Gg201
author: Ilger, Prosper

L a FUAC

TR

—

21

^j

a

Tv|

"

v

"d

E,I

ä

ab

EX

ig.

ia

dHb

354 )

a

;

i

ts

p

d

A.

k

ia

a

;

r

25

X

iw

o

*

ib .ä

5

*

L

t

MA

2

14

3 f

g^

*

Y

^

NÀ

$4

h

233

&

g

».:ä:

ZX*

2

:

P

u

E

CA

sE

L

^

"

r

A

E

B

M

)

"

R

£

s

£

u

$

:

4

Y

d

:

4

x

&

v

:

A

E

E

:

L

r

;

sf

dé-

L

:

il

?

1*

ha

AU

rA

ä

PRLOMÉ

p

E^

$

A

ls

»

3

i

f'..

x

y

É

n s

PA

k

:

9?

1

:

ä

AÁ

x

E

d

Eu

-ï

3

L.

i n

E

T

v

r

:;',

3

s

?

^

d

h.

':,

*

b

r

"iv

:

A.

"

*

u

u

s

s

a

ä:

!3

45

qr-

Y

*ä(

i

A d

$

A

pE

1

V

»;

Pa

pal

p LL

»

:

k

x

:

*

A

P

"ER

*5

d

^

3

vt

E

LA P

"

AE

7

ALE

z

:

E

f

xite

:

5

de

A

i

n

A

t

[

o

X

5

AAE d

,:

,

n

VAE

x

À

"2

»

n

i

TP

Y

2

D

r

Ve

4

?l

E

'ï-

z

n

A

L

^j

J

zi

x

'ï

,;

p

dde r

$r

e

P

d nl

*

a

:

$

as

Á

v

»

x

6

*X

du

;

^

d

:

Fs

4

N A

A

b

[

h

ol

E

cp

,*7

1

d

g

:

*

T

E&

d-

1

g4

zþ

2

P

u

x

»

AMe

AA

s

Dd

LEU

E

ER

Md

u

$R

ï

$

t

s

r

i

AR

N a

;'.

rA

;; :-

R.

E

;

Y

iE

l :

A

m

AT

sl

r2

ï»

^

CA

1

Y

i

a

b

a

D

N

&

i:

i

r

B.

3

&

]i

H

A

h

x

3.

E.

Y

n

ä

k;:::

)5

&

Y

Y

o

*

—

od

R

as

t

nj

a

h

::

E

i

:

?

od

L

N

A

j

u

t

du

m e

1 E

A

L

x

3 t

W.

d

24

P

;

5 ,ï

M

A

M

u-

z;(

AA

st

*

h

14

Wi

Y

i

T.

i?

r r

1.

MA

38

$a

;.

-:

s

eR

A.

A

d r

ä

d

;

s

n

49,&

l^

Heonr

:

äï

ERE UUR,

d a,

b2

3

NT N

d

n

»

Ra

3

b

us a ais

Is

MC

o asv .

T

"

$

1

R*

p*

A

T

E

d

T

m

V

FU

e

A

:

22

ä

E

2

k

-

U

s

:

:.

i^

NÀ

E

w

.

yot

3

x

"ss

*

'.;:;

t

*5

a

CX

K

DAT

:

1

:

r

as

u

1:

MÉ

E

p

»

at

:

.'-;

7)

i

!

;:

2!

".

[

As

E

2X

-

$5

r

*

^

ia

WUA

5

r

f

:

b

?

E

:e",

*

:

d

"

iv

»

y

«

"

-?

:

$

(B?

;

»

7:;

"

s

M

;ä

AT

1

:—;x

m

E

F

9 «

:

d

z

:ä

Y

ä

WL U

A

d

!

PA

A

M

A E

H

:

VETS

b

.(:

x

m

E

»

x

"d

R

D

h.

Ü

ï:

;

;

3:

DN

P

Pa

d

x

p

at

^s

aRv

"a.

L

of

x

i

P

3 LE

:H

T

i

As

UA

395

3

L

m

ACsE

'äa

E

$ Y u

h

D.

"O

*

Wawiqe

':,

E

zP

M

1

:

d

g

EM

H

L:

r

ab

i

d

At a

N

y*

x

m 554

ï

H

N12«511854475 021

VET TUUE U

UB Tübingen

(l

I

"

j

!

E

|

|

M

J lN

u

(

LL

T

M

!

"]

l

QUAESTIONES

THEOLOGICE

RESITIUTIONE

FRUCTUUM

POENITENTIAE

SACRAMENTO VALIDO

ET INFORMI

IN LIBERO AC IMPERIALI ORD. S. BENED.

MONASTERIO

ELCHINGENSI

PROPOSIT/E

CUM THESES EX UNIVERSA THEOLOGIA

SCHOLASTICA

PRIESIIIRAR

P. PROSPERO ILGER

IBIDEM PROFESSO, AA.LL. & PHILOSOPHLIZE

MAGISTRO, ET SS$. THEOLOGUZ AC J. U. EXAMI«

NATO ET APPROBATO p. t. SS. THEO»

LOGLE PROFESSORE

DEFENDENDAS SUSCIPEREN 7

(ROBERTUS DENZL

SEVERINUS SCHMID

|

MAURUS PFLAUM

Y

Y

RR. RR. FF. À

DOMINiCUS BRENNER

MAKC

IGNATIUS W/AHL

-..-

d

IFRANCISCUS BURNHAUSER

E]USDEM ORD. & MONAST.SS, THEOL, CANDIDATI;

— Anno Cauxisri MDCCLI. Menfe Auguíto.

