH autetiam venenum deprehenderit effe pofitum in Calicem, fiquidem hoc per- Jrin cipiatante fumptionem Corporis,debet immiffum , debet effundi, & abluto Ca- u lice denuó aliud vinum poni confecran- depofita aquá , fi ibi fuerit, imponere ämtn:i; dum. $i ver& aliquid horum poft cen- vinum cum aqua, & refumere à verbis n Y Confecrationis Sanguinis, Si veró hoc fecrationem acciderit debet animal cau- n perceperit poít fumptionem Corporis, té capi , & dïligenterlavari & comburi, j & ablutio cum cinetibus in Sacratium aliam hoftiam apponere debeat iterum confecrandam íimul cum Sanguine. M r mitti. Si veró venenum ibicffe depre- " Mi j henderit immiffum, nullo modo debet Quod ideo dico , — quia fi diceret fola o u (fumere nec alii date, ne Calix vitz ver- verba Confecrationis Sanguinis, non fervaretur debitus ordo confecraridi : & ( raturin mortem; fed deber diligenter at* ficut dicitur in przdi&o cap. Tolerani inaliquo vaículo ad hocaptoó cum Reli- IPI ( quiis confervari- Et ne Sacramencum Concilii , perfe&a videri non poffunc Sacrificia, nifi petfe&o ordine comple- : &l remaneat impc'rfe&um ; debetaliud vi- M antut : fi veró inciperer à Confecratione num apponerein Calicem, & denuó re- , W fumere à Confecratione Sanguinis & Sanguinis, & repeteret omnia verba cohíequentia, non competeret , nifiad- 1 t Sacrificium perficere. Hacibi, 'AH'I ( effet Hoftia confecrata, cüm in illis ver- XCV. Qnartus : Sicontingat , quód otet pet negligentiam miniftri aut aqua non bisoccurrant quzedam dicenda & fienda non folüm circaSapguinem, fed etíam 'onuF « ponatur in Calicc ,ut etiam nec vinum & hocSacerdos advertat. circa Corpus. Et debet in fine iterum »m EO« xt fumereEloftiam confecratam & San- m In hoccafu quomodo procedendum- * uinem , non obftante etíam fi priüs 04 i declarat S. D, ibidem ad 4. dicenssQuód iif 'fi Sacerdos ante Confecrationem San- fumpferit aquam, qua erar in Calice : sl guinis, & poft Gonfecrationem Cor- quia praceptum de perfectione vel de y i poris percipiat aut viqüm aut aquam erceptione hujus Sacramenti majoris non éffein Calice, debet flitim appone- eft ponderis,quàm przceptum quàd hoc ewm** qidie re & confecrare. Si. veró poft Confe- Sacramentum djejunis fümatur,ut fupra di&um cft. — Hazc ibi, S t crationis vetb: perceperit , quód aqua defit, debet nihilominus procedere : NotaexSoto, Navarro, La Cruz , ]gafv , | qui: impofitio aque (üt faprà di&um quód di&a S. Thomz doárina de con- yudil (ecranda etiam nova hoftia debeat intel- 12 j eft) non eft- de neceffitate Sacrámenti. (Ü Dcbet tamen puniti illeex cujus negli- ligi, & Sacerdos confecret in fecreto, id (a i "L gentia hoc contingit. Nullo autem c(t, folüm coram-uno vel altero, ita ut iil non poffit adverti; nec inde fcandalum (óo i modo debet aqua vino jam confecrato (fumi: fienim timeatur fcandalum feu x?ifceti;: quía fequeretut.cotruptio Sa- Qoooooo 3 [ mrþa- 1214 TRACZATZUS AZ. szzmm. 5j i J. j c turbatio populi , accipiat Sacerdos vi- Si verà certificetur fe omififfe aliquid num , offerat , confecret , fumat (prout amin eorum, quz íunt de neceffitate Sacra- etiam in Miffali dicitur) faciendo hoc menti , fcilicet formas Confecrationis , qualitcrct omni cautiori modo, ut non notetur à cüm forma Confcerationis fit de necef- Qum populo, Quód autem Sacerdos jam fitate Sacramenti, ficut & materia, idem ink fumpferit aquam, adeóque non fit jeju- videtur faciendum quod di&um efl ia atta Q dl nus, non obftat , ut patecex dictis. Si defec&tu materiz ; utícilicer refümatut in eo cafa Sacetdos velit confecrare no- s dicen. à forma Confecrstionis, & catera. per vam hoftiam cum vino ,debet refumere ordinem reiterentur, ne mu titte,di totum Ganonem: (i defeGum advertat Sactificii, Hac ibi. * teturlordo wyligen ante fumptionem hoftiz , accepto vino Thom, luetit j Nota, quód ex his verbis S. & admixtà aquá, debet reincipere ab pateat, ad refumendum in. Miffa non ii lr o noni illis verbis , 57242 z20do, & c, quia ambee fufficeré quemlibet fcrupulum, fed, ne Speciestunc fant fimul. t conf Ífcrupulis locus detur, requiti. certitu- XCVI. Intus s Si Sacerdos non dinem : multienim Sacerdotes vexan- tttit d recolat, fe dixiffe verbaConfecrationis, tut talibus retrogradis cogitationibus , W. Oa vel etiam alia, quz in celebratione hu- Gs orb dubitantes, vel fe angentes, an dixe- jus Sacramenti dicuntur. rint, quz erant dicenda. Quz cogi- &t por In hoc cafu quid agendum, exponit tatjiones & anxictates funt fpernendz, Bren S.Thom. ibidem ad g.dicens: Licét *5 Penit Vide fuprà de forma Euchariftiz Tra&. Sacerdos non recolat fe dixiffe aliqua 12. Exam. 4. n. 27. j s eorum , qua dicere debuit, non tamen Sextus defe&useft, fi contingat pro- übtt debet ex hoc menre. perturbari; non lil tei pter. frigus, quód Sacerdoti dilabarur enim,qui multa dicit , recolitomnium, hoftiain Calicem fiveante fra&ionem, Hiafl' j Ca : quz dixit, nifi forté aliquid in dicendo five pofteam. tüitionis apprehenderit fub ratione jam di&i : Refpondet S, Thom, ibidem ad 6, (pndatur; ficenim aliquid- cfficitur memorabile. dicens ; Fractio Hoftiz confecrata, & i ffliniffm,li Unde fi àliquis attenté cogitet. illud quód una fola pars mittaturin Calicem, Ts quod dicit, non tamen cogitet fe dicere patteni refpicit corpus myfticum, ficutadmix- illud , non multüm poftea recolit fe di- tio aqu& fignificat populum. Etideo ob xiffe. Sic enim fit aliquid obje&tum horum pratermiffio non facit imperfe- "rario t memoriz , inguanrum accipitur fub ra- Gionem Sacrificii, ut propter hoc fit tidem a tione prateriti : ficut dicitur in lib, necefle aliquid reiterare. circa cclebta' i$i 4 by quisl dememoria, Sitamen Sacerdoti pro- tionem hujus Sacratnenti. Ua babiliter confet fe aliqua omififfe , (i- XCVIL, Septimss: Si con'tingat*a Rüitese ( quidem non funt de neceffitate Sacra- quód per negligentiam Sacetdoris San- "lf menti, non exiftimo , quód propterhoc guis Chrifti effundatur , vel quód 8a- "titea debeat refümere immutando ordinem cerdosSacramentum fumptum evomat, «mitatjs C Sacrificii , fed dcbctk ulteriüs procedere, 9*]- aut ctiam. quód hoftia coqfccratæ tà n g EE De M]Zz 1215 ex Concil. Arelatenfi : Qui non bene dia confervencur, ut "putrefiant , vel Y ( etiam à muribuscorrodantur,vel etiam cuftodierit Sacramentum , & mus vel H qualitercunque perdantur. aliquod aliud animal illad comederit, den; 40- diebus poeniteat$ qui autem perdi- Ti Quomodo in his cafibus proce i dum, & qua propter negligentiam poe- deric illud in Ecclefia; aut pars ejus ceci- o nitentia meritó fit infligenda , fuse ex derit, & non inventa fuerit, 20 diebus poeniteat. Et eádem poenitentià vide- lt jute elucidat Angelicus Do&tor ibid. ad 7. dicens: Sicut legitur , de confecra- tut dignus Sacerdos, per cujus negli- -T DI tione, difl.2.. ex DecretoPii Papa, (i per gentiam hoftig confecrate putrehunt. Przdi&isautem diebus debet peenitens negligentiat aliquid de Sanguine fül- ]s laverit in tabulam, quzterre adharet, jejunare, & à Communione ceffare.Pen- TY linguá lambetur, & tabula radetur; fi fatis ramen.. conditionibus negotii & veró non fuerit tabula, terra radetur, & perfonz poteft minui vel addi ad poeni- .R «tv igni confumetur, & cinis intra altare tentiam przdi&am. H oc tamen obfer- J condetut, & Sacerdos 40, diebus paeni- vandum eft,quód ubicunque fpecies in- tegra inveniuntur,funt reverenter con- jonbs seat... Si autem fupra altare flillaverit Calix, forbeat minifter ftillam,& tribus fervandz, vel etíiam fumenda;Q uia ma- t d Z (Ogr diebus poeniteat. — Si (uper linteum al- nentibus Speciebus manet ibi Corpus Chrifli, ut fuprà ditum eft. Ea veró, Xendt taris & ad aliud flilla pervenerit, 4. die- bus peeniteat, Si ufque ad tertium, in quibus inveniuntur,fi commodé fieri zi 9. diebus posnitear: Siufque ad 4 20. poteft,funt.comburesida, cinere in $a- diebus poeniteat: & linteamina , qux crario recondito, ficut de rafura tabu- ) z[[](ü' ftilla tetigerit, tribus vicibus lavet mi- lz dictum eft, Hzc ibi. d nifter, Calice fubtus pofito , & aqua Piura de defe&ibus ad longum tra- fjot duntur in Miffali à principio, ubi vide- ^ ablutionis fumatur, & juxra altare. re- condaturs poffet etíiam fümiin potum antur, nimirum de defectibus materiz; " 20 à miniflto;nifi propter abominationem puta, panis & vini; de defedibus forma dimitteretur, Quidam autem ulteriüis ipfius miniftri , intentionis, difpofitio- Cl partem illam linteaminum incidunt , & nisanima vel corporis. De defe&tibus ;umfæä' combutunt & cinerem in Altari vcl circumftantiarum loci & temporis, vel ; EU Sacrario reponunt. Subditur autem requifitorum, v.g. Veftium , Altaris, i ibidem ex poenitentiali Bedz Presbyte- Calicis, Miffalis, &c. de defe&tu fervi* d toris ; De defe&u infirmitatis Sacerdo- ) ri: Si quis per ebrietatem vel voracita- ae temEuchariftiam evomuerit, 40, diebus tiss De defe&u admixtionis alicujus peniteat fi Laicuseft : Clerici vel Mo- nociviin Calice vel Hoftia s De defe&i- j Onmglh bus fra&ionis Hoftiz aut congelationis , nachi feu Diaconi & Presbyteri 70.die- ii bus peniteant; Epifcopus 9o. Si autem Sanguinis; De defe&u effufionis San- | infirmitatis causà evotpuerint,7.diebus uinis, aut casüs. Hoftiz Qua omnia jd Y videantur in Miffali. ponitant, Er in eadem dift. legitur fn[z hm Vidc.— d 3 1216 ZTRACTATUS YF, Examen 9 Videatur in eodem ritus & modus di- lore in Paramentis, Quando dicen- cendi Miffam. Item qux & quot de- dum Gloria & Credo, Quz (intomit- Áront beant dici Colle&z , quo utendum co. tenda in Miífis Defuncturum. gt aumom omnes- zmamwwwww&w&wwæ&wmä (maes f& Kceleft EX M IN VHDPS hpolil De Hieravchia : Ecclefraflica. —.De. Epiféopata. lunc d fittiner Dc quo .A ng. Doclor agit in du lolus.i pplem. 3 p. q. 40. utidc TE Jiatu Epicopormn agit. 2.2. q. 158. tiresefl Item: de Calibatu. Clevicorum. tf con lr , a fipoft UJERO I, Eftne in Eccle- perficiuntur,ut etiam patet ex Pro!ogoj fia Chrifti vera Hieratchia; bujus Tra&atüs, ante Examen pí- lm r ad quam fpedent etiam E- mum. Ergo. i, | ts i piícopi ? Dixi, effe. de fide. Ita claié patet ex j XCVIIL». ZAffermativé. Eft dcFide. Trid. Seff. 23, cap. 4, de Ecclef. Hier- Et Ratio eft : Hierarchia juxta S.'Thom. arch. &6 . ordinatione fic. decernente: —— R— At popi lais & r.p.q.108. a, r.in c, nihil eff aliud, Quoniam in Sacramento Ordinis, ficut Vocatione quàm Íacer principatus , vel multitu- & inBaptifmo & confirmatione charaá- qiri uf do ordinata fub uno Principe, Et Ordo &er imprimitur, qui nec deleri necau- fl d Hierarchig, juxtaS, Thom, ibidem in ferri poteft, meritó Sancta Synodus hus fine corp, , eft, alios quidem purgari , damnat eorum fententiam, qui afferunt, g')ümx N & illuminari , & perfici t alios autem Novi Teftamenti Sacerdotes tempora- t purgare & illuminare , & perficere;qui riamtantummodo poteftatem habere , funt actus Hierarchici. SzLfumo : Sed & femel ricé ordinatos, iterum Laicos Pmptiä t 00 £ed Ecclefia Chrifti eft facer principatus,&c effici poffe,fi verbiDei minifterium non thncs'pfr ! multitudo ordinata füb uno Príncipe , exerceant, Quàd fi quis omnes Chrie Mdf vifibili in terris, fcilicct Papa ; invifibili flianos promifcué Novi Teftamenti Sa- in Calis; eftque inea optimus ordo & cerdotes effe, aut omnes pari intert le QUE fübordinatio, juxta quam alii purganr, poteftate fpirituali przditos affirmet, lmpamm j illuminant, perficiunt; nimirum Epi- "ts nihil aliud facere videtur, quàm Eccle- (X fcopi,: alii þpurgallxtur, illuminantur, fiafticam Hietarchiam , quaeft ut €a- "if flrorum nngulüs 10 tim l)eläpä?qpatu; I217 UOR firorüm acies ordinata, confundere: ratione à Sede Apoftolicá habent , aut perinde ac fi contra Beati Pauli do&ri- alioquin operam füam praftant , hot- nam omnes A poftoli, omncs Propherz, tatur & monet (nimirum fan&aSyno- omnes Evangcliftz , omnes Paftores , dus) ut iaprimis meminerint , nihil fead i omnes (int Do&tores. — Proinde facro- Dei Gloriam & populorum falutem fan&a Synodus declatat, prater cateros urilius poffe facere, quàm fi bonos Pa- Ecclefiaflicos gradus, Epifcopos, qui in ftores, & Ecclefiz gubernande idoneos Apoftolorum locum (uccefferunt , ad promoveti ftudeant, eosque alienis pec- hunc hicrarchicum ordinem przcipué catis communicantes, moitaliter pec- carenifi quos digniores, & Ecclefiz ma- pertinere , & pofitos ; ficut idem Apo- l ftolus ait,à Spiritu San&o , regere Ec- gis utilesipfi judicaverint, non quidem clefiam Dei, eosque Presbyteris fape- precibus, vel humano refpe&u aut am-- tiores eíÍe, ac Sacramentum Confitma- bientium fuggeftionibus , fed eorum tionis conferre, minilttes Ecclefiz or- exigentibus meritís , przfici diligenter dinare , atque alia pleraque peragere curaverint; & quos ex legitimo Matri- tonio natos , & vità, etate, doctrinà, Proly ipfos poffe: quarum fun&ionum pote- fatem reliqui infcrioris ordinis nullam atque aliisomnibus qualitatibus przdi- ) p babent. . Do:ct infuper facrofan&ta Sy- tosíciaat, qua juxta facros Canones & nodus, in Ordinatione Epifcoporum , Tridentinz hujus Synodi Decreta tc- QälCl j Sacerdoium, & caterorum Ordinum, quirantur. Hzcibi, Ubi plura ft:tuun- j nec populi,nec cujusvis fzeularis pote- turquez funtfervanda in creatione Epi- r ftatis & magiftratüs confenfum , five Ícoporum & Cardinalium; qug 'videanf üüii»lï[; Nocationem ,. (ive au&oritatem ita re- tur : uti & SelT. 7, de reform. cap.t. t quiri, ut (ine ea irrita (it Ordinatio,quin Idem Concilium SelT. 2 2. de reform. Cap.2. decernit : uicuuque poflbac t " d potiüis déceinit, eos, qui tantummodo Syao& à populo aut (zculati poteftate ac ma- Ecclefias Catbedrales evit. affamendus , iftratu vocati & inftituti ad hze mi- "u antea in niverfitate Smdiorum Magi- niftrería exercenda afcendunt, & qui ca fler, five Dollor aut Liceutiatus , vel in gop 17 proprià temeritate fibi fumunt, omnes facra T beologias vel ia jure Canonico me- non Eccle(ig tiniftros fed fures & la- ib rito fit promotus,amt publico alscujus - trones;pet oftium don ingreffos,haben- cademia teffimonio idoneus . ad alios de- "d 11156 dos eífe. Hac ibi. cendos oflendatsr, uvd fr Regularts d i - QUAERO II Promovendus ad Epi- fuerit, à Superioribus fue. Religtonza ff- j milem fidém babeat. [ Ícopatam , quas debet habere qualita- tes? quantam fcientiam? Item in cap. Qwzes.6-diít.38,, quod T a w um XCIX. &. Concil, Trid. Seff. 24. eft defamptum ex Synodo feptimá,fta- H de veforas, cap. 1. ficftatuit; Omnes & tuitur,ut Metropolitanus diligenter in- ii ff fingulos , qui ad promotionem prafi- quirat;an is, qui ad Epifcopatüs prove- hendus eft gradum , in promptu babeat Jcicndorum quodcunquej us,quäcqnqu—e FRPPPPP lege: E 1219 TRAC'ZATUS XF. Examem8, z legere fctátabiliter tam facros Canones precipua omnium rerum apeplarum ld Dd & S. Evangelium , quam omnem divi- au&toritas, ut loquitur Trid. S.ff. z. Et mox fubditur: "dereform,cap.6. Sant Patres & Paflores tbf nam Sctipturam. la Subftantia enim fummi Sacerdotii no- à Principibus & czteris honorandi, ut patet ex Trident. cit. Seff. 2 j. cap. 17. lind ftri funt eloquia divinitus tradita , id eft, vera divinarum Scripturarum difci- Succefferunt inlocum Apoftolorum, & ddeg lina. precipué fpectant ad ordinem hierar- t t Ex his Sequitur, quód Epiícopus chicum Ecclefiz, ut patet ex Trid. Seff. iB qUmd non folüm (cire debeat , quz in prace- 23. cap.4. Epifcoporum Officium eft dentibus funt alfignata pro aliis Sacer- angelicis humetris formidandum ex pudb TTrid.Seff. 6,cit. cap. 1. flatuente , utad ; Epifco dotibus; fed major cifcientia fit necef- cerd fariaex Theologia & facris Canonibus, illad nonnifi qui magis digni fuerint, l (f ut meritófaltem dignus fit Lanreá do- quorumque prior vita acomnis atas,à &orali Theologiz & Juris Canonici. puerilibus exordiis ufque ad perfe&io- wl D 'Porró cüm defa&o Epifcopi cligantur res annos per difciplinz Ecclefiaftice dul de gremio Canonicorum talis Eccle(iz, ftipendia laudabiliter a&a teftimenium & defa&o etiam multz cauíz foreníes m j prabeat fecundüm venerabiles beato- ad Epifcoporum 'Tribunalia devolvan- rum Patrum Sanctiones sffumantur, 1- OWT (l, tur , ad quas Jucis utriusque Ícientia re- temEpifcopi in jure vocantur fümmiS$a- quiritur;hinc fi contingat eligi aliquem, cerdotes, Sacerdotum Principes,Legati r o qui ex fe his omnibus non fufficiat, is Chiifti,à S. Gregorio Aftra Calisà S. exemplo Moyfis Exod, 18. facratiora Clemente terreflres Dii. - Ergo neceffe limior bih'Us [ Ícu quz funtad Deum , & propiüs con- eft, ut fingnlaris fan&itas , pruden'tia-& C cernunt falutem animarum, tractet ip- Ícientia in iis effulgeat. &tam femet : reliqua veró per Miniflros & QUAERO IlI.. Quid eft Epifcopa- ttimp Confiliarios, fed idoneos,; eruditos, ti- tus? eftne Ordo diítin&tus à Presbyte- - W. ratu ? ] moratos,incorruptos. Wi CI, &. 1. Confiderandoipfam htijüä T s C, Nec mirum, quód fingularis fci- entia requiratur in Epifcopis, quia Tri- nominis etymologiam, ly Epifcopus esf a nomen Graecum (ut explicat S. Tliom. tojte dent. Self. G. de reform.,c. 1. ex AG. 10. eos monitoseffe vult,ur attendentes fibi lococitando infrà q.7.in fine num.112.) 12 di&um ab Epi quodeft /upra , & fcapos "m & univerfi Gregi ; in quo Spiritus San- &us pofuit eos regere Ecclefiam Dei ; vel /copi , quod eftintendere , quafi fn- Irit ; perintendens, quia füperintendit Laicis l[HPeriorc quam acquifivit Sanguine fuo : vigilent ficut Apoftolus pracipit, in omnibus & Clericis fibicomm ffis. Vel eft idem "nf quod fpcculator, quia fpeculatur fub- Tnlal laborent, & minifterium fuum imple- ant. Itemdebetur eisin Choro, Capi- ditorum mores & vitatn , & fiin hoc fit Wmuee negligens, eftin peccato mortali.. De- tulo , Proceffionibus, & aliis publicis acerdos il d. actibus prima Sedes & locus; cftin cis "ais finiri poteflE pifcoggs fic; EtS habens um De .Epi/&ofam. 1219 (l habens poteftatem adminiftrandi Sacra- | S. pofiti fint regere Ecclefiam Dei: c- r mentum Ordinis & Confirmationis , contra , ut habet Concilium Neoczía- f ij confecrandi Bafilicas feu Ecclefias , alta- rienfe Can, r3, Presbyteri fuccefferune li ria , facta vafa,Chrifma; Virgines, appro- 72. Diícipulis , qui fuerunt inferiores GP jj bandi ad Cenfeffiones & €Conciones, Apoftolis: — Ergo Epifcopatus eft jure. m delegandi Jurisdi&ionem ad Sacramen- divinoinftitutus, & eodem jure fupeti- ot Presbyteratu. j tà miniftranda , &c, Et quo patet quid ux fit Epifcopatus , nimirum Sacerdotium Quód Epifcopatus à Chrifto fit infli- il ( l cum di&ta poteftate, &c. Hac definitio tutus, patet ex €o , quia Chriftus ipfe patcbit ex mox dicendis , nimirum quod Petrum ordinavit Epifcopum , Petrus n u ordinavit Jacobum & Joannem , hi tres E,M Epifcopatus non fit Ordo diftin&us à ( Sacer:ioiio, fed (it ipfe Ordo Sacerdotis confecrarunt caterosApoftolos in Pres- hi cum majori exrenfione & potelítate ad byteros. Et dato, quód Chriftus perfe nullum ordináffec Epifcopum, non pro- i 3 przf.a Officia. UInde data definitio f i habet genus & differentiam : pec ly bat , quód non inftituerit Epifcopatum, J8n Sacerdos Epilcopus convenit cum omni- ficut non legitur, quód aliquem confir- bus Sacerdotibus : per poteftatem ad maverit, ex quo non fequitut , futo nominatosactus ab eis differr. inftituerit Confirmationem. quód non w 1 waly CII, R. 2. Epifcopatus eft quidem Ratio 1.p. eft , quam dat S.'Thom. t gradus aliquis & dignitasac poteftas in 3- p- q- 40- a. 4. in Sed Contra, dicens : Ecclefiafticà Hieratchiá Sacerdotio fub- Divina minifteria debent effe magis or- J n limior, & quidem jure divino: proba. dinataquám humana: Sed humanorum iil J bilius tamen eft, quod non fit Ordo vel officiorum ordo exigit, ut in quolibec Sacramentum à Sacerdotio diftin&um, officio preponatur unus, qui fit Princcps 1004 nec imprimat novum chara&erem, fed illius officii , ficut preponitur miliu- d tantum fit extenfio & excellentisfimum busDux. Ergo& Sacerdotibus debet complementum Sacerdotii , & characte- aliquis preponi , qui fit Sacerdotum ris ejus; Unde eft ipfum Sacerdotium Princeps ; Et hic eít Epifcopus, Ergo p ;f 1; u ut extenfum feu ampliatum vel au&um Epifcopalis poteftas deber efle fupra Sa- mojore poteftatead plura munera, cerdotalem, Hzcibi, Alia ratio da- M q. Pars eft de Fide,definita in Trid, J biturin R. ad mox fequentem Oppoft E tionem. ! Seff; 23. Can.7. hisverbis: Si quisdi- xerit , Epifcopos non effe Presbyteris Huic do&tinz opponitur difficilislo- fuperiores, vel non habere poteftatem cüs ex S. Hieron. in Comment. primi j j Confirmandi , & Ordinandi ,. vel eam, Gap. Ep. ad Titum dicente; 4em eff hi j jf lj quam habent; illis effe cum Presbyteris Presbyter ,. qui Epifiopus. Et infrá. communetn, &c. anathema fit. Etcap, Sicut ergo Presbyteri ifcimt fe ex Ecclefia anOCJ 4» ibid. docet , Quód Epifcopi in Apo- confuetudiae ei , qui fi:biprepofitus fue- J J " flolorum locum fuccefferint, & à Spiritu rit , effe [ubjetlos : ita Epifcopi moverint, [2 h&bï! PpPPpP PP 2 at 1220 TRACZATUS XF. Examen$.. autem 2dmitterentut ad civitatem vel fe magi: confuetudine quàm diffofitionis fity Diccefin pro qua ordinati funt, absque inio$ dominica veritate Presbyteris e[fe majo- ves , € in commmne debere Ecclefiam re- nova conceffione poffunt exercere füam vli f hrinft gere. — Ergononjure drvino, &c. jurisdi&ionem , fubditos puniendo , ex- 4 Omiffis variis Solutionibus R, cum communicando, &c. derdi Gibbon dicendo,immediaté jure divino Norta híc,quód tempore Apoftolorum, pittsm utpatet exS, P'aulo Philipp. x. Hoc vo- vt inftiturum cffe , quód Epifcopi fint fupe- riores Presbyteris, imptimis quoad po- cabulum Presbyter fuerit commuas& ( teftatem Ordinis, quia folisillis compe- Presbyteris & Épifcopis , & Epiícopi * poqii. fuerint vocati Presbyteri * ex qllO nett tonlect. tit poæï&as Ordinandi Sacerdotes, & fic enerandi Patres Ecclefiz. Item per mo- fcquitur , quód jure divino fucrint ejus- tipibus dum Miniflri ordinariis confcrendi Sa- CIIT dem gradüs & dignitatis, D cramentum confirmationis, confecrandi 2. Pars Kefponf. 2, € ft contta vati- Q ibfo templa, aliaria, &c. aft Presbyteris non osDD. colligitar tamen ex "Trid. Sefl hoifice 23.c. 1. & z, ubi non recenfentut nilt deiim convenit poteftas ordinandi , fed rantàm baptizandi, à peccatis abfolvendi & ita 7. Otdines, incipiendo à Sacerdotío vel- fporf genetandi filios Ecclefiz : Deinde eti- utí àfupremo, nullà fa&lá mentione E- litet ( am quo-gid poteftatem ]urisäiäicnis,quäa picopatüs. Eftetiam S. Thom. cit, s. d at di&um eft, Spizitas.S. eos pofuit re- 40. a. f. üidionis, Ratiox. ex $.T hom. ibidem : Di- Vatone gere Ecclefiam Dei , poteftas autem re- gendi cft Jurisdi&io, ftin&tio Ordinum fumitur penes habi- C0 Hac autem potcítas Jurisdi&ircmis tudinem, quam dicunt ad Eucharifttam; tem juf competens Epifcopis de jure divino fu- ad quam velur ad finem ordinaptar , ut lL confy pra fimplices Sacerdotes eft. univerfolis, dictum eft fupráin hoc Trad. Exam. 2 ficerdo, n.8. R.7. óed Epifcopetus non dicit & quafi in a&tu fignato s ut autem tedi- li, p gaturad a&um cxercitum, dependet à aliam habitudinem ad Euchariftiam L I fummo Pontifice, cujus cft illis affigna- quàm Sacerdotium, quia Epifcopus non MT re determinatas Ecclefias, & talesfub- otcft magis confecrare Corpus & San- ln EPï(C ditos Sacerdotes. Et ideo fupetioritas 1 guinem Chrifli, quäm fimplex Sacerdo*. Conrttrgr: jurisdiäionis Epï(coporum' fupra Pres- Ergo Epifcopatus non eft Ordo djüih- 'Urisdi&j byteros quoad hanc partem, eft de jure étusà Sacerdotio, We eo Ecclefiaftico, utpote provenichs & de- Ratio 2. Si Epifcopatus effet Ordo mäfl'om's f rcaliter diftin&us à Sacerdotio, virtuait- pendens à (ummo Pontifice, & de hac mt:om) ob ultima fuperioritare Jurisdidtionis in ter eminenter contineret illud , utpote li fj telligi debent verba 5. Hieronymi, $i- Ordo fuperior, ficut ob eandem ratio- EM mile eft in Epifcopïs:itularibus, habenr nem Sacerdotium contínet Ordines in- Mi enim & illi de Jure divino Jutisdi&io- fetiores: Sed Epifcopatus noncontinet V pote| ncm quafi a&ivam , impeditam tamen, vittuàliter eminerter Sacerdotium. Er- h ïf, (luän, ob defectum materig & fubditorum; fi go. Min. patet ; fi contincret ,. &c. Is P?. nmlu m 1221 De Epitopatmu. W Epifcopatusvalide fufciperetur non fu- cffe, quód fint vera; (idelegatusdecz- 0R Ícepto Sacerdotio, ficut Sacerdotium tcro omni Jurisdictione careat, in pre- ! flh fenti autem Epifcopus alienus jam eft valide fufcipitur non fufceptis Ordini- m bus inferioribus , ut füprà dictam eft przditus proprià Jurisdidtione, cique de Ordinatione per faltum : Sed Epifco- tan:üm decft licentia refpe&u loci qua Juni ipfi datur. patus non eft validus non fufcepto pra- $ TU viéSacerdotio, Ergo. Ratio 3. Fruftà fit per plura, quod m Oppozo huicRationi : DantutEpifco- poteft fieri per pauciora. Etentianon funt multiplicanda (ine neceffitate, Et poi pi,qui non fuut Sacerdotes, nec funt llli) N confecrati, ut patet in quibusdam Prin- Deus & naturaabhorrent á fuperfluo , ij cipibus Germaniz. Ergo. qux funt communia Philofophorum CIHIL 4 boc fateor dati tales, eos- axiomata,quaz vera fünt etiam infüper- u 'Que abfoluté etíam ab ipío fammo naturalibus , quia à fortiori o gratia à fu- j Pontifice fic vocari;ac titulum talem eis [ldx perfluoabhorret. Suéfumo:-Sed unus deberi jimó & in re effetales,non tamen chara&ter facerdotalis idem manens fuf- ov ob poteftatem adzquatamEpifcopalem ficitad peragenda munia epifcopalia & facerdotalia,modó accedat coníecratio ib fcilieet Ordinis & Jurisdictionis fimul, du Epifcopi velut connotatum de lege or- fed inadzquatam tantüm, tcilicet]utis- didionis, Quod etiam potet ex deri- dinaria neceffarium, quo character fa- cerdotalis extendatur ad confirman- "m vatione hujus nominis Epifcepaus exGrz- H y co anté explicata. Etob di&am potefta- dum, ordinandum , &c. Ergo. Miu, i tem Jurisdi&ionis tales Epifcopi electi prob. , Sacerdos licét per impofitionem & confirmati , f(ed non confecrati , nec TU manuum Epifcopi accipiat poteftatem 2vf Sacerdotío infigniti, etfi quz funt Or- abíolvendià peccatis, nontamen acci- ) i dinis, per feipfos exerceie nequeant; pit novum Ordinem & Chara&terem , yiod poffunt tamen alteriEpifcopo dclegare fed quandam peife&tionem & extenfio- & licentiam dare,ut loco füi faciat, quz nem 'chara&teris przfuppofiti. Ergo iw& W lS&s] funt Epifcopi, v. g. ut Ordiner;Ecclefias fimiliter, Seczz4o. Quiaaliàstot effent j confectet, &c. Quia delegatio eft adtus admittendi chara&eres inEpifcopo vel j li Jurisdi&tionis: Sed Epifcopus vi Cano- Sacerdote,quot abipfo exerceri poffunt il nicz elc&ionis, inflitutionis & confir- a&iones fupernaturales & hierarchicz, 02 mationis (eiiam nondum fecutà coníe- puta, unus Charadter ad confecrandum ( crat'one) obtinet Jurisdi&ionem. Ergo, Corpus Chrifli;alius ad baptizandum, Ó "l Huic folutioni Oppozo illa Juriita- aliüs ad ordinandum ; alius ad.confir- j j rumaxiomata : Quod quis per fe non mandum , alius ad abíolvendum, &c. n "l poteft.tid etiam non poteft peralium. Sed hoc eft (al(um. Ergo,.&c. u ;Dfiunü CIV. Opposo 1.contra 2. p. R. 2. J Nemo poteft plus joris in. alium trans- Sanái Patres confecrationem Epifcopi hllm , ferre, quàm ipfe habeat, W vocant Saciamentum. Ergo, &c. [b . Horum Jurisaxiomatüm fenfum dico l PpPppppPp 2 2. Quod 1222 TRACTATUS W Examen 9. 2; Quod confert gratiam & impri- tenfionis, uti in prafenti, neg.maj. — Et ltt, ( mit chara&terem eft Sacramentum : Sed Itaque per iU fic dift.min. neg. confeq. confecratio Epifcopi confeit gratiam, & Confecrationem Epifcopi chara&keri (a- jl of cerdotali addftur. novus modus exten- imprimit chara&erem. Ergo. i 3. Quod in anima caufat fpirítuale fionis,indelebilis tamen & initerabilis, lp indelebile (ïgtium, cau(at characterem : quia non eft (ola . deputatio moralis & tjtnd extrinfeca, fedrealis & intrinfeca habi- Sed tale fignum caufat confecratio Epi- : p fcopi. Ergo. - tudo ad effe&us Epifcopatui fpecialiter D s telor 4. Quodordinatur ad phyfice in aliis cotrefpondentes. caufandum chara&terem, debet effe enti- Ex quo folàm fequitur , quoddi&e- yendi tant realiter non intenfivé, ut ita dicam, tàs, & non modustantüm extenfionis : mUdO | Sed poteftas data Epiícopo in confecra- feu fecandüm entitatem, fed exter.fivé L & fecundüm modum, ftatum vel exten- tione , ordinatur ad caufandum phyficé uhed chara&erem, nimirum O:dinis & Con- fionem feu perfe&ionem realem moda- j Ep firmationis in aliis. Ergo, lem. . Vel ut alii loquumur,di&.crunt: d - Ad 1. K. Vocaii Sacramentum non pér modum includentis & inclufi, non jl formaliter fed completivà, feu effe com- per modum excludentis, Vel differunt 4D 2 lementam Sacramenti , fcilicet Sacer- realiter inadequaté tantüm , & non ad- i Lderf dotii. a&quaté. tiin a fufficit ills no; ZAd 2. Imprimis neg, mín. pro z. p. "Ad 4. neg. maj. Qui MT Quiaconfecratio Epifcopi non imprimir vusrealis modus, ut à Deo affumotur Vllk St chatacterem , fed facerdotalem com- tanquam inftrumentum ad producen- If&; ]: dos chara&teresinaliis. Quiaininftrue plet, extendit , & reddit potentem ad 10n fo conficienda duoSacramenta;fcilicet Or- mentis virtutis divinz, utpote infinita; üt dinis &NConärma:ionis , qua fimplex non requiritur proportio interea &effe- In pah Sacerdos vi fux Ordinationis conficere &um, fed fufficit, quód fint in genere f Ey nequit. Deinde neg. maj, pro r. p. caufz cfficientis(ut Thomifte docentin 1 D Ad hoc enim utaliqud caufet gratiam, Phyfica) uti etiam eft in przfenti,quia Átt i nonrequiritur , quod in fe formaliter fit chara&er Otdinis eft potentia aGiva, OU Sacramentum, fed fufficit effe comple- ejusque nataram induit modas intrin- Atf C mentum ejus : ficut patet deilla Cere- fecus ejus. DI monia, quà Sacerdoti jam ordinato da- QUAERO IV.. Quod eft officium mm ?&m tür poteftas abíolvendi à peccatis , que Epifcopi & qua fpecialiter ei fünt ob- & cauíatgratiam fecundam, & ramen nog fervanda virtute Concilii Tridentini ? eft Sacramentum diftin&um ab illo , . CV. y. 1. Officium Epifcopi patet quod fitin contactu Calicis. ex definitione ejus data ia R. z z4d 3. difl, maj. Si fignum illud inhoc Examine. )I.o 3d Q?c Ilïtacfr Oi caufetur de novo quoad entitatem, conc. &, 2. Virtute Concil, TridEpiíco- W vanda maj, ; fifolüm quoad modum ycalis ex« pis mglta competunt , & obfer funþ luqxï[:ä. De Fpiopatu. 1223 fant, que ad longum hic referre füper. ra funt di&a de pluralïtate Beneficio- ]i fluum videtur , videri enim poffuntin rum, n iofo facri Concilii textu. Ut Eadem Sælï'.7.ca'p.ä.mandar,ut Bene- g 1. DePizdicatione Epifcopi, fi non ficia inferiora, przfertim curam anima- li er ipfum.faltem per viros idoneos fa- rum habentia,conferantur perfonis di- m cienda. — VideSelf. g. cap.2. & SeíT,24, gnis & habilibus, & quz inloco refide- lii eap. 4- : rc & per. feipfas curam ipfam cxercere ii lN 2.UD c Epifcopi devotione ac Miffze valeant:aliter autem factacollatio five celebratione, ac obligatione promo- provifio omnino irritetar. i vendi pictatem, Seff, 2. in Decreto de Ibidem cap.4.Plurium Beneficiorum Im Qu modo bene vivendi. retentor contra Canonesiis privatur, Et j ln 3. De exercitio pietatís in Ecclefia cap. . ftatuit , quódilli qui plura benefi- k b ou Cathedrali promovendo,ibidem. De je- cia curata, vel incompatibilia obtinent, nl junio Epifcopi ibid. .De fo£rzetate ejus , teneantur fuas difpenfationes exhibere 10 da lc&ione ad menfam , de iz/fzzutione Ordinariis, qui (necura animarum ne- , I fauuiliarium cjas, ibidem., gligatur , & bencficia debitisobfequiis d ( 4. De rcfideniia Epifcoporum Seff. minimé defraudentur) provideant Ec- d €. de reform. cap. r. Verba Concilii vide clefiz de Vicario , congruá fru&uum infràin hoc Exam. n.116. portione ej affignatá , etiam fuper re o $. De exemplari Epifcoporum vita certá, Et quód ralia Beneficia Ecclefia- W flica unita debeant ab Ordinariis loco- j f vide Seff.24.de reform.cap.1.De fupel. lt J le&ile Epifcopi ibid. rum fingulis annis vifitari , decernitur "De JVepotifmo il non fovendo ibid. Epifcopi non fervi- ibidem cap.7. Qu veró beneficiorum uniones cenfeantur valide , declaratur finit ant z Curits Principum,cüm finc Princi- (f pum Parres, Seff.a y.cap.17. ibidem cap.7. Videatur textus citatus » U . 6. Epifcoporum cura circa Studia in uti & Se(f.2 1. cap. f.ubidecernitur,quo- al fua Diccefi Seff. . de reform. cap. 1. modo Epifcopi poflint facere perpetuas Circo Seminarium Sclf. 2 3 cap.18. uniones Ecclefiarum aut Bencficiorum j curatorutm s vel etiam non curatorum Qam* CVI. 7. Circa. Beneficia ac. Parochias ftaruta. Concilii fufiüs referenda funt. j cum curatis propter earum pauperta- Na& Se(f, 7. de reform. cap. 2. qui te- tem , & in cateris cafibus à jure pet- miffis. omüm nent plures CathedralesEcclefias,juben- tur omnes exceptá uná, certo modo & Seff. 2 1. de reform. cap. 3. ttaditar , " mlml] tempore dimittere ; Cüm valde fclix curBeneficia fint conftituta,nimirum ad fitille cenfendus, cuiunam Ecclefiam divinum cultum, & Ecclefiaftica munia P' Pa(f bene ac fructuosé & cum animarum fi- obeunda , & explicatur ratio , exfeque- u bi commiffarum falure regere contige- ftrata tertia parte provenruumomnium ( rit, Hzc & alia verba T rid. adducta Canonicatuum,Dignitatum Offidorum al jj Ecclefig augendi diftributiones quoti- funt Tract, -8-,713xam.,z., n. 36, übi plu- dianas, futi Ms TRACTATUS XF. Examens. Y224 . dianas. Laudatur confuetudo quà non Patronat(üs, nifi Ecclefiam aut Capellam de novo fundaverit, & conftruxerit , ibns re(identes, íeu non fervientes, nihil pec- $. cipiunt , vel minus tertià parte fru- Íeu jam ere&tam , que tamen finefuffi- tr &uum : & abfentium contumacia pu- ciente dote fuerit de fuis Pcop:iis& pa- Carem nitut, De hoc etiam Concilium agit trimonialibus bonis competenter dota- Áruand vetit, In cafu autem fundationis aut Scíf. 22. cap. 3. ubí decernit, quód fi M. dotationis, inftitutio refervetur Epifco» qui (uum fervitium non praftent, eo- h( rum diflributiones fabrice Ecclcfizx po.. Cui (ut ftatuitur ibidem cap.13.) 1f 8p, (quatenus indiget) auc alteri' pio loco, debet ficri prafentatio , aliàs preefenta- Ut CXtt tio & inftitutio foiían fecuue nulie arbitrio Ordinarii; applicentur, Exci- 4 lo fint, pit etiam , quàd fi cui , qui dignitatom on- j.( obtinetextra civitatem in Dicecefi, cura De Jure Patronatüs agit etiam C lres, $ animarum ímmineat , cui incumbere cilium SefT, 2 $. cap. 9, & ftatuit; quód & quomodo ex authentico docümento & u voluerit, tunc pro tempore, quo in cu- lu$ etjan rata Ecclefía refederit ac miniitraverit , aliis jure requifitis fit probanduim, five Mar.a tanquatm prxfens fit, ac divinis interfit, etiam ex muitiplicatis præ(cncarioæib*.:si 1 t in Ecclefiis Cathedralibus ac Collegiatis per antiquiffimum temporis curífum , Mitin, « habeatur, Videatnr texcus. qui hominum memoriam excedar alias» V Cir SelT.2 g. cap. . Quandoex Beneficio- ve fecundüm jutis difþoüuonem- Ad "tht rum quorumcunq; ere&ione feu funda- lizc liceat Epifcopo (decernic Conci- DT nis,fi idonei tione aut aliis con(titutionibus qualita- lium) prafentatos à Patro v.G non fuetint , rcpellere. Quéd fiad in- tes alique requiruntur , fcu certa illis itzrns oncra funt injun&a, in Beneficiorum feriores inftitutio per tineat, ab Epifco- frci, collatione feuin quacunque alia difpo- po tsmen examinentur : alioquin infti- tutio ab inférioribus fa&ta irrita fit & Á Dl fitione eis non derogetur, CVII, Ibidem cap. 7, Sciis Confti- inanis. Patroni Beneficiorum perce- MRETT Q f tutionibus odiofa & Patrum Decretis prioni proventuum nullatenus Íe inge- rant, fed eos Re&ori feu Beneficiato, QU contraria funt , quz in Beneficiis Eccle- füm Q fiafticis & Coadjutoriis hereditariz füc- non obítante etiam quacunque'con (ugä, ceífionis imaginem referünt. Coadju- tudise, diftribuendos dimittant. Epifcoph t tor Prelato Ecclefiz Cathedralis vel Nec di&um Jus Patronaiüs vendi- Monaíterii cum futurá fücceffione non li v tionis autalio quocunquetituloinalios m ) detut , nifi- urgens neceflitas aut evidens contra Canonicas Sanckiones transfate n utilitas poftulet , causà per Romanum prafumant; Si fecus fecerint , excom* "Ia ref Pontificem diligenter cogniiá, & con- mubicationis & interdi&ti paenis fübji- currant qualitates in Epilcopo vel Prz- ciantut &di&o jurc Patropatus ip færemoma ,(,O: jure lato de jure requi(itz. privati exiftant. Mfho] n Ts CVIIL 8. Circa js Patronatás 9.Circa Peitentiarinm inCachedza- WWFW Scff, 14. cap. 12. Nemo . obtineat Tus liinfticuendumSeff.24. de rcfocm,c;8. . ro.Cir- "- De Z*;þz'/cofdffu, Y22r du xo. Oirca Hofpitalia & alia. pia loca Jleutes, qui à Confecratore petunt , ut xcttg, Seíf.7.cap. r5.. EtSeff. 22, de reform. ele&um ad ónus Epifcopale fublévet, li €ap. $. & 9. EtSeff, 25. cap. 8. 1I. Circa Miffarum celebrationes & "Unde r, Confectator accepto libro E. p vangeliorum; eum apertum, Epiícopis Cazremonias Seff. 22, in Decreto de ob- r Affiflentibus adjuvantibus,nihil dicens, fetvandis & evitandis in celebratione impenit fuper cervicem & fcapulas ele- nislaut Miffz. pxiw 8i. 2.Confecrator & Affiflentes Epi- 12. Circa Monzalium Clau[uramSelf. lp.ljlg fcopi ambabus manibus caput confe- ht 2j. cap. 5- Circa earum Confeffiri- crandi tangunt, dicentes : Z4ccipe Spiri- ul um extraordinarium , eàdem Seff;cap. tum [anthum.. 3. Confecrator pollicem 1o. dextrum intingit in facrum Chrifma, & Yi 13. Circa Predicatores etiam Regu- caput ele&i inungit, formans fignum ! lares, Seff. f cap. 1. " ug'xï crucis, & dicens: Ungatur & confecre- 1 4. Circa in Przcedentiiscontrover- tür caput cuum cziefti benedictione in: *;nwj»" ordine Pontificali. msk*'i fias etiam. inter R .egulares exemptos, 4« Confecratai,. Self. 25 . cap. 13. Chrifmate inungit ambas manus fimul Qulb Á 1 $. Circa Vaptias Scfï".;.q.. dereform. jun&tas ele&i, dicens : Ungantur manus Matrim. €áp. rc. ifle, &c. d* 5. Confecrator benedicit Da- . N 16.Circa Collationem Ordinum fuf- culum paftoralem, & benedi&üm tradit ficienter patet. ex di&is fapra de Ordi- C À electo in manus, dicens : "Accipe Bacu- nibus. j lum Pafloralis Offíicit, wut fes zn COrTigeHs [ ! 17. Circa Sau&lorum Reliquias, lacras dés vitiis pié favienr, &c, . €&. ldem imagines, & nova miracula Scff. 2 $, à E)gii'i cj Confecrator benedícit Annulum, & a- principio in decreto de eadem marteria, j jnnl' &c, Plura alia videri poffunt in Conci- quà luftrali afperfum imponit digito an- [2 nulari manüis dextre , dicens: Accipe lio , quz etiam in pluribus locis hujus PC,KF.' annulum,Fideifcilicet figoaculum,qua- operis funt infinuata. tenus Sponfam Dei, fanGam videlicet A QU.ERO V. Quz efl materia & :&CW' Ecclefiam, intemerat3 Fide ornatus, il- forma Otdinationis feu Confecrationis libaté cuftodias, 3. Confecrator acci- conf " Epiícopi? intra quod tem pus abele&ío- pit librari Evangelicorum de fcapulis à ne, & quo die eft confecrandus? ua confecrati, & adjuvantibus affiftentibus j j y',m* veflis ? qua obli Epifcopiseum claufum tradit confecra- !l étum ? gat;g ? quod ijc- to tangendi illum fine apertione manu- J r . CIX. & r. Ut fciatur materia & um,dicens, 4ccipe Evangelitm C$ va- a forma, referenda eft ex. ipfo Pontificali de,pradica Evangelium populo tibi com- [ J 1 ceremonia Ordinationis Epifcopalis. enffo, &c. ''andem 8. Confecrator con- j i Dum ergo Epifcopus confecratur , ad- fecratum recipitad ofculum pacis, fimi-. funt tres Epifcopi; quorum unus voca- | liter & Epifcopi Affiftentes dicentesipfi wdï confecrato : Pax tibi ; ui fingulis a tur F*mfgcm;ar, alii du? vocantür z4/fi- Q4q 4434 -reh pon. U | m 5 laöi ZRACZATZUS AZ. Éxemem . reípondet; Ez cam fpiritu tuo, . Ex caufa vcl difpenfatione die Dom-inffä Qu his- ordinaretur in Sacerdotem ,. poflet co- M 1 m.2. Matetia ptoxima Ordinatio- dem dic ungi in Epifcopum, quia; utan- nis Epifcopalis eft didia unctio, uti & Qu té probatum eft , Epifcopatus non eft viqu manuum impofitio , inco proportiona- Ordo diftinctusà Sacerdotio. fopd biliter (enfu , quo fuprà in Exim. , n. CX. 35.4- ZEtas ad Epifcopatum re- tio&e 443. R. 3. Ordinationi Sacerdotis affi- quifita eft annus ztatis wigefimus com- Q gnata efi dïlplcx. materia. Erclocoibiex pletas , ut patet in lib. z. Deeret. tít, veranl "'[1a&, de Sacram.in Com.cit patet, cur de ele&iorie & ele&ipotcitate.. Et hoc diiíto Grzciadhuc validé ordinent fuos Pres- ideo, quia etiam Chriftus poflexadtum. qam| byteros ( fimiliter & Epifcopos ) pet trigefimum annum pradicare capit, Dae folam manuum impofitionem , absque Qu fint veftes Epifcop?, & quidmo- hoc quód fit materia cffentializer diver- fopos ralter fignificent , vide cx $. Thom. Anadet fa, Forma dicx OQtrdinationis lum fupráExamem. j3.n.33. ad Q,7. Qu fidiin : yerba fuprà adducta. fit obligatio Epifco pi» Pa;.e; cx Officiis lum - & 3. De tempore Confecrationisita » ejus fuprà addu&is. hii tn flatuit Concil. Trid, Seff, 7, derefoim.. ".. Vide dicenda ad Q; 13. R. 4« n: 124. u n €ap. 9, . Ad majorcs Eccle(ias promori qaomodo Epifcopiantchac füerint cle- Donug. munus Coníccrationis ipfra tcmpus.ä &i 2 irly EF jute ftatutum fufcipiant : & prorogatio- g. $. Subje&tum Oidinationis Epi- nes ultra fex menfes.conce(íIx nulli fu£. Fm. l Ícopalis debet habe:e omnesillas con- fragentur. Et Seff. 23. de zcform. c.a. du » ditiones partim neceffitate mediis par- diai EcclefiisCathedralibus fcüfuperioribus tim neceffitate piacepti requifitas, afli- (Ci)Pus ( quocunque nomine ac titulo. przfecii, gnatas fapià pro Subdiaconatu ; Dizce- etiamft fan&tz R om. Ecclefiz Cardina- V, | natu, Presbyteratu, addendo tamen , ut Tufione les finr, &i munus Confeczationis intra fit Sacerdotio infignicus, & atatis anno- Eþifcopu | tres meníes n« n fuícepetint, ad fru&a. rum triginta , habcal('iu-e qualitates-cx». um perceptorum r«fLitutionem tenean- ii Concil Tiid, taditas fupxä- in hog. tur ; fi intra. totidem menfes poftea id Exam.n.99,. i qi pa(üsu facere neglxerint ,. Ecclefiis ipfo jure Quari hic poteft r. an ad Epifcopatft: fiut privati. Conlecratio veró (i extra Ritu;ig; opertcat lemper affumnere meliorom, de diüan.ug Curiam Romanam fiat ,. in Eccleíia ad quo agit S.D. 2;2. q. 18 - a-3. Sed de 177 quam promoti fuerinpaut in Provincia, hoc actum efít fäprä Traét, s, Exam. 3* fi commode fieri- porerit ; celebretur, lis Ép n. 2. & leqq.. Secundo. Aniu affum- At 4tget Elzec ibi;,; Dies oufecrationis Epifco- pionc ad. Epiftopatum Theologus fit fadfm Q palis debet effe diesDominica,vel INata- przferendus Jurisperito feu Canonifiz, lit:um Apofiolo; um , vel etiam. feftiva, vc]. écontra. t fity Qua in re trahic fuus fi Papaindulgeat,. la patet ex Ponti- quemque affedtus, — Videripoteft deci- : üren Tract, T O zali Romano.. $i quis cx legitima fio pro Theologisapud Gobatin Qu N Si] N E p De Epitopatn, 1227 A Quinario fcu in Vindiciis Theologicis Confirmat hoc praxis Ecclefig. Nans | d W Se&. 16. Innocentius X. Fabio Chifio Nuntio QULERO VI. . Quis eft Minifter, Colonienfi fimul & E pifcopo (qui po« üt ftea fuit Alexander V vel qui funt Minittri Ordinationis Epi- 1I. Papa) Anno Af Ícopalis de jure divino? funtne neceffa. 1647. 8. Febr, conceffit, ut Jacobum de rió & effentialiter tres Epifcopi ? la Torce poffet ordinare in Archiepi. Q £t.U CXI. x 1, Probabilius eft qu.öcï ad fÍcopumEphefinum affiftentibus duabus veram Epiícopi Confecrationem de jure Perfonis in Ecclefiaftica dignitate con- ftitutis; quod & fecit. ItemInnocentius at divino fint neceffàrii tres.EpifcoPi, tan- d uam Miniftri Ordinarii. XI, conceflit Daci Franciz Orientalis ac : Patetex EpiflolaAniccti Papz adEpi- "RrincipiHetbipolenfiDomino,Domines j fzopos Gallie c, 1. ubi referens verba h Joanni Godefride ex familia Baronum. Anacleti deOzdinatione Abpoftoli Jacobi dc Gutenberg , ut per.unicum Epifco- v fadtà à tribus Apoftolis, fubdir dicens: pum affiftentibus duobus infularis Ab- 0 Srantem non miniss, quam à tribus 4dpo- batibus confeerari poffet in Epifcopum, flolis tantus. fuit. ordinatus. Epifcopus , prout & confecratus eft 1686. 2. 9, Dec, ,It) u patet. profetló , eos formam inflitueute ldem moderno Celíiffimo Principi ac Dominá tradidiffe « non minis quàm à Duci & Epiícopo Joanni Philippo. ex tribus Epifcopis Epicopum ordinari de- Familia Baronum deGreiffenklauAnno N tr bere. Ubi ex illis zsPizuente. Domino 1699- indul(it Innocentius XII. jüu claré patet, quód non (it inftitutio Ec- QU/ERO VII. Licetne Epifcopa- llh p clcfiaftica fed Divina feu Chrifti,ut Epi- rutm defiderare, recu(are, abdicare, & t Jj fcopus ordinerur à tribus Epifcopis, €o abdicato ad Religionem tranfire? &.2, Probabilius efl, quód ex com- CXII. . . 1. Secundüm fe eft lauda« J2 mi(fione fupremi Ecclefiz Capitis unus TU bile & virtuofum defiderare Epifcopa- Epifcopus alium poflit confecrare, ita tum, pet accidens veró illicirum & vitu- A ut ex inftitutione Chrifti. tres Epifcopi i pefabile, |1ra S; Thom. 2, 2. . q. 18f. aor. n . fint quidem Miniftri ordinarii Epifco- patüs: unus tamen ex eadeui Chrifti in- Declarat boc S.D, dicens: In Epifco- yidy ftitucione füfficiat, ut Minifler extraor- patu tria poffunt confiderari, uotaonm frd dinarius, "l unum eft principale & finale, ícilicet 1 ( Ratio a pari : Ex in&itutione Chrifti Epiícopalis operatio, per quam atilitati yf folus Epiftopus eft Minifter ordinarius proximorum intenditur fecundüm illud l Sacramenti Confirmationis, & tamen ex Joan. ulc. Pafce oves meas, Aliud autem MP eadem Chrifli inftitutione poteft fim- cft altitudo gradás; Quia Epifcopus (u« plex Sacerdos per commiffionem Papz per alios conftituitur fecundàm illud T ut füpremi Paftoris Eccleüz effe ejus Matth, 25.. Fidelis fervus & prudens, j Minifler extraordiparius; & ita faàum quem conftituit Dominus fuper. fami- M eít in Sardinia ex commiffione S. Gre- liam fuam. — T'eitium autem eft, quod gorii. Ergo fimiliter. - Q.3444 44 2 Ccom- ZRACZAZUS 1228 AZ. Examceu 8, confequenter f& haber ad iíta, (cilicet re- cupiens, laudabiliter officium þræcïica- I & verentia & honor & faf ficientia tempo- tionis appctit, Poteft camen absque p£z- EOE ralium, fecundàm illud r. ad Timoth. g. fumptione quilibet appetere talia opera ylium Qui bene przfant Presbyreri , duplici facere, fi eum contingeret intali officio t honore digni habeantur, . Appeterc et- e(fe , vel etiam fe eile di 2 onum ad talia ditte. Epifcopatum ratione hujusmodi ci- opcra exequenda, ita quod opus bonum Nque cumftantium bonorum, manifeftum eft, cadat fub defiderio, non autem prima- Ecdd uod eft illicitum, & pettinet ad cupi- tus digniratis. Unde Chryfoft. dicit null ditatem vcl ambitionem. Unde con- fuper Maith.. Opus quidem defiderare halcerel tra Phaiifzos Dominus dicit Matth. 2.2, bonum, bonum effs primatum autem. D«d Amant primos recubitus in ceenis, & honotis concupifcere vanitas eft. — Pri- Y Epif primas cathedras in Synagogis, & fala- matus erim fugientem fe defiderat, de- Prtmó tationes.in foro, & vocari ab hominibus fiderantem feodit, HacS, Do&or. peta Rabbi. Q: antüm autem ad fécundüm, Oppono: Apoftolus 1. ad Timoth, 7- [00Y fcilicet ad celfitudinem gradüs, appetere ait: Qui Epifcopatum defiderac, bonu&i leread Epifcopatum eft prefumpruofüm,Unde opus defiderat : Sed licet defiderare bo- tpoad j Dominus Matth. 20. arguit Difcipulos nunr opus. Eteo, : Onini zAd hoc K. S, Do&or ibidem ad 1. primatum quarentes;dicens: Scitis quia üui: f priacipes Gentiutn dominantar corum ; dicens : Sicut Gregor. dicit in Pifteralis d:*t» hOC ( Ubi Chiryfoftomus dicit, quód per hoc illo tempote hoc dixit Apoftolus, quo fdleri oftenéir, quod gentile eft, primatus cu- ille, qui plebibus praezat, primus ad lipi d pere» & &ic Gentium comparatione co- Martyrii tormenta ducebatar:; & fie dition rzumanimatm zítuantem convertit: fed nihil aliud erat, quod in Epifcopatu ap- iliquis appereze proximis prodeffe, eft fecun- peti poffet , nifi bonum opus. . Uinde quida düm fe laudabile & virtmofüm, Verüm Auguft. dicit 19. de Civitate Dei; quód a etian quia ptout eft Epifcopalis a&us, habet Apoftolus dicens, Qui Epifcopatum de- Yette, annexam gradüs celficudinem, prefum- fiderat; boenum opus defiderat;exponere Sipe ptuofum videtur, quód aliquis praeffe voluit quid (it Epifcopatus, quia nomen CEu appetat ad hoc quód fubditis profit, operis eft, non honoris, . Gracum &* míi- manifeflà neceffitate imuinente : propta enim : Epi quippe fuper, fcopus veto in- ficut Gregorius dicit in Paftorali, quód tentiocft. — Ergo Epifcopin gvace, fi ve- [epllgn; Tütm [ tunc laudabile erat Epifcopatum qua- limus latiné fuperiztendere poffumus ci- Jtolog rere, quando per hunc quemquam du- cere t ut intelligat non' fe effe Epifco- t Ciyi bium rionerat ad fupplicia graviora per - pumn, qui praelíle dilexerit, non prod- jlls i venire. Linde non de facili invenieDacur, effe, HIzc ibi, Ub: S. Thóm, plura. uz, 2'QU'3 1 qui hoc onus affumeret , preterguàm aigumenta folvit, quz videant cüm aliquis charitatis Zelo divinitus ad : CXIL Bo 2, Liciram eft mo defté re- Wt a lg hoc incitaretur: ficut Gregorius dicit in culare Epifcopatum , Superiori tamen v Hb.: Tl)n( Paítoral;, quód [fa;as p rode(Is proximis abfoluté injungeuti parendum eft. Prae- Tho.ib.2,2. | ET. um - De E Jpitepata. 1229 ( Probat hoc S.Do&or in Sed Conua utiliter fubire pexcipitur, pertinax non ts eft. Hsc ibi. ex $, Augaft. dícente: Si quam operam N J vellam mater Ecclefia defideraverit, Oppono : De B. Marco Hieronymus T nec elatione avidá fufcipiatis, nec blan- dicit in prologo füper Marcum, quàd dicnte defidià refpuatis. Poftea fubdit: amputiffe fibi poft Fidem pollicem dici-- x J0nUO Neque otium vcflrum neceffitatibus tur, ut S4cerdotio reprobus haberetur. Yif h vl Ecclefie præi»onacis: cui parturienti, fi Similiter aliqui vorum emittunt,ut nun- dltl*. ( pulli boni miniftrare vellent; quomodo quam Epifcopatum accipiant. Sz£/?o - naíceremini, non inveniretis, Sed ejusdem rationis eff, ponere impe- ARU N Declarat in c, dicensz In afï'umptio? dimentum ad aliquid,. & omninorecu- ] T . ne Epifcopatus duo funt confideranda. "fareillud. « Ergo videtur, quód absque T Prímó quidem , quid deceat hominem peccato pollit aliquis abíolute recufare N 3 (f appetere fecundüm propriam volunta- Egiftopatum,,. " tem. — Secundó, quid hominem deceat Utrumque folvit S.Tbom. ibide ha ad U ^. faceread voluntatemalterius. Quantüm 3. dicenst. Accipere Epifcc patum non du ergo ad propriam voluüntatem convenit eft de fe neceffiiium ad faluiem, fed fit omini principaliter infiflere propriz neceffarium ex Superioris precepto.His d ! falui: fed quód aliorum faluti inten- autem, quz fic func neccffaria ad (alu- jl dat, hoc convenit homini ex difpofitio- term, potett aliquis impedimencum lici- u DT ne alterius poteflatem habentis, ut ex té apponete, antequam fiat przceptum z U T n iv fuprà di&kispatet. Unde ficutad inor- alioquin non liceret alicui tranfire ad t dinationem voluntatis pertinet, quàd fccundas nuptias, ne per hoc impedire- tlj [ eliquis proprio motu feratur in hoc, tur à fuíceptione Epifcopatüs vel facri j quód aliorum gubernationi praficiatuts Ordinis£ nom autetn hoc licerzet in his, n ita etiam ad inordinationem voluntatis quz per fe funt-ele neceílitate falutis, j pertinet, quód aliquis omnino contra Unde B. Marcusnon conrra praceptum o Supetioris injunCtionem prezd.&umGu- egit fibi digitum amputando, quamvis f 0(1 bernàtionis officium fünaliter. rccufet eum credibile fit hoc ex inflin&u Spi- [ild propter duo: Primó quidem. quiahoc ritüs fandti feciffe, fine quo non licet [ repugnat charitati proximorum, quo- alicut fibi manum injicere, Qioi aucem: jf rum unlitati fe aliquis deber exponere votum emittit de non fufcipicudo Epi- pro loco & tempore, Unde Auguft.19. fcopatum, f per hoc intendat fe obliga- de Civit, Dei dicit, " quód negotium re ad hoc, quód nec pcr obedientiany /y " juftum fufcipit "neceffitas. cha:itatis. Superioris Pizlatiaccipiat, illicité vover.. J 2. Quia hoc repugnat humilitati, pet Siautem intendit ad hoc feobligare, ut,, quam aliquis Superiorum mandatis fe u quantüm eft de fe, Epifcopatum nom fubjicit. LInde Gregor. dicit in Pafto- quarar nec füícipiat, nifi imminente g ralit Tuncante Det oculos vera eft hu- neceffitate, licicum eft votum z quia vo-- vet Íe fi&urum id, quod homincm fa- r " militas, cüm acL refpuendum. bef, quod: €cro Q 3449 394 3; ia E 1230 TRACTAÁATZUS XF. 'E,Mmexzz 8, : d cere decet. Hzc ibi, Videantur & alia fc&om (übditoram, in quiäï; non pb- at Áiand argumenta S. Thomz, " teft proficere; ut omnino defit fru&tus g CXIV, z.. 5, Epifcopus tamdiu tene- de bonis, & labcr (it fupervacuts de ma- tur Epifcopatum retinere, & curg pa- lis.. In his cafibus potcftEpifcopus ad Wt yql Áiem, ftorali infifleze, quamdiu poteft fubdi- Religionem tranfire. Ita S. Thom, ibid. in c. & ad 2. / piis : tis fibi commiffis proficere ad falutem. 2. Nec poieft curam paftoralem depo. 7 Ratio : Quia deficit finis m iuncrïs ad ptt nere, eligendo quietem divinz contem- Eþi(copalis, ut patet ex r. parte R. 3. Aupo lationis. itiy 3. Neque propter qüzcun- ejusque probatione, ue adverfa vitanda, vel lucra acquiren- Notanda bic fust verba S. Thom. in ais vel iifter da, ltaS.D.ibid,a,4, inc. — Ubi fine corp. . Opoitet quàd ficut curam do f Primatm partem probat ex eo, quàd Regiminisaflumit aliquis per providen- erfe&tio Starüs Epifcopalis confiftat in tiam fuperioris Przlati, ita etiam per Tum Pf( hoc, quód aliquis ex divina diledione ejusauétorizatem ex caufis pracdictis de- üitinf fe obligatad hoc, quód faluti proximá- « fetàt fufceptam. Undeexrra, de remim- ipei rum ipfiftar. Ergo veta elt prima ts | tiatione dicit Innocentius III. .Si pennas Mi des 2. Partem probat exemplo Apoftoli, habeas, quibus fatagas in folitudinem diaund avolare, ita tamen ft:ictz fust nexibus qui ptopter neceffiratem, fabdirtorum Ti pm( etiam à contemplatione fututz vitz fe preceptorüm , ut libéiim non habeas fR;m luz dífferti patienter toleraret fecandün il- absque noftra permifflone volatum: foli E lud adPhilipp. r.Ecce quid eligamigno- enim Papz licet difpenfare in voto pcr- dler to, coarétor autem é duobus,defiderium petuo, quo quis fe'ad curam fubdito- UüdeS, babens diffolvi & effe cum Chrifto;mul- rum adftrinxit, Epiftäga it tebj Hzc ibt. * j zurg)(ufïi-picns. Wentum tó magis meliüs; permanere autem ín 2 .1 carne, neceffarium cít proptér vos; & Oppozo 1. Nulli licé t : » d:&"&,atü pcrfeL T hoc confidens fcio, quia manebo, : &iori cfabfire ad'imperfe&tiorem, hoc fl cel énim effec rctrofpicere , quod eft dam- Dur ',. 3. Partem ptobat ex illo Toan, 10. Bonus Paftor ponit anima 'fabile, juxta illud Luc.9, . Nemo mit« X Tih m fuam' p*rcj j 'lmï ovibus fuis, tens manum ad aratrum & refpiciens fs l m.4. Contingit quandoque "tcibi —,l qluxöd fetrà aptus efl Regao Dei: Sed Status Epi(copusimpediatur multipliciter pro- Epifcopi eft perfc&ior Religiofo. Ergo. i curare falutem fubditorum, quandoque 2. In operibus grariz nihil debe: e(le Joteft otiofum feu (fine a&u: Sed in eo, qui quidem propter defe&um proprium vel l"mlmi,* confcientie, ficut fi fit homicida, vel fi- — ab Epif'cop;uu tranfiret ad Rcligionem, » 'lürum,v' moniacus : veletiam corporis, puta,fifit poteftas conferendiOidines,confirman- Ttattat fenex, vel infirmus: vel etiam fcientiz, di, & fimilia Epi(cop,alia facieixdi? eífet Worapri que fufficiat ad curam Regiminis; vel otiofà. Ergo. 2 Em: Vd e erism irregularitatis, puta, fi (it biga- 44d 1. negat S. Thom P quöd talis re- !üïä,ota l CCII;: qus, Qil*'f"q?(lue autem propter de- ttocedat. . Quod explicat ad 1. di Per- PiiWP t P * * De Efi/?ïoþam; 123 iterató ad alium Epiícopatuni promo- npü: F Ferfc&ïääeïïgïolbmm &Epiícoporum T T fecundüm diverfa aticoditur. - IN 1 amad veti. 1ta S, D,ibidem ad2. . petfecttonem Religionis pertinet ftudi- &. 6, Sialiquis propter culpam fitab l:m;- gui'al - üm , quod quis adhibet ad propriam fa- Epifcopatu depofitus,& inMonafterium detrufus ad poenitentiam Psragcndam,- Vib Iutem. Ad perfe&tionem autem Epifco- non por: ft iteratóad Epifcopatumrevo- palis Statüs perunet. adb b:re ftudium u r ad proximorum falutem, Et idco;quam- cati.... llude 7, q. 1. cap. Hoc-uequa- M diu poteft cfIc aliquis utilis proximorum quare, dicitui: Pracipic S. Synodus, ut ; ' faluti,retrocedetct i ad ftatum Religio- quicunque de Pontficali dignitite aó Monachorum vitam, & peenitentiz de- m »is veller canfire , utfolàm faz faluti fcenderit locum, nequ:quam od Ponti- qna inifteret, qui feobligavit ad hoc quód kaS D.ibidem. . oitd Yon (olüm faam falutem, fed etia.» alio- ficatum refurgat, UAERO: VIIL Tenenturne Ept- m rum procunaret. Uade Innocent. IHT, Ícoprad Kefidentiam? idit dicit in Decrerali predidtà,quód faciliàs CXVI, & 1. Concilium Trid. Scf.6.. j indulgetur, ut Monachus ad Prafula- tum aícendat, quàm Prafuül ad Mona- de reforsm, cap. 1. fic ftatuit; Pracipitur pcnms Vdiati charüm defcendat, Sed, i falutem alio- Epilcopis , ut in Ecclefüis fuisrefideant ; xbl um procurare non poffit, conveniens né grcges (ibi commiffos Mercenat iot eft; uc fuz faluti intendat- Hacibi, more defcrant ,fed ovium fuarum, qua- hg d 2, dift.maj, Non debet cfle tine rim fanguisde eorum eft manibusa Íu- wl aüu per (e, conc. ; pcr accidcns, neg. premo judice requirendus , cuftodi in- * Qd ?H' cumbznt: eu mceitiffimum fit, non ad- [iito - Uade S, T hom, ibidem ad 3. 2it : Eriam u miti Paftoris excufationem ; fj lupus iC M ( in rebüs paturalibus. propter impedi- ovescomedit, & Paflor neícit.Ineodem mentum füperyeniens potentia r« manet " (( bsque actu, ficut propter infimiratem cop» ftatuitür peena contrz Patriarchas ,. ij ?u eculi ceflat actus vifionis, & ita ctiom Primates, Epifcopos, &c. absquej fla -mh(* causá extra Diaccefin morantes,Qua fit j r non eft inconveniens , fj piopter cxte- pena, & cjus quantitas, ibi videator. ,wow' rius impedimentum fupe: venienspote- — ftas Epi(copalis temaneat absque actu. Idem Stavütum renovat Scfl. 24. deve- [C[?L(äïïi Yiacibi form. cap. x, & dcclasar intelligi ctiam Y jv AW CXV, g. $. Impedimento ecffante de Épiicopis , qui funt Cardinales. D-i-": " uiasd 1 : goteüEpifcopnsiEcratö adEpjfcöpatum cernit etiam legitimas abfentie cà i * affumi, puta, percorre&ioncm fubdi- Papa; autäMcrmpditano, yel eo ab- i Ü $ roxum, velper fedationem fcandali, vel fente , Suffraganeo Epifcopo antiqniore jj etropolicani ab- | percurationem infirmitatis,aut depulsi refidente ( quiidem M a il ji& (criptis cffe: j , ignoranr'iä&pcr*inü*ru&idhem fufficien- fcntiam probare debebit *Cïld'r " nificüm ab (entiainciderit tcm, vcletiam fifimoniac fit promotus approlandas; €oigcorante , íi fe adlegularem vitatn propter aliquod munus & Reipublice [5 Jfv Epifcopatu dimiffo tranílulerit, potcrit Officium , Epifcopatibus ad jun&um d [ j eujus p miesee- 1232 TRACHYAZTUS XYF. ïxdm&zä. gii niliter füum. gregem deferere. neque o df cujis gaufe fünt notoris & interdum scpentinz , qío tamen in ca(u ovibus propteraliquod commodum temporale; fisiy neque etiam prd'prcraiiqüpd períonale piovidendum, ne damnum patiantuf. i Ibidem faccofan&ta Synodus valt il- periculum imminens, cum bonus Paftor audio iud ab(entie fpatium fingulis annis five animam fuam ponere teneatur pro Ovi» QU busfüis. Siseró.fubditorumfaluti pot- ofid contínuum five intertoprum extra prz- ! ditas caufas nullo pa&o debere duos fic fufficienter in abíentia Paftoris pet mortd aut ad fummum £res menfes.excedere, alium provideri, tunc licetPaflori, vel Pcrilzus propter aliquod Ecclcfiz commodua, & haberitationem, ut id equá ex causá CM fiat, & absque ullo gregis detrimento. vel propter perfonz pericu lum corpo- Alt iv Ita S. D, ex Sed hoitatut, ne pet illius temporis fpa- faliter gregem defetene, M4 quo inSed Conttaid probatur fic: Epi« tiam Dominici Adventüs, Quadra geü- Kati« mz, Nativitatis, Re(ur£ectionis Domi- ícopi funtSucceffores Apoftolorum:Sed fipee ni, Penrecoftes. Item Corporis Chri- Apoftolis mandavit Dominus Matth. fy'ecialin 10. Sivosperfecuti fuerint in una civ'i; fti diebus, quibus refici maximé & in ein] Domino gau dere Paftoris Præfentiä oves cate, fugitein aliam. — Ergo fim dic debeant, ipfi ab Ecclefiá fuà Cathedrali Opponuo : "Talis Epi fcbpus fugïc.