CU/74 LICENTIA SUPERIORUAM.

R— 4

l—

Eu

——

R

—

: 11

EIILEJ

AUGUSTISSIM A

COELI TERRAEQUE.

REGINJE

MARIJZE

VIRGINI

DEI DZATRI

IN COELIS GLORIOSAJE,

IN TERRIS DOLOROSEX.,

ELCHING/E

AUXILIATRICI POTENTISSIMAE,

PATRONJAE CLEMENTISSIM &.

DEDICAT!IO.

J

»06

29

At

"

OWP Gu !

OP Ya

i'ï'

j

dHl M IOR RM RURIdAE

MM

-b

3 4

4

H

I

o

E

VN

entt

,J

guaä

)(

j

-

Tf

Virgo Dolorofa

D

Patrona. Clementiffima !

ll

D Sacratiffimos pedes Tuos cüm de-

votiffimos filios fervulósque pro-

À

ftratos vides; id non tam fumma

Tua dignitas, quàm Materna illa tua Cle-

d

mentia, & noftra fingularis erga Te tot ti-

tulis debita exigit, poftulátque obfervan-

tia atque devotio.

Etfi enim adoranda

Summa DEI Majeftas, perditi hominis mi-

feratura, Te ante omnes Adz filias electam,

4

4f

omnium Matrem, omnium Dominam zter-

li,

*(

no Decreto conftituere dignata fit; fingu-

W]lq

larem

i

^

q

DEDIC AT'IO.

)

f

u

VY

larem tamen Patronam noftram fi Te, qua

Qub

fumma noftra eft gloria, veneramur, id fo-

la Tua pientiffima dignatione fa&um effe,

UM

profitemur,

Sed & hzxc noftra Felicitas

i

;

^

tantó major nobis videri debet, quanto

longiori temporum curíu eandem, hzre-

ditario quafi jurejad nos usque fluxiffe co-

gnofcimus, Certé dum fzcula plusquam

tof

Íexcenta refpicimus, ambigere nobis mi-

nimé licet, Tuo non alio nutu contigiffe,

quód, cüm pii Fundatores noftri Elchin-

T

ganasolim horridas fylvas caftrümque,non-

nifi latrociniis ac rapinis celebre, in reli-

giofam domum convertere meditarentur,

fs qind

eandem Tuo Sanáiffimo Nomini fic con-

us

fecrarent, ut vel ex hoc folo, fuo quoque

yun m

infigniretur Nomine, & cum gloriofo illo

TO

additamento diceretur Elchinga ad BEA-

"t Tett

Ü u

TAM, At licét ingens gloria Elchingze

hac ratione accreverit, parüm tamen ad-

gl

a i

huc contuliffe Tibi Ipfi vifa es, nifi Te

M homfïf

Ipfam quoque in Przfidium dares illi Do-

mui, quam ficdevotam effe Tuo Nomini

v du

voluifti,

Te nempe cüm Coeli tenerent,

D

Venerabilem Imaginem Tuam ccelefti mu-

) lt !

)

X 3

nere

j

DEDIC ATIO,

".

füere' nobis donafti, omni utique Palla-

mnl*"o

dio Sanctiorem, & gladiislicét feptem Do-

N

V

lorofam, hoc ipfo tamen contra omnes

(t

hoftes terribiliorem,

Et profe&tó tantó

! IA-S

potentiori prafidio opus erat, quantó ma-

H;S q

joribus per futura fecula illi defüngen-

^ ATUS)

dum periculis; "Ter cum Vulcano, fz.

"

QU

pius cum Marte truculentiffimo & per:

n u

petuo hofte, diu cum ' feptemplici Hy-

dra, quam infandam Harefin dicimus,

LA A

certandum Elchingz fuit; queis malis fi-

ne dubio fuccumbere debuiffet , certam

1

il

in rüinam collapfüra, niü Te, ó Virgo;

d d

f

protegente aut ftetiffet aut Te' fuble:

vante in priftinum fplendorem' furrexis-

sitai

fet : Et quanta gratiarum obíequia pro

Ef'& (;

L

tantis gratiis Tibi debebat . Elchinga?

[ L] Jlll

certé minor erat, ut fola redderet de-

bitum minor devotio, que intra unius

l! 1

I

Clauftti anguftias Ífolveretur à paucis,

tll

A

nifi etiam in obfíequiorum participium

i

AA

vocaretur pars orbis.

Agnovit jam pri-

[

M (0f

[

dem hoc ampliffimum amoris debitum

i

l

piiffimus ille Antiftes nofter ; cui non

M lo

^

üu&rä JOANNIS, dile&i nempe Filii No-

)"Wh O'H

méen,

DEDICATIO.

Itl

pen, Arfit & . cum eo jam dudum.El-

ineij

f

chinga tui amoris flammá ; ut ergó to-

J

It ff

ta hoc igne arderet vicinia, ar&iori ne«

OO Hf

4

xu . per ere&dam Confraternitatem . de

Qu

Maternis tuis. Doloribus, quos ceu u-

|

4 V

berrimos omnis felicitatis noftre fontes

Mi

"

A d

recolimus , ita fibi copulavit , ut laté

fimo V

quaquaverfum .in . dies magis ac magis

tam

'emplicff'»«

facrum . fpargeretur . incendium,

( didn

Tanti.Prafulis . piifümum . exemplum &

vs n

li quoque, quos ad eandem dignitatem

"

er. cemm

Yi

MUW

divina praordinavit Providentia ,. ita fe-

cuti funt, ut etiam novo Íemper amo-

Ts 08

r Te

ris..ftudio inflanmati , priora quoque

At

u

(i

(*)

pulcherrimis .. augerent | exemplis,

vetera omittentes , pofteriora ac recene

dbl !

t Elx

l

,,,,,

T

tia f1 confideremus , profe&à talia con-

H

t

Ípicimus , ut cuncta priorum temporum

erga. Te inflammata ftudia in unum . À-

t

MANDUMPrazfulem noftrum commigrás-

ürip

Íe. videantur,

) pasixdþ

Collegit is nempe,. qux-

cunque praterita egerunt Sacula ,

Cr-

od t

fecit, quz inchoárunt, qux defiderárunt,

x

Solus. ille . Maria-

feliciter .complevit.

num. Saculum non tantüm. vidit, fed &

X 4

eà

DEDICAT!O,

j

eà celebravit pompá, quantam nec prio-

x:

i Y

tà tempora oculis conipexerunt, nec ani-

]

mis concepérunt, Solus ille, ut ater-

D)

naret, augerétque tui Nominis cultum,

w

antiquiffimo " templo tuo eam Magnifi-

centiam per artificum manus adjecit, ut

W

& inde praíentes ad Tui AÁmorem &

devotionem exardeícerent ,

& pofteri

k |

haberent , quod imitarentur,

Mirari

hinc minimé debemus, iis potiffimüm

temporibüs Tuos Gratiarum fontes co-

V

p

iofiüs fluere atque diffundi, quibüs re»

WA Y

Vi

DL

Lln)

nare caepit AMANDI Pietas Tui Áman-

tiffimi,

Cüm veró hunc Praíulem no-

ftrum ac Patrem tam beatum, ó Beata,

l

il

facis, quàm beatam ipíam Elchingam &

nos filios reddis, in ques harum om-

nium gratiarum fluenta derivantur? Sa-

né dum hzc gratiffimà memorià com-

memoramus, indéque nos infinitas Tibi

debere gratias profitemur ; ea nobis er-

ga Te fiducia ingeritur, ut ad thronum

gratie , quem Ipía Elchinge figere dig-

H

nata es, cum fübmiffiffima reverentia, pie-

All,ï

T

AV d

Te

" iynl

na tamen fge accedentes, novam à

gra

DEDIC ATIO,

MT

gratiam petere non dubitemus, Id ta-

TO

. D

men preprimis, ut pauca & exigua hac

C Ut

folia aut potiüs plurium annorum

d-

m :rfrupj

bores , fub 'Tuo Prafidio feliciter ha«

AT

V

l

sl

&enus exantlatos , ad " Tuas beneficas

!

[

Tuísque

honoribus,

aras Íufpendere,

| A

queis unicé ex innumeris titulis de-

m

bentur , confecrare nobis liceat, fuppl.i-

QUf

M

ces rogamus,

Imó veró , quando in

s p

eam jamjam arenam delcendimus , ubi

1

hus d

de fümma rei cum tota Adverfíariorum

ä

Ts

cohorte certandum, Prima es, Ó poten-

/j Tuidnt

tiffima Regina ac Clementiffima Patro-

Yeflen t*

naà , cujus auxiliatricem manum curvato

n ob

poplite imploramus, certi, nos ex certa-

ia

mine palmam reportaturos, ubi fub glo-

riofi Solii Tui umbra protecti fumus pu-

hum d

gnaturi, Afpira igitur ó BEATA, cona.

inau Y

admitte intra Sacrarium

v d

tui noftro j

exauditionis Tuz vota precesque no-

ifnits

ftras; refpice in fervulos Tuos, qui nos,

g i

üt üt jam pridem, novo tamen affectu

TU

Tibi recéns confecramus , totóque nos

fimul pe&ore, imó cum tota Elchinga

THCX*KïüïiAä;::

ejsque Amandifimo Capite: in finum

)

j

Clemen-

26

r

| DEDIC AT'10.

Clementiz Tuz immergimus, & fi per, Te

k

licét, in Thávmaturga lmagine Virgi-

m

À

néos ^Tuos pedes exoículantes, perenna-

l

re cupimus

|

lN

L'M]W

!

YO f

[Timze Majeftatis -

qu

t

MA

Clementi

'Tuez

n

Til

t

i

Á

COA

(

f

^f

-Dcvotifiïmi Clientés & Servuli

(llyc Y

NI

hi

ü

PRAESES & DEFENDENTES,

li

|

M

Ü

dU

Appro-

$5 )o( Gete

A

HHH D HO HO D

QOO000000000000000000000

! Virgï

» p

AUH SESEIERHEEERPE RPE

Approbatio Ceníoris.

G

Eminz hz Quaftiones Theologice Cla-

riffimi Authoris ingenium & laborem

uj

condecorant, proin jure ac pondere fuo-

met digniffimz, que lucem publicam afpi-

ciant, Augufte 24,Julii 175 1,

Ex "Vicariatu Auguftano

Inprimatur.