—nsdi; ln cetut Mercenaríus, & don veréPaftor allo pa&o abfinc, nifi Epiícopalia mu- Jmi aia in faa Dicecefi eos alió vocent. (Joan.10.) quia videt lupum veniénrem, & dimittit oves & fugit. frttoy Eum, qui oppofitum facit, declazat p ac pro Ad boc SzT Bom; ibid. ad r. ait: I lle ibidem peccati mottalis reum, . i £atà temporis abíentiz fructus non fa- tanquam Mercenaiius fugit, qui com- ti$iyi cere füos , nec cutà confcientid eos fibi modum temporale vel etiam falutem 9 POI'fc corporalem fpiritaali falutiproximorum detinere polffe, alià etiam declaratione yetedg non (ecatá, renovatque fimul alias pee- præponic. Unde Gregor. hom r4. in hia nas Vide ibidem. lIbi etiam decer- Evang. dicit : Statein periculo ovium iif non poteft, qui in eoquod ovibrs pra- nit, Curatos inferiores non po(fc abeffe ii À fua Ecclefía , nifi cau(a per Epifcepum eft, non ovcs diligit, fed lucrum terre- n orobat& & rcli&o idoneo Vicatio ap- numquarit; Et ideo opponete fecon- quiciq tra periculum trepidat, ne hoc, quod. i ptobato, ab ipfo Ordinario, cum drcbitqa'. O mercedis affigaatione, ligit, amitar, llle autem qui ad cvt- licus Do&or z.z; tandum periculum recedit absque de- Tatut CXVil. &. 2. Ange Ticto g ttimento gregis, non tanguam Merces. , q. 18f.2. $- quzrens , an Epifcopo li- Pa(f[ q 1 Ceat propter aliquam perfecutionem nariusfügit, Hizcibi, Uade nega- & tur ant. 2,Epi sorporale m deferere gregem fuum ; U: eq ci fafficienter Idem Angelicus DoGt.i bidem q. 1 84. R efolvit quód non; nifi WUN peralium providere poffit. Ubi ubdi- 2.7. ad 1. inquit : Apoftolus dicit : Scio & abund re.& penuriam pati , ad ?'gentum totum (Glus(ait)exigit Perfonz Pafto- hoc autem. maximé tenentur Epifcopi, Waj risprafentiam, gon debet Paftor perío- quo De Epifopatu. 233 q quod omnia fþä'p,mxhonoxe Dei &fía-. aliis Apo&blis ciix:' t: Ecce nos teliqui- i Jutefui gregis contemnant , cüm opus mus omnia, &c, Ergo. * p faetit,vcl pauperibus fuigregis largien- 1. 1. dift, min. Requiritur effentia- Yi | ii do, vel rapinam bonorum íuorum cum liter, neg, ; Inflrumentaliter, conced, B ga udio fuftinendo, 'Hac ibi. Unde S/Thom. cir.a. 6,ad z. ait: Per- u fectio Chriftianz vite non confiftit ef- " QUVERO IX. Licetne Epifcopo 1 poflidere proprium ? tenernrne. fub fentialiter in voluntaria paupertate, (cd 14 voluntaria paupertas. inftrumentaliter j mortali bona Ecclefiafticaerogate pau- eribus? operatur ad perfe&tionem vitz, Unde n ! CXVIIT, g. z, Epifcopi nontenen- non oportet, quód, ubi major pauper- W D tur vivere (ine proprio, Jta S. Thom, tas efbibi fit major perfe&io: quinimo ,;- 2- qo ;-[Sïs,ka.*G, poteft effc fumma perfectio cum magna 1] opulentia, Nam Abraham, cui diGum n - Ratio ejusin corp. Ad ea, quz fuor fupererogationis, nullus tenetar , nifi fe eft Gen. 17. Ambula coram me & efto Mzuh | fpecialiter voto adftringat. Unde Au- perfectus ibi, j lcgicqr"fui(fc diyes, Hac ,mciviw/. : ïguü;in.EPi&. ad Paulinam & Armenta- rium dicit: Quia jam yovifti, jam teob- 2442. S. D. ibid. dattres explicatio- nd nes 1. Ex S, Hieron. verba Chrifti ftot flirinxifti;aliud tibi facere non licet. Sab- fimó 3 Sed. vivere absque proprio eft fu- intelligi myfticé, ut non poffideamus ; qceti &c.,ideft, ut Predicatores non inni- pererogationis , non. enim cadit fub rzcepro fed fub confilio : UndeMatth, rantur principaliter. fapientig- & elo- il 19. cüim Dorninus dixiffet Adolefcen- quentiz temporali. .2, Ex S, Auguft, j ti, Si visad vitamingredi, ferva manda- hoc Dominum non pracipiendo, fed ii ? t2, poftea fuperaddendo fubdidic:Si vis magis permittendo dixifle Difcipulis qyort perfe&us effe,vade & vende omnia;que accepruris fumptus vitz abhis, quibus Mu habes, & da pauperibus: Epifcopi au- ptedicabunt. Unde fubdit: Dignuseft grium tem in fua ordinatione fe non obligant enim operarius cibo fuo,3. Ex S. Chry- j W» adhoc, utabsque proprio vivaht, nec foft, , u intelligatur, illa Dominum ! vet ex neceffitatead . poftorale officium re- pracepilfe Di(cipulis quantüm ad illàm u guiritur fine proprio vivege. Ergo. miffionem, quà mittebantur ad przdi- luod ! - Oppono 1. Epifcopi affumuntur ad candum Judzis; ut per hoc excirarentur h ftatam perfe&tionis:Sed ad . perfe&io- ad confitehdum de virtute ipfius, qui eis W nem trequiritur volüntaria paupertas;ut absque fümptibus provideret. Ex quo ; Mmtyd, 'patet ex addii&tis Chrifti verbis. Ergo. tameti non obligabanturipfi vel Suc- 14 3 Epifcopi tenentlocum Apoftolo- ceffores eorum,ut absque propriis fum- tüm: Sedhis Dominus Matth. 10.pre- ptibus Evangelium praedicarent. Nam 1(].131' cepit : Nolite poffidete attim , neque & de Paulo legitur 2. Gor. 1 1. quodab dICK afgentum, neque pecuniam in Zonis aliis Ecclefiis ftipendium accipiebat ad Jl ? tü h przdicandum Corinthiï;: & fic patet , l [: ytftris, Unde & Petrus päd' fg & pro Rrtrrcx x v TR ACTAZTUS XF, Eammmx 9. 1134 quantüm autem ad id; quod perfettie: quód aliquid. poffideba: ab aliis fibi mniffum. Hzc ibi ad 2. & nicongruit, magis confirmatur. Sicut p m s. 2 d fecundamQuafiti partem far difcipulo,cüm admagifterium pervene- du fuíé data eft refolutio fuprà de dominio rit, non congruit quód fit auditor, Tortem. Clericorum Tra&, 3. Exam, 2.n. 53. congruit tamen fibi,quód legat & me- ditetur;etiam magis quim ante, E:go NIf Videetiam fuprà de-eleemofyna Tra&t, CXX. kquam 7.Exatn. 6. n. 89 uid feutis de voto obedicn- gieht; o QU.ERO X, Religiofiad Epifcopa- tig Epifcopi Menachi? 2. Quid dé infimot tusaffampti tenenturne ad. obíervan- Paupertate? Quia jura dicunt, quear lacra ordinatio de Monacho Epifco- itgidm tías Regulares ? (X CXIX. x.ille, qui de Monacho fit pum facit, velut legitimus hares patet- u dc Épicopus, abfolvitur àjugo monafticae nam fibi hereditatem vendicaudi po- fütum profeffionis, non quantüm ad emnia, teftatem habet. 3. Quid deteftamenro AAd bac S.'Thom ibidem ait: 244 1. 4 Bd fed quantüm ad illa, quzOfficioPonii- lz De ficali repugnant. Ita S. D. 2« 2.q: 185* quidem, per accidens eft, quód Epifcopi . a. 8.ad 1. non veró quoad illa,qux non rcligiofi obedise Pralatis fuorum . Reli- impediunt, fed. magis valent ad perfe- gionum non teneptur,quia fcilicet fub-. QUE &ioniscuftodiam, ficut eft continentia, diti effe defierunt , ficut & ipfi Pralati gurill R eligionum : maniet tamen adhuc obli- ptps paupertas,& alia hujusmodi,unde etiam p manet obligatusad portandum habitü gatio voti virtualiter , ita (cilicet ,quàd OX fux Religionis, qui eft hujus obligatio- fi eis legitimé aliquis p;æäcæremr,u[w— LT tiis fignum;ut explicat S. D. in c. fub- dire teperentur , inquantüm tenentur obedire StatutisRegulz per modum Dotjg dens, quód qua Officio Pontificali re- VUpplen ugnant , fint folitudo, filentium, & a- predictum , & íois Superioribus , ii lm ] lique abftinentiz,vel graves vigiliz.ex uos habent. De euo vide fupra de vo- quibus impotens corpore reddereiur tofolemni Tract, 10. Exam. 3. m 47. Aniing ex S. Thoma. Pt ád exequendum Poutihcale Officium, Rl RatiaS. Thom. ibidem: Status Re- JAda. ait: Proprium autem nullo n N ligionisad perfectionem pertinet,quafi : modo liabere poflunt; non enim pater- quadam viaad perfe&ionem teridendi; nam hzreditatem vendicant quafi pro- £O priam, fed quafi Ecclefig debitam. gauüsl Status autem Epifcopalis ad perfe&tio- li Pri dem pettínet, ranquam quoddam pet- 4dd3, inquit; Teftamientum autétit ttfer Íc&tionis magifterium : Unde Status nullo modo facere poteft , quia fola ei Leligionis comparatür ad $tatum Epi- difpenfatio committitur rerumEccle- &C £ fiaflicarum, qu& morte finitur, ex qua Topati Ícopalem ficut difciplina ad Magifteri- üm,& difpofitio ad perfe&ionem.Su/- incipitTeflamentá valere ; at Apoftolas lus Iar! fomio: Scd difpofitio non tollitur perfe. dicit ad Hebr, 9, Si tamen exconcellio- ttYit j Gione adveniente , nift forté quanrürm he Papz Teflamentum faciar, non intl- i en ligitur x ptoprio facere "Teftamentum, Cuf, adid ; in quo pe,-fe?igþi)reyugnat? " M,V! f De Efi/iafaäu. 1235 !t (ed Apoftolicá a u&toritate iptelligitur Matrimonii depofiio, vel ttanslatío t eflas fuz difpenfario- Epifcopi,Diccefium divifio vel muta- j effe ampliata pot tío; Statntum conrra univer(ales Leges li nis;ut ejus difpenfa tio poffit valere poft aut confuetudines Ecclefiz,vel etiam in mortem. Hzc ibi, T prejudicium jaris Ecclefiarum inferio- m QU.ERO XI. Peccantne Epifcopi, rUm causámaximá non urgente. Quía d & quàm graviter,fi ordinent, confir- ment , confecrent Chrifma aut Oleum ut ait Gloffa in cap, comffitutus , verb, ^ il d [ quocnnqne.dr Relig- domibus. Solins qUW infirmorum in mortali? quz difpofitio sequiritur, ut fine mortali miniftrent? fupremi Principis eff per plenitudi- P' ( CXXL Ad hzc omnia R,fuprà in nem poteftatis poftulante causá publicá u ua&. de Sacramentis in Commnni;, ni- uni apferre,C3 alteri dare i UARO XIII. Potcítne & debet: mirum Tract. a 1, Exam, 4 n. 37 R- m 4. Et deChrifmate & oleo ibid. poft ne in Ecclefia effe aliquis Supetior fupra nb Epifcopos,nimirum Papa? & quomodo R, 7.De difpofitione vide ibidem n, 28. Epifcopi & Papa eliguntur? PPIM,* ad Q. 8. HRM QUJERO XIl, Quomodo intelli- CXXIIL m« r.affirm, ad 1, patt, ( i cum Ang. Do&ore in Supplem. q. 4o. Pfälw giturillud axiomaCanoniftarum,Quod art.6. potcft Papa intota Ecclefia , id etiam ( potcft Epifcopusin faa Dicecefi ? RatíioS. Thom.ibidem, Ubicunque a funt multa Regimina particularia ordi- - Wi CXXII. . Habet varias explicatio- nataad unum, oportet effe unum uni- nes. 1. intelligitur de poteftate Otdinis, gl y non jurisdi&ionis. Uinde $. 'Thom, in veríale faperilla , quia aliàs non poffet o effe colligatio ad unum; Sed Ecclefia bu Supplem.q. 40.Q.6.ad. 5,ait: Omnem 2&um hierarchicum;qüem poteft facere eft unum corpus;funique in €a plura i particularia Regimina particularium M Papain miniftratione Sacramentorum, Ecclefiarum Epifcopalium. Ergout il- poteft facere Epifcopus, 4. Cum depen- dentia & (übordinatione ad Papam ve- la unitas confervetur, debet elfealiqua | Wl pet eftas univerfalis fuper poteftatem lut adSuperiorem. 3. Deordinaria & Epi fcopalem, & illacft poteftas Papa. »p^ communi gubernatione, exclufis illis M i ij caufis majoribus,que in fignum fpecia- Et qui banc poteftatem negant, dicun- j -u tur Schismarici, quafi diviferes unita- IW lis Privilegiiac fapreme poteftacis funt tis Ecclefiz. refervatz: Papz & Ecclefiz Romanz. nibus Apoftolis j P Hzc enim prima eft & DicecefesacEpi- &:. 2, Quamvis om j .,clf' data fit communiter pot eftas ligandi& J n Ícopatus infcriores divifit, iisque vices folvendi,tamen ut in h ac poteüatc otdo fuas largita eft, eorumque Pralatos wo- j cavit inpartem fua follicitudinis ; non aliquis fïgniücatetur , primó foli Petro data eft, uc oftend atur » quöd ab eo in in p lenitudinem poteftatis, debeat defcendere 2 x . Cau fz majores refervats foli Papz alios ifta poteftas i dixit (ingulariter; a grop ter quodctiam E 9ne & &lþtï Y, g difpenfatie in in?pcdigncntis R rrrrrr à üunugsi ZRACZTATUS XF.P Éxameng. - iig(ïb —4 €onfirtta Fratrestuos. És Pafce oves &iofï»m Qua ibi videantur.Item quàd ään.emïüe | táeas,id eft/loco mei(ut dicit Chryfoft) offit judicari tifi à folo Deó, ibidem. qritti bl Prepofitus & Caput eftlo Fratrum , ut Quód fit. folutusà Legibus humas ipfitein loco meo affumentes , ubique nis quoad vim coetcitivam Tract, 6. E- dettton tetrarurá te in Throno füo -fedentem xam.j.n, 82.De ejus poteflate con« lis Cle pradicent & confirment. ItàS, D.a. €. dendi five Eccle(ia(ticas fiveciviles Le- p cit. ad i, " ges. Íbidem n. ;4. A poffit civiliter ldef B& 3. Papátus feu Priniatus totius difponere circa Regna & Provincias a- tihcl Écclefi jure Divtao nimirum à Chirifto liorum Principum, eciam feculariumt D7 fuic translatus inPettum & Succeffores ibidem K. 3. foni ejus, Uinde Papa dicitur Pater Patrum 'CXXUV. g, 4.fro diver Grate fe-xxf-' itisfi àGrzco Papos, Ordinarius Ordinarto- porum Epifcopi & Papae divetfimodé Mitliri tum, Caput omnium Dignitatum & fuerunt electi, tini te Ordinum Hierarchiz Ecclefiafticz. Declaratur i, de Iäpifcaþi;f Singuü tl Itade Petro.patetexChrifti verbisad Apoftoli habuerünt jus conftituendi E. ftocid ipfum , addu&isex S. Thom. in-K. 2. pifcopos : Apoftolis defun&is hocjus LO quibus addenda fuut illa Matt, t6. manfirinSuccefforibusS.Petri, quorum fetibdf Super bauc. petram adificabo. Ecclefam partim tacito partim expreflo confenfi intati tmeanis C portainfevi uon pravalebunt, contigit , ut poítea prolocorum & temi« Pm'tf,»giz' &c. Qu& idetm probant de Succeffori- potum diverfitate fuetint áPlebe nomi- hi W ] bus Petri, cüm enim Ecclefia fít vifibi- nati ,à Clero ele&t, vcl econtra à Clero lm lis(ut probatum eft fopràde fideTra&, nominaii, 3 Plebe eledi: interdumá if 2. Examen. z. ri, 18.)debet liabere vifi- Plebe &Clero firul;ut patet in ele&tios N()Hy bile Caput,àquo vifibiliter repatur ac D f &e S, Ambrofii.Tempote CaroliMagui cuftodiatur, ut porte infeti non praeva- (qui vixit Anno $c0.) jus Cleri & h)ma]o leatit adverfüs earn, à quo ovesetrantes Populi fuit translatam iaImpefatocem, Q doceantür, & àd Ovile reducantur. ab Imperatotibus denuo in Plebem & ii Hoc vifibile caput Ecclefiz ánte fuam Cleram 5 Tandem fub Clemente V, ;qui NY Afcen&onem erat ipfe Chriflus , poft fedit Anno 130j. & feqq. translatim Q cam Petrüs & Succeffores ejus. Imó eftin Collegium folius Cleri : Poft Cle- EEE Synagoga habuit vifibile Capttnimi- menteta aliquiR eges à Sede Apoftolica Cübm fum.Summum Sacerdotem, cut ergó irerum impetrárunt privilegium Epi- eng non etiam Ecclefia, utpote per Synago- Ícopos nominandi, cligendi,Papz infti« dEatur.i gam prefigurata. tuendos offerendi , vcl dato annulo. a€ QU De Paps variadicta funt fuprd deFide potre&o baculoinveftiendi. Hoc Pri» Efdff[a &it. Exam, t. n. 19. & feqq. quód. ni. vilegio adhue ütuntur KegesHifpaniz, C tnirum fit RegulaFidei , quàd uttalis Galliz,Poloniz , &c. (ine tamen dicta L Atcl &hon poffit ertare,quàd fit fuprà Conci- iüveftituta, Verüt Gaflares R omani x 4m ele« f ium , quód ejus tïcGoxfgi'lxi'a;omocareü pofiConcordata Gcrmaniæ liber &life à &iqa 2 — N ïþz/ckofätä. i 1237 AU - Officium. Dignitas eft rerum Eccle- äiofiä—reï'inäüupt Collegiis Canoni- il corum. fisflicarum adminiftratio habens ad- jen&am jarisdi&ioner,utPraepofiture, m Declavatuy 3. de Papa: Similitet ad 6;4 ele&tionem Papz olim concurrebat fo- "Decanatus, Prioratus apud Dominica- T li lus Cletus populusQue Kornanus, Sed E nos & Auguftinianos, Guardianatus a- pud Franciteanos , Re&toratus ägud Je- lt) li ofleaCarolo Magnoob rmagna ejusin i | : cclefiam merita datusn fuit Privilegi« "fuitas. - Perfozatus efl prerogativa qu&- dam ín Écclefia fine Jurisdidione, ut (int 4 am eligendi Papam, ut patetin cap. 4- driauus. 32, dift.£3. Quód autem Pet- dam quis prz aliis habet digniorem Ío- fiti cüm velfedem in Choro,Confeffu, Col- Íona fzcularis per privilegium fit capax legio, in ptzcedentia,in ferendo faffia- d jütis fpiritualis, patetin jure Pattonatüs Á fecülaribus conceffo. Vetüm qaia expe- gia, &c« Officium eft adminiftratio re- rum Ecclefiafticatum fine jurisdictione: tientià tefte inprimis eligentium multi- imperatofrum fic in Ecclefiis Cathedralibus Sacriftz, tudo, goftea veró nimia I Cuflodes, feu' "Thefaurari,ut vocant ; iil potentia electionem Papz Ízpe valde fiin Sab-Cuftodes, aut alios eis fubor- [ turbabar, tevocato privilegio (uti pro- j ptet abufum & ob publicarn utilitatem dinatos non habeant veram jurisdi&tio- ](I() nem, Officium liabent, fed non Digni- nlenli (7] fevocari potel*; ut conflat ex Titul..de tatem, - Verum tamen eft, quód hec * Ts Privilegiis)Papa &Concilia Generalia f hos jus dederunt folis. C-tdimalibus duo vulgariter pro eodem furantur, Hocptauotato aM tempote Ale&andri L. qui fedit Anno it6o, & íeqq. xitti du Nota, quód quamvis ín aliisele&tio« Curdiaalatus, ]Mi tiibus fufficiat (ut quislegitimé ele&us fit) majot & fanior eligentium pats,ele- $.. ad fingula: Cardinales (confide- du tande etymologiam nominis) íünt ( €&io tamen Papz ut fubí(iftat, debet ha- nz, n 4 bete diias tettias, feu duas partes; Col- quafi Cardmes Ecclefie Roma m n $ gitat. D equi- legio in ttes partes divifo, quibus ílla volviur & re r Yi büs Concil. Trid,Seff, 2$, de reform. il '' Quomodoante ele&ioriem Cardina- 1 fr óilio apud les includantur €onclavi, finguli per cáp. 1. ia fineait : Quorum con ii Saniiffimum Romanum Pontificem cim Cubicala & Cellas, & que folemnitas jo nit4A- Pofïolifi Romz fiat cuti Papa noviter ele&o,vi- univer[alis Ecclefta admanifivat ii am wir- deatur in aliis AA, tur nefas videripotefl, non iis et! t pibus, ac. vivendi fcip!m;i nnulü 5 QUARO XIV. Quid cenfes dealiis PTR in/;;g Ecclefiafticis Digrittaibus vel Officiis, £os fulgere, qta meritiomnium in [eocn- d loscomvertant, Ex Seff. 24. cap. 1« Ge7 v. g. Cardinalatu, Pattiatchatu; Prima- ii(pzni?; cecnit, ut Komanns Poutifex €x ofunibtut 1654;":4"3 tu, Atchiepifcopatu ? CXXV. Ante R. nota, differenriam Chrifliagitatis matt uibus lc& g?mwjäi jiton dinales adfcifcat. efe inter Dignitatem, Perfonarum & — Car Cardi- '[jm i'i:' Rrrirfr j iv $138 ;7'&.467./17'(?6 XF. Examem $. 5- Pufi $ putite Cardiaalatus non eftOrdo fed/zcum- precft folàm uni Utbi; Vel, quia ïxæ& Urbseft Caput aliarum Epifcopos ba- m di«n. fe cf vantüm nomen Officii, fubt Adi cnim Confillarii Pape. Et licét non bentium, dicitur p:zcffe uni Provinciz, ini at omnes Catrdinales(int. Epifcopi, fed /» puta , ex plaribus Diaecefibus cenftitu- tz. Paruarcha veró. przeft pluribus aqui wis Titulistantüm Cardinales Presby- i nl teri, vel Diaconi vel Subdiaconi, atta- Proviscits, & Archiejiícopi ejus potee men ratione Officii, vi cujus funr pra- d nï.ïïi [uncfubjc&ti, Ddor fe&i utilitati totius populi Chriftiani , Peinatus. quaArd prazcedunt omnes Epiícopos,Archiepi- Vinti Primates, à quibusdam Parriarcha fcopos & Patriarchas, cüm hi folüm lrovin unius privatæ Patri&e curam g'cranr. diii, (unt aliqui &rchicpifcopi poten- dum« Creantur Catdinalesa folo Papa, qui tiores, qui Metropoles regant , ut ín corum numerum pote(t augere vel mi- folicu Hifpania ToletánusinUngaria Strigos tijis nuere. Habent tamen lipperator & nienfis,in Germania nunc Salisburgen. Tif alii Reges jus nominandiPapz quzdam fis , olim Magdenburgenfis, — Primas & Patriarcha minüs principalis in effe- faj " qualificata Subjeda pro Ca:dinalatu, l &ltuntur rubeo colore ad conteftan- &u nihil differunt ; ed folo- differuat Plra dum fe pro RomanaEcclefia fanguinem titulo t (ubi neceffe fuerit) profundere paratos D effe. Inter cztera eoram privilegia Arcbz'cfz'fcofatm.. [ (qua in aliis A A. videantur)dicitur effe CXXVIL z4rcbos eft nomen. gta- & hoc confüetudine introdu&tum, ut q cum , latiné. fignificat idem ac Primus bt fi quem ad fupplicia ductum , pileo vel vel Prisceps. Unde Archiepifcopusett tolrct Princeps Epifcoporum , qui communi- vpiïe tcgant,iflibcrcturq a ter habet fub fe alios Epifcopos, qui di- (iibos Patriarchatus. cuntur ejus Suffraganei , attamen valde differunt ab illis Suffraganeis quos non- Vg CXXVI. Patriarcha eft nomen gre- Vs cum,latiné fignificat idem quod /s- nulli Germaniz Epifcopi habent im 16 mus fcu Princeps Patrum, In Jure Ca- pontificalibus Vicarios, qui funt titu« lares folüm Epifcopi, titulo defumpto 1. d nonico quidem non differrà Primate, J d ufus tamen obtinuit, ut quatuor nomi- ab aliquo Epifcopatu fito in terris In&- 7771 nentur Patriarcha principales,nimirum delium feu quas infideles, v. g. Turca, occupárunt. Vocatur etiam Metropo- [ :f Alexandrinus, Antiochenus , Hiero- Exquo Ío ]ymitanus; Conftantinopolitanus, Et litanus, denominatione defumpta à fua Refidentia feu Metropoli, quz eft prin- difpcnf; erPapz indulgentiam velinveteratam cipàlis Civitas totiusProvinciz,fumene cfi, f confuetudinem adhuc quatuor minüs princi pales, nimirum Aquilejenfis, Ve- do partem pro toto, Archiepifcopus p fetus, A& hiopie & Indiarum. Patriar- eft ordinaríus & immediatusJudex fua» l cha eft majot Archiepiícopo, hic enim rum Suffragangorum ;. attamien po- 4 z Es 1239 De Epifeopatu. eis fobje&i Judex com- ARatio 1.p. Mattimoafum non poteft pþfi» Sxxffrsgan in Sacramentorum Miniftris: habere M muniter nonc&, nift pet agpellntio- caufam füa pmhibitionis,uiü propter i xcm. K Archiepifcopis ('ut i & Pauiarchis, ufam ejus; quía nimiram ille Sacramen- terum miniflris repugnat : Sed Matti- lt imà ex fpeciali gratia & privilcgio eti- pïfcdpis, uti B amber- monii níusillís, qui funt in Íaeris , 10f* u am quibusdam É eft prohibitusjure Divino. Ergo nec genü,&c. -) conv enit etíam ufus Pallii à PW« | cat plenimdinem ipfüm Matrimonium, . Major eft clara. Papa dati,quod fignifi Piftoralis& Archiepi (copalis Officii , Min, ptob, Ecclefia Sacerdotibus gre- folüm diebus cisahte füam Ordinationem conjugatis quoArchie pifcopus certts & intraEcc lefiam (id eft, intra. fuam permittit uf(am Matrimonii ut licicum., NT ut nemo negat : Sed fi ille ufus effet Provinciam) uti poteft, Extra Provin- J Privilegium A po- jure divino prohibitus , Ecclefia non ciam eo üti poteft per M &olicum accedente. li centià Epilcopi; petle: eum pcrmiztercxmlicimm, quia Lt liena;ad exercenda cujus « eít Dicecefis a nihüpotgft contra jus divinum. Er- o Jrpitr Pontü ficalia ; & confeníu Archicpifco- J Notanda híc eft differentia inter Sa- pi; (cujus eft Provincia )an usum Pal- v cerdotes ac Levitas Veteris & Novz Le- hii 2 Plura híc dicí poffent de Archidiaco- gis; Nam de primis habemus plura Seripturz loca , quibus Deusjubet eos no, Archipresbyrero , Decano, Pleba- ab uíü Matrimonii abítinere tempore no Parocho, Íed hæc vide in Canoni- ífuz vicis: de Sacerdotibus autem & 0 " UZRO:XV,. & ulimé: Coti- Levitis Novi Teftamenti, nullum legi- nl batuscftne jure divino vel Ecclefisfti- tur in Scripturareftimoriium,quo idem J eis pracipiatur imà plures in oppofi- n cofacris Ordinibus annexus? tl CXXVIH. g. Calibatus facris Or- tum fünt Conciliorum & Patrum ati- thoritates, quas adducit Gonct, cujuseft qmdt- dinibus non cft annexus jure Divino. ] u hzc do&tina, Nec refert , quód . Dei 4. Sed tantim Ecclefiaflico, 5, Et valde gtf convenienter. praceptum reïpe&u Sacerdorum & Le- n v éiS.Thom. vitarum Vet. Teftam. fitinorale & fun- z. €3 2. Pars docetar elar y u datum in ipfà Virtute Religionis & pu- 4.2.q. 88. a. 11.in c, dicente ; ANez [ pm ( eff. effent ialiter aunexum debitum conti- ritate, quam in Z4iniftris facrofancta aentia Or myfteria requirunt, Nam hzc folüm ii dini facvo fed ex flatuto Eccle- Ti ia :eft. atttes e[fentiale ffatui Religionis. congruentiam , non neceffiratem indi- cant,cüm nullam ex natutra faa in- M / ExquoS. D. probaribi , Papam pofíe gill difpenfate ín voto continentiz Ordinis decentiam , cultui divino repugnan- tem ufus Matrimonii babeat , & quam- l d facri, honautem Religionis, ut dictum vis aliquam haberet, ex hoc folüm pof- f eft fuprä/Tra&. 10. Exam, 3. n facros ( 4T- fet colligi, teneti jure divino h J emi. gxftlü' "d j Fu u l b 124&3 : ïRäCfATU& X?: J Lonch 8, homines ab ofa' conjugii abflinere eo 3:Piaceprum natutale eft. Gen, —'I; ; g rempore., quo funt Altari miniftraru- traditum; Crefcite & multi El—i,'cra'tiïiniï &35 aol rn ? * quo etiam tempore Gizci (exem- rcplete terram, iiqu ploSacerdotum & Levitarum. Veteris "d g, R. int . el!igi de piis jp*'ulie,r;w "Eeflamend ) ab Uxoribus 'ab(tinent. bus, qua erant in comitatu , Ápoftolo- E iab Jta di&us Auctor. . Er fic quoad hoc xut , miniftrantes illis; , ficut legitur €ft. paritas, de illis, quz Chriftum fequebantur. , jj Tient 2. Pars patet ex Trid, Seff, 24, Can, eique de fuis facnltatibus miniflzabant, :8» fic definientez Si quis dixerit , Cle- Certum. enim efl , quod. Apoftoli ( & 6t ricosin lacris Ordinibus conftitutos, qui plures prater Peuum ; de quo fo- dàpo vel Regulares caftiratem | folemniter lo id conflat , uxorati, fuerint) dercli- lolus; tofeffos poffe Matrimonium contra- querint uxores falem quoad therum m a À ere,Donobflante lege Ecclefiaftica vel & commercium conjugale, quöd'Pat;; tot d & (tiy yoto, anarthema fit,. tum ex illis verbis Petri , Ecce ss re- Ratío: Quia Ecclefia non. poteft di- itíol liquimus. emnia , quemodo emnia f 4 f& fpeufare injure divino; Sed pluries di- non nxores? Tum ex illo. dicto Chri- entem fpenfat in voto continentiz Ordinis fa- fti : Siquis non reliquerit Patrem , ag :«€erjad nubendum. : B rgo. Matrem , aut Uxorem, non poteít me- " t 3.Pars probaturex eo ;. Quia cüm us effe Difcipulus. " Sacrificium - Altaris auguftiffimum fit "Ad 2. Senfuseft , non quafi Epifco» Cttico s& fan&iffimum, fimulQue puriffimum, Yif pus debeat habere uxorem,fed ur nee -& ejus Hoftia fit puriffima Virginis & mo fiat Epifcopus qui habuir plures u- p : Dei Filius , omnis puritatis fons, de- qulen, xores, feu ut non fir bigamns ( de cens eft, ut, qui illud tra&ant , eique quo faprà Tra&t. 14. Exam. 1. n 29- obfere thip inferviunt, infigni mentis & corporis quia bigamia eft jmpgdim»cmumful,c;ä puritate accedant: eam autem minuitc ptionis Ordinis, jutt , carnalitas, quam fecum fert ufusMatri- 4 3. Effe praceptum natur obli- L 5 moriji, Etgo. 3 ganstotam Communitatem, non ve- dj D H CXXIX. Oppono 1. $, Paulus 1. Cor, ró quemlibet in particulari. . Simile 9. sit;: Nunquid non habemuspotefla- &ft inpraecepro naturali agriculturz , af fwm]l tem fororem mulierem (haretici in- de quo infrà Traót, 16 , Exam, 1.n, 4. : terpretantur uxorem ) circumducendi, R.2 : Q Colligitur e ubdiy ficut.& ceteri Apoftoli, & Fratres Do- x di&is , Aqu)c;)vd Ecclefia mini& Cephas.. E:go. fimilitér. Cleri- nulli abfoluté prohibeat nubcre, nec TImici ci Uxores habere poff un; cxemploA po- pracipiat abfoluté. feryare contineR- t fielorum. tiam, fed folüm ex-fuppofitione , *qlllbd QUCET 2. 1. ad Timorh. 3. ait : Oportet fiquis- velit vel Religionem ingredi, lica vel facros Ordines fuícipere, -Quod Egiifcogum cífe unius LIxotis Virum.. utrüfis De CeLlarz. 1241 J iil attumque càm homini fir liberum, ne- votum continentiz, fed uniyer(alitcr, mo habet juftam caufam murmurandi, hoc enim fuit eiannexum temporeGre- Ilj vel -qu-erulandi contra Ecclefiam: quia gorii Magni, uc patet ex Can. 4pre l non Ecclefia, fed ipfe feipfum volunta- triennium, ditt. 3 y, Lex ergo illa in Ec- J 1ie obligavit. clcfia latina femper fuit fervata. W i , Eflne nova vel amiqua lex, ut conti- GXXXI. Cur non etiam in Ecclclïä mentia fervetur ab Ecclefiz Miniftris? Grzca? um ) CXXX. Dico c(le antiquifimam & Dico: Ob melíus bonum illtus gen- iob ab Apoüol-is*introdu&am. Nam Apo- tis, feu ad majora ejus mala cavenda, ftolus ad Titum z. ait: Oporter Epifco- u Gracis ab Ecclefia permittitur vivere in ] pum continentem effe. . Ubi NB. quod Matrimonio ante fuíceptos. Ordines non dicat vaffum ejfe, quia datur etiam contra&o: hincàcomplexu uxorum non f & feivanda cft caftitas conjugalis, con- M tenentur-abftinere , nifi quando facris jugio legitimé & in bonum finem uten- altaribus funt affeffari. Epifcopistamen il ( do: fed dicit comtivenrem, id eft, conti- non licet cohabitare uxoribus ante Or- nentem fe ab amplexu uxoris, ut expli- dinationem du&is: imó defacto Graci A2 at S. Hieron. , qui tcftatur , quod fuo ordinarié non eligunt in Epilcopum, d tempore O. ientalis Ecclefia aut Virgines nifi vel Religionem profeffum, vel qui " Clericos accipicbat, aut continenres : perpetuam caítitatem fervet, & uxorem Vel fi uxores habuilfent, deüftebant non babeat, uti nofter Gonet teftatur fe Dd lut J , effe mariti, puta , quead actum conju- audivifle 3 Patribus noftri Ordinis, qui Etr ita in umveríali Ecclefia diu in Grzcia commorati fuerant, & "J ^ galem. obfervatum fuiffe patet ex Concil.Car- Ecclefiz grzce ritus & con(uetudines ;.nzï'. lii thag. 2. ; ubi Can, 2. legitut: Omnibis apprimé noverant, Quando autem lex placet, t Epifcopi, Presbyteri €$ Diaco- illa in Eccleíia greca fuerit abrogata, wi, vel qui Sacramenta contrellant, pu- pro certo non conftat, aliis ftc, aliis fic x i Y dicitia cuflodes , etiam ab Uxoribus fe fentientibus. — Certum tamen eft, quod abflineant, ut, quod. Apoftoli docuerunt, Sipi ufusMatrimonii ante fufceptos Ordines €8 spfà [ervavit antiquitas , nos quoque contra&i miniílris altaris in Ecclefia at cuftodiamus. graca jam fuerit licitus Anno 685. ut ! I'F"L Quàd autem ibi non fiat mentio claré patet ex Can, 13, fexta Synodi, Subdiaconatüs, non obítat, quia ille in eo anno abfíolutz, p («þ primitiva Ecclefia non numetabatur in- De Ordine facro, inquantum eft im- y(t L tet Ordines facros, in fenfu nimirum Qu j pedimentum . dirimens matrimonium , füprà in Exam, 2. num. 9. pof R, 8., agetur infrà Tra&. ult. Exam, 6, n. 69. " y explicato, quia non habebat annexum ad Q. 3. ubi videatut. /; gre li æo w SssssSs TRA- $98 '.' 8 EXA:/N'X / V'-g' -n' ï " st $] aE 2 o(rvx i 'x; N] o U N AU 0,» ?:,,a!gs F RE x & O P 'fï&( 9()a 1,5:1 O N ( 79: fä 'fäw I E ?Asü— VP au— **ä ^ & AO j& 6 i u v rä' ( aoä x*OZ UFR TRACTA "'US XVI. & U.ltxmuse ( /i D e Sacmmmta Matrzmonzz. Acramentum.hoc magnum eft, utteftatur Apoftolus Eph. 5..quo: $ completur facer feptenarius Sacramentorum NovzLegis numerus. àSalvatorcinftitutus : ultimo autem ftatuiturloco, quia, ut Ange- licus Do&or 3. p.q. 65.a. z. ad'1.ait : : Matrimonium,; fecundum quod ] t ordinatur adanimalem vitam, eft naturz officium , fedfecundüm quod. habet aliquid fpiritualitatis,. eft Sacramentum, Etquianimirum habet K tf de fpiritualitate , ultimo ponitur inter Sacramenta.. Cujus almm Tà- hls tionem ibid. in.c. dat S. D. quam vide füprà Tra&, z 1. Exam, 4. n, 42 tf dC De hocergo ultimoSacramento, prohujus Operiscomplemento in ul« ühü; timo cjusdem Tractatuagendum eft cum. Angehco Præccptere, qui de- . ä»u Eü cotractat inSupplem. 3. Pattis. * n EWNW 2 Quseff. A. ufque M 68 mclzg/ vé,. ln.g ü&m« at C (CEy deis| bm;d (ere LU Tipeqy Tent Ttie EX A- Pm lünl De Matrimonïä, * 1243 PA N S K E & à ap ib EX * d [X N ib x » Ü a : 25 LO N (3 j: * j v 2 ;;X X YR d : ( ^ M ;) : V & * pubca 2 A 29 À Pub o Sepses OeSD r, CA j: n N SS a ^ X '. Z; 3 o 2 O 5 VeS ) n a ä n 75 Á c K ï 80-& : & 3. N L JEXAMEN L. De Matrimonio , inquantum eft in. of ficium . natura, de quos D.q 41.pera-art.. Eiimquantum eft : dacramentum , de quo q. 42 per 4-drt, UJZERO l. Teueturne *innumera.. Ergo horum notitia .Con- fetfori eft neceffaria ex vi. officii & cx :qui Coufelfarius (ícire. do&kri- confcientía. r nam Theologorum de Ma- trimonio? : QULERO iI, Apoidelt Marimági- f l.. Refpondeo Affrm, — Katio pa- um fecundüm fe,feufeclusárationeSa- — , W cramenti fumptum , feu in quo effentia setex fepe di&tis, — Qnia Jurc naturz xqt;od & propriz confcientiz inftin&u ac re- ejus copfiftit ? ha moifü. quilibet in Officio confticuras Il. Ant R, Nor. Matrimonium . It p (fe tripliciter confiderari. r. Ut eft obligator Ícire quz funt fui muneris ; Ms ne [e ac fubditos periculo erroris & pec- Sacramentum Nov. Leg. & fub hác ra* 2 Sub ratioue rinv.[v Y -atí exponat ; Sed Confeffor ex vi Of- tione definietor. n. 9 contractüs civilisac naturalis, & ficde- ii d ficii cft ju-dex/ , Dodor, & M:dicus punitentium, hi veró dum Marrimo- finitur, quód (it patlzeJegitima inter vi- -fio jungendi , veljamtum jun&ti funt ; rutm €$ mulierem ad murtuum commer- csttm €3 individuam vittefocietatem., Et non tató Íe Tribunali peenitentiz fiftunt, cam c-ufis , cafibus, feu dubiis hic contractus mutuam obligationem martimonialibus. Ergo Confefforii eft, habet ut proprietatem. 3. Sumiturut de iis faltem in foro Poli judicare, du- vinculum ,. & definitur , quodfit cox- bia refolvere , poenitentem ignorantem jun&lio maritalis suter. legitumas pev[o- docere, confalentem confiliofolari, & ua , virum €$ mulierem , indrviduam vira confuetudinem vetinue "£. Subhae ia Íízpe contingit circa Matrimonii ft indiffolubi- impedimenta five dirimentia five im- ratione ejus proprietas e o pedientia, antecedentia contra&tum vel litas feu perpetuitas. Hzc definitio dan- fupervenientia , uti & circa dcbiti daeft , quoties abíoluté de Matrimonie disimuce i quaziitur, quoc ] füb hac & fecanda con- petitionem ant redditiomem, & fimilia Ssss3s$ 2 a D ! fidcta- 1144 ZRACZ AZUS AF Examemi. fideratione cft pracisé inofficium natu- Matrimonii fecundüm fe fumptifeu ub tira tz, qualiter ab initio fuit iater Adamum ratione vinculi. Dico. zb ratioge vin- d & Evam , &eft de fa&o apud Gentes culi ; Quia certum eft quàd. (ub ratione - du etiam barbatras, fine ratione Sacramen- contracüs & Sacramenti includat con- TE ti. . Inhacdefinirione perly comjzu&tzo fenfim ut formam (eu caulam forma- . intelligitut &nio animorum, non corpo- lem.. Ergo.. Minorem $. D,infiàq. 45. &i rum. Per ly maritalis excluditur con- a. 1. probat tam ex . S, Chryfoftomo di- * feund jun&ie coacubinaria, fornicatía, fodo- cente ; ZMarrimowittmr non factt coitus,, conilt mitica,beflialis, &c, — Per ly zurer /egi- fed voluntas,- 'Tümex hoc, quia ünüs tziote Meas perfonas intelliguntur. petfon nonaccipit poteítarem in eo , qued eft firam diver(i (exiüsomni impedimento , pra- libere altezius, nifi per ejus confenfum: fertitu. dirimente, carentes.. Fiocno- fam; . Sed per. Macrimonium accipit oterque locuf tato. conjugum poteftatem in corpus alteiius;, ! dEconf &, Matrimonium feclusá ratione $a- ut pat: z. Cor. 7. : Ergo.. diivir cramenti , íca fecundüm rationem pro- : Ratio 4, Partiss. Nulla. res. poteft " v priam fumptum, nimicum in.tertio fen- fubützre (ine (uo conftitutivo effentia- ; Vtle fu anté in: Not, explicato,. effentialiter. li :Sed. Matrimonium ut vinculum füb- flima feu formaliter & quidditativé non.con-: ; fiftit (ine jare fcu obligatione proximá. joadi fiftit in.confeníu. inteino, ^. Nec in. tcddendi debitum, ut patez tum in Ma- d externo conttactu. interiorem. confen- ttimoaio: inter B, V. & S. Jofephum . jtay fum manifeftante, 3- Nec in mutuá&. tum in.caíu adulterii alcerius conjugis ,. velar corporuf tradiione. 4. Nec in jure. aut ingrefsüs in Rc!igioncm.ex.mqwoz füper corpus akerius, feu. mutu. proxi- confeníu. j [ qu Ergo.. tjus: má Oobligatione reddendi debitum.. $* Pars probabitur infrà n. g. R, 2, T tüfen £, Necinufu hnjus juris; qui fit per ma- 6.. Pars patet tum illativé; tum exco;. Iiy In rimonii confummationem ,, feu copa-- quia Matrimonium ut vinculum , cüm: lam carnalem. .&. Sedinimnutuo illocx: Wlci ex natura fua fitindiffolubile & perpe- , mutuocontractu ac.corporum traditio- taum ,. eflentialiter confiflit in alique. ttà 'ne orto.vipculo; quo.conjuges forma- permanente ,. quodab.eotolli.non po- litecuniti füne.. Ut cg teft: Sed folum vinculum eft cale, quia;, &0n[^; Katio prima C$. 2. €9 3. p; Caufa: effi- utoltenfum eft, jus proximum exigendi: lii cie. snon.poteft effe conflituivum for-- vel teddepbdi. debitum potcft colli ma- Em maie& inuinfecum rei: ,. quia eft caufa. nente-conjuio. ,. öcc.on(mf:,,ns.(ægc fe- qii extrinfeca ,. & realiet diflinguitur ab effz&u ,. canía autem formalis.cfl idem: tractatutrabiis;. quoscontraxiffe peenie- i 7 Mitre; Ícts ab.iisque: dcpendet non. folüm in. cum fuo effecdtuformali, immediato, & difje : ficri fed:&c in confervari,. u necmorae- Sacmm primario. . Subfzme ; Sed coníen'us litet; maneat : econtta-vinculum etff: in. 777 iütecnus & externus ( idem eflde con- fieri dependeat à conjugibus., attamen. firity caufa. ejus contervatiya. eft folum jus. mxüu-öck; tuaditione ) eft caufa efficiens "ls naturale: p De Marregmonto, 124f li n-atura!p.& ix;fïizuäïb Dei, per quod dif- 2. lllud vinculum vel eft quid phyüi- tU fert ab obligationibus aliorum contra« cuiim; vel quid moraleabtolutum vel te- At étuum civilium ; prout magis patebit lativum, quid fpirituale, vcl corpofal"c,- AO« inftà de iadiffolubiliiate Matrimonii refidens inanima velin corpore ; Unum fv[fm' Ergo. velplura. Si quid physcum, & fpiri- M. tuale, Ergo eft ficut character : $i quid Ex his fequ itur q»uödA'Manimonï*um*« at fecupdüm (uam naturam fumprum non morale, Ergo potcefl 3 conjugibus tólli KUUbl confiftat formaliter in eo, quod habet retraGtando, . Si quid corporale, Ergo Ut non eft vinculum animorum. rationem Sacramenri , nec fit proptié Si c(ï;' ; itid Sacramenium nec phyficé caufet gra- unum, Ergoidem accidensnumero; eft alin tiam ; hocenim cenvenk folüm vincu- in duobus fübjedis entitativé diftin&is, 'ltquï l lo caufaliter fumpto, feu eaufz ejus, qu faltem partialibus, nimirum in uttoque' VRi eft confen(us, qui tamen poteft & debet co-njuge. Si vei3 fint duo vincula , dici virtualiter perperuó manere in vin- quomodo erit unum Matrimonium. AAd: 1, K. quód S. Thom. interdum , POI?R'. eulo: velut caufain effe&u, (ic ut quoad ^s vittuale tetra&ari non poflit. Hoc vin- non tangendo ipfam cífentiam meta- m eulum.etiam non malé dicitar effe ipfum phyficam, promifcué pro eodem fumat (f Matrimonium & Sacramentum Matri- jus radicale ad ufum conjugii ; unde an- Mi monii, ut patet ex titulo hujus Quaettio- t& ab effentia tantüim eft exclufum jus A Solvitur ex. his.illud. Ad- nis, qui eft hic, ut ex tcxtu pater, De.Sa- Fn:ximum.. D verariorum. . Quo pofito ponítur res,. cramento Matrimonii in quautum efh in V & quo ablato tollitar , eft de eilentia offcium natura. . Et hoc ideo, quia de- fadto conne&unatur, & unum in altero ejus: Sed matrimonium ponitur pofito A fundatur: . INos veró hic inquirimus de: confenífu. Ergo. 'Hic enim Syllogis- j mus Ipprimis retorquetur, minorem ipfo conceptu metapbyfico.. um applicando ad vinculum, |Sccundó di- Ad 2. K, inprimis cam noftro Ca- T citur, Maj. efle veram de co, quo ut preolo; vinculum hoc, five fit quid ab- folutum five relativum , convenientiàs: iq! causá. formali pofite ponitar res; now u dicieffe inanima, quàm in corpore fub- ut caus? efficiente, qua'in przfenti eft. eoní*níus, je&tivà: licét enim ordinetur ad repri- . Hl. Oppozo r, S,Thom.. ,illud'vincu- mendunmr morbum coneupifcentías quii lum vocat Sacramentum.. Matrinonii; fubje&ivé eff in corpore, non fcquitur;. J quia hic q.42.a.3. ad 2- ait i 24éLus ex-- quód fubjedtis? fit incorpore, fed quód tertoves C5 verba exprimentia cou[en s difponat ad gratiam, à-quá fluit aliquis: t | pl direllé facinmt nexum quendam, quieft effcQus in corpus vcl io porentias appe- Satramentum JMatrimoniz, €8 buc nexus üitivas curpori'aäïxas-,.uti cft vis concue pm- fl ex virtute dvina wflitutionis difpofitvoc. pifcibilis & irafcibilis: 10 quas à grattá: J* eperatur ad gratiam.. Exgo habencidem (fubje&ivée exiflente ineffentia animz) conftitusivum formale.. Buit virtus teroperantia & fortitudinis. l |: $s5 s; s$ 3 Aàdir d TRAÁACTATUS XFI Exemem w, 3 246 TOU ii i ( Dico, S, Thomam & nostác loquide i/ Addit idem 'Capreo!zt'ï J Forté fant-duo ii eo quod quomodecunque dilponit ad ficxus, quorum unus fir materialis in 3 l if aliquam formam, non vcró de difpofi- «otpore vel toto compofito íubje&ivé; l 119 alius fpiritua í 'sin anima. tione in toto rigorelogico : itaut necef- & w N Deindedicitur , quó d no& Gt-qvfici farió femper debeat effe qualitas facilé lt mobilisà fubjecto. Nam & aliqua pu- phy fi cum, nec chara&ter,'hícepim pri- ia «cis& ordiaatur ad a&us fpiritu ales, & eft ra privatio poteft cffe difpofitio ad £. r- * 00j án fpecic po*temis;, üt patet 'Tract. 11. mam , urpatct de remotione obflaeuli inter Solem & : érem. lii Exam.3.n2;. Mauimonium veró ad Et rclauo pro- eiden a&us corporales , eftque relatio, jaxta pinquitatis poteft. effe difpofitio ad lu- tolis cem & calotém. Etïfigura »qua eftde . Thom.hicq. 44. a. 1. in c. dicenrern : do r Relatio eft fecundàm quam aliqua adin- quia ta frecie qualitatis , poteft effe di- dr, j vicem referantur;:Sed perMatrimonium fpofitio adagendum vel patiendum, Er- viondi aliqua adinvicem referuntur , dicitur go À fortiori id po:cft dicideco, quod xcdtr t enim maritus viraxoris , & uxor mariti cít difpofitio, non ex natura tei, fcdex Ditür) divina inflitutione. uxor, Ergoeft relatio. *Eþl—icäc/juxra S.Them. q, 62.3. 3. poffit vocari vela- QUAER O 1HI. Habetnebomona- dtm ) turalem inc L I inatioaem ad Matrimori- f&, [ tio zquiparanuiz,, cüm fit conjuncti ad li, conjun&um , poteft tamen dici difqui- um ? E(tne illud de przcepto? Q. aftio autem eft de Matrimonio fecundüm fe pole parantiz ; quia c(t mariti ad uxorem & s écontra. Et hzc relatio ett üna inter prout eft in officium. natugg , .quia ut tient conjuges,& m ultiplex; uria,r utu ex parte Sacramenium efl fupernaturale? Y Énis, càm ordinentur ad candem nume- 1IV. g, 1, Homo h:bet naturálem inclinatiónem in Matrimonium,feu,hoc Mtur; £o gcnerationcm ; tum qüia CanUngS efthemini naturale, prout naturale £t tem, adinvicem unit & conjungit, puta, con- iderm ac ad quod natura inclinat , fed li n 3u,nä5'timnc'forma*'ïi , noneffectivá , hanc b W enim facit confenfus : m-u!tiplex veró ex mediante libero arbitrio completur, z. ts W paite fubjecti, quia eft relatio & corte- Non veró prout naturale diftinguitur contra liberum, Ita S, Thom, hica, r. de 5g latio , adeóque & duo vinculapartialia, Rl dicens ex Philofopho: Homo naturae que moraliter funt unum , & faciunt lede nnum matrimonium. Eft ergo hoc liter magis .eft animol conjugale quàm coní vinculum ( cüm fitin anima ) quid fpi- politicum : Sed homo eft natuialitet E fituale, uti & morale & relatio moralis , animal politicum & gregale, ut Philofo- Veib; nec tamen hinc infertur, quód àConju- phusdicit. Ergo & naturaliter cft ani- Ion mal conjugale. Simile eft in naturali gibus retra&ando poffit tolli. Cujus fitism Katic;patet ex probatione fexte Partis, inclinatione homihis ad fcientias & vir- tütes, d womado illud vinculum poteft cífe Qusz non fünt naturales prout naturale diffeit àlibero , nec funt pro- ti telatio, (i, ut patet ex addu&tis verbis S. Thom., fit difpofitio: hzc enim eftim prietates : fed (unt terminus natucalis h primà fpecie qualitatis, incli- Em De Matriiion 70j . 1247 cliaadone & jure naturg , fequitur, UA ïïncüäaiibüis, liberé tamen. obiinen- dus. uód Virginitas, calibatas; ac.Confi- ul Ratio data e(t fupráà TraG. j Excm.2. lium Evangelicum fint centra naturam; ol n,29, ubi probavimus, quó4 fornicatio adeóQque mala. Sed, Ergo.. -Ad boc dift. maj Si illa inclinatio ia & vagus.concubitus fit contra naturàm & intrinfecé malus, H:oc jas naturaz & przc,tum obligaret quemhibet in d fh" feu Lex. naturalis de Mutrimonio; l;cét particul.ri quoad exccutionem, conc. $ ! m ( non fit unam ex primis principiis pra- lecus . neg; UR &icis naturz , tamen ex iis efficaci & .. Nor, quód quidem Virginitas fecun- prO- a evidenti coofequentiá infertur , ex fiae düm Íe confiderata femper fic melior rtl ( prolis non folàm geneianda, fed & mo- Matrimonio, ut docet S. D.2.2. q.1 z. 1 ne alie do rationali naturz conformi educan- a.4. poffit tamen rat AQUijV Xl vjus cir- t dz, &usque ad perfc&um fatum nu- cümftantie fieri, quód Matrimonium ;m,ï. wiendz, Quod ctfi interdum fcu per fit melius,. v.g. ut filius anicus Regis ) q.'b' (i accidens fiat.à. parentibus fornicariis, nubat propter necefficatem hzredis, ne patura tamen vult; de hoc habere me: Regnum devolvatur ad harericos, ne ob t i ESN 9C1 (ucceffiunem criantur la, fediciones; 1. . dium perfe.. Sicutetiam per accidens eít, vel cerà ex natura foliim indivi- &c. hzcautem obligatio iagis oriretue nl DoftOo- duali , quàd' aliqui homines non. d cx praeepto Charitatis Proximi, ac vie «l endeantad matrimonium , hic autem tandi fcandali, quàm ex przcepto Ma- umv eft lermode inclinatione homini conve- trimonii, imó in co-cafu poffe fieri vo- qulw niente fecnndüm naruram (pscific;am.- tum de Matiimonios dictum eft fuprà &.2. Matrimonium cfl de pracepto Trac&t. io. Exam, 3- n. 3 1. ahte R. 3. d D naturali, obligante totam Communita- -Ad quod. D«calc gi preceptum redü- ( citur illud de Mitrimonio? jl s tem, non tamen quenlibet in. particu- If lari, nifi ib cafu quopauciras bominum Dico : Velad quintum » ANóz occides. " -idexigit. Ita S. Thom, e. 2. exempli- Quia.qui [peciem humanam non-con- iU n ficans hocin prcepto quod aatu:a fzcit Íervat, occiditeam.. Vel ad'precepruim oUl de dilesdtione Proximi, ad hanc enim de agricultuta, arte edificatorid, &c.. l jf Ratio : Quia eft przceptum nacura- fpectat confeivatio fpecici, ul ie de fpecie humaná coníetvanda imodo Nonse hoc praceptum fakem à prin Ka coníono.naturz ration.li- cipio mundi obligabat fingulos in par- u ticulari, etiam in flaiu innocentiz (fi Ex quo Sequitur;.quód Deus per illa- verba Gcn. £, Crefcite € multiplicamini manüüæt) inquo tamen hoinines cï'afm [ qw immoitales ?. ] -mon pofaerit hoc preceptum ,. (ed vel f y juris naturz obligationem declaraverit, "Affirmo, usque ad fufficientem gene- T vel dederit benedictionet;: ac. fecerit tis humani propagationem.: donationem faecunditatis. ft affir- j Plcm Ratio: Quia h«c preceptum e if matiyum, obligans quidem Íemper, fcd non nj Oæanv. : Si matrimonium eft ex.in- mdl' 1249 ZJRACHTATUS XFI. Exame:"z 1. triplex $nis,& triplici finicortefpondeat Dd non pro femper, nec fingulos, fed (o- lüm tunc quando cft neceffitas, Cste- triplex bonum Matrimonil. | Verba S, n J rüm in flatu innocenriz bomines qui- Thom. ex quibus hzc patent, adducen- ( tur ftatim pro R.efp. in quibus etiam ex- dem fuiffentincorruptibiles, nontamen qnädiri xer fe & ex natura (ua ficut Angeli, fed plicat, quid fit, a&ionem aliquam effe inadio ratiche (tatüs & pet gratiam ac [pecia- contra Legem na:ure.. Supponitur au- & nat tem ut de fide certum, quod in Legc Ev- dee,. lem Dei providentiam: adeoque etiam effent gehcrabiles & per generationem angélica Uxorum pluralitas feu Polyga- dei , multiplicarentur, — Quia licet non cí- mia fit jare divino prohibita, ut definit Omue: Tridenr.Scff 24.Can.2.. & pater Matt. g, DuLis fent morituri, erant tamen transferendi ad Beatitudinem. & 19. Marc: 10, & Luc, 16. ubi Chri- EXOPCI Quid ff daretur caus, quo on;nes ftus declarat, quod qui dimifsà Uxore gem ni maículi moterentur exceptis folis Mo- etiam adulterá, ducir aliam, meechatus, adion nachis, tenerenrurne illi nubere? id eft, committit adulteriam: ficut & E Imó & anre Affrmo cum Soto, nifi adcffet fpeciae ile qui ducit relidiam. log o Chiifti adventum Uxorum pluralitas lis revclatio quod adüt finis mundi, exa/iqao Ratio: Ubi concurrunt duo przce- per Legeo aliquam divinam pofiivam ttimja pra, implendum eft majus fi utrumque fuit prohibita. Qua lex implicità conti- Aligni netür in illis verbis Gen, z.. 4afcmlum ámpleti nequeat: Sed p:zceprum Ma- tl rimonii de confervanda fpecie humana €€ feeminam creavit eos, proprer banc vee Oi eít fortius, cüm fit puré naturale, votum linquet homo patrem €$ matrem, €$ ad« R j veró fit ex libera hominis voluntate, ac barebit Uxori fue, €À erunt duo in carne m.Oüis'. / involvat hanc conditionem, nifi obítet u2a, Quibus verbis ftatui à Deo Mono- ttdifri jus nature de coníervanda chcie hu- gamiam feu Uxoiis unitatem, docent $. 'atione manaà. : Hier, in c. 19. Match. & Chryf: hom.6 3. hls UJERO IV, Polygamia feu fimul- in Matth. & alii; eó quod facer textus guttqm tanea pluralitas Uxorum (ub uno Viro non in plurali, fed ia fingulari loquatur, s feminams uxori, propter banc , non e(tne contra Legem nature ? - lltopig V. Ante R. vide ex Tra&. 6, de Leg. has, &c. His premiffis a&,?u | Exam,2,n.12. Quid fit Lex naturz. &. Polygamia non eft contra jus na- m p turg quoad primarium Matrimonii fi- Et q.6. n, 17. quód przcepta naturz ad Operabi tres claffesreducantur. Et q.$.n.15. an nem, nec prolibita per priataria Legis. fOnctpt &q ug przcepta Legis natura, & quo- nature prxcepta. Eft tamen contra jus itihco modo fint mutabilia vel difpenfabilia, naturg quoad fecundatios finesà natura '*anUc*; quod fpecial iter ibidem n. 16. cxplica- in Matrimonio intentos, qui funt v.g. ts d tum.eft dePolygamia, His revifis pacifica cohabitatio, remedium fedandi fticttio Not.ex S. Thom, infrà q.65.a. 1. in c. concupifcentiam, &c, & ideo prohibita Wi quod homini juxta re&am rationem per fecundaria Legis naturg pracepta. L Mauimonium contrahenti prefigatur 1ta $. DoG, cit. q. 65. a. 1. Wml ü( Decia- De Matrimonz, 1249 t Declarat €à probat hoc ibid, in c. di- vis, ex príncipiis per fe notis hdem ha-- W cens; Lex naturalisnihil aliud eft;quáns. bent: & fic dictaa : K I naturz effe dicitur. Gio contra Lfegïs( "1 jl [ ig conceptio homini naturaliter indita, V quà dirigiturad eonvenienter agendum d Matrimonium ergo haber pro Hrfe ina&tionibus proptiis,five competant ei principali prolis procreationem & edu- TOR ex natura generis , ut genetare, come- cationem , qui quidem finis competit ia dere, & fimilia ; five.ex natura fpe- homini fecundüm naturam fui generis, p cici , urratiocigari ,. & bujusmodi, unde & aliis animalibus eft communis, E Omne autem illud , quod adionem in- & fic bonum. Marrimonii affignatur Á convenientem reddit Éini, quem natuta proleszfed.profine fecundario habet in exoperatione aliquáintendit,contraLe- Ut hominibas folis cornunicationem ope- gem naturz effe dicitur:, peteft autem rum, que funt neceffaria in vita, & fe- du actio non conveniensefle iniy velprin- cundàüm hocfidem fibi invicem debent: ( qua cít.unur de'bonis 'Mátrimotiii. m cipali vel [ecuddario;& fivefic.ve fic ; VE hoc contingit duplicitet- .Uno qmodo Iabet ulterius alium finem;inquantam ii exaliqio, quod omninoimpediz finem; eft inter fideles fcilicet fignificationem ! , |rint ut nimia füpetfluitas ,. aut defe&us co- Chrifti & Eccle(iz , & Gicbonüm:Ma- GQ me(tionis , impedir falutem corporis. ttimonii. dicitur Saeramentum,' Unde 717] quafiprincipalem finem comeftionis; & primus finis refpondetMatrimonic ho- j bonam hibirudinem.in.negotiis exei- minis, ingneritum eft animal; fegun- g cendis, qui eft finis (ecundarius come- dus, iaquantum efthomo ; tertiüs ; in- t ftionis, Alio modo ex alique, quod fa- quantunmeft. fidel's;/ - pluralítas ergo at* cit difficilem aut minüs. decentem pet- Uxorum üeque totaliter to]lit; , neque xl — ventionem ad finem principalem , vel aliqualiterimpedit Matrimonii primum n4) fecundarium, (icut inordinata comeftio finem, cum.unus vir- fufficiar pluribus Ieutu quantüm ad tempus indebitum. $i er- Uxoribus feecundandis,: & educandis us $o a&io fit inconvenieas fini,quafi om- £liis ex eis-natis; Sed fectindarimn &- nino prohibens finem principalem dire- : neF nem , etfi non totaliter tollat , tamen && per legem naturz prohibetur pri- sultünvimpedit, :eà quàd non facilé ius n mis przceptis legisnaturz, qua funtin poteft efle;páx in fimilia, ubi uni viro operabilibus,. ficut. communes animi ul* plures UIxoresjungunttir, càri non pof- a conceptiones in fpeculativis, . Siautem fit unus vir fufficere ad fatisfaciendum j .litgïinco;mpetqgs'-',tini Íecundario quo- pluribus Uxoribusad votum, & etiam jf cunque modo, autetíam principali, ut quiacommunnicatio plutium in uno of- faciens difficilem, vel minüs congrusm ficio caufat litenw ficut figuli corrixan- " ii perventionem ad ipfum, probibetur tur adinvicem , & fimiliter plütes Uxo- j nonquidem primis praceptis Legis na- £s unius.Vidii : Tertium:aurem finem ture, fed fecundis, que cx primis deti- totgliter.tollit.;. eó quód ficur/Chriftus gPK& vahtur, G;üc;qolnclu[ï()nc's.lin;fpegtllagäg 'etinnus; ita &Ecclefia nria; ^ Et ideo. 7l2 (ditttre patet I2fO0 TRACZTATUS XFYI. Examen 1. atet ex ditis, quód pluralitas Uxorum preceptum Legis naturz de unitate U- ptæcigc"f quodammodo eft contra legem naturz, xoris, Hazcibi, Ex quibus patet di- cucel & quodammodo non.. Hzc ibi. Vide flin&io in forma. Secundó aliter dift, liypia infrà de Matrim.coac&to. Q. 3- ad 2. maj. Non fuppofitá diviná difpenfatio- frsits Oyppof. ne, conc.; cà fuppofita. neg. maj. Et fie a, VI. Oppono x. Confuetudo Legi na- dift. min. neg. conf, Non ergo confue- 4ij turalinon przjudicat: Sed liabereplu- tüdo ,fed Dei difpenfatio licitam fecit & | tes Uxoresolim erat in confuetudiae , polygamiam antiquis Patribus proptet hicigo quia, ut S. Auguft, ait, habere plures bumani gene:is neceffitatem feu fideliü Al onni Uxorespeccatum non erat,quando mos paucitatem. Pro quo audiatur S, Tho- g erat. . Ergo noneft contra Legem na- tnas ibid. a, 2.in c. dicens: Lex de uni« requirt tura. tate Uxotis non eft humanitüs fed divi- wre L 2 Jusnaturale eft, quod natura-om- nitàs inflituta, nec unquam verboaut nia animalia docuit :« Sed naturanon niü qui literiscradita, fed cordi impreffa , ficut TMtpti docuit omnia animalia , & alia qua ad legem naturz qualiter- d bont 'quöd fit una unius, Érgo, cunque pertinent. Et ideo in hoc àfolo hia 3- Specialiter contra 1. p. Contra Deo difpenfatio fieri potuit per infpi;a- tl rima Legis naturz preceptae(t, quód tionem internam, qua quidem princi- d'dte j omo fe obligetad impoffibile, &ut, paliter Patribus fan&tis fa&a eft; & per t quod. uni datum eft , deturalteri: Sed eorum exemplum ad alios derivata eo R w vircontrahens cum plutibus obligat f& tempore,quo oportebat przdictum na- adimpoffibile, quia non poteft pluribus türz praceprum intermitti, ut major [ obli fimul petentibus reddere debitum; cüm effet multiplicatio prolisad cultum Dei früci, tamen teneatur tóties. quoties$ item educandz, Semper enim principalior purdir faum corpus quod .jam dedituni, dat finis magis obfezvandus eft, quàm fe- » 'fptap[i alteri. . Ergo. cundarius. LInde cüm bonum prolis f qibtss 4. Contra idem;: Una ex primis na- principalis matrimonii finis , ubi prolis Ài tuta Legibus eft, Quod tibi nen vis multiplicatio neceffaria erar,debeba: ne- llid n feri alteri ne . fcceris: Sed Vir nullo gligi ad tempusimpedimentum, quod ln modo vellct, quód UIxor haberet alium poflet in fecondariis finibus evenire : ad lCHigi,g Virum. Ergo. & vir agit contra prima quod removendum przceprum prohi- ttim f Legis nature pra«ee pta fupcrduccndp bens pluralitatem Uxorum ordinatut, f"bdl'w,il 2liam Uxorem. Hecibi, Videfuprà Tra&. f. Exam, AAd 1, ait S. Thom.-ldcd citato ad 1. d 2.n.48, quomodo intelligatur Scriptue dicens: Coníueudo nomprzjudicat Le- ra dicens, d ( quód antiqui pp. hgbuerint at al gi naturz qnantüm ad príma pracepta concübinas, ipfius, fed ea, qu& ex iflis trahuntur ut m. "idian ! ld 2. difl. maj, ex verbis $. Tho cenclufiones, confüetudo auget, &"fi adductis pro R , Quod docuir vel ratione Ytupr : militer etiam minuit. Ex hujusquiïe& genietis vel ratione fpeciei , conc. maj.; lg ptæcisä -De Matr;mom'o. ILyY z Ptæciæ tatione generis, nep.maj. Et Viros-eft contra precepta prima Legis d conce(fa min, dift, conC ^ Undehomo naturz , eà quód per hoc quantüm ad ttdl Polygamiam averfatur tatiene fpeciei ; aliquid cotahter tollitur , & quantüm ad vt fpecies enim exc ; aliquid impeditur bonum prolis, quod edit genus, & eifuppcr- jb addir, eft principalis Matrimonii finis: in bono Ql d 3. ait $, D. citato a, r, ad 7. di- enim Prolis intélligitur non folüm pro- ii cens : Vir per Matrimonium non dat creatio , íed etiam educatio, ipía enim p[OFl*J fui corporis pote&:tem Uxori quantüm procreatio prolis etíi non totaliter tolla- ii ad omnia , (ed folüm quantüm ad illa tür, quia contingic poft imprzgnatio- Y qux Matrimonium requirit : non autem nem primam iterum mulieremimprz- s requiric Matrimonium;ut quolibet tem- gnati , ut dicitur in 9. de animalibus, ii tamen mulcüm impeditur , quia vix po- pore Uxori petenti Vit deb:tum reddat, ii nifi quantüm ad id , ad quod Matiimo- teft accidere , quin corruptio accidat EHI*,[G nium principaliter eft in&itutum, fcilicet quantlim ad utrumq; Éetum ; vel quan-. ad bonum prolis; & hoceft, quancüm tüm ad alterum: (ed educatio totaliter g p fufficit adimpregnationem. Requirit tollitur , quia exhoc quod üna mulier | inä)irw autem hoc Matrimonium , inquaotum PILH'CS tmariros Zmberet, fequerctur in- eft ad remedium inftitutum (qui eft fe- certitudo Prolis refpectu Patris; cujus | gt'm(« ii cundarius ip(ius finis) ut quolibet tem- cura neceffaria eftineducando. Etideo HO pore petenti debitum reddatur ; & fic F nullà-lege vel confuctudine eft permif- dmy patet;quód accipiens plures Uxores non fum, unam mulierem habere plures vi- i j)lïi Íe obligat ad impoffible , confiderato r65, ficut é converfo. Hzc ibi, Quód lus ) piincipali fine. Matrimonii, Et ideo fetus corrumpatur, vel proles (uti fit pluralitas Uxorum non eftcontra prz- in meretricibus) omnino impediatur, n 9111'/7/ Á eepta prima Legis naturz. Hacibi. Ex facit heterogenea mixtio feminum di- p[chsi" quibus patet folutio in forma. vetforum virorum, — Qua hic dici pef- "Ád 4. S. D. ibidem ad . inquit: 1l- fent de libello repudii , dicentur infra M p lud przceptum Legis naturz, Quod tibi Exam. 4. n.47. h*cbazf-ï non vis fieri, al-éri ne feceris , debetin- "m QULERO V. Ufus Matrimonii per i telligi,eàádem proportione fervatá,Non copulam carnalem eftne licitusmerito- p enim f1 Przlitus non vult fibi refifti à rius,vel de effentia aut perfeGione Ma- jj trimonii ? r fubdito,i que fubdito refiftere non debet. n Et ídeo nonoportet ex vi illius precepti, VIL &. 