2$, Julii 1751.

NICOLAUS ANTONIUS SEIZ,

. U. Do&tor, SSmi D, N. Przlatus Domeft,

Ecclefiz Cathedralis Auguftanz Canon, Ca-

it. Sereniffimi & Reverendiffimi Principis,

Epifcopi Auguft. Vicarius in Spiritualibus

Generalis,

mppr.

FRANC. JOSEPHUS de HANDL,

SS.Theol. Lic.Rev. &Serenif, Princ. &

"Ti

Epifc. Auguft. Confil. Ecclef. major.

Poenitent, & Libr, Cenfor, nec non

infignis Ecclef. ad S. Maurit. Canonic.

&Parochus. mppr.

2

a

Appro«

4

-Rd2 )o( gbi-

. 1

jl

1

Xv

.:

255

T

j

BESSSS

Approbatio

Yi

D

Sac. Facultatis Theologicz,

fs

Tramque quzftionem, fcil. De Sacramento

L

I

Panitentis & De Frutluum . perceptione prov-

K

füs operosé elaboratam reperi , oftendit

mi

in iis Eximius Author Ingenii füi acumen,

Íéque in ab(trufiffimis Materiis diffolvendis

dexterrimum , ac fcccundiflimum — probat.

M

Moribus praterea, ac fidei Regulis cüm in

d

omnibus confentiat, non eft, quód vereatur

;

ublicam lucem. — Prodeat igitur digniffimus

ic partus Theologico - Juridicus, füique Au«

thoris przclarum Nomen commendet.

! S«?is!zurgi H ]tfn. 1751,

P. AMANDUS LUGGAUER,

AV

O, S, B. Monafterii

Sup. Auftr, Garft,

AU

Profeffus, SS, Theol. Doctor, ejusdemque

h'l H

in

Scholaftico - Dogmaticis Profeffot

«13«

Ordin, Cel(if. ac Reverendif, Archi-Epifcopi,

M E«

& S, R, I- Principis Salisburgenfis &c. &c,

n

Confiliarius Ecclefiaft, P« t, Decanus,

Appro-

e£95 Jo( &e2-

J

R

:

W.

SSVESYSV

Approbatio Facultatis Juridicz.

-

"

Rafens materia de Frucduum Perceptione, uti

) a

E

ob fui utilitatem & frequentiam fe ipfam

fatis commendat , ita tum ordine opti-

t

ri, ol

mée difpofitam , cüm folidis omnino funda-

U atürt)

mentis munitam atque inftrudam invéni:

Hinc plané digna eft, ut ad celeberrimi &

dfolrends

m w

antiquiffimi Imperialis Monafterii , nec non

yls ont

& przcipué ad Authoris fui, qui jam ante

U retedt

hac in nofítra Facultate fingularia fug do-

&ring ac.eruditionis dedit fpecimina, peren-

dionifims

fiqut 4

naturam gloriam , ítudiorümque incremen-

atdet

tum in lucem. publicam. prodeat. . Ita cene

fet 11. Jun. 1751.

Q GA

P JOANN, DOMINICUS PEREGRINI,

J. U. D, Celfis. ac Reverendif, S, R. I,

, hii G

Principis & Archi-Epifcopi Salisb. Confi-

p quit:

liarius Actualis Aulicus, Digeft, Profeffor

ais p

Ordinarius, Facultauis Juridicm p. t. Dce

( d

canus mppr,

us "

" Dtif»';ï.

Præfab-

Á

-£32

jo

-T

M"

i

a

p

T

E

*

n

Ut

N

i

À

$

ä

u

!

(

l

Q9

a

ïth

n

Hat

o

:

d

r

^

"

« 39«

94*

ul

j

N

wm M

! Prafatio

J

Ht

n

Ad Le&orem.

p

|

,

Quidem propofitum .mihi. fuerat;

Í MTTA

K

nonnullas ex "T heologia Schola«

d

ftico- Dogmatica , que nunc in plerís-

u

j

que germaniz noftra Scholis obtinere

L

UA

incipit; quzftiones. magis eruditas feli-

d

gere, atque ad breviufculas Differtatio-

nes pro fzculi hujus tmore. redigere ;

verüm tum temporis, quibus vehemen-

li

$i

ter premebar, anguftiz, tum alia mul-

,

AL

ta conceptum hoc prapediére confi-

j'f

i

lium;.ut adcó me ad has quaftiones,

T

aliàs

-&$3 )o( $93-

À

;

aliàs vulgares quidem, contulerim, fed

:

^

nonnihil penüculatiüs elaborandas. Sub

*1

(;;!

A

ipfa autem fcriptione, ac velut calamo

jam non fentiente, ad majorem,quàm

ipfe volueram , prolixitatem . excrevé-

re, cüm in eo eflem, ut tum aliorum

de illis fenfaj tum meam quoque o-

pinionem curatiüs exponerem. De-

!

nique autem fic fore credebam , ut

Difcipuli , quos inftituendos fuícepe-

ram, hauftz fuz do&rinz eó folidiora

lr t

fpecimina edere poffent. Stylo autem

N

utor; quem: Scholarum diíputantium

n plcïis-

mos dudum recepit, & huc usque te-

s bt

nuit, ejusmodi quzftionibus pertra-

st

&andis, & ad argumentorum vim pe-

n

netrandam magis accommodatum;

at

quid autem de verbis, magis minüisve

Achemt

Latio placeat, anxii fumus, cüm de

Q

MO

rebus ipfis, ut magis perfpicué & or-

jj

dinaté, quàm ornaté exponantur, cu-

ra efle debeat, Ego quidem , fi iftud

: ggüm*

.

con-

a^

-9 )C Bw

^

confecutus fuiffe videbor, labore me

non poenitendo defun&um fuiffe arbi-

[

trabor, de plaufu, quem hoc fxculum

captare folet, nil quidquam follicitus,

Ilgnofce, Le&or Benevole, inge-

.nuo candori meo, & huic

V

Yl

qualicunque opufculo

ä

aVe.

QNW

*

T

|

',.-

x

W

r

Mi/fo,

4,

^

[5

A )

S

V

s

Z;ä

il

sSS

!

S

-D

/

SE

ä

—

i

::-l

D)

EM

—

U

A

C

Z

(

/7)

UI

'W'

lil

RA

(

Q

X"O]

x/

d

m

ho d

ül

v C

/.

"

QUJE-

l

Ms

23

)e(

)

Qf

N

g t

7

x

7

QG

eS

Ls

772

s

sV2

t

s

jf

OM

SSSIN

P iL

;

-^

M AEZ

g

M Q

N

Mf m

8K

A

N

P

o

il

mgc-

"

QUESTIO E.

Y

An fru&us tam naturales,

uàm mixti percepti etiam c'onfumpti,

vel alienati, extantes tamen in zquiva-

lenti à poffeiTorc bonz fidei reftituendi

fint domino comparenti, &

rem fuam vindi-

cantie

$.

I.

Praenotantur ,. ac premittuntur aliqua

minus controverfa.

, Raenotandum rmó, quód quamvis fru-

étuum nomine, fi in ftridta fignificatio-

I.E

ne accipiantur, folüm veniant ea, quae

ex terra, arbore, animali, vel alio fimi-

li corpore ab ipía natura phyficé prodacuntur

arg- l. 121. ff. de verb. ftgnific. communiter ta«

Queft, 1. De frud. Percept.

À.

men

U

7

l

p

Lt

QUASTIO I. G.1.

men in latiori fignificatione accipi foleant pro

omni emolumento, quod ex re aliqua, vel ejus

occafione percepribile eft. Et in hac latiori

acceptione fructus plerámque à Theologis di-

U

viduntur in naturales, induftriales, & mixtos.

Naturales dicuntur, qui nullà culturá vel faltem

exiguà, fed tàntüm curá indigent, vel üt alii

dehniunt, quos natura producit fine magna vel

etiam nulla accedente hominis induftria. üt

funt (regulariter) poma, pyra, flores, nuces,

f

gramina, ligna &c. Fructus indwffrisles vocan-

tur, quos non ipfíà res ex fe, fed hominis in-

duftria, quz re ceu inftrumento utitur, profert,

üt fi quis alieno ia(trumento elaboret ftatuam,

vel penicillo pingat imaginem. — Aixti funt, qui

partim ex rei natura feu notabili cor

'Poris be-

nefició, partim ex induftria & culturá notabi-

li hominis gignuntur, àt fegetes ex femine fe-

minato in agro alieno, uvz, vinum &c. in qui-

bus labor hominis concurrit & zqué princi-

paliter, vel feré zqualiter operatur. Dixi fe-

ré zqualiter , nam fi notabiliter plus operatur

natura, (impliciter saturales vocantur ; fi autem

écontra plus operetur induftria quàm natura,

dicuntur (impliciter im4affrisles, vel etiam natu-

vales induflriales,

Hinc fit, inquit P. REirrEN-

STUEL . 2. decret. tit. 1 3. num. 112. quódinter fru-

| 4

étus induílriales non pauci DoCtores (quos e-

tiam ibidem citat) numerent v. g. lanam & lac

in pecoribus ; econtrà veró alii (quos pariter

citat) lac & lanam pecorum inter fructus na«

turales computent.

Et hoc ipfüm de fcctibus

anima-

DE FRUCTUUAM PERCEPTIONE.

3

roltz- "

animalium, àt hzdulis, agnis, vitulis plerique

VE '

DodGtres tenent, quód nempe fpectent ad fru-

haF l

l&(

&tus naturales ; cüm magis ex natura , quàm

hominum induftria proveniant. id tamen jux-

ta diverfas locorum qualitates & circumftans

tias judicis arbitrio fore determinandum inquit

apud cit, Authorem z. 172. JoANNES GanziaS

tom. 17. tradkatuum . tract. de expenfis C8. meliorat.

cap. 23. . $.. quia alicubi oves, caprz in fylvis

& montibus absque cura hominum vagantur;

I!

concipiunt & pariunt; sicque meritó eorum

fcetus cenfentur efle fructus naturales.

Alibi

ALry

veró id non accidit absque magno labore &

induftria hominis, qui eas in ftabulis cuftodire,

ad pafcua deducete, ipsáque paícua juxta illa-

rum genium atque indigentiam mutare, plurá-

que alia preítare cogitur: ubi proin meritó

t emite

foetus talium. animalium inter fru&us natura-

s ngi

les induftriales numerari valent.

Idem dicens

i

qu p

dum de herbis, quz alicubi fponte nafcuntur,

r Di

alicubi magnam hotninis indu(triam & cultu-

h

u$

l

ram, ut nafcantur,requirunt; prout przfertim

Ml 3

M

videre eft in horcalitiis.