1, U(us Matrimonii feu com- j j quód ficut Vir non vult, quod Uxor fua plexus matitalis , qui fir per copulam " habeat alium virum , quód ipfe non ha- carnalem feu corporum cornixtionem, beataliam Uxorem ; quia unum Virum non folüm cft aétaus. bonus & licitus, Thot habere plures Üxores non eft contra fed & meritorius,fi adipfum hemines " ex amore virtutis ; feu ex virtnte Reli- r prima prxcepra Legis naturz;üt dictum c 9 efl : fed unam Uxorem habere plures gionis (nimirum ad propagandum Dei cultum E Tttttltt P Priü" l ag 1252 ZRACTATUS XF7I Examm i. cultum per Fidelium multiplicationem) n Mattimonii fit tutpis*t&rpïtudihe &ul- & juftitiz inducentur , & fiatabiisin pz,non iníe, fed folàm quoad ap- autali flatu gratiz & charitatis, Ita S, /D.' d. 3. parentiam & fimilitudinem: quá de cau- fotil. & 4. f hdifo sà indiget excufari, & non potcft etiam Ratioeju eft : Omnis'.a&us,quo im- in publico fieri, Verum quidem eft, 1ii; Scd pletur praceptum, eft bonus ac licitus, quódob magnam dele&ationem , quà mutione imó & meritorius fi liberéfiat ab homi- motim rationem abforbet & quafi eclipfat, di- ne in gratía & charitate. conflituto L * vidat à Deo s hzc tamen divifio non eft p Sed a&us Matrimonii eftactus virturis, quoad habitum , fed folum quoad a- uT, nimirum juftitiz commutativz,quoim- &um, quzetiam aliquando fit per me- iítà, pletur preceptumillud 1,Cor,7. Uxori dicinam velefüm delicaterum ciborum Vl vir debitum reddat. Ergo. fine peccato, e'inra Vide infrà Exanr 4. Nota, quód quamvis Rom.8. Deo (LZ- 004*;' hereni placere non poffint qui in carne fumt , ( BA, 2. Copula carnilis a&vali g- feu &tj etiam fecundüm carnem vivant,& con- Jit, commixtio corporum non eft decffentia tra rationis ordinem, bene tamen ficar- five integritateaut perfe&ione effcnriali Vr nalia faciant ex amote virtüdis & juxta vel primaria Matrimonii, five ut eftin lena rationis ordinem , & hoc fecundo modo officium naturz ; five ut Sacramenium Cf debetfieri a&us Matrimonii, ut fit ho- Q D eft, bene tamen de perfe&tioneacciden- neftus & metitorius, & fi ita fiat;eft fu- - tali & fecundaria. lta S.D. hic qu42.a. 4« quenq pernaturalis(non quidem quoad fui cli- Declarat boc dicensin c. Duplex eft dnter]n cientiam, ficenim fit per vires natura) integritas: Una quz actenditur fecun- ftvli 7 Íed quoad relationemad Deum feu ho- dàm perfe&ionem primam, qua confi- 4l fida norem Dei, quam facitcharitas , nec fit ftit inipfo effe rei: alia que attenditut tülolit fine fpcciali dono gratiz ; prafata au- fecundüm perfc&ionem fecundam,quz l] tem relatio ad minus debet effe virtualis, 4l confiftit inoperatioae.Quia ergo carna- & meritó à copnjugibus fzpe iteranda, liscommixtio eft quedam operatio five Qp Item hic actus fub prafatis conditioni- ufüs Matrimonii, per quod facultas ad tb i hoc datur.: ideo carnalis commixtio e- bus caret omni turpitudine culpz , licéc U. [ maneat turpis turpitudine peenz , qua tit de fecunda integtitate ejus, non de- iätgm';l provenit ex peccato primorum Paren- primá. räf dum tum, ex eo (ut aitS. D. 2, 3. ad 2.) quia Ratío patetes his: Nam juxtacom- &0 (l]b ( vires inferiores , fenfüalitas & membra mune axioma, operarifeguitur adeff funtg, corporis, non obediunt perfe&é rationi id eft, fupponit caufam effentialiter ejuíque juffui , ficut obedirentin (tatu Torigm con(litutam, nec efl effentiale pradica- j Wopi naturag integrae » inquoctiam fuiffetge- tum ejus, eft tamen ejus perfectio acci- rn[z. ad ' neratio (fi permanfiffet) fed (ine omni dentalis & fecundaria, Que fignifica- Ti fenfualitatis rebellione centra rationem. turperillaverba Gen,z.. Ergzt dao iu D Ilmn M | CATYA€ H44, ^ Vel pauló aliter dici poteft , quód a&tus T Oppono De Mzzh'z'möizio; 1253 dl - Oppeno t. contra R, 2. Sine copula Matrzinonzum us Sacmmmfum; w]d Pu earnali non habetur proprietas Matri- QILERO . VI. Eflne Matrimonium d monit. Ergo neceflentía. Prob, anr. verum Nov.Leg.Sacramentum,à Chri- lia Indiffolubilitas eft proprietas Matrimo- ind nii : Sed hec non habetur ante confum- flo inflitutum , conferens gratiam ex mationem, Ergo, Prob. min. Matri- opeteoperatoiquomodo definiturQuae A um ^ 1 9j us matetia, forma, minifter? f LI l [ monium non confummatum diffolvi- VIII. Ante Refp. Supponitur, quód Qond tur per votum folemne Religionis jux- ta Trid. Sc(f. 24. Can. 6, ut docebitur Matrimonium (altem improprié fit Sa- zn infrà. Etgo. cramentum;,id eft,magnum myflerium, d velügnum alicujus rei factz fignificati- d 2. Matrimoníum ut Sacramentum vum. Ita enim claré patet ex illo celes 3 eít in remedium concupilcentiz ; Sed hoc remedium fit per commixtionem bri teftimonio Apoftoli Eph, $. Sa- cramentum boc magnumefl, eó quód (it e udi carnis, Ergo. reprefentativum conjunctionis Chiifti z "Ad 1. diít. ult. ant. Diffolvitur per fe cum Ecclefia. Hoc fuppofito. [ & natura fua, neg. peraccidens & ex z. 1.Matrimonium Fidelium in No- ; dii 1 difpenfatione ac fpeciali piivilegio va Lege eft verum & proprià dictum ac emul Chrifti,dati infavorem ftats R eligiofi, l cum aliisunivocé Sacramentum,à Chri- 8 M j conc. Dequo plura infrà; imó in fc- quentibus dicetur, quód Mitrimonium fto inflitutum , conferens gratiam ex ) opere operato, etiam phyfice. inter Infideles etiam confimmatum ex lplfx"' [2 . Pars eft de Fide definita contta d fimili privile o iodiffolvatur,uno eorum ad Fidem converío ; & altero nolente hzreticos à Trid. Scff. 24. Can. 1. & Izwli' ii cohabitare (ïxle contumelià Salvato- conftat ex addu&to Ephef, s. ris, »m,gl"ä Ratio:QuaMatrimonium eft fï'gnurhq A "44 2.aitS. D. citatoa, 4. ad4. Izre fenfibile pra&icum gratiz fandtifican- commixttonem carsaleua Matrimoniuua tis,quà animi conjugum uniuntur Deo, t fu'f i 1 u ef] invemedium ex gratia, quain eo da- ficat Chrifto unitur Ecclefia, Hac enim Iuv : QUATIVUIS 0 ex alb qui pertinet ad gratiá conjugesad muruum amorem & !ixï'w? sategritatem fecundam, Nide plura in- ad portanda Matrimonii onera indi- 014 frà, dum agetut de Matrimonio contra- gent, Deusaurem non deeftin neceffa- ( t &o (ub conditione copulz carnali repu- riüis, Ergoeam per hoc Sacramentum gnante, Item deconfenfu in Matri- n v/I confert. Plura dehis fpe&ant ad Con- ij monium,an & quomodo is debeat ferri troverfiftas, 3 i in copulam carnalem.Item in hoc Exam, Hecprima & reliquz partesconftant ex Tract.de Sacr. incommuni. Videa- ! «t n.12. ad f. Libi explicabitur,quomodo. ante Trid. Spon(alia defuturo tranfie- tur definitio Sacramenti Tra&; 11: E- j ) L] rintin Matrimonium per copulam car- xam,Ii. n.2. Item de numero Sacra- ii nalem animo maritali fa&am. Nuric ad mentorum ibid. Exam. 4. n.41- De j a GueY a us caufa- T Tittttt 3 ZTRACZAZUS XPFI. Examen 1. 1244 caufalitate phyfica ibid. Exam, 2 n, 12. rogatus , an liceat Uxorem ex quacun- ;Wt * * Non $E & ex opere operato ibid. n. 1. De mi- que caufa dimittere, refpondit finm niftti ac (ufcipientis intentione ac difpo- legiftis, quia, qui hominem £ecitab ini- fitione ibid. Exatu,4. n.32: & 38* tio, maículum & fceminam cteavit eos? wphy Sicta . 2. Quamvisindobitacam fit; quód * & dixit, id eft ; Adamum inftigavit ut Matrimonium i n officium naturz fitin- dicetet ; Propter hoc dimittet homo pa- tifmo N ftitutum ante peccatum » quandoEva trem & matrem,& adhzrebit uxori fag, WO fuit edu&a ex cofla Adz , illiqs tradita, & crunt duo in carne uns,Quz Chrifli inftitutio non fuit pracis: juuis natura- [/ pofiquam é fomno fuit excitatus (in idus! fomno enim non poterat facere contra- lis declaratío , (edin(up'er confirmatio ; liavrt &um, nec corpustradereEvæ) & divi- ande Chriftus fübdidit: Quodergo Dem cozjunxit bomo non feparet. Quafi dicat z yincu ni Syiritüs inftinétaindiffolubilem Ma- Thuá trimonii nexum pronuntians ; dixit : Conjunctionem,quam Deas fanxit,ego Hoc nuncos ex offibus meis, & caro de Qum novus legislator & erbis Redemptor carne mea, quamobrem relinquet ho- precepto meo copfirmo. Ergo Chriftas ln fs lt mo Patrem & Matrem & adhzrebic U- Sacramentum: fecit efle id, quod anrea xori (ux , & erunt duo tn carne una. folàm crat inofficium naturz,& reme- ttod 2 Veruntamen de tempore , quo Chriftus dium concupi(centiz, Nis f [otth Matrimonium, uteft contradus , & in ExhisSequitur,quód Mafrimonium, officium naturz ,ad effe Sacramenti cle- ut formaliítereft Sacrame: tum , fit no- N vavit, funt variz DD. Sententiz. Dum bilius virginitate ; quá tamen ignobilius Wt alii tenent , effe elevatum in primoIn- eft fub ratione ftatüs, nimirum conju- umilt carnationis inflanti , Zu»c enim ait S. düm galis,qui dicitur effe imperfc&orum: & Gtegor. hom. 36. in Evang. Dew Pa- raüone hujus flatüs melius eft temere Sici p zer Filio fuo uuptias fecit , quando bunc vitam celibem,quàm fufcipere hoc Sa- 4f in utevo Virginis humana natura conjut- cramentum,non obftante quódex ope:e xit.. Al fentiuat effe fa&um, quando operato caufet gratiam, Vide fuprà inj, d Chriftus fuá prafentià & primo mira- Trad. 16. Exam.57, n. 137: an & quo- V culo cohoneftavit nuptias in Cana Ga- modo fit Simonia pro Matrimonio da- i li, Alii, contigiffe poft Refürre- re pccunïam. ilor [rm &ionem fpatio 40. dierum , quibus IX. & 3,. Matrimonium phyficé vel Chriftus difpofuit de (tata . militantis quati phyfiee fumptum, inquantume fä&m Ecclefiz , & de eo Difcipulos inftruxit, compofitum ex:matería & forma, defi- Ál Sed nitur quód fit mutuus viri & mulieris tl t Probabilias eft , inftitutum feu ele- ln con(enfus extcrnus- ad perpeiuam vit vatum effeà Chrifto quando Mattb. 19, focietatem. Sumptum metaphyfice ; ETAR dixit:/ Qwo4 Deus conjunxit. , (aamo Hon Íeu,ut conftat gencre & diffcrentiá, d- fülitg feparet. D finitur , quàd fi fignum fenfibile evatia * Raties Chriftus ibià Pharifeis intei- collata Vire $. AMplieyi logsttmo confen[n Uma] 6 6*)7?4- De Marrzmono. 1255 u copslatis ad perpetuam vita. focietatem. tielevatum , ut explicat Gonet; & fub t Seu, Eft Sacramentum Nov. Leg.colla- hac ratione eft res & Sacramentum fi- Il tivum gratiz, &c. ut anté. De definitio. mul. w nephyficà & metaphyficà vide de aliis &, 4. Materia pt(;xima Sacramenti H Sacramentisin proprio loco, ut de Bap- Matrimonii efl mutuus confenfüs utri- k tifmo, Penitentià, &c. usque conjugis , fenfibiliter, nimirum ! li Nota , quódficut in quovis Sacra- verbis, nutu, aut feripto, expreffus , mento, ita & in hocdiftinguuntur hac prout habet rationem traditionis : for- l li ttia , Sacramentim tantim quod funt ma veró eft idem mutuus confenfus fen- fibiliter manifeflatus," ut habentratio- ] a&us externi: reszaztzzz,nimirum gra- tiaires C Sacramentum fimul, nimirum nem acceptationes, v. g, dicendo: Acci- D li vinculum , . ut explicatum eft fuprà pio te in meam ,. accipio tein meum, sj Tra&t, 11, Exam. 4. Q. 9. in fine. n,47. lta $, Thom. q. 42, a. r.ad r, & ad 2. Quamvis autem hoc vinculum non fit ubi addit, quod. benediáio Sacerdotis p [I fenibile ratione fui, bene tamen ratio - non fit forma hujus Sacramenti, fed fit ne alterius, fcilicet confensüs externi , AR quoddam Sacramenrale. co modo quo in Penitentia dolor inter- Dixi, maseria proxima , quia mate- 21 nus manifeftatur per externam confcf- riaremota funt corpera conjagum qua fionem, Y iplifibiwadunt, Vide Tra&t. 1 1. nÉ Circa hoc difficultas fe offett de caíu, aüomodo materiz & forma Sacramen- J ll l jn) quo conjugesInfidcles fiunt Fidelcs, fu- torum finr à Chiifto determinatz. Ratio: Eadem«ft materia & forma ) umque Matrimonium approbant fzcun- düm Leges Ecclefiz , ita ut incipiat cffe hujus Sacramenti, qua efl contradtüs nl d Sacramentum , quomodo tunc vinculü matrimonialis,huncenim Chriftus fub- poffit efferes & Sacramentum fimul ? ftantialiter non mutavit ,. fed elevavit : M Namid, quod eftres & Sacramentum Sed mareria & forma hujus contra&üs u?M fimul,, füb ea ratione, fub qua cíttes , funt confenfus conjugum füb dicta for- p debet caufariab eo, quod eft Sacramen. malitate. Ergo. Prob. min. lllud.in qHC tüm tancüm, quod in hoc cafu de vin- aliquo contra&tu habet rationem mate- j culo non verificatur : quia jam cft antea riz, quod per formam determinatut ; caufacum per contractum in Infidelitate & illud eft forma quod determinat; Sed * Z fi&um. confeníus fenfibilis, ut eft traditio, de- "A4d quod dicendum , verificari de vin- terminatur peracceptationem ,. & ante culo etiam in hoc cafu, etfi enim vincu- eam non eft completus nec perfectus in lum ptzcedat, ut e(t quid naturale , a&tu fecando, fed incompletus & adhuc ylt Át caufaium per contra&um naturalem ; ina&u primo. Ergo. Declaratur min. caufatur tamen de novo poftea quoad Mulier poffet re(puere feu nonacceptae i d '! modum fupernaturalitatis per contra- te confenfum viri, velà contra, inquo L cafu non effet confenfus conjugalis &umapprobatum, utadeffe Sacramen- (j com- ( 126 TRACTAZUS X7L Zwxatnen Y . completc, fed folüm in potentía, acin- cramenti, quieft cox.tra&us matrimo- hi D choativé, Ergo. Vide fuprà Tra&.17., nialis , ob rationem pro R. 4. datam : diti de Paenit. Exam. z, n. ?, qunomodo vet- Sed foli contrahentes.cfficiunt contta- [)0]! ba & a&us hominis, licét fecundütm fe &um , quia illi foli fe obligant, Ergo. ftà fint naturales , attamen, ut à Chrifto Dixi, contrahbentes baptmattz 5 Qui if elevati, fint fupernaturales, fignificent enim none(t baprizatus,non poteft aliud pro rem facram, & caufent grariam. Sacramentum recipere, nec conficete, hia Ex hisSequitur,quód idem utriusque cüm Daptifmus fit janua Sacramentos tll conttahentis con(eníus fit. virtualiret rum: . qui tamen cum fit exttemg ne» Y duplex, & fub una virtualitate habeat ceffitatis, à quovis validé conferri pc- 13 fationem traditionis ac materizs fub tcff jng: altera veró rationem acceptationis & QJJ" ergó e/ffmfw illorum vcxbo- 1G formz, fiatque contrahentium confen- rüm che:dous ^ Ega Q0$ con;ungo m fusfibiiovicem caufz, (eu caufa & c£- nómine Patns, &c. ? fei] fe&usin diverfo generecaufz,nimirum Tnor marerialis & formalis.Imó prm adQ.z, Dico: Senfus efl;Ego vos con;ün&de effe declaro, Vel , Con)uu&:onem ve-- lcpar di&tum eft, quód confenfas etiam fit ftam approbo, Unde non (unt de ef- Xl cau(a efficiens Matrimonii, fed ut vincu- fentía, & Matrimoníum effet vahtum ad . lum ,non ut Sacramentum eít; ad que iis omiffis , maodoó adeffent mutui ex«- X ho om ma (ufficít diftin&io rationis, ac vir- preffi confenfus, Parochus, & Tefles, fltpx: tualis. Hincquando à quibusdam PP.dicitur, fer, Oppeni poffet ex cafu illo, quo ante Matrimoniü accedeate facerdotali be- Thcn Trident. & defa&o, ubullud non eft nedi&ione (an&ificari, Sacerdotes effe Hoc rcccptum,Sp onfalia tran(cunc in Matri- miniftros ejus,&c.non voluntguód Sa* X monium per copulam carnaleim animo cerdos fit caufa gratig ab hoc$3 clamcn- Qott maritalifadam , quz fupplet confen- to cx opere operato caufatz, fed' f'r con- -fum , quomodo illa poffit effe matcr:a [ïpi, 1 ditio ffze qianon confertur. Quia M& n & forma hujus Sacramenti, . cüm fit trimonia clandeftina,feu fine Parocho Is peccatum mortale. Sed ad hoc. patebit celebrata, etfi ante Trident. füerint va- Refponfio in hoc Exam. n, 12. ad. j. lida ; erant tamen illicita, nec .gratiam [ Oppof. caufabax*t, non quidem defe&uahcu- tüti p - Xf Mlmü:erMammomf etiam jus effeatialisrequifiti,fcd defe&u Cate- üun ut Sacramenti, funt lpfl contrahentes moniz ab Eccléfia ftatutz, Vocaturer- baptizati » non veró Sacerdos affiftens Sacrgl goSacerdos Miniftet hn)us Sacrameml, & benedicens;cujus proinde benedictio Wt [ic non eft de eflentia, fed: accidentalis cz- noh quoad (ubftantism , fed quoad fi- o tum accidentalem : qw tqmen poft Tiri- remonia. Ita S. T'hom. locoyro R. 4. Wien dent. eft conditio, fine qua non (ubfi- . CltatO. Wt fht fub[ïanna hu;us Sacramenn. S Ratío; ldem eft minifler, þu;us Sa- l, rg( Ex p De Matrzmonzo, 1257 Ex hisexplicatur S. Paulus 1. Cor. 4. Dixi 1. in K, 2 gtergue fit Laptizatuse Íolos Sacerdotes vocans difpenfatores D Nam fi folüm unus fit baptizatus, v. g divinorum myfteriorum. Non enim Ífiex pontificia difpenfatione Vir fidelis k omne Sacramentum ( przfertim fi non coatrahat cum Uxore infideli , etiam ca- fit à Chrifto primitus quoad fubítantiam Ü techumená , aut & converfo , probabiliüs inftitutum, fed folum elevatum ) petit non cft verum feu propriéSacramentum V pro Miniflro, ex officio tali, perfonam Nov. Leg. necex parte utriusque,necex [ facram ; nam & Laicus inneccífitate po- parte folius fidelis,nec gratiam confert, Iu teft Baptifmum adminiftrare, Ratio: Quia Ghriftus ad effe Sacra- ls Vide fupra Tract. 11. Exam. 4. Q. 7. menti non elevavit dimidium fed. inte- ( n. 37. R-4, an & quomodo peccent con- grum contra&um , qui pro adequatá juges in mortali contrahentes ; vel Pa- materiá & formá includirt mutuum u- li xochus affiftens. E u tiusque confenfum, Ergo cüm una pars QUJAERO VII. Poffuntne F idclcs non fit capax Sacramentidefe&tu Daptif- feu baptizati conttahere verum Matri- mi, etiam in altera non eft Sacramen- i monium pizcisé in ratione contraclüs tum ,fed folum legitimus contraétus, R feparando rationem facramenti ? Dixi, Sive procedat ex errore; quia j XI. Ante R, Supponitur, prout etiam ertor nonexcludit faltem illam virtua- NI ex didis patet , quód Matrimonium in lem & generalem intentionem faciendi d fa&o eíle (nimirum vinculum ejus) non quod facit vera Ecclefía velalii Fidcles, .R:r fit proprié Sacramenrum , fed folüm in autquod Chriftus inftituit,ut docet S.D.. h M fieri.. Quia folam Euchariftie .Sacra- bic q. $1. a, 2. ad z. & explicatum eft l mentum confifit in re permanente, fuprá Tra&. r1. Exam.4.n. 3$. — Vide o Hoc fuppofito. ibid. Q. 4. n. 23. quód ad valorem Sa- I & Probabiliüs negativé, fi uterque cramenti non fufficiat actus meré exter- j contrahens fit baptizatus: five intentio nus fine ipterna intentione, Ex his o« feparandi procedat ex errore , five ex Jnferttr , quód valida Matrimonia Lu- Mi €erta fcientia, Eft contra Gonet & plu- theranorum & caterorum hzreticorum, j resalios. utpote baptizatorum, ctiam fint Sacra- u.v'ï* Ratio : ln poteftate Fidelium. non menta, licet non credant dari Sacra« eft feparare ea , que Chriftus fuà infti- mentum Matrimonii, habentenim ge- tutione conjunxit: Sed Chii(tus contra- neralem intentionem faciendi , quod d &um matrimonialem elevando ad effe Chriftus inflituit : que fufficit ; nec eft mi[- Sacramenti , utrumque firmiiter conjun- neceffaria intentio particularis. U xit, fic utratio Sacramenti , licét non fit XII, Oppono 1. Chriftus elevans Ma- j eflentialis contra&ui fecundum fe, fit trimonium ad effe Sacramenti non mu- Ti tamen neceffarió annexa contra&tui , tavit naturam contractüs: Sed juxta di- b quatenus hic fubftat inflitutioni Ghri- &a mutáffer. Ergo, fi.Ergo, 2, Non extat ullum jus quo Chriftus l Uuu uuu u hanc 1258 TRACfA'TUS XFL Exameni. - opete; eo ipfo enim , quä codtra&um tij hanc infeparabilem connexionem con» tra&tüs & Sacramenti conftituit. Simile Matrimonii ad effe Sacramenti elevavit; yis folemnitatem hzne ut omnino neceffa- eftinablutione, cui etíam alligavit ra- J , tionem Sacramenti Baptifmi , & tamen riatn adjunxit. Quod maximé expe- titp poffünt (eparati per intentionem. Ergo diebat fiii Matrimont & intentiont fped Chrifti , volentis fan&ificare conjugia ubl 3. Ad validitstem Matrimonii in ra« tione contra&tüs civilis nihil aliud re- Fidelium. Hzc R efp.fundatur in S,Gre- p quiritur , quam fen&biliter expreffa in- orio hom. 17. in Luc. docente, quód dfl&: í * Chriftus aliquande verbis , aliquando L file: ter perfonas habiles mutua corporum traditio & acceptatio coram Parocho fa&oipfo & opere con(tituerit jus feu jl & Teflibus, Ergo non requiritur ra- przceptum, Ádid quod additur deab- tj lutione Baptifmi Refp. inprimis in hoe fio Sacramenti. li 4. In capit, &nali Ze cozdir. appfit. effe paritatem , quód nec Sacramentum intia $r habetur, quód conditiones impoffibiles Maniimonii , nec Baptifmi fubfiflat, [ fiat ablutio fine omni pradidà inten- quib & turpes non vitient contra&um, fed habeantur pro non adjectis » id cft ; acfi tione, Dimirum tam pärtïcu)ari quim iWqUC generali. Deinde quód illaablutio ex« rionadjicerentur: Sed intentio non fa- I ciendi Sacramentum eft conditio turpis. clusá utráque hac intentione ,. tamen bïafph( Érgo hab-efur pro non adjeda. ,Ergo habeat effe&tum aliquem naturalem , & quifua cum ea intentione fuübáftit contractus. noncoritiactus matrimonialis, cft, quia fitm, $. Ante Concil. Trid. Spanfalia de ablutio fecundum fe verfatur rantum T Vil futuro tranfibant in. Mattinionium per circa corpiis , quod , quomodocunque realiter abluatur , eftablutam : contra- eopulam carnalem animo matitali fa- 'PCCC. €am : Sed videtur abfurdum, qué d fiat &us veró matrimonialis ; etiam fecume Perat Sacratnentum ratíonecoitüs carnalis il düm fe fumptus , habct effectum circa q liciti& petcaminofi. Ergo erat animos (nimirum vinculum) qui de ttimo ./con- tractus fine Sacramento. Lege faltem ordinariá debet effe libcr: Xl ZA 1. dift. maj. Non mutavit in eique Chriftus tationem Sacraientiad- [] ba fübftantialibus vel effentialibus , conc. junxit per. infeparabilem concomitate pl tiam. X 3n conditionibus vel folemnitate fine d ua nonfabfiftit de fa&o, neg, maj, Et A 3. dift. ant, Nihilaltud requiri« lim j fic difl, min. neg. conf. Simile eft in Sta- tur tanquam thateria & forma contta- at &üs, conc. j tapquam conditio & foleme tüto Tridenrini de prz(entià Parochi & * hi "'Teftium. nitas /z& q44nou , neg. d Q .Ad z. R. fub diftin&. quód licet -44d. 4. concello fy. llogifmo dift. (e- Ü iti.ml Chriftus de intentione celebrandi Ma- cündum illatum : Si excludatur intentio | Wter b trimoniurn fimulin ratione Sactamenté géneralis faciendi , quod Chriftus infli ÉÀ cníitm cx- henr nullum.tradiderit jus in Scriptura ex- tuit, ieg ; fecus, conc. lk& de clusà nec contractus nee Sacramentum preflum, pofuerit tame;? hgc jussacto & At erit j dDe Matrimonio. A2if9 Üj erï:,* dum veró illa adeft, dicta particu- fiz, — Er quod agit Procutator cenfe- NIl ei Bs intentio non faciendi Sacramen- tur agere ipfe mandans peripfum , cüm C *um , ranquam conditio impoffibilis & agat per poteftatem ab ipfo acceptam; , N l tutpis habetur pro nonadjedta , tam re- Ergo, WP HIVUI fpe&tu contra&tüs quàm Sacramenti : & Nota , requiri aliquas conditiones, g U fubüftit utrumque. I. Ut, fi conttahatur per literas , vig. iV I -Ad £^ dift, maj. Petcopulam fecun- Ícribat faeming , fe non modó fui cor- ]Lci dàüm £e (umptam, neg.maj. ; ut erat fen- poris dominium de prafenü ei tradere ii libile.(ignum confensis & effe&üscon- (ut Goner explicat) fed ex tunc fimul jagalis , conc, maj. . Et fic dift. min. neg. cotporis ejustrajlitionem, cüm primüm ii lkxxl D conf. Nec obftat,ait Cornejo , quàd ta- coram Paroehe & teflibus fa&ta facrit, Il m! lis copula effst tunc peccaminofa , imó acceptare: & imulier viciffim viro refcti- U intrinfecé- mala. Cajus rationem dat: bat, fe viciffim velle illum ia matitum , m Si vir & fasmina faciant hoc pactum, & corporis ejus traditionem acceptare , Id quód blafphemia vel mendacium ab u- quo reícripto , vel potiüs utriusque qui troque prolatum,fit fignam mutui con- contrahentis fcripto coram Parocho & (d fensüs, eo ipfo, quód mendacium v«l teftibus le&o, perficitur matrimonium AT etiam in ratione Sacramenti. / 2. Si fiat blafphemiam proferrent (Íi cztera re- [ gixiüta adünt) fieret. verum Matrimo- per Procuratorem , pote(t , imà debet in Porró ineo cafu zatione obicís nium, contrahendo uti hac . vel fimili verbo- mortalis effet& Sacramentum informe ; rum forma: Titius te permeaccipitin " M B validum tamen. Si obex folàm eflet Uxorem. VelAccipiote Tiitio in UIxo- ! o u peccacum veniale, gratiam ex opere o- rem. Sponfa refpondcet, Ego mediante r TUf teTitium accipio ín Maritum.3 .Ut Pro- perato non impediret. a It QU.ERO VIIT. Quid cenfes de Ma- curator non agat cx mandato generali J trimoniointer abíentes contra&o? pro quibusvis cafibus dato, fed ex fpe- m XIIL & Matrimonium inter abfen- ciali pro hoc cafu, & quidemad conitra- x 'ïf tes . baptizatos. per Procuratorem , vcl hendum cum hac determinata períona: Tilt x per literas contradum coram Paro- agat , inquam, per feipfum, & non pet cho & teflibus , eft validum , non fo- fabftitutum , nifi id exprefsé contineas lüm in ratione contradüs , fed & Sa- tür in mandato. 4. Ut- confenfus * f «ramenti. principalium coptrahentium non fic re- fjl W yocatus. TU Ratio el, tum qux data eft pro R. ad Q.7.tura etiam quiaChriftus omnem XIV, Oppeno 1. Sacramentum P oe« 741 legitimum contractum matrimonialem nitentiz non poteft adminiftrari inter abfentes. Ergo nec Matrimonii. Anr, nfiülfj? inter baptizatos: elevavit ad efle Sacta- ï/l!h-l"' menti ; tum tandem quia in praíenti patet Tract.1 3. Exatn, 4. n. f9. j a adeft debita matería, forma, minifter, ac ;2. Tale Matrimonium folet poftea ; gesconveniunt,coram Paro« ntu ibrentio, & conditiones per Jua requi- dum conju &ij Wuuuuuua2 chqt Ts TRAÁACTATUS YP Exam.a. 1260 cho & Teftibusratihaberi. Eigoantea quo-probabiliter credit Mattitmoniuti piur nonerat validum, effe contrahendum , tenetur cífz fiife ilis 3- Saltem non videtur eaufare gt;a- conícientia peccati mortalis, faltem per E tiam; prafertim phyficé, vel maximé fi contritionem, Quom gratíam eriam nj principalis contrahens tempore contra- in fomno recipere poteft , fi.ante eum m 4&üs dormiret, veleffet in mortali, habuerit intentionem recipiendi Sacra- qui fDentum. fit. citatio. "4d . 1. patet difparitas loco in Oppo- Si fit in mortali, gratianon D cau(atur, per aceidens, ob indifpofitio- dep «dd 2, neg. conf. Quia pet hoc Ma- nem fubjeái. Portó illa gratia non Til tríimonium non dicitur iterari, vel de DN caufatur phyficé, fi confenfas principa- novo celebrari ,- fed folàm ratificatur lium contrahentium (veluti effentiales K id, quodantea per alios fa&um eft. Vel partesSacramenti) phyficé nonexiftant: miff certétantüm fupplentur omiffe folem- scm nitates. quia Sicramenta caufant gratiam phyfi- cé vel moraliter juxta faum modum exi- HIIHF ! a4d 3. R. quód caufetur gratia;unde ftendi , ut explicatum eft. fu pitm rr, Exam, z. n.12. prà Tra& principalis contrahgns, pro eo tempore; li fu. UH IHIHE OH HIHEHE o QH IH D IH II Tilend fi ! [/7 Ünts EXAMEN II [5 K K De Matrimonio quantim ad Sponfalia. De (ent D | quo $X hom. q.43:per tves artic. fitrg UJERO 1. Quid funtSpon- veté (ive fié promiffi , Vïrgïncm cofs p fq falia?-obligantne fi fint puré rupit, ordinarié in coüfcientia reneatut' At mentalia teuinterna,vel ficta eam ducere. Unde ad primam Que- externa? fiti partem. ^ DITUIT XV. Secunda Pars (arisfa&ufh e(t &, 1. Sponfalia d fpondendo didfa , Q füprà Tra&. 8. Exam.4. n. y g. ubi pro- bene definiuntur. 4S. Thom. a. 1, quód Mij batum eft , quód promiffio & donatio fint futurarumnuptiarum (cu Matrimoc- Dj fneré interm homihi facta non obliget ittim in confcientia, nii promzif/i». Ex quo patet quód hic definiantur Sponfalia defuturo, fi enim L d 3-Parten Cyuzfiti (üfficicriter pa« fiarit de prafenti, firmt idem, quod Ma- htfim tet ibid. Exam, $. n. 9f. ubi oflenfum trimonitim rattim,non confimmatuti z ! u l xiec eft qüöq, qui fub fpe Magrimqr?ü, five & S.jofä4 : UT gu;!ï fuxt ir?t?r BA. erg: ner ^i gliadns- n LT * De.Mzm-z'manio e Spwz/d!z'äw. 126f phium , unde illahujusSponfa, & hic 'n;m untur per Sponfalía. 2. Ut homines t illius Sponíus vocatur. Matrimonium contrahant cum matura v Explicatur definitios Dicitur 1. Pro- deliberatione & fine przcipitantia. . 3 ii $nifo, non enim fufficit voluntas vel Ut conftec, quód. nulla adíint impedi- eiu] propofitum promiíttendi , vel nubendi, menta. KT quia Sponfalia inducunt obligationem QLLERO II. In qua atate poffunt ex juftitia ad contrahendum , fecus eít contrahi Sponfalia; & quanta adilla re- [ROR tl de propofito, Debet autem effe pro- quiritur deliberatio? Idem quero dez- Q0n) miffiosutzua, feu debet ei cortefponde- tate requifitaad Matrimonium;ac R cli- W realterius com-fea repromiffio, o Sionem? ii Ratie: Quia Sponfalia non funt pro- XVI. x. 1. cum Angelico Do&ore ht miffio gratuita feu fimplex five gratis art. 2. Potefl homo ip fine primi fep- n ac meré liberaliter facta, fed (unc ve- tennii contrahereSponfilia;ficut in fine a rum pactum & contra&tus onerofus,qui fecundi Matrimonium aut Religionem [ parem utrimque obligationem impot- ingredis & in fine tertii, civiliter (e ob- tat,juxta coptractüs definitionem ab ligare, Ulpiano traditam , quód4it u czà5, Declarat boc S.D. ibid. dicens: Cum feu reciproca obJigatie. Unde commu- Sponíalia fint quedam promiffiones fa- niter dicitur? Spoz[alia claudicare non turorum, oportet, quód illorum fint , p offezz, puta , in contrahendo , feu dum qui aliquo modo promittere poffunt, funt$ nam poftquam contradta funt , quod non eft nifi illorum , qui habent ca poffeeffe obligatoria ex parte unius aliquam prudentiam de futuris , qua & non alterius, ratione cujusdam acci- ufum rationis requirit : refpe&u cujus ! dentis vel circumftantiz , patebit infrá triplex gradus notatur in r.Ehic.. 7i- num, 26. R.3. ufquead 4. . Dicitur 2. "n efi, cüm quis neque ip(cimcüigic futurarum: muptiarum. qua: (unt hujus per fe, neque ab alío capere poteft, .Sz- fié promiffionis obje&tum fpecificativum, eundus fawseft , quo bomo ab alioca- fer quod Sponfalia effentialiter confti- pere poteft fed ipte per fe non füfficit ii Ü tuuntur , & diflingunntur ab omni alia ad confiderandum & intelligendum, mutua promiffione,vel contratu. Tertita es? , cüm homo & ab alio jam Quare Sponfalia przmittuntur ante capere poteft, & per fvip(am confidera- " Matrimoium? re' Etquia Ratio paulatim in homine l ( Dico: Quamvis non . (int de effentia convalefcit , fecundüm quod quietantur Matrimonii, pramitruntur tamen con- morus & fluxibilitas humorum , ideo D venienter ideo, 1. Utconftet, quód primum ftatum Rationis obtinet homo Matrimonium liberé contrahatur , & i ante piimum feprennium; & ideo illo quód eo contracto conjuges fint jam temporenulli contractui aptus eft, & ita obligiti qua(i vivere fub jugo : cujus nec Sponfalibus. Sedad tecundum fta. r pfobam vel qua(i Novitiauum ingrcdi- tum iacipit pervenire in fine primi Uuuuuuu 5 fep- ]2 62 TR ACTATUS YVI Éxameus, N feprennii:; unde eriam tunc temporis fecabdàm Philof, in 2. phyf, uod t ucriad Scholas ponuntur. Sed ad tet- parum deelt , quafi nihil deeffe videtur, fudit tium ftacum incig;t homo puvcniïe in Hac autem propinquitas à quibusdam 1 frgoin determinatar tempus fcx menfium ; fed fiae fecundi feptennii, quanrüm adea , 1is$y quz ad perfonam ipíius pertinenrs in melias eft, quód. determinetur fecun- dum conditionem contraheptium; qg,i,a t quo Ratio naturalis ejus convaleícit : Terat in qu'xbu,sda*munagis acceleratur. ufug Ííed quantüm ad ea, qu&e extra ipfum at J funt, in fine tercii feptennii, Et ideo rationis, quàm inaliis, .Hazc S. Thom, I Á i contra- ilth Q ante primum feptenniam nul loquens &e(cggïmnio complendo, non poM: inchosndo, &ui homo aptus eft, Sed infinc piimi lii eptennii incipit effe aptus ad aliqua ww D13- Sponfalia ante feptennium in- choatum contracta funt nulla & mor- fxdta romirtenda in futurum , precipué de idduc talia ex genere fio: licét malitia fup- his ad que Ratio nazuralisinclinat ma- * ptoba gis: non autem ad obligandum fe per- pleat atatem, Ita S.D, z. 2,ad $, dans -9 (/ petuo vioculo,quia adhuc non Érmam quosd hoc difpatitatem de Matrimonio habetvoluntatem : & ideo tali tempore & Sponfalibus, dicendo: Tempore con- TT b poffunt contrahi Sponfalía, Sed ia fine tra&üs Matrimonii non folüm requiri- ; lol fecundi feptennii jam poteft obligare fe cur difpofitio ex patte ufüis Rationis,fed Y r etíam ex parte corporis,üt fit generatio- de his , que ad perfonam ipfius perti- Mi nent , velad Religionem vel ad Conju- niaptum; & quia puella in 12 anno ad ib gium. | Sed poft tertium féprennium hec venic, ut poflit effea&uigeneratio- M his apta; puer autem in fine fecundi etiam poreft de aliis fe obligare ; & fe- fequir cundüm Leges conftituitur ei potcftas feptennii ; ut Philof. ait in 9. animal , fimul autem ufum diícretionis accipi- Vgl de- rebus fuis difponendi poft vigefi- tonfen unt , qui cantàm in Sponfalibus requi- imum fecundum annum.. HacS.D. Ubi - Gnfsn tamen INB.quàd defa&o poft Trid, non ritut; ideo in Sponfalibus deternina- [ goffit quis per Profcffionem fe obligare tur unum tempusutrique, non autem in Matrimonio. Hac ibi, Quia in ufü fny, H. R eligioni;nifi poft ,co.,mpletum I6 .ætg;is annum. Matrimonii mas fe habet ut agens; Íce- ! übif , 2. Noneft de neceffitate velpre- mina ut patiens , nobilius autem eft & ld [ cepto gravi , ut didtam feprennium fit majores vires requiritagere quàm pati, mathematicé completum : unde non Ratio : Lex inmateria gravi gravitet daii ftdir obflat; an o&o; decem, vel 1 , dies de- obligat ,& quidemfecundüm id; quod G[:ggl fint , quod eft effe moraliter c'omplï- regulariter & communiter fit, ac vià tum. ! ordinariá: Sed ordínarié ufus Ratiotiis ? n q j Ratio daturà S.Thom, a. 2, ad 7. di- non folet adeffe nifi feprennio come fi vetb cítiüs ade ( E ecnte: In Sponfalibus fi appropinquant pleto, vel in fine ejus; contrahentes ad tempus fepterinii,con- fit; five miraculosé five na;grgl—i;tet: eít "g Ln per accidens, -Ergo. - &ractus Spon(aliunj habstggþur : guia / À Not, 1263 De M'at;-z'mom'o e , lüazzfa(iäm. d Nota; quód malitiam fupplere ata- quódillePuer , de quo Gfegoriüs nat« rat ,non füit damnatus , nec mortalitet tem nihil it aliud, quàm quód citiusad- fit diferetio feuufus Rationis : mal'tia T peccavit, fed'vifioilla fuit ad Pauém d contrifiandum ; qui ib puer o illo peccas IN ergoin prefenti fumitnr pro ufu Rario- Sed hoc eft nis. Supplet proinde refpc&tu Matrimo- verat, non cerrigens €urm, Áett " » [ nii, nimírum cum prafentia potentiz ge- expreísé contra intentionem Gz.,gorii u nerativz , non veró refpe&u Sponfalium dicentis , quod Pater pueri , animam Ethoc ] ante inchoatum feptennium. parvuli fui negligens non parvum pec- catorem Gebenna ignibus notrivir. Ét n ideo, quia Jura ; dum ftatuunt ztatem pro Matrimonio, excipiunt cafum ma- idco dicendum, quód ad peccarum mor- lirig ztatem fupplentis, non autem re- tale fuficit etiam confepfus in praíens, r fpe&u Sponfalium. Difparitas patet ex 5 fed in fponfalibus eft. confenfus in f ] türum ; major aütcm difcretio Kationi$ " addu&tis verbisS. Thomz, & füb : gu&ä £ tobatione. requiritur ad providcndümin futnrum, --— XVIl. 5;, 4. Ad Sponlilia requiritur quàmad confentiendum in unum adium nl e illa plena deliberatio, que requiritur € piafentem, |. Et ideo anté porcft home [ il füfficit ad peccandum mortaliter : rec peccare mortaliter , quàm poffit fe ob- j li D** Osr e ad aliquid jn futurtim- Hac l n J É tamen hzc fufficit , fed major rïgt&iri- tur. ibi. J d "Ratio 1.p, Quia Spsnfaha obligant XVHL Qurd fentis de Sponfalibu Wu al [223 l. üz Parentes vcl Tutores contrahunt A J fub mort j ro filiis ante (eprennium? u Ti s Ratio 2.p. Ad Sponfilia non tantum LAd bec S. 'Tliom, ibid. ad . ait«- $i ia requiritüt , quod fint a&us humanus & voluntatius quomodocunque ,&cum ante annos pubettatis fiat contractus p f. confenfu. ín przfens , fed ctiam cum Spont alium per alium , ambo vel altet st Unde nihil turic D confcnfu in füiw.'üü"l H ad pecsamm au- reclamare poflunt. tem mortale fofficit coníe a&um eít, adeó quàód nec aliqua afhini- N -nfus in pra- fens, Ergo tasex hoccontrahatur ; & ideo Spon- n» Hanc Rationem tradit S. D. cit. a, . falia qua intet aliquos pet perfohas alias m übi fibi objicit hoc atgumentum : Sicut contrahuntur , robur babenr; inquan- i fl'ï ad contra&um fponíalum requiritur tumilli, inter quos contrahuntur , à g ziatem debitam venientes ; non recla- aliquis Rationis ufus , ita ad confenti- [ i ijieii ifent ire endum in peccatum mortale: 3eG nc :nt fhant: ex quo intelliguntur cor (nA Gregorius narratin 4, Dialog. qui Md m de his; quz per alios fa&a fant. -Hae (n puer quinque annorum ptopter blaf- ibi, Undeibidem ad 4. docet, quód j iiiot nía liaeft in pae« r phemia peccatum à Diabolo extin&us elacentia quz circa fpo 0 ris ante feprennium , non ptocedat e j A di. Ergo & ante feptennium poflunt contahi fponfalis, Ad quod Refpondet: erfe&o vfü Rationis, cum nondum D / cip ling : Scd fafceptibiles fint pku dif ap Ad 1. dicendum , qued quidam eicunbit 3?'357.- Ó "st ZRAC?2A427U$ XV[V Examm 3. 1264 magis ex motu naturg , & ideonon fuf- quit à confeflatio abfolvi , quia fciens ficiat ad fpeníalia. perfiftit in peccato mortali. Teésenturae filii in. fimllibus obedire b Ratío: Quia fponfalia obligant ex af juftitia, utpote excontra&tu ; & fant in ( Parentibus, & rarificare Fofica talia Sponfalia? matetia gravi ratione. Matrimonii ad f "Affrmo de debito honeflatis , quia quodíliingunt. Vide füprà Tra&. 10.. tiou valde honeftum eft , ut filii Parentibus dm Exam. 3. n. 32. R. 4. & n. 33. quódis obediant: nego autem de debito necef- poteítate voventis non fit, in mareria Han fitatis & precepti , quia filii in eligendo gravi fe obligare füb peccatolevi, Quod &t ftatu funt fui Juris... Hincob rationabi- idem de fponfalibus verum eft. lm f les caufas poflunt non ratificarc. Vide de W. 2. Sponíi utriusque fexüs ex vi iSpt Matrimonio infrà Exam. 3. num. 0. XX Sponfalium tenentur. fe fervare aptos R.3. ad gencrationem , & ab(tinere à forni- tl Q catione. QU.ERO IIL . Quamobligstio- Si cum alia perfona carnaliter m nem, vel quos effe&us pariunt (ponfa- 107 lia? peccaverint , committunt. fpeciale feu alterius fpeciei peccatum, redu&tivé fpe- $pon XIX, s. 1. Spon(ália de fe & ex ge- &ans ad adulterium , ut tenet probabi- - DT nere fuo obligant fub morrali , feu pa- lior & tutior fententia, Sponí riuntgravem obligationem Matrimonii &ario 1, Sponfi faltem mediatécbli. - A re ipsácontrahendi. Ita S. D. a. 1.ad 2. ganturad abftinendum ab omnibus iis, fifil [ dicens : Ex tali promiffione obligatur quz à conjuge in Matrimonio fa&a cf. M l unus alteri ad matrimonium contrahen- fent contta fidem Marrimonii , & exci- Vl dum, & peccat mortaliter non. folvens piuntur tantüm illa quz jure concedun- hT promiffum, nifilegitimum impedimen- tur ; uti eft ingreflas Religionis, &c, trimi tüminterveniat: & fecundüm hoc Ec- Ergo. Prob.ant. Sicut in Matrimorio ditre clefia cogit injungendo pornitentiam corpora mutuó traduntur , ita in Sponfa- DT propcccato: tamenin foro contentiofo libus promittuntur ; & traditur jus t^ —— tism non compellirur , quia Matrimonia coa- motuminea, Ergo, Dixi, faltem me«- N &ta con(ueverunt malos exitus habere, £ diaté ; Quiaimmediata Sponfalium ob- L niti P orté juramentum intervencrit, quia ligatio eflfolàm ad Matrimonium inee - $n tunc cogenduseft, qui promifit, utqui- undum, dam dicunt; quamvis aliis non videatur Rarto, 2. Licet pet fþon(alia fponfus . W propter caufam pradictam , przcipue fi non habear jus in re ad corpus Sponíe [/ de uxoricidiotimeretur. Hxc ibi; Que (hoc enim traditur per Matrímonium) — — Ts « intelligantur de Sponfalibus puberum. habet tamen jus ad rem ,. uti in quavis 'ilitg Ex quibus etíam patet ; cur in R. z. di- promiffione acceptatá datnr ad rem pro- mpræ muïr,exgeners* [to, ad excipiendum , fi miffam : eff enim in Sponfalibus pro- adfit juftacau(a dilfolvendi: quz fi non miffio faciendi fuum corpus alteri pro- on] adfit , Sponfus vel Sponfa refilicns ne- prium , & non tradendi uni tertio, * [ * Ergü b um * De Matrinonio d) $ponfalibus, 1265 a (ci:-:*l E.rgd foraicandonon folàm peccat pec- " Ratío: Quia non apþaret » Cür po- Bam v;- cato fotnicationis (ed & adulterii redu- tiüs uno quàm alteto diflolutionis mo- m &ivé. Dixi, redutl;té 5 quia. adulte- do tollatur. Qu d rium proprié definitur ; quod (it viola- QU/ERO IV.In quibus cafibusSpon- u falia funt nulla vel falteim folubilia» tio thori alieni, quz in prefentinoneft, quii cüm nondum habeanteundem thorum. XXI, De nüllitate Sponfalium ez Ti Hancob cáufam S.Thom. 2.2. q. 154. defe&tu tatis ; patet ex di&is, enumctans omnes fpecies Luxutiz, nul- V. T. Sponíalia contracta cum impe- Wi, Qu lam facit mentionem peccati commiffi dimento perpetuo, Matrimonium verà u à Sponfo fornicante, fub culpà impedicute,v.g.cum voto fim- ( XX. g. 5 .Ex Spon(alibus validis & cer- plici perpetuz caftitatis, fant nulla. VIdi ! u tis oriturjure Ecclefiaftico impedimen- & Sponfalia clandeftina de Marzimonio n tüm publice honeftatis dirimeasMatri- clandeftine contrahendo. (sf monium cum Confanguincis alterius Kario : Quia promiffio ceiillicitz,feu U Sponfi: idd; inprimo gradu tantóm , ut cujus impletio cít illicita, non obligat YU cum rmatre, filia velfororeSpenfi' vel fed jute naturz invalidaeft, - Sponfz, Ita patet ex Concilio Trid.Seff, M Dixi 1.in R, c»ums inpedimente perpe- feox 24.cap.2.ubi etiam hocimpedimentum tHo. — Si enim fit temporale, ut votum . Jus fuftulit àSponfalibus invalidis. caftitatis triennalis ,' vel defe&us pu- Qf - Ratiocongruentia:Quia Sponfalia fant bertatis, poffunt. contrahi Sponfalia , N irüitium feu inchoatío Matrimonii. Er- etiam abfoluta , obligantia protempore ytit g9 conveuiens fuit,quód ficut per Ma- quo impedimentum eritablatum. Vel jj d trimonium inducituraflinitas, ut impe- fi hoc fit tale quod per Papam fit difpen- j dimentum dirimens , fic per Sponfalia fabilejlicét &t dirimens, poffunt contra- h ïponl'm inducatur aliud vinculum conjun&io- hi Sponfalia fub conditione , fi Papa ( a nis, minüstamen perfe&um. difpenfaverit: quzverd obligant, De jj ANonne hoc impedimenturn tollitar Sponfalibus conditionatis S. D. a. z. ad jmo Worte alterius , nimirum Sponíz vel 4.fic ait: Conditio, quz apponitur , non ni Sponfi ? tollit Matrimonii libertatem, quia ficft Dico , quód non ; uti videtur defini- inhonefta , debet abjici: fiautem hone- tum à variis Pontificibus. £ta , aut eft de bonis fimpliciter , ut ( fposli f SPC':'»I Ratio a'pari : Qaia foluto per alte- dicatur; Accipiam te , fi placet parentis tius conjugis mortem Matrimonio non bus$ & hec conditio nontollit liberta- »onïimji qüaü tollitur affinitasex coorta. Ergo nec tem Sponfalium , fed auget ei honefta- tem;:aut eft , deutilibus, utfi dicatur, j m prafenti eafa publicahoneftas, j 4id f& Sponfalia valida mutuo Contraham tecum; fi dabis mihi cen- Sponforum confenfu fint foluta ? türh, & tunc hoc non ponitur quafi ad j [ Dito contta quosdam , hon per hoc vendendum confenfum matrimonii,fed 8 xolli illud impedimenturm. iutelligitur ut promiffio dotisunde Ma- Xx XX XX X trimo: d 1266 TRACVATUS XFZ. Exameu 5, ttimonium libertatem non perdit. £a 3. 3. ad 3. dicenst- Siante contradum jap ibi. De condicione poenali dicetur p oniu * ?- Mattimonium aliquam gravem infirmi- flea n. 29. tatem incutrat alter eorum; inter ques nbere Dixi 2. IDe 7Matrimonto clag defliné funt contra&ta Sponíalía ,. quz ipíum jcen contrabendos . Quia Sponfalia clandefti- «lcon debilitet nimis, ut epilepfias velpara- na de Matrimonio in facie. Ecclefie lyfiss.aut eum deformet , ut abíciífio ia contrahendo , non folàm funt valida ; na(i, vel orbitas oculorum , vel aliquid Eu cümnon extet.Lex Ecclefiaftica irritans hujusmodi; aut.qua fit contta benum ert illa ; ficut icritat Marrimonium .clande- prolis, utpote lepra,quz folet prolem (nilt Rinum: fed etiam ex cauía cationabili inficere , poffunt . Sponfalia dirimi , ne Tiovei poffunt effe licita: communiter tamen fibi invicem difpliceant, & Matrimo- yera] nium fic contra&um malum exitam practicanda non funt; eó quód in iisac- fponí cidere poffit imprudentia , & incircum- fortiatmr. — Nec pro paena punitur ali- lium, fpcctio, quis , fed ex poena damnum repottat , fanor . B& 2. Nota bilis dif pari:tvas inter con- quod non eft inconveniens. ItaS,D.; cefuri ia ov trahentes hujus: difparitatis . conícios petr ultima verba folveus hanc objeáio- TT: nenirtitat Sponíalia, nifi magnum in- nem: Pro poena nullus debet puniri: Sed Mi de oriatur fcandalum: licét poffit ea fa- infirmitas vel deformitas eftpana, & cere illicita; [ pro ca infli -Jï-f. Ratío x,p. Cüm contrahens .fit. fui E:go. gct?tur diffolutio fpomfalium,* Fs ]-ufis, ac Íciens , feu notabilem dif; pati- Ratio:Ptotittentes )& jurah&cs ccn- R tatem & exceffum videns nihilominus fentur. promittere & jurare juxta come fz)lyur Matiimonium promittat , non decipi- munem aliorum intentionem, & rebus in tur,fed ceuferur liberé cedere juri fuo, & in eodem ftatu moraliter CWW liberaliter donare exceffum, ut arguit bus. D perm?ncqti- Adt; Perez. Ergo. Ex hoc felvitur, quod Ex quo patet, id em effe diccnäum,(ii n pote(t objici, nimirum notabilis inz- Íponius incidat in notabilem pauperta- Vc ( ualitas pretii refciadit contractum, ut tem: eft enim norabilis mutatio. Si OCptt 4 quis 100. florenos proinitteret pro veró uterque notabiliter depauperetur , lt(ssn uno ovo , vel merctrici pro ufucorpo- paupertas unius compenfatur pauperta» DI tisi Solvimf,inquam,quia in noftro cafu te alterius. Si veró unus repenié fiat fs gihil datur per modum pretii, & excef- ditior , ob hoc non poteft jufté. refili- Q9 fus liberaliter donatur, .ut fapponitur ; re ,quia alter per hocnon cíl fa&qu;ldüjz a 4 ü uod non eft ín cafuobje&o , vel fi fit, terioris conditionis. V cont eft paritas, & füb(i(tit promiffio. 2« AXIL. 3e 4« Si Sponíus iníci T Qtrad &:. 3. QuotiesSponfalibus jam con-, non confentiente. Sponíá difcedat in L Mäm - eractis fupervenit notabilis defe&tus vc] Patriam longinquam, Sponfa potefl ree n deformitas corporis, poffünt , licét in: filire. licét.Sponfalia fint juramento fir- & jäïi*ä?b altetà ?wïdiæem' ka$.D. mata. — la $. Thom«a. 3«ad 2 dicens: ! $ Qd » EE | | De |ibvifhonio e Sfpony?z?iäüæ. — I Si exparte ejus nondefuit; quin Matri- fj tür , quia abfolviturab eo,qui per for- monium cempleret , poteft licité alteri nicationem íe Deo o t Hec ibi. à digfum chdidic. - Bubereíine aliquo peccato. — Si autem ia pet eam ftetit,quód Matrimonium non Ratio 1, p. Innocens ex peccato no- dj cftcompletum , debet agere poeniten- centis accepit fufficientem caufam, & Ml ; tiam de peccato frac;tæ promiffionis , jus refiliendi, ita quidem ut di'penfatio- iiqi aut juramenti, fi juramentum interve- nem oblatam non teneatur acceptare, Ut ^ nerit? & conttahere poteft. cum alia, Ergo, j ' fi vult, judicio Ecclefiz, Hac S. D; , Nora : Si innocens velit, ut nocens "W movens ibipropofitum cafüm, — Et eft difpenfationem procuret, &;hic eam $« i vera hzcdoctrina, non folüm quando negravi incommodo & magnis fümp- &titt Íponfus vult in alia terra figere domici- irà lium, fed & fidiu fit emanfürus ex cau« tibuseam procutare poflit, tenetuream petere. Y anon neceffriá; (i veró caufa fit ne- Kario 2, p. Quia zquum non eft, u BSA Dli ceflatiá , debet expeétare , ufquedum nocens ex fuo deli&o commodum, ni- jdi caufa ceffet, faltem Jadicio Ecclefiz. mirum immunitatem à praftira fide re- j d Katro : Quia Sponfüs ita diícedens portet:: Vide infrà n. 26, autc R. 4- 4 cenfetur renunciate Sponfalibus, uemodoSponfilia poffint claudicare. lum — R. f- Si Sponfalibus contractis fu- XXIII, . 6, Sponfalia etiam. pof- perveniat affinitas, ut i Sponfus forni- funt diffolvi propter fimplicem fornica- en cetur cum forore Sponfz,Sponfalia dif- tionem alterius Sponfi, licét fint juratas u oivuntut ex parte cjus quinon fuit caü- fic ut innocens poffit refilire f velir, .'wa E fa impedimenti $ nón tamen ex parte non veró nocens, ]1ta S, Thom, ibi- jl ejus, quiillud cáufavit. ItaS. Thom, dem ad 6. dicens: Quamvis non dede- à.cit; ad 4, dicens: Si Sponfus cogno- rint fibi mutuó' poteftatem — corporis Il!h(? Q* vit.confanguineamSpon(æ,velöcofxtra, Sponfalia contrahentes , tamen ex hoc d : tunc dirimi .debent Sponfalia ; & ad efficiuntur (ibi invicem füfpedti de non . AE hocprobandum fola fama fufficit prop- fervanda fide in futurum : & ideo po- fetify teft (ibi pracavere unus contra alium, terfcandalum vitandü;caufe enim quae du in futurum expe&ant effe&us fuosjim- Sponfalia dirimendo, Hzc ibi. pediunturà fuis cfectibus, non folüm ii Katiopatet ex his verbis S.Thom,& Iflï* exeo quodefl, fedex eo quod futurum eft adducta pro R. s. Quibus additur: il eft. Unde ficut affinitas freffet tempo: Quia & Sponíalia & juramentum adje- té contractüs Sponfalium;impedivi(fet &am habent hanc tacítam conditio- " contra&um illüm : ita (i interveniat an- nem, ni(t alter "] peccaverit con-tra Leges té Matrimonium,qliod efteffeGus qui- Sponfalium. l dam Sponfalium ; prior contra&tus ab Nota, fi vterque fornicetur, non j effe&u fuo impeditur.. .. Nec in hocali- convénire Do&tores de jure refiliendi , t dum aliqui cenenc. folum fponfüm &-« quid dftrahi;ur alteri;imó ei confer- ! Xxxxxxx 2 nog — Neataccss 1268 TRÁACTATUS AVL Examen 2 non fponíam. poffe refilire , eó quód nem quód Spenfam non fit finceré 'Dml qqn Sponfaper fornicationem ( ut putant) amaturus, nec fidem fervaturus im- » notabiliter fiat vilior Sponfo, noné pofterum. du conta. Alii vetà tenent, utrumque li- Nota; hoc etíam verificari. de harefi cité poffe refilire , cüm fibimutno dent fpirituali,prafertim in locis ubi herefis. ul m fufficientem refiliendi caufam.' Pro de- caufat infamiam , vel i innocenti fit pe- cifione. ticulofa, It tUl &. 7. Probabilius eff, quód ( uterque XXIV. s. 1o. Sponfalia puberum validé & licité poffunt diffolvi mutuo. n Sponfus forniceturnullus licite refilire hx poffic. Sponforum confenfu:; licité, inquam ,. Ratio0, : Tum quia paría deli&ta mu- ex tationabilí causá, Ita S. Thom.ci- f n tuá compenfatione tolluntur ; tum etià, tato a. 3. ad j. dicens: Quidam nonre-. cipiunt iftum cafum.. Sed contra eos eft: Y, quia etfi fornicatio Sponfz fit ignomi- niofior Sponfo, quàm 6 contra: tamen. Decretalis, quz expre(sé dicit:. Adin- d li propter violatam . fidem. Sponfus. fit ftareorum, qui focietatem interpofitio-. Sponía rationabiliter fufpectus. de. ea. nc Éideicontrahunt;, & poftca eandem lii non fervanda etiam impofterum.. Ergo. fibi remittunt, poteft in pa:ientiá tole-. b faltem eft paritas quoad fufficientiam: rari,fimutuo.fe abfolvant, qui Sponfa-- At liacontraxegunt. Sed ad hoc dicunt , cauía diffolvendiSponfalia. Ergoad- Áiy uc eft mutuacompenfario,. quód Eccle(ia magishoc fuftinet, ne pe» T N8 Sed' quíd fi Sponfa ab.alioper vim fit juseveniat,.quàm hoc fitde jure. — Sed deHorata ? Pro hoc.. hoc. non videtur exemplo: convenite 5 p do x:- 8. Probabilius eft , quód poffit re- 2 quod Decretalis. adducit, Et ideo di- filite Sponfus. cendum, quód non femper eft levitas ; ül,l [ Rafío : 'Tum quiaexponitur pericu- retra&tare, qug priüs firmata funr, quia. loalendi alienam prolem 5 tum etiam ; incertz funt providentiz noftre, ut di» D citar inlib.Sap. Hacibi, quia Sponfain hoc cafu , etfi fit fine cul- W pa; fit tamen notabiliter vilior, quia Ratio x.p. eftilla egula Juris: Aes W at vulgà fatis infame eft, ducere corru- ; euzis , per quascunque caufasna[citur », tam. per eafdem difflvitur ,. fi nimirum ex. À lk Quid fiSponíus vel Sponfa faciat fo- füa naturá diflolubilis fit , uti funt Spon-- lüm ofcula, velimpudicos tadus cum p falias fccusc(l'de Matrimbnio. /ES- O. ^ aliis? Pro hoc. y..9. Probabilius eft,quàd fivehic five Katia 2« p. Si fiat fine- rationabili: p hac faciat,innocens habeat fufficientem cauía , datur caufa obloquiorum, in- Yl caufam rcáliendi, Licét hoc aliqui ne- curritur nota inconflantig , & agitur: lls d gent de Spon(a, fiid faciat Sponfus. - conDtra rationetn,. Ergo. D Ratio : Quia etiam Sponfus váolat Sed quid $ ü decifionc. pon(aiiaïtiün:.. jorata ? Rso Q fidem & vehementém ;ngcrig fufpicio- 51- xl. Em De Matrimonio c Spoufalséts. | 1269 fnti - x. Ir. Nihrominus poffe mutuo. I4.inmafculo. Ita exprefsé flatnitur c.; T - «onfenfu diffolvi, de illis, de defpon[at, smpuberum, . Et. Declaratur & Ratto datur: Quamvis,. hoc verum efllicér unus.contrahentium. arí jam fit pubes; dum res promiffa non cedit in alterius lat utilitatem, licétad eum ditigatur jura- Ratió : Quia privilegium reclamans- dieft conceflüm: in. fivorem. impube-- i mentum, afl non respromiffa, ut fi quis. rum pro tempore pubertatis. ita juret Juro ibt , me Miffam auditu- o rum talidie $ quamvis, inquam., tunc. XXV. g 1 3. Sponfalia priora notv UI folvuntur per pofteriora, etiam jurata.. non pofïïtä particulari illo hominc re- "u laxari, bene tamen ,. fitota.res promif- Aatio 1. p. Quod folvit,. deber effe: Ym fa, licét concernat caufam piam ».cedat: forrius. eo, quod/felvitur,.ut patet : Sed; fing in utilitatem promiffarii. vcl juratarii.;, hoc non eftin prafenti; ut. conftat. Er- ul v, g. Jüro tibi, me pro te auditurum O. li effe Miffam s; juro;. vel. voveo ; quàd. Ratio 2.p. Juramentumnon eft vin-- x huicpauperi velim. dare veftem ,..quód: culum ipiquitatis :: Sed.fecunda Spon- nb huicEcclefig velim dare calicem; tunc: falia fünt iniqua, & illicita. Ergo,. Sed quid (i priora Sponfalia ex aliqu&: d enim ille pauper,vel Ecclefia hoc votum. Vrf aut juramentum poteft relaxare; prout: causá fuerins legitimé foluta , nonnc: ; cunts füprà Tra&. 10.Exam. 4. n.g 6 docui- obligant:pofteriora?- Prohoc * mus de juramento ex S, Tliota: ; cujus: Be.. 145,. Degativ & Ratío s Ut habet: Mp t verba & Ratio ibivideantur. Ettunc: Regula Jutis, Qued ab initio ualidum: nonm fuittratiu teraporiston.comvale[cit. Mil parte condonante etíam.Deus ipfe con-- pb donare cenfétur;. Sub[um0: Scd:in ca- feu non:firmatur » nifi. ab. co: qui illud: V fü, quo quis juravit pauperi puellz, fe firmarepoteft, v. g, in præfenzi*- per no- eam dücturum in Uxorem, licét juta-. vum:confenfam.. Excipirur tamen, fi p d mentum fir fa&um: in: favorenv caufa- promittens. promiferit. abfoluté. pro- quovisterüpore absque ullálimiratione;. piéxtota tamen ejus materia: cedit. infa- i vorem illius. puellz,, & non:aliterà Deo: vel' promiferit pro. tempore,. quo ad: contraliendunvcum alíaerit habilis. T acceptatur.. Ergo ab.ea poteft relaxari.. Aliud effet, fiita juraret : Juro; quód in: &; rf. Matrimonium cum fecunda: u bonorem Dei velim ducere pauperem. initum. diffolvit Spoafalia, cum priore:: y uellam:. fitamen fitvalidum;, 3 I2, Sponfalia impuberum nom — Ratio.x.p: . Vinculumy minüs forte: offunt mutuo eorüm confen(au. diffol-. i folvitur per: fortius. :: Sed. Matrimo-- vi, quamdiu tales fünt,, fcu anteannos; nium: eft vinculura fortius Sgon(ahbusu : ?l Matrimonio aptos;,. unde quoad recla- Ergo.. agftli mationem & Sponfalium diffolutionetn: Ratie2z,p, puxta Regulam Jaris ;, debent expectare usque ad pubertatem;, ANon. praflat: impedimentum, quod. de ju-- ) m qua cit anno2.ataris in fosmina;anno: re non [artitur effeblum, XxxxxxX 3 BR x6.. h u 1270 ZRACTATUS XFL. Exdmens. . 16. Did&um Matrimonium priora cáufam, 'v. g, occulrum alterius cri*nicn W & Sponfalia non tantüm fufperidit , fed & judici mauifeftare 2- hief i extinguit , itaat mortua Uxore non re- - Dico-: Poteft , (i fervato ordine. fra- fidi vivifcant, (eu obligare aon iacipiante ' terng correGtionis nolit acquiefcere , id dit ARatío : Vinculum minüs forte. per efl;(i partem vitiofam priüs de caufaad- forrius non folüm fufpenditur fed ex- K monaetit per fe ipfum , vel hoc non tinguitur, & obligatio femel extincta proficieace, per Párentes velalios viros Ehs, mon revivifcit : Sed Matrimonium cít f honeftos confenfuüm perfuaferit. qud vinculum fortius Spoh(a'libus. Ergo. Ratio: Si tunc infametur , fibi impu- Unde & S, Thom. cit. a. 5. ad 7, ait; tare debet. lm ; .quód "contraétus Mutrimonii- folvac QU/£ERO V, Quid cenfes de p priorem contra&umSponfalium. .Ex- "antea in. K,7. addu&is? ;au(ïs um eipitur , i incentio Sponfi promittentis XXVI, y. 1. Profeífio emiffain Ke- tera ad hunc cafüm fe e ligione approbata diffolvit Sponfalia. : LU . detit. $ : xcgtgdat fcu )cx'ten- Tnori Ratio eft cadem quas eft data. pro '&. t7, Dantü t þlufes caufee ïd;i('ol; !U*PQ Re I Áutim tür. S' ad Q:4.que hïc-gpplicf- ventes Sponfalia , ut ingreffas vel pro- Ui feffio Religionis, votum caftitatis, vo- u35 2* Solus Reiigfdnis ingteffus an- : Qu tum fufcipiendi Ordinem facrum, . Sed y te Profeffioriem , non diffolvit Spog(aj Áibtn de his ad Q. . lia utrinque. À Q * Dicmibi, *an'Sponf us habens .ju's dif- Ratio: "um quia id nullo jure th"- üyïm folvendi Sponfalia;poffit ea folvere pro- tuitur; Tum etiam quia nulla per in- Wen prid velrantüm judicisauthoritate? grelfum affertur incompoffibilitas , ut WCey Dico: Poteft authoritate proprià at. dicetur, tind tentá rei naturà , fed ne detur occafio u- B. . Dunä ex S.pon(is unus altero ln fcandalt, requirendu: eft Judex. neíciente velinyito ingreditur Religio- totel Ratío 1.p, Tuf quia id nullo jure nes; Sponfalia ex naturá rei' folvuntur & cavetur; Tum quia Sponfalibus ineft €x parte ejus, qui maner inSeculo , non lii : 4 hzc tacita conditio feu racultas refil V€iO ex parte ejus, qui Religionem in- jcn- fépoy di exjufta caufa. greditur, fed hic fi iterum egrediatur, qüe; - Pars declaratur : Occa(io (candali tenetur imp lit, z lere Spo'nfal?ä , -altcþve- - hlüry effe poteft, adeóque Judex eft requiren- his; dus, quando Sponfalia fant publica , & 'Katio 1. p. patetexd i&tispro R. ; .ad ha EM caufa occulta, fecus quando tam caufa Q.4. EíLenim notabilis mutatio, item fallbus quàm Sponfalia fant publica, vel quan- grave onus pet integrum annum cxpe- doutraque fant occulta. [ &arealteriusnuptias: imó communitet m Quid ff Pars vitiofa nolit con Fcn.:ïrc vulgó dedecotofum , ducere talem; qui in diffolutionem Sponfalium, poteftne vel quz fuit monachus vel monacha,. WA iaj i innoc;ps jutt?m. occulram tefiliendi ?:iam xjovitia. Ergo. Con- o De Matrimonio Qy Sponfalibus, 1271 M nem Sponfalia claudicare non poffün: , Confirm. Tügrediens:' Religionsm five fincero five fi&to animo, eo ipfo o- dicuntenim mutuam promi(lionem.& i exindemutuam , ultró cj ftcádiranimum à nuptiis alienum. Ef'rgo« .t/,i'öf]u;c. 'ol.)liga- Xl tionem. Ergo. , Á n cedit juriquod habet in alterüm, 1 ad4d boc dift;ant; Non pomm:t in Em'i i Ratio 2. p. Sþonfus in Sazculo '.:ï'na-i feuin contrahendo,& hoc ob rationem viti nens,non eft fpoliandusjure fuo absque datam;conc,ant.5 In fa&o effe , (eu poft- fufficiente causá; Sed hgc in prafenti quam contracta funt; & hoc ob certas. n non datut , non enim de hoc exrat ul- caufas anté adductas,& in certis cafibus;. lum jus pofitivum , nec Religionis in- inquibus deobligatur unüs,& non alter, Qu teflus ex naturá eff. incompoffibilis neg. lis poteft cum Sponfalibus,tum quia í - *.4. Siatbo Spon f Religïoncm in- dU egredi, tum ctiam quia pot eit uxoratus ingredianzur,& ambo egrediantur, ma- li Religionem ingredi manente Matri- nent ambo dcobligati , nifi Íponté ve- monio , puta,tantüm rato, imó & con- & 1j lint Matrimonium contrahere. fummato manente poft Profeffionem, P[iü- Ratto cít di&a notabilis mutatio; qua: utdicerurinfià. — Ergo. fe tenetex parte utriusque. n 4l - Declaratirr hoc ulteriizs: Jura QUidem ^XXVIIL g. f.Qui Sponfalia jurameh-: i habent,quód Profeffioni in favorem fta- tó firmavit , & vi juramenti non tenetur: t(s Religiofi fit conceffum privilegium priüs contrahere Matrimonium, fed po- 1 dirimendi Matrimonium ratum ; id ta- teít non contra&o priàs Matrimonio li- . 3X men de ingreffa refpe&u Sponfaliam cité jngredi Religionem , etiam invità J necex Jure nec ex natura rei , ut proba- Sponsá, nifi urgens cauía oppofitum. tum eficolligitur. Nec zquum erat , fuadeat, I) id.concedere foliingreflui; quia equum Katio: Sicutipfojure inSponfalibus . m non:eft; ut favore Keligionis gaudeat fabintelligitur cxceptio;nifi ad Religio- n is, qui à Religione recedit, (ed. meritó nem tranfire maluerojito & in illojura- D fuas antiquas obligationes ad Seculum mento,tum quia juramentum eft acceí-. Ua reportat, Quamobrem vota quacun- forium ad promiffionem , adcóque fe- A que-ante ingreffüm facta in Novitiatu quitur naturam íui principalis ; tum. folüra manent fufpenfa, & reviviícunt, [ etiam , quia jurare nemo deber id , nec fiad Sxculum regrediatur. prafumitur , quodeft contra copälium » 2 r — Exhis Sequitur, quód. licéc in Spon; Evangelicum, Ergo, [j falibus utrinque tacité fübintelligatur rb- jnä- : zDixi sifiurgeus can[a oppofitu kF(' hzc conditio , 2Vf perfetliorem flatum deat ; qualis e(le potc&,ut.prævjö COn-, elecere non: tamen hzc , nifi tranfiero trahendo. coníulatur. fama. & honori ; j ad Religionem per Novitiatum, quia Sponía, fifit in periculo infamiz. 2; Ut.. " " hic ftafus non eft : flatus enim à flando lcgitimetur. proles: füfcepta ex Sponfa. di&us, dicit permanentiam. 2 3. Si previe contrahcndp poffit evirari . l - alterius occifio, &c. Opporo: Juxta 3ponfalium De- i X272 TRACTATUS XVA EÉxamen ». IDeclaratur ulteriàs & tacité folvitue ceditQue juri, quod habet in alterum, an quzdam obje&io, Juramentum etiam cui'etiam per hoc vorum daturjufta cau- p àn alterius utilitatem praftitum , poteft farefiliendi ob notabilem mutationem yni Sponfalibus fuperveniemtem, ián eo fi- wj favoreReligionis commutati in melíus. Quod ex eo patet ,quia alioquin ille, qui t115, quod onera Matrimonii , quz quo» gui [ poft contraótaüm Matrimonium jura- Erin ad debitum conjugale debent effe paria, vit; fe illud confamatarum ; non poffet effent imparia, uterque etiam conjunx &icit debet reddere & pete:e , ille autem vo- de id Religionemn sranfire. .. Si ergo ante qnattitmonii confummarionem . liceat vens folüm poffec reddere. Ergo Idem, lii iconvolare ad Religionem, à fortioti id etiam de fponfalibus juratis probat Ra- h : llicecpoft Sponfalia. tio data pro R. 3. ad Q.4. $ XXVIH, Refp.é. Votumingredien- * Refp. 8. Licét minorum Ordinum pent Íufceptio non diffolvat Sponíalia cen- idi Religionem aon folvit quidem Spon- gl falia ex parce voventis , que ante illud tra&a , bene tamen fufceptio alicu- Á ; jus O:dinis facri , uti & votum fufcipi- thz funt contracta, bene tamen votum pro- éndi Ordinem facrum. modi fitendi; (altem per fe loquendo. Ratio x, p. Votum "ingrcdifcnäi non Ratto. 1, P Ordines. minores cum diiti m habet majotem vim diffolvendi Sponfa- conjugio non funtincompoffibiles, five lia, quam ipfe ingreffus : Sed hic non ex fuanatura five ex fta:uto Ecclefiz, piti Ratio 2, p. Ordo facer facit homi« Ti folvit illaex parte ingredientis. - Ergo nec votutm ex sp'attc*vovcntis. neminhabilem ad Matrimonium, ut pa- qui Rátio 2, p. Per votum inducens fta- tebitinfrd, . Ergo à fortiori Sponfalia lipi dirimit. tum cum Matrimonio Plan& incompof- qur fibilem folvuntut Sponfalia ex parte u- Ratio 3, p. patet ex di&is pfo R, 7 pit D TEf triusque ; Sed per votum profitendi per de voto fimplici caftitatis, quia vorum fe inducitur;talis ftatus.. Ergo, in facre Ordine per. fe & ex natura fua «tl eftfimplex, &' diciur folemne folüm hi Dixi in R. $. Saltemper fe loquendos quia forté peraccidens ex pate alterius per accidens, nimirum ex (latuto Eccle- pol voffetoccurrere. rationabilis caufa con- fiz, Ergo. R. ttahendi Matrimonium, ante Religionis Ccinttahentä Sþon*Q ingreffam: justá ex falia pofluntne apponere poenam fran» tll factam. cgprion'etn pie R. A genti fidem? & frangentes injufte fidem: Tytt XXIX. Refp. 7. Votum fimplex poffuntneà Judice compelli ad eam fet- W animo manendi in fxculo factum, ex vandam? o &tur parte utriusque diffolvit Sponfalia priüs ^ XXX. Refp. r. Non poffünt Sponfi Vr contra&a, licét fint jurata, Ita S. D. hic Sponfalibusapponere posnam , etíam. J ; $ 3.a- 1. ad r, modicam , quz liget jufté refiftentem: ir.| — Ratio patet ex didis: Nam vovens hoc quam proindein nullo foro tenetur fol- tei W vere, Ita $. Thom. h203 1-ad 4. dicens; f 119[6 oftcndit animum änuptii;alicnum, - p De Matrimouio Q Sponjalibus, 1271 Mf uandogne apponitur conditie pecumia re(ilienti , fed confetvat, quia füb mor- tali tenctur liberé contrahere, nec ullus üt p* nodum paue , €Ó tenc, quia Matri- 1q] monia slebent effe ltbera , talis vonditio habet libertatem ad refiliendum injufte, 1 won fLat , nec poteff exigi paima ia ab eo» quia id nonlicet: inJure autem illud dicitur impoffibile, quod licité ficti ne- Qu qui non vult Matrimonium coutrabere. il Etincgemma, deSponfalibus, ubi uit. Ecg" [v [llll Jl dicitur : C izaque lbera Matrimionia Refp. 3. Judex à parte lasà requifi- Id tus, Ecclefiafticus apudChriftianos,Se- ejfe debeant , &$ :deo: talis fiipulatro pre- 0 im- dcnï. pier pena interpofitionem fit mevit culatis apud Infideles, regulatiter & per fe loquendo tenetur in foro externa i^ prabwda » mandamus , quatenus , fi ita efl, eundem , ttt ab exterfiome pradita corppellere injuffé reilientem, ut fervoc j pana defiftat , EcclefiaflicA cenfurá cam- fidem praftitam in Sponfalibus, five hzc jatata fint , five non. a gellas : Exhis. Ji (] Ratío patet , ne ledatur 14iberrtas Ma- Ratio: Judex ex officio tenetur fuis fubditis petentibus adminifttare juiti- íi Fu trmonii, Quz etfi, ut dum poena eft modica, aliquando non lzdatur. v, g.in tiam, & injuriam eisinferentes cogere, a divitibus modicam pecuniam non zfli- ut ab ea defiftant ,. & jus íeu debituns tribuant. ) [ mantibus , id per accidenseft, & cafus a particularis, qui non cadit fub confide- Dixi ; regulariter €9 per [e$ quia per accidens , óbgraviaincommoda, dam- Qor 'gatione Legis, Lex enim attendit ad ea na, fcandala, perpctuas diffenfiones , u qux per fe feu ordinari? fiunt, Necob- j ligatio Legis ceffat,ex co, quódin ali- Uxoris defertionem , &c.qua pruden- ter.preevidentur vel timentur,non debet quoparcicuïari caíu ceífet ejus finis ; ut patec in Lege jejunii, cujus finis eft tc- cogi refiliens, fed permitti debent ma- M Ia minora, ut caveantur majora. ] refrenatio paffionum, àqua tamen non eít liber, qui Pa'fïïonibus caret. Oppono : . Qui contrahit ex metuin T virum cohítantem cadenre, non con- ) M ** g. 2. Poena pradenter modersta;ap- fentit feu non agit liberó ; Sed, cui im- « pofita injufé refilienti, probabiliüs te- net , & obligateum, . ponitur gravispaena , v.g, excommue nicationis, agit ex metu cadente in vi- Ratio: Tum quia non eft prohibita Y ullojure; nonnaturali, ut omnes ad- rum conílantem. E:go. j ; mittunt, quia folum invitat ad id, quod Ad boc dift, maf,. 1. Si (ic metus in- jufté incuffus conc, maj, ; fijuíté, ut d eft honeffum & ex juflitia debitum : non canonico ,quia omnia jura, quz ab Ad- fuppono fieri in prafenti , neg, Vide in- frà de Matrimonio coacto. — Et fuprà i ver(atiis objiciuntur, nimirum ex cit. c, TraG. ; Exam. r.num. [j. de metu. a gemma. Ex Lege , Tiria. Ex Leges »mu- 2, Alitec dift. Non confenrit liberéfor- lier. Voquuntur de paena impofita ju£é jd maliter & explicité , conc. $ virtualiter T teflienti, Tum etiam, quia per eam & in cauía, neg. Quia liberé confen- ( powam non minuitur libertas ipju[t& tiens D Yyyyyyy 3374. ZTRACZTATZUS YFL Examen 3. tiens in Sponfalia , liberé&eriam confen- Quem nifi renovet ,. & interiüs potis goni titinMatrimonium, velucin:effe&um diffentiar ,. Matrimonium fecutum in d &cobje&umeeorum... 3. Dicitur , quod con(cientiaeft nullum.. Hinc , fi publi. W Sponfüusiinjufté refiliens compellatur, ut céconftec , quód eim re Rovare nolit;, M libet& confentiat ,. vel confenfum in qui cogendus.non cft.. debt Sgonfälibus,fnytä;etra&auum,xenovc;o. gu [ li QUMD U DUMDLORD E ORSCNDUMDUMDUNOU Tiott ST — EXAMEN IIL Li À tiby illis äï' CO 97 jfc nf fäcändäm, fe. Qs r quinque azrtz'q;; ! - &l e qui ; .Da; confen[as c oatlo €9- com.lz'tz.omto.- 2 7 VN pe þ..,c; avtic.. tbl Ratzó. .--«Mätrimonïum-e&'"contmäüsc tl UERO'T, Confenfus;. & quis. füti dem. verbis expreffas ,. eftne: Eiumanus & obligans;Sed homines nom: Ts caufa efficiens Matrimonii, fic poffünt contrahere nec fe. obligare nifii &a ut fineeo illud nullatenus. pof- fuam voluntatem. fibi invicem manifee flando... Ergo.. ^ Tnd fit fieri. per. quamconque füperiorem- It cafum Jä Wicd oteftarem; etiam divinam ?: In R.ad 3. S. Do&or foly Ton "XXX, . I- Confenfüus eff caufa c£-. puella tacente pr verecundiá , Parenti- At buscam. Viro.tradentibus: Gait : Kos;, ficiens. Matrimonii. Ita S. T'hom. q.. Ts 4,5.2, z. loquensde Matrimonio ut vin- quicunjunguntur, fic oportet: confes-- v culum ,. nori ut. contra&us vel Sacra- tire, ut invicem fe fpontancé recipiant , dai mentuüm.eft:quia fic habet confenfam: quod judicatur fieri, fiin defponfatione: o noncontradicantiundeverbaParentum.: pro cauía materiali & formaliz wut in: : &i pracedentibus di&um: eft.. computantur.in cafá: illo ,. ac fi effent- (en Ratio. dateeft inhocFra& Exam. .. puellz; eft enim fufficiens fignum,quód: tilha Q 2; pro r. p ubi quzcunque dicta (unt: nl Ge vinculo, hic revideantur.. funt ejus; éxquo-non coniradicit, Hzc: W b 8&.2. Confenfus debet- effe fenfibili-- äräefp;. 3—6. Ad valorem M'ätti»rhoniäi ku: ger expieflus ,. five verbis peorié di&is: nen-fufficit folus confenfus Parentum; . fvinutibus. Ya $, Thom, ibid. a;2.. imó (ine o validà contrahitur; nec pof-. "j nc.& ad.2.. ';EMätIi'-:, : Yi £int. Farentesilium,cogere ad W : monte- dDe Matrzmonmio. " i12g7$ Qd soniut : bene tamen ex quadam ra- f Proles.prz alio tatm ad matrimoaia" I tionabili causá inducere, JuxtaS.Thom. lem fe jam refolverit, il XXXL &,4. ONullpoteftashuma- q. 47: a. 6. " 4Ratío S, Thom, -In Matrimonio eft ia civilis, vel ecclefaftica poteft fine quafi quedam fervitus perpetua. Ergo «conjagum cerifenfu in iis.cflicere viu- 'culum Matrimonti, debet cligifponte fuà, Item filii in cli- Ratio; Quia ellviaculumaaimotrutn: gendo flatu funt fai jaris. Unde inc. jj cum virum, de Reguinrzäw, dicitur., Sed nullapoteftas humana:hábet domi- i filium in ele&ione propofiri Parentum "nium fuper anímos fubdtorem; inià nec fupet corpora ut.pater cx di&tis fuprá non cogi fequi voluntatem. | Hinc & S, "T hom. cit.2.6, ad z. explicans illud "T radt, 8. de Jur, & Juft. Exam. 2.n.28- Apoftoli CololT. 3. Frfirobedire Paren. 'Ergo. tibus per omnia, ait: Non intelligitur in Hinc dum Ariítot. dicit, quód civis fit plus Reipublicz, quàmfaüi ipfius, in- l li illis, in quibuseftliber (ui, ficut Pater: & hujusmodi e(t Matrimonium , per telligitur.quantümadrem familiarem , quod etiam filius fit Pater. Hzcibi. & bona fortanz pro comodo Reipubl. exponenda, imó & viram ipfam pro- Notatamen, quod filii absqueratio- nabili causá inconfultis Parentibuscone fundendam, fi necelfe fuerit., caprivi- trahentes Matrímonium ordinarié pec- tatem., fervitutem, (übeundam, varios m cent mortaliter, contra&us ex naturatamen nonindiílo- Quia Parenrum mu- RSW lubilesfaciendos: non veró loquitur de nus eft, non folàm proles educare íed gie;j:' & ad przrfe&tum ftatum deducere. Non iis qux exnatura fua libertatem petunt., yull tamen propter hoc poffünt exhzredari, & elfentialiter vel per fe indiffolubilia nec dos. ( conditioni faltem mariti, (i fant & perpetua: atieft Matrimonium, ámi non filiz, proportionata, quia Uxor íe- Qnuod proinde dependerálibero contra- ". jalk quitur conditionem mariti ) multó mi- heniium confenfu, puta,in fieri, non in LW nüs alimerita denegari. . Quia in No- confervari.. Dequovide in Tra&zhoc, ou&? vell. 115. recenfentur cauíz exhere- Exam, 1, Q. 2. n.2, pro. p. Ulade non j ! dationis, nec inter eas refertur Matri- Sequitar , quód mutuo diffenfu pofüt (tii monium inviris Darentibuscontractum, diffolvi. Ex quo folviturillud; Omnis u "d & in penalibus ac odiofis exten(io fa- res; per quascunqve caufas naícirur,per ! [ cienda non e(t, adeoque non decbet fieri casdem dilolvitur: Sed Matrimonium ; exhzredatio nifi ob caufas ibi expreffas. nafcitur perconfenfam. £rgo. Pro qno Ti l N Caufz propter quas filii vel filiz Daren- videatur Ratio z. p. R, 10.ad. Q.4. £- tibus certum Matrimonium fuadenti- Xatn, 2, n. 24., j bus pareretenentur, funt v.g. fiex tali XXXllu, $. Vinculum Matrimo- if conjugio fequarur inimicitiarum com- nii poteft per abfolutam Dei porentiam * fieriinter V1 mm. & Mulierem absque rch!^ pofitio, Parentum in extrema neceffi- 'JïQPIiO eor um confeníu., »fca-ï.mer-:äg.. vhüi( tate exiftentium füftentatio,&c.Et hoc Ícios d Xyyyyyy * "iciser ZRACTATUS XPI Examen 3. 4276 &i fcios & relu&antes, Dixi, Psralum s lum conjugale fermaliter non ef quid uia non eft hic fermo de contra&tu vel vitale, icgteft confenfus velaQus me- s N Sacramento. ritorius, qui per abfolutam Dei poten- PIO | Ratio: Deus habet abfolututn, inde- tiam fine a&uali influxu proprii prin- Vi endens, & fapremum dominium, in cipii vitalisponi noa poteft, nec poteft vl j ominum corpora & animos; & , ut effc fine libertate ; fed eft quid morale, S. Auguflinusloquitur, magis habet in fecundàm.legem ordinatiam coofecus pot fua poteflate: volunrates. hominum , tur ad actum. vitalem bumanz volun- p tatis velut ad fundamentum,, adcóque dic quàmipfifuas. Ergopotcft pro libitu fuo dominium corporis viri ad finem libeeum quidem, fi proveniat ex pro- d Matrimonii dare muliezi, & é contra, Da prià contrahentium voluntate; fecus, fs imó ab. uao viro transferti in. aliud. ex voluntate aliená, Hinc etiam forma- ex Tu uod eft caufáre viaculum. Et,ne quid lirer feu effeptialiter non eft quid libe« t0, dcfit de ffatu. & perfc&ione, poteft faa- £um; quia aliásà conjugibus liberé pof- viter & fortiter corum animos ,, falvá: fet diffolvi. Nec effeniialiter confiftig [ d lu libertate, ad mutsum amorem. conju- in unioneanimorum per amorem, quia galem excitare, — Sicut à pari, ratione maner in diffentientibus & divortiatis. yái dicti füpremi dominii;poteft in homi- Ergo. ln $,€, Mattit hlyi neminducere vinculum fea: obligatio- monium fic factum eiïz& nem Keligionis, lictin eam non con- ejusdem sationis cum moderno,. Tud D fenferit, ut fit obligatus ficue alius eam: Ratio. 1. De effentia & ratione for« profeffüs.. tali vinculi conjugalis nihilaliud cft, tl , Confitm, Sicutalfcurinfeio & invito. quàm dominium radicale füper corpozar. ts Q ii goteft jusaliquod'auferri , ita & acqui- Sed. hocconjugibus coaferri potcfe omm 1i, nam Lege 32.8,4e 4cquir. rer, dom, voluntate propria, quämDei,uEZFmbä—F Wtte dicituc , Esiam zuvitis: nobis per feruos tum eff proR, g. Ergo. UM Ratio 2.Sola vatietas cau(z ab cffe&ui q noffros acquirisuy domimium. | Si ergo Jurahumana & Principes bujus Szculi: non colit identitatem-íeu conveniene i in invitum po(fint tzansferre domini- tiam in Baturá ipeciäc&»,nam homo prce uim, fortiozr id.poteft Deus.. dudctus per creacionem; & homo pzo- Notanda ergo bene eft diffcrentía in- dn&us.per gencrationcm, funtejusdeam Erh qu, ter dominium: morale qualeeft inpre- fpeciei s idem eft de calorecauf: atoà So« fenti,. & phyficum ; quod primum ac- le, & caufato ab igne. Sibfumo Scdi quiritir non: folàm: voluntate propriá in preefenti.folüm: eft. diverfitas. cauü&i "h fed & Saperioris,. prefertim füpremi:: efcientis, . Ergo.. * L alterum-vetó foldim. . Oppeui potef? 1, contra: K. - Licie lm nem cum fofma, pcrgghy..fïx"cam üRiO- Wtus voluntas humana poffità Deo neccffita- Decdlaratur ulterizs & exclüditur ri ut paretín. amore bearifico, nonta Yl lentia- men poreftci à. Dco. infegri: viol kl fandamentum. Advgrfauomm,, Vmg.u- Sed et g A — um De Maiezinonzo. : hoc, u metus fit gravis; q-u»æ ibividean- [ Sed ïn cafu poäw— inferretur violentia ; du tür, Sicut & illa; que ibidem n. 1x. violentum enim eft, quod eft à princi- Ut io exteinfeco paffo non conferente de violentía fünt dicta. Flisadde, quod l Pmu vim, feu refiftenre, fed. con-jugdsakinvä-ci* metus gravis feu cadens.in virum con» u ftantem. poät'ianfenzi« à duplici caufa, d xefiftunt, Ergo. (cilicet vel à caufa naturali; ideft, ne- Ti s u 2 Pez abíolutam Deiipsfen;ti-amnon ceffaria feu rationis experte, v. g. àánaue Y d pote(t da ti relatio fine fuo fundamento voli roxifo feu tatione fundandit Sed hac fragio, gravi morbo, pefte, Scc, & tunc dicitur metusab: intrinfeco.. Velàcaufa eft confenfus copjugum , & non poteit k libera & extrinfeca, v. g- ab aliohomi- u ?W' e(fe voluntas Dei,, Tum quia: voluntas Daielt extrinfeca, ratio verà fundandi- Be, & tunc dicitur metusab extrinfeco, f s exiremis relatis. debet efft iatrinfeca, Qui pofterior. metus sdhuc dupliciter incutipoteít. — T. Jufté, ut,. fi Index ii "Fum ctiam ,. càm fit relatio & cottela- tio, ratio fundandi debet effe multipl- homicide comminetur moztem., nió 1 p'iï in Uxorem ducat filiam oceifi,. 2. lu- Qu cata, fewduplex , voluntas.autem. Dei juf&e ,. ut i talis- metus ad-cam ducen- i qm eflunica. Ergo, Utraque hec Op- Ora. dam incutiatur À perfona. pziveta., feu: 173 pofitio pluribus Inftantiislimitesm Sed herum hic metus po- les excedentibus robozari poffet. à non Judice, teft incuti. vel ad. dire&é- extorquen- i folutio: videatur tum in Philofophia in "Fra&, de violento;.& de.Predicamen* dum confeníum in:matrimonium,. vel: ad eum dire&e & per.fe feu. ex inten-- T to Relationis tum in Theologia de re- doneextorquendum in aliquid. aliud i Iatione- zqualitatis inter divinas Perfo- nas, & de relatione inter Elumanitateim & tunc folim per- accidens etdinatuz p ad Matrimonium, ut fi.quis.ex: metu du €hrifti & Perfonam Verbi ünitamzQuó qe remitto, ne infpeculativis excedam, latronis in. Uxoremr ducat filiam. viti m & Moraliftas offendam.. fortiffimi, ut ab.eo contra. invaforemo defendarnr. Hoc P:æmiffm, fn U/ER O- IL,- Matrimonia coacta; feu eximetucontra&ta fuüntne valida ?- a RO Maatrimonium exmetuquane- XXXIH. Dicitur intitulo ,. fz4 &x 30?!*.' tumvis gravi, ex: causá: natatalt- orto . ametu3. quia percoa&tionem feuviolen: contra&tum; ef fat liberünr, adeóque- of tiam in- praíenti intelligimus. metam ; &validüm, Idem eftde Miatritaonio» lüi& qui,ut ait S; Thom, q:47.2..1,. in f£ne [065)' contra&o ex gravi metu jufté incuffo a eorp/ecundàm Jurisperitosaff /nflauti: causa liber&, v. g. à [udice -ad'extore- , ggll»r? wlfxth'psrimli*mwä. amentistrepida- quendum -Matrimonium;. zío. . Alia metüs definitio.data eftfüprà Rakio:1. p Qllia-anä:nuäï;æ vis feus Tra&3. Exam.p. m 12; Ubi etiany ja metus- fuit-divifus in-levem.& in.grae violentia infertus - ut fi quis ex mera: f vem; feu cadentem - in-virum conftan- gehennz, vel metu«morris. naturalis. "u imminentis in Uxorem ducat (uam con- sem; & explicatum, quid.requiratur ad cnbás- i ^ A YyyyyXY * Niisiesi 1278 CRACZAZUS. XZPI. Xxwamem d. «cübinam. '"Simile.eftin voto:ex metu n f contrahat Matrimonium eum ejus &lia ;maufragii-fa&to. . Ergo. o velforore.. Vel fi/Latro metum incu- 2 Pars.declaratur percafussPrimus tiat'Viatori ad extorquendam pecuni- m -eft y fiGe pofitáLex, quódwiolator Vir- am;qui, ut hanc vexam redimarpromit- j 0K ;ginis metu mortis compellatur.eam du- tit ledu&turumejusfiliam in Uxorem. Q cete.velidotase..— Seeundus ::S1 Pater Rof ARatío : Mle metus per accidens fe «deprehendat diiquem-cumfua filia pec- habet refpe&u-Mairimonii, nec inyo- Íed Ccantemycui«ninatur accufationem, nilt luntarium, quod adcft, ex metu iflo ori- e!&l 'eam dueat squam:& ducit ex hoc metu, D tur perfe...Simile-eft in:voto án tali Aertéus $i judcx Juveni jufté ad mor- occafione facto, "t item damnato .promitat: per donatio- * CRefp.3. Matrimoniumex metugra- J nem vice;fi ducat Judicishliam, vel ali- 'vifeuin virum conftantem eadente,; ad Qu :'am,.eriam merctricem. Inomnibusliis ali Matrimoniiconfenfum extorquendum :eifibus Matrimonium fubfiflir, quia eft injuftéincuffo contractum, eft ipfojure NK fat liberum, — Z» primo quidem., quia invalidum, non.folum in foto extetno, &X «l dbi mecum patienti-nulla irrogatur án- feu quoad prafümptionem;fedetiam in juria, eó quód'isfponte (ua peccando fe foro.conícientiz , & re ipsà. la S. ipoena flatute fubjecerit. z fecumdo, Thom-q.47.2,3. 2 ln «tum-quiaParec jufté:rninatur ei accufas iDeclarat hacibidem: Vinculum Ma. &i 'tionem. Dico, accufatioxem 6 enim Ton ttimonii eft perpettam,unde illud,quod 'minarerur'mortem , &:ex hujus metu perpetuitati repugnat ,, Matrimonium b ;Mattimonium coniraheretur,effet nul- tollit: metus autem., qui cadit in coa- Qi lam: -quia effeemetus mortisinjuftéin- ftantemvirum; petpecuitatem contra- cuffus, utpote.à perfonáprivará. Tum if «&tüs tollit, .quia potcft petí reftitutio in «etiam quia ille metas non eft ramincut- ántegrum $. & idco talis coa&tio metüs, m]h fus, quàm potiüs affumptus ab ipfo pa- quz cadit in conftartem virum, tollit Tib :tiente:qui liberé dediteccafionem ha- -Matrimonium, & non dlia:: conftans W jns metüs, |. u ter£io, quia malefactor autem vir judicatur virtuofus, qui 'eft D non fuit ad mortem «damnatus eo fine menfura in omnibus operibushumanis, q uccontrahat Matrimonium, fed utluat ut Philof. dicit in 3 :Ethic. Quidam au- $i -delicti paenam:. quamat evadat, libere tem dicunt., :quàd fi ad(it.. confenfus, 'eligit hoc.medium, quámvis coactus interiüs, c& Matrimo- €0 " & 2. Nonitritatur Matrimonium niumquantüm ad Dcum;fed non quan- - YO gravimctu injufle incuffo.3 cau(alibe- rüm ad ft:tam Eccle(iz;, quia prefumit, (05 ra, finonad-confenfum in Matrimo- ibi non fuiffe confenfum interiorem At :nium, fed ad-aliquid aliud, v. g. ad pe- propter metum. Sed hoc nihil eff, quía cuniamexterquendum fit incuffus, v. g. Ecclefianon debeiprefumere de aliquo. fi Princeps ab alio Principe obfidione peccatum , quousquc PI'OthUf: peccas [:i,w ? -.gin&alxs ad redimendam obüdionem vitautem, i dixitfe confentire, &,nou. con- d 1279 De Mä;rimæäzib:, lll eonfénfit. Unde Ecclefia prafamit enm metus rationecujus admifcetur invo- N confenfiffe , fed: judicat confenfum il- luntarium fecundüm quid,. Ergo etiam: n jJam.extortum:non effe fufficientem:ad ad Matrimonium:. Tl "d s. dift; ant; INon: poteft effe coa-- £iciendum Mátrimonium. : 1ta S. D.. j Qui ibid; ad 2.ait :: Ad Mitrimonium. &us (impliciter 8 abfoluté, conc.. cone- !] non fufficirquodcunqüe voluntarium;. ditionaté & fecundüm quid, neg. Et ita: D intelligitur: do&rina- Thomift; in- r« 25- fed' voluntarium completé, quia debet: [ efTe perpetuum j & ideo per violentum: & explicaturà.S: Tliom. hic.q. 47: a-I-- in c. ubividéatur,.uti & id quod füprà: ti mixtum impeditur... Quibus verbis fol-. vit hanc Obje&;. "Violentum mixtum de violentía di&um eft-Tzact, 3, Exam. I:Dé^II4. h juxta Philof. plus habet de voluatario , Ad 3. neg; conf. Difparitas.eft: Quia: ( quàm de iavolüntzrio :: Sed'non: poteft- in- Màttimonio. a&tus: contrahentium: du aliter coníenías effe coa&tus ,. nifiper- j violentum mixtum,: Etgo non omnino: (qui funt etiam miniftri ejas) fant ejus: a exclüditurinvoluntarium ,. & ita adhuc: materia & forma: quos Ecclefia vult cfie: (t eft.Maátrimonium;, completé.& perfe&téliberos, &.nec le-- cundüm quid"'?coa&'oso*Ql,æ—e&'conditia ) ]À Ex quibus paret,. quód in illo vio-- lénto mixto fit.quidem voluntarium &- fine:qua non ab Ecclefia-ftatuta , ficut à: m €on(énfus liber funpliciter; fed libertas: ari eft.prafentia Parochi & T'eftium,. non eft in:ea perfe&tone & gradu,quem OXXXIV. Nonue fáltem: ex:parte co»- l Uf jüra Ecclefiz in Matrimonio requirunt, . gentis perconfenfüm coa&tum fit. vali-- dum Matriimonium ?. [u d Cujus Ecclefiaftici Statuti; j Ratio eff 1. Quia. coa&iones: folent: Dico;quód non, cum.S. Thom, qs- [ difficiles frequenter- habere. exitus.. c. 47: ; 4, inc. dicente :: Cüm Matrimo- lf nium fit quedám relátio ; & non. poffit: f vequifrvir: de-fponfal; Sadverfantur fi- innafcitelitio ih-unoextremorum fine li nibus Matrimonii ,, nimirum ;procrea- hoc ; quód fiatin alío ; . idco-quidquid j Y tioni prolis; mutuz. cohabitationi;. a-- id moti:conjugali, paci; &c, nam:quod impedit Matrimoniümin uno; impedit j n 'quis non diligit, facilé.contemnit. 20. ipfüm in altero :: qgiamonæpotefï:;eüä uód: aliquis fit: Vir» non Uxoris ; yel Qd 6; 3:c. prafens,.| Ergo;. *nfuf " Oppono.1; Confentus non potcft. efle quódaliqua:fit Uxor, .non liabens V-;i-: rum : ficut nec.mater.non babe ns fiz u coa&us, quia juxta/ T homiftasán 1. 2. Y volüntas- noftra. nec-divinitus: poteft: líum; & ideo communi ter. dicitur; quód Matrimonium nonclaudicat. . Hic ibi. (u [l cogi feu violentari in a&u elicito: 'Talis Alitcr:in-p-ræcedemibusadi-&um & di- p autemeft confenfus... Etgo. 2; Ad alia Sacramenta ,. v, g. Báptif- fparitas data eft de Sponfalibus, . qlm í PO aNumautd : dictum: Matrimoniaemao 13i; Confirmationis, Extreme Un&tio- rq!m nis, validé recipienda ,. fufficit volun- .convalefcit £eu fitmatur (altenrper jàsa- - " nol zarium fümpliciter; licét fufcipiantur ex: mentum. fponté praftitum; abvaleat.s . fi : nern. A Eawon 1'2.8*0 i TRACTATUS XFJ, Examen y. nonintratione Matrimorii/faltem in ra- tanda, ut fignificent folum ccnfenïüfi . atl tione Spo*«nwfa-!iorum ? inprzíens Matrimonium, — Quia cüm Jrtm Dico,quód non, Ratio: Tum quia invitus fe obligec, intendiríe obligate ndo licét juramentum defe & ex natura (ua aàm minimüm porefl, nec plàs quam exterma verba flci&iffime fumpta figni- Dit fit obligatorium , defa&o tamen non mdo obligat, Aecobligat ad contra&um ficant. Sed. illa nullatenus Áignificant suem Ecclefía annullat , dum enim illa M Sponfalia. Ergo. directé annullat contra&um, v, g. Ma- JNonze ilud Matrimonium faltem fuat Dic trimonititn , ex confequenti etiam an- convaleícit per fequentem copulam car- ils B nullat juramentum adje&um, "Tum nalem aut per diuturpam cohabitatio- eriam, quia aliàs Ecclelia non fufficien- nem ? tttno aiils, te:*providiïfct incommodis ancé di&tis Dico: Non fmatur per copulam €x coa&o Matrimonio fequi natis : quia carnalem, affe&u etiam maritali habi- R mend zqué poteft fieri. coactio ad. juramen- tam, fcd vi extortam.. 2. Maltó minüs tum , ficucad Matrimonium., er fa&am animo fornicario. 3. Kati- fiec f Notandatamen eft differentia decaía ficatur tamen per copulam omnino li- Din ii in quo hoc juramentum eft fponté feu beram affectu maritali habitam ab ce fine omni vi przftitum, licét enim tunc ui nallitatis Matrimonii fuit conícius, DT Gnlcn non faciat Matrimonium validum, ju- 4. Sicut & perdiutinam (quzdiucurni- LTA rans tamen ex vi illius juramenti titulo tas menfuranda ex atbitrio prudentum) Religionis cenetur ad validé cum ea , fpontaneam, feu omni metu carentem , dew fite cui juravit, contrahendum novo con- mutuam cohabitationem,; cum ejusdem fcnfu maritali ; ut docent Goner ac alii. nullitacis notitià, & datd opportunitate mend Ratio: Tum quia juramentum fpon- iécedendi, fitecedere placuiffet :- tati- Atus: hi té praftitum obligat , fi (ine faluris di- ficatur, inquam, non tantüm in foro fpendio & prejudicio tertii fervati pof- externo, & quoad prafumptionem, ed vl du fit, uti poteft in prefenci, Tum etiam , etiam in iaterno, & quoad veritatem ; feu infeipío. Ya quia tale juramentum non eft contra bonos mores, vel bonutu publicum,;aut Rario 1:€$ 4. p. Vl lud MätrimoniGm Ms E« rohibitionem Ecclefiz , hec enim non non poteft convalefcere fcu ratificari ni- prohibet, ne Matrimoniis ex metu ini- fi per a&um liberum, qui fertur in ip- Á ideo tís & irritis adjiciatur juramentu ? m, 'fecþl íum Matrimonium: Sed copula vi ex- folüm ftatuitea efle invalida, torta non eftadus liber: &, fi fiat ani- db Quód illud Matrimonium nec in ra- mo fornicario, nequidem implicite fer- jb ite tioneSponfaliorum fiat validum,ex pat- tur inipfum Matrimonium. Ergo. te ejus , qui metum eft paffus : Ratio 3. E9 4. p. Quia adeft fenfibilis D Aan Ratio efl; Cüm tale Matrimonium perfe&té libera ratificatio dati prioris LT ton(ensüs, vel fufficiens fignum libeti ul ex parte. illius fit valde odiofum , ejus w Er gO. J« Qii ïexba omnino firi&iffime funt interpre- confensüs denuó habiti. u m De Matrzmouzo, iigt I Ítn wSOXXXV. Qui ex di&o gravi metu contrahentibus. Ergo, Maj. cc;ifht: ( Qxia Chriftus in Matrimonio non mu- conttaliir,. peccatne contrahendo, vel t Matrimonium .. contradum... confum- tavit naturam contra&üs, íed folüm s elevavit. Ergo. " Á n 1Dando ? Tl« Dico 1. Morta i liter pecc'.ar confum- Ex quibus patet differentia hujus als j mando, fi fciat Maátrimonii nullitatem. aliis Sacramentis, in quibus quando, Ratie : uia faiens accedit ad non etiam ex metu mortis, v.g. in Euchari- s [ fuam. ftia vel Poenitentia, forma profertur fu- ( Dico 2,,. Si contra Bens tantüm exte- per indebitam materiam , committitur ite fiüs && confíentiat fine confenfu in- facrilepium ,. quia illa przcisé habent terno , rationem Sacramenti , & quidem à peccat þeccat.o mendacii ve- a ia nialis. Chtifto etíiam quoad fubftaptiam in(ti- 2'3«' Ratio: Quiaos cordi non concotdat, tuti : aft Matrimonium eft fimul con- Tif mendaciumtamen pcrnitio(um non eft, tractus, cujus naturam Chiiftus no& mutavit, ut dictum eft. Mi fiec ipnferc ipjutiam parti, Ergo. ] -Dico $.. Qui ex przfato metu profert . QU/ER O III..Quo jure di&um Pa éetba in fenfu formali & ut figaificati- Matrimonium ratione metüs eít inva. lidum ? : 1 ya, adcóque prebet verum & fincerum coníenfum, íciens Matrimonium tam Mi (üue XXXVIL g.z, Non jurenaturz fed in ratione contractüs quàm Sacramenti Ecclefiaftico, & Gentium, ) (f efíe nullum , voleas.tamen €x parte fua Ratio 1. p. Quia veleffet ob injuriam, velob involuntarium, fümendo ea feor- j facere. quod pote(t, non peccat peccato men dacii. fim, vel fimul. Itl 2, Nec Sactilegii vel al- Non primum, quiá in ( terius (peciei. cafu quo alicui incutitur metus ex alte- " Ratto 1.p, Quia fenfus verborum eft rius injuriofa a&tione , dice&é non or- veriflimus, nimirum: Ego, quantum dinatà ad extorquendum confenfum; W eít ex parte meá, accipio te in Uxorem; intercedit gravis injuria, quz tamen Nullitas enim Sacramenti non oritur ex non annullat Matrimonium hac occa- defe&u contrahentium, fed ex Statuto jm fione contra&tum, ut antea di&tum eft, Ecclefiz itritantis, Deinde adeft libertas jare naturg fuffi- 1 r -Ratio 2., p. Si effet facril&äïum, effet ciens, quia illud Matrimonium cft fim- [/] ideo; quia talis verba profert füper ia- pliciter & abíoluté yoluntarium, & in- "d debicam matetiam: (cd bocnon; Quod voluntarium folüm fecundàm quid , ut prob. Vetba contrahentium folüm tunt: patet ex di&tis. . Tandem hzc duo per if materia & forma. liujus, Sacrameoti, accidens conjunguatut, & voluntarium illud de fe & in .fuo ordine fufficit ad li quando fünt materia & forma contra- &üs. matrimonialis : .. Sed in;hoc cafu Matrimonium non exiftente injuciá, & ! mon (unt matetia & forma contraQtüs; hzc impertinens eft ad valorem aut in- )flf uia hic aþ;EgcleQa ;ü irritatus,.non à validitatem Matrimonii ex' natura rei. 1 H ZzLtuztr , Ergo w a 1292 TRACTJTUS— XPFIOExamen 3. Ergo quód illa duo cencurrant fimul , datam, proxim? tamen ex Lege naturali vodi omnino impertinens eft. deducitur ; quia Ratío di&at, zquitati aX p 2. Pars de jure Ecclefiaftico patet ex & juri maritali expedire; ut Matrimo- — - (onbatt c. frgzificavit , 2. de eo qui duxit in Ma- nia coa&a irrirentur. Ergo. qii, t prim. & c, cim locum, 14. & . veniens. XXXVIL Opposo 1. contra i. p. hat 15, & c. con[ultationi tua, 28. de Spon- verba S. Thom, antea pro R.2, ad Q. 2. [4l. Übi exprefsé dicitur, quód Matri- addu&a ex c. a. 2. & ex R. ad. 2. ubi ,uges.c monia ex dicto metu conttacta fint om- fation videtur velle , quód coa&io repugnet jinit nino nulla & izríta. Et quamvis citati naturz Matrimonii, utpote perpetuitati A textus non habeant formam Statuti ejus, qu& eft proprietas, quod autem cft viole! (prout habét Tridentinum de Matri- contra proprietatem, eít etiam contra mullo monio clandeftino) cüm agant dc Ma- naturam, Ergo. deec trimoniis jam contractis, declarando, fi - Confirm. x.. Nullum violentum cft metu inita fint, effe invalida ex vi alte- perpetuum, ut habet axioma, 2. lllud m inyo rius juris, indubie (ut objici poteft) non eft perpetuum, ratione cujus poteft ari naturalis: ideo pro certo f-UPPODEB- peti reftitutio iniintegrum:SedS. T hom. Á dum eft; aliud jus antiquius Ecclefiz in verbis allatis dicit, quód ratione me- tl 1" aliquando fuiffe, Ícripto, vel viv& vocis tüs in virum conftantem cadeniis poffit Wt oraculo, aut ufu vel coníuetudine in- peti reftitutio in integrum. — Ergo, 4l trodu&um, vi cujus primó illa irtitatio * Oppezo 2. Coadtio, ut anié diximus, of fuit fa&a, declaratio enim juris fuppo- eft contra fines Matrimonii, & contra i nit jus,. : animorum unionem & amorem conjue Coni 3. Pars dé jure gentium declaratur, galem. Ergo irritat illud jure naturz, Qu eujus fenfus non eft, quafi omnes gen- Simile eft in Polygamia. tull tes propter hoc in unum locum, legis 3. Non mipiis Matrimonio repugnat Ciplh condende gratiá, convenerint ; . fed coactio, quàm conditio oppofita fini & d quód omnes gentes illud jus lege fcri- bonis ejus: Sed hzc illud itritat jure Ww pià vel confuetudine fervent, vel tacito matur&; ut dicetur poftca. — Ergo & tt illa. N aut exprcffo confenfu approbent. — Et po ex vi hujus Juris dicta Matrimonia funt 4» Turi naturg repugnat acquirere jus in, irrita apud Infideles Ecclefiam non au- in alerum perinjuríam: Sed hoc fieret. dic dientes..: 1mó & apud Fideles. Sicut E*r O. * qui enim, quod jam eft praceptum lege di- $. Li beralis datiö"e:däir fpecialem libertatém : Sed in contractu Matrimo- vinà pofitivá vel naturali, poteft adhuc fitt praci nii eff liberalis datio, nimirum Prop-tü fenti. pi lege Ecclefiafticá. Íta & in pre- vll corporis. Ergo. Ratío bujus Partis, — Licét ditamen Atl ^ Md 1: 3 S.Thoim, velle, quód coa- nullitatis di&tiiMatrimonii non fit ipfius &io repugnet folüm : connaturalitati non Wt Rationis naturalis, ob r;tionem aBté Mattimonii & perpetqï&ati:ejus n bt veró ais 2De Matrimonia. ET &t Ll " vetó e(fentiz, feu-— facit quàd ejus natu- -A4d f . dift. maj, libertatem (implici- qit ra & perpetuitas non habeatur tam ter faltem & abíoluté talem ( nimirum Vrf conpaturaliter feu modo tam connatu- ftando in jure naturz ) que etiam in rali, uti petit, nimirum cum plena li- prafenti caufa adeft , conc. maj.; cum 20 ! bertate , racione cujus folet inter con- omni gradu perfe&ionis, neg. - Simile *dQl eflin Voto fivefimplici fivé folemni;fa- l ü yuges cle major amor & pax : idcóque 4 ratione coa &ionis poffit peti reftitutio &oex gravi metu, quod non eft irritum DA rf in integrum. jure naturg fed Ecclefiaftico, | Ex quo Ad . Confirm. axioma eft verum de fit, quód, ficut Deus o&'cnditurpcr pee- m ml violento fimpliciter tali; in quo paffum catum ex metu faQum ,ita de fe acceptec u nullo modo activé concurrit, non veró promiffionem injuriosé extortam ; ad de co quod eft (ecundüm quid tale , in injutiam feu iniquitatem habendo fe w . Jid quo paüïlmäai*iivä , etíi fecundüm quid »ermiffivé, nonapprobando cam. involuntatié, concutrit; Simile eft in QU ER O LV. Poteftne fieri Ma- i fervitute perpcmä. trimonium per confenfum condítiona- [l |Ad 2.. Confirm, maj. eft vera, (i refti- Jf tum , prefertim adjeQà conditione im- tutio in integrum poflit peti jure natu- offibili ? pf 1&; uti non poteft in prafenti, XXXVHI, Ante y. Not. quód con- )0 4Ad 2. Oppof. dift. ant. illos fincs ditiofolita expticari per particulà ffde- Anuj omoino tollendo , neg, ; difficultando, finiataràSylveftro & aliis.quód fitOra- cond feu notabiliter impediendo, corumque río,in qua id omne, quod agitur, infutu- ( connatutalirati przjudicando , conc. vum eventum (afpenditur, Natura et- sult Quód autem Polygamia jure natura fit go conditionis eft fufpendere confen- nulla & invalida, non eft przcisé ex hoc fum vel cffe&um. Hocnotato, :ugmz capite , fedideo, quia Ratio naturalis W 1. verbis S. Thom. q. 47.a. f. t di&at, quód res uni tradita , nimirüm dicentis : Conditio appofita aut cft de g corpus traditum conjugi , non poffit prefenti,aur de futuro. Si de prafenti, W ttadialteri, ni(i fapremo humani cor- & noneft contraria Matrinionio, áive oris Domino , (cilicet Au&ore naturz ; fit honefla, (ive inhonefta, ftat Mtri- d in jare naturali difpenfante : non veiró monium , ftante conditione , .& e3 non f ftante non ftat. Sed fi fit contraria bo« di&at quàód ad Matrimonii valorem re- uiratur pleniffima libertas. nis Matrimonii, non efficitar Matri- j 444 3. neg. maj. Quiailla conditio monium; Si autem fir conditio de futu- ( paturam & bona Matrimonii omnino ro, aut eft nece(faria ficut Solem oriri "u tollii, coactio veró feu metus ea com- cras, & tunc e(t Mairimonium : quia patitur , licét non tam connataraliter, talia futura fant prafíentia in caufis fuis;; ( .. 44 4. neg. maj. ftandopraciséin ju- aut eft contingens, ut. datio pecuniz, j re naturz, non attendendo ad invali- vel acceptatio patentum, & tunc idetw Ó ditatem ; quam jus pofitivum induxit. efi judicium de tali confen(u, Gcm de.. LZzz2z727Z2z7 32 ii con. ZRACTAZUS APE Examen 3. 1204 confenfu,, qui fit per verba de futuro; TE KY conditidues , aþp*ajitæ Mdtrz*kyai Wt Heac i v unde non facit Matrimonium. nio,turpes aut umpoffibiles, fuerint,debent S. Do&or. propter favorem ejus pra non adjettis ba- Atimom tl g. 2. Certum eft 1. quód conditio beri, püta, in foro externo , ficut jure UT impoffibilis ferió adje&ta jure naturz in- civili imiles' conditiones in teílamene validet Matrimonium in foro conícien- po!ïiï!am torum legatis habentur pro non adjedtis. Dixn z» foro externos quiainforo con- dl nl dia, v. g. Duco te; fi digito-Celum teti- etis. , 2, Etiam effe nullum in foro cx- Ícienriz c(fe nullum , fi confentus defit ; gtfuus ? - widus terno , ficontahens exprefsé decla- patet ex. dictis, " ret, fenollecontrahere , nifi conditio Ratio 1. Nemo ptrzefumitu cvelle qudec verificeur. 3. In urroque foro effe va- peccare , aut in re tam fanótà ac gravi toodidi Miaxtin lidum, fi aliunde conftet, contrahentes velle nugari: füuumQue a&um facere it- habuiffe abfolutum confenfum. 4, Effe ritum. Ehec Ratio 2, (& V(cit conditionem ifme I in utroque foro nullum ; fi veré ab!o- fivor] luté interné confeniant, fed confentum poflibilem ab Ecclefia rejici, & Matri- monium fic contractum ab Eccle(ia va» Dia non mahnifeftent. lidum judicari, & tamen eam apponit tl Ratio : In primo cafa nullus datur confenfus. In fecundo Ecclefia non prafumitur velle contrahere eo modo; Q poteft verum internum confeníum pra-- quo Ecclefia intendit & prafumit 5 niái pj [ lumcre, quia exprefsé conftat de fu- aliter mentem fuam exphcet. Ergo con- ditio impoffibilis , quz reli&a fuz natu- Tiam fpenfione confensüs , ufque dum con- ditio impleatur. Ín tertio nihil deeft rz eftquidem fignum diffensis, fuppo- tll fitá notitiá Statuti Ecclefiz eam à con- n an derequi/tis. In quatto deeft :fcnflbilis tractu iejicientis, ià. foro externo fal- ilyde ex preffio confensis. - AMMajor imó poti ffima in præ(chri tem, con(enfum fupponit. ^ f.äVDH im Mätri;- difficultas eft, fi prater illam condi- Ex hisjSequitur, quód cu lt f 1l| tionem , non adlnt alia figna diffensüs. monium «ex uttiusque contrahentís Pro quo. 1 confeníu conflet , in uttoque requiratur to ..3. Matrimoe nium fub conäitione notitia, non folüm impolffibilitatis con- uj ditionis; fed & di&i Statuti Ecclcfiatti- im poffibili, fubftantiz ac bonis Matri- monii non contrariá, initum , in foro ci , cüjus ignorantia excuíat 3 licét- hi externo , feu judicio Ecclefiz prztumi- enim non excufet igeorantia juris RU tur tale, ac ficonditioadjecta noneffet , omnino clari. & omnibus. noti , bene üi adcóque validum, ficontrahentes ha- tamen incogniti , vel obfcuri , circa beant notitiam Statuti Ecclefig eam quod ipfi DD, in varias -.:bcunt:þScn- p conditionem rejicientis , feu habentis tentias, W pro nonadje&ta. 1ta patet ex Gregorio Oppouo : Ecckfia non potefl Tfilpi)le.- io. Ergo. IX. c. finali. de conduz, appofitis ftatuen- te confenfum in Mammon [ x Negæ E 2De Mäz*;*äffz;:nia. b [ Mauimonio rejiciuntur, quiiobliganz A?gatw cogf Nonenim Ecclefia hat ad Ficiendum impcflibile ( quod refpi- fupplet confeninm , tiec facit quód Ma- hi trimonium anteillam Ecclefiz conftitu- cit futurum ) fed rantüm quia impos- fibiles funt : Sed impoffibilitas reperitur ! j tionem fub dicta coriditione contradium n fiat nullum ; fed facit quód impofterum in eis, licét (int de praterito ycl pra- j oft illam conftitutionem contenfus fub fenti, Ergo, Notanda hitc eft differentia inter con- C0l tali conditione pre(titus debear h beri ditiones turpes & impolfibiles, de qui- eli, ütpurus ac abfolutus & Matrimonium validum. Pctefítenim Ecclefia ( ut pa- busutrisque , licàt in decreto Gregorit vdk tet de clandeltinitate ) pouere quasdam fiteadem decifio, eft ramen diwerfara- gravf cobditiones , quibus fervatis contraótus tio, ut exponit Cornejo. Nam conditio d matrimonialis: fit vel non. fit validus. turpisnon rejicitur piacisé quia turpis É: hoc in favorem Matrimonii. eft, fed quia obligat & incitat ad pec candum, &cüm hoc folüm conveniat It Jn qito , quoad prafens, cenfiftit ille favor Matrimonii ? conditioni de füturo , ideo illa duntaxat d ye Dico: Confiftitin hoc; quód Ecclefia, cenfetur rejici , puia» qua non eft con- n eti poflet, non tamen íta difpofuit cir- traria bonis Mattimonii ; quia, ur anté LO: cacateroscontra&dus, utconditio im- di&tum , nemo przfumitur velle pecca- il offibilis in eis hiberetur pro non ad- te', vel nugariin re tam gravi & fanéta: j je&à , difpofuerit autem circa Matrimo- Verüm conditio impofhbilis. rejicitur l nium, pro confervatione ejus, Dum pracisé, quia impoffibilis ct; qua im- enim eft dubia contrahentium intentio , poffibilitas reperitur pro quavis difle- Jl an animo veré contrahendi, vel petiüs rentià cemporis, vera non folüm " illudendi eam conditionem apponant , ^ Effne cadem 57 3. de conditionibus per naturam impoffi- favore Matrimonii prafertur pars con- bilibus, v.g.fi digito Calum tetigifti, u feivatrix illius, prefumitque verba pro- ( ferri in fenía abfoluto , in dubio enim vel rangés ; (edetiam de impoffibilibus V pro Matrimonio judicandum elt c, fin, jüres v.g. f liceat contrahere cum con- I de fent, €9 rejud. ut explicat Sanchez. fanguinea intra quartum gradum; velfi j Cüm enim vertatutpericulum anima ; Pater poflit fine caufa exhzredare fi- i fi forté feparentur , qui legitimé funt lium? j conjun&i , & nubant aliis, Ecclefia in Dico effe diftinguendum cum pratfa- to Audto:e: Siconditio appofita fit con- dubio eligit, quod anima eft tutius, : Efue w. 3. veade conditionibus im- tra Jus paturg , debet rejici » inquocun. ur. poffibilibus (ive fint de prefenti, fivede que differeptia temporis apponat " - Ratio: Quia femper eftimpoffi b'lis, iuxterito, five de futuro ; XXXIX, .4ffrmo. | Ratio : Condi- & jus nature ) femper idem & invariabi- f& contra jus humanum, tioncs impoffibiles non precisóideó à leSi autem € - Z222222 3 lä[ï Mil 1286 TRAÁACTAZUS XFI Examen3. rejicitur folümilla , quz apponitur pro Mia num fiddi, non prout hac CH;VïlftllS tempote, quo us illud viget, v. g. con- theologica, fedfidclitas ad nonadulte- fj a trahendo fic: INubo tibi, & defa&o li- [ randum. 3. Bonum Sacramenti, id cft, ceat ducere confanguineam , eft confen- perpctuitas feu indiflolubilitas , quia M füspurus & Matrimonium abfolutum. hzcei convenit ex natura, & majorcít psi Ratioeft quz fuprà. Si autemtadjicia- libi: pof confummationem , quàm arté tur depraterito vel futuro , v.g. Con- Hectria bona (unt deeffenti: Matrimcs - ladj - R, traho tecum , (i aliquando licitum fuit nii, on quidem executio eorum , fed aut crit, condítio noneft rejicienda, (ed radicalisobligatio fervandi illa. — Unde 4gpon ilton fortitur fuum effe&um. omnis conditio illis repugnans ; repus Ratio: Quia tollitur à condi tü i"l]« gnat fübftantiz Matrimonii , illudque poflibilitas. irritat, Exempla patent c& ipfo titulo quij ii QUARO V. Eftne validum Ma- Qxæü[i. Hoc notato, trimonium contcactum fub conditione Aatio efft Quinon confentit in fob- At turpi repugnante fubftantie ac. tribus ftantiam Matrimonii , non confentit in hi, — Wl bonis Matrimonii, v.g. Duco te, fj pro- illud , adeóque nihilfacit: Sed qui con- curaveris tibi fterilitatem per venena, trahit cum condirione turpi contrarià mp fi te obligaverisad cffandendum femen fubftantim Matrin onii juxta exempla prmt extra vas, ut non poffit fequi generatic , dltcs anté data, non coníentit in fubüamigm vel ad te exponendam quaftui adulteri- ejus, Ereo. ( -R no, vel, ut non maneam tibi obligatus Declaratur à fenili: Nàn eft votum, nifi ad 10.annos , vel, ufqueduminve- fi quis habeat animum non fc obl gandi; fïm', i niam pulchriorem. Vel, Contraho te- valet tamen votum, fi adfit animus fe tutd cum , ficramen , ut dominium corporis Ergo Íisin obligandi , aft non implendi. mei non transferatur in te; ut non fim etiam nullum cft Matrimonium ,fi con- tim, obligatustibi fervate fidem, ut non fi- trahentes habeancanimum non fe obli- Qu gandiad tria bona Matrimonii , vcl fi fe f dum debitum? mus obligati ad petendum & reddcn- ex pa&to obligentad oppofitum eorum$ 7 ICIW ii XL. x:.. Effe jure naturz irritum, li- füb(üflit tamen , fi habent animum ad X cét conditio apponatur ab uno tantüm ila fe obligandi , cum intentione in polt contrahentium, executione non fervandi. Tà, v Ante prob. Nota, ut fuprà dum age- Exhoc folvitur quod folet opponi de Yetis batur depolygamia Exam. z. n. , & 6. B. V. quód nimirum illa, cüm anté T n infinuatum fuit, tria effe bona Matri- emiferit vorum Virginitatis.contmxerit Vg t monii. i, Bonum prolis, ut fcilicet cum conditione nunquam confentiendi. Di; hzc non vitetur pofitivé per media illi- in copulam. — De quo redibit fcrmoin- JI0to, cita, & non folàm generetur, fed & fe- 43. & 44. inExam. 4. UY cundüm legem Chrifti educetur. 2. Bo- Declaratur sulteris oftendgndo cut l ifta t De Matrzmonzo. 1287 m ifla conditio iiritetMatrimonium dum — dudta, qua híc applicetur, — Quia eft lul fit, non veró fi füperveniat ei jam con- confeníuserga períonas inhabiles , ut- dd, wa&o. Nam fraddaturin ipfo contra- pote mortuas. Senfus enim illarum coüditionum eft, Contraho tecum poft qu &u Matrimonii , apponitur tauquam d parsipfiuscontra&üs, quo folo modo mortem ; fepeliri enim non poteft nifi ii fubítzntiz Matrimonii eft contraria ; at mortuus fit, & alterius binz conditio- il fi adjiciatur poft contractum Matrimo- nis oppofitum totá vitá fieri poteft , a- j Md nium , cüm hoc fit indiffolubile, non "deóqQue facit eundem fenfum. - ]ná apponitur ut pars ipfius.contradtüs: & Oppogo : Ideo ut di&um eft antea n. WW ideo non repugnat fübftantiz ejus.Hiac 38.tejicitur. conditio impoffibilis non eft illud commune proloquium DD. contratia bonis Matrimonii,quia nemo ii t quéd aliquid poffit nocere Matrimonio prz(umitur velle peccare vel nugari in in initio, cüm contrahitur , quod veré re tam gravi & fan&tá: Sed idem pro- ] non nocet fifiat poftea,& ita fit inpra- bat in prefeni, |Ergo. ii fenti , uti& in cafu conditionis ho- "Ad hoc dift. maj. Ideo przcifé, neg. f0 neftz bonis Matrimonii contrariz : de maj.; ideo & propter aliam rationern jl qua póftea. Sicut & videmus quódim- ibidem fecundoloco adductam , conc. ] n pedimentum dirimens Matrimonium maj. Cüm exnatura rei hicnihil con- antecedens ; illud annullet : non. au- vincatur , ftandum eft decretoEcclefie j tem fi Matrimonio contra&to fuperve- qua nihil ftatuit circa hanc cafum, bene niat. jf Hinc illud , uod tollit rezm in tamencirca priorern. Unde aliqui DD., freri, toliit €8 infailoe]fe , non verifica- nimirum Abbas, Prepofitus, Lancelo- Tj T tut de eo, quod in facto efle ex natura tus & alii citatum c, finale. 4e cozdit.ap- g fua indiffolubile eft, uti eft Matrimo- - pof. itafummant : Conditiones turpes 3 n nium, per hoc differens ab aliis contra- empo[fibiles , qua mon [unt. INB. contra Ji Gibus, hienim à contrahenrium con- fubflantiam Matrimonii rejiciumtur. i fenfu nonfolüm in fieri, ed & in con- XLII. Qrid feutis de conditione ho- ervari dependenr, neftà, bonis Matrimonii contrarià, V.g. uj m!J XLI. utid judicas de conditioneim- Contraho tecum, fed hac conditione » ] poffibili fbftantia Matrimonii contra- ut vivamus in perpetua caflitate, Vl ut nonconfümmato Matrimonio pro- rià , v. g. Contraho tecum fi me fepcli- j veris, — Vel,finon defecetisà R eligio- fiteamur Rcligionetb 2 " n*5, in qua contrahimus. Vel, fi toto R. quód irritet Matrimonium., vitz tempore non exiverisé domo? Ratto; Cum hac conditione non üat i j - DDico, tales conditiones non haberi coníenfus in fubftantiam Matrimonii. Prob.ant. Jus h pronon adjedtis , fed per eas annullari Ergo hoc eft nullum. Matiimonium? radicale & poteítas ad copulam eft íub- y F Ratio efteadem anté pro Refp, ad- ftantialis & intrinfeca Matrimonio: sed. BPPO— H ia 1288 ZRACTATZUS XPIT. Examen5. jneft, nec in.ffexpotcft hæe; üt tepesit- appofitá in ipfo contra&tu hac conditio- : ne,ut uterquc conjunx maneat in pcr- tur abflinere ab ufu conjugii: quia fic impeditur iila £tanslatio, adeóque & ctuá caftitate, non folàm tollitur ipfa actualis copula carnalis, nec folüm jus Matrimonium. Impoffibile enim eft roximum , fed etiam jus radicale & fimul & íemel fuum corpus tradere conjugi ad ufum conjug:, & Deo pro- poteftas ad illam, | Ergo. Prob. min, mittere perperuam caftitatem. — Dixi, Obligatio nunquam petendi ac redden- tradere ; aliud enim de promiffione, di debitam adje&a in ipfo contra&u, ualis eft in voto fimplici caftitatis, tollit dictum jus, etiam radicale: Sed tales contrahentes fe obligant ad nun- quod, fi fa&um fitante Matrimonium, quam reddend um & petendum debi- non tollit ejus valorem, fedyfacit folüm illicicum, tam. Ergo. Maj prob. Quodlibet Oppono : In Matrim;m'ïö ciominþiu*m tollitur per fuum oppofitum :. Sed jus feu obligatio nunquam petendi & red- diftinguitur ab ufü, & à jure ad ufum, ficut in pluribus' aliis rebus dominium deadi opponitur juri & poteftati ad co- dire&um poteft fepararià dominio uti- fiio pulam; etiam radicali, fi apponatur ín li, " ipfo contractu. Ergo. Ergo. -4d boc dift, ant, à jüre proximo, fen Dixi, ff apponatur in ipfo contractn, conc,; à radicali, neg. — Quia utrum- Qtt pro quo vide num. 40. circafinem, — Si enim fuperveniat Matrimonio contra- que in pra(enti impeditur, ut proba- js tum efts quod enim uni traditur, al- &o; non diffolvit illud, imó contractui matrimoniali tacité ineft hzc conditio, teri non poteft promitti vel fi pro- h mittitur, non fit verus confenfus in ut poftea poffint, fi velint, vovere ca- n ( 4titatem, quia fic non impeditur trans- traditionem, ^ Vide qu& mex 'dit:'cn- tut, f latio dominii corgorum: non tamen tra N Y Y ee : l) : (CRy q $ M þ. M 1. " [ ) u EX A- i "4 PA /,I':)e Zäatrïmam'o. izäg M p dirbegpedpudbtihs ii j ! i EXAMENJIV ïxi, j : De Obje&o confeníus q. 48. per duos art, & de Bonis 7 $, Ü Matrimonii q. 49, per fexarticulos. x ) UZRO I Quodnam eft conjugibus qui ex voto vel pacto fervant i n obje&umeffentiale confen- caflitatem, füs matrimonialisieflne ipfa Eu Ü RC Secunda , tertia , efj veliqua Partes h s copula carnalis ? & quid patenc.ex S, Thom. hic q. 48. a. 1, di- l quoad hoc fentis de Matri- cente : Bene dixerunt illi , qui dixe- monio B, Vireinis? runt , quod confentire in Matrimoni- XLIII. &, Objedtum effentiale con- um , eft confentire in carnalem copulam fenfus matrimonialis non. eft. copula implicité , non explicité, nonenim de- t carnalis ,. feddominium fcu jus in cor- " ber intelligi , nifi ficut implicité conti- pus alterius ad. procreationem Prolis, netür effectusin fuacaufa, — Quia pote- ] 2.. Unde de effentia & valore Matrimo- ftas.carnalis copulz , in quam confenti- H . nii non cefl confenfus explicatus in co- tur, eft cauía carnalis copulz , ficut l pulam carnalem , quo fcilicet contra- poteítas utendi re ífaá eft cauía u(üs, ] hentes formaliter intendant eam exer- Hzc ibi, |Et 3. p. q. 29. a. 2. in c, ait; cere. 3. Nec implicitus ex parte con- Matrimonium Íive conjugium dicitur trahetitium. 4. Bene tamen implicitus verum ex hoc, quód fuam perfe&ionem €x parte contractüs, ; uictiam fuit attingit. Duplex autem eft rei perfe- .in B. Virgine contrah ente cam S. Joíe- &io, prima & fecunda, Prima quidem pho. 6. Cum quo p verum Matrimonium. roinde conqaxit rei perfectio confi(tit inipfa forma , ex qua ípeciem fortitur ; fecunda vcró per- Aat;o 1, p. lllud non eft objectum 2 fectio confíiíit in operatione rei , pet — effentiz À le confenfus matrimonialis : quam res aliqua fuum finem attingit, quod non cft de effentia Matrimonii : Forma autem Matrimonii confifüit in . Sed copula carnalis non eft de effentia quadat invifibili eonjunctione animo- Matrimonii , ut probatum eft fuprà n. rum, perquam unus conjugum indivi- 7. R. 2, ubi vide, Ergo. Idem eft de fibiliter alteri Bidem fervare tenetur, . Fi- - ebligatione formali & proxima ad co- nisautem Matrimonii eft proles gene- pulam , cüm & illa poffit feparari , ut randa & educanda. .Ad quorum pri- mum. pervenitur per concubitum con- Patet'tum li divortiatis , «um in illis Aaaaaaaa juga- j: 1290 TRACTATUS XFL Examen 4, alem , ad fecundum per alia opcra ron, dícentem , fofepb. Maria Cuffos fuit fendi j " Viri & Uxoris, quibus fibi invicem ob- otigs , quam marvitus ejus , explicat , (rdo gl fequuntur ad prolem nutriendam, $ic quód accipiatur ibi maritus ab actu Matrimoniiconfummati, Etad2, eun- uml igituc dicendum eft , quód quantüm ad primam perfediomem omnino verum dem S,Patrem, dicentem , Czzz virum füm t lubet fuit Matrimonium Virginis Matris Dei anudieris, fu[picio tibi non [ubeat nuptia- rum , exponit, quód nuptias vocat nu- folm & Jofeph , quia uterque confentit in copulam conjugalem , non autem ex- pualem concubitum. Videaturibidem : ino reffé in copulam carnalem , nifi fub ad 3. AniaY Unde & Tandem idem Angelicus Dó&or in emit conditione, Si Dco placeret, 4. dift. 30. q. 2, a, 1. q. 2 ad 3. ait , quan Angelus vocat Mariam conjugem Je- (cph, dicéns ad Jofeph Matth, , Noli coptlam carnalem cecidiffe fub con[enfu 17 * . füití timere accipere Mariam conjugem tu- B. Aari&: Et poft pauca fubjungit Que quidem copula nunquam fuir in pro- fent am, Qued exponens Aug, in lib, de nuptiis & concupifc. dicit : Conjunx pofito ejus , fed erat ja m certificata , quid W vocatut ex prima defponfationis fide, atlus nunquam fequi debevet. Qua duo Bito di&a ne invicem fibi repugnent , opus quam concubitu nec cognoverat , nec ?mpt' fueratcogniturus. Quantüm veró ad eft dicere (ait Cornejo ) D. Thomam Ttef fecundam perfe&ionem , qua eft per pofuiffein B. Virgine confenfum im- N ac&tum Matrimonii , fihoc referatur ad ET plicitum in copulam ex patte contra- carnalem concubitum, per quem proles étüs , non veroó ex parte contrahentis, NQR generatur , non fu itillud Matrimonium fcd potius oppofitam intentionem, Er- Vil Unde dicit Ambrof. [9] MU €confüummatum, b .K«m'a i,p. Adacushumanos,& m Ts fuper Lucam : Non te moveat quód fre- quenter Mariam Scriptura vocat conju- gotia humana validé tra&anda (ufficit & confenfus virtualis & implicitus,ut patet gem;non enim Virginitatis ereptio , fed ia tum in Miniftro Ecclefiz habente folüm b conjugii teflificatio, & nuptiarum cele- bratio declaratur. Habuit tamen illud intentionem faciendi, qued facit Eccle- V Matrimonium etiam fecundam pertc- fia , tum in eo qui intendit contractum étionem , quantum ad prolis educatio- facere juxta Leges Patriz , quas ignqzat. nem. linde Aug. dicitinlib. de nupt. Ergo, & concup. Omne nuptiarum bonum Ratío3.p, Contrahens cum vero ani- mo fe obligandi , fed animo interno; impletum eft in illis Parentibus Chrifti, Proles, fides, & Sacramentum. Pro- non manifeflato , ante Matrimonii con- lem , cognofcimus ipfum Dominum Je- fummationem, profitendi Religionem,! validé contrahit Matrimonium , z 'fum $. fidem, quia nullum adulrerium $ ä Sacramentum, quia nullum divortium ; enim duz intentiones non puguant in- Í folusibi nuptialis concubitus non fuit, ter fe, quamvis una fit affirmans , OC eodem Bæcibi. Ibidem ad z, San&um er- altcra negans, non cnim funt de fecun- h3 3 Matrimonie. 1291 il fecundüm idem : ficut validé fu Ícipitur rem aliquis faltem confenfus in copu- 4 Ordo cum animo eum nunquam exer- lam eft neceffarius, Qui enim confen- l cendi. Sub[umo: Sed calisin copulam ticin caufam per fe talem , aliquo modo Il carnalem non habet confenfum implici- confentit in effe&um inea contentum: Ill tum ex parte contrahentis , hic enim Sed mutua corporum poteflas eft per fe i habet intentionem oppofitam, Ergo caufa juris utendi corpore. Ergo, Prima ]i folàm ex parte contractüs. Simile cft min.prob. "T'um quia juxta S. Thom, in eo qui profitetur. Religionem cum - poftea adducendum , aliofque DD, B. animo ejus ftatuta non fervandi , vel Virgo priüs emifit vorum Virginitatis; i emit equum cum intentione eo nun- Tum etiam, dato quód hoc non emife- h quam utendi; quz Profeffio & emptio rit, videtur tamen talis ( nimirum im- !l eft valida,& obligatoria , & tamen non plicitus ex parte contrahentis) confen- H fuit intentio implicita, ex parte contra- Íus przjudicare ejus Virginitati faltem [ hentis : fed contractus eft calis naturz, mentali, feu perfe&a Virginitatispro- ut ex parte Profeffionis iacludatur obli- pofito quod habait,cui tamen non nocet JJ gatio ad fervanda ftatuta ; & ex parte confenfus implicitus l contractüs, Ergo, præ;iic*: ex parte emptionis jus utendi equo , adeóque & intentio implicita ex parte actüs, Nota , totum hec intelligi de copula Nec hzc diftin&io, nimirum ex parte carnali folàm potentiali. feu poffibili, aGüs , & ex parte agentis eft noviter in- h?ec enim fola eft de effentia Matrimo- is, venta , fimilesenim diftinCtiones inve- nii , in cujus tantum effentialia B, V. | niuntur in Theolog, & Philofophia, confenfit, non defuturá, qua eftacci- v.g. ex parte operis , & ex parte Operan- dens ejus, 7 tis : ex parte fcientiz, ex parte fcientis : XLIV, Oppozo 1, contra Matrimos [ ex fine intrinfeco; vel extriníéco. Sicut nium B. Virginis: Qui vel que corpus fi quis det eleemofynam cum intentione fuum promifit Deo per votum ad perpe- fatisfaciendi pro peccatis , nihil ex parte tuam caftitatem , nen poteft illud tra- fua cogitans de fublevatione miferiz dere alteri per contractum ad prolis pauperum , tamen ex parte operis habet procreationem : Sed juxta $, Thom. 2. W intentionem füblevandiillam, P. q. 28. a. 4, D. Virgo ante defponta- - Ratio quarte €9 aliarum . partium fr- tionem cumS, Jofepho fuum corpusDeo mul: Utex adductisverbis$, Thomz per votum promüfit ad perpetuam ca- ! aliisQue Patribus & Do&toribus conftat, ftitatem. Ergo, B, Virgo verum contraxit Matrimoni- 2. Hoc Matrimonium ratione con- um : Sedillaex partefui, feuex parce fenfus impliciti in copulam carnalem contrahentis, ne quidem implicité con- : nocet Virginitati mentali., Ergo, Prob. fenfit in copulam carnalem, Ergo folüm ant. cum Gonet : Nequit fieri,ucinten- ex parie contractus & quafi indire&te. tio feu tendentia eífcntialiter nec—effariak foHe t'ECG, Conf, pa Quia ad Matrim/onii valo- 'ex parte actüsnen fit neceffaria etiam ex ZAa2aadaaa 3 parte 1292 CTRÁACTATUS. XFL. Examen 4. parteagentis , prout illum exercentis : .conveniens fuit , ut Virginitas ejus ex Q Sed juxta dictaad matrimonii valorem voto eflet Deo coníecrata. Verüm, Í IQ requiritur confenfus in copulam carna- , quia tempore Legis oportebat genera- Ír,i lem implicitus ex parte contractüs. Er- gtit uoniinfiflere tam mulieres quàm viros $0 & ex parte contrahentis, Sed híc (quia fecundüm carnis originem cul- nim| nocet Virginitati mentali, Ergo, Prob, tus Dei propagabatur, antequam ex illo Óaj. 