4. A Juriftis autem fructus plerumque di-

.:Juärüm

viduntur in naturales & civiles.

Naturales XO&

cant, qui ex ipfo corpore phyficé proveniunt,

n

iU

& (i quidem ex corpore proveniant nulla vel

r Q

j

feré nulla accedente hominis induftria, eos vo«

4 4

cant saturales in fpecie.

Si veró à natura pro-

ducantur accedente fpeciali induftria, eos vo«

W

]

canc zaturales induffriales, Croiles fru&tus dicunt;

dU

[j M

qui occafione rei percipiuntur, & fi quidem per»

A

cipian.

i

4

QUJESTIO 1. $. 1.

cipiantur occafione rei vel de fe, vel ex com-

muni bhominum deftinatione ad illum ufum

ordinatz , quales fünt penfiones ex locatione

W

vdium , boum , equorum &c. vocant eos ci-

viles f[pontaneos.

Si veró acquiruntur occafione

rei non de fe, fed ex fpeciali induftria ad tales

fructus ferendos. deftinate vocant eos civiles

adfütitios, Huc pertinet lucrum ex navigatio-

ne feu mercaturá,

3. Reducunt tamen etiam Theologi fructus

civiles ad unam fpeciem fru&uum ab ip(is fupe-

riüs affignatam, prout (cilicet in iis vel corpus

vel indu(tria operatur. eádémque refpedtive

regulà circa eorundem re(litutionem utesdum

efle plerique docent, quá utendum eft circa

reftitutionem fruétuum vel naturalium vel mix-

torum velinduftrialium.

In particulari tamen

gnaviter difcernendum monet P. APortoNius

HOoLzMANN in fua Theologia morali parte: 4.

trad. 2. ». 371. ad quosnam hic & nunc perti-

neant ac reducantur.

Vide etiam Haunor-

[l

DUM f0m. t, trai, 3. cape 3,. controvverf. 5. $. 2.

9. 262.

4. Pre&notandum 2dó. Fru&usalios effe pe;-

eeptos, alios mom perceptos.

Non percepti funt

vel pendentes, vel percipiendi, — Pendentes fünt, qui

h]

adhuc inhzrent corpori üt fegetes nondum

demeffz, poma ex arbore pendula, foctus in

utero animalium. — Percipiendi fünt,. qui potuis-

fent honefté percipi, fed tamen hic- & nunc

dn

ob negligentiam non füerunt percepti. /.. 23.

( 62. Jf, unico ff. de vei vindicatione. Fructus per-

!

cepti

DE FRUCTUUAM PERCEPTIONE.

$

X&Ic

"

äh*jm

cepti vel fünt pleu &? perf

edà percepti, velimper-

J

fcite & minus plene.

Minüs plené percepti di-

i QU

cuntur, qu

i à corpore, quo tenebantur, przci-

sé funt feparati, v. g

. fpica czía, gramen defe-

(0h

Fru-

&um foris adhuc jacens , ubi creverat.

étus econtra plené & perfeQié percepti vocan-

tur, qui poft factam feparationem in horreum

reconditi, aut aliàs colle&ti vel ave&ti fuerunt,

ut reconderentur, v. g. fpica trita, fenum ave-

Q

&um &c.

Ex fructibus perceptis alii funt con-

jl

fumpti,

qui apud percipientem non amplius ex-

3

ftant,

(ive deinde ab ipfo diftracti, (ive ufü per-

«f

empti fint.

Alii funt extantes formaliter, quifci-

:

licet adhuc

integri in bonis poffefforis v. g. in

horreis affervancur.

Alii extantes equivvalenters

N

qui quidem non amplius adfunt in fe ipfis for-

ATT

V

maliter fed tantüm adfunt in aliquo zquivae

ABOLONU

lenti e. g, in pretio quo venditi &unt. Deni-

VPT

que fructus alii funt percepti aut confuümpti

Iu

N

"

ante litis conteftationem , alii poft litem jam

f

m Bu

conteftatam. Qu notanda fünt propter infe-

rius dicenda.

j n

circa

$. Prenotandum 3tió.

quadam

hos fructus fatis certa effe inter Authores.

a

Ó

nam

Gertum eft 1mó, Fru&us meré induftriales

um

evtvels t

non tantüm bonz fidei fed etiam malx fidei

i

poffefforem pleno jure fuos facere , ita, ut ni-

hil teneatur pro iis reftituere, quamvis adhuc

b

extent, & ipfe ditior fa&tus fit. — Ratio eft,

quia hi^ non fünt fru&us rei alienz , fed indu-

ftrie propriz,

À 3

Unde

(7

QUASTIO I.. G. 1.

Unde r.

Qui

lucratus eft pecuniá aliená

illam exponendo i

n lufü aut applicando ad ne.

gotiationem, nihil

tenetur reftituere nifi ipfam

pecuniam,

quia lucrum inde perceptum eft fru-

€tus refpo

ndens induftrizg , non pecuniz,

2do.

Quialienó inftrum

artefactum , non tenetur

entó confecit aliquod

reftitaere ipfüm ar-

tefadum ; in(i

piens enim habere

riffimus P. A

xtur

»inquit Cla-

NTONIUS MAYR bic n. y9;.

"l i.

deo, quód alius füo calamo ele

gantiffimam

fcripruram confecerit

» aut alius füo penicillo

pretiofam imaginem

pinxerit, vellet fibi eam

Ícripturam aut imagi

nem vindicare ; ad füm-

mum enim datur obligatio folvendi domino

valorem usüs calami

vel penicilli; vel com-

penfandi damnum,

fi quod interea dominus

pafíus fuiffet ob defe

&u

m penicilli, quo pofles-

Íor mala fide u(us eft.

3tió. Qui alienum triticum al

ió, ubi pluris

valebat, deportavit,

& ideo cariori pretio ven-

didit,

fatisfacit reftituendo (imile triticum &

quanti forté intererat domini, füum frumen-

tum avectum & alienatum non fuiffe, P. Horz-

MANN . 362.

Neque obftat ,.

uód zquum

non fit, quemquam ex re aliena l

commodum ex ífüo delicto refe

ocupletari, &

rre.

nam li-

€ct zquum non fit , ut quis

formaliter & pro-

ximé locupletetur ex re alien

a, habendo fcilicet

illam in füis bonis formalite

r, vel etiam zqui-

valenter, non tamen ini

quum eít, ita locuple-

tari remoté , inftrume

ntaliter, & caufàliter

Mu

prout hic fit ; nec talis

refert commodum ex

fuo

?

DE FRUCTUUAM PERCEPTIONE.

füo delicto, fed ex fua induftria, licét hzc per

M

accidens cum delicto conjun&ta fit; ob deli-

(Ie

&um veró fübjacet poenz, & obligationi prae-

ftandi rei alienz ufüm, & reparandi damnum;

inde fecutum eft. P. Boxav. Lko-

fi quod

NARDELLI in fuis decifionibus

pra&icis cafu 2,

K

um ,

166.

6. Certum eft adó. fru&tus pendentes five

naturales five mixtos ad dominum rei fructi«

ferg pertinere,

ac proinde unácum fundo v

l

l

fis) reftituendos e

fle.

(dedu&is tamen expen

Ratio eít, quia frudus pendentes pars

fundi. effe

vf,

videntur ; prout loquitur textus in lege fructus

pendentc

$ 44. ff. de rei vindicatione,

4o€

ertum eft 3tió. quód poffeffor bonz

t n

fidei non teneatur re

ftituere fructus percipien-

j Quopols

dos, feu illos, quos honeftépercipere potuiffet,

epit five dein eos dominus

ipfe tamen non perc

five non. f. z. inflit. de of-

, i pus

percepturus fuiffet,

cio judicis. in. quo. gene

ratim dicitur , quód il«

pv

[l

W

[

lorum fructuum , quos cu

lpa füa poffeffor, fi

üm

bonz fidei fuerit, non percepit, non habeatur

[ m

Ie.

ratio. Et cüm ejusmodi poffeffor fru&us per-

una n

Ü

mnimodé confümpfit, non

n

ceptos, quando €os o

Czr CUl

xö—

teneatur reftituere ;

quantó minüs reftituet,

& nm

Accedit, quód fitlocó do-

quos non percepit.

r n

mini, cui liberum e

(t ex re propria plures ve

lle percipere. aliud obti-

endo [

pauciores fructus ve

net in

offeffore malz fidei,

de quo vide, fi lu-

.eyïm

bet, C

ariff. D. P. ANTONIUM MAXR tratl, $. »

mum. 631,

nn

ww

df

9. Cer-

l

À 4

a

QUAZSTIO I, $..

Ll

8. Certum eft

4tó. quód poffeffor bonz fi-

FOU

dei, qui rem alien

am part

iculari titulo poffidet,

J

ructus mixtos ex re illa

Md

perceptos fuos interim

jnh

faciat, adeoque domini

um illorum faltem re-

vocabile acquirat,

Atque ita fentiunt omnes

adeo, ut Ill

uftris D. D. FRANciscus JosEPHUS

de HERnz in

N

Herzfeld in beato cive parr. 2. c, 5.

$. 3. nus. 26. dicat nemi

nem dubitare, quin

poffeffor bonz fidei,

p

qui rem opinione domini

[

poffidet,fructus perce

ptos induftriales (quo no-

mine intelligic fructus

mixtos) füos interim fa-

ciat. ^Authores in fp

ecie vide, fi lubet, cita-

d.

tos à P. REIFFENSTUE

127.

L lib. 2. decret. tit. 1 2. num.

Ratio defümitur ex dU2 9.

Inflit. de verum

divifione. ubi:

Si quis. à mon domino , quem. domi-

num effe credider

it, bona fide fundum . emerit , el ex

donatione , alive qualib

ei jt

(la caufa «eque bona fide

acceperity naturali vatione

placuit , fruthus, quos perce-

pit ; ejus effe pro cultur

4 & cura. ltem ex l, $.

princ.. . de acquirendo- verum. dominio. mox . alle-

anda.

Preter hzc ,

unt

quz omnibus certa

9. Conveniunt ulterius rmó.. Saltem leri-

que, quód is, qui rem alienam

bona fide jufto

ac particulari titulo poffider,

fruéctus perceptos,

etiam in fpecie

naturales (üos interim faciat.