'Tendentia aétüs vitalis non eft populo Chriftus naícerctur ) Mater Dei pit alia , quàm tendeniia ipfiufmet agentis [/7 noncreditur , antequam defponfaretur feíe exercentis circa tale objectum, Er- Jofeph , abfoluté virginitatem voviffe ; qll £o. 1 fed licét eam in defiderio habuerit, fuper il æfcihdit àconfenfu hoc tamen voluntatem fuam divino - Confirm. Qui pr Qu implicito in copulam carnalem , non commifit arbitrio. Poftmodum veró ac- qn contrahit valide ; & , quinon praícin- cepto refpenfo, fecundüm quod mores " dit, patiturjacturam Virginitatis men- illiustemporis exigebant , fimul cum co /fi [ talis, Unde 1. Timoth. $.. Foventibus votum Virginitatis emifit. Hazc ibt. eni eaflitatem non folim nuubere fed. &j velle Etad z, ait : Quia videbatur effe Lege dili zubere damnabile cfl;in B. V. autem nihil prohibitum , non dare operam ad re- n fuitdamnabile. I go. linquendum (emen fuper terram , idco libs non fimpliciter Virginitatem vovit Dei 11 — 3.SiMulier dicat Viro , Cozfeutioin Genitrix , fed fub conditione , Si Deo Ti 26 , fed [nb bac conditione , ut non cogga- placeret, Poftquam autem innotuit, €4577e , non eft confenfus matrimonia- tode hoc effe Deo acceptum, abfoluté vovit, R lis, quiaeft contra fubflantiam Matri- moni! : Sedtaliseratconfenfus B, Vir- antequam ab Angelo annunciaretur, Ita üs S, D. Ergo B. V. nubendo nihil fecit ginis, Ergo. , contra fuum votum , quia Deus B, Vir- H 4. Sequitur , B. Virginem fuiffe ad gini revelavit ut nuüberet. M copulam carnalem fimul - obligatam 5 nimirumratione Matrimonii; & dcob- Ex hác doctrinà S. Thom, bene pene- Utj tratá facilé folvuntur he duzinftantiz: U ligatam , fcilicetratione voti: Sed hac 1. B. Virgo omnes Virtutum adtus cli- d videtur effe contradictio, E:go. cuit in gradu heroico fcu exceilenciffi- clin -fd Y. pramiffo , ex dictis patere, mo ; Sedvotum eft actus virtutis Reli- fUPc quod cüm cum voto fimplici ftet verum - gionis, & votum abíolutum eft perfe- lt Matrimonium, difl.maj. Sivotum fit * Cius.conditionato, Ergó ftatitn fecit fie abfolutum, conc, ; ficonditionatum , abfolutum, . 2,Votum B. Virginis erat pot utiinB.V,, Reg,Unde S, Thom.in lo- perfectius voto cujuícunque Profcfli co objecto fic ait : Perfectionis opera Religiofi; Sed ho HPP( G Lfi abfolutum, Ergo fütm funt magis laudabilia , fiex voto cele- & illud, (uig brentur ; Virginitas autem, in Matre «4d 2. neg, ant, , ad prob. neg. maj, D«i precipué debuit pollere , enfu, Tijy, »& ideo . Ad hujus prob, dift. anc. in hoc f ; Y gtlöd JDe Matrimonia. 1295 quódtendentia a&tüs non poffit effe nifi reddendi non coar&at poteflatem , fed n " fimul aliqua fit tendentia agentis, conc, ; cam dat abfoluté, licét cum animo non L - fic, ut pari modo fecundüm omnem ra- u exequendi juxta dicta in ratione 2. Par- tionem fe habeant, neg. Oppofitum e- tis, l nim patet cx Katione 5. Partis, Nota , quód falvo valore Marrimchii l(q -Ad Confirze, detur diflin&io illa , ex non poflit (folüm intendendo fecunda- hi parte contractüs , ex parte contrahentis, l rio$ Matrimonii fines) bonum prolis - Ferbum -Apofloli ( ut ait S. Thom, 3. p. excludi pofitivé ; ( uti fierecin cafibus ^ q. 28, a. 4, ad. 3.) eff. iztelsgendum. de przdiéts ) licét poffit negativé , uti fit r z , que abfaolute caflitatem vovent s in fenibus & flerilibus nubentibus, ! uod quidem Mater Dei non f'ecit, ante- - 44 4. dift, fequelam'maj, Fuiffe obli- quam fefeph defpon[aretur : fed peft ] gatam obligatione radicali, conc, ; pro- defþanfkriancm ex commumsi voluntare xima,neg. Beneergo flat, quód quis Jl eum Spou[o. [uo. votuma virgiuitatis babeat obligationem radicalem ad copu- l emifit, Eàdem datà & bene applicatá lam carnalem.ratione voti autem habeat diftinctione folvuntur hz duz inítantiz, obligationem formalem & proximami .1, Omnes contra&tus totam fuam vim abfünendiab illa , ubinulla eft o habent ab intentione contrahentis, ppofi- tio vel contradi&io , habentenim fc fi- 2. Acusagentium moralium non ope- cut potentia & vinculum quo hg;u:ur ne rantur ultra intentionem illorum, Ergo exeatina&um, Sicutcui pedes fu nt ?; ICile eodem modo fe habenc intentiones ex 4 1 gati, habetpotentiamambulanc PRLAS parte contradtüs & cx parte contrahen- ligatam. Addi poteft , quód a u & ftt; tis. L x duo vincula obligare ad a&us inter fe 4d5. ait S,'Thom, hic q. 48, a. z. ad repugnantes, aliud veró, vin ala ipfa 3« Mllaconditio explicata uon folum atkui, intcríe repugnare , fzpec: »orincipia - fed enam porcflati contrariatur. coptla contratiorum actuum p t. effe jffe. fi- carnals. i ( 2deo eff contraria. Matri- mul, licétipfiactus fimul eífe non pot- 'momie. limónecibiex parte contradtüs fint ; ficut qui fedet , habet potentiam datur confenfus in copulam carnalem, ambulandi , & tamen non potett fimul Íedere & ambulare. cüm exprimatur in ipfo contractu, juxta fuperiüs dicta, & fiat pars cjus, adeóque QULERO I1I, Danturne quedam totaliter tollat poteftatem in ordine ad bona Matrimenii, quibus ejus actus ex- finem intrinfecum Matrimonii , quia cufetar, & viquorum illud , etiam ut poteflas coar&atur juxta conditionem eftinofficium naturz , Jure naturali fit appofitam ; qu& facit hunc cffe verbo- tudiffolubile quoad vinculum 2 rum contrahentium fenfum : * Primo XLV, x;.1, Dantur bona Matrimonii Bov quidem comtrabo tecum. ,. [écumdo. non qua illud. ejufque ufum excufant, & coatrabotecum, vt explicat nofter Labar, honeftumac fan&um reddunt, Sunt- que tria, fcilicet, Proles, fides, & Sacra- Verüm inceptio intgrior, debitum non men- þAaaaaaaa 3 : 1294 MTRACIMTUS XFT. Examen 4, 4 inentufm , &xpïicata fupräv Exam, 3,ad bonusingenere, exhoc quód cadit fu- [ Q.f.n.40. prà debitam materiam, & fic eft ides, a Declaratur X. Pars ex $, Thom, q, per quam homo ad fuam aecedit,& non V 49.2. 1. in c, Nullus fapiens debet ja- adaliam, Ubi fides ron accipitur prout Nità vin Guram fuflinere , nifi pro recompen- eft virtus theologica, ( ait S. Thom. ad fatione alicujusboni equalis vel melio- vt 2.) fed ut eít pars juflitiz;quia in Matri- ris : unde electto alicujus,quod aliquam monio, cttm fic quidam contractus, cft li ja&uram habetannexam, indiger adjun- quadam promiffio, per quam talis vir [ &ione alicujus boni, percujus recom- tali muleri determinatur , ut ( juxta penfationem ordinetur,& honcftetur ; in Refp.ad 3. ) neuter ad alium thorum KOtt conjunctione autem viri & mulieris, ra- accedat: & fibi invicem debitum red- fed dant. tionis ja&tura accidir; Tum quia propter Sed ulteriàs habet aliquam bo- PGI vehementiam dele&tationis abforbetur nitatem, inquantum efl Sacramentum, qu ratio,ut non poffic aliquid intelligerein non folàm ut eft fignum rei facrz faa- n t ipfa, utPhilofophus dicit ; Tumctiam &ificantis conjuges, fed etiam ( ut patet üf propter tribulationem carnis , quam ex Refp. S. Thom. ad 4. ) uteft fignum oportet tales fuftinere ex folicitudine ;onjuzüftionis Chrifti & Ecclefiz , que qui temporalium , utpatet I,Cor.7. Et dicit unitatem &indivifionem: eflenim at ideo talis conjundionis eledio non po- Vide us unius ad unam infcparabiliter. teft cffe ordinata, nifi per recompenfa- circa hzc quz di&ta funt füprà de a&u il tionem aliquorum , ex quibusifta con- Matrimonii Exam,t1 (Q.y.a-7. tl jun&io honefletur : & hac funt bona, 8:.2. Certum eft , quód Matrimoni- Jto qui Matrimonium excufant,& fan&tum umcxratione Sacramenti ( quam Chri- Ute reddunt. Ita S. Thom. fius ei faperinduxit ) majorem habcat tdi indiffolubilitatem. Declaratur 2 Pars cx a. 2. in c. ibid, ts Matrimonium cft in officium naturz, & Ratío : Quia in ratione Sacramenti eft Sacramentum Ecclefix: Primo modo Chriftus illud fimul evexit ad fienifican- o f fumptum duobus erdinatur, ficut & dam duplicem infolubilem conjun&io- quilibet alius virtutis adus , quorum nem,nimirum unam , Vetbi cam Hu- l, unum exigitur ex parte ipfiusagentis , & manitate; alteram , Chrifti cum Eccle- D hoc eftintentio finis debitij& fic bonum fia. Proquo Ttfg Matrimoni ponitur proles, non folum Nota , quód quia hec duplex con- fm'tl ut procreanda, fcd etiam ut educanda, jun&io fignificatur per Matrimonium L adquam ( ut S. D. explicat ad 1.) ficut confummarum ( in quo folo Conjuges bell ad finem ordinatur tota communicatio fiunt una caro ) idco illud inter bapti- [tin operum , quz eft inter Virum & Uxo- zatos, addiffcrentiam d rato , in nullo AiGU noar uraliter thefauri- rem , quia Patres cafu, viventeconforte, diffolubileeft, ftti zantfiliis, ut patet 2. Cor, 12, Aliud ut patebitex dicendis , ubi & conftabit D deMatrimoniofnfidclium,propter quod " exigituz ex parte ipfius acrüs , qui eít dixiyiuter baptiz.atos, '&- 3. - : De Mntrimom'a. 'Tïyfr BIL;. Matrimonium ratim,etiam fe- Ratio 1. ef : Matrimonium ex effen- cundüm fe fumptum, feu ut eftin offici- tia & natura füa pro fine primario re- um naturz, eft x fua natura,ac jure na- fpicit hoc , ut genus humanum modo turali, & non folo precepto pöfitivo di- raüoni recte & rationali nature con- ä vino indiffolubile quoad vinculum:juxta fentaneo propagetur & educetur, cor- veriorem fententiam, Qua indiffolubi- pore & animo. Ergo ex fua natura pe- litas bene probatur ex bono prolis. tit medium per fe;huic fini proportiona- Explicatur: Dixi 1. ratum , id ef tutn. Sed hoc medium per fe eft in- celebratum fervatis. omnibus. debitis diffolubilitas, conjugibusenim fepara- :ä conditionibus , ita ut nullo laboret de- tis proles facilé negliguntur , & quód fe&u (ubftantiali , fed tantüm careat proles interdum in cafu feparationis be- perfe&ione integrali feu accidentali, ne educarentur , cffet per accidens , uti quz cft copula carnalis, quz facit Matri- etiam fuprà diximus.de prolibus forni- monium confummatum , quod juxta cariis ; ficut & per accidenseft , quàd anté dicta in Not. majorem habet in- Matrimonium non confummatur, Ergo diffolubilitatem , etiam ex jure naturze, ex bono prolis bene prebatur indiflolu- quia per cjus diffolutionem (inquo dif- bilitas. Matrimonii, Vide fuprà de fert à rato) duplex inferretur injuria, fornicatione Tra&. g. Exam.2,n.29. una Uxori, quz deflerata dimittitur: Ratio2, Propria rei definitio explicat altera Proli;qua vel ratione copulz car- eam fecundüm íe & naturam f(uam , & nalis in ipfo femine accepit jus ad fui non fecundüm ea quz illi conveniunt procreationem ; vel fi foetus jam eft in ex inftitutionevxtrinfecá ? Sed definitio utero efformatus, aut ex eo natus , ad fui Matrimonii etiam fecundüm fe fumpti educationem, $i fors cenjuges fint fte- acrati ,. (uprà Exam, z, ad Q. 2. tradita riles,id per accidenseft, cxplicatindiHolubilitatem. Ergo, Dixi 2, ur eft in officium natura , id eft, Confirm. Conditio repugnans perpe- feclufa ratione Sacramenti; de qua anté, tuitati Matrimonii , utfuprà probarum Dixi 5, zoz folo pracepta poftivo Chri- fli, per Paulum promulgato t. Cor. 7. cfl ex Gregor, IX, inc, finali, deeozdit, appof. annullatillad. — Ergo perpetuitas Pracipio , nonego , fed Dominus , Uxo- de fübftantia Matrimonii. rem 4 Fironon difcedere , quod fi difce[- ferit , manere Innuptam , aut Firo f[uo Ratio 3. Juxta communem DD. fen* retonciliayz. Ubi Chriftrus füblato li- tentiam Deus ín Paradifo terreíftri Ada* bello repudii Matrimonium reduxit ad mo nullum dedit przceptum meré pofr* primavum fuz inflitutionis vigorem. tivum, Excepto de efu pomi 5,Sed propo? Dixi 4, q4044 vinculum , quia poffe Íuit ei przceptum de indiffolubilitate fietifeparationem. quoad. cohabitatio- Matrimonii, dicens: Propter boc relin- nem, piobat quotidiana experientia. quet bomo Patrem €8 Matrem (j adhare- bit Uxori fu& , ubi ND. quód Adam tune Hoc præfnilï'o Matxif d 1 256 TRAÁACTATUS XFL Examen4., [ Matrimonium nondum confummave- ^. 4. Quod quis poteft d/,pnax'c*in per- lt petuum,poteft eciam donare ad tempus : rat. Ergo explicavit Deus Adam pra- Sed. [l ceprum naturale, Ergo. loc XLVL Oppono 1 contra R. 3, Deus Confirm. Sicut fe habet (impliciter non poteft mutare ca,nec difpenfare in li ad'fimpliciter , & magis ad magis , ita ilis; qua funt dejure nature ; multó minüs ad minüs, & fecundüm quid ad » * o minüs id poteft Papa Sed authoritate fecundüm quid: Sed confeníus in Matri- Dei Matrimonium ratum diffolvitur l monium fimpliciter , caufat vinculum per Profeffionem , & confummatumin- Yet fimpliciter perpetuum. Ergo confenfus ter infideles per converfionem alterius ad tempus facit Matrimonium ad tem- Qu t ad Fidem, juxta dicendain fequentibus, pus. Sicutfervitus fimpliciter talis eft ti Étemh diverfi Papz diffolverunt. Matri- obligatio perpetua, fervitus vera fecuns monia rata. . Ereo, ul düm quid , eftobligatio ad tempus. Confirm. 1, cxemplolibelli repudii, d 1. de difpenfatione Dei in jure LU quo apud Judaosex Dei difpentatione natura patet fuprd in Tradt. 6. de Leg. C Matrimonium diffolvebatur ob graves Exam.2, n;12, quód Deus poffit in eo Pff caufas,nimirum vel ob fterilitatem, qua difpenfare improprié , nimirum mutan- pi in Vet. Leg. erat valdeignominiofa ; ve do materiam , quód & ficrecin przfenti, ip ob lepram aliamve morbum contagio- quia Deustfübtraheret materiam domi- I lii fum perpetuó copulz conjugali obftan- nii,nimirum corpus conjugis.Ibid.n.1 f, tem ; ob veneficium,ebriofitatern, mo- & 16. patet,quód Deus poffitin quibus- EXI rofitatem,perpetuas rixas,&c, dam nimirum fecundariis Decologi feu fi Confirm;2, Ad Eccleliz regimen vi- Legis naturæip[æceptis impropré di- lus detur effe valde meceffaria potcftas- in fpenfare,non in primariis. Ex his fol- [ certís cafibus. diffolvendi Matrimenia vitur illud argumentum Adverfariorum: L '$ata; Sed Chriftus Ecclefiz non deeft in Siinfolubilitas ita cffct intrinfeca Matri- ly Ergo Eccle(iz dedit hanc neceflariis, monio , ejus diffolutio effet per fe & in- Á ! trinfecó mala ; non fecus ac odium Dei facultatem. — Ergo indiffolubilitas Ma- Y trimonii non efl ex jure natutz, & mendacium: Sed hoc non eft dicen- Oppere 2. Saciamenta non fant de dum , quia aliàs claré fequitur, quód fi- jure naturz, & intcr illa qux habentef- cut odium Dci in nullo cafu potett effe licicum , itanec diffolutio Matrimonii. fe&um perpecuuim, imprimunt Chara- t CGcrem : Sed Matrimonium eft Sacra- Ergo. Solvitur, inquam ; Major enim ü mentum,&Choaracterem non imprimit, eft vera, fi diffolutio fierec non mutatá: Ergo ex jure nature: non habet perpe- materià pra'cepti , fecus fifiat ed mutatà p tuitatem., AU lo de quo vide co ex Trac, de Legibus ]u 3. Qimnaisres , p::ï,qszcr.llnque cau- cirato. Ad illüd de Papa difpenfante. te fas nafcitur;per eafdem diffolvitur; Sed in Matrimonio rato patet Kefpoufio ex Qu Matrim, nafcitur per confenfum.. Ergo. diáis fuprà Tract, 10, Exam4 2, n, 47- e — De Matrzmonto « 1297 nem Pape in Matrimonio rato datam, Ya de difpenfatione pontificis in voto fo- M lemni Caflitatis, dummodo bene appli- colligitur folutio hujus Inflantiz; Illa centur ad prazíens, & videantur dicta Matrimonia fuerunt veré diffoluta , vel loco ibidem citato ex Tract. de Con- non ? Si fic ? habetur intentum, Si non2 if V Ícient. Ergo fccundó nubentes vixerunt fcmper r Addendum eft ., quàd illi Pontifices in adulterio, Colligitur , inquam, fi fuerint valida, inre non fuiffe diffoluta, li non in quovis cafu fe offerente difpen- nl Íed folàüm fecundàm invincibilem exi- faveiint, fed interdum folüm declara- f verint, tale Matrimonium propter ali- fümationem. Unde femper vixerunt " quas circumflantias fuiffe invalidé con- in adulterio tantüm materiali, non for- mali; defe&u fcientiz ejus, : tra&um,' Ex quo colligitur intelligen- Il« tia cap. ectavi , lib, 4. Decretal. tit. 17. XLVII. Ad 1. Confirm. an per Li- ubi ficlegitur: Perlarum eft ad audien- bellum repudii vinculum Matrimonii n tiam noflram , quod quum H, ad partes fuerit revera diffolutum, mens Angelici Conflantinop. tranfiflet, & ibi moram Dod&oris eft valde controverfa. Nam : Q per decennium & ampliüs faciens, ad h'c in Supplem, ( quod eft defumptum [l« primam Uxorem fuam non rediens , ipfa ex l. 4. Sent,) q. 67. a. 7. utramque Opinionem ut probabilem defendit, & h apud bonz memoriz Vincentinum Epi- fcopum adversüs eum querelam depo- utriusquc argumenta fOlVit :,quia tamen s' fuit , & quód eum non poffet diutiüs Íententia negans co tempore;quo S.'Tho, " expectare , nihilominus allegavit. Epi- libros Sent, fcripfit ; erat communior ; W Ícopus veró ficut vir providus & difcre- magis inclinavit in illam. Unde citatum Id tus, Parentibus Viri rnandavit, ut pro eo articulum fic concludit: Dicunt ali, J enitterent , & ipfum ad propria revoca- quod quamuvis repndiare 'Uxorem per f& ) rent, Cümque elapfo longi temporis t malum., tamen ex. permtffione devina 1patio vir non remearet ad propria;Epi- licitum fiebat ,€$c.. t quamuvis hec pro- u— Ícopusin confpe&u Ecclefiz;auditis ra- babilter dicatur , tamen primum com- M tionibus mulieris, inter eos fententiam umniss [uflinetur : ideo ad utrasque va- jl divortii promulgavie , & mulieri, ut uones refpoudendum eft, ^ H&c ibi, Idem ]. alium duceret,facultatem indulfit. Ideo- probabilius judicat in Summa contra Que mandamus , quatenus , fi confli- Gent, Verüm in c. 19, Matthzi magis l [ terít, quód Epiícopus inter eos fenten- inclinat in fententiam affirmativam, di- tiam divortii tulerit,filios quos fuftulit cens, quód licét repudium zwordizatuns de alio, ad cujus copulam authoritate quid fit , noluit tamen Dens , quod u- predi&i Epifcopi migravit , legitimos dais tmputaretur ad culpams idque pro- ! judicetis,eos hacoccafione ab hzredita- bat ex Chryfoftomo , dicente; quod te non paientes excludi, Hzc ibi ; eft- ff peccato ab[lnlrt peccati. culpam , pu- que hoccorum anté citatum Capitulum. fa difpenfandoin lege naturz. .ltem I, 2. q. 102,a, $. ad 3. expreísé docet, Ex priore folutione circa 4ifpenfatio: Dbbbbbbb ! q&löd. L] 1358... TRACTATUS. XFT, Exdmen 7 H quód ideo in Vcteri LegeMatrimonium imperfe&tioni ac fragilitati Judeorum DP non erat Socramentam coniunctionis condeífcendentis, Ergo adeft caufa ho- nefta. -4d 2, mulier illa dicebatur Chrifli cum Ecclefia, 4uia dabatur in ea * libellaa vepsudi » guod eft. contra rationem polluta non pollutione eulpz , fed lega- t Sacrazaentz. tio Quaz ratio non valeret (ut liter , feu per legem , unde ly ceram Do- VA bene arguit Gonet) nifi per libellum minoidem eít,ac per legem Domini. De repudii Matrimonium tunc fuiffet diffo- hoc vide T f« Z ract, 11, Exam, r, Q. 2, n. 2 lutum , nen felüm quoad cobabitatio- R,2. qu nem &thorum , fed etiam quoad vin- d 2, Confirm. neg. maj. 5 qüia ni- culum, S$ola enim diffolutio quoad mium probat, idem enim probat de &f vinculum adverfatur rationi Sacramen- Matrimonio confummato,quia cjus dif- j ti, cüm in Lege Evangelica Matrimonia folutio etiam Ízpe muliüm conduceret Ti diffolvantur quoad therum & cohabita- ad bonum Ecclefiz , v. g. in cafu.quo tiohem , & tamen hoc non fit contra Kex duxiffec Uxorem fteiilem, cique fi- I rationem Sacramenti ; aliàs enim fieri ne hzredibus defunco fuccederet Prin- j Pc[ non poffet, Ergo per Dei difpenfatio- ceps hereticus vel infidelis vel certé pro* nem folvebatur vinculum, &licité re- bat , quód Papa in eodem caíu pollit al d pudiabantur Uxores, Que fententia concedere polygamiam; hac enim na» lr cüm fit conformis ulim« Angelici Do- ture Matrimont minüs repugnat, quàm &oris voluntati;efl probabilior, Wi dilolutio ejus , quia rclinquit vincu- Contra hanc Solut. inftari peteft 1. Ium, 20d ergo tunc Màtrimonii in- 1 Difpenfatio debet fieri propter hone- diflolubilias cedat in damnum boni ftum- finem. : Sed. facultas dimittendi communis, v. g. totius Regni, effzt per Uxores in Vet. Leg, non fuit conceffa accidens & 1n cafu particulari ; Lex au- f propter honcftum finem, Ergo, Prob. tefn confiderat ea quz funt per fe , feu & min, ex illo Chrifli Matth. 19. AMoyfes quz regulariter & ordinarié fiunt, Peri- culis ergo rerum humanarum obvian- f ad duritiam cordis veftri permifit vobis dimittere Uxores.. Ergo. 2, Mulier duni eft per rés humahas , de quo vide repudiata & alteri nupta, Deut. 24. v.4, fuprà Tra&t. 16, de Rchg Exam-.* 3. de voto n,47. dicitur , polata f abouminabilis fatla coram Domino , & idco prohibetur ibi- -4d 2. Oppof. dift, maj, pro . p. Sub .dem ne prior maritus cam recipiat in ratione Sacramenti , conc, maj, 5 fub Uxorem, fi fecundus moriatur, vel.eam alia, neg. Matiimoniumautem prater pazker dimiferir, Sed non poflet dict fationcm Sacramenti babet , quód fitin polluta, fi vinculum conjugii fuiffet fo- Offidium natuiz, Difünguitur ctíam lutum. Ergo, Verüm ad t, neg. min. proz.p.. Siileeffectus perpetuus fitin ordine ad a&us fpirituales , conc. 5 ad ad prob. R. quód duritia Judzorum fo- làm fueritoccafio hujus difpenfationis, cerporiles,neg. Hac folutio cft $, Tho- eauía autcm motiva fuitindulgentia Dd ma hic q.49,a. 2,ad s, d MT . LE s UR RA ld 3* De Mahvimanio - x 1299 d 3. patet Refp. fuprà in Exam. 1. /fa , weca Conedlizs zfitutum , fed fem- n, 2. in prob, 6. partis, per vetentum efh, nonnift Apoflolica autbo- "4d 4. dift. maj, Ita ut fint donationes ritate traditum cenferi debet, Sed quód ejufdem rationis, neg. maj. 5 diveríz ro- Matrimonium ratum , non cenfumma- tionis , conc, maj, Qui erge mulieri tum, diffolvatur per Profcffionem 1o- tradit corpus in perpetuum cum cztteris lemnem, femper efl in Ecclefia De1 ob- requifitis , facit verum Matrimonium ; fervatum, ejufque non fcitur initium, qui dat ad tempus;facit concubinatum. nec poteft affiznari ullus Pontifex , aut "44 Confirm. cum Cornejo Refp. maj. jus iive Decretum Ecclefiafticum quo id effe yeram in his que habent magis & primó ftatuatur. Ergo Apoftolica au- minus , fimpliciter & fecundüm quid ; thoritate traditum cenferidebet. Siab Metrimonium autem ex parte temporis Apoftolis folüm tradicum, Ergoà Chri- non habet magis & mipus, fed ex natu- fto priüs ftatutum Dixi , traditum ; ra fua proptertinem , quem rcfpicit feu quia non eft in Scrip/ruris expreffum, propter bonum Prolis petit darationem Declaratur minor pro 3. p. in qua eft pertotatn Conjugum vitam , inquam dificultas, — Si quis Pontifex poflecaffi- nifi confenfus feratur , Matrimónium gnari , effet Eufebius, qui primus inter eflnullum, — Defervitute difparitas eft, Pontifices hujus privilegiimeminit,Can, hzc enim ex parte finis perpetuitatem defpon[at4m. 17. q. 2. ad Cathedram non petit, Petri eve&us anno 309, utex ejus vita QUJERO III, Solviturné Martri- tom. I, Concil, p. 1. conflat : Sed híc monium per Profeffionem inReligione? Pontifex hanc legem propriá authorita- & quo jure ? te non tulit, fed antealatam fuppofuit, XLVIIL. m.I. DeFideeft, Matti- aitenim : Defponfatam puellam non licet monium ratum ante confummationem Parentibus alii vtro tradere, licet tamen edam quoad vinculum folvi per Profej- Jli monafferinm fibi eligere, . Ubi cüm fionem folemnem in Relie 54 ione appro- non dicat, zez liceat , led , ao licet, batá (ine alterius confenfi ) lfactam : ita clarum eft , quód non loquatur ut le- ut alter licité poffit tranfire ad fecunda vota feu ad aliud Matrimonium. Ita gem condens, íed ut (upponem;. Er- * claré patet ex Trid, Seff. 2.3. de Matrim, Ex his Colligitur, quód qqamvïs non Can. 6. & doceturà S. Thom, in 4, dift. poffit quis rem donatam uni , donire 27.q-1.2,3.q.2. in c. alteri , nonaccepta ad hocà Deo facul- Ratro à priori nequitaffignari nifi vo- tate, poffittamen eaacceptá ; ficut pro- luntas Dei feu Chrifli , nobis per San- batum eft, eameffeà Deo datam, re- Gorum gefta, & communem Ecclefiz. fpe&tu Matrimonii rati, ^ Quód autem Traditionem manifc&ata,juxta illam S. eam non dederit refpectu Matrimonii Augufltini Regulam l. 4. contra Dona-. confummati , eft, cum quia hujus diffo- tflasc,24. — Quod muiver[a tenet Eccle-. lutio cffet injuriofa Proli & Uxori , ut Bbbbbbbb z fuprá [ 1300 TRACIATUS XVL ExamenA4. fu'prä oftenfum eft: tum ctiam , quia &d lia , fecus tamen eft , fi compoffibilia ÁiN Matrimonium cen(ummatum fignificat fint : que compoffibilitas in prafenti conjunctionem Verbi cum Humanitate, antea fuit probata. 3. Per matrimo- ue omnino indiffolubilis eft: ratum lu | nium przcifé ratum non fieri quidem veró folüm fignificat conjun&ionem traditionem dominii a&ualis fuper cor- [ ( Chrifli cum animá ut Sponíà , mediante pus confortis (hOC enim datur per a- gratià & charitate ; qua folubilis eft. &ualem Matrimonii ufum, in quo qua- 3. 2. Matrimonium ratum non dif- fi accipitur p Ttol offcffio) bene tamen cigmi— folvitur per Protcffionem folemnem ju- nii habitualis. j A hh re natuzz, feu ex natura rei , five cx effi- i. 3. Matrimonium ratum per Pro- cacia voti folemnis. feffionem Religionis non diffolvitur ju- t.al'l Katio: 'Tum quia, quod ex natura fua reEcclefix feu Pontificio ,. fed jure di- u eftindiffolubile , non poteft ex natura vino , feu authoritate Chrifti in favo- [ rei alterius diffolvi, licét altera res fit Tlor rem Religionis difpenfantis in Legena- eifedtiors Sed Matrimonium , ut pro- turz, & Lege Evan ( à gelica de Matïimonii atum eft, ex fuanatura cflindiffolubi- indiffolubilitate, Q le, & major perfe&io voti folemnis non Ratio efl data pro R, 1., & patet ex obílat; quiaaliàs deberet etiam diffol- pracedentibus,quód Matrimonium jure D vere Matrimonium confummatum;quiía 'Tum naturali & pofitivo divino fit indiffolu- etiam eft perfectius ille, Ergo, bile, inquo Écclefia non potcft difpen- trad. etiam, quia quaz ex natura fua funt com- fare , licétin certis cafibus poffit accla- poffibilia , ex natura fua fe invicem non rare, quód ob ciccumflantiarum & ma- Ái deftruunt ; Sed vincula voti folemnis & teriz mutationem non obliget, Ergo. B matrimonii ex natura funt compoffi- XLIX, Opponor, contra R. 3. Qöd as bilia , ut conflatin cafu , quo mutuo votum folemne dirimat Matrimonium; bis confenfu ambo conjuges , vel eorum u- habet, quiaeftfolemne : Sed juxta Bo- qa nus de confeníu alterius , Religionem nifacium VIII. folemnitas voti eftindu- profitetur: in quibus manet vinculum D. &a per folam inftitutionem Eccleíiz, U conjugale, .Ergo, Vide dicta in hoc Ergo. Exam., immediaté anteQ. 2, 2. Nonícitur ubi vel quandö hoc jus üt ' Nota r, hocintelligi de Matrimonio Sl ante votum contracto,non de contra- divinum vel privilegium incepcrit vel conditum fit, Érgo non datur. [ hendo: deeo enim dicetur infrá, z. Ju- 2, ]us divinum à tempore Chiifti lt re naturzlicere quidem tranfitum à fla- tu imperfedtiori ad perfectiorem , aft manfit omnino immutatum : Sed' hoc DT non femper cum diffolutione prioris novo privilegio fuiffer mutatum. Ergo. vinculi: etfi ením Ratio naturalis dictet 4« Q Non eft credibile, quód Chriftus vinculum debilius folvi per fortius , fi illam virtutem dedcrit folemnitati. vo- N torum Religionis nondum cxiftuntis : k non fintin codem [u?je&o compoflibi- Sed * De Matrimonio, / 130; & ordinarias caufas poteft liber dimitti. Sed modernaReligienes rempore Chri- Ergo dictus effectus diffolutionis Ma- flinondum exiftcbant, Ergo. f. Hzc poteftas videtur Ecclefiz col- trimonii przcifé competit votis folem- lata Matth, 16, illis verbis : Qwodcuzaque nibus, 2, Qüódvota fimplicia Socie- tátis veré ac proprié, non minüsac vota folverts fuper tevram , erit þlumm 3977 folemnia , conflituant hominem in fta- Calis. Ergo. tu perfectionis , nihil convincit. Quia Ad 1. dift, maj. Quód dirimat Matri- ftatus perfe&tionis ut fic non diffolvit monium contrahendum , de quó in- Matrimonium $; flatus enim Epifcopi frà, conc. maj,; contractum , fubdift. Habet ut folemne folemnitate acciden- erfe&tior eft, & tamen non diffolvit illud : nullo enim jure id cautum eft. tali, neg. maj, ; effentiali/fubdift, Ad- 3. Quód Pius V. Bulla 3. 1571. conce- jun&o tamen fpeciali privilegio Chrifli dat omnibus Reiigidüs Soc. Jcfu , etiam conc. maj, 5 eofeclufo , neg. maj. Mi- nor eft vera de folemnitate tancüm acci- Scholaribus, ut omnes difpoficiones, in aliorum Religieforum favorem factz, dentali , explicata faprà de voto, Tra&. etiam in eis locum habeant,pariter nihil 10, Exam, 2, n, 47 in INot, robat. . Nam Pius V. non lequicur de d z. dift,conf. Ergo non datur,ut conditionibus, quix anne&tuntur vocis, in S. Scripturis expieíffum , conc. 3 ut fed de privilcgiis & gratiis, quae conccf- traditum, neg. conf. ( fünt ipfis perfonis , & fingulari Infti- Ad , neg. min. quz non probatur. tuto Societatis non repugnant, 4,Quód "d. 4, neg. maj. Nam Chriftus eft vota fimplicia Societatis dirimant Ma- Auctor & 1nflitutor flatüs Religxofi, trimonium contrahegadum , non probat uia ejufque Apofloli fuerunt veri Religiot, uód etiam diffolvant contractuni. adcóque quicquid dedit votis folemui- ab his , quz non folüm diffimilia funt, bus Religionis pro tunc , etiam dedic iis fed ctiam feparabilia, non re&é fit illa- qua funt pro nunc, Nam & aatiquitus tio : & poteft intercedere ratio longé di- ficbat ftatusR eligiofus v 9A 3 verfa, ficut in voto conünentiz Ordinis [e tis folemnibus. Unde eftin Ecclefiam noviter introdu- facri videre efl,ait ille. Gus ftatus Religiofus per yota fimplicia, -4d g, neg. ant. Quia ibi folüm eft ut ex Vafquezio ait Perez , qui eft ex promiffa poteflas clavium. De quo vide S. J, & pulchré probat quód licét vota Tla&. 13. EXaIl];XIo R« 35 ad Ql. Et fimplicia Societatis dirimant Matrimo- dato quodChriftusA poftelis dedcrit po- nium contrahendum , nontamen con- tcflatem in certis cafibus, v. g, voto fim- tractum, plici , juramento, &c. difpenfandi im- - Rationem dat 1. Abfurdum effet ut proprié in jurenaturali & divino , non. quis liberaretur à vinculo Matrimonii tamen in illis, qu& de hoc jure funt ab- per tranfitum ad Religionem, àquà Su- foluté & fimpliciter, aliàs enim Ecclefia haberct facultatem mutandi formas $a- perioris authoritate propter frequentc:s era- Bbbbbbbb s Néna. e 1202 TRACTATUS |. XPI, Examen 4. cramentorum , concedendi confecra- ttid fí àmbo neo-con juges Religio; PIOCC« tionem unius Speciei fine altera,&c, nem profiteantur ? jmm a L. Quantumtempus conceditur neo- Dico cam$, 'Thom.in 4, d. 27. q. r. d conjugibus , ut Matrimonio contracto 2,.3. q. 2. ad 1. non diffolvi quoad via- 1 j fed nondum con(ummato poflint deli- culum ,. binc fiunus eorum poftea for- fitto nicaretur , non fol berare de ingreflu Religionis 2 üm effet facrilegu; lye Dico : Jura concedunt bimeftre feu fed & adulter. ttm fpatium duorum menfium , quo neuter Ratio ; Omnes textus Juris, qui hac enir alteri debitum reddere renetur, Unde in re folent adduci , expzefl loquuntur tb licécin contraétu fiat translatio domi- de cafü , quo folüm alter Sponforum fati nii , puta , habitualis ( ut fupra dictum) Religionem ingreditur, beti fuper corpus : tacite tamen ineft. hzc Ex quibusfequitur, multó minis dif- 16 conditio ; Nifi alter velit ingredi Reli- folvi Matrimonium , fi fit confumma- ta.re gionem. Quam dum profitctur, Matri- tut,& unus vel ambo mutuo confenfu yid monium diflolvitur. Rcligionem profiteantur, — Cujus Ratre M Quid fi bimeflre jam effluxerit ? patet ex didtis ad Q. 2, R, 2. & R, 3. n. ^ ) Dico: Neutri licet Religionem in- 45.in hoc Exam, gredi fine alterius confenfu, & ingre- QULEROIV. Solviturne Matrimo- nfple dy diendo,vel profitendo peccat. nium Infidelium feu rfon baptizatorum, [ Ratio; Quia Terminus à Jure con- etiam quoad vinculum , uno eorum ad Qd ceffus eft praterlapfus. fidem converfo ? & quo Jure ?. & quid H Sed quid fi defa&to ingrediatur & pro- deMatrimonio conjugum hzreticorum, ilb fiteatur poft bimefire, diffolviturne Ma- utpote baptizatorum, fi unus converta- trimonium ? tur ad Fidem Catholicam ? [ Ti záffirmo, Ratio : Quia Chriftus illam LL z5 1. verbis S, Thom. hic q. $9. K temporis reflrictionem non fecit, fed a. f in c. Quando alter conjugum a illud privilegium Profeffioni fimpliciter fidem convertitur , altero in infidelitate Qi EUY & abíoluté conceffit, manente , diflinguendum eft ; quia fi Infidelis vult cohabitare fine contumelià h Qui4 fi Sponfa feu neo - Uxorante T elapfum pimeftre à Sponfo feu Marite Creatoris, id eft, fine hoc, quod ad pa fuo fuerit vi oppreffa;poteflng adhuc in- Infidelitatemipducat, poteft Fidelisli-- dl gredi&proüteri? beré diícedere, fed difcedens non poteft Ycnj -dffrmo. Ratio : Quia dolusnemi- alteri nubere. — $i autem Infidelis non véelit cohabitare fine contumelia Crea- ni debet patrocinari, & nemo privan- ( dus efl proprio jure fine propria culpa, ij torisjin verba blafphemiz prorumpens, Nora tamenin hoc cafü Matrimoni- & nomen Chrifti audire nolens , tunc at Ya um non diffolvi, quia eft veré confum- fi ad infidelitatem pertrahere . nitatur ; matum, cüm fuerit copula conjugalis, vit fidelis difcedens poteftalteri perMa- Ls » unde oppreffor non poteft aliam ducere, trimonium copulari. Hazc ibi ? quæ Vr pro;- HIF ( De Matrimonio, 1503 procedunt de Matrimonio etiam con- non obftante.quod indiget matris ob- fummato, fequio ad educationem. Hzcibi. Unde in c. finali 28. q. 2. dicitur , quàd centumelia Salvatoris fol- m.3. Nullumcrimen, ctiam hare- vat jus Matrimouii , non quidem ipfo feos vel adulterii , Mattimonio fuperve- facto, fed tunc quando fidelis, five vir, niens poteft illud diffolvere quoad five mulierre ipfa contrahit aliud Ma- vinculum , fed folàm quoad cohabita- trimonium. Dixi, qzqndo fidelis ; non tionem & thorum, Ita S, Thom, cit,q. I enim folvitur per hoc,' quod infidelis $9. a. 6, Ratio S, D,inSedCont. . Si hoc effet, ! nubatalteri s Quia privilegium (de quo ftatim) eft datum in favorem fidei, De- omni die fierent divortia, cüm raró 1n- ] betetiam fidelis priüs infidelem mone- veniatur Matrimonium. , in quo alter J re, an velit converti vel pacificé cohabi- conjugum in peccatum nonlabatur. Et tare , & quomodo , &c. De quo plura inc, Quia alias vir liberé poffet dare V videantur in S, T'hom, quælï. Cjtàtà ; 4, libellum repudii Uxoriadulterz , & ea i h 3. & 4. dimiffà aliam ducere , quod falfüm cft, *.2, Dic&adiffolutiofit Jure divino, Et ad 3. ait ! Quando mulier praftat ex fpeciali privilegio Chrifti , eonceffo magnam occafionem peccati viro fuo, J infavorem Fidei: cofeió modo, quo an- ut vir probabiliter fibi de periculo ti- ) tea de piivilegio Profeffionis folemnis ? mear, tunc vir poteít fe fubtrahere ab di&um eft. ] ejus converfatione , ad cjus caftigatio- Hoc privilegium videtur colligi ex nem fubtrahendo ei przfentis fü ola- ] " illo 1, Cor, 7. Si vafidelzs difcedit , di- tium , ut fubditin fine corp. Idetm pa- tet ex Marci 10. & Liuc. 16. ubi claré le- feedat , mon enim [ervituti [nbjetlus. ef Frater aut Soror in bujufmods., gitart QuidPmiferit Uxorem, ci Aliam duxerit; ssecbatur. i Ratio conceffionis hujus privilegii eft: Simcechatur , er- i Quia bonum Fideieft majus, quàm bo- go manet vinculum conjugale int ?ï num Matrimonii Ergo ubi per contu- eos. j meliam Salvatoris Fides pericliratur, & Oppouo : Math, -19. dicit Chriftus : l !] ne conjuzx fidelis adftringatur ad per- Quicuuque. dimiferit. Uxorem , uf ob petuam vitam calibem , & exinde Infi- forauicationem , && aliam duxerit., mao- deles deterreantur à converfione ,. con- chatur, . Ergoob alterius Conjugisad- veniens fuit dare hoc privilegium. ulterium potefl folvi vinculum conja- jJ ale, ] Quid in cocafa agendum cum proli- bus in Infidelitate natis , explicat S. D, zdd b«c Chrifti verba R. ea. effe di- j l E q. cit, , 4. ad 4. dicens: Prelesaut per- ftinguenda fic , utin fe contineant duas * Jj venit ad perfe&tam xtatem , & tunc po- fententias " 5 " Quarum przzaeff ; Qui- terit liberé fequi Patrem fidelem ; vel cunque dimiferit Uxorem fuam excepta ' matrem infidelem ; veleftin minori e- cauía fornicationis, dimiferit, inquam, i att Cconftituta, & tunc debet dari Hd"eli' ; & - " quoad thorum ; smecbatur , id cft, facit Jv cam Ms 1304 TRACTA'Z.)US XVI, Examen 4« nifi fimul contrahant in, ratione Sacra- eam meechari , feu dat ei occafionem mechandi, & fit particeps peccati alie- menti , adcóque etiam Matrimonia hz- f0f teticorum. fint vera Sacramenta. An nijfcilicet adulterii, — Secmuda eff; Et Alte matrimoniumCatholici cum hzreticafit ui aliam duxerit , mecchatur , id e&, 10v adulterium committit, licitum , patebit de difparitate cultüs in- Vide;tur etiam Refp. 4, In cafu quo unus conjugum Üra Exap p. H. v7. D Trident. Seff. 24. de Matrim, Can, f. hzreticorum , v. g. Lutheranorum, &c. B To Ubi fic legizur * Si quis dixerit;propter convertitur ad Fidem Catholicam , per hoc inter eos non folvitur Matrimoni- hzrefin, aucmoleftam cohabitationem, lic Q)friw um: dummodo hoc antea revera fuerit &c.dif/olvi poffe Matrimonii vinculum, anathema £, Idem de adulterio fub validum , feu nullo affe&um impedi- mento ditimente , ctiam quód fic tan- anathemate decernit Can, 7. Et de fepa- « tüm Juris Ecclefiaftici, ratione quoad thorum & cohabitatio- nem Can. 8, Aatiot uia Matrimonium Hzretici QU.ERO V, Solviturne vincu- cum Catbolica nullà Lege five naturali, five divina pofitiva diffolvitur, lum Matrimonii per mortem natura- lem unius Conjugis, itaut, licet mira- Ex quo Sequitur, quód fi ex duobus culosé refufcitaretur à mortuis, non am^ conjugibus acatholicis baptizatis unus l: conveitatur ad Fidem catholicam R o- pliüs fit obligatus Uxori ? Exemplum fit in Lazaro mortuo quatriduano jam manam , altero nolente converti ; nec fcetente per Chriftum fufcitato,refpe&u ei cohabitare,imó de licentia Confiftorti acatholici alium ducente,non poteft hoc ; Uxotris tuperflicis. vivente, is., qui veram Fidem fufcepit —LIL m. Ia folvi, ut nulla fit amplius obligatio conjugalis, fed fufcitatus pot- (nifx Matrimontu m ex alio capite inve- E i fitjfi velit,ducere aliain. niatur effe nullum ) idem facere , ron énim in materia Matrimonii vérificatur Ratio : Quia per mortem vinculum Matrimonii fimpliciter folvitur & ex- dllud , Zrasgenti fidem fides frangatur rn tinguitur , obligatio autem femcel fim- WIE. eidem. Videatur Gobat in T heol, ex- ! etiment, "Tra&. 10. cafu 19. n. 708. pliciter extincta non revivifcit , nifi ac- cedat caufa eam rcíufcitans , qug in ubi refert anno 1662, per Confilium piaíenti eft novus confenfus, Hinc t aulicum Principis & Epifcopi Friüin- 1. Cor, 7. Apoftolus ait ; Zdertuo vire ll $ enfis in fimilem ( qui ex Zwinglianif- K mo ad Orthodoxam Fidem converfus liberata ef à Lege Firi Uxor. Oppono 1. Hebr, 1. dicitur , decepe- repudi ata Uxore du&a in ea Secta , du- nimirum Catholicam ) fuiffe T xic aliam , vunt mulieres de. vefurrettione marmcft AH05e latam Sententiam capitis. Vide etiam Ti 2. Religiofus profeffus mortuus & fuprà n. IF. & I2. ubi oftenfum. eft, EXI refuícitatus obligatur ad Profeffionerma f quód baptizati non poffint contrahere Matrimonium im ratione contractus, & Vota ficut ante mortem, Ergo fiuili- 1 .x. ter. De Mktrimnia. Ia Lhæ A x, R. factum effe-ex honeflate Profeffionis vinculum efltale: & nemo non ex neceffitate, & debuiffe interve- illud tollere potefl nifi folus Deus, Y h " lt E nire novum confenfum : adeóque fuiffe Std quia fi Conjugum contrahentium il novum Matrimonium. inteBtio feracur in vinculum etiam poft Ád 2. neg.conf, Difparitase it: "'Qü'ia mortem juxta propofitum refuícitatio- ld vinculum Matrimonii eft ad homines, niscafum ? ; Profeffionis veró eftad Deum , cüm fit Dico , tunc t elviv*ifcvere -'vïincü'l-lu'm * p ) fpiritus creatiad increatum ; quia ergo Quia in co cafu non effet fim abfoluté extin&tum. Plirci:cr —öc if há&c extrema -funt-in'difïbïubilia, idco & i b m iU uqredpedhedbegirodbodpndbgbughe ( SIBIXCA MWEBION M. lïfi- Ij ff] Wf DE Impcdimentis Matrimonii in generali. DequibusS.D, | jl : Qlæ&. $o, per unic, Articulum, n TADEO d poteftatem ponendi impedimenta Ma- & U/ERO T, Quotuplex eft j impedimentum Matrimo- trimonii,& impedientia & dirimentia, 4l s G* Z 3 T. V ;75 nii in genere? & quis habet Ita patet in Trident. Seff. 24. de Matri- poteftatem ponendi illud ? mon. Can. 3. & 4, R— "ET [ Vel difpénfandi? Ratio : Quiain Ecdl efía eft v?:ra fpi- Llil. Kefpedeo 1. ex S, Thom, in. titualisMonarchia & Principatus,habet- 4 : ) 5 (( !.,"— ] iprzfenti art. unico , eft T t duplex : Unum Que poteftatem fuper fubditos, quos V impe dienstantüm , ficuc in có coltta- impedimenta per Eccléfiam pofita li- hens, morraliter quidem peccet , Mà- gant, etíiab Egclqüa perapoftafiam d-e- ficiant. J trimonium tamen fit validum. Alterum j impediens & fimul dirimens , feu valo- Opponi hic poteft illud Matth, x3, rem contra&üs annullans, Eft autem Quod Deus conjunxit, homo non fepa- , hic fermo de impedimento Matrimo- ret, Sed negatur íuppofitum quód nium precedente, quia fuperveniens Deusconjungat eos, qui conjunguntur N non folvit , nifiin duobus cafibus anté cum impedimento flatuto perEcclefiam, explicatis de voto folemni , & conver- quz quidquid agit, per Dei authorits,- fione alterius conjugis infidelis ad fi- tem agxt. kl dem, &,2. Princeps infidelis habet pote- f &' 20 De Fideeft, in Ecclefia effe flatem ex jufta caufa ftazuendi fuis fub- Ceocccccc ditis 1366 TRAÁACTATUS . XPI. Examen f., ditis infidelibus impedimenta Matri- ula & monium dirimentia, - Dixi , perfe 0$ex natura vei Ita S. Thom. in defato Ecclefia hane poteftatem fibi at 4» d. 39. q. unic, a. 1. ad 4, * refervavit , propter dignitatem Sacra- üipe Katio H Matrimonium Infidelium non eft S .cramentum fed folüm con- menti Quz enim funt conjunéta fpi- üsq ritualibus & ad finem fupernaturalem 41 tracuscivilis& naturalis, Ergo quoad ordinantur , per poteflatem fzcularcm pox prafens eft eadem ratio de illo ac de alio fedt €ontractu, convenienter gubernari non poffunt. Quz Ratio probat , idem Quam etiam ob caufam , fi contingeret Á poffe Principem fidclem refpe&tu fuo- cafus, quo Rex & Papa eirca Matrimo- Bo rum fubditorum infidelium, nium praciperent contraria , ftandum Uis, Be, 4. Princeps fzcularis fidelis feu effet Legi Ecclefiaftice , velut fupe- baptizatus, attentá naturá rei, feu de fe, rioti, tet & quantum eft ex vi fuz poteflatis fibi f Contra R. 4, varia opponi poffunt, ut PrincipiSzculari competentis poteft quz foluta funt fuprà Tract. €, Exam, vdi fuis fubditis fidelibus ponere impedi- 5.n,653. Ubi probatum eft , quàd Prin- 0tcu menta Matrimonii, Íta S,'Thom. in 4, icit ceps fxcularis poffit poncre Leges fub. d. 24, q, uhic. a, , ad 4, dicens: Matri- peccato fcu in conícientia obligantes, tonf monium, inquantum efl in officium s. f. Epifcopus , quantum efl ex và Il-bu* naturz , ftatuiturlege naturz : inquan- fug poteftatis potefl fuis fubditis ponere [/ l tumeft Sacramentum, legedivina ; in- impedimenta Matrimonii, Ejus tamen hz quantum eftin officium Communitatis, Tne ufus eft illi à Papa interdi&tus, flatuitur lege civili. Et concludit S, D, Katio ; Epifcopus poteflin fua Dioe- Itii Et ideo ex qualibet di&arum Legum ccfi quod Papa potcft in tora Ecclcfia, ut bo Ppte&'al'iqua perfona effici ad Matrimo- habet commune axioma, cüm fit Paftor [ nium illegitima, Idem docet 4, cont. ordinarius , nifi poteftas à Papa limite- p Genr.c. 78, tur. dl Ratzo :. 'T'um quia fuperinducta ratio R& 6, Rafiona-bilïs & legitimé intro- Sacramentià Matrimonio non tollit ra- N du&a coníuctudo poteft inducere no- « tionem contractus , cujus quoque natu- vumimpedimentum dirimens , & abro- t ram Chriftis non mutavit, Ergout ta- gare antiquum , quod cft fola lege hu- Ti lis per. fe feu attentá naturá reí manet. maná five Ecclefiafticà five civili pofi- inf poteflati politice (ubjectus. Tumetiam, tum., It quialicét poteftas politica directé circa Katro : Quia poteft juxta S, Thom, 91 hoc Sacramentum nihil poffit ftatuere, I. 2; q. 27.2. 3. inducere Legem in con- COP bene tamen indirecté , fcilicet impe- Ícientia obligantem, uti & abrogare Le- At diendo valorem contractusin Matrimo- gem puré humanam, Uti probatum & nio. effentialiter inclufi , apponendo fufé explicatum eft fuprà Tradt &. E- cettas conditiones f/me quibus non. uod lu xam, $. n, 89. ubi vide quacunque ibi W *egam-fol.uxxa »& non plus poteft. Ecclefia, di&a Dt, &bv 7«-, De Impedimentis Matrimonii, 1'307 Lqïa « &.7. Inimpedimentisjure Baturali — pus , non ramen ejus Vicarius Geneta- li aut pofitivo divino dirimentibus Papa lis nifi ex commiffione fpeciali. Plura, t difpeníare nequir. 2. Bene tamen in qua híc dici poffent , vide fuprà de di- [ iis qux folo jure Ecclefiaftico dirimunt, fpeníatione Trad. 6, Exam. y, n. 90, h 3. In quibus przter Papam nullus alius & Ícqq. ubi etiam patet , qui flatuerit ( poteitate ordinaria difpenfare poteft, Trid, cujus anté merini de cafibus oc- I cultis, " fed tantüm ex commiffionePapae, Vide infrà in Exam, 6, n. 71. fet Ratio 1. f 3, p. — Quia infertor per fe & 74. an & quando Papa difpenfet in ( non poreft difpenfare in Lege fupe "impedimento confanguinitatis & affi- ] Fio- nitatis, ris, Ergo. j Ratio 2.p. Summa poteftas,quz eft in QU/LERO II Que in fpecie funt terris,refidecin Papa. impedimcnta Mattimonium impedien- *«s Be8, Poteft Epifcopus vel ordinaria, tia feu non dirimentia , quz ut Verfus ) velin Trid,Seff. 24. cap, 6. pro cafibus à, $. Thom, relatus habet , impediunt ] occultisexpreffé conceffa , vel faltem ex fieripermitiunt fatla teueri, ) ' tacita Pontificis commiffione , proforo &, Continentur fequentibus Verfi- confcientiz tantüm , difpenfare in om- bus. Quibus tamen adde omiffionem nibus impedimentis Jure Ecclefiaftico proclamationum,de qua Exam. 6, Q.13. dirimentibus : dummodo adfint omnes n, 96. 5 ; hz 5. conditiones : 1, Quód impedi- mentum fit occultum, 2. Quod Ma- Ecclefía vetitum , net non tempup s feriatum, trimonjum fit publicum.. 3. Quód fuerit "dique Catechifgous , Crimen , Spon[a- bonáifide contra&um juxta formam de- lia, Fotume. creri Trid. Seff. 24. c6,1. — 4. Quód fe- paratioffieri non poffit fine magno fcan- Explicantur fuo ordine : dalo, $. Conditio eft . disjunctiva , Ecclefía vetitum , id eft, intezdidtum quód fcilicet non fit aditus ad Pontifi- feu prohibitio Ecclefie , five generalis cem ex inopia, aut aliacaufa ; velfi fit five particularis, ad tempus vel in per- Huc etiam reducitur ftatus ralis aditus , effet tamen periculum in petuum. mora, puta, periculumincontineritiz, peceati mortalis , & excommunicatio- ^ infamiz, autalterius damni, fi publica- nis, Tem retur : ut fi impcdimentum fe teneret "n ]Feriatüm ; nimirum juxta ex parte faeminz , & effet affinitas ex Trid. ab Adventu Dornini ufque ad Epi- copula illicira cum confanguineo mariti phaniam, & àferiaquarta Cinerum uf- ante Matrimonium, quead Octavam Pafcha inclu(ivé, Qui- Ratro efl nobilis Epiikía , nec credi bus temporibus non prohibetur ipfe debet, Papam fibi refervare difpenfa- contra&us Matrimonii aut confamma- tionem in ranto animarum periculo. tio ejus , fedfub peccato mortali (cüm E:goin cocafu poteft difpen(are Epifco- in regravi fit contra preceptum Eccle- C aceccoec 2 fia) Nügeot , 3308 TRACT.ATUS: XF Exqmän m ^ fiz) prohibetur nuptiarum . folemnitas; crum, Excipiuntur vota fimplicia Soc: ideft , 1. folemnis Nuptiarum celebra- Jefu ,. qua: ex fpeciali Ecclefiz Statuto tio. 2. Tradudio Sponfz- in dóomum vel privilegio non folüt impediunt fed ( Sponfi. 3. €clcbratio folemnisiconvi- etiam. dirimunt Matrimonium contra- viiactripudii,. Obfervanda eft confüe- hendum, tudo & praxis loci etiam circa. ipfum. 1 Nota 1. differentiam inter eos , qui pracifé contractum. contrahunt cum voro fimplici caftitatis, Catéchi[us ,. 1d eft , cognatio fpiri- & cos,quieum voto Religionis. Prio- tualis confecuta ex Catechifmo ,. fcu in- rés enim non Ífolüm mortaliter pec- flru&tione Fidei , qua ante januas Eccle- cant contrahendo, fed & debitum pete- fie fitfuper eum , qui defertur ad Bap- re non poflunt , licét petenti debeant üfmum, Vel, utaliexplicant, con- reddere, Pofteriores. vcró , quamvis irahitur ab co ,, qui refpondet pro. in- contrahenáo peccent morzaliter, poffunt tüi fante, quando poft Baptifmum in ne-- tamen petere ac reddere , cüm caftita- dik ceffitate collatum fupplentur ceremo- tem non promiferint abfoluté , fed fo- Do niz, Hoc impedimentum: poft Trid.. lürn fub cond r itione , fi Religion.gni -in- D non ceníetur ampliüseffe inufu.. grediantur.. [ Crimen, | Solent affignari feptem im- - INota z.,quþd-' cum ilïb-, qulMatrimo— l ul pedimenta.ex crimine, impedientia Ma- nium contrahit cum voto iimplici cafti- fir trimonium cum quacunque, r.Inceftus. tatis: , poffit Epifcopus difpenfare , ut cum confan'guinca- Uxoris in primo vel poflit petere debitum : qui tamen folu- qï fécundo gradu ,. fciehter admiffus , vcl to. per. alterius. conjugis mortem Mitri- fi monit vinculo , tenetur ad.caftitatem;. cum propria matreautfilia. — 2.Raptus t vel ad intrandam Religionem ;. ut patet It alienz fponfz. 3. Uxoricidium; 4. Pres- bytericidium, j- Sufceptio. propria ex S,'Thom, q. $3. a. 1.ad 4- W Prolis ex Baptifmo: ad: impediendam: -;QUAERO III. Quaznam in fpecie redditionem debiti, 6.. Publica poeni-. fünt: impedimenta. Matrimonium diri- tentia, quamdiu durat; 7. Matrimo- mentia indicata hoc Verfu S, Thome, niumcuwm mon!ali, |Hzcfeptemimpe- Que ficianda. vetant: counbia. 5 fatla. retratlanr ? dimenta. juxta.comunierem Sententiam: non amplius funt in. ufu.. LV,;Refp, De Jureantiquo fünt duo» Spanfozli;z,. Qui enim Matrimonium: decim , indicata tribus fequentibus ver- fibus.à S, 'Thoma relatis , quibus jure promifit uni', non poteft licité contra-- novo: Concilii Trid, addita func duo;. [ herecumalia, Vid, fup..deSponfal.. nimirum Clandceflinitas & Raptus, qui f Votum: , nimirum. fimplek. fervandi: [2 ionem,, indicantur per duos: Verfus fubjundtos.. " eaflitatem. ,. ingrediendi Rcli o Verfus funt hi z: ( aon.nübendi , fuícipiendi Ordinem fà-- Errer Em De. Inpedimentis. Matrimuis. 1309 N * Errer , Conditio , Votum » Cognatio, deeft , nifi confenfus alterius, — Ergo fi J Crimen. hic accedat,Matrimonium eft validum. T Quomodo autem ille confenlus poffit Cultus difparitas . Fi:, Ordo, Iäga- COU - vel debeat: fenfibiliter exprimt , patebit men , Honeflas. cx dicendis n. 5 7. Si fis affimis , ff forte coire nequi- Oppono x. ln cafu quo Matrimonium s]qm bis.. It eflec nullum ratione impedimenti diri- mentis, perfonas ad contrahendum in- ]rio- Si Parochs €9 duplicis defit prafentia à habiles facientis, ut validetur , requiri- L tefrss, tur novus externus confenfusutriufque. i f Raptave fit muliar , nec parti reddita ibeat Isice Ergo fimiliter in przfenti.; 2, Matrimonium non.poteft claudi- m Numerum duodenarium impedi nw:n- care : Sed juxta vos claudicat, quia tenet vf torum dirimentium, nimirum uíque ad ex parte unius & nom alterius. Ergo. ( duo ultima , pulchré explicat.Angelicus "A. 1, neg. conf, -Quia in illo cafu 4l Tl« DodGor in prafenti art, un. ubi videatur. confenfus utriufque cft nullus, in nofiro De omnibus iítis impedimentis in par- autem confenfus unius eft validus & vir- üiculaii agetur in fequend: Examine ,. tualiter manet. Siergo in cafu objecto o priustamen nounulli fcinwvalde necef- detur difpenfatio, licét non requirantur al farir cafus fünt refolvendi, : i novz proclamationes , nec prafentia » W QUZER O IV. Ut Matrimenium,. Parocbi & Teftium , ut. poflea dicetur, T folu- | quod defe&u confensüs , utpote qui vel debent tameniambo de noveo fenfibiliter Mate | fuit fidtus, vel coa&us feu metu extor- confentire.; "T'um quia difpenfatio non Itl tus ( licét perfonz fuerint habiles) fuit dat valorem priori Matrimonio , cim fuerit nullum , fed folüm facit perfonas PZIH invalidum , fiat validum , requiriturne novus confenfus utriufque ? habiles : "Fum etiam , quia neutrius i | - LV. 1. Probabilius eft, quód ille ,. confenfus virtualiter manet, permanen- fs qui illegitimé confenfit, de novo con- tiaenim fupponit'exiffentïäm,conf,cnihs o^ fenfum fenfibiliter exprimere debear ,. autemsqui non cft verus fed nullus, no bn fr alter confenfum non revocátit, Ita habuit exiflentiam. Ergo: ; ho S. Thom, hic q. 47. a. 4. ad 2, dicens: ZÁd 2, neg. min, non enim dicimu Ex con[en[m libero 1liius, qui primà coa- qpöd propter confenfum lzfgiti'znzlm u- vdmv nius Matrimonium fit validum cx parte j us eff , non fit Matriaoninm , mfi in- quantum: con[enfus. pracedens im alteyo unius, fed quód Matrimoniunrantea ex j u adhue manet im [uo virores unde. fi dif- illo defe&u nullunr,. fiat validunvacce- ii fentiret, non fieret Matrimonium. dente legitimo confenfu illius, qui antea qü;ï Ratío ; Cünv coníenfus unius fuerit l05 confenferat illegitimé , cüm alterius confenfus adhuc duret, Referunt alia legitimus, & revocatus non fit, adeóque moraliter vel virtualiter duret ,. nihil qui, quód Clemens VIII, fuerit incon- iil €cccecccec 5 trari-- s 1310 TRACTATUS . XVIL Examen $. traria Sententia, fed eam trenuit ut Do- Ratioz.p, ^ Taliseft, ficut titübans, Af cor lvatus, qui autem titubat , hab-crm* pro igno- du * QUAERO V. Ut cenvalefcat Matiri- rante , ignorans autem non confcn:it? moanium ratione impedimenti dirimen- quiaignotinullacupido. Ergo. Á tis ; perlonas inhabiles facientis, debet- Rato 3, p. cum. Sanchez ; Vir vel ha neconjunx impedimenti hujus nefcius, mulier tunc non tantüm intendit in ls ab altero ejus cenício dc Matrimonii Matrimonio perfeverare, fed etiam de- nullitate moneri , vcl fufficitne renova- W nuó contrahere , fub ea condicione , fi q xe confenfus,tacendo nullitatem 2 prius Matrim, fit irritum : Sed. con- ft E. 1. Debet moneri, licét caufa nul- ditio illa tunc exiftit. Ergo veré con- i 2. Non tamen trahitur Matrimonium. litatis non explicetur. u fufficit in eo cafa dicere:Sufpicor te non Notar. Quód,licét hicadfit aliquis P» effe meum Virum vel Uxorem.- 3. Suf- error vel ignorantia , hectamen folüm h ficit tamen , fi ille confenfus procedat eft ignorantia concomitans ; quz non €x cognitione zquivalenti fcientiz nul- tollit voluntarium, It litatis, v.g. fi conjunx nullitatem fciens Nota . Hoc ctiam poffe fieri per [ petat ab aliofic: Diligis me ita , ut, fi Confcffarium, ut , 6 inter conjuges fit i non effet inter nos Matrimonium ,. de- difcordia , hortetureos , utfe ita dili- T nuó contraheres , ac ex nunc vis me in gant , ac fi denuó Matrimonium con- W conjugem , ac fi antea non fuiffcmus traherent , & utex nunc in conjuges fe V conjuges , & ille refpondeat , ita , volo , recipiant , etfi Matrimonium non fuerit I! ita, accepto te in conjugem; & inter- inter eos. Sed (ut bene monet. dictus f roganseodem modo dicat & coafenfum Author) hoc magaa circumfpectione íuum exprimat. 4. Sufficit ctiam , fi fieri debet : poffet enim vir fufpicari, YX conjuges impedimentum ceffaffe fcien- Confefforem aliquid noffe de Matrimo- t tes , affectu conjugali f2 carnaliter co- nii nullitate , & ideo velle denuó con- gnolcant, non przflito alio confenfu, fenfus praflari : quare hic modus per Aatio l, P. nod nullum eft, non Confefforem rariffimé adhibendus eft, | poteft ratificari: Sed illud Matrimoni- Ratto4. . Matrimonium poteft non um efl nullum , & coníenfus nullus. folàm ver f is contrahi , fed & fignis : | Ergo non ratificatur : $ed conjuges tunc Sed nullum fignum tam expreffé deno- Íolüm intendunt ratificare, non veró de ) tat voluntatem contrahendi, quám con- novo contrahere , cüm putent matri- greffus animo conjugali fa&us, —Ergo, monium efle validum , actus autem non E Dixi, animo conjugali ; íi enim fiat ani» operantur ultra intentionem agentium, mo fornicario, coram Deo Matrimoni- W Ergo nihil faciunt , nifi nullitatem fci- um non validatur, ant, Simile eftin voto etiam folemni I LVIII. Ef/ge Matrimonium, ratione ratificato, cüim an:é fuerit nullum, fed impedimenti nullum , antea coram Pa- nullitas non erat nota, rocho & T*eflibus celebratum , ablato impe- De Iospedimentis Matrimomii. E 3& t impedimente denuó coram iis celebr ,an- bium deponere , debitumqQue petere ac dum ? reddere. — 2, $i fa&á diligenti inquifi- Dico ; Sufficit quód conjuges inter fe tione de Matrimonii valore adhuc ma- Íolos modo infinuato renovent con- neant dubii, fine mortali petere non fenfus, fiimpedimentum ( fit illud qua- peffunt, 3. Si ambo dubitent de va- lecunque)occultum fit,. 2, Si veró tem- lore Matrimonii, prefertim malá fide pore primi contractüs Parecho aut uni contracti , poftea veró inveniant ratio- ex teftibus fuit notum , renovatio debet nes, ex quibus probabile quidem ap- fieri coram eodem Parocho & tefte. 3. Si paret, Matrimoniutn valere, probabi- refcierunt poft primum contractum, fed lius tamen ipfis videtur non valere, nec taliter, urin foro cxterno probari non reddere nec petere poffunt debitum ,. ut poffit ,. non eff neceffe ut iterum adhi- tenet verior Opinio.. beantur, Ratí 1,p, Licitumreft agere contra Rattzo 1. p Quia jam eft fatisfactum Ícrupulum cognitunt, ut patet Tra&t. intentioni Concilii Trid, circa clande- 2. de Conícient, Exam, 2. n, 2. Sed flinitatem , finisenim ejJus Statuti fuit, in eocafu non eft dubium , fed tantüm cavere incommoda & peccata qua ex fcrupulus cognitus. Ergo, matrimonio clandeflino pullulabant, KRatio 2, p. patet ex didio Trad, €ó.quód non poterant probari cfle con- Exam, 1. n, 10. ubi probatum eft , quód ttacta , ut funt defertio Uxoris , adulte- non liceat operari cum confcientia pra- ria, &c, Sed hic finis in przfenti jam &icé dubia propter periculum- peecati falvatur. E:rgo. ficut in prafenti conjuges fe exponunt Ratio 2. p. Si teftes incontractu fci- periculo adulterii vel fornicationis, fi verunt impedimentum , non fuetumt congrediantur, Eirgo.- teftes valoris,(ed nullitatis. Ergo, Ratio 3. p. conftat in eodem Tradt, Katio 3.p, Qujaineo cafu Parochus Exam, 3. n, r1. ubiprobatur , non lice- & tefles tunc , quando Matrimonio af- reim moralibus fequi Sententiam pro- fiftebant , & Ecclefiam reprz(entabant, babilem.reli&á concurrente probabilio-— erant teflesvaloris, & Eccleíia validum re,cognita ut tali, Matrimonium judicabat : cujus nullitas R.2, Probabilius eff,quöd-conjunx; ignorabatur, Ergo, qui cum dubio. de impedimento. diri- 4275 QLLERO VL $i conjuges ratione mente , v,g. de morte alterius conjugis: alicujus impedimenti dirimentis de va- contraxit , nom poffit petere debitum,. lore Matrimonii dubitent, velíicoruny teneatur tamen alteri non.dubitanti, fed: unusnullitatem fciat ,. peteflae peri vel bona fide peffidenti reddere, Ita ex... zeddi debitum ? preffé decíditur inc, Domzsnus, de fécun... LIX. w. 1.. Si conjuges temerarié & dis nuptim: , per hec veiba : Nullug, fine ratione dubitent , debent ad judi- amodo. ad. fecundas nuptias migrare cium fui Pafleris. vel Confefforis , du- prafumat, doncc ci conftet, quàd ab hac Yvlta d 1312 TRACTATUS XFI. Examen $. LU! vita migraverit conjunx : fi veró aliquis Ratio :...y. Obligatio reddendi ori- hocnon fervavit , & de morte prioris tur vel ex poffeffione petentis , vel ex hi & conjugis adhuc exiftimat fibi dubitan- Jure juftitie quod habet ad exigendum: [ dum, ei, quz fibinupfit, debitum non Sed utrumque hic deeft , non enim fuf- .denc*-gbtybfculan.tï E quocï -à fe tamen fragatur poffeffio , quz dubia fide coepta « Izc I noverit nullatenus cxigendum. eft & dubia manet. Ergo. Ex quo ibi.. [/ patet difparitàs de conjuge qui habet Katio Poffeffor bonz fidei non efl votum íimplex caflitatis , cui petenti fpoliandus jure fuo. propter 1nalam fi- tenetur alter reddere , quia habet pof- dem alterius , ut patet in prafcriptio- feffionem .&jus juftiziz ad exigendum, ncjin qua mala fides pofíelloris prioris & petendum folüm peccat frangendo non nocet bona fide poffidenti nunc, votutm, & abutendo r.chfua, fcilicet cor- Ergo. pore confortis. Oppona : Juxta dicta non licet opera- BR.4. Siuterque mala fide contraxit, " ricum conícientia practicé dubia ; Sed dubitamdo nimirum de impedimento talis reddendo operaretur cum coníci- n dirimente , neuter poteft reddere vel entia practicé dubia, ,Ergo pe«caret petere, 2. Si uterque bona fide con- Q mortaliter, traxit , & poftea ambo de valore Matri- ?E monii dubitent, & adhibita circa in- p "d hocneg, min. — T'alisenim debe- ret fe determinare quód teneatur ad hic quirendam veritatem fufficiente. dili- Q & nunc reddendum ,. tum ex adducta gentia adhuc dubii maneant cx titulo Ratone, tum ex illo axiomate in dicto poffeffionis, poffunt dubium pradicé Tiadt 2, Exam, 1, Q. 6. n. i. expli- deponere , & falva conícientia petere ä; cato , Zz dubizs tutzor pars eft. eligenda; ac reddere , licét fp eculativé maneant ille autem reddendo cligeret partem tu- dubii. [ tiorem , neinnocentem fuo fpoliet jure, Ratipi.p. Tunc nulli fuffragatur 0 In quo a&tu fiforté etret , eft peccatum poffeffio,coepta enim eft mala fide, materiale, nonfgrmale. Sicut fi quis Rafio 2, p. patet ex illa Regula ju- dubitet , an Petro dcbeat. 40, imperia- ris : Z pari dehitlo vel caufa potior fen les, non peccat, fcd bene tacit folven- qutlior. eff conditia poffidentis :: Sed. hic do , licét forté bzc pceunia deberetur eft par caufa , nullitatis & valoris Matri- fi] heredibus cutn reliqua hzreditate ,. qui monii, cim non fint fortiora argumen- tamen privantur ea, ta deuno ac de altero, & poffeffio Ma- &, 3. Incafu && 2. alter qui non du- Y trimonii bona fide efl ceepta, 'Ergo, l bitat, poteft quidem, dubitanti petenti Vide explicationem iftius Regule in xeddere,non tamen renetur, t Trad. de Confc. Exám. r, 264 0; 124 ARatzo 1. Eft potfcffor pacificus & E« fpecialiter Q. 7. & 8, ubi oftenditur; bonz fidei , E;*go peteft plené matrimo- quód folàm teneatin matería nio uti, ju&itviæ. qualis eft in przfenti, R, ;' s De lhupedimentis Matrimonis. ,'313 E. $. $i unus tantüm conjunx fciat Ex his ruit fundamentum Adverfar, y nullitatem Ma'rimonii,certum efl,quód quotenent, non fore fornicationem W faltem non poffit petere, . 2. Imó defa- aut adulterium formale fed folum mate- li &o probabilius eft quód nec. peffit pe- riale,cà quód tanta neceffitas excufet, ui tenti nullitatem nefcienti reddere,ctiam Oppono : Quod alter juflé poteftpe- ad. vitanda gravia damna ac pericula Ph tere,hoc poffum , imó aliquando tencor [l infamig , incontinentiz, Hujus fe- ei reddere. (licét juflitia petitionis fit cundze partis oppoíitum olim graves tantüm putativa ex errore & perfuafio- T IH DD,tenuerunt. E ne hominum caufata) imà interdum l Ratio 1. p. Tum quia ex Matrimonio iniqué petenti : ficut fi quis àParocho ? * " nullo nullum jus petendi confurgit petat Euchariftiam fibi dari,quem Paro- X] Tum etiam quia accedere ad non fuam, chus privatim fcit eá indignum, tenetur eft peccatum luxariz, Ergo, publicé petenti dare , ut diQum eftin: 2. Parsque hoctempore eff com- Tra&, de Euchar. Ss£fumse : Scd alter l, munior, claré colligitur ex c. /zteras. de conjunx , in boni fide exifleris , jufté Jj veftit. (pol. &c. znquifitiont, 44. de Sent, poteft,quod nemo negat , Ergo &alter excom, ubi Summus Poncifex reícribit, reddere, j quód mulier conícia nullitatis & im- . "Ad boc major non eft univerfaliter pedimenti Matrimonii, ne quidem ad [« przceptum Judicis, tub cenfuris emana- vera;nam exiftens in magna neccffitate juftéfeu fine peccato poteft ab ufurario, j tum, poffit abíque peccato mortali e4.. dere debitum, "Tales enim cenfure non aliter dare nolente , petere mutuum j fub ufura, quod tamen ufurarius fine ligant animam & conícientiam foemi- peccato non poteft dare, Et ita neceft 4 nz, quiafunclata ex falfa prefumptio- ne (quzlocum non habent in conícien- vera in prafenti. V«l dici poteft , maj. l M tia) cüm Judex fori externi , qui de effe veram , fi isà quojpetitur , poffit reddere fine peceato , uti in prafenti r occultis non judicat, przfumplferit foe- minam frivolé allegare impedimentum non peffe probatum eft, cujus nullam probationem adferre po- Quidergoconfili? quod medium pro lj teft, talimuliere, utevitet redditionem de- 4(1 Ratto : In nullo cafu, & ex nullo metu bici, & evadat illa mala ? J licethmmittere peccatum , prælercim Dico : Omifïï;.diver[ismediis, qüä u moitale , ut adulterium , fornicatio- hic (uggeri folent , oprimum eft vel fta- nem: Sed fi in cafu pofito liceret ad tim clam,fi haberi poffit , procurare di- vitanda gravia damna reddere debitum, Ípenfationeminimpedimento , utfi fit Q juris Ecclefiaftici: vel omni.poffibili mo- Jl licitum effet dictum peccatum,imó con- trà communem Sententiam fornicatio do fe abfentare, ac fe conferre ad locum n ubi fcandalum ceffat, s & adulterium non effent intrinfccé ma- l la, quia u poffent bono quodam fine co- QULERO VII. Qualiter debet c,o.n-' honcílari, E tgo, Dddddddd ftare ) CSumar Algtq.vr TRACTATUS. XP1. Examen ,. . flare de morte conjugis, fi fuperftes ve- ma , nifi aliis adminiculis , certam pro- lit fecundó nubere? bationem facientibus, adjuvetur, l COLXLE s.r. Ut conjunx fuperftes fi- Ratio: Vi allai textüs Juris Canoni- ü - ve propriá authoritate, five judicio Ec- Ci requiritur certzm muntium , ubi ly clehiz poflit tranfire ad fecundas nuptias, nntinima lamitur in genere neutro. Sz5- l 1 non fufficit probabilitas moralis id eft, fumo 1. Sed nuntium;quod habetar vo- cauía judicio prudentum probabilis ad ce unitis, non potcft dici certum ,. quia; -- credendum quód obierit , fed requiri- ut Jura inquiunt, Zox ais vox nulluuse ": tur,certitudo vel per nuntium vel per Et eflo , íumeretur mafculiné zs»tizs tefles , ita ut judicio prudentum non eertus , fub(iflit tamen hzc Ratio: Quia tantim probabile fed & certum fitquód nuntíus certus cft, qui nuntium certum obierir, Ita patet in c.in prafeatia, de affert: Sed unicus folus tcftis non po- Spon[al. ubi fic flatuitur: INoz poffust teft dici per fe loquendoe afferre nun* zales d. alsorum con[ortium: convolare , tium certum, Ergo, — Subfsno 2, Sed fola fama etiam non facit certum nun- mec permittas cas. autboritate Ecclefia contrabere , douec certum muntiuma acci- tium ; cüm oriatur ab incerto Áuctore piant. de smorte "Uzrorums. uo Juris & pleramque fallaci, fitque vana vulgi Canonici Statuto correctum eft jus ci- vox, adeóque non probart, nifi oriatue vile,quo flatuebatur,quód fuperftes de- àfide dignis, Ergo. ! Ü beret cxpectare per quinquennium, po- Dixi, &f adjuvetur adminzculis, quae Ítea reftritum 'ad varia à varus affie q,uadricnn"ium. 3u8€ [s] nantur, v. g. longitu- fimilia, &c. doabfentiz; univeríalis fama de morte Ratio: In contrahendo Matrimo;ïio ibiubi commorabatur ; diftantia loci,ob f debet evitari omne periculum peccati ; quam difficulter aliz probationes haberi Sed nifiin di&o cafu ad(it di&a cercitu- poffunt; mors qux dudum contigits do, imminet periculum nullitatisMa- fene&us. vcl zgriudo illius, de cujas j trimonii , confequenter & adulterii morte agitur; pralium cui interfuit,& Ergo. non eft reverfus, forté per annum ex- Oppono : Adulterium sBon eft fine pe&tatuss literx eorum cum quibus tni- dolo l, penult, ff. 4e a4z/t.Sed Mulier, litavit ; objiffe referentess captivitas ia Similiter fa1n» non quz nubitcum probabili credulitate de quam incidit, &e. morte viri, non agitcx dolo, Ergonon probat, nifi.plene fic probata ( ninurum cxpor-ïit'fe periculo adutteri, ad minus duobus teftibus., omni exce- Sed. neg, min. Ex dolo enim illa mus ptione majoribus , qui deponant fe au- : [ó lier agit ideo, quia non adhibet diligen- diviffe publicé, non tantàm ab uno, f€ 4 tiam jure requilitam ad fe ecrüificandam à majori parte po.puii, Item débet ia- te de morte viri, 2 nia effe ortacx rationabili motivo,quà "- fufficit unus j 8&3. In cafu pofito no poteft effe t /Pralium, cui interfuit, & refus rcfrens mortem. 2, Nee fola fa- pofica , diligenier cti:u,n quægcus n n uit h Á (De Lupedimentis Matrimoniu- 1515 fait /nventus. 5. Navigatio maris & B& 3- Si pornitenslaboret ignorantia fuborta tempeftas , poftquam nec navis invincibili fa&i aut juris humani, divini, aut natutalis ,'fine prejudicio tertii, ac comparuit, necipíe, etiam perlocave- . Boni communis , fiveignorantia adfit rifimilia quafitus, | Plura.de hoc vide- inaliisAA, poftMatrimonium jam contractum, five 'Teneturne .Con— dum eft contrahendum: & ex monitione ] UJERO. VIIL nulla , etiam in futurum fperetur utili- feffarius admonetecos , quosfcit con. ,. ttaxiffe invalidum Matrimonium ? tas. (quod rarum videtur & difficile eft LXIL g. 1. - Probabilius eff , quód judicare ) non tenetur. nec debet con- feffarius aut alius adimonere de impedi- Confeffarius de impedimento dirimente teneatur admonere conjuges, laborantes mento dirimente , v. g. incafu, quo fe- ejus ignorantia vincibili & mortaliter queretur perplexitas vel fcandalum ex culpabili , fivefa&i, five juris; humani Íeparacione, veldifficultas, nimirumfi vel divini. o conjonx impedimenti |confcius volet Ratio : Quia aliàs Confeffarius fci- cum (candalo alterius.conjugis, impedi- enter confert Sacramentum indigno, mentum ignorantis , recedere: vel (i & non fatisfacit füo officio , cüm fedeat obtentá difpenfatione volet quidem in in Confeffionali ut Do&or, & ut Vi- Matrimonio perfiftere , alter autem no- let denuó coníentire :: vel certé mane- - carius Dei, eft enim vel proprius Paftor, bunt fimulin diuturno concubinatu; vcl getens vices illius. Ergo. Dequo vide Tra&. 2, n, 32. in Exam. 3. Alia Hxc doctrína inprimis patet à pari de Ratio videatur fuprà de Correctione corre&tione fraterna, quam fuprà Tra&, fraterna Tra&. 7, Exam, 6, Q. 14. n, 7. Exam. 6, n. 97. R. /6. ex verbis S. Thom, probavimus non oblig 102, pro R, 1. & z. prefertim axiomata í qre , übi ibiaddud&a. nulla fperatur utilitas. &g.2. ldemefifiillaignorantia, five Ratio : Tum quia D o&of (V'uti eft Confeflarius) non tenetur docere , ubi fa&i, fivejuris, humaniveldivini, fit invincibilis, & fit probabilis fpes moni- ex dotrina nulla fperatur utilitas, cüm tionem prefuturam , fine gravi fcandalo ordinetur ad utilitatem ejus, qui doceri & detrimento , v g. in caífu , quocon- debet, "Tümetiam quianulla Lex ob- feffarius fcic Mattimonium effe nullum, ligat ad a&usinutiles & otiofos. 'Tum & poenitens facilé poteft impetrare di- tandem, quia, utait Saluflius, Fruflrà fpenfationem , quem etiam Confeffor niti , & nihil aliud , quàm laborando odium quarere , extrema dementiz eít, credit pro ea impetranda diligenciam adhibiturum, nec eft periculum;, ut in- Et c, de viduis, 27.q. 1. INulli laqueuna - terim Uxore (quamícit non eífe fqam? debemussnjicere , puta , fine ullo fru&u fruatur, A Íperàto, quod tamen fieret, quia, qui Ratio eft qu antà , Cui addenda que propter bonam fidem & invincibilem loco de Correctione fraterna citato dicta rantiamerant in bono ftatu,corum- - igno que ,funf pro R.2. Ddddddfid 2 " 1516 CTRÁACTATUS. XL. Examen f. que peccatum erat folüm materiale, po- "A4d z. difl. maj. Si adfit obligatio ig- nerentur in periculo peccandi formali- quirendi veritatem, conc, 5 fccns,neg. ter, Hzc Íané argumenta lententiam maj —MNonenim renetur veritatem aut u iftam reddunt probabiliorem. juris divini notitiam quarere , quiejus etiam eft ad mentem S. Auguftini relati. invincibilem habet ignorantiam, de pcenit.difl.7, Can. f 2uis3. Si foirem, uid f; peenitens dubitet , vel ínci- eibi nen prode[fenon 16 admonerem non te Terreren. piat dubitare , vel dehoc Ícrupulum in confeffione proponar? Dixi in R. 3. Size pmjudicia tertii . Dico : Tanctenetur DoGorem quz- aut Boni communis , Quia bonum cem- -muhe praferendum efl bono privato, rere, & Confeffor id advertens tenetur eum inftruere, ? v.g. Si Confeflarius fciat effe fcandalum vel publicam infamiam, de nullitate ta- Katto $ Tum quia tunc conftientía iis Matrimonii ténetur. Confeffarius ejus jam videtur effelefa. "Tum etiam, conjugesadmonere. Dixi 2,wec zz fw- quia aliàs peenitens poffet Sacerdotis ta- citurnitatem interpretari in fuum favo- 2uvUms3 Si enim fcandalum peeniteati ex admonitione imminens folüm fit mo- rem , effetQue ejus taciturnitas approba- tio erroris, mentaneum;monendus eft; quia prode- rit in futurum; licét non híc & nunc, Ex quo , uti & ex & ad 1, Oppon. rl il Oppono 1. contra 3. R, Utiliüs fcan- colligitur intelligentia illerum duorum f dalum permittitur , quàm veritas victa axiomatum füprá de Correct, fratern. adducterum , Porezs alios ab errore rt- 1 zelinquatur , ut dicitur in Jure, Ergo. 2, Ignorantia Juris divini nunquam vocare (5 tacens , fem[mm errare demon- M eft invincibilis, nifi quando nemo eft, Jtrat x Error cui minmé vefifitur , ap- fi «ui veritatem docere poffit: Sed in eo : probangr. 3 caíu Sacerdos eam poteft peenitentem docere, Ergo. Quid fit ignorantia juris & fa&ti, vin- cibilis,invincibilis, | Videfuprà Tra&, Z4d 1. Relp, effe verum fi ex mani- 3.Exam.1,.23. An poffit dari igno- Áecftatione veritatis fperetur aliqua uti- rantia Juris naturalis & divini, Vide litas faltem vin futurum. Tra&.6,Exam.z.n. 17, i U s PT EEE P . Y Rs N d funl i ( C 2) 5 ^i r o ) [ GU f (?8! f i EX- — De ]mpedimemü Mfztrz'monü. J l ibetibedbegpedistedindbudtiudüe d EX A M.EN Vhk- De Irfjpedimcntis Matrimonii in fpeciali, De (itlibus agit | S, D. à Quaft, s; ufquc ad 6i. inclufivé, UJEROT. | Quid fentis de - cit. a. L. ad 4 , ex confgnfu, qui poft- impedimento erroris & modum accellit ; tamen uterque à pec- fervitutis ? De quibusS, D. cato excufatur ratione erroris inviHcCi- 4 igit q. $ t, & 52. " m Bo bilis,& qu-ia affectu maritali coierunt. LXIII. Error perfonz Dixi 1, in R.errorperfosa , puta , in - axuf&ccïdcns dirimit Matr imonium, non individuoà Sponío cle&z & determi- folo Jure pofitivo;fed & naturali, etiam natz, v.g. primogenitz, feu hujus Án- apud Infideles. nz;cui fialia fubftituatur,Matrimonium eft nullum. Eft autem alius error circa Ratio $, Thom, q. 51.a, 1. Quidquid impedit caufam de fui natura , impedit qualitatem , & conditionem , uti funt fimiliter effe&um : Sed error perfonz divitiz , nobilitas , pulchritudo , &c. antecedens impedit ac tollit caufam uz non funt de fubflantia Matrimo- Matrimonii. Ergo & Matrimonium, nii. Ethicerror ( excepta conditione Prob,min. Caafa Matrimonii eftcon- lervitutis , de qua poflea) fi przcife fi fenfus: Sed error impedit ac tollit con- circa qualitatem , nonannullat Matri- fenfum, Con- d Ergo, Prob, min, monium, ;Nam S. D,a, 2. in c, ait : fenfus in Matrimonium debert effe vo- Oportet quód error , qui Matrsmonium luntarius: Sed errortollit voluntarium, impedit , fit alicujus eorum » qua fznt :quia tollit cognitionem , nihil autem de effentia Matrimonis , uti eftperfona, volitum quin przcognitum. Ergo, non qualitas, Poteft tamen continge- Ex quoSequitur , quódlicét Matri- re quód hic error redundet in perfo- monium facob cum Lia loco Rachcelis nam , vel quód hzc qualitas juxta in- fubflituta à primcipio fuerit nullum, tentionem contrahentis , eam per fe fucrittamen poftea validatum & perfe- (& nonalter) cum períona intenden- &um , nonquidem ex ipfo concubitu, tis , tranfeatin conditionem perfona : & tunc zqué annullat, Idem eft , fi | qui ex errore contigit, fed , utair S. D. €ohs [] Rddddddd P Negass 1518 TRACT.ATUS Xn Examen 6. t contrahens illam qualitatem mente vel Prolis , qua pejoris conditionis effcituy Ti verbo fibi refervaverit velut, conditio- Tk ex Servitute Parentis, Ergo dirimit juré pofitivo. DequoS. D. a. z. ad . li nem /ie qua uon , V- g. Contraho te- cum,fies Virgo,(i esprimogenita , &c, docet ; Jus naturale dictat, quód peena ü ut patet ex. di&is fuprà de confeníu fit pzo culpainfligenda , & quód nullus PE conditionato, fienim hecconditio non fine culpa puniri debeat,fed determinare I verificetur, Matrimonium eft nullum, posnam fecundüm conditionem perfo- Dixi 2, error antecedens , id cft , qui nz&culpz , eftjuris pofitivi , &ideo d dat caufam contra&ui , utfineillo non f fervitus , quz efl quzdam poena. (habe- fierct. Eft autem alius error cozcozz- re enim Virum fervum ef£ poena Uxo- l t415, quahdo nimirum errans eft in tali ris & € converío) fi ficignorata, eodem difpofitione animi , ut zqué libenter , jure pofxtivo impedit Matrimonium, vel libentius contraheret cum tali, fi Dixi, zgmorata , nimirum à contta- Ícitet , feu i non erratet circa hanc per- hentelibero;qui fiejus notitiam habear, ï fonam, Et hic errzor etiam invalidat non dirimit , quiafcienti & yolenti non l Matrimonium. firinjuria, ficut nec dirimit , fiuterque [j] Ratío $ Quiaad ejus valorem requi- cenjunx (it fervus 5 quod utrumque ex- i riur, quód fit pofitivé voluntarium, plicatur à S. Thom. ibidem in c, Iu- adeóque ut contrahens defa&o confíen- R. 3. Servus abfque confenfu Domi- [ tiat in hanc,, nec fufficit quód confen- ni validé contíahit Matrimonium. — Ità u tiret , debet enim effe confenfus de S. D.a:2. [ prafenti , Duco te, Accipiote in meam, Ratio ibid, Jus pofitivum non praju- l five Anna fit (ive non. dicat juri naturali & divino : Sed fer- vitus cít de jure pofitivo; Matrimonium ? Dixi 2.eranz apnd infideles nam & hos obligat jus natura. veró dejure naturali & divino, Ergo. d Conditio Servitutis HincS. D,ibid.ad z.ait : Servus eft res LXIV. X . [ Dominiquantümadea , quz naturali- ignorata dirimit Matrimonium , non quidem jure naturz, fed pofitivo huma- bus fuperadduntur, fed quantüm »axd no. I[taS.D.q. 52.2, T. inc, & ad 3. naturalia omnces funt pares. LXV, Sequumurne Prolesconditio- Ratio: Tum quia ftandoin jure na- nem Pariris vcl Matris? ture tales Perfonæ ad contrahendum funt habiles, 'Tum etiam quia Servitus DiecumS. Thom.a.4. Secundüm - non eft abfoluté contra effentialia Ma- Leges cviles. parrus [equitur. ventrem, trimonii, Sced , utait S, D. a. r, ad z. ideft, fimaterficferva ,. filiifuncfervi, costrariatur. Matrimonio quautüm ad licétPater fitliber , & écontra, fi Pater I fitfervus , Mater veró libera , filii funt atium , ad queu quis per Matrimoumium [ liberi, alteri obligatur , quenz non poteff. libere exeqtti , dum nimirum occupatur fervi- Aatzo S, D, 1.Si quis femihat inter- tiis Domini fui; & quamtim ad bonuis ra aliena , fructus fünt ejus , cujus eft terra ; A De Impedimmtiä Mateimonat, x;:ä mum fextam ztátis annum, in Rceligio- tefra * Sed venter Mulieris refpe&tu fe- FW minis Viri efl ficut terra. refpe&tu fe- ne approbata, n mentis, Er o go. 2, Etiam in naturali- x.2, Hoc votum jure naturz dirimit Matimeniun poflea contractum in " bus videmus, quód teceptum eft in re- n probabiliori fententia Angelici Docto- cipiente ad modum recipieniis, & non Alit li per modum dantis. Ergo & femen Vi- ris , hic q. $ 3.a.2. in c, dicentis: f ri recipitur in muliere juxta conditio- dicunt , quód hoc fit propter Statutum (s Ecclefie, fed hoc non fufficit , .quia fc- nem ejus, 3, Servitus eft quedam con- ditio corporalis, càm fervus fit inflru- cundüm boc Ecclcfia poffet eiiam con- mentum Domini in opemndo:Sed Pro- trarium ftatuere: quod non videtur ve- ) rum. Et ideo dicendum eft cum aliis, l les (ubftantiam corporis habetà Matre , ]1 à Patre autem complementum formale. c*iiiöd votum folemne ex fui natura ha- Ergo in liberrate & fervitute fequitur bet ,quód dtrimat Matrimonium con- Tmatrem. tractum , inquantum ícilicet per ipfum Dixi , z2 libertate €9. fervz- ) homo fui corporis amifit poteítatem, £nie 5 quia,ut ait S,D, in his qua per- tinent ad di o gnitatem , fecundüm quod Deo iillud ad perpetuam continentiam tradens, eft cx forma rei , fequitur Patrem, ficut E: ideo non poteft illud tra- dere in poteftatem Uxoris Matrimoni- in honoribus, municipiis, & hzredita- te, & aliis hujusmodt. In quibusdam umcontrahendo, . Hzcibi, tamen terris, qua jurecivili non regun- Ratio duplex patet ex his verbis S. 'hom. Przza eft : Si votum folemne tut , pattus fequitur deteriorem condi- tionem, ut fi Pater fit fervus, quamvis caftitatis religiofz Matrimonium fub- . Mater fit libera, filii erunt fervi, - fequens dirimerct ex folo Statuto Eccle- fiz,, poffct Ecclefia (fi nimirum hoc Sta- Opponi potef? : Denominatio fit à di- niori : Sed in generatione Prolis Pater tutum tollcret, uti tollere poffet ) face- eít dignior Matre. Ergo Proles fequi- re,ut Religiofus marens Religtofus con- tur conditionem Patris. Sed folvitur ex trahat validum Matrinonium. , & fit , uxoratus; Sed hoc eft exprefsé contra mox di&is, decretum Innocentii HLc. ezzz ad smo-. fmpedimenmm Voti, De quo ne[lerium, quod habes fuprà Tract, 10. Exam, 3. n. 47, ubi oftenfum eft, quód $. D. Q. 53- Ecclefia feu Papa non poffit difpenfare F. (Xj/ERO II.. Quid de eo refolvis in Voto Religiofi profeffi , ut Uxorem ducat. Ergo. Dixi in maj ZMatri- ad propolitum? monium fub[equens ; quàd enim Matri- LXVI g, r, Per hoc impedimen- 1'onium pracedens per votum foleinne .. tum intelligo vorum folemne caftitatis, fubíequens non diffolvatur jure nature, emiffum juxca formam à Concilio Tri- nec ecclefiaflico fed divino feu ex privi- - denr. prafcripram, elapío integro Pro- [] legio Chrifti, Probatqm eft fupraà Secun- batisi?is-anno, & poft gomplecum deci- E L ln " — TRACT-ATUS XV1. — Examen , 1329 Secunda Ratio eft .. jus naturz didats Confirm, Acceptatio traditionis fadte uód qui rem fuam alieri totaliter & per vorum folemne fpe&at ad etfen- A abfeluté donavit , àquo donatio eftac- tiam ejus , cüm fit diflinétivum illius à li $o Ceptata , non poffit eam donare alteti, voto fimplici $ Sed'hzc acceptatio fit ab rxferamin ufum oppofitum & incom- Ecclefia, Ergo folemnitas voti etiam pofïibilem t Sed homo per vetum Ío- effentialis eft ab Ecclefia, 3. Vota Jefuitarum fimplicia faciunt f lemne caftitatis poteftatem fui corporis à fc totaliter abdicavit, illudque abíolu- zqué veros R«ligiofos ac vota aliorum té ad perpetuam continentiam donavit Religioforum , ut patet ex Bulla Gre- i Sed illa ac tradidit Deo, àquo donatio per Pra- gor. XIII, Afcendente Domize, latam eft acceptata, Ergo jus natur& Matrimonium |fuübíequens dirimunt [ di&tat, quódillud non Poïïït donare al- tantüm ex Statuto Ecclefiz , ut di&um Sed ufus ma- Exam.£.Q.2.n.f4. Ergo & alia, teriin ufum oppofitum, trimonii abfoluté eít. incompoffibilis 4. Votum(olemne& fimplex cafli- cum caftirate rcligiofa , uti eft luce cla- tatis funt ejufdem fpeciei , cüm utrum- que fit promiffio Deo facta,& actus vir- rius : in quo difert à ttaditione in fer- vum feu mancipium , fervitusenim & tutis Religionis , qua eft virtus una conjugium fimpliciter fe. non exclu- fpecie infima : Sed fimplex non diri- dunt,ut patetex dictisantea, Ergo. mit Matrimonium jure natutz; Ei:go B : Confirm. Ob ratíonem in maj. ad- nec folemne, ductam nullum eft matrimonium con- uomodo aliás Summi Pontifices $* potuiffent di fpenfare , utidifpenfarunt « 2- , MEPPUEENCEN UPE E RRU ERE n tractum cum altera , vivente prima U-' xore. cum quibufdam Monachis & Mona- chabus, ucnuberenr. ? Item non ita ju- Quid itvotum? quid fimplex? quid folemne , five monachale five clericale, renaturz dirimit votum folemne clerí- vid, Tract, 10, Exam. 3. cale,cur ergo monachale ? A :. R. difl, ant, Matrimonium LXVIL. Oppozo 1, contra 2, R. Ma- trimonium poteft ex natura rei flare antccedcns flat. cum voto fübíequente, cum voto (olemni Profeffionis , uti fi conc, ; Matrimonium fubfequens cum poft confummationem Maritus vel U- voto przcedente, neg.. Vorum ergo Ío- xor, aut ambo ingrediantur & profi- Jemne ftat cum Matrimonio non oppo- teantur Religionem. | Ergo non diri- fito,uti non opponitur fi precedar, quia mitur per illudjure naturz, V€l unus conjunx ex culpa POEC& Pl'i- z. Matrimonium dirimitur per vo- vari jure utendi corpore alterius , vel tum caflitatis, inquantum eft folemne: fponté poteft unus aut ambo illi cedere: Sed,ut loquitur BonifaciusVIII. de voto & tunc poteft fieri translatio dominii & voti redemptione in 6. . Solemnitas corporis ad perpetuam continentiam. Voti ex [ola con[litutione Kcclefre eff. in- "A. 2, dill. maj, inquantum cft fo- "wenta, Ergo. $ lemne folemnitate eflentiali , conc, ; acci- p n De Impedimentis Matrimonii. s X$21 aécidentali , de quá loquitur Bonifacius, 244 4. difl, maj, Sunt ci'ufdcm/fp ciei neg. maj. Et fic difl. min. neg. conf. inquantum pracife vota funt & a&us Solutio pate i tfaprá Tm&i 10. ,Examf , Virtutis Religionis, conc, maj, ; Ut » Q 9.1.47.in Not, unum formaliter folemne eft, q.uod ha- A Cenfirm. dift, maj. Acceptatio bet cx a&ibus importatis , nimirum ex formaliter prout fit à Deo , ftaiüs Reli- totali & abfoluta traditione & accepta- tione, neg, maj. Et conceffà min, dift. giofi Au&ore, cujus Ecclefia vices ge- rit,conc, maj, ; formaliter, uteftáfola fimiliter conf.Quód ergo votum folem- Ecclefia,neg. maj, Etfic dift, min. neg. ne dirimat Matrimonium, non habetex fpecic virtutis Religionis , fed ex fpecie conf, Deusergo votüm folemne acce- ptat per Ecclefiam ut fuam Vicariam , & folemnitatis przdictz effentialis, Ubi hzc aceeptat illud nomine Dei, Nota, quód in voto folemni fit pro- Contra R, ad 2. inflari poteft : Ex co, miffio & traditio ; fed diverfimodé pro- quàd folemnitas, dequa Bonifacius lo- -fittuntur actusad voti obfervanttam quitur , fitinventa ex fola Conftitutio- neceffarii, & traditur perfona vovens. ne Ecclefiz , infert , lolàm dari duplex ^4d $. Vide Tra&, to, Exam. 3, :9. votum folemne ; Matrimonium diri- n, 47. Ad 2. p. ítatim patebic R efpontio- mens , fcilicet monachale, & clericale, ex dicendis ad Q.3, pro K 1. Sedexeo, quodvoto folemni folüm eft LXVIII. Quid f quis folemniter pro- accidentale , non poteft Papa definire, fiteretur in Religione quam fal/ó putat uodnam votum debeat dicifolemne ad effeapprobatam , vel, fiapprobata fit, dirimendum Matrimonium. Ergo. Superior tamen Profeffionem recipiens D. maj. Infert ex eo, precisé ut ex non eft legicimus? Vcl fi Ecclefia fta- figno,conc,5 tanquam in quofubflantia tueret votain tali Religione, v. g. Pra- voti confiftatneg. maj. Et (ic dift. min, dicatoria aut Franciícana , non debere neg.conf. . Seníusergo , ut Gonet lo- amplius effe folemnia ? quitur , Pontificiz definitionis eft hic: Dico: In his cafibus non Her&t vo- Nos igiturattendentes , quód(ignaex- tum folemne , non defectu alicujus fub- trinfeca. declarativa voti folemnis funt flantialis requifiti , fed defectu condi- ex Conflitutione Ecclefiz , cümque ex tionis//ze qua non, tali Conftitutione figna illa in duobus Ratio * * Sicut Ecclefia ad valorem íÍolàm votis reperiantur , ícilicet in eo uod Ordines facri habentannexum , & Matiimonii tanquam conditionem /ize qua non Ttatuit prafentiam Parochi , ita inillo, quod emittitur in Profeffione ad valorem Profeffionis, ut conditiones Religionis : Statuimus , illa duo vota dunzaxat eífe folemnia, & dirimere Ma- Jine quibus uon ; flatuere potuit , quod Religio debeat efle approbata, Superior trimonium fuübíecutum. legitimus,vOvens certa gtatis, &c. /a4d. 3. patet R.1n, Fratt, 10:Exam, 3. uid fi in voto fimplici quis haberet Q-i.9 n.48,ad 1. OPPoï. Eeeceece 29 agommm. -- TRACTAT&S XVL . Examen 6. / 1322 animum zqué fe Deotradendi ac in fo- tione habet ex quadam COhgrllehtiä,- - ]lemai? li quód Matrimonium impedire debear, 1 Díco : Jqué (e traderet affe&iv, quia in facris Ordinibus conflitutt facra noneffedivé, Deus ergo in voto fim- vafa & Sacramenta tra&tant : & ideo de- plici acceptat promiffionem, & hazc fola i censeft, ut munditiam corporalem per affeciivé ineo datur, continentiam fervent, Sed, quód im- KRato ; Quod pracifé promittitur, pediat Matrimonium, ex conftitutione non traditur , nec ejus dominium trans- Ecclefim habet , tamen aliter apud La- fertur ? Sed votum fimplex ex fua fpe- ünos, quàmapud Grecos, quia apud cie folim eft promiffio. Ergo, Gracos impedit Matrimonium contra- NNec obftat dicere ; juxta Thomiftas hendum , folàm ex vi Ordinis , fed apud eadem eft bonitas vel malitia eífentialis Latinos impedit ex vi Ordinis, & ulte- in affe&u & in executione feu in actu externo, rius ex voto continentiz , quod eft Or- Non, inquam , obítat ; hoc dinibus facrisannexum ; quod etfi quis enim intelligitur de ratione ineriti ac verbotenus non emittat, ex hocipío ta- demeriti, De quo vide fuprà Tra&. 5, men, quód Ordinem fufcipit fecundüm Exam, 3, n. $3. & $4. Videatur etiam ritum occidentalis Ecclefiz , intclligitur emififfe, S, Thom, hic q. $3. a. 1,'ubi explicat, Etideo apud Grzcos & alios quomodo votum fimplex fit fortius vin- Orientales facer Oido impedir Matri- culum quàm Matrimonium , &tamen monium contrahendum , non tamen illud non folva:, Et2a, 2. ad r. ubi Matrimenii priüs contra&i ufum : pof- declarat, quód & quomodo votum fim- funt enim Matrimonio piiüs contra&o plx, quantüm adeum , cuifit, zqué uti , quamvis non poffint matrimenium obliger acfolemne : non tamen quoad denuó contrahere ? fed apud Occiden- modum obligandi, Quod idem ibid. talem Ecclefiam impedit Matrimonium ad2.; ;xponit de juramente. & Matrimonii üfum , nifi forté igno- ragteaut contradicente Uxore Vir Or- Jonpedimentum Ordini. . De quo S. D, dinem facrum fuíceperit : quia ex hoc tadenm Quefl. $3. 4, 3. C 4. non poteft eialiquod prajudicium gene- rari, Hzc ibi. QUJERO IH, Quid deillo? Idem $. D. 2 2. q. 88. à, 11. docet, LXIX, w. t, Per hoc impedimen- quod ad differentiam voii folemnis mo- tumintelligo Ordinem (acrum , ideft, nachalis debitum continentie non fit effentialiter annexum Otrdíni (àcro. fed Subdiaconatum , Diaconatum , Prefby- tcratum, qui impediunt Matrimonium, ex Statuto Ecclefje , & idco Papaineo aliter tamen apud Grzcos , aliter apud difpenfare poflit : nonautern in mona- Latinos, Et quidem Jure tantum Ec- chali. cdefiaflico, Ia $. Thom. hic d694. 3. Ex his Colligitur , quód facer Ordo 3. in c. dicens : Ordo facer de füi ra- pedi- femper quidem Matrirrfon'ium im L] yerit, d De 'Imþ?dinxem& AMatrimonit, 1525 "A «f verit , non tamen femper irritavetit, tem fine ejusconfeníu fufceperit , non A nifi apud Latinos. Hinc & illi, qui ante tenetur ? quia ex hoc nullum ei prz;ju- ( alicujus facriOrdinis fufceptionem apud dicium gencratur., Etad 5. Sicut pro- o Gracos erant uxorati; non poterant poft babilius videtur (quamvis quidam con- n ordinationem Matrimonio uti , ut patet trarium dixerint )etiam Grzci non de- Ill« ex mulds Canonibus à Sylvio addudtis, bent accedere ad facros Ordines fine ]i à quorum tamen obfervantiá pofterio- confenfu Uxorum; quia ad minus cem- m res Graci defecerunt , utpote qui Cle- pore minifterii fui fraudarentuc debiti ricis anté uxoratis non tantüm ufum " redditione , quo fraudari non poffunt t conjugii anté contra&i permittunt, íed fecündüm Ordinem Jatis , (ieis contra- euam mandant, ut ducant Uxores ante u dicentibus aut ignorantibus Viri Ordi- Ff facrorum Ordinum fufceptionem:quod v nes fufceperint, Vide R. ad 4, , fpeciali- J illi fine fchifmatis fpecie non fecerunt , ter de mulieribus Gracis in tali cafu. llf defa&o tamen in eo non peccant , cüm Plura de hac materia di&ta funt fuprà de Romani Pontifices ad vitandum majus d« - Czlibatu Clericorum Tract, t $. Exam. 1 malum id tolerent, 8, Q, 1. n, 128, ubi etiam adducta *,2, cum $, D, a. 4. in c. Mairimo- funt verba Concilii Trid, ex quibus pa- nium non impedit facri Ordinis fufce- tet, defideeffe, quód Religiofi folem- prionem, quia (i Matrimonio jun&us ad niter Profeffi & Clericiin facris confti- ls lacros Ordines accedat, etiam reclaman- 1 tuti non poffint validum contrahere te Lixore, nihilominus characterem Ot- , Matrimontum, . Item. ibidem patet , dinis fufcipit , fed executione Ordinis quo Jure Cxlibatus facris Ordinibus fit n i caret 5 $1 autem volente Uxore,vel ipsà annexus. defunctá, recipit Ordinem & executio- g De nem. Impedimentum | Confaug ninitatts, quo S. D. q. $ 4. per 4. art. Ratio ibid, in Sed Cont, Religiofi te- nentur ad continentiam , ficut illi , qui QUJEROIV. Quid deeo fentis? funt in facris Ordinibus: Sed poft Ma- LXX.&, 1. Ceníanguinitas , dicta H trimonium. poteft aliquis Religionem Sanguinis unitas , bene definitur à S. e- Antrare, defunc&tá vel con'entiente Uxo- Thom. a. r.quàd fit vizcslum perfona- ie. -Ergo & Ordinem fufcipere. rum 4b eodem Sipite defczendentium, ) In R.ad z. ait $,D, Si Uxor íciat,& de carnali propagatioue contratlum, | Ex- ejus confenfw Vir Ordinem facrum (u- * ^ Dixi z, Pinculum, plicatur definitio fgeperit, tenctur perpetuam continen- id eft, colligatio feu conjun&io eorum, | tiam vovere, non tamen tenetur R eli- qui ab eodem Singuine oriuntur , dicti gionem intrate , fi fibi non timeat de inde Confanguinei ; ob quod majori a- periculo caftitatis;propter hoc quàód Vir moris nexu conítringuntur. Dixi 2, ejus folemne votum emifit, Secus autem ab codem [lipite , (tipes autem vocatur -etiet,fti emififfet votum fimplex. — Si au- ila perfona , à qua iclique oriuntur, Eeccecee z. n;xnif * í 5 4 ; /T RZC'TATUS XVI, Examen 6, nimirum Depotes , pronepotes , abne- mox datis: altera, quahdo inzqualitet potes;, &c. Hinc cüm Vir & Uxor diflant, ut Patruus, & filius fratris. Ia ; fint uba caro , conflituunt unum flipi- quavis ligea diverfi inveniuntur gradus. tem, Intclligitur autem ftipes proxi- Eft autem gradus nihil aliud, quám di- mus, nonrcmotas, qui refpe&ta omni- flantia unius .perfonz abalia in eadem- Linea, um cft Adam & Eva , quia aliás omnes Hac omnia pulchré explicat homines effent cenfanguinei, . Elegan- S.Do&tor in eodemart, 2, tem hujuscxplicationem videin S. Tho. W. 3. Tres funt Kegule pro cogno- a.r,ad r, Dixi 5. Carnali propagatio- Ícenda confanguinitate , communiter ne contracium ; quia peream (olam com- receptz à Theologis cx codem a, 2. municatio fanguinis confanguinitatem .. Przzza eff pro linca re&a tam defcen- " P parit. dentüum, quàm afcendentium , nimi- R. 2, ex $, 'TRom. a, 2. Confanguini- rum,Zar fuzt gradaus in lizea defcenden- tasin diverlas partiturlineas, nimirum * te vel afcendente, quot. funt. per[ona una in re&tam & transverfalem * récta fub- dempta, nimirum períoná Stipitis, uia dividirur in lineam defcendentium & Pater (qui unà cum Matre cft ftipes) fe- aícendentium ; transverfalis feu collà- cundüm fe non conflituit gradum , fed teralis eft eorum, quorum unus quidem fimul cum perfoná defcendente;ut filius non genuit alterum , funt tamen geni- cum Patre, Una ergo perfona per fe tiabeodem. — Linea dividiturin gradus gradum non conflituit , fed comparata ad alteram. Eft antem linea nihilaliud , quàm or- Hinc ait S.D, Períona qua "dinata collectio períonarum confangui- primo in progre[fa propagatronis occurrit, nitate junctarum , feu in eodem fangui- vel afcendendo vel de[cendendo, diflat ab Aecommunicantium. In qua, ficft a-. aliquo $n primo grada , ut Pater & fe- Ícendenrium, progred*imur à genitis ad Óusi; qu& autem [ecundo utrimque oc- pProgenitores , quarendo eorum flipi- eurrit, diftaz ia [eeundo gradu, ut auns tem, ut àfilioad Patrem, Avum, Proa- & üepos, & frc derceps, - 5 vum , &c, & eft principiati ad princi- .. Secwnda. Regula cit pro linea trans- pium... Si efl defcendentium , progre- ^ veríali equali, nimirum, Ze /inea trans- dimur à r r rogenitoribüs ad genitos, & vería egmali , quot gradibus per[ona di- eft principiiad principiatum , ut Patris Jlant. à.commnnz (Hipite , totidem gradi- ad ilium , nepotem, pronepotem, ^ In us diflant ister fe, — Duo ergo fratres linea tranífvería ponuntur, frater & fo- . vel duz forores diftant inter fe uno gra- ror, duo fratres, duz m c forores. . Patrue- , du in linea transverfa, quia a communi les, & Confobrini , & horuni filii ac flipite , fcilicet Patre & Matre, diflant nepotes, EFzc linea etiam eft duplex, uno gradu in linea recta, ut exemplifi- cat S. D, Patrueles veró & confobrini nimirum zqualis, & inzqualis. . Pri- maeít, in qua collocatz perfonz zqua- funt in fecundo gradu linez transveríz, quiaà communi eorum flipite, fcilicet liter diflant à flipite,ut patec in ermplis- avo Z X TO.233s244 ilitet 3- fatis, 2 * 1 ];þof' (ämaiyuznlffl[—w". iti d dem plian x V z27201- yno- Oa W-B,o r2 WT t z À J dtth i s* CUU J(Zfzu.r Bifl ia lil N- 4 M r Poraon aiyunil|Puater dobrlnmanr Horum Qu IVepo.r QR epod J of [ ï[d IN !3 JHorum eronenros 072€770.* t PL m £, AE M ij EO as B7 Aorum J l DO AVepos a. NZpor NePoJX 4 JVepáur pinr , — dororas orur [ £2 ab -Ne uF DO 1] Mpo.r z;rtz.r ept.s 2704 E hs V ratrüs Zororaur j r2nepod 07162727 D72£P0.4 V orzpor T. j At ii rgla j D lt j fit 'Iïl, E li ocad x fipie i g df ( WO cum, aktero c-o(yr??gzbne æ;ærit. ! ; seants — umE . EM u Mp v WE T . - 0 - c v c'iupe -——————' - QD - WP AO o R Bit m d n hu t C a r r A r a 5 " De Impedimeätä' A«9Matranonti, 132j avo & avia diflant duobus gradibus in QUJARO V. Quo jure conían- linea recta, & fic de cxteris, guinitas dirimit Matrimonium , ita ut s "Tertia Regula eft prolinea transver- poffit vel . non poffir in .eà difpenfari? LXXI *». 1, ex $: Thom. hica.3. fali inzquali ; nimirum in illa, Quer gradibus Per[ona 'vemotior à communi in fine corp.dicente : ' Confanguinitas fHipite diflat ,^ totideza gradibus ipa. Per- quantüm ad aliquas perfonas impedit fona diflant inter fe, vel, ut ait S/Thom, Matrimonium de Jure naturali; quan- in fine corp, Secuzdüm remotiorem di- tüm.ad aliquas , de:Jure divino; & flantiam oportet con[anguimitatem. cor-. quantüm ad.aliquas, de HLATI. nes ftatuto. : njurc per ho.rqi- Sicut filius unius duorum fra- trum: diflat/ ab altero fratre in fecuu-: Declarat boc ibid. dicei üs: Ja Matri- l—— — Á— 0090 dq gradu, quia tantum diflant à commu- monio aliquid contra legem | naturz ni radice. ' Filius Pauli & nepos ejus- , effe dicitur,per quod Matrimonium red- dem fíunt etiam in fecundo gradu ob ditur incompetens refpe&u finis , ad eandem rationem, Haz Rcgule funt quem cflordinatum, finis autem Matri- conformes Juri Canonico , quibus pro- monii per fe & primó eft bonum prolis, inde flandum cft,licéc Jus civile propter quod quidem per aliquam coníanguini- fucceffionem in hareditatibus gradusin tatem, fcilicet ihtet pacrem & filiam, vel linca transvería duplicet, ponendo duos, filium & matrem impeditur; non qui- dem ut totaliter tollatur , quia filia ex ubi Canoniftz ponunt unum; o&o,ubi ponuntquatuor. Datadelincis & gfa- Íemine Patris poteft prolem fufcipere, & dibus doctrina magis eluceícet ex Ta- fimul cum; Patre. nutrire & inflruere,in bula feü Schemate poftea ponendo, quibus bohum prolis confiflits fed ut Quid ergo, fi quis à communi ftipite non convenienti modo fiat.Inordinatum in quinto gradu diftans vellet eontra- enim eft, quód filia Patri per Matrimo- here cum aliqua qua ab eodem ftipite nium jungatur i fociam , causá gene- diftat quarto ; tertio; fecundo, imó fo- randz prolis.& educandz, quam opor- lüm primo gradu ; valetne Matrimo- tet per omnia Patri effe fubjectam;velut nium 2 3 ex eo procedentem :& ideo de lege na- -dfiimo: Id enim claré fequitur ex turali eft, ut Pater & Mater à Matrimo- Regula tertia, nio-repellantur ; & magis etiam ma- BU RA 3, Ántquitus quidem nemi ter, quàm patéer; quia magis reveren- ecbat contráhere; imóinvalidé contra- *ix, que debetur parentibus ,. déroga- hebatuür intra feptimum confanguinita- tur, fi filius matrem , quàm fi pater fi- tis gradum: attamen poflea Innocen- liam ducac in UIxorem, cüm Uxor Viro tius IILin Concil. ateran, reflrinxit aliqualiter debeat effe fubjecta, . Sed £i- ufque ad quartum gradum inclifivo, nis fecundarius Matrimonii per íe eit tam coní(anguinitaris quám affinitàtis; :concup*i(centivæ refrenatio , qui alis de- ia ut jnter hóS gradus nec-validé nec' periret, fi qualibet confanguinea poffet Eeeceeece 3 in licitg contrahatur, Va TR AGIMTUS.XVT,. Exanen 6, 1326 ia Matrimonium duci, quia magnus men fuit filia Ada , quia non prodiit ex V ceoncupifcentiz aditus przberetur , nifi eo per modum illum , quo vir natus eft inrer illas perfonas , quasoportct in ea- generare fibi fimile in fpecie,ted opera- p J dem domo :converfari , effet: carnalis tione divinà , quà ita potuiffet ex coffa copula interdicta::& ideo Lex divina Adz.fieri unus equus ,. ficut fa&a eft non folüm Patrem & Matrem excludit à Eva. Et ideo non eft tanta naturalis matrimonio , fed etiam alias eonjun&tas convenientia Evz ad Adam , ficut filie perfonas , quas oportet fimul conver- àd Patrem,nec Adam eft naturale prin- fari, & que debent invicem altera alte- cipium Evz, ficut Paterfilie. — Hac ibi, rius pudicitiam cuftodire, & hanc cau- & 2. Probobiliuseft, quódattento fam aílignat divina Lex dicens: Ne re- folo-jure naturz , feu nifi obftaret alia (ïä veles turpitudinem ralis vel talis , quia Lex pofitiva divina, validum effetMa- turpitudo tua eft. — Sed per accidens fi- trimonium in fecundo vel tertio gradn enis Matrimonii eft confeederatio homi- conífanguinitatis linez re&z , v. g, in- num & amicitiz multiplicatio, dum ho- Per ayum & neptem. [ta colligitur ex ;; mno ad.confangaineos , ficut ad fuos fe S, Thom, 2, 2. q. 154 a. 9. ad 3. di- habet:/ & ideo huic multiplicationi a- cente ; In commixtione pertonarum micitiz przjudicium fieret, fi aliquis conjunctarum aliquid eft , quod eft fe- cundünm fe"illdeccnsöcrepugnans natu- l tanguine cenjunctam Uxorem ducerct, quia.per hoc nova amicitia nulla cre- rali Rationi , ficut quód commixtio Íceret, Et ideo fecundüm Leges hu- fiat inter Parentes & filios , quorum eft manas & Statuta Ecclefiz plures con- per fe & immediata cognatio, Nam fanguinitatis gradus funt.à Matrimonio filii naturaliter honorem debent Paren- Hzc ibi, tibus; unde Philof, dicit in 9. de ani- feparáti, Ex quibus patet, juxta $, Thom. Ma- mal, quód quidam equus, quia deceptus :ä trimonium à confanguineis in primo fuit, ut matri commifceretur , feipfum y gradu linez re&z contcactum, v. g. in- przcipitavit, quaít prz horrore, eó quód ter Patrem & filiam , filium & matrem etiam animalibus aliquibus ineft natü- ralis reverentia ad Parentes, Aliz veró effe jure naturz nullum , nec in eo pof- erífonz,quz non conjungunrur fecun- fe difpenfari; Quod magis parebit ex verbis S, T hom, adducendis ex », 2. pro düm feipíos, (ed per ordinem ad paren- R, 2. tes, non habent ita ex feipfis indecen- ACG'e tiam , fed variatur circa boc decentia Oppozo: Nulla mulier poteft propinquior viro ,' quàm Eva Adamo, yel indecentia fecundüm . confuetudi- utpote Os ex offibus ejus Gen, 2. & ta- nem , & legem humanam vel divinam : men Lex naturz non prohibuit eam ac- quia u(us venereorum , qui ordinatur cipere in Uxorem. Ergo. ad bonum commune, fubjacet Legi. Et 44d boc S/Thom. hic a, 3, ad 1. ait: ideo ficut Auguflinus dicit , commiftio WP " usv P NT at Eva quamyis ex Adam prodiit, non ta- it anti- Íorerum ;&-ffatrum " quamö fu ' quior T De impedz'»(entzä- Mütrtsonust. : 1327 usl quior compellente neceffitate , tantó nium , quod eá de caufá faltem Jure Qptt poftea fa&a eft damnabilior Reli gio-ne naturz eft prohibitum ut illicitum. xoh prohibente. HacS. Thom, Hincnec Papa in eo difpenfare poteft, 'z&a d Ratio : Caufa przcipua , propter ]3(,4 30 Probabilinseft , quód Matri- itrds quam natura annullit Matrimonia in monium inter coníanguineos primi it fl primogradu , eft naturalis reverentia à gradüs linez tranfver(z, v. g. interfra- DEUl filiis debita Parentibus fundata in ori- uem & fororem contra&um , fit jure m ibio gine : Sed hzc Ratio ceffatin fecundo naturz nullum ; excepto cafu neccffi- gradu, v. g. innepre refpe&tu avi , quia tatis, Ita S. D, claté videtur docerein RUO r di principium filii velfiliz per fe & omni- verbis ex 2. 2. pro R. 2.ex S. Auguflino relatis. t no neceffarium eft folus Pater , quód Uibi hicS, Pater per Religio- autem hic fit genitusabalio, eft per ac- g nem non intelligit Legem Religionis cidens , utpatet in Cain & Abel , qui feu Ecclefiz, ut putant Adver(arit, fed p Itur g erant verófilii , & tamen non habebant naturalem Rationem, ut patet ex ver- Avum. Ergo. L * ;I di' bis quz $, Auguft. fubdit - Fieri ergo Ex quo Scquitur , quód diáum Ma- Xf debuit, quandopotuit , ut exiflente copia (it- trimonium fit irritum Jure divino pofi- iude ducerentur. Uxores , qua uon erant n tivo exprcffo Levit, 18. ut conftat ex jam [orores, ci nou folüm , iflud st fieret, verbis $. 'Thom. addu&is pro R, r, ubi nulla neceffitas effet , verim etiam fifie- yat und etiam Ratio data efl, uri ex ejufdem ret ,. nefas effet 5 cum talem licentiam Nut verbis addu&is ex 2. 2. pro hac R. 2. át4 exborreat (j aver[etur bumana con- z Porró , quód praceptacirca Matrimo- Dattte fietudoquafi uunquam licerepatuerit. nium inLevitico expreffa , lieét fint ju- Ratio: "Tum quia ob fanguinis con- de t dicialia , nontamen omnia fint abroga- jundionem inter fratres & forores cft i ta cum VeteriLcege, conflatex eo.quód naturalispudor ac reverentia, cuia&us älþrirm ipfum Concil, TFrid, ad ea fe r&mittat conjugalis , alterius. turpitudinem re- qui Scff, 24. Can. 3. decernens : 5j quis di- velans,valdeadverfatur. '"Tum etïa'm,L D xerit , eos tantzum. con[anguinitatis 8 quia cüm ab incunabuliscohabitent, & u ^ffinitatis gradus ,. qui in- Levitico ex- aliunde naturaliter fe valde diligant, [eeut nifi con i primuntur , pofje tmprdire Matrsmonium 2 ugium inter eos ex natua ef- |pirt contrabendum , 4 dirimerecontratium, ytt* fetirritum ; daretur eis magna occafio uec pojeé Ecclefam va monumüm illavum: inflammandz concupifcentiz , adcóQue lectt difpenfare, amr eonfhitzere', ut plures & inceftuoficoncubitüs. Tum tandem,; u sppediant & dirimant , anathema fit. quia nec Ecclefia legitur unquam in jj Ratio, curaliqua non fint totaliter ab- hoc gradu difpenfaffe ; etfi enim Comes nj xogata, effe poteft , quia includunt ali. Armeniacus ex difpenfatione. fororem i^ quid morale ;. eftenim faltem naturalis duxetiz in LIxorem , efltamen ditjienfa- n iiyü indecentia (ut ex S. Thom., patet) in tio confida , ncc eam unquam iimnpetra- j T talibus gradibus contrabere Matrimo- re potuX , & Protonetarius qui cas li- quioi 'teras s* TRACIATUS XVT. Examen 6. 1328 teras falío fabferipfit , extremo fappli-. Jppedimentum — Afrnitatis, De q?u cio fuit affe&us tefte /Emilio.-. Similiter $.. D. 2$5« per. 1. falfum eft quod refettur de Martine V, , "rtioulos, —— hie enim folünn difpenfavit- in primo radu affititatis, ;[:: : QUERO..VT.» Qu tua dó l;o-cIfn- s Dixiin R. 3« Dempto cafz necefftazis, pedimen to Sententia ? qualis erat in primordio mundi , ob -LXXlL x.1, Affinirasex S, Thom, 73. L« & 3. bene definitur , quàd fit coa- quam Deus tunc difpenfavit, — Si veró defa&o alique gentes barbare ut lieita juntlio /[em — propinquitas . per[onarum admittant Matrirnonia fratrum cum fo- proveniens ex copula carnali , licita, vel illicita, cum commixtione feminum, vel roribus , in hoc craffé errantcontra jus naturz , ficut& erranr in polygamia & ex peteflate ad illam. Uxorum communitate , ac pluribus Explicatur definitio, Dixi I, Pre- aliis. X * pisquitas , quiaper affinftatem duz fa- miliz, fanguine diftantes, fibi appzoe- &.4. Infecundo & ulterioribus gra- Dixi 2. dibus confanguinitatis linez transveríz pinquant feu conjunguntur, Matrimonium non efl irritum jure na- proveniens ex copula carzali , quiaxafïini- turz , fedtantüm Ecclefiaflico ,. c. z2 tas completa. & perfecta pro cauía re- debet, deconfang. Undein c.gandemus, quirit Matrimonii confummationem, de divort, innoc. IIL .decernit , quód Dixi 3. Licita vel illicita. Si provenit - inaliis gradibus ultra primum , Infideles ex copulálicita , dirimit defa&to Matri- Martrimonio juncti , ad Fidem conv«rft, montum ufque ad quartum gradum in- $i noníintfeparandi, Ergo. Prob.conf, clufivé , olim ufque ad feprtimum. 'uia Infideles , licéc non teneantur Le- ex illicita , nimirum extra Matrimoni- um, feu fornicaria, dirimit ufque ad fe- ibus Écclefiz , bene tamen jurenaturz, j2 x quo Sequitur, quod Papa poffit di- cundum gradum inclufivé, ut patet ex Trid.Seff. 24. c.2. de reform.olim uf- fpeníare cum aliquo , ut ducat filiam fo- quead quartum, Dixi 4, euz commix- roris fuz ; ficut exgravi caufa folet di- fpenfare cum Regibus aliisque Magna- tione feminum 5 quia ad contrabendam tibus, Vide Conc. T'rid.. B affinitatem perfc&am & confummatam de reform. matrim. Seoml,zcj..* Eaifs requiritur copula perfecta , feu genera- Quid cenfes de fratribus ac foro ribus tioniapta , qua fit cum effufione & re- exaltero tantüim parente , quos medios ceptione feminis virilis intra vas natue Ícu femi-fratres vocant ? rale mulieris, quomodocunque intto- Dico cum communi fententia , Eft de ponatur , five per attrationem , five per —— —— M iiseadem , quoad prafens, Katio, que itiduftriam etiam diabolicam : quia tunc Sunt.enim ve- de Íratribus germanis. fufficit ad generationem , , fiuntque , vir ré fratres & forores , licét aliquo.modo & mulier una caro: Hinc ex.congretiu à vinculo fraternitatis recedant:-. Hinc fpadonum , faltem utroque . tefliculo carea- & dc illis intelligirur R. 3, — " De lmþedimenti; Mairimonii. 1229 earentium, & ob id femen generationi Àm.2, Aflinitas e&-duplex:'U nalines L aptum non emittentium , non contra- re&z, & xqualis; Altera liaez tranf- verfalis, In linea recta affinitatis col- hitur affinitas, bene tamen ex commix- locantur. afcendentes: & | defcendentes - tione cum: feemina invita, infana , dor- miente, ebrià , quia cum ea poteft fieri illius perfonz , cum qua copula fuit ha- bita. It« actus generationi aptus, Dixi f. vel In traníverfali autem fünt éjuf- ex pote[Late ad illam , puta , ad copulam dem Confanguinei linee traníverfz ; »m. licitam , qug poteftas habetur ex Matri- v, g. Paulus co 5 [ea novit Annam Conjugeta / inonio rato,non confumtnato , ex quo fuam , quz habet Patrem & Matrem, etiam oritur affinitas dirimens Martti- fratres & forores ; Pater & Mater An- M nz fiunt affines Paüli in linea re&ta , monium ufque'ad quartum gradum. c. i porro35.q. 3. Eftautem atfinitas in- frater veró & foror in linea tratsverfaliz completa, feu non perfe&a, ac initiata, Porró Stipes in affinitate fünt duzill I períonz , quafeinvicem carnalicer co- quam aliqui DD, magis volunt appel- li lare impedimentum publica honeftatis gnoverunt ; & ille non dicuntur fibi l (attamen cum prediéta yi dirimendi,ad affines, fedfünt principium affinitatis, l differentiam illius impedimenti , quod ex eorum copula carnali confurgen- [« oritur éx fponfalibus, dequo fuprà ) tis. j quàm affinitatem , íed malé, Ita enim LXXIT, &,3. Procognofcenda af- " ad propofitum aic S/T'hom. hica, 4. ad finitate ejufque gradu ferviunt hx qua- j 2,Vir & mulier efficiuntur in carnali tuor Regule ; Praefl: Per Matrimo- tl copula ana caro per commixtionem fe- nium omnes confangui'nei Viri fiunt !u minum. . Unde quantumcunque: ali- affines Uxori , & é contraconfanguinet j Uxoris fiunt affines Viro , ita ut Uxoc quis clauftrum pudoris invadat vel flle frangat, nifi commixtio feminum fe- poft mortem Mariti non poflfit nubere l quatur, non contrahitur ex hoc affini- alicui ejus confanguineo, necé contra H tas,. Sed Maàtrimonium affinitatem uíque ad quartum gradum : nontamen l caufat , non folüm ratione carnalis coó- propter hoc coníanguinei utriufque !d pulz, fed etiam ratione focietatis con- conjugis fiunt affines inter fe : fed hi n jugalis;' fecundüm quam etiam Matri- poflunt inter fe nubere , five mortuis n monium naturaleeft, Unde & affinitas five adhuc viventibus illis conjugibus. n oritur ex ipfo contractu Matrimonii per Hincduz cermanz forores unius fami- [-] fe verba de prefenti ante carnalem copu- liz poffunt contrahere Matrimonium J lam. - Etfimiliter etiam ex fponfalibus, cum duobus germanis fratribus alterius 9- in quibus fit quzdam pactio conjugalis familiz ; folet quidem hc vocati affi- focictatis , contrahitur aliquid affinita- nitas,fed eft per accidens talis. ti fimile , fcilicet publicz honeftatis ju- Ratio:quia eft inter perfonas, quarum ftitia. neutra per copulam carnalem ei perfe 'Hazc ibif C&æ verba fvuntnf'af tis darg. caufam dedit, cüm etiam pofft effe inter ä FÍffffff » Virgi—j " m ass 1330k TRACT.ATUS XF4 ExamenG. Virgines & Perfonas omnis copule car- gradu'aænitatisjungït'uïr/mul.ierï. Idem nalis expertes. eftde confanguineis mulieris in ordine Í Ex his Sequitur 1. quód filius Mariti ad Virum, |Si quis ergo vult cogno- ex.alia Uxore poffit contrahere cum filia Ícere fuos affines , infpiciat arborem Uxoris ex alio Matito , feu privigna po- confanguinitatis mulieris , cui fi qua tefl nuberefilio vitrici , & é contra pri- períona. fit infecundo vel tertio gradu vignus filie noverce, 2, Poteft quiä confanguinea , in codemgradu erit af- ducere matrem fui vitrici vel noverca. finis marito , . & é converío. Hzc om- 3. Poteft quis fucceffivé nubere duabus nia patent ex Schemate Confanguinita- faeminis ; quarum viri fuerunt germani tis & Affinitatis. fratres, v. g. Petrus & Paulus fratres QUJERO VII. Quo jure àáffinis ducunt , unus Ánnam , alter Mariam ; tas dirimit Matrimonium , ut poffit vcl Á moriuntur Petrus & Paulus , poteft Jo- non.poffit in ca difpenfari ? annes ex tertia quadam familia ortus L XXIV.3s. 1. Probabilius eft, quöd ducere Annam, & eadefuncta Mariam, Matrimoniumin primo gradu affinitaris 4. Pater Sponfi poteft nubere filiz. vel linez re&e. . ( v. g. inter novercam & matri Sponíz, privignum , vitricum & privignam; Secunda Regula ; Ynter Virum & af- Íocerum. & nürum , Íocrum & gene- fineslxoris non oritur impedimentum rum) f,it-jm'c naturz invalidum 5 adeó- affinitatis , nec à contra inter Uxorem . que,nec Papa in hoc impedimento di- &afflines Viri, fpenfare potlit. .. Colligiturex Apoftolo * Ratro ; Quia: affinitas non parit af- 1. ad. Cor..5. . dicente * "udaur anter finitatem ,. ut docet S, Thom, hic a. $. vosforuicatios citalis. qualis neque ime Hinc Vir mortua fua Uxore poteft con- ter Gentes s 3tà nt Oxorem Patris f ali- trahere cum quavis affine fuz Uxoris, quis babeat;./ bi Apoflolus-non tan- idem eft & converío de Muliere. tüm . (ut Adverfarii putant ) exaggerat injuriam Patriillatam : fii$forté adhuc - Vértía Regnula ex jam dictis colligitur, ad difcernendam- affinitatem ; tam per vivcbat . .fed ipfam fceleris immanita- fe.quàm per accidens talem ; nimirum, tem. . Cui , indubié quia ipfi Juri na- Sinec vircarnaliter cognoverit conían- turg adverfatur , Levit. 20, flatuitur guineam illius mulieris, cui nubere vult, hacgraviffima peenat u fipra Uxo- nec mulier ullum €ontfanguineum cjuf- rem filiam , duxerit matremejus , fcelun demviti, fiqua inter cos fic affinitas, ca epexatus eft ; vivusardebit eum eis 1 ec folüm.eft peraccidens : nec impedit Ma- ermatebit tantum uefas in qedio ve- trimonium, Ratio cít anté data. férs. Ubi étiam ;-ut-ex téxtu.patet j mixtim connumeratur cum Sodomia & :] zarta Kegula ad. deprehendendos gradus affinitatis per fetalis ,. efl : In beftialitate,& plüshis exaggerarur. quoto confanguinitatis gradu, aliqua Ratio ;:.INon folüm civiles & culte Íed & barbarz géntes ex dictamine & p:?r[ona cft juncta Virosin eod?p; euam pudore — P n De Impedz'menti: Matrzmoniz. 1331 a Iie pudore naturali averfatz funt congreí- Quod permittcre non potuiffet , fi tale Matrimonium eflet jure naturz nullum: Q« Íum conjugalem privigni um noverca. ( .Éftenim contra naturalem reverentiam quod jus etiam Infideles obligat; Tan- .Patri debitam , commifceri. cum. ejus. dem nonfemel Sedes .Apoiï:olicar, utim us hoc affinitatis linez. traníverfz gradu ü 1 etfi mortui, Uxore: utpete cum qua ipfe * fa&useftuna caro, matrimoniuni contraheretur, difpenfa- i I Nota, quód hzc Ratio etiam probet vit cum Principibus. d. idem. affinitatis impedimentum . diri- Quid dicendum , fi affinitas Matri- .imens jure naturg naíci ex copula forni- monio fuperveniat, utífivir committat D caria, fic utquis non poffit valide du- -adulterium ac inceftum .cum confan- cere concubinam Patris fui aut filiam .guinea lixotis, vcl é contra Uxor cum d coníanguineo Viri? ejus, B£, 2. Probabilius eft , quód Matri- Dico$ lmpedit , ne nocens , nitdi EX 1 moniutn in primo gradu affinitatis linez fpenfationem. obtineat , poffit petere tranfveríx , licéc gaturali jure & gen- debitum ; non tamen priyatur facultate tiumíit valdeindecens, non tamen fit. teddendi ,. ne innocens ledatur ob de- lj li&um alterius. invalidum , itautexgravicaufà, prz- Difpeufationem illam poffe dari ab Epifcopo, plerique docent, fertim accedente publica Superioris , ni- - mirum Summi Pontificis au&toritate, li- De hac re plura vide infrà Éxam. 7, n * IO0O0, cité contrahi poffit , v.g. inter Uxorem 9 " & fratrem defuncti mariti, ( Quia fic videtur dictare Cbgnatz'o Spiritualis Cj Legss, J« Ratzo 1. P naturalis reverentia ergafratrem , etiam $, Thom. Quefi.-$6, l e defun&tum, qui fuit una caro cum Uxo- 9 $7. rerelica, Ratoz,.p. Etfifit dia naturalis re- QUUERO VIII, Quid de hoc bino & verentia erga fratrem , non tamen eft impedimento ? i le LXXV. Ante g, Nor. quód Cogna- 1- tanta, quanta erga Patrem, ut Matrimo- nium annullet : de quo anteain R. 1. tio habeat fe ut genus , fub fe continens Hinc & Deut 25. univerfim przceprum tres fpecies , Ícilicet Cognationem car- je fuit Ifraclitis,. fifratrum unus fine libe- nalem, fpiritualem, & legalem, | Prima risdeceffiflet , ut alter relictam ejus U- fubdividitur in Coníanguinitatem & i xorem accipiat, cx eáque fufcitet fe- Affinitatem , de quibus jam actum eft, " men fratris füi. Item Innocent, III, Hic ergo inquiritur de fecunda & tertia, N inc,ulr, de divortiis; illis , quiininfi- Hocnotato delitate fecundüm gentis fuz confue- &.I. Cognatio fpiritualis eft pro- tudinem contraxerant cumUxore fratris pinquitas quedam perfonarum , orta ex fine liberis defun&i, permifit, utad fi- €o, uód quis Sacramentum Daptifmi dem converá Matrimonio uti poffent, vel Confirmationisalteri conferat ; aut Ffffffff z ; ex N 1332 TKAC'TATUS XFEL Examen ä. z exeo, quód quisillum , cui tale Sacra- dirimit contra&um : fi fequitur, tunc mentum confertur, teneat feu fufcipiat, non dirimit vinculnm Matrimonii. Sed uti efl Patrinus vel Matrina, Hoc im- quantüm ad acum Matrimonii eft di- pedimentum jure tantüm . Ecclefiaftico ftinguendum,quia aut firitualis cogna- oritur, & dirimit tantüm inter bapti- tio inducitur cauíá neceffitatis, ficut P« A Ms E IN T TERELS TAE ] zantem feuconfirmanrem , & inter ba- cum Pater baptizat filium in articulo ptizatum feu confirmatum | Item inter mortis ; & runé non impedit a&um Ma- Patrinum baptizati feu confirmati, & trimonii, ex neutrá parte ; aut induci- inter ipfum baptizatum feu confirma- tur extra cafum neceffitatis ex ignorari- tum & parentes ejus ; non veró inter tià, & tunc, fiille, ex cujus actu induci- Patrinum & Mattinam , nec interfilia- tur , diligentiam adhibuit, cft eadem fttum ( id eft baptizatum vel confir- ratio, ficut de primo ; autex indüftria matum) & filios autfiliasPatrini, Nam extra cafum neceffitatis, & tunc ille, ex jus anüquum. ( conformiter ad quod cujus actu inducitur, amittit jus peteri- loquitur $, Thom. híc a. 4.) vi cujus di debitum , fed tamen debet reddere f illa cegnatio ad predictos tranfibat; fab- petatur ; quia ex culpa ejus non debet latum eft per "Trident. Seff, 24. cap. 4. aliquod incemmodum alius reportare, Videatur S, Thom. a. 1. & 2, Item de Hzc ibi, Patrinis vide fuprà de Bapr & Confirm, B& 4« Ádcontrahendum hanc cogna- 5:, 2. Hocimpedimentum vel cogna- tionem fpirituálem fufficit, .quód Patri- tio nafcitur tantüm ex duobus Sacra- nus baptizandum tangat & teneat per mentis , Ícilicet Baptifmo & Confirma- Legatum feu Procuratorem ; unde Lega- tione , utpatet ex $, Thom, a. 2. & non tus non contrahit illam , nec Patrinus «x folis ceremoniis Baptifmi , quzin- efficitur, terdum fupplentur, Hinc etiam. non Katio : "Tum quia ita haber commu- oritur ex Sacraniento Confeffionis in- nis Fidelium períuafio ,. quód nonLe- ter Confeffarium vel (pi*ritu;lem Pa- gatus fed ipfe mandans fitPatrinus , & item & filias confeffionis . quamvis ve- quod à folis Patrinis contrahatur hzc .rum fit , quód &i Confeffor cum illis cognatio. lum etiam quia Legatus carnaliter peccet , teneatur hanc cir- nom tenet fuo fed. alieno nomine , & «umítantiam confiteri , ut di&um eft alius tenet per illums; ut autem habet fuprà Tra&, 3. Exam, 2, Q. 2, Regula Juris : Quifacit per alium :per- Be3, — Quomodo cogaario fpiritualis Et- jnde eft , ae ff faciat per feipfum. poffir Matrimonio fupervenire & fal- go. tem ejus a&ui przjudicare , explicat & f« Cognatio lcgalis eft propin- $.D.a. i, inc,dicéns: Diflin j guendum quitas perfonarum eft a .Proveniens ex ado- € fpirituali cognatione , quia aut ptione, AdoptioádS, T'hom, d. $44 . preceffit Matrimonium , aut fequitar, bene definitur » quod fit exerazeaper- $i pracceffit;im yeditcontrahendum ( & Lone in filnm , Jen filiam , vel nepotem Jegsrs- p - De hapedimenizs Mat;fz"wonii. 1353 ! legitima affamptio, Explicat hanc defi- te magiflratüs ; & fic adoptatus non fuc- d nidonem $, 1 hom.dicens: Ars imüta- cedit in bonis adoptantis, nec tenetur [ tur naturam , & füpplet defe&um na- ei adoptans aliquid de bonis fuis in te- Sm-' turz in illis in quibus natura deficit ; ftamento dimittere,nifi velit, Hzcibí. K unde ficut per naturalem generationem 9ns 7- Legibus humanis ab Ecclefia th aliquis filium producit, ita per jus pofi- approbatis flatutum eft, quód cognatio li tivum, quod eft ars boni & zqui , poteft legalis perfecta dirimac Matrimonium, .'Ci. aliquis alium fibi affumere in filiumad $ Thom, a,2, lls fimilitudinem filii naturalis , & ad fup- Katio ibid, Lex divina illas preci- " plendum filiorum deperditorum defe- pué perfenas à matrimonio excludit , 3 quas neccffe erat cohabitare, ne , ut 1i &um , propter quod przcipué adoptio eft introducia: & quia aflumptio 1m- Kabbt Moyfes dicit , fiad easlicerer utà a portatterminum 2442 , oportet , qvgöd carnalicopuláà , facilis pateret concupi- 1 ille , qui affumitur in filium , fit perfona Ícentiz locus , ad quam reprimendam j extranea, Hac ibi. Matrimonium eft ordinatum : Sed fi- [ x 6. Adoptio eft duplex, ut S, Thom. lius adoptatus converfaturin domo pa- ibid. ad 1. explicat dicens: Filiatio ado- tris adoptantis , ficut filius. naturalis. ptionis eft quadam imitatio filiationis Etgo,- j naturalis , & ideo duplex cft adoþtionis &.8, Cognatiolegalis perfecta con- ]* Ípecies, Una quz perfe&té naruralem trahitur r, inter adoptantem , & ado- [ filiationem imitatur, & hac vocatur ar- pratum, & Plios adoptati ufquead quar- T rogatio , per quam traducitur adoptatus tum gradum. , Inter adoptantem & 5 inpoteítatem adoptands , & fic adopta- Uxorem adoptati , & inter adoptatum, tus füccedit Patri adoptanti ex inteftato : & Uxorem adoptantis, 3. Inter ado- v nec potcít eum Pater fine culpa privare pratum , & filios legitimos adoptantis; Ve- quartà parte hzrediratis , íic autem Prout tradit & explicat S. D. a. 3, fum tertia fpecies non eft perpetua , fi- adoptari non poteft nifiille , qui eft fui u juris, qui fcilicer non habet patrem, cüt aliz duz , fed folàm durat , dum * * & hzec ; AO aut fi habet , eflemancipatus alter eorum non emancipatur, M adoptio non fir nifi au&toritatePrincipis, . B& 8. Foemina non poteft adoptare, x Aliaeft adoptio quz imitamr/ naturalem nifi exprivilegio, "Unde adoptans de- u filiationem imperfe&é , que vocatur bet effe mafculus, & quidem fui juris, & ad minus ztatisannorum 2 f, natu- B fimplex adoptatio: per quam adoptatus non tranfit in poreftatem adoptantis. raliter non impotens ad procreandos J Unde magis eft difpoíiio quedam ad filios , licét impotens fa&us fitex acci- ; perfe&tam adoptionem , quàm adoptio dente;uti funt Spadones, & per modum l perfecta: & fecundüm han« poteft ado- Eunuchi facti. Item debet ad minüs f prarietiam ille , qui non eft fui juris & 18. annis excedere adoptatum , ita ut fpectatá atate poflet effe pater ejus, cüm fine au&?ritatc Prncipis, ex auctorita- Ffffffff 3 filiorum Nl TRQACTA*IZ)S X?f. Examen £, 1334 filiorum adoptio fitintroducta ad fimi- hunt, vel mutuó fibi cömpromïttunt, fe litudinem. filiorum cárnalium. Tan- poft mortem conjugis contracturos Ma- E dem períóna exiranca , cüm adoptatur, timonium , hocautem poftea jure Ec- clefiaftice eft nullum : dummodo adíánt debet eífe prafens adoptantà & confen- hz conditiones, fcilicet ut promiffio fit si.ge inadoptionem. acceptata , &uterquefciat alterum effe Crimen , Culids dz'jjmräm, Vi , Liga- conjugatum: fi enim vel alteruter igno- tet,Matrimonium non;dirimitur, Hoc meh, Honeflas, . De quibus S, Tho- impedimentum ftatutum eft ia poenam as agit locts citandzs. utriufque hujus criminis , & uttollatur ea occafio machinandi mortem conju- Y !/QUAROIX. Quid de hisimpedi- gis, mencis 2 LXXVIL 5&.2, Cultüs difpdrita&f&u LXXVI &. 1. Impedimentum cri- diverfitas Religionis feu Fidei inter minis(de quoS. D. agitq. 60o. per duos contrahentes , efl impedimentum ab art-) comprchendit duplex crimen, quo Ecclefia ftatutum ,. vi cujus Matrimo- Matrimonium poftea contractum diri- nium eft nullum inter baptizatum & in- i mitur, Primum eft homicidium con- fidelem fcu non baptizatam , v. g. Juda- jugis ab altero conjuge & alio tertio am, Paganam, &c,ctiam Catechume- Z factum eo fine, ut poflea inter fe Mà- nam, Caterüm loquendo de hzreticis, E trimonium contrahant, . Et perinde eft, tanquam baptizatis , v. g. Lutherahis; five fa&um fit phyficé , v. g. gladio vel Calviniftis, &c, licét Matrimonia à Ca- tholicis cum illis contracta fint valida; veneno ; fivemoraliter , v. g. imperio. Ut autem dirimat , debet effe occifio funt tamen per fe fcandalofa & morta- noníolüm tentata, fedin effectu fecu- liter illicita, .. Dixi, per fe ; excipitur tà ex animo contrahendi. U.ide non enim 1. fi fit fpes certa. converfionis. z. In Germania & aliis locis finitimis, - dirimit , fioccifio fit/quidem acu fe- :cuta , Íedfineilleanimo, velíi hicani- ubi Catholici mixti vivunt cum Hxareti- musadfueritquidem , non tamen fuit cis, fidefit Ícandalum , & omne pericus , externé, manifeílatus j'"nec commuhi lum perverfionis conjugis catholici , ac utriuíque confilió approbatus , .fed ab" prolium ífufcipiendarum , de quibus uno tantüm,nifi adulterium pracefferit : proinde priüs dcbet conftitui, ut catho- ". fr enim hoc praceíferit., licéc. tantüm licéeducentur. Hincimpium, fcanda- 'unus (altero neíciente) .cum intentio- lofum , & irritum eft illud- pa&um in. ne matrimonii czdem perfecerit, Matri- tali Matrimonio , ut mafcul Fidem Pa- , monium dirimitur. Secundum crimen tris , puellz fequantur. Fidem Matris. eft adulterium , quo duo adinvicem Quia Catholicus in hoc pa&um confen- carnaliter. commifcentur 'vivente alte- tienseft íolonómine , non re, Catho- it2- licus , quikay credit ( nifi proles forté rius crjmjugc , & vel deprafenti contra- tim De Impedimentis Matrimoniz, 153j f tim diibolo confecret pro tempore LXXXI. y.1. Impotentiain przfen- adole(centiz ) extra Fidem Catholicam l- ti nihil aliud eft, quàm incapacitas exer- effe viam falutis. Si dubitetur, an talia cendi a&um conjugalem feu feminandt u mala ex tali Matrimonio fequi poffint, intra:vas. Et potefl provenire 1, Vel It lt recurrendum eft ad Papam vcl ad Otdi- exnatura , Gtunc vel cx nimia frigidi- narium loci ;^ut re bene examinatá li- f tate virg& , utpote quz nec poteft erigi, centiam det ; vel deneget, — Vide fuprà nec in vulvam intremitti : Vel ex ni- Exam.4.n. 5 1. R, 3, & 4. mia caliditate. 2, Poteft. provenire Y « LXXVIIL , 2. Vis eft violentia, ex arte vel maleficio, 3. Ex defectu M feu coactio, five metusgravis. . De quo «tatis, five juvenilis, fivefenilis. . 4. Ex impedimento agit S. D. q.47.a, 1. & 2. (« eo,quód quisfit hermaphroditus. Ite- & 3. 4. Nos de eo egimus fuprà Exam. rüim hzc impotentii vel eft perpetua, 3.0. 33; & eqq. vel temporalis, De quibus fuo ordine, $l siüihilalid q LXXIX, | 3:.4, Ligame &,2, Fugiditasteuimpotentia coc- eft, quàm vinculum Viri cum.Uxore undi ,. talis ex defe&tu naturz fimplici- ) poft contra&umMatrimonium five.con- ter incurabilis feu perpetua ; impedit " fummatum ,' five ratum tantümi 3 ea Matrimoniüm contrahendum ,. & diri- enim vivente nec validé nec licité cum mit contractum , ad minus poft crien- Ita:;S. D, . alia contrahere poteft. Idenim probi- nium , €x Statuto Eccleüæ. bet Lex divina,pofitiva & naturalis;. Ut a-d,dhx. ) patet ex dictis füprà de polygamia, Quo- Declarat boc ibid. dicens: Sicut in M l modo pollit conftare ac debeat: de-mor- aliis-contra&ibus non eít conveniens te conjugis , .ut liceat fecundó nubere,; h obligatio . i. aliquis fe obliget ad hoc, vide in Exam, j n. 61..- quód non poteft dare velfacere, itanon lo : LXXX. R^ f. Honeflas feu impedi- eft conveniens Matrimonio contractus, mentum publicz honeflatis eft, vi cujus fi fiat ab aliquo , qui debituni carnale Sponíus.(.& & converfo) . nec validé 1 folvere non pofhit : & hocimpedimen- nec Licité poteft (Ecclefia fic ftatuentc) tüm vocatur impotentia co&undi nomi- contrahere cum con['anguiuea füsx nc generali , qux quidem poteft effe vel id Sponíz, v.g.cum matre, filia, velío- ex cauía intrinleca & naturali , vel ex rOre : non tamen extenditur ultra pri- ] caufa extrinfeca & accidentali , ficut per mum gradum, .De ;hoc plura dicta malcficium, De qua poft dicetur. . Si o autem fitex caufa naturali , hoc poteft "u funt in Exgm. 2, de Sponíal. Q. 3; n,20. effe dupliciter: | Quia vel efttempotaz $i forte coire. neäw'äzi.c ; ideft » impedimen- h lis, cui poteft fubveniri. remedio .medi- 17772 z'mpotemiæ, De quo.S. D. Agit dnz, vel proceffuatatis 5 & tunenon olvit Matrimonium. — Velceftperpetua, ; - Quaft, 58. pe quinque art, & tuncfolvit Matrimonium , ita quód f ( j« ille , ex parte cujus allegatur impedi- : ;gUAïRO bo Cäud de ;1oc andie tsliith: mjgi-ï f Mi 1336 TRACTÁATUS XVI. -a é. mentum , perpetuó maneat absciue Ípe Ratio: Quia conjuges in hoc non conjugii, alius nubat, cui vult, in Do- poffunt cedere juri fuo, quia Matrimo- mino, Ad hoc autem cognoícendum; nium non folüm ordinatur in bonum uiüi fit impedimentum perpetuum, centrahentium , fed & in bonum nat vel non perpetuum , Ecclefia tempus rg.- Ergo. determinarum adhibuit; in quo hujus x:, 3. Dictaimpotentia perpetua Ma- rei poffet effe experimentum , fícilicet trimonium annullans debet effe, non triennium ; ita quód, fi poft triennium, folüm refpe&tiva feu refpectu hujus vel in quo fidcliter ex utraque parte dede- illius faeminz , fed abtoluta , feu refpe- runt operam carnali copulz implendz, &u cujuscunque, nimirum judicio me- inveniatar Matrimonium non efle con- dicorum & peritoram talis judicata per- fummatum,judicio Ecclefue diffolvitur, ocularem infpe&tionem. lta pàtet-ex Ettamen in hocquandoque Ecclefia er- adductis verbis S, Thom, ex c. art, citca rat, quia per triennium quandoque non finein, Idem videtur colligi ex c. /as^ fuflicienter experiri potcft perpetuiras dabilem. & c, fraternitatis. de frig, €3 impotentiz ; unde Ecclefia fi fe dece- malef. übi dicitur./.S quis feparato pri- ptam inveniat pér hoc , quódille, in ori AMatrimonio inveuuur babilis ad a- quo 'erat impedimentum , invenitur liam feminam rédeat ad priara conun- carnalem copulam.cum alia , vel cum bia. Ergo. eidem perfeciffe , reintegrat Matrimo- Kefp. 4.De nimia caliditate, quz fz- - nium przcedens, & dirimit fecundum, pe etiam copulam impedit, ut, quia fe- uamvis de ejus licentia fit fàdium.Hsc men fpargic ante ingreffum.fic ut in vafe * ibi, In R. ad r,ait S.D.4pód , quam- mulieris feminari nequeat , ita loquitur : vis atlus carnalis copula non fit de effen- S. Thom, a. 1, ad 2, Caliditas fuper- a JMatrimoni , tamen . poteutia ad flua vix poteft effe impedimentum per- atlum eff de effentia ejus, in pofito au- pecuum , fi tamen inveniretur, quód per tem cafu nec potentia ad hunc ac&um triennium inipediret carnalem copu- dari poteft lam , judicaretur perpetuum: tamen : Notanda hic funt verba S. Thom, quia frigiditas magis & frequentiüs im- ibid; ad $, dicentis: Si vir non poffit pedit ( tollit enim non folàüm commix- implere carnalem actum cum virgine , tionem feminum , fed etiam vigorem & tamen poílit cum corruptá, tunc me- membrorum , quo fit conjun&io cor-- dicinaliter aliquo inftrumento poffunt porumi ) ideo frigiditas magis hic poni- clauftra pudoris frangi, & ei conjungi: tur impedimentum , quàm caliditas, nec effet hoc contra naturam , quia non cüm omnis defectus naturalis ad. frigi- fieret ad dele&ationem, fed ad medica- ditatem reducatur. Hxzc ibi. Et. ad 6. mentum, Hacibi. Vid.n.85. dat difparitatem inter frigiditatem viri :&.2. Dictum Matrimonium eft nul- & mulieris dicens: Mas eft agens in lum, licétcontrahentes fciverint illam generatione , & fcemiria eft patiens, & ' dinpotentiam, ideo j De hupedimentis Matrimonis. 3317 jl ideo major caliditasrequiritur n mare, fnarius, quieft ge.nemtïo prolis , bene quàm in: feemina ad opus generationis. tamen finis proximus & fecundarius, Wi Undefrigiditas, quz facit virum impo- qui eft concupifcentiz fedatio, — Vide tentem., non faceret mulierem impo- de Senibus n. 85. ex S. Thoma. tentem : fed in muliere poteft effe im- Refp, 8. Loquendo de impotentia m pedimentum naturale ex alia caufa, fci- perarteminducta, quz eftin Eunuchis, [ licet arctatione. Et tunc idem eft ju- feu caftratis , ac fpadonibus , fiilli utro- yel dicium de ar&acione mulieris & de fri- que tefticulo careant , funt inhabiles ad d giditateviri, Ita S. D, Pro cujus expli- matrimonium , quod proinde jure na- lv catione turz eft invalidum ; Ut declaravit Six- i Y tus V. PCA LXXXIL, B& f. . Si faemina fit tam q &r&a , ut fine miraculo , arte magicá, * Ratio : Ylli non habent potentiam ( aut fine mortis periculo non poflit ape- feminandiintra vas, càüm non emittant p riri vel dilatari, eft inhabilis ad Matri- verum femen , fed folum humorem fe- mini fimilem. monium , juxta c, ex Jzerzs , de frig. Etfedatio concupifcen- ! snalef. Secus eft, íi (ut dicitur in c, fra- tig per coitum fpadonisnon eft natura- ternitatis ) per artem medicam aperiti lisfed violenta, juxta illud Ecclef, 20. potefl, ad quod ipfa tenetur, etiam cum Concupi[cemtia — [padomis — dewirgimavst gravi dolore ,. quamvisnon cum gravif- juvenctlam , fic qui facit per vim judc- l. Íimo, cinminiquum. 1n quo fpadones diff-- : 5X 6, runtà fterilibus & fenibus, qui cum e- f Si foemina polffit fexheh debité recipere fed non retinere, quia nimirum mittant verum femen, & faciant veram | i ex quodam accidentali impedimento copulam (per quam conjuges fiunt una i effunditur , utgeneratio fequi nequeat, caro ) naturaliter obtinent finem fe q cün- eft habilis ad Matrimonium , nec hoc ^ darium Matrimonii. X ideo dirimitur, LXXXHI. Refp, 9. Deimpotentia Ju Ratio ; Quia Matrimonium non di- ex aleficio S. D, a, 2. inc, ait : Impo- r rimitur per impotentiam , nifi talem, tentia cocundi ex male6cio , aut eft per- quz impedit feminationem in vafe de- petua, & tunc Matrimonium dirimit ; h bito ; (ienimadfit feminatio, per acci- aut non eft perpetua , & tunc non diri- q dens cftquód non fequatur generatio. mit: & ad hoc experiendum eodem mo- 9l Refp. 7. Sterilitas, id efl; impoten- do Ecclefia tempus triennii prefixit , fi- J tiagenerandi, füpponens veram poren- cut & de frigiditate didtum efl.. Tamen hac differentia eft inter maleficium & tiam cocundi & feminandi, non dirimit " Matrimonium, frigiditatem, quia qui ex frigiditate eft Ratio efleadem quzanté , emittitur impotens , ficut eftimpotens ad unam, ,rïn' enim verum femen , quod peraccidens itaadaliam, & ideo quando Matrimo- n non efl prolificum , & licét bic non fal; nium dirimitur , non datur licentia ei, K vetur fiuis ultimus Matrimonii ac pri- ut conjungatur alteti ; fed ex maleficio e Cg8g22288 home s 1358 il TRACTATUS m Examen , homo poteft effe impotens ad unam & nium non diffolvitur. Etidco fi coi non ad aliam, & ideo , quando judicio trahentes ante annos pubertatis ante ( Ecclefie Matrimonium dirimitur,utri- tempus predi&um carnaliter . fuerint q que datur licentia, ut alteram copulam copulati , nihilominus Matrimonium Ü Hac ibi, quarat,: perpetuó ftat indiffolubile. Hac ibi i Ín R, ad 2.ait, S. D, Opus Dei poteft Plura de hoc vide de Sponfal, Exam, 2, opere diaboli impediri diviná permiffio- Q. 2.pro K, r. & 3. n, 16, ne, non quoód diabolus fit Deo fortior, LXXXV, Refp. r1. De Senibus S,D, P ut per violentiam opera ejus deftruat. 4. 1,ad $.ait; Sencs quamvis quando- Y Et ad 4, dicit: Maleficium poteft quan- que non habeant caliditateni fufficien- doque przfare impedimentum ad om- tem. ad gencrandum, labent tamen ca- nes, quandoque ad unam tantüm; quia liditatem fufficientem ad. carnalem co- ï diabolus voluntaria cauía eft , non ex pulam: & ideo conceditur eis Matri- neceffitate naturz agens, Et praterca monaiutn , fecundüm quod eft in reme- l impedimentum maleficii poteft effe cx dium,quamvis non competat eis fecun- f impreffione demonis in imaginatiene düm quod eft in officium naturz, Hec p hominis , ex qua tollitur viro concupi- ibi. $i ergo in aliquo five per fenium Ícentia movens ad talem mulierem , & j ífive per morbum potentia generandi d non ad aliam. Ita S.D, effet ita deftru&a,ut copulam carnalem ü LXXXIV, Refp. 10. De imþotentïa facere feu feminare non poffet , nec ulla hi ex ztate juvenili $. 'Thom. a. f. fic con- humana artead boc reflaurari, cüm nec (ludit: Matrimonium , càm fiat per finem fecundarium fcilicet concupifcens giodum cujusdam contra&tüs , ordina- tiz remedium in hoc Matrimonio affe- tioni Legis pofitivz fubjacet , ficut alii qui poffet , effet jure naturz nullum. contractus. Unde fecundüm jura de- Qubíifit autem , frintra vas Íeminare terminatum eft, quód ante illud tem- poffint, z pus difcretionis , quo uterque poffit de Ratio cít data pro R, €. & 7. ;f; Matrimonio fufficienter deliberare, & ANota tamen , quàd mulier contra- debitum fibi invicem reddere , Matri- here poffit in quacunque ztate, comple-- monia non contrabantur , & i non ita xionc , ac difpofitione ( ut loquitur Syl« facta fuerint , dirimuntur; hoc autem vefter) modó poffit pati ingre(fum viri tempus, ut in pluribus, cft in maículis ad clauftra pudoris , quia foliim habet in quarte decimo anno, in foemina au- fe ut patiens: fecus cft de mire, quia tem in duodecimo:quia tamen precepta is habet fe ut agens, nobilius autem ett & ma Juris pofitivi fequuntur id , quod in ] pluribüs eft,fi aliquis ad perfectionem jores vires requirit agcre qgäm pati; ut jam fuprà dictum eft. debitam ante tempus praedictum per- LXXXVIL Refp.12. Hermaphro- veniat, itz quód vigor natura & ratio- ditus , id eft, utriufque fexüs genitali- Ris defcétum atatis ïüPP!ca.r: Masfäæg: bus membris inftru&tus , fi in eo umás fexus n De Impedimentis Marrimeus. — fezus prevaleat (càm ob prevalentiam — ram uterque vel unus laborat abfolurá g cenfeatur illius fexás effe ) poteft fe- perpetua impotentia,pezant non feparati M cundàm - illum inire . Matrimonium. fed cohabitare faltem uti frater & fo- ! Unde f1 contrahat fecundàm fexum in- ror? i feriorem, Matrimonium jure naturz eft Dico : Hoc Judex de facili non debet D nullum. permittere,prafertim fi juvenes fint, Rato : Quia pïoï;a:cr genitalium de- Rauo : Ne exponantür continuz ) &cientiam non adeft potcatia generati- occafioni peccandi, feminando extra va illi fexui proportionata. Si vcró vàs , dum- a&um tentatent,forté ad fc- l neuter prevaleat , fed uterque fit equa- dandamconcupifcentiam. Poffettamen la lis, contrahere potefl fecundum quem id cam maturo confilio permittere , fi g Íexum voluerit. non fint juvenes , & de corum piecate [ Ratto : uia &deft potentia ;genera- conftet , ac uterque votum caflitatis fa- (a ciat. tiva utriufque fexüs, Porró Medico- g zum velperitarum Matronarum cft , ex Nota, . aliquos Do&ores praterim- d partium íecretarum infpe&tione ferre pedimenta dirimentia füperius per vere judicium, quifaam (cxus przvaleat, In fus affignata, fpeciatim. ponere impedi- dubio autem Medicus flare poteft affer- mentun amentiz, & aliud ztatis, Un- tioni ipfius Hermaphroditi, cüm is om- de tertium Verfam alii incipiant fic, nium optimé flatum fuum difcernere "dmens , affnis , fi forté, &c. aliific, «- , poflit, Elec&tione fexüs ab Hermaphro- ta5, affinis , f£, &c. fed impedimentum h dito (in quo fcxus eft zqualis) femel ztatis S, D, reducit ad impotentiam, fa&i, & Matrimonio fecundüm illum Impedinientum amentix reduci potef li fexum contra&o , non potefl isabíque ad impedimentum errorís, de quo fuprà, gravi peccato ele&ionem mutare , & Quia amens , dum hoc morbo a&u la- mortuo conjuge fecundum alium fexum borat, continuó errat , & fic nulli con- contrahe:e ; effet enim valdeindecens, tractui aptus eft , adeóque nec Matri- la modo hoc,modoifto fexuuti, Sitamen. monio, Si lucida intervalla habet, E- contraherec, Matrimonium teneret, dum ratione utitur , ficut alios contra- Ratio : Quia per illam ele&ionem, &us; ita & 4matrimonialcm inire po- I etiam juramento firmatam,non aufertur teft. i potentia naturalis generativa, J .. Ex hoc Sequitur quód Parochus non Claudeflinitas , nimirum: .S; Pa- W poflit affiflere Matrimonio talis Her- rocbi d duplicis defit pre[entia maphroditi , in quo fexus eft zqualis, ejetó. donecis coram Judice Ecclefiaftico cum juramento fit conteflatus , quem fexum QILERO XI, Quid de hoc íen- fequi velit. i tlendum ? LXXXVIII. && I. Hoc impedimen- ! QQSZSX!L Quj f Conjugesquo- tum; 'Qggäggggv& r 1240 4 D 4/31: 4'r7)0 4«4AC 4 244 XVL Examen6. EE tum flatutum eft jure novo ' Concilii rolium delertic; s homicidia;—ckgfitvinu—a Trident, Seff. 24. de veform, matrim., adulteria , &c, Hisergo malis Ecclefia cap. 1. etfi enim ante hoc Concilium mederi volensillud decretum edidit. Matrimonia clandeflina fuerint femper Quirintelligitur nemine Parochi ? fub mortali prohibita & illicita, fuerunt J Diéeot. Papain tota EcclefiajEpifco- tamen valida : uti etiam adhucfunt in pus in füa, Diecefi , ejufque Vicarius illislocis , nbi hocdecretum non eft re- Generalis, & Capitulum Sede vacarite; ceptum 5 ubiveró promulgatum & re- Ítem illi qui habent jurifdictionem quafi ceptum efl,funt irrita & nulla, - epiícopalem, uti habent quedam Capi- R.2. . HocStatutum Ecclefia potuit tula & Abbates exempti , refpectu fuo- facere,& eft rationabile, Potuitiinquam, rum fubditorum. Tandem quivis Sa» prafentiam Parochi & Teftium requi- cerdos à Parocho delegatus feuab eoli- zenáo velut conditionem f/ve qua soz. eentiam habens,ut patet ex T'rident. Declaratur: Matrimonium;ut ex fepe Dzco 2, Non eft de neceffitate,quód di&is conftat, cfl contractus quidam, Parochus fit Sacerdos , fed fufficit quód non fólum à jure naturali , fed etiam à habeat titulum & officium Parochi, jux- civili & Ecclefiaftico dependens, Ergo ta declar, Cardin. Sitamen velit alium pro temporum neceffitate & circum- delegare , ille delegatus debeteffe Sa- cerdOs , ut patet ex Trident. cit. , aliàs ítantiis à quovis tali/jure poffunt ipfi apponi quedam condidones , quibus Matrimonium erit nullum, Debet etiam. fervatis fit legitimus , iis veró omiffis fit de neceffitate effe proprius Parochus, nulus. Necper hoc hujus Sacramenti Ratto bujus eff: Quia, ut ex Trident, materia mutatur formaliter , fed folum conflat,ille Parochus debet adefle , qui materialiter, Sicut. enim femper fuit poteft alteri Sacerdoti dare licentiam : verum ,.ita & nunc'eft , quód materia Sed hanc dare poteft folus proprius Pa- hujus Sacramenti fit contractus legiti- rochus , quia aliás certe plurima feque- mus : utautem legiumus fit, requiritur, rentur inconvenientja, Ergo, ut ferventur Leges per Jura ftatüta. LXXXIX, guä Parochi pïæfexïtia Porró rationabile eft di&um Ecclefix requiritur & fuficit ?- »- Dico, Humana, non veró naturaliä Statutum , quia fa&um eft ex gràviffima caufa, Nam Ecclefia videbat , quód quze etiam in brutis cfl, teflibus. Idem eft f?c Matrimonia paflim contraherentur clam fineteflibus , & quod fic contrahentes Ratio ? Quia Parechus nemine'Ec- Ízpe'Uxore .elicta. eáque vivente ad clefiz quam repraféntat debet advertete fecundas tranfibant nuptias, qua poftea & fare quid agatur,& tefics, ut dere g/:-' in foro confciertiz tenebatur manere ftà poffint teftari. ? innupta, quia viro negante, Matrimo- w Poteffne Parochus Parochianorum nium fuiffe contradtum , non poterat fuorum Matrimonio affiflere extra. fu- "am Parochiam fine licentia alterius ? E ;;'u-dicio probari e;x—que Feqlfeþantu; ": fvmo. — * 134t De Jmpedimemif JMMaivimóns, ld "firmo , fed non poteft. folemnirer Quid de vagabundis fedem certam " nullibi habentübus ? benedicere. iia contractus poteä fieri XC.Dico: Sicut Sacramentum Cofu- Ratio ; Qu privarim ; benedictio autem folemnis nionis & Confeffionis folent participare ibi ubi fe detinent, ita & in prafentia ul fit cum quodam ftrepitu, n»imirum inter Iu Miffarum folemnia. illiusParochi contrahuntMatrimonium, " Parochus autem tenetur de eorum con- Debetne adeífe Parochus Sponfi vcl afx Sponíx ? didone folliité indagare , ut monet l« Trident, an fcilicetalibi fint conjundt, a Do- Commimitef folet adeffe Pä'- u &c, & poftea petere ab Epifcopo licen- rochus feeminz , fufficictamen quifcun- ! tiam afliflendi: fine quà etfi affiflat va- ll queexillis duobus, ctiam in Parochia I alterius contrahentis, lidé,grayiter tamen peccat. Eftze idem de peregrinis? Ratio1.p, Quiacommuniter in do- j Dico ; Si cx caufa modico tempore mofceminz celebrantur nu püz, domo abíint , non poffunt contrahere * a Ratio2.p. Quia affiftere Matrimo- * poffunt, fi habita- coram pgrocho loci l nio ; vel non cft a&us jurifdi&ionis, tionem hgant promajori partc anni,aut . quia hzc affiflentia validé etiam potet €ó venerunt animo manendi majori ficriab invito , ut patebitex dicendis; parte anni , quamvis poftea cafu con- j nullus autem actus Jurifdi&ionis validé tin [o) gat fubttaneus difceffus; tales funt, : poteftfieri ab invito , & contrariamin- Studiofi famuli;ancillz,&c. lh tentionem habente,quiaactus agentium. Ratío 1 Quia in primo cafu ille non non operantur ultra intentionem ipfo- cft verusillorum Parochus, bene tamen j rum. Vel faltem non eft a&us jurif- infecundo, quia contrahuntibi domi- di&ioniscontentiofe , contradidtorem cilium parochtale, l. habentis , & in qua actor agit contra re- XCI. Eflane validum Matrimonium um , aceriam in invitosexercetur , fed fi Parochus & tefles adfint vi —vcl doIq ; d tantüm jurifdictionis voluptariz, Ergo; adducti2 Obíervanda hic eft praxis.. Sienim cons -Affirmo.. Ratio : Quia' tunc adhue trahentes fint ex diverfis Parochiis , & falvatur finis decreti Tridentini, fcilicet IIS, Matrimoniüm contrahitur 1 Parochia [ ut de tali Matrimonie confítet Ecclefiz, Spon(i , adeít Parochus Sponfi : fi in poffitque .de eo teftimonium dati , ne Parochia Sponfz, adef Parochus ejuf- conjuges eo fpreto aliud contrahant, (s k dem. Unde authoritativa przfentia Parochi, (j 4 «id fí unus contrahentium ratio- ut Ecclefiam reprafentantis, eft quidem jaffu Tridentini neceffaria neceffitate ne düpiicis domicilii habeat duos Paro- chos? praceptrifed non neceffitate medii....Ín Dice ; Sufficit quód adfit is, in cujus hoc ergoca fu Parochus adeffet tanquam Parochia Matrimoniurm celcbratur, tcílis principalis & qualificatus , & pol- " Gg88g8g88 $. d ;ens 1342 TRACTATUS . XFT, Examen 6. fus in quibus validé contrahitur Matri- lens dignitate Parochi , fub qua ratione ejus prafentia cft. neceffaria. neccffitate monium fine przfentia Parochi ? inedii. XCILL, g, affirm. — Prizems cít fuprà addu&usinExam. j.Q. $.n. $8.— $e- Notatamen , mortaliter peccate eos, cundus : Si omnino nullus Parochus aut qui centtahunt coram Parocho' vi de- tento , vel per dolum vocato, autcafu Epiícopus vel eorum vices gerens poffit habeti, nimirum vel quia Ecclefia cft & tranfeunte ; & hoc tum propter inju- diu manet viduata , vcl non fcitur ubi riam, quz ei fit,dum vi detinetur, tum Parochus fit inveniendus , cüm lateat propter contemptum Ecclefiz, quia tunc * metu perfecutionis * -velfaltem non eft non contrahitur authoritate Eccle(iz; fecurusad eum acceffus. In quo caíu agiturenim contra przcepcum ejus, Cae- terüm rationeteftium , fic adductorum fufficit decretum Tridentini fervare pro poffibli , nimirum adhibendo teftes, vcl detentorum , videtur folim etffe veniale, cüm non adífint nomihe Eccle- Tertius 3 Si contrahentesex loco , ubi fizficur Parochus , fed tantüm ut pof- Trideninumfervatur , migrent ad lo- Poteft tamen etiam cum ubi nen fervatur; tnibitamen fcien- fintrité teftificári, intervenire mortaleratione injuriz for- dum , quód fi qui deindu(tria & ex fine contrahendi fine Parocho & teflibus ex fan per violentiam illatz ; qued ex in- fuo territotio, in' quo Tridentinum juriz qualitate penfandum eft. fcrvatur, vadantad locum, ubi non fer- XCIL.. Swfüiciustue ad Matrimonii vatut , Matrimonium etiam ibi contra- valorem quicunque teftes, licétnon (int Gum fit nullüm. Nam & Congregatio omni exceptione majores , fed potiüs Cardinalium , interpretáationi Concilii vitiofi , ideft , qviinjudicio aliàs non Trid. prefe&ta, & Urbanus VIII in fpe- admittuntur, utinfames, excommuni- ciali refcrípto & Brevi Apoftolico ad cati , parentes, confanguinci , fervi, familiares, foeminz,imó & infideles? Archiepifcopum Colon, dato 14. Aug. 1627,talia Matrimonia, utfraude con- -Afirmo, Ratio : Tum quiain cau- tra&a invalida effe , declararunt, ut re- fa favorabili admittunturteftes, alioquin fert Lugo in Refponf, lib, 1. dub. 37. inhabiles ,. ficut ob fidei favorem decer- Quartus : Chriftiani apud infidcles ca- nitur c. z2 fidei favorem. de baret, in 6, puvi, uti & Mercarores in terris infide- cauía autem Matrimonii eft favorabilis lium habitantes, validé contrahunt fine c. fin. de fént, * rejud.T um etiam , quia Parocho & teflibus,Quia decretum illud admittuntur tefles inhabiles concurren- velut conditionem petit, ut ebligare in- tes cum alío habili & fide digno , per cipiat pofl publicationem in Parochia, cujus habilitatem .alterius inhabilitas inillis autem locis non eft publicatum. fuppletur : & ita fit in pratenti per pra- Mintus: Matrimonia à Catholicis con- fentiam Parochi. Ergo. tractain Hollandia, Zelandia, & fimi- QUJERO XIL $untne aliqui ca- libus lecis , ubi Parochi nonfyut , funt - velida, De ?mpeäimmtäf AMatrimonis, 1343 valida, uti Cardinalis Rupertus Bellar- fuit p;omulgawm& receptum , fateor. minus refpondit Epifcopo Tricarienfi, quód fecundüm rigorem decreti debe- d u Ícilicet decretum. Concilii de prafentia rent Matrimonia judicari effe nulla , ob Parochi, non extendere fe adloca, ubi W defectum veri & proprii Parochi : Sed nulli funt Parochi, Si autem Parochus de benignitate Eccle(iz, Germaniz aliif- j i ab hzreticis toleretur , fed gravi poená, quc terris haerefi infe&tis condefcenden- mortis vel exilii, illi fit prohibitum, ne l ti$, practicé probabilius videtur, ea cffe Sacramenta adminiftret , fi tunc Matri- valida. Et hoc vel maximé ex eo colli- [ monia cclebrentur coram Magiftratu, gitur , quód fi ambo conjuges haretici funt valida, uti Epifcopo Antuerpienfi fiant Catholici , non denuó contrahant refpondit, allegando reícriptum Cardi- coram vero & proprio Catholico Paro- nalium in quo dicunt, tunc non ebliga- cho : quod tamen plané effet. neceffa- ) ri, ut fiat Matrimonium coram Parocho, rium 5 quia ficuc anté vixiffent , (ic & l quando ad eum non eft tutus. acceffus, poftea femper viverent in fornicatione àc concubinatu ; nam illud Matrimo- uti non eft , quando fubeft periculum mortis velcxiliiz fi veró in illis locis in- nium (ad differentiam Matrimonii in- veniantur occulti quidam Sacerdotes , fidelium feu non baptizatorum ) nccin à Papa vel Epifcopo facultatem haben- ratione contractüs (4quo, ut probatum tes,fi hi affiflere velint & eftfuprà Exam. 1, .7.n,.II.rationem illis contrahendum eft, poffint , coram Sacramenti feparare non poffunt ) fuif- XCIV, uid [entis de Matrimoniis fet validum. Idemob eandem Ergo. hzreticorum , vel celebratis coram mi- Rationem fentiendum eft de Matrimo- [ niftro hzretico , Lutherano, Calvini- nie ab hzreticis clam feu (ine Parocho fta? catholico , contracto inlocoubi hzrefis Dicot $i celebrentur in locis, ubi publicé non graffatur , nec toleratur, decretum Tridentini non fuit promul- fed tamen quidam hzretici negotiorutm J gatum nec recepruim,eft eadem ratio ac vel mercaturz cauíá ibi fe detinent, ubi El de terris Principum catholicorum , in & T ridentinum eft receptum. ze Sacerdos Cachoficus ?. quibus non fuit facta ejus promulgatio: XCV, Poreff au vel receptio, $1 quis de induflria vel licité affiflere Matrimoniis hzreticorum ex fraude ad ea loca , Matrimonii coni- Cc iníua Patochia habitantium ? l j trahendi caufa fe confcrat , ex anté di- dffirmo probabiligs, — Ratio ; Sinon f é&is cirea cafnm tertium patet effe nul- poflct, veleffez, neincurratexcommu- lum. Si quz fint loca hzretica , in nicationem harcíi annexam, vel propter ) quibus nec Catholicis licet fab gravi reverentiam Sacrameiti, quodhzretict * l poena aliter contrahere , quàm coram fuícipiunt indigné $ Sed ob neutrum sniniftro haretico,conítlat ex dictis va- prohibetur: nam pch Concilium Con- lere, Si veró ante hzerefin in ea loca ftantienfe nec in' íacris nec in politicis nifi inyectam Concilium Trudent. in illis harcticifub cenfura fum'vigändi á - ! Áiunt 1344 TRACTäTü'S XFI, Examen 6. fint denuntiati, Deinde Sacerdos non vané fed fundaté timeatur pcricul;m/t cft minifter hujus Sacramenti , fed tan- impedimentiexaliorum malitia, dum- miodo nullum aliud impedimentum di- tum primarius teflis , ut ditum eft fu- rimens adfit, üg tes à Parocho pri pà. exacté eftexaminanda, üs ILERO XIIL Matrimonia con- Quid obfíervandum in proclamatio- tracta fine proclamationibu x S fugtlïe di- 3 Z cenda clandeftina ? nibus ? XCVL. & negativé ; dummodo Pa- Dico: Juxta Trident, hzc funt ob- rochus & teíles adfint, Íérvanda. I, Urfiantin Ecclefia inter Ratio . * Illuad Matrimonium jure Miffarum folemnia , fi tamen ex caufa ceníetur clandeflinum, & fubjacet poe- fierent propéEcclcfiam velin loco pub» lico, modó fit magnus confluxus po- nis , qued fit clam , & non coram Eccle- 2. Ut fiant fiá,cui propterea deeo juridicé conítare puli, non effec peccatum. non poteft : Sed tale non eft. Matrimo- àproprio Parocho , velalio Sacerdote de ejus licentia. 3. In propria Paro- nium omiffis proclamationibus coram Parocho & teftibus celebratum, ut patet. chia, & quidem utriufque contrahen- tis,utideclaravit Congregatio, 4 "Tri- E:rgo. Nota tamen , quód graviter peccent, bus diebus. feflivis , nen. immediatis, qui fine difpenfatione vel legitimá caufà continuis camen , id eft , per nulla feíta omiffis denuntiationibus contrahunt ; interpolatis , licét dies feriales interce- cüm fitres gravis , . Concilium Trid, dant. firi&tiffimé eas przcipiat. Hinc procla- Licetze poft proclama contrahere ? -tiones ff;atixxu mationum omiffio meritó poteft annu- merari impedimentis folüm impedien- "Affirmzo , licere etiam eadem die, fi tibus,de quibus fuprà. defit metus cujufvis impedimenti, & ad- lamationibuse - Quis difpenfat 1n. proc fit rationabilis caufa. yelquz eft rationabilis caufa eas omit- Ratuo; Quia non extat Lex prohi- tendi ? bens. À Dico : Difpenfat Epifcopus , vel ejus [ Vicarius Generalis, Cauíz rationabi- Quid f Matrimonium diu differa- tur? lesomittendifunt r, Si Matrimonium Dico : Sinon contrahatur intra qua- fit inter Magnates, quod nonnifi' cum magna deliberatione contrahi folet. tuor-menfes , declaravit facra Congre- 2, Sinon fit metus alicujus impedimen- gatio denuntiationes fs repetendas, Imó juxta Rituale Romanum funt repe- ti & gravis caufaac neceffitas urgeat ac- celerationem Matrimonii od confulen- tendz(nifi Epifcopo aliter videatür) fi 3. Ob ma- dumfamz contrahentium. differatur folitm per duos menfes. nam verecundiam eorum, ut fi cgregie Qzare fiunt. proclamationes. Matri- nobilis ducat ignobilem, 4. $i non monii ? Dice: um N Ib Impm'imenn& AMatrszonié. ET - Dice : Ut manifeftentur impedimenta prum, prout eft impedimentum diri- fiquz fint inter contrahentes 5 hinc qui lle mens , requiruntur hz quatuor condi- aliquod eorum fcit, renetur poft. pro- tiones, 1. Ut adífit violentia, 2, Ut 1 clamationes illud illicó denuntiare, etfi fiat libidinis vel Matrimonii cauff, eflet fecretum , ut impediar.gravia ma- ?. Ut fiat traductio de loco ad locum. Q la, v. g. adulterium, inceftum , facrile- 4. Ut perfona abdu&ta fit honeftz. famz, gium, &c, Sitamen ex hoc unus con- Quz conditiones fi adfint,Matrimonium b. trahentiutm exponeretur magno pericu- intet raptorem & raptum eft nullum,. T u loinfamiz, cífet ex Charitate priüsad- nifi faemina priüs fuerit parn reddsta monendus, ut à tali Matrimonio defi- £&t&, Íeuinlocotutocollocata; libertati b fteret , fiadmonitio profutura effe cre- reftituta, lta enim expreffó flatuit atur, Conc, Trid. Sefl. 24. de reform. Ma- irim.c.6, Ubi etiamin raptorem & t mpedigsentum Raptás. omnes ei confiliüm vel favorem pra- De Raptu , inquantum eft fpecies L- bentes, flatuuntur peenz, nimirum ex- xurig , agit $, D. 2. 2.q, 1 f4, a. 7, & commtnicatio & infamia ,acin Clericos nos deco egimus Tract. g. Exam. 2, Q.- depofitio. 4.2.3;, In prafenti autem Raptus di- &atio id flatuendi fuit ,. ut falvetuc cutitur, inquantut dirimit Matrimo- plena libertas in Matrimonio, & ut illud nium; lUnude de ilto non fit contra&um. e QUAERO XI Quid f puella volens fit a bduda, pa- itimit 2 » X-' Quid eft,& quando rentes vero fint inviti ?- XCVIL- &. i&aþtusin prafenti eft Dico : Licét fit grave peccatum,nimi- f violenta abdu&io alicujus fceminz , in- rumilla injuria parentibus illata , Matri- l vitd illà, atque eriam ejus parentibus, monium tamen tenet, aut in quorum tutela eft, repugnamtibus: Ratio : Quia puella eft plené libera, ad explendam libidinem, autad contra- l" & confenfusParentum non eft de valorc hgndum Matfiqmnium, Hiüc ad ra- Mattrimonii;ut di&um eft fupra, J 29 * i ii N * £ p ts -Aq s [) /AXH l* [j Hhhhhhbh' r i 1246 7TRACT.ATUS XPIL . Examen7. ibedibegiediagieg etireiifreifedfeife AMEN VI. dqe X Dvïc' quibufdam Matrimonio fup—'crvcnichtiqbus*wl ci annexis, uti funt , fuperveniens fornicatio , de qua S. D. q. 62. per Íexart. Redditio debiti quaft, ó4. per 7, art, Bi- ! galþia » q. 66. perquinque artic, Illegitimitas filiorum ,. q. 86, per 3, art, UJEROI. ïLicetne viro, vel Uxerem, nifi ob J(brnicgtian;m ;e qlim 3 teneturne propter fornica- duxeritmechatur. i tionem dimittere Uxorem, us Q Y Ratiz,p. Quiavinculum conjugii [ u h 3 & quidem proprio judicio? eft ex fua natura infolubile , vt proba- XCVIIH, R, 1.cx $. Tho. tum eftíuprà, Ex his q. 62. a. 1. Viro conceditur juxta Do- Pars. —fequitut tertia mini verba Uxorem fornicationis caufá &. 2,exa.2. $i uxorcm- adulteram repudiare feu dimittere. 2. Non quàód peeniteat adulterium commififfe , non diffolvatur vinculum. 3* Sed quoad tenetur vir ex przcepto illam dimitteyc : thorum & cohabitationem , feu ut non fin minüs,tenetamr. fit adílri&us ad reddendum &€i debi. P tum, Ratio1,p. Dicta rcþx.xdiatio eft que- ARatio X, dam pana ad corrigendum «rimen LI- Tum quia in tali cafu xoris : Sed pcen1 corrigens non requiri- non eftobfliri&us fidem fervare ei, qui illam violavit, "Tum quiahoc Domi- tur,ubiemendatiojam praceffit, Ergo, nus Matth, $ ,conceffit in poenam illius, : Ratio 3. p. eít, ne Vir videatur con- fentire peccate Uxoris, qui fidem fregit : & in favorem illius, qui fidem fervavit, ait S. D, Vide in B. 2. €X 8, 2, (&anmm'ad thorum Exam. 4, Q. 4, n, $1. R. 3. ubi expli- poteft Vir proprio judicio Uxorem for- nicantem dimittere,quoad thorum veró cgtur;ille :evxtus ! Qnicunque dimiferit & r Be An:ze.z:tlf Matrimonte, L 1j4y faltem ad tem pus,!it mulier corr 1 dicio Ecclefiz. & cohabitationem fimul , non niíi ja- gatur, 2. Szvitia Mariti vel UIxoris ad judicium 4 &atio: Quia prima dimi!iïio eít p&:na Ecclefiz , imó etiam anté poteft dimic- privata adeóque privatim fieri potefl, tere fiad(it periculum mortis, 3. Sol- altera veró . eft publica & cum ftrepitu. licitatio ad peccatum , v Etgo debet infligi à Judice, «£- ad harefin, veneficium, &c, i mó tunc vir tenetur In R, ad 2. docet S. D, quód quando ad feparationem,fi periculum fit grave, dicitur de S. Jofeph, quàd voluit occul- 4-Morbus contagio(us, v. g. Lepra, ft té dimittere Mariam , id non fecerit, fit periculum infetionis, .$. Hzrefis. quafi fuiflet fufpecta de crimine , fed ob vel Apoftafia. 6, Mutuus confenfus.- 3 reverentiam fan&itaris ejus timens co- Poffuntae Vit & Uxor poftdivortium T habitare ei. reconciliari? Excipit $, D. in a. z, feptem cafus,ín - Dico cumS, Thom. av. 6.in c, Si Uxot quibus vir non poteft Uxorem forni- poft divortium de peccato peenitentiam cantem dimittere, cüm 1n íis vel mulier agens emendaa fuerit , peteft eam fibi fit inculpabilis, vel ambo fint equaliter culpabiles, virreconciliare: (i autem in peccato in- Primus efl: Siipfe virfi- corrigibilis maneat, non debet eam re- militer fornicatus fuerit. 2, Si ipfe affumere, eádem ratione, qua non lice- Uxorem proftituerit. 3.Siuxor virum bat eam , nolentem à fuum probabiliter mortuum credens peccaFo defiflere, retinere,ait S.D, propter longam ejus abfentiam alteri ^ Poffautne Vit & Uxor in caufa divor- Jl nupferit, 4, Silatenter cognita eft ab tii ad paria judicari? " aliquo, fub fpecie viri lectum fubintran- - Dico cum S.D. a, 4. ín. c. In caufa di- i te, — $. 5i fucrit vi oppreffa. 6, Si re- vortii Vir & Uxor ad paria judicantur, conciliaverit eam fibi poft adulterium utidem fit licirum & illicirum uni,quod perpetratum carnaliter eam cognoícens. alteri non tamen pariter judicantur ad 7.Si Matrimonio in infidelitáte utrius- H illajquia caufa divortii eft major in uno, T que contra&o Vir dederic Uxori libcl- quàm in alio, cüm tamen in utroque fit lum repudii ,,& Uxor alteri nupferit, fufficiens caufa ad divortium. — Divor- PUR tunc enit, fiift erque convertatur, tene- (« Hz: ibi, tium enim poena eft adulterii , inquan- tur cam vir recipere. tum eft contra Matrimonii bona, Quan-- j XCIX. Qwibus ex/ caufss : poteft tüm autem ad bonum fidei , ad quam fieri divortium ? conjuges zqualiter fibi invicem tenen- f Dico: Variz fünt cauíz. I. Ex di- tuf, tantüm peccat contra matrimoni- [: &is , adulterium culpabile , quó etiam um ,adulterium unius, ficut adulterium Ípectat beflialitas,Sodomia, inceftus,(eu alterius: & hzc caufa in utroque fuffi- . citad divortium. quzvis fpocies Luxuriz,in qua caro di- Sed quantüm ad bo- viditur' cam alia, ^ Pollutio , oícula ? num prolis plüs peccat adulterium Uxo- rtis quàm viri , & ideo major eít cau(a [ ifnpqdici ta&us dant caufam fcparandi Hhhhhhhh 2 divo;*- Znn. Ra TRACTATUS. XPT. Examen 7, 1348 divortiiin Uxore quàm in Viro : & fic fuz, 6. Necquicum uxoris confangai- adzqualia, fed non ex zquali caufa ob- neafecit copulam imperfectam, 7. Nec ligantur , non tamen injuflé , quiain qui cum confanguinea in tertio vcl i ütroque eft cauía fufficiens ad hanc poe- quarto gradu. nam : ficut eft etiam de duobus,qui dam- Ratn L. p. patet. ex definitione in- nantur ad ejufdem mortis poenam ; ceftüs Tract, g. Exam. 2, Q., 4 n, 32. quamvis alius altero graviüis peccayerit, Secunda Pars pater cx cxplicatione de- Hac ibi. finitionis ; ffinizatis fuprà Eximb, 6,n,72, QULERO II. Adulter & incefluo- Tertia Pars patcbit ex feptima, fus ratione fíui fceleris. perduntne jus Ratio 4, p.. Quia per talem copulam petendi debitum ? & quando ? & quis non contrahitur affinitas , ut patet ex 3n hoccum ipfis difpenfare poteft ? affinitatis definitione. Siadulterium unius con- | . C, v z. Katio $.p. — Quia eftinceftus impro- jugis fit alteri notum, & hicfit inno- riétalis , uti & im propri&/eü affinitas €ens , poteft qpidem reus alterum fim- refpe&u adulteri, pliciter feu amicé rogare , non tamen Sexta Pars de copula imperfe&ta , poteft exigere, ideft, tanquam ex jufti- cüm per eam non contrahatur affinitas, tia debittim, 2, Nifi forté Uxorineo- patet etiam ex di&is fuprà circa defini- tionem affinitatis, s C 'dem genere peccáffet,. 3. Siautem Uxo- ri notum non fit;poteft exigere. Septima Pars juxta hodiernam pra- Katio 1. p. . Quia adulterium privat xin eft emnino certa, quia ita declaravit fureexigendi. Congregatio Cardinal. Ratio2. p. Duo adulteria mutná com- Notatamen , quód inceftuofus hane penfacione tolluntur, ponam ( fcilicer privauonem juris pe- Ratio 3. p, Conjunx nocénsjure exi- tendi debitum ) incurrat , licét inceftus gendi non privatur, nifi per voluntatem fit occultus, & alteri conjugi non notus; * . & quafi fententiam innocentis qui hic in quo ob majorem fuam gravitatem differt ab adulterio. lNNon tamen eam tenet quafi locum Judicis. Ergo. R. 2, Omnes quidem,qni cum pro- incurrit ille, quihoc delictum commi- priis cognatis & affinibus u.fque ad quar- fit cum ignorantia jurisKfacti ; fadti vl : tum gradum inclufivé perfectam copu- quidem , utíinefcivitfuam complicem lam carnalem exercuerunt vocantur & fuz uxori effe confanguineam in grada tunt inceftuofi ; 2, Türe tamen petendi ram propinquo : jurisautem , ut fi ne- debitum folus ille inceftuofus privatur, Ícivit , quód huic deli&o cx Ecclefize .qui cum cenfanguinea fuz uxoris di- Statuto tam gravis peena fit annexa ; ABftam copulam habuit. 3, Et quidem in- tam gravem enim poenam non i'nc*um'i:. tra fecundum gradum, ^4. Hinc non ignorans, privatur , quirem habuircum propria *&.3. Cumiis qui piopter inceftum jrum. Yel. adulterium. jure. petendi deb «ognata, — j, Nec qux cum affine uxoris funt A : De annexis Mqtrimmü; 1545 : fant privatidifpenfare potefl Epifcopus. ex genere [uà 5 quia in individuo poteft Przter eum Religiofi mendicantes ex- efle veniale , nimirum ex parvitate ma- £—— € Unde pofiti , fed ex commiffione fuorum Pro- teriz vel ex alia caufa, vincialium, &tantüm in foro confcien- ^. EK. 2. Negare debitum conjugale po- tiz , ut docet nofler de La Cruz citans teft offe veniale in quatuor przcipucca- z' 1 Bullam Pii V. & ex cadem docens, quód/ ibus, z.Ob patvitatem materiz,putas lidem Religiofi ex corundem Provin- " fi redditio parüm differatur, velfi nege- cialism commiffione id pro eodem foro tut rató, dum pctiturfrequenter. Ex- poffint cum iis , qui ante Matrimonium ceptio eft , ficx parte petentis adfit peri- voverunt caflitatem, qui tamen, ütfu- culum incontinentiz, pollutionis, &c. prà di&um , mortuo altero conjuge non 2, $i felüm fimpliciter , feu amicé ac póflunt denuó contrahere Matrimoni- benevolé, feu ut amoris ac benevolentize um:fi contrahant , non poffunt ànovo fignum petat , fi veró exigeret flridte, conjuge petere debitum fine nova di- feu velut debitum ex juftitia , mortale Ípeníatione, Quz quoque nunquam effet negare : nifiex alio capite effet ex- danda eff nifiex rationabili caufa , que cufatio, Ubi , ut patet, diftinguitur fufficiens effe poteft periculum inconti- interpetere & exigere, 3. Si alter fit nentiz,feu fi nonpoffint continere. nimiusinpetendo, feu petat nimisim- Not, ex Gobat in Theol, experim.. portuné , acninris frequenter , & fine Tra&. 10, cafu 15. n, 604, quód cüm neceffiate, & abfque periculo inconti- Regulares hac facultate polleant, poffint nentiz: tuncenim non femper eftobli- etiam extra Sacramentum Penitentix gatio reddendi, 4- Si non petat arden- difpenfare,etiam cumabfentibus. Hinc ter,&inflanter , fedremiffó ; ita ut vel fi Parochus per literas pro quodam id Proquo leviter ab altero rogatus petere definat, : petat (tacito etiam nomine ejus pro quo petit) & Religiofus refcribat , difpenfo, "x« 3, Velfemel ncgare/degitum eft res erit falva : dummodo fubfit rationa- mortalefi fimul conconcurrant hz tres bilis caufajque vix deeffe poteft. circumftantiz , nimirum fi perat feráa, * QU.ERO HII, Quid fentis de obli- snflanter , & vationabiliter. Porró ir- M gatione reddendi debitum conju gale ? rationabiliter petitur, & rationabilirer CI, z;, 1. Obligatio hzc eft fub pec- negatur pracipué ín his fexcafibus. Pr;- ] cato cx genere fuo mortali. museft ; Sipetaturin phrenefi , ebrie- Ratio:Quia cft obligatio juflitie com- tate ; amentia , &c. quia tunc petitut mutativz,utpote ex contra&u, & per fe beftia, non ut homo, Exceptioeft, fi in re gravi : cujus juflitiz violatio ex in petente effec periculum pollutionis, genere fuo mortalisef. De quo vide Quia valde egenti reddendum eft debi- tum, - fuprà in hoc Tradt, Exam, 1, Q. $.n.7, quód ufus Matrimonii per fe fit a&tus " Secuudus ca[us efl : Si 'co;xjunx red- licitus:, honcftus & meritorius. Dixi, dendo exponetur periculo contagionis, Hhhhhhhh s quia *5 1350 TRAÁACTATUS XVL, Examen 7. quia nimirufà petens laborat . morbo pam originalem , quám quód omnino contagiofo , v, g. pefte, l?prä, cum quo non cxiftat; ut colligitur ex $. Auguft, periculo non tenetut vitare peccatum lib, $. cozzra ?4lian, c..8. alterius (f&i quod forté. timeatur ) cüm . Ef ne licitum negare. debitum ex me- mon fit in neceffitate fimpliciter, eó gu*öd) tu nimiz multiplicationis prolium? & ob difficultatem fuftentationis ? per aliamedia fpiritu afiia e jüv:'tr,ejpäf-.- fit. . Dico;: Ordinarié non eft licitum fe- Jirtüu: : Si Ícemina fittam debilis clufo mutuo conjugum juri fuo utrin- complexionis, ut ex copula fibi timeat qae cedenuum confenfu, periculum. mortis , 'vel aliud. grave in- Ratío: Tum quia multiplicatio pro- c«ommodum. lis eft prímarius finis Matrimonii. um MAYIMS : Slex redditione debiti ti- quia proli melius eft ut vivat inops, meatur futura mnors proli in utero jam quàm ut omnino non habeateffe, Tum concepte. tandem, quia non oportct effe cam mo- Quintia : Si abíque juftá cauía pctd- dice fidei, íed confidere in eum , qui turtempore menítrui, Imó tunc petere etiam volaiilia coeli paícit. DiXi) Or- per fe non caret culpá : docet enimSS, dinaries Si enim effet cafus in quo. ob Bonaventura , ex coita cali proles conci- novz prolis generationem exttema pau- pi miferrimas. Dixi, J6 ab(qme jufla pertas immineret parentibus , aut aliis can[as5 utifiex negatione non timeatur flüs, liceret ; fed hic cafusinter Chri- majus malum , v, g. odium Uxoris, flianos eft rariffimus & inaaditus, oliutio,&c.- . QUZERO IV. . Quz peccata in ufu Sextus: Si petatur ex merá lafcivia, conjugii bus? - poflunc .cqmmi-tti à conjugi- i — & hoc nimis frequenter, utpote diu no- étuqQue, [temfi pctens in ipfo a&u ni- CIII, R. Potiffima colli gungur ex his miam petulantiam faciat; $i afferat oris duobus Verfibus : faetorem cx pridiana vel feré quotidiana crapulaortüm , &c, in quibus circum- Szt modþ, Qfinis, fine damno, flantiis Uxor non peccat mortaliter, fotve, cob&re, imó interdum nec venialiter ; feclufo $i locus, Cb tempus , tallus , nec femper periculo majo:is mali, fperm'to 7777 CIL Qvzidf; Uxer fciat , quódfoleat edere proles imortuas, teneturne ob hoc E.xïplicaktur fuo/ ordine. . $z madm:- t abítinere ab ufu conjugii? , Per hanc particülam infinuatur, fervans Dico,quódnom. Ratie; Lum quia dum in conjugii ufu effe dcbitum fitum, conjugcsurunrur jure fuo , & defectus Íeu naturalem congtedieadi modum;. fequitur per accidens : Tum etiam quia nimirum ut vir in-& mwlier fuccum- bat. melius videtureffe paero , quód habeat Qui fitus , fi non fervetur , eft peccatum, Congrxflus. ille indebito elle , etiam pr.ivat"us V,iiï()nf: Du ob cul- Á X » E m odo De annexis Matrimonie. 13f5 i modo fit. 1. Si ma(culus füccumbat fe-.— peccat ; q*uia reddit , ad quod tenetur- minz, 2,. Si maículus accedat prepo- Quomodo Conjuges fub a&tu fibi ima- fteré fcu retió. , in vafetamen naturali. ginantes aliam perfonam , five folutam Inor- 3. Si fiat fedendo, 4.Si ftando. five'ligatam, confanguineam , facram dinatus ergo congreffus femper eft pec- eu monialem, &c. peccent peccato ejus catum mortale , quotiesinordinatio eft fpeeiei, cujus eft qualitasperfonz , aut tanta,ut fequi nequeacgeneratio, Qux fi fe dele&ent erga fe abíentes , patet etfi fequi poffit , attamen fine jufla fiat cx dictis fupra Tract, 4. Exam, 2, Q.19, caufa , graviter reprehendendi [unt n.60, ll conjuges, committunt enim faltem gra- Sine damno : Si enimex c'olpuila Care viffimum veniale, - Imo ratione pravz nali,vel inordinato ejus modo, timeatur. 5 intentionis vel cujufdam gravis circum- damnum mulieri vcl proli jam conce- Neceffitas " ftantiz poteft effe mortale, ptz , eft peccatum ut paterex dictisad vel jufta caufa excufans eft, fi vir propter Qg- RO 3« ad 2.& l ;3;& 4. & f. cafum pinguedinem non poffit aliter cum fe- propofitum n, 101. mina congredi in vafe naturali quàm à . Solve, pata, debitum, de cujus red- retró. | Vel fifcemina fit gravida , & eb dendi obligatione jam ante dictum eft, id non poflit aliter; guäm eo modo pra- Qujbus adde , Quàd faltem ad melius poftere, - efle debeant conjuges corari , utfimul Finis $ Circa hunc fciendum , quód feminent. Quam ob caufam Uxor ad. inter Propofitioncs ab Innocentio XI, feminandum tardior poteflfe tactibus adcopulam preparare , ut fimul cum le damnatasfit hzcn, 9. — Opss conjug p ob folam wlupmtem exercitum , ommui petni- viro poffit feminare : velpoft viri retra- ?A5 caretculpa, ac defetin veniali. De- &ionem íÍe tactibus excitare ufque bent ergo Conjuges fe cognoícere ex dum feminet : quia hi tadus ordinan- motivo Juftitiz & Rcligionis, utdidtum tur ad complendum actum conjugalem, eft füprà Exam, 1. Q. f. n. 7. , intenden- Hoctamen non licet viro , poft retra- :do hoc faltem virtualiter : quz intentio, &ionem fominz fe polluenti ; & hoc meritó Ízpius renoyanda , debet. ferri ob rationem oppofitam. lImó hzc & I in prolem proecreandam & honefté edu- quzcunque inter conjuges pollutio ex- candam ad Dei gloriam , qui eft finis tra vas debitum habet fpeciem & mali- primaríus : vel faltem debet intendi re- tiam adulterii, lh medíum: concupifcentiz , qui eft finis Ratio : Qaia cenjunx non fervat fi- ld fecundarius, Si proinde finis fit fola dem alteri datam de ejus corpore cafté cuftodiendo, 24 ! delectatio fenfualis , licét fiftat intra li- J "mites Matrimon , feu non feratur ad CIV, Cebére, intelligitur de cohz- aliam foeminam , etfi non fit peccatum rentia quoad copulam carnalem perfe- j mortale, efttamenveniale. Conjunx &am , fcu ufque ad feminationem in- U akteti fe folüm dele&antü reddens , non dufivé , &fic ejusfenfus patet ex mox ( diäüs N r2$X TRAÁACIÁTUS XVL.— Examen 7. di&is. Intelligi etiam poteft de cohz- - antecedente fe catnaliter cognoverunt rentia quoad cohabitationem & tho- die fequenti fit abftinendum ab Eucha- rum , &in hoc feníu aliqua de hoc di- riftia fumenda ; faltem ex confilio , de- &a funt in hoc Exam, ad.Q. 1, de di- votione, ac reverentid ; praíerim f imiffione . Uxotis. His adde r. quàd relictus fit aliquis affe&us ad res vene- Vic non teneatur ubique cohzrere U- reas,& aliqua mentis divagatio. Limi- xori, hinc fi alió proficifcatur flatim tandumtamen hoc eft , nifi jufta caufa £editurus , vel nullibi notabilem mo- fuadeat eo die Communionem fumere, zam faéturus, fed variorum negotiorum ut f firfeftum valde folemne , dies Jubi- 1z1, &c. aut fi Communio commodé caulàad divería pergatloca, nontene- tur feceum ducere Uxorem $ effet enim differrinequeat, |De hec plura vide fu- hzc magna meleftia & impedimentum rà Tract, f 2. Exam. 4. Q.7.n.40, In jn itinere, Votum tamen longz pere- die feflo , vcl in Quadragefima actum grinationis in prejudicium Uxoris fa- conjugii exercere, nullo jure prohibitm . «ere non poteft. Excipitur votum iti- nerandi in fubfidium Terrz Sanctz , qui CV, Tathu, Hac vox infimuat, quód cafus defacto ceffat. Adde 2, quod tactus inter cenjuges fint. mortales, fi conjuges teneantur fibi invieem alimen- fiant cum periculo pollutionisextra vas: ta przftare, idefl, Vir tenetur alere feclufo autem hoc periculo ta&us. & Uxorem , ideo enim dotem accipit, ut ofcula à mortaliexcufantur, non tamen onera Matrimonii fuftineat : tenetur, àveniali , fifolàm fiant ob dele&tatio- inquam , fi Uxor Vire cohabitet. $i nem, &fineintentione copule. . Idcm enim difcedat ex propriá temeritate, feu eft de verbisobíceenis & afípectibus. |. Si abíque culpá viri , vir non tenetur eam fiant ad przparandum íe ad copulam, alere ; tenetur tamen fi difcedat ob ex- vel ad fovendum amorem conjugalem, ceffivam cafüigationem 5 fecus, fifit nec venialiafant ; quia tunc adeft debi- moderata. tus finis, 'Sit Locs , nimirum huic a&ui pro- Nec [pernito votum , intelligitur de portionatus ; ut nimirum inprimis nOn cafu quo unus conjugum eft obftri&us fit publicus, vel talis in quo hoc opus voto fimplici caftitatis, qui propter hoc ab aliis videri poffit, & hoc ad caven- non poteft adzquaté uti. Matrimonio: dum ícandalum.: Item non fit. locus quia poteft quidem reddere, non tamen facer , nifi forté conjuges ex neceflitate petere, Jure enim petendi fe privavit fimul habitent feu fe detineant in Ec- per votum , quod quia alteri non debet xlefia; De quo plura vide (uprà de Sa- nocere , necjusab eotollere , reddere crilegio Tract, 10. Exam, 4. Q. 16, R. 5. tenetur. n.64. CVI, tozaodo fe habere debet Con- Circa hoc eft communis Tempus. feffarius erga puellamin omni pudiciriä educatam , & noviter nuptam,; quz. (ne fententia , quód conjugibus, c?ui noce contra ts - CO Wiibexi DMasbrmo d j 135j contra caffitatem conjugalem. peecer) que extra legitimum Matrimo : i. U. nium pro- l. confulit Coafeffarium ,^ quomodo fe creatur. JndeS$, D. híc-q.68. a, 1. in debeat haberein actu conjugii ? r €,ait ; Quadruplx flatuseft fifiorum; I * Dico cum Gobat preclaré hocespli- Quidam enim fübt naturalég & legiti- cante : Sipuellahabeac matrem fuper- il mi, ficucilli, qui hafcthiturex vero & ftitem , bonis verbis jubeatur potidsin- legititio Matrimonio, Qüidám natu- (i terrogare illam , quàm Confeffarium, $ rales & non legitimi ; ut filii qui nafcun- hoc enim decentius efl, Si matre c areaty tüt ex fimplici forticatione. Quidam ls dicatur'ei, uc mariro obediat, etianin: legitiimi & non natürales; ficut filiiado- iftis. Quififorté petataliquid, dequo- püvi. Quidaninec legitimi, nec natu- ipíadubitat, anfitlicitum, verecundà: 1 rales, ficat fpurii nati de adulterio , vel deprecetur : fi deprecando nihil effíciat, deTlupro : tales ériim nafcuntur & con- idcirco , quód matitus afferat , (ejam. tra Legern pofitivam , & contra Legen offe quid permittantleges connubiales, naturz expreffé, Hacibi, Etad 2.ait: tünc obediat , certa fe nonoffenfüram llli, qui conveniunt boná fide in facie Deun, dum in dubio. paret rarito, tan- Ecclefie , quamvis fit impedimentum, quam Superiori 7 proxirná deinde occa- dum tamen ignorent : fione quzrat ipfa ex Confeffario , uttum » Doh peccant , nec filii (ahtillegitimi, illud, in quo obedivit 'onjugi , licitum Nota, citca hzc , quód Jute Canoni« fit necne ? Adparticularia Confeffarius co filii natutales vocentur omnes illi non deícendat , nifi fingulariter inter- qui nati funt ex talibus parentibus ; qui fogetur de illisz incerrogatus prudenter tempore conceptionis vel nativitatis eo« [ réípondeat. Poterit.pro re natà ( ait tum; nullum hab-ebantixnpcdixnentum, idem Auctor) (üggeri tali , ut fequatur qued inter eos irritum potuiffet reddere exemplum nonnullarum, qua , przfer- Matrimonium , feuqui (unt nati ex fo- *im quando nubunt viduis, his primá luto & folutá, ab omni impedimento : vice debitum petentibus dicüntfic : Me- Matrimonium dirimente, flli verà ui um corpuseft in tua poteflate , quisufus funt nati ex viro conjupato & foemina fi: licitus vel illicitus , plane ignofo, ro- foluta dicuntur »oz4; , à nota, fcilicet ab £ote,fic utaris, ut poffis in die Judicii infamia , quia effe natum ex adulterio,- reddere Deorationem, hominem valdeinfamat, Quifünt nata Titulus hujus Examinis cbmpiehcn- €x coitu aliqua lege fpecialiter damna ' dit Quzftionem de Z L Ed g4"4iA y dequaS. to, v.g.ex ftupro, raptu, facrilegio, Thom, hic Q. 66. agit,^ . Sed de ea fuffi- inceftu, velfoeminaconjugata, vocan- clenter a&um eft fu Prä Tfæ&. 14.' Exam. tur/psr , quafifpurci , áfpurcitie in- 3,Q:12.0,29. tontinentis, Qui funt nati ex virofo.. — QUAERO V. & ulnipo * * Qid tee luto & fcorto feu meretrice aliave fce- Tolvis de filiis illegitimé natis-? mina fornicaria, "voeantür mancteres, | FVIL X I» lllegitimus effj Quicurr Quód omnés hi fint " LiiiWnii ir'r;gulares & ar- $can- — 1354 TRACTMIUS XFT, !:'xam ?. ceantur À fuícipiendis Ordinibus , di- Obfärvanda híc bene eftilla chtxï?' ! juris : J» generali conceffione non vens- &um eft fuprà Tra&t, 14, Exam, 1. Q i 12.n,40, WHl ea y quaquismon effet verifimiliter i CVIII &,2. Deablatione illegiti- fpecie conceffurus, — Unde legitimatusad mitatis S.'Thom, a, 3. in c, fic ait; Filius przdida civilia , non eo ipfo cenfetur illegitimus potcft legitimari, non ut fiat etiam legitimatus in patcrna nobilitate, de legitimo coitu natus, quia coitus ille feudo, primogeniturá, &c. nifi id fpe- tranfivit , & nunquam poteít fieri legi- ciatim expreffum fuerit. . Hinc& Papa, timus , ex quo femel fuit illegitimus; dum quem legitimat ad facros Ordines fed diciturlegitimari, inquantum dam-. & Beneficia , etiam jurata , noncoipfo na,quz illegitimus filiusincurrit , fub- legitimatad Epiícopatum. .Eft ergoac-. trahuntur per Legis authoritatem, — 1ta curaté infpiciendus tenor. diplomaüs, S. Thom., qui poftea afbgnatfex modos an privilegium legitimandi , fit datum lcgitimandi, quatuoer fccundüm jus ci- non folàm ad legitimandos alienos, fed vile , qui videantur in fonte ; duos ex etiam propriosfilios, non folüm ad na- ure Canonice. — Prizmwseff , cüm quis turales, (cd etiam ad progenitos ex.con- in Uxorem ducit illam , ex qua filium cubitu damnato ,. & ad que Jura ? Ha- illegitimum generavit, fi non fuit adul- bent R.eligiofi privilcgium, quód, fi qui terium , &c, quia fubfequens Matrimo- Keligionem profiteantur , ipfo Jure fint nium purgat omnes deícétus przceden- difpenfati ad facros Ordines, non tamen tes , omnem irregularitatem , hzredi- ad dignitates vel Przlaturas, Quid Juris tatis íncapacitatem, &c. Secundus eff per. ficin noflro Ordine Przdicatorio,videre Ípecialemindulgentiam, & dilpeníatio- eft in.noflris Conflit qtionibus Di&. I« nem DominiPapz , hicenim folus po- Cap. 13. Textu 4, d'are. ali-- teft legitimare ad jura Ecclefiaflica , Or- CIX. Zénenturne Varentes menta fuis prolibus illegitimis ? dines, & Bencficia, ad qua proinde il- li , quidicuntur Comites Palatini, legi- Dico : Tenentur ea dare faltem mo- timare non. poffünt , faltem ordinarié, derata & congrua ad honefítam vit& íu- fed folüm legitimantad quadam civilia flentationem, quibuícunque fuis illegi- jura;. officia, dignitates, velharedita- timé natis , etiam fpuriis 5 3ta vult Jus tum fucceffiones , &c,ad qux Papa non Canonicum, c. csim baberet , deeo, qui foletlegitiimarc eos qui fübfunt tempo- duxit in matrim. quam pollnit per adult, rali jurifdiétioni altezius Principis , fed Unde füb hociatelliguntur, yl&us, ve- 1 folüm eos qui fubfunt fno temporali ftitus,habitatio.&c. ámperio. Poteft ergo ad ea legitimare Ratio : Quia. Jus natur z di&at ; ut ro fuo arbitrio quivis Princeps aut Res- qui dedit vitam, dctctiam vita neceffa- publica libera fuos fubdites , etiam in tia. Idem docet $, D. a.3, in c. erdine ad. fucceffionem lizreditariam Succeduntne. eiam illegitimi inha- Parentum ac Confanguincorum , a« fi zeditate 2 Dice $ effent lcgitimé nati, Veim ii De annexis Matrimonie. 1555 ex $. Auguftino lib, r. de adulc, conjug. Dico 1. Ángelicus Do&or hic a. 2, in c. àic: Filius illegitimus damnum in- dicente : Queflionem de conjupits ob[Cm-. currit duplex. - Unum ,.quia non ad- rüfinam && inplicatiffimam effe ,. wom mittitur.ad a&us legitimos, . ficut ad of- ntéfcio : .nec Andea profiteri , onenes fsnus [ ejus vel i» boc ere , velinaliomeadhnuc ficia vel dignitates, qua requirunt ali- ] quam heneftatem in illis ; qui hzc exer- explicafe , wel jam poffe fe urgear , expls- 1; cent. Aliud, quianen fucceditin h- care, Ab(t ergo gloriari , me in hoc reditate paterna , fed tamen naturales Confeffariorum ac Ordinandoram Tri- filii fuccedere poffunt. in féxta -patte bunali-omnes Theologiz moralis finus penetráffe vel explicáffe ; velid poffe, fi tantüm ,' fpurii autem in nulla parte: quamvis ex jure naturali parentes cis in urgear., Nihilominus ,* quidquid pre Unde modulo meo dixi, ad majorem Dei glo- neceffariis providere teneantur. pertínec ad follicitudinem Epifcopi , 'ut riam ditum fit;.—. Si forían quid prater Ecclefie Sandz & Angelici Do&oris utrumque Parentum cegat ad hoc,quód eisprovideant, Hxc ibi. Pluta pro genuinum fenfum irrepfit , uti illud re- horum intelligentia: colligi 'poffünt ex vocavi in Prologo,ita revoco in Epilogo. di&is fuprà in propriis locis: de dona- Faxit Deus, ut; quando manifeftari nos tionibus, de haredibus , ac fucceffioni- oportuerit ante Tribunal fefu Chrifti, bus,&c. finalis Sententia Judicis nos inter & Coronidem u itimd huwic Tra&atui, ipfum feciat fpirituale Matrimo- , to : " [R asium Rj.uc 51?-'- : a lieGpeci Tibl i * F MY Zev N U E Es » [C R Y ERN »2 wv w -: DGR "i ;Q N EEE M A W I À D nc j /(F n. li e d xl 3 '/' a r4 z j J2 LITI z € waä 12-—- " - u a N N w ( , f I IN i : : : : : d w ( 1556 ) xokoAeok D 5 &A d d d ää r d *ox* * A Xo0K X« oX f * * k o* x* X*X X 6 EO ******** * T* ixii ïä* TEY i INIEX II Alphabcucc mon&ra;ns res & v::rba. hu;us, Tnbuna.hs,. Nu- inerus mdlcat fol.um. Lu;cræ C. Columnam.æ A. Acolythatus T 58 c. Bbas, V:dc* Prælatusa lshumammcp.c àad R Abatiffa unde di&a,. . G r4fsC.2s . A&uisindiffcrens, 91.c.2; &(eqq. À An.pofft: ferre Legesa 39,7 & 2« Ad]urauomex 735.c.1 Dæmoms.xb;d* &feqq.. € 2 &feq . Án Ccnfuras*xos 9«f ls " Adoptio; q;nd,&:mitwmplc:ä x1.33,;. nE Anordtinari, 1044. c. 2, & feq, Adoratie, quid, quoteplex, quibus dcu Abbreviatio vitz. V. Suicidium, Icátur,.727.6.2. & feqq, Abortus.652. c, 2 & feqq. Adventus. V, Jejunium, Abíolutio füb conditione, 1025 €, 2 Moribundi.. Advertentia, V, Dzliberatio,, & feqq V, Kecidivi.. Adulrer quoad debitum, 1248. c, s. 1O2I, C. 1. & $; Y Rc&:rvmm V Cz-— Re&xtuuoucm».ïg 3«€:2. & feqq,. fusà Cenfunsg V. C.enfura - ? Adult;num :quid.. 202. &i. 2.. Dirimit: Abflemius.1083.6.1;- Acceptio Perfonatum, 626.. €. 1w & æ. Matnmomum 1234. c. . & 2, Pae-- .. Dà ejus, 203 C. 1. acfeqq. 641. c, 1. & feqq: Advocan Scientia,, obhgano Officium.. Acceffio. $59, €.1, & 2,. a 681 X & z.dcfeqq, Stipendium.. Accufario quid, 672.6. 1 bmplex. 8& .62. UfusProbabthmx.i 6, €. 6638.C. 2. " Mu as ïä!'* d Ejüs peccata, 2 92, €. 1 (lmd Acrufator,ibid.. Ejus peccata, 293;(-'0 A. ficbrius, 240.c.1. & 2.. Accüfatus, €74.c. 2, &fcqq. Ejus pec-. Acremantia, 202, c. 1,. Cata. 293, C. E.. JEgyptios confulere. 803. c. z. Atcedia. 259, c, 2.. Ejus. gravuas ibid, 4Equivocatio 767. c. 2, — V.. Reftri- . Ejus ähæ,zäo. € 2,& fcqq. * 4* "-9 ^ a liillil P AEtag&: cott Index Rerum Notabiliun, 1357 JEtas ad Beneficia.6 39. c. 2. jejunium. Apoftafiía qmd & quotuplex. 405* ex & fe 244.c.2. & feqq. — Qrdines.1146, c. 2, & feqq. Matrimonium, 1262; c. Abfolutio ab illa, 408. c; z, & fcqq. - C-——"— a 1.& 2.1338.c. 1, & 2.. Sponíalia, Sià Clcrzcatu.4o9 c, 2. & feqq. X261. c.2. &.feqq. : Votum. 7456 . Apoftatarum receptio, 408, c. r, & feqq. Approbatio Confeffarii quid & quoti- AEtatis defectus quoad irre gulam:. 1 084. plex. 1003.c. z. & feqq. €. I. Aquartorumettor. 909. C, 2« Affinitas.1328. c. 2. & feqq. Archiepifcopatus. 1238. c. 2« Alearum lufus. 452. €, r. 587. c, v V. Ar&tatus ad Beneficium, 1153. €, 2 Lufus.* Arreptitius. - 93f- €. Be Irregulans,. Alleluja. 120t. c. 1. I083. 0. 1. Altare & c]us appatatuï. 1189. c I Ariftoeratia. 1 10. C, T. 337, €. z. * Ars notoria, 805, c. 2,. - Al!uvxo, gs 9. €, I.& 2, Articulus mortis, 942.C. 2. Ambitio, 188.c.2.^.. « Aruficum peccata. 299. c,. T. Amens refpectu.Legum. 340.0 I. Or— Artotyritx, 909. c, 1. & 2, dinum, 1146, c, 2. I*regulams 1048 Aflafinus Affifinium. £4 . c. T. C. 2 Aípec&us obíceeni 196, c, 1, & 2. Inter Aniór at paffio-107,c, r« Conjuges, 13.52 C. Z« Amicitiz. & Concuprccntzæ 429. C. 2, Aftrologia feu A&romanm, 802 c. I eV. Chaxitas; Ec, Dile&io. Intenfi- & z. acfíe vé' vel appretiativé: major.431. c. 2. Afylum, V. Jus A(yh. 5 Amph1b;ologxa 767.c 2, V Keftri- étio.. Atheifmus. 393.c. 2. Attentio. quid. & quotuplex, 784-. €, 2 Amplexüs. 21 6..c. z, &z. « '&feqq. Anathema..1063.c. T. -Attritio, V, Contrmo. t Angeh Sacmmentarnm mmxüm 860* Avaritia, 196;c. 2 €:0$21 Audacia ut Paffio. 107. e A* nus gratiz in, Canamcxs. 780 €i 1« Aucupium. $52.c, 1, & z.acfeqq. l. Aünus^Sanctas; X «.& fe qe Augunum 803.€.,2. & eqtl. AnniPubetratis.: 12.69 C25 Ant: chixit t -Auípicium. ibid.. Íveh us 393« C2« Aürutm edehymrcum* 689.c. 2« ii Ancropoph a 217. €7 X« Auxxha fuf!icæcnna. 379.€ 1* 384,4:. dppürito: c03tà./294;€; T,. * AOhL Qs '£eatal 2 9 3, GT.^ 'Gþ Gæ Avpdks l4 ad tribunal D.l. 680. c z. E ü fL(rq A?äu tHs rg.homks& fenfit. 106 e- 25 huun g B; Bal- 155* INDEZX B Digamis quid, quotupl.e, t080.c. 2. & € Albus, 1082.c. r. Baptifmus quid , quando inftitutus, Bla(phemxa quid, quotuplex, 413. c, I- 877. c- 1, & 2. ac Íeqq. Quoruplcx. & 2.acíeqq.. 892.c. r. & 2.acfeqq. Ejus materia, Bona caflienfia & familia. f27. 0. 2, & forma, minifler, 880.c. 2. & feqq. feqq. Neceffitas. 882, c. 2. & feqq.. Sub- Eiffe&us. Bona Clerxcorum quotuplicia, ibid,- je&um. 886. c. 1. & feqq. Bona inventa cui danda, ;yf.c 2 5;'7. 88$.c. 1 Locus, tempus, 8$?, c. 1. €.2, &'.fc & 2, Patrínus, 889. c. 1.&2 Bona dotaha. Y. Parapherna Banniti,644. c. 1. Bona neceffaria. V.Superfluum. Barbitoníor in fefto, 798. c. 1. Breviarium. 789. c. 2. Excufatio ab ee. Beau Sacramentmum miniflri. 860. c, 292.€.2. V, Horz Canonicz, . Earecipientes, 86 1. c, I. Bullarum Poatif, obhgauo. ;og. c, 2, Beatu:udo quid, quz, quotuplex, $9. & & feq. 60.ac fcqq : Inamiffibilis. 180, c. 2. Bulla Ccenæ. 1099 C . & feq. 2 Bulla Cruciata, 1121r.c. x. &z C. Bellum quld quotuplex ; c;us]ufhtxa. 468. c. 2, & feqq. Alix, 1189.c. 1. &fcq Belli Ducispeecata. 295 c, 1. 2. C Czlibatus Clenc 1239. €, T. &z. Benedictio S; Joannis inter epulas, 237 ac feqq. €. I, Calumnia. 474 c. I Vide etrata pro Beneficiatorum obligatio ad horas. 778 folio eodem. Eorum Simonia. Calliditas. 62f. c. r. c. I. & 2, ac feqq, 816.c, i. & z. acíeqq. Ália eorum Cambium.713. c. 1. & z.. peccata, 302. c. 2. & feq. V. Cano- Canon Miffz. 1 404. 62 nicus, Parochus., prfcopus. Ob Bé- Canones antiqui circa Pæmt. IIIÍ.C. z. neficium ar&atus. 1153. €. E. Canonia íxcularis, 784. c. 2. Benacficium quid, t 1 ; 2. c. 2. Manuale. Canoniffa. ibid, Obligatio ad horas. $3j.C€ E.. Curatum. 638.c,2.. V. 783. 6 s Cura, Ejus permutatio, refignatio. Canonicorum bona & dommwm. 737. 817. c. 1. & z. ac feq Eorum plu- c. 2, & Íeqq. .Obligatio ad eleemofy- ralitas; $44./C. 14 & &l qq. 781. C z. nam. 4j0, c: a. & feq. Ad horas, Incompatibilitas. 546 e n 778. c. 1, & . ac feq. AdChorum. Beneficium competentiz, 63 i. c. T. 788. c, 1.& 2, acfíeq, Si omittant Berruca feu Capitegium in cefebrante, ex ebrictate, 241, €v 1. & z. ac feqq. 1174.C, I. & 2, V. Capillifi&i. Bellantes. 474. c. 1. & 2. Eorum Beftialitas, quid, qua ejus peena. 209. peccata. 302. c. 2. & fcq. V. Benefi- e :.. Deccoiju ci dæmcn:. ibid. c:.atus. EnClericus, Ca- Berum Notabilium, 1559 Capïfli fi&i; 194. c. 2, V, Berruca, Ceffatio à divints, 1078. ,C' t, V, Inter- Capitalia vitia, 18 f c. 1. dictum, Carceris effractio, V, Reus. Ceílio bonorum. 63 1. c.y, Cardinalatus, 1227. c. 2 & feq. Characer quid , quomp?ex. 8j1.c. X,. €arena, 111I, c. 2. "&z.acíeqq. - Carnis humanz efus, 227. c. 1. & 2, Charitas, ejus obje&um , praceptum, Carthufianus quoad carnes, 3 25. c. 2. 427. & (eqq.Ordo in diligendo. 43 1, Caíus quid & quotuplex , quid cafuum €, 2, & fcqq. V. Amor. Dilc&io, refervatio. 109 1. c.1, & z. ac feqq. Chirographorum € mptio. 708, c, 2. &v Catus Papales, 1099. c, 1, & feqq.. .E- "feqq. pifcopales, 1102, c, z. -Regulates. Chiremantia. $03.c.2. 1098,c, 1, & 2. Abfolutio ab iis. Chirnrgorum peccata. 300. €. ,. Obli- '1103. C. 1. & feqq. gatic.ibid. Et V. Mediciobligatio. Ceffatio refervarionis ac poteflatis ab- Ufus fententiz in praxi, 49. C. 2. Chocolate, 249. c. 2, folvendi. 1095.€.2, & feq. Caftratio ob caflit, vel mu Qcam. 650. Chorez. 216. c, 1. & a, acfeqq, c, 2, & feqq. Chori obligatio. 787. c. 1. & 2, acfeq, Ca ftratus ad Matrim, 13 5 7c : Chriftianus quis. 88 f. c. 1. gularis. 1082 c, z. c- 2.. À In'c- Cingaros coníulere, 805. c. 2. Cataphrygarum error. 909. C, 2. Circumflantia quid , quotuplex, 75. €; Caupo detinens meretrices. 210. c, 2. 2. & eqq. Qaando—conäccnkda. 77» Jam tum ebriis dans hau£urn. 23 f. C, 1. & feqq. £ ls Clamor. 2 £ 9. c, 1, Carnes dans in jejunio. 494. c. 1. . Vi» Clandeftinitas. 1340. €, 1. & feqq. | num vel biram five cerevifiam adul- Claudus, 1081. c. 2. terans, 690. C, 2 Claves Ecclefiz. 5,«. 2. & feqq, Cauponum peccata. 299. €, 2» Claufura Monialium quead egreffum. Caufa criminalis, civilis, 24,c,.3, . Pia 324.€. 1. & 2. Quoad ingreffum, 2$.C. 1, 681.€, & 325.c. I, & feqq. 1101.c, 1. Ejus yie Caufa per fe, per accidens : phyficas fitatio & moralis, 236.c. , & a. & feqq. pronmotio. 3 39. € 2, 33* Cautio de non offendendo. 71 ericus& C lerícatusquid. — Ejus vefti- Celebratio. V, Miffa. 3 n :., tus., & privilegia. 1138. «. 1. & 2. Cenfura quid ; quotuplex,, ejus fp .ec'ics. a« feqq. Obhgatio ad tenfuram & 1057.c, 1,& z.acíeqq. Ejus mate- habitum, 419, c. 2-&feqq,. Ad elec- rk.1960.c, 1. Abfolutio. 1067. c, moíynam. 4f0.€. 1, - Domsium & 1. & , ac feqq. Bona. $37.c. 2. & feqq. — .Feftamen- lex. 7o,ä. c,1,& tum. $42.€c.2.& feqq. Cenfus quid & quotup 1, & 2, Qlinquc procentum, 795. 3 CS*; . öc Carcns ggimo clericandi, 640. «, - a. a& leqq, ,AJeqqe 1360 INDEX feqq. Apoftata, V. Apoftata. Confeffarius quis, s. c. ; Ejus pote&as. Clericus in cauía fangaams «647. € 2 ibid. Et 1002. c, 1, & 2,. Virtutes &Ííé ejus. 7, c, 2, Scientia. 9. C ag Clericie quæ prohibita. .£138, c. 2. r C€.2. — Íceqq. 10. €..2. .Munus mplex 12. quqo Eorumpeccata..302. c. 2, & - feqq. V. Bcneäcza:us. c anomcus.Pz- Confeffarius ftupidus. 12. c.I. Dorrm- . 'fochus. tans, 13, c, 1. Obligatio ad fe qua- Codicillus, $74. c. T. hfi..andum, DI I Ad examen Caemxiterii violatio; t 18 6. c, £, c. t' 1446 1. Quidfi litZelotypus. 15 Cona Dom1n1 quoad Miffam..1179. €,2. Confefï'anus Probablhom&a. 5'9 s' ijac Cogaátiotriplex. T3 31.c, 2. & fcqq, ie Collatiuncula, V. Jejunium. Confe(faru Regulares. 1004. ci Colleé&a in Miffa, 1200, c, £. feqq. 1016, c. 1, & 2, Regularmm. Columbaria. $53.c, 1. 1013.c. I, & 2, acfeqq. : Commodatum, z i7. c. 2. & feqq, Confeffarii Monialium. virtutes & ap- Communio Pafchalis, 940. c. 2. & probatic: 1007, 6 I. & 2. ac feqq. feqq. Quotidiana, 943. c. 1; & 2, ac Iol6.C. I,' eqa Commuütatio votorum. Coníeflarierum peccata. 302. c. 2.& feq. 7$0. c.x. Go Comcediz turpes.V, Afpe&us Conféflio quid. 994, c. 1. & 2, E;ux Compeníatio, 631, c, 2, Occulta, ibid, " giateria. ibid. c- 2 & feqq. .Prace- Complicis Confeffarius.i l fe. 83. €. i. ptum. 996.c, 1. & 2.acíeqq..: Mi- Ejusnominatio inconfeffione. 165 t; j* nifler.1001.c, r, & z. acfeqq. — Qua- €.I.& 2. acíeqq.1040.c.1. litas;1026.c. 1. &2. Integritas. 1028. Concxixum Ecclcflæ, 369. . 1.-& 2, ac €. 2,& feqq. - Quoad circumftanias, ' feqq. V. Circumflantia, Concmnan folenmniter. 1165.c, 1. Confemonalc . praferrim refpectu mü- Concwnatorum pcccata. 302. €,2.X fíeq. lierum, 1 5. c. 2. Cenfirmatio quid, ejus materia , forma, Concubmatus » cjus gravms & pæna. neceffitas, 898. & feqq. Et plura. "212.C I4 c. r. ibid.: Concubmam abíolutio, 21 3. c^r, & Con)ugxum. V. Matrim. Con;ugcs * feqq. Qdii f t Sacerdos. 214 C 2 "refuícitati, 8 5 4, c.2.1304. C, 2 '& leq. Lon;ugum peccata, 302. c. 1. xg 50. 6 Coacuprcenua quxd, quatuPlex 72. 2. & Íeqq. £.1. & 2, Confanguinitas. 1523.c.2. &feqq Conditio. 1282;6, 27- -Confcienria quid. 18 c. 1. Quotuplex. H Condu&&o. Condu&m' 914. Cj z. & 19:6 2, & feqq, .Dubia & ezrónea re- eq. foiman- um Rerum Notabilium, '156 1 CultusSan&oran. V, Dulla; S. formanda, 22. €. 1. & feqq. 24. c. T. &feqq. Scrupulofa, 28. & 29. Pro- Cura animarumquid. 5. c. r, babilis. 33. & feqq. — Ejus fequela. Curatot & ejus peccata. V. Tutot. &:l Cutiofitas, .195. €,2. Coníilium ad minus ma 37. 58.59. & feqq. lum. 498. c, H Cuftodis vinearum , camporum, &c. l & 2, Ad peccatum. 496. c.1. peccata. 294.c.1,6c2, Onus teftitu- L Coníiliatiorum - filentium. 638. €. 2. tionis, 6I19,c.T, $ Eotum peccata. 295 . C.2. Confuetudo Lex, 34 .c. 2. & feqq. D. Coníuetudo peccandi, 22 * z C iz. & A feq. Ámna duplicia. 594. c.t. Confulum peccata, 29.C.2. b Damnificantes vatii. 617.c, 1.& 2;. Contemptus formalis. 3 19. C.1, & 2. ac ac feqq. l feq. Damnum emergens. 699, c.1. Contentio, 467. c. 1, & 2. acfeq. Damon in vel íuccubus, V. Beftialitas, '1 Contta&us quid,quotuplex, 685. c. 1. ejusinvocatio.8oo. c.2, & feqq. 9« & 2.ac feqq. Societatis. 7 14. C, T Daimoniacus. V. Energumenus. Contractus mohatta. 709. c, 2, Debitum morale, legale. $62. c. z. Conttitio quid , quotuplex, 986. c, 1. Debitum conjugale, V. Matrimon, & 2. Ejus intenfio. 991, c. 1. & . Debita divería in reflitut. 62 1.c, r., ij Praceptum. 992, c. 2. & feqq. Decalogi precepta. 28 1, c. r, & feqq. Contumelia & Convitium. 602. c,2. & Modicontta eapeccandi. Ibid. " fe Decimz., 732, c. 2. & feqq. l Cooperatio ad damnum. 617.c,.1, & »- Degradatio , ejus que Fitus. 1074 €. As h Ad peccatum. 49 3. c. 1. & 2. acfeqq. & feq. h Corporale in Miffa, r : 99.c.1, Delectatio ut pa ffio. 1 67. c. 1. Morofa. Corre&io fraterna quid , ejus przce- 156.c.1.& 2,acíeqq. Quamedia l ptum , & ordo. 456.c. 1. & 2. ac ejus. 165, c. 2. &leq. Caufz. 166 feaq. c. 2. &íeq. — Quid in viduis, fpon- 1 Crapula. V. Ebrietas. fis , conjugatis. 163. c,it.&z. ac jni Credere. V. Fides. eqq. C Creditotes, quotuplices " que ordine Deliberatio ad peccatum. r;8. c. z, folvendi. 621.c. 1. & 2. 163,€. 1. Ád votum.739. c. z. p CrimenLzíz Maj. 646.c,1. & 2. Deimoctatia, r10. C. T. 337.c.2. ) Cruces in Miffa. 120$. c.2. Denunciatio quid , quotuplex, 672. Cructs formatio, 985. c. 2. C. 1. & 2. acfeqq. Crux Chrifi, 728.c. 1. & 2, Denunciantis peccata. 293.c, 2, i Culpa quotuplex.624.c.2, & feq. Quid Dcppfïtio. v. Degradatio. l: "Theologica & civilis. 3 1 $. €- 2, ) kKkkkkkkk» Depo- 1363 IN/DEX Depoíium. 717. €. 1. & 2, Derifio. 603.c. 1. & feq.. & 2. ac feq. Ejus Subje&um. fz,f, €.2. & feqq. ije&um, f47. €- T. Defidetiumut paffio. 107. €. 1, G feqq. Defperatio ut paffio. 197.c.1. — Ut pec- Dominorum peccata. jor. Cr&baà. : catum. 419.€, I, & feqq. Dominus vobiscum. 1199.c. 2, Detta&io quid. 6o2. c. 2 & feqq.- Donatio quid, quotuplex. $65. c, r. & 2. Detra&otr reflituens.. 604 ^£ & feqq. Quis eam poffit facere. ibid. c. z. €08.c. X, & ». Revocabilis, $ 72. c. 5, &íeq. Ejus Deura&torem audiens..607.c,2. & feq. quantitas. $7 1. C 2. & feg. Devotio. 726.c. r. Dos, dotalia. $ &8. c. 1« & 2. Diabolu: peccaticaufa, 172 c. 2. & feq. Dubium quid. 20. c. x. $15.c. 3. & Diaconatus, ! 164. c. 2. & feqq. feq. Qotuplex.22.c.2, In melius interpretandum. $19. c. 1. & 2. ac Diaconus in mortali. $7 1. 'c.. 2. 1167, C. T. feq. Pofitivum, negativum,fpecula- Dignitas inEcclefia. 1237.c, 2. tivum, practicum. 22.€,2. Juris & Dignior ad ofliciaquis. 657. c.t. 639. facti. Vincibile, invincibile, ibid, c. 1. & feq. Cum dubio operari. 23:c. 1. & feqq.. Diledio, V, Amor. Charitas, Indubiistutiot DDile&io.inimicorum. V. Inimicus. & [p pats eligenda, 24. c, a. ADile&tionisfigna. 43 6. c. 2.. Dubius infide, 405,c.1. & x Dimifforiz fea Reverendz. 1152,c. 2 Duellum quid ,.quotu & (eq.. plex; ejus pena, 478. c. z. & leqq. Difcipulotum psccata. 2 97. c. 1. Dulia, 727:c. 2, 730. C. E. DDi(cordia. 467.c. 1. 2. $ Difpenfatioquid. , cuicompetat. 243. E €.2;& f&qq. Caufz difpenfandi, 54 6. €.2. In Voto. V. Votum. E Bri etas quid. , q-ua'zlxdb, quantums: peccatum..228. €. 2. & feqq. Difgutatio cum heteticis.404.c. z. & 2. Ebrius. ooribundus refpe&u . Euchari- : CumlIofidelibus. 396. c. r.. Riz & fepultuta. 239, c..2. Diftributiones quotidianz:|Canonico- rum.. V.. Praefentize; Ecclefia , quid' , quotuplex , ejus infalli- bilitas. 365.c. 1.& 2.'ac feqq. Bivinatio. ,. e jusque fpecics.. $60. e2. Eccle(iz violatio. ix84. c. . & 2, a€ &fcqv. € [L3 Divortium. ïf34ä 6; I OL 2,àc fäqg?, Ele&io:dignioris, V.Dignior. - Do&orum Peccata. 2/:56, c«2. Eleemofyna ,. quid., quotuplex: , praece- Dolus..625.c. r.. ptum ejus. 447. c.1.& 2. acíe Dominica. dies.. 793,c. 1, & 2 Emphyteufis. 5 2:3. c. 2.. gqi Domicilium-.1r52,c, 1« mptio, ejusque pretium. 684 c; Vz". &. Ennliqiunï quid, q'uqtuglcx.ggr.c,n, qge Ener- ] Rerum. Notabilium. 1363 3 llg Ehelrga1r1$cnus quis. 935. € 2« Irregu- €.1.& Íeqq. Minifter, 946. c. 2...5;» e laiis. 1083. €: T. Epikia. 27 $.c.2. 340: c,2. & feq. Euchar.xf?ciæ Sacrificium. V, Säcriäcium;! Evidentia credibilitatis, 360.c.2. Inat- Epilepticus. 948. c, 1. 89 Ifteguïafis. teftante, 262. c. 1, &2, 7 1083. C, I« Eunuchus, V. Caítratus. Epifcopus. Epi fcopstüs ;siuid. 1218. wc. 2. & feq,. Officium Epifcopi. 1222. Eutrapelia. Eutrapelus. 95. c. z. j c. 2. & feq. Qualitates & Scientia, Examen Confeffariorum quos obliget. I.c, r, & feqq. Ordinandorum. 1 1 344 1217. €. 2. & feq. Ei fervanda ex "Trident. 1223.c.1, & 2 acfeq. Ejus. c. , & íeqq. zefidentia. 1231« c. 2. & (eqq.. Ma- Examinatoris obligatio. 4.c. T. lis teria && forma confecrationis ejus.' Excommunicatio quid , quotuplex. 1oérI.C.r. & feq,. Ejus effe&tus. ibid, X 1225. C I« & 25 ac fed. Minifter. 1227.€. 1. ZExastequifita, 1226.c.2, Cauíz.1062. c. 1.&íeq. Subje&um. « l: Abdicatio. 115 1,€.2« 1227.0, 2. & 1064..C.2, il (eq. Bona & Dominium. 539.c. 2, Excommunicatitolerati. 1068. c. 1. & íeq. 1233: € 2« & feqq. Obliga- Executotes teftamenti, f 82.c. , & 2 iio ad eleemofynam. 450. c. 2. & acíeqq. Eorum peccata. 298. c. 1. fcq. Electio. 125 5.c,2.& feqq. Pecca- Exhzredatio. £81. c. 2 & feq. Exercens actus. Exlex. 336.c.2. & feqq- . t2.. 290, € I* & 2. j in mortali. 123 $. c. 1. Bellans. 474. Exorcifmus, V. Adjuratio, €,. I5 &2- Poteítas fetendi Leges. Exorciftatus. 1158. c-1. 306. €.2. Extrema Unctio quid , ejus inftitutio, Unitas. 1121. c, 1. & 2.acfeqq. Ma- Epifcopus R eligio fus. $35* cI.g 234. c. 1, & 2. Vide Cleticus, tetia; forma, Effc&tus , necelfitas , &c. Epiftola in Milfa. 12c0. c.2. 1125. & Ícqq. 5 Ertoneapropofitie, 4^2 c.2. F. " Ettor vincibilis,invincibilis. 2c. C. T- & feqq. Juris & fa&ti, V. Ignotantia, Aflacia. 62 f C n I Etrot in contra&tibus. 684..c. 1. & z. F Famaquidfit. 513.C.2. InConfeffione 1025.c. 2, In matti- Famulus egrotus vel fervitium defe- X N [ monio, 1317- C. 1- & feqq. fens.. 71 $. C..2. Evangelium in Miffa. 1201. C 2. Famulotum peccata, V.Servorum. Euchatiftiz quidditas.. 904. c. 1. Uni- Faeminz incapacitas ad. Jurisdi&t. fpirit, j V, Abbatiila, Ü " tas. 907« € E Neceffi-as. ibid. c. 2. Infütutio. 908. c, 2. Matetia, 909. Familiaritas cjus. perniciofa. "z 19, & c, 1, & leqq- Forma. 923.c. 1. & 2, feqq. ac feqq. Feftum quid. 792.c. 2, & feq.. Celebra- -tio ejus: 793* c. 2, & fe Kkkkkkkk 2 Wi een f?.- tio Effe&us. 229* € 1& feqg.. Uíus.930. l Mi 1364 J G*« XX tio ab eo, 795« c. 2. & (eqq. 798. G i C.1, 2. Fideicommiffum. $ 74.c. 1, Abella, V. —Tributum. Fidejuffio. 716. c. 1. & z. . Gaudere malo, (iliceret. V, De. Fides quid, quotuplex. 352.c. r, & 2.. & le&atio. Vel dealtetius malo. 46;; Ííeg. Obje&um ejus, 3$4.c, 1. & 2. - c. I ac (6. * Gemmz invente cujus fint. Fides T'heologica & Catholica quid fint. Geomantia; 802.c, I. f 2$6.6,1.- Gibboíus, 1981,c.2 Fidei neceffitas. 376.& feqq.. Explicité GradualeinMiffa. rz0r.c.r. credenda, 58 $. 6; 2. & feqq. Externa Gratia fa&a vel facienda. 3 47.c,2, fidei confeffio. 289. c. z. & íeqq. Fides publica. V.Focdus., Gratia divina quid, quotuplex, Quid Filioram peccata. 201.c.1. habitualis , a&tualis , gratia data, fa- cratmentalis. 846. c.1, & 2. acíe3g. Finis ultimus. $9.6e. & feqq. Gratia fufficiens. V, Auxilium.- Fedus publicum etiam ho(fti fervan- Gubetnatoris peccata. 19 $. c.2. dum. 476. c. 2. & (eqq. Fotusanimatio. 6 €3.c,2. Gulaquid, qualepeccatum, 225. c, i. &z. "Feudum. $23. c. 1. Ejus fpecics & filim. ibid.&c 22,6.c, 2. LU PEHOR s - ERNA BAPREBR R QUt 1 i Fornicatio fimplexquid. 200,c.2. Jute H. naturz prohibita. 201.c.r. Ejus poe- » na, 20C2. C.2. Ábitus. c-l'eri—ca lis: Fottitudo quid. 1c8. c. z. H portandus. 41 oï*. C.2,& &ch. Frigiditas. V. Impotentia. Harufpicium. 862. c. 2. Fru&us indufiriales & Haftiludium. 483.c.2. c. 2. &feq.. V:;a;tu«ta-feä. €1;, Hztesquotuplex. $79. €,2. Otdo liz- Fücus,ejusqueufus. 195, c. r. c.r I:.' redum. ibid. Legitima filiorum. $80.. Furtivz tei reflitutio, &1 Fariofi & infani irregulares, 1684. c, 2.. ; Ls N d Hatedis peccata. 298, c. T. ac feqq. Hatefis quid , quotuplex. 400. c. 2. &t Fructaum e'us. 6r5, & a. &(eqq- feqq. P Furtum quid. 657. c. 1. Quantitas ejus: laretica propofitio. 4042.c:2. Com- ad mortale. 659.c. 1, & te1q. municatio cum hzreticis. 295. && Fütta minuta. 661. c. t & feaa.. feqq. . Eorum Conciones aut fanera Furta Uxorum ,filiorum, famulorum » adire, 404..c.2. Librorum ledtio.. fattorum. 662. c.2.& feqq. 5398. &&qq V. Difþutaxtio« Eorum- ^ Ew;cum neceffitatis.. 664. c, 3. &t 2. obligatioad Leges Ecclefiz, 340.€. T,. Abfolutio ab: herefi; 492. C, 1;- & 2.. edbde 408,c. 2. & feqq. 1103.€. 2.. Herma-. — - Revrum Notabilinm. 156$; : Vïfe**fhrmþhroditus.' 1082, C.1- £145.C. 1. Ignorantiaquidï, quotuplex. 73.c; I& Refpe&tu Matrimonii- 1339* €. 1. 2.acfeqq. lllegitimi qui, quotuplices. 1353« C. 2- Eieratchia Ecglen I216, c€. P. & 2. ac feqq. C & feq. Eorum itregulatitas. 1085. ^ - Homicida irregularis. 108 $. €- I. & 2* Legitimatio. 1354« € 1& 2. acfeqq. Ejus obligatio ad teítitutio- Suftentatio. ibid, Illufio. 404.c. z.. nem, 594.C 1. & 2. acfeqq- Immunitas Ecclefia. V. Jusafyli. - Homicidium. 643. c, - & feqq-. Pro- ditorium, 645.c. 2* Impedimenta Matrim. V, Matrimo- Honorquid. $13. €-2- : nium. Impetator ut Legislator. 307. Hotz Canonicz quid , quot. 773. c. T. c; x. V. Rex. Princeps. & 2, acíeqq. Earumlocus & otdo;. Impotentiaad Matrimon; r5 3- c,z,8€ 7 .c1.& ;. Omiffio.776.c, 1. & z, feqq.- acíeqq, V.Breviarium.- Imprecatio, 77z.€. 1. & z.. Imptopetiun. 602.€6. 2« Hofpitalarii peccata. 298. c. 1. Inzdificatio. 5 $9. c-1. & 2.- Hydtomantia, 802. C-I. Hyperdulia. 728:c. E. Incantatio-8057. C. I« Hypocti(is. Hypoctita- I9T. c. 1« Inceftus quid, ejus poena.. 20 g. c.r.- Inceftuofusquoad debitum. 1248, c. z.. Hypotheca quotuäkex.. 621.c. I,& 2;. & 2. acfeqq.. A^ R&antia.19 F. c. £, Dealterius inebfia*- Indifferentia actüs dup lex: 91.c 2.& tione: 235-€.2. & feq. V.. Vana Indignatio. 259-c.1. & z- (feq-- glotia, Indulgentia quid. 1168.c. 1,& feqq. - Qiotuplex rrrr.c. r. & eqq.. Ejus Idololatria. 800 c. z.. ejunium quid, quotup lex: 243 CC E translatio..1 J 20. C 1. & z. Obtigati ad illud' ,. & excufati, 244. Indulgentia, 1060, vel 2000, annorum c. r.& feqq.. Caufz excufantes. 246.- quid.irr2, c E& Infamate feipfum ex virtute vel ob tot- c.2. Quid' de pueris. 244.c. 2.. À- metita, 686 C I- & 2- mentibus. 245.C.2. Itinerantibus; ibid. Et247. c.. 1. Pauperibus. 246.. Infamia. V. Dettaótio. €; 2. Senibus.ibid. c; r, Kequifita ad Infamia accufattix, 66 $. c- 2 Infantes. V.Pueti. - jejunium, 247:c.2.& feqq. — Colla-' Inferni alleviatio. 1046, €.2. tio fetotina. 2f0: €, 2, & feqq. Je- junium feriz 6, Sabbathi, ,Rogatio- Infidelitas quid & quotuplex. 29 r-c: z- nüm:,- Quatuor Temp.. Adventüs,. & íeqq. Ejus fpecies. 393. €. 1« & 2- Quadragefime, 253« CT. & 2, aC philofophica. 394 c. F. f 5 Infidelesrefpe&tu LegumEEccle(iz.- 440. en Ignatius: Confeffot- Monialium;. 16. c.I. Communicatio cum illis.. 395 &« 270' c. 2. &(eqq. V. Difputatio.. Kkkkkkkk j fi ng;;- 1366 Ingenuusquis, 1147.€.2« Judex Probabiliorifta £o. c. , OHïcmm l Iogratitudo, 9?4. c, 1, ejus. 66$.c.1. jf Inmucommd lc&tio; 454.€.2. & feqq Judicis pec-ata. 29 , c.2. l Eorum reconciliatio, 458, c, 2. & ]udxc:um.;xz €,1 &2, Ulfurpatunt. feqq. V, Dile&io. 520,c, a. &feq. Temeratium. $12. Innocentis zterna damnatio. 180 e, 2. U.2 &;eqo & Íeq. Occifio.6 j 2, c. 1, & 2. Pto- Jüramentum quid. 5$6. c. . & feqq. [ bati nocentis.66 f . c. 2, & Íeqq Quo:uplex.7 $g. c.1. & 2, Coa&um. Inobedientia. 190, c, 2. 7 7f9-6.2, l Inlidiz in bello, 475. c, 2. Juramentum calumniz. 7 18.c. 2. Pa- Intelle&us fpeculativus & pra& 1of. gari. 761.c.2. . 2.106. C. T, Jurisdi&io Confeffarii, 1002. c. 1, & 2, Intentio qu:d quotuplcx 784.c,2. & acíeqq. Ejus delegatio. 1018. c. 1. feq. Jusquid , quotuplcx jo1,C. 1. & 2. ac In.erpretativa, 862.c. c, 2. Commums eqqe & privata. 8ó6z. c. 2,. Jus Gentium ac natutz, $02. c. 2. & fe Interditum quid , quotuplex , ejuscf- fe&tus. 107 f.c.2. & feqq. Jus altum & baffum, $ C6,c.2.. 5'- 2,& 2, Interpretatio. 341. c, 1, V. Epiikia. Jus afyli quid fit; ubi, & quibus com- Inteiftitia Ordinum, V.Ordo, petat. 645. C 2. & fcqq Àn apud Introitus Miffe, 1199. c, . Euchat ftiam in platea.647. c.1 nvafor, . V. Occifio. Jus Patronatás. 818,c. 2. & feq. Invidiaquid;quale peccatutn. 224. c. r. Juftitia quid,ejus fpecies. f04. c, 1. & z. & 2. ac feqq, $c8. c. 2. $10. c. Invaluerabilitas, 808,€. Y Juftitia Legalis. e 10,c, 1.8 2. acfeqq, ]ta qmd,quantum pcccatum ,qua ejus fihz. 257. & íqq. . Quid ut paiïio. K. 107. €. 2. Itafcbilis potentia, 196. ( I(ïnc elcyfon. 1 199 eits Irregularitas quid. 107$.c. T. Quotiu- plex. 1079, c.1. & feqq, Ejusdifpen- B fatio. 1089. 1. & 2.acícqq. A& czma $1r 6I Irrifio. V. Detifio, Irritatio Voti. V. Votutn. Lampas ante Venerabile, 9 49. C t & 2, Jubilzum,ejusque Ceremonizin Urbe, Latria & Obje&tum ejus. 727. c. 2. & 1112 C, 2. & eqq. fe Judaifmus.5 93. c 1. & 2. Communica- Lzfio uïtro dlmidzum. 686 c i9Q tio cum Judais. V. Infideles. 716;€.2. Judz lícariotis Communio, 94 $. c, 2. Lectoratus Ordo. z1$7. c 2. Lega- p Rertm Natabä'img, ke katari'i*peccatax-, 298,c. T. M. Legatum quid; 298. c. 1. $74« . 1« , K Achinatio. 625.c, F-- Legitima filiorum,580. €.1.. kegitimatio. 135 4. C. I.G€2. N Magia.. £goR.CSI.QGU 24 Magi. ibid.. Lethargus aliquando. peccatam, 230 C I & 2. Mahumetifinus, 354: c. , & 2.. Mag ftrorum peccata. 296.C. 2- Lex quid., quotaplex, 265.c. P. 266, Maledi&io.. 772, €. 1, & z.. l C, F. Lex pecnalis. rf« c-.2, 317« €- 27 & Malefa&otes.occidete..645. €, . & 2« : 1 ac leq.. y eqq: Kex z:erna, 270, & feqq. Naturalis. Malcfi-ium. $08. c.. x & 2« Tllud tol- lere.. 497. c, z.. & feq.. Makficiuae Ü 273. C 1-& leqq. Legisobligatio qzanta. 31 fie:2, & íeqq. zefpe&u Matrimonii, 1737.C. 2: 86- 319: . 1. & feqq. feq. Maletonans propofitio, 403* € t »- Leois Vet ceffatio, 878. c.2, & feqq.. Libellusfamofus. 609. €. 1.5 2,. Malitia fupplens ztatem.: 1263, C. T-- Malum minuscligendum. 25. c.1-- Eibertas.quid: 64. c..2.6. €- 2« Liberias confcientiz. 294. & feqqe. - Mammonainiquitatis. 4 $ 1. C-2.. kibri prohibiti, 1 191. c. 2 Mancipium.. V- Servus.. Mandatum & Mandatariüs..7 17: C. 3: Libri Hzretici , & Infidelium.. V.. Infi- deles, Hzrefis.. »- Ma'tyrium; ecam infantum, ejus cau-- falitasgratiz; motivum & caufa mar- Licentiaquotuplex. 5 50: €:r^. Lignatio. $ $3- « 2^ & Íeqqe- ï)'ïiï-;393 .C. :O£ 226 f&qq Matrimonium. quoad effennam. 1243 Pippus. 1082 €.T. Litterz amatof lg. 217. C. 2 & feqe c..2; & feg. Inclinationem & Pizcee- ptum..1246..c,.2. & feq: Polyga- Éocare domos meretticibus. z./llo.. c2z miam. 1248 c.r. & 2:acfeg. Ufum. &feqq: Locato. 714 €2: & feq« 125 1.c.2.Debitum corjagale. 1349* Eucrumceífans. 699. C t« €. I. & 2:ac Íeqq. Ut Sacramen- Eudus&ejusleges 5984.c:2. & feqq:. tum. 1243.C.2, & feqq,,, Ejusma- LEuderepro precibus. $88,c,2« . V. Eu« tetia & forma r2 1 $. c, 2«. Miniftet: 1256. C.1. & 2. In Locisacatholicis.. , trapelia. Alea. Rec£eatio.. Lunaticus quis,.an iti egulzxis,, 1684; 1342.c,2: & feqq. Quoad fponfalia.. 1240:c. 1. & feqq,. — JEtas ad illa. €.2. Anligent eumLkeges. 340,c: 1. Tiupanatia. V. Metctticium. 1261.c.2; Obligatio eorum, 1264.. qpufcus. 1082.6.. 15 €. 1. & 2.. Solubilitas. 126 $: c, 2. && fe [ 2 Luxutia quid, quale peccatum.. 197. €. 2. & feqq... Ejasfpecies. .200. .c. 2i Matrim. fatum 3. confümmatam; 1295.C. l. Catholici cum hazretica. & feqg.. 13345 z N * 1368 TIONODOEOGX Coa&um. 1277, C. t- I175.C. 1.& 1234« C. 2 i('eqq. In die quoties, & 2.acfeqq. Conditionatum, 1283. 1181.c.1.& 2. Binatio Miffz. 944, c€.2.& feqq. Obje&um confensüs. C.1, I18 r.c. r... Quando Milla di- 1289.c1.&íeqq. Mattimonium cenda. 1178. c: 2, & feqq. . Ubi. B, V,ibid... Bona Matrimonii. 1249. 1182,c. 1. & feqq. Requifita ad ce- €,2. 1286. c. 1. & 2. . Ejus indiffo- lebrationem. 1188.c.1. & 2. Mini- lubilitas. 1295.c. 1.& 2.acfeq. Im- ftrans, 1189. c. 2. Qualitas Mitfx. I190.C.4, Votiva 1191. c; 1. & 2. pedimenta in genere. 130j. c. 1. & feqq. In fpecie. 1309. €. 1. & feqq, ac feqq. Ejus abruptio vel repetitio, Proclamationes. 1344 C« 1« GC 2. 119;, & feqq. Rituum explicatio, : Medici obligatio. 681.c. 2 1199. & feqq. Medicus ebrius. 240. C. 1. & 2. Ejus Miíla Catechumenorum, 1202.c. 2. . fententiain praxi. 49. €,2. Miffa Rofatii in fefto..1194. c. 2, Medicorum peccata, 30C. C. T. Milffa mali Sacerdotis, 948.c. ».& feq. Medium vittutis, 1 12- c. T. -Miffa Requiem, 1192, c. 2. & feqq. Melitenfes quoad Horas. V. Otdines Quid fihzc legatur pto amico viven- militates. te 1178. c. 1 . Si pto inimico.802.€.2. Mendacium quid; quotuplex. 76 5. c. I. & leq. & 2, Miffz üipcndium;gf 6.c.1.& 2 acfeqq, Mendicitas Religiofa. 455. c. 2. & feqq. Plura. V, Sacrificium. - Metcator pondere fallens, 6 89, c.1, Miffa triplex in. Natali Domini. 946 Mercatorum peccata. 298. c.2. C-I. T194- €. T5 Mertcatuta. 692. c. T. & 2. acfeqq. Miffa quando & ubi audienda, 793. Merces vitioíz.689.c. 1.& 2.. ac feqq. Merettix , meretricium. 210.c. 1. & 2, €. 2. & feqq. Excþfati. 79ï.c,z. & eqq. Quaftus ejus. 212, €. 2. 4j 1.€. 2. Miffarum reductio. 958. c.z, : 76y' c. T. & 2. Miffale, 11 . C€.2, Meritorum revivifcentia, 984. c. 2. & Molendinum. Molitot. 5 Go. c, ; Mollities. V. Pollutio. feqq. Metusquid) quotuplex, 67. c. 3. & Monachus. V. Religiofus. feqq.. Revetentialis. 7 r. c. 2, ab in- Pvionafchia. IIO: C« I« 3;7. C-2, vel extrinfeco incuífüs, 916, c, T. Moniales quoad horás. 782. c. ?. Quo- ad Venetabile, 949.c. 2. Eatum li- 1277.€. 1. &€ 2. Militis peccata. 294.c.2. beralitas erga Confeffarium.. £34. Mineralia, $ 5 $. c. 1. c.2. Eatum Sacellanus. 1194. c. 2* i acndid Mifericordia quid , quo: ejus opeta. Earam peccata. 304. €. 2, Claufüra, 447.C. I- & 2. / V. Claufura, É Miffaficca. 117f, c. 2. Monopolium quid, 695, c. 1. & 2. Mons pietatis, 712. c, t, & 2. acfeqq. Miffa utSacrificium, 9 5-oe Gf &z Morg l- xl p Rerum Natæb:lzum. 1563 ] Morautas qui4. 88. c. r. (&mtuplcx. O 89. c. z. & feq. Ejus tcgulæ& prin- Blatio. 73 T. c. 1 a cipia, 88 C. 2- Obligatio civilis & naturahs 536. li Morbus caducus feu comitialis, V. Epi- C.I: lepticus. Obfetvatio fanitatum vel eventuum n Mermundxabfolutm Y. Abfoluto. 806.c. 1. & 2. Obftetrix. 88 1. 0. 2. V. Sacerdos. h Motus primà primi , fecundo primi. I$6.Cc.1. Occafio peccandi. 2 17.c. 2, & feqq. ! Munera amatotia. 2 17. C. Y. Occifio invaforis. 6)4. c, M & feqq. Munera ip judiciis. 6 9f. c.2. & feqq. V. Innocens, ! Munisà manu , à linfuá , ab obíequio, h Oculus canonicus. 108! c.2, fititius, 81261.&€2. 1c82.c. r, Lippus;Lufcus, Ibid. M atilatio, 650. C 1« & 2 Odium Dei & Proximi, 462.c 1. & 2« Mucilatus irtegoulacis, 1c8 2. c, 2. - . acfegq. Matuum & ejusleges, 6 94. c. 1. & 2 Oeconomica Prudentia. T 16, c. r. Offertorium in Miffa, 120:.c. 3. acfcqq V. Ceníus, Ufura. N'Q Officiorum venditio. 64 5, c.1.& 2, Olla fortuna. 108, c. 1. & 2. Qmen. 894. C. I. Eceffitas fpiritualis triplex. 444 N c. 1. Uti& corporalis. 447. c. a. Omilfionis peccatum. 140. c,2. & feqq, Neceffitas medii & pracepti, 376. C. 1 170. C, I & 2. Necromantia, 802. c. 1 Ogera fecvilia. 797.c, 1. & 2, Manualia quz. 4$3.C.2. INegotiatio, V Mercatura, Merces. Neophytusirregularis, 1084. c.2. Opera alligata diei, 1048.c.1.& 2, Neutralitas. 99, c. t, Opificum peccata. 299.c. T. Nobiles Canonici. 6 39. c, 1. &z. Opinio quid. 5 5. c. 1. Probabilis. LA Nobilitas veta. ibid, Sententia. Notarius Epifcopi quosd dimifforias & Optare fibi vel alteri mortem » velaliud fimilia. 8 13. c, 2. & feq. malum. 465. & feqq. Notatiorum peccata. 292. c. 2. Oratio. 726, C. 2. 2 Otdinpatius quis. 1003, c. 1. & 2. Novitatum inventio. 192.c. r, O:dises militates quoad horas. 78 3.c, . Novitius. 1015. C. 1 cgtcdlens 81f.c.x Renuntians , vel ultimó circa bona Ordo in Eccle(ia , quid , quotuplex. difponens, Ibid, c. 1. & 2. aceqq. 1140.C. I. & feqq. Matena » fotma; effe&us,fubje&tum. r 145.c.2. & fe3q. Nuptiz.1307. c.2.&feq. V, Matri- momum.Sponfahz Minifter. 1150. c. 1. & 2, ac feqq, Minores, 1156. & feqq Lotorcro . Ordinationum temyora , inteiftitia, lo- .*30 CUs. 1 (4. €. 1. & 2,ac Íeqq. Liillul OLdl' — 1370 P GUX DA E u Ordinatusá Papa. 1153. c, 2 Paftioanimalium. 5$3. c.2. & feqq. O:gauift quoad horas. 791.c. t. Patriatchatusquid. 1238. c, 1, Ornatus veftium. 192. c. 2. Patrini. 889. c. 1. & 2. : ; « Ofcula. 216. c.1. & 2. ac fegq. P Paupettas religiofa. $28. c;2. & feg- ? Oftiariatus Ordo. v1 $7.c. 1, & z;.' $37. C. 1. Ejusviolatio f29. c, 3. * & fe g. p j A&umeum Dzmone. V, Dzmonis I Paupeitas Francifana. j25. c. 2. & invocatio. Invulnerabilitas, Ma- feqq. z leficium. Pa&tam Legis commilforiz. 7c2. c; 2. Peccatum. I2 r, c, z. Vatia ejus divifio. ? 122. c. r, & fegq:.— Conttitutivum Paganifinus.393.€..1. & 2. fotmale. 124. & feqq. Species, & Paganusjarans, V. Juramentum.. Palia. 11990, c. 1. fpecifica diftin&tio. 13.5. & feqq. Plutalitas ejas nümerica, 143. c. r, & Papa Legislator. 306, c. r. & feqq. feqq. Elleatialis & primaria gtavi- Ejus infallibilitas, 362. c. 1,. & 2. tas. 14$«C. z. & feq.. . Aggravatioex acízqq.. Superioritas fuper. Concil, g quo. 146.C. 2. & feqq.' Subje&um. ibid. Quid poffit in voto. folemni ; 154. C. I. & fegq. Regalz diftin- 752.C.2. & .rc:;q. , guendi mort.& veniale. 175.c. 1, & Papa loquens ex. Cathedra. 567. c. z P 2,, Effectus peccati. 17 9. & feqq. Sinioniacus.819.c. 2, Quid f1 bare- De ccatorum reditus. 982. c. 2. & feqq.. ticus. 370. c, 2, & feq- à mortuis r ! faícitatus. 860.c.2. Fï Peccatum in Spir.S.26 1,c.2.& eqq. Peccata contra Decalogum.. 281. c. 2 Papa clectio. 1236. c,.2.. & feq; Con- & fegq:. Vatiorum flatuum, 289, feflarius. 1004. C2« €. 1. & feg4. ? Pecu T l Papatus cujus Juris. 123 $. €:2, & (cq. ium quotuplex, $27.c,2. & feq. Paraplietna, 568. c.. 1. & 2; Penfio ex Bencficio. 818. c. z. Parentum peccata. 300.c. 2. & feq. Peputianorum ertot., 909. C. .. Paraiceve quoad Communionem. 945. Peicuffio Cletici. 1099.c.2.& feqq.. c, t- Quoad Milfam ,. an audienda. Peregtini quoadleges. 358.c.2. & feq; 953:€.2. I1180, C I. Q :oad feftam. 729. c. 1, & 2. Ma- Parochns quoad : hotas. 280. c. 2. Sacel- trimon. 1341, c.2.. Reíervationem 2 - ianus ejus, ibid, cafanm. 1093. c.2. & feqg. Parochus quoad Miffam, . 948. c. 1. & A Petegrinus inteftatus. f $ 5$. c,2.. . Quoad Matrimonium; 1240 c. 3. & Periculum peccandi, 217.c.2.& feqq. íeag. .. V. Clericus, Canonicus,. Per arium.7 $6.c,1.. Nunquam venia- Parochus tempore Peftis. V. Peftis. le. 760.c,2. Paróchotum peccata. 302.c.2.& feq. Perfonatus in Ecclefía Paffio quid. 167, c. 1,.- Varia Paffiones, Pertinacia. 192..c. r quid. 23762 iþic:l; & in feqq. Péftis tempore- Sacramentorum mini- - fri. P m Térlm Notabilium. 3371 ^ n 1130. € 3, & feqq. Religiofi, Pradium utbatum. 524. c.. 1132,C, 2, Prafe&totum peccata. 295 c.2, Peltistemedia. 112 1. c. 2. & feqq, Pralatus Regularisquoad cotrectionetn. Pharmacopolatum peccata. 300, C, T. 457.C.2. & feqq. Quoad pauperta- 3 Philttum; 808. €. 1. tem. $33. C. 2; & feqq.. Phrereticus itregularis. 1084. C2 Prelatorum peccata. 304. c. 2. & feq. Phyfiognomia. 803. . 2. V. Epifcopus. Cleticus. Pignus, 621.C. 1. 716.c.1 Presbyteratus , ejus poteflas, materia , Pingete anopus fetvile, 797.c. 1, &t 2, forma;&c. 1 17 1. c, T. & 2.acíeqq. Pifcado, $52.C€. 1. & 2. ac feqq. In Prafcriptio. $61.c. 1. & 2. ac-fcqq. Praftigium, 80t.c, I. diefcfto. 797.c. 2. Plebifcita, 237.c:2. Prafentiz Canonicorun:. 242. €, 1. OC 2, Podagtici. 239. . £, y89, C. 1 PolemicaPrudentia. T110,C. f. Prafümptio filia füpetbiz. 188.c. r. Polonorum ton(ura. 7 $ 4. C. T. Peccatum in Spirit.S, 426.c.2. & teq. Pone benigniüs interpretanda. 25.c, Prevaticatio, 674. c. 2. 1.780.c.2 Precarium.. 718.c. 2. /. Ponitentia ut Sacramentum , ejus in- Pretium quotuplex. 684. c. 2. & feqq. — ftitutio, partes, matetia. 962, c, 2. & Primas, Primatus. 1238,c.2 feqq. Forma. 964. c. 2. & feqq. 'Ne- Primitiz. 73 2. C: 2. ceífitas. 96 7. c. 1. &feq. Princeps Probabiliorifta. 472. c. 2. & Penitentía ut virtus ; ejus objc&um , feq. definitio, fübje&um. 967. c. 2. & Principum peccata. 289,c. 1. & 2. ;'fe qq. Effe&qs. 9724 & 1.:002, ac Privilegium quid , quotuplex , ejus re- feq; * quifita. 348. c, r. & 2,ac (eqq. Polygamia, V. Matrimon, Privilegiorum conmwunicatio. $ 49. c. 2. Politia. Politicus. 9. c. 1. & 2. &feq. Intetpretatio. 1017.C. 2, Politica Ptudentia. 1 10.c. r. Privilegia Clericatus. V. Cleticus. Pollutio. 206, c. 2. & feqq. Proba ferri candentis. 80 $. c, 1. & 2: Portafan&ta Romz, 1113.0, 2. & feq,. Probabile quid, quotupliciter. . Dortio canonica funetalis. 732. c, 1- Probabilitatisufus, V, Sententia. Poífeffio 524. c, 2. & feq. Ejus appte- Probatio femiplena. 675 c. 1. Melior 680.c. . 4 Plena. henfio; $2 5.C. 1. ejus cgn- ditio. 25. €. 2. &feqq. Proclamatiores Matrimonii. 1 244, c. r. Poffibilitas fpeculativa & pra& 44 20.6,2 QUA. Poftliminium. 472. C. 2.: Procutatorejusque peccata, V. Advo- Doteftas clavium, V. Claves.- Ccatus, Profeffio. V. Votum folemne, Preceptum quid , quotuplex. 266,c;2 & E:qq. Profeiforis peccata. 296. c. 2. LIHHI Pto- 3372 d D EVX Prolesexpofita. 602. 0. 1. 1082. c, 1. Recteatio nece & feq. Qäria, 94« C. I. & 2, ac Promiffio. $65.c. 2. & fc feq, qq. Interna, Regimen politicum , defpoticum, 108. $66.c/1, & feq. c. I. Monarchicum. 1 10, CT. Promulgatio Legis. 309- €. 2;. Regula fidei. 344.c. 1. & 2, Pronofitum. 736, c. 2. Kegulz morum. V. Moral.tas. Proptietarius Relieiofus. fä4. €.2. Proximu;quis. 4 $1.c. 3. Religio ut virtus , ejusque obje&um, 710.€.2.& feqq. A&tus, 726.c. &. Prudeitia quid, quoiuplex. 109, & 2. & z. acfegg. IIO.C.I. Religionis ingreffus fimoniacus; Píalmiftatüs. 1 142.c, 2. $14, Cc.2. & Íe q. Pueti quoad Miffam. 793. c. 2- Com- Religioforuin dominium, j29.€. 3. & -munionem. 940 c.I.& 2. Confeffio- nem, Ibid. & 998. c, 1. Otdines, feqq. Approbatio ad confeffiones, Con- 1004.C.2.& feqq. Quoad horas, g1, 1145.c.2. Leges. 339. €. 2 C.I.&z.acítqq. Quoad Chorum, verlionem in primo rationis inftanti, 379. & feqq. 7€7. c. 1. & 2. ac feq, Eorum Religiofus Beueficiatus. Puerorum peccata, 301. c. 1. ac feqty. f;f.cfr.& 2. penain Limbo. 181.c. 1, & . Pulvisfympathicus, $06. c.2, . Religiofüs redivivus à morte, 1304. Pytomantia.802. c. 1. c2.&íeqq. Apoflata. V. Apoftafia, Religiofi novitii. $ 92. c.2. Qoad horas. Pythones. Ibid. 782.c. t,. V. Novitiüs; Religiofi converfi fgu Laici quoad horas. Uadragena. : ï II.0,2. 282.c. 1. & z. Qiadragefima. 254. c. 1. Quantitasin füurto. 659. c. 1. & 2...ac Reliziofotum peccata. 304. c. 2.& fäq;. € * Kenegatusquis.|. 294. c, r. Kepreffaliz. 478.c. 1. & 2. Quod vultDeus, qualis San&us. 1c0. Refetvatio cafaum. V. Cafus, [ R Refidentia Epifcoporum. 1 231.62.& €q«q. Apina. 6$7. c, 'I.&z. Refigoatio bencficiorum. V R cium. : B'änee Raptus quid , & ejus pena. 20j. [ 0 Reftitutio quid. Ejus neceffitas & g. Refpectu matrimonii. 1 3 4;.. €. I a, dix, f90, C, 1. & z. Rauühabitio. :1019.c. 1 Ejus modus in damno natürali , füpernaturali , Kecidivi feu relapfi. 1025, €. 2. & fpirituali, $2. c. eqq. I. € 2. ac feqq, In honote & fama. &o4. c. 1. & 2. Reclamatio contta Profeiïioncrh. gó. ac feqq. 608, c. 1. & 2. ac feqq. Qa p in bonis fortunz. 611.& feqq. In te utti- Rerum. Notabilium. 1373 furt!vä. 613. &íeqq. Ordo inter ob- Sacerdotutm peccata. 302. C, 2. & feq. . ligatos teftituere, 618. c, 1. & », Cui Sacerdotium. V, Presbyteratus. reftituendum, 619. c. I,& 2. Ordo - Sacramentum quid. 826.c. 1, & 2. ac. - Creditotum quibus. 6 12. c. 1. & 2.. feqq. Partes ejus effentiales , & du- Reftitutio per Confeflarium. 620. c. 1. & 2. Caufz excufantes À reftitutione. plex materia. 828. 829. Matatio in- validans. 832. c- 1- & feqq. Caufa- 628. c, 1. & 2. ac feqq. litas eorum refpectu gratiz. 836. c. Reftitutioinintegrum. 563. c. 2. 1.& 2. Ex opere opetato. Ibid. Et Refiri&io mentalis quid , quotuplex, 855. c. r. & feqq. Difpofitio reci- ejus ufas, 76 ; . c. 1. & 2. ac feqq. pientis. 848. c. 2. & feqq. Inten- Revelatio privata , publica : formalis , tio ejus, 858. c. 1. & 2. acíeqq. virtualis. 5 $6. c. 1, & 2. acfeqq, Sacramféntorum Author & effectus.8 f 6. Revetendz, V. Dimifforiz. C. 1. & 2« acíeqq. Minilfter. 85 9. c. z. Reusadtorturam. 67 f.c. 1. Ejus fuga; & feqq. Ejus intentio. 861. c. 2. & 677.c. 2. & íeqq. Obligatio ad faten- fcqq. Difpofitio, 872. c. 1. & feqq. dum. 674 c. 2, & feqq. Minifter malus. 869.c.2. & feqq. Reo favendum magis quàma&tori, 24. Sacramentotum numetus , Ordo , digni- C.2. .tas, 873. c. 2. & (eqq. — Neceffitas. Reus confugiens ad immunitatem, V, 875.c. 1. & 2. Differentiz,876.c. 1. Jusafyli. PeccataRei, 293.6. 1. , ResSactamenti. Ibid. Rex, V. Impetator , Princeps, Kegum Sacramentum vivorum , mortuorum. peccata. 289. c. 1. & 2. 847.c. 1. Confiftensin ufu. 876, c. r. Rixa. 484.c.1. & 2, Infotme. Ibid. Et1027.c. 2. & feq. Rogationes,quoad jejunium.253.€.2, Sacramentalia, & eorumcaufalitas. 979. P Rudis homo quoad probabiliorifmum. €. 2,, & leqq. - 34. C. 2, & (cq. Saciiáciumin genere qui a. 730. €.2. In Kufticus amans Nobilitatis. 187, c. 1. M.ffa. 950. c. 1. & z. Ejas efÉntia, GC2 3 952.c.2. & feqq.. Valor. 954. c.2. & feqq. Stipendium. 956.c.1. Applica- Abbathi abtogatio. 793. c. r. tio.ibid. c. 2. & feqq. Effcttus. 958. Sabbathum San&tum quoad Miffam, C? legq. Pluta. V, Miffa. Ilgo' €,2 Sacrilegium quid,quotuplex. 770.c, 2. Sacellanas. V. Patochus, &feqq. Ut (peciesLuxutiz.205.c.2, Sacerdosob(letrix, 446.c, 2. Epilepti- ! Sagarum teansportatio.808. c. 1.X z. cus, leprofüs , obíeífus, 948.c. r, & Sanctitas legalis. 827. c. 2. Sanctorum cultus, V. Dulia. 2. I035. c. , Communicans feig- fum, 946,c.2. Quotiesteneatut ce- Sanguis Chrifti. 22.9.c. 3. & feq. "lebrate, 94.7. c. 2: & feq. Sanguinis humani potus: 227, C T. & 2 Sartorum futta. V. Purtum. Sacerdotis mali Miffa. 948. c.2.& feq. Satis- ,L,lllllll ; Xxïäx.— d " w* BÉ &« / 1,74 1 Satisfadiio qui d quotaplex. 1042.c. z. Simonia ina&ibus fupetnatoralibus , in collatione Ordinutn , ipgreffu Reli- & feqq. Ejus caufalitas ; obligatio; ualitasoblivio &c. ibid.Suo otdine. gionis, In Beneficiis , in iis permu- tandis, refigoandis, In electionibus, Satis£actiones antiquorum . Canonum. ]III.C-!.- n Jure Patronatüs, In Matrimonio, Decimis, Profeffura , aliisque officiis. Scaudalam quid;quotuplex. 48 $.c. 1. & 2, acfeqq. Ibid. uo ordiue. S:moniacorum onus reftituendi , & pos- Scandalofa propofitio. 402.C. D. Schifma. Schifmaticus, 412.c.1. & feqg. nz. 821,c.2. & feqq. Scholafticorum peccata. 297.€. T. Sodomia quid, ejusquepaena, 2 ,08 u62 Scribarum peccata. V. Notarius, & (eqq. Scrupulus quíd, quotuplex. 28.c€. T. Sollicitatio in con feffione. 81. c.2, & $z. - Ejus caufz , eífe&us, figna. 30. c, t. &». Remedia, 5 1. c1, & z. Somniorum divi na'io. 801.c. i.. 552. Sors. Sortilegium. 804, c. 2, Sectetum naturale. 103 3« €. 1. & 2. Seditio. 484. C- 2, & feq. Spesut paffio. 107. c, 1. Spes T heologica, 416, €, 2, Ejus obje- Senatorum peccata, 295 C. 2 i Senatüs- Confulta. 3 37. c: 2. &um. Ibid, & feqq. Re- Senes refpedtu jejunii. 246.-c. 1. Subje&tum.417. c. -zT Preceptum. 426. C, F. fpe&tumattimonii. 1338. c. 2. Sententia probabilis, ejusque ufus. 5 3. Spoliainbello. 472. c« 1* 475.C. 'I. 37. 38« 29« . & feqq. Mipüs tuta , Sponíalia, V. Mattimonium. 'tutioï,probabil iot quid. 37. c.3. & 2. Sponfotum turpitudines. 2 19. c. 1.,V€.'-' tia corum peccata. 302,C. 1 Septena. 111 1460:24 Sepultuta an vendibilis. 814 C. 2, Sponíio. 584, c. 2. & feq. $88, c. 4 I & feq. Sequeftrum. 7 17- €- Servitus. $ 24. C€, I. & 2, Triplex. 796, Sportülæ. €96.C.2. & fgqq. Spurius. 135 3.€.2. c.1,Refpe&umatrimoniL 1518.c.2. Stationes Romz. I 112. €. 2, & Íeq. Status divetfi naturz humanz.. 834.c. 1. Servitus irregulatis, 1683. C. 2« 1147. E P Stuprum quid. 203. C« 1. , Ejus poena, 2044.€. 2. Setviliaopeta. 796.C. 1. Setvorum peccata. 30r. C f« Stuprator fcftituens. $ 99.c.r. & 2. ac feq, Subdiaconatus.1162.c. 1. &t 2,. ac feqq. J Sigillum confeffionis. 1032. c. 1. & 2. Subdiaconus in mortali, 871.c.2. Ejus materia. 1037. €. 2. & feqq. Quos liget. 1038. c. 2. & feq. Subditus Probabiliorifta, e j.c. 1.& 2. Subditus Epifcopi 4. modis. 1152. C Simonia quid, quotuplcx. 809.c, I.& 2.ac feq. Ejus materia & ptetium. I.& 2, Judicis to:'idegx modis, $64« $12.C.T, 62. - | Sub- Rerum . Nozabilium. 1375 Subíannatio. 604, C. 1. Teftis. 679. & feqq. Omai exceptone Suicidium. 648.c. 2. & feqq. majot. 680. c. T. Saperbia quid, 185. c. 2 Quantum pec- Tefis peccata, : 294 €, T. catutn. 186. c. 2- Ejus fpecies; gra- Teutonici,. V.. Ordines Militates. dus, filiz. 187..c. 1. & feqq.. "Theologushezreticus. 289. c. 1. Simo- Superficies. $ 24. C. 1. niacus. 820. C. I. & 2, Saperior. V. Pralatus, x Thefaurus quid..555. c. 2. Inventüs. Superflaum quid ,. quotuplex.448.c. T Ibid. c, 1. & 2. Superpelliceum,. 1128. c. 2. Thutificatic. 1203.c. 1. Super(titio: quid , quotuplex. 722* T'imor ut paffio. 107. c,2. C. I.& 2. ac feqq. Timor quotuplex , & obje&um ejus. Sufpen(io;ejus caufa;& abfolutio. 107 1. 418. €, 1. & 2, c, à. acfeqq. Titulus. $ 22. c.2. Coloratus.f25.c, £. Sufpen fi ionesà Jute que.. 107 3.€.2.& In Confeffitio. ro19. c.2. feq. Titulus Ordinum.1149.c.1.&2,ac feg. Suípe&a propofitio quz. 453. c. r. Toníuta prima , & requifita ad eama: Sufpicio temeraria, 512, C, 2. 51f. & feqq. (?. .2. 113j. €. 1. & 2.ac feqq. Torneamenta. 485. c. 1. & 2 Su(urratio- Sufatro. 603. c, 1. & a. Trá&tus in Milfa. 1201.c. r. Symbolum qaid, quotuplex. 264. c. z, Tiaditiones , earum . authoritas. 57;*ü Symbolumin Mitfa. 1202. c. 2. c, 2. & feqq. Syadetefis. 19.c. 2. T Transa&tio. 7 16. c, 1. & a. Tianfübftaniiatio. 920.c. 1, & 2,. Abellionum pef;cata, V, Notatius. Tributi juftitia, 33 4, c. 2, & feqq. - Tacitdrnitas duplex. $33.c. 1. T'ibutum ex metetricio, 2,10. c. 2. "Ta&us. 216..c. 1. & 2- acfegq, "Faurorum agitatio. 485. c, 2. Tutnór mentis. 2* 9, c. r. Triftitia ut paffio. 105. c. Ié 'Taxilli. V. Alea. Turpelucrum. V. Merettix, Teloneatii peccata, 294 €.1. & 2. Tutela inculpata, 654. C,2. "Temeraria propofiiio. 403. c. 1. T utoris peccata, 298. c. 2. Temperan ia. 108, c. r. Tytannus. 521.0.1. & 2, E 644-€. 2. ju;* occifäg; Tentatio Dei 998,c.2. & fæq. "Tergiver(atio. 67 4. c, 2. v Tertiatii.7 44.c 2. & feq. Agi qui , quz gofdm obl gatic,. V. —— — — Teftamentum quid , quotoplex. $74. Peregrini. C. 1« & 2. acíeqq. Ejus executores, Valor. V, Pretium. $82,c. 1. & 2. ac feqq. Vanagloria. 188. c, 2. Ejus flliz, 1 9o. Teftatorum & Teftamentatiorum pec- €. 2. V, Ja&antia, Mart cata, 227- €- 2. & feq. yrium ex v/a..- mà gloria. 190. c. 1. Vana INDEX Rerum Kotabilium. 1576 N'ana, obfetvantla & fpecies ejus. 8of. Vitium Quid-. I20. C. f. Conti*ä fa ts c. 2. & feqq. w ram , ejusque fpecies. 205, c. 2, & NVafallus. $23.€. 2 fedq. 209.c.2. V, Tributum. Vi ium in metcibus. 689, c. 1. Ve&igalia. Voluntatium quid, quotuplex. 6$.c. r. YVelum Monial imm quid , quotuplex, « quibus poffit dari. 19 8. c.2. & feqq. 4 feqq.- Venatio quid , quorum an imalium , qui- Votum quid , quo tuplex. 7-;6. c. . & 2.& Íeqq. 2.2c leqq. Obligatio ejus. 742. c, 2, bus,quando liceat..5 f o.C. $.€. I* & feqq. Matcetia.740. c, 2, & feqq. Venz metallicz. 55 2 Ltitatio. Difpenfatio, Int Venditio & ejus pret um.684.c.2.& feqq. Commutatio. Ibid. gyprctatio. Veneficium. 808.c.t. V. Maleficium, Verecundia in confeffione. 1029. €. £. Vota reíervata. 740. €.2e & feq. Voti ío lemnis indifpen(abili(äs.- 753 C2 feqqg: - * N'cites, V. Ornatus. io motofa: ! Vota Communitatum. 728.c. . N'idua. V, Dele&at N iduarum peccata. 3 92. C. T. Ufara quid , quotuplex« 694, c. 2, & $ Vini ufüs. 228.C. 1. feq, Ufurariorum peenz. 712.€ 1. &C2. . V. N iolentia, 67. €. 1. & z. Cenfus. Mutuum. Virginitas pto fotmali. 198. e« 1. & 2; Virgo facra unde. 1145.C.! - Ufucapio. $6 1.c, 1. & 2, acfeqq. Virginum con(ecratio, 198.C.2, &feq. : U(u confumptibilia. 694.C. E. teífa. Ibid,c. 1. Uf(us & U(u:fru&tus. $15.c. 1 & 2. Virgo opp " d.104.& 1or, Ejus fubje&um. Uíus ratio Virtusqui C. 2, « nis quid , quando. ]378. 105.€.2, & eqq. Divifio, 109.& feq. Proprietates. 1 12, c. 1.& feqq, Uxor quoad dominium.528.c.2. Quo- Vittusin medio. Ibid. c. t. ad eleemofynas, 4$2, c.2. — Quoad Virtus Catdinalis. 109, c. 2. Hetoica. alias donationes. $68.c.1. & 2.a€ 110, C. I, Archite&onica, j 12.€, I- fegq. N Viftatio amatoria Rufticorum.217. e1- . Uxoricidium. 1334* €« I» r E. [/ z - a E — —Á ige us nj m -— ^. ^m R a n g m —Á— Ó W | — - Ó - v "d e t W $] p * i p : j 7 t« lss N 561 L— -s ER A [ w p LR ER j us RO uas s ieiP WE n —— MÓÀÁ EU r —— a SDNANGI UOAU aE ÁX ÀÀ - ^ ! T j 3l . W Á E M b W M u 7p Susrseci- : . $s M. P^ m - M VREE. ——- x u TE AT x u- m m E - I GN : — w E H h h " L d * * [ d ,r n - 2 u " CY Jwä" N i s g Md s 1 3* A X T E s L LE Ms * /// $* w N- 7 w./r . ü | no. i e ") 20 d doe 6 ? n 3 GE ub RU OR DC ( i2] —* i H GYo i(3) 121 d ) B5ta E ] N: [O. QOU t * S ä& P u w s)b—d .d,ksb - i ois oja Qäæ &;Q À 9&4&4 i or o m e ) SANCTORVM. Q & TI IN ETERNVM, VierFarbSelector Standard* - Euroskala Offset 15 jO INCARNATO. zi ä la ftta utlor confecrat. O FO " ERE lä D FïL ä H ä f , Sacerdosterne, Judex Supreme; VER- X FACTUM ; Benignis autibus percipe verba ä cerdotumtuorum T'RIBUNAL ex fuainfimi- 13 t, feque humillime fubfternit MAJEST ATIS :m etenim quarit in fuo principio & centro, L 12 exivit. Ex alieno liberalis; quod tuum eft, 10 x& quot ample&itur, tua funt, quies Dux K 11 nea, quz in eiseft, non eft mea, fed cft illius J 10 ulpito paucis verbis, BENE sCRIPSISTI DE ME , && AoutNATIs Verba cenfuravit, approbavit, [ uM Patris es, Thomas (' Adverbium Filij ) Verba Thomz àVzn5o Pa- bum bonum. Er- H e 2 monio indefinito; ideoque univerfali, s errore fcripfit , qui cenfuratut ; dum nec G ; qui cenfürat, & probat. Quidni proin ó erba, infinitis Trruris VERBO Patris debita , F 1 fübmiffione? Jüdicium namque eft mundi,; 'TRIBUNAL Confeffa- tappellat. Judicem. E i atque folvendi poteftatem dedifti, aperis & ENE UM is && nemo apcrit. Examen - Ordinando- es Sacérdos , 'cüjus Sponfa Ecclefia eft, ficut : tüique Sacerdoti; Chara&ter ncfler eft partici- inum es, munus; quod offero; divina fapit, quia Theo- Pa 9 4 ^ Conyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.com