Atque ita tenenc

non tantüm illi Authores, qui

poffefforem bonz

fidei à reftitutione ejusmodi

fructuum ,

E

fi. virtualiter adhuc extent, deobli-

ii

gant, fed etiam

plerique ex iis, qui eundem

obligant ad re(titu

'."'"/(fm 'i

tionem eorundem, inter quos

L [

ER frad. 12.

funt Clarifiïmuvs P. PAusUs MrzzG

m

Al

difput,

DE FRUCTUUZ2M PERCEPTIONE.

9

difput, 33. art. 2. f. 1. 1.7. MagnificusD. P. Orro

NU pOh "4"]

ScHARZ l..2. decret. tit. 12. n..34.

PALAO fpart. 7.

AU

oper. mov. tradi. 31. difp. unica puntto 24. mum. 9.

Viem

SANCHEZ l. 2. in decal. cap. 23. n. 6$.

P. RzirE-

COoVARRUVIAS l, 1. 4«

lu s

FENSTUEL (if. M. 135.

[

viarum vefolut. cap. 3« n. 6. corclufione 1. € 2, nec

"

(l

(

m

diífentit P, ANToNIUS MAYR, uti patebit ipfum

y Qur

legenti 2 num. 606, usque ad num. 610. inclufivée.

ii

M

Dicitur autem 1. Qui ju/ffo titulo po[fidet: pos-

d

fidens enim rem alienam titulo à jure repro-

À ln

bato non acquirit dominium fructuum in fpe-

ib

cie naturalium , ne quidem revocabile per cit.

IN

S. ;; Infl.de rerum diwijiqne aliéve qualibet jufla

CAl $s

"m ii

l

Dicitur 2.

Particulari titulo, quia qui rem

Tl

poflidet titulo univerfali hzreditatis, non ac-

4l

j

quirit iftud dominium fru&tuum /. zo. $. 3. ff.

fj t f

de petitione bereditatis üt pluribus inferius ex-

a ldl

plicabimus.

, r d

Quoniam autem doGrina hzc numero ex-

nibus (tà

plicata multüm conducit ad ftabiliendas no-

ftras conclufiones, opus erit eamdem paululum

m t

fufiüs probare.

a ide o

Probari autem folet rmó. ex jam cit. $. 3.

Il pf!f(p[DS-

Iufl. de verum dirvifione, quem tamen nos commo-

a t

Unde

diüs irferiüs expendemus.

utost

1o. Probatur 3.

ex l. 48. princ. ff. de acqui-

vendo rerum donünio-, abi Jurisconfültus PAuLus

ye rj

igen

ita fcribit : Bene fidei emptor non dubié percipieudo

j WR

frutius etiam ex ve aliena fuos interim facit non tan-

tüm eos, qui diligentia €8 opera ejus pervenerunt , fed

a

[

16 rmü;

j

onscs: Qquia quod ad frucius attinety loco. domini peue

[ 1; l

J

€[t«

J

T1o

QUSTIO 1. .S. 1.

M SE'

ef. Ubi claufula illa inquit P. RerrrENsTUEL

€it. num. 136.. fed omues vel maximé ponderanda,

qm N

VM

nam qui dicit omnis, nihil excipit cap. folite f.

au

nolis de majoritate & obedientia. cum fimilibus, ac

"

r

(f n

oinde füb claufüla illa comprehenduntur fru-

:

[

us etiam naturales.

T

Confirmati, Clariffimus P. PauLus MEzcER

V

ex f. z. ejusdem legis, qui (ic habet: Er ovium

fetus funt in fru&u , && ideo ad bone fidei emptorem

pertinent, etiam[i pragnantes. -oenierint , vel fubrepte

Jfint: &9 fané quin lac fuum faciaty quamevis uberibus

tw

plenis coenierinty dubitari non poteft, — Idemque in la-

ftia juris eff.

Confirmatur 2dó. ex l, fequitur 4. $j. lana. ff.

de ufurpationibus &à ufucapionibus.

Lana ovium fur-

tioarum , .fi quidem apud . furem. deton[a efl , ufucapi

non potefl : [f -oevó apud bone fidei emptorem; contra:

Quoniam in fru&u eff , nec ufucapi debet, fed flatun

emptoris fit.

Addi meretur l. 2$. pr.ff. de ufuris.

ibi: im pecudum frudu etiam fotus eff : ficut lac &

;

pilus &2 lana.

Itaque agnmi €9 bedi &à. vvituli flatim

pleno jure funt bone fidei poffefforis.

Quz confir-

mationes omnino efficaces fünt. contra eos fal-

tem, qui generatim admittunt, quod lac, pi-

lus & lana in pecoribus (nt fructus natura-

"

les.

11. Refpondet equidem Gloffa ad cit.leg. 4 $.

apud cit, P. REIEFENSTUEL num. :37. fenfum cit.

legis 4$. effeiftum: bonz fidei emptor nontan-

tum facit fuos frudtus illos , qui fua propria

i

induftria, (ed etiam, qui diligentia alterius pro-

Wsf

j

ructus mixtos feu

V

venerunt: atque ita ogmnes

Vb n

indu-

URU

DE FRUCTUUAM PERCEPTIONE.

T1

T

Ond

induftriales, Verüm hzc refponfio non vide-

tur fübfiftere r1mó quia diftinguit, ubi lex non

diftinguit contra vulgatum Juriftarum axioma

n

0Uf »

defümptum ex fümmario /. de pretio ff. de pulli-

nfyr ff

dana in vem attione. quod fic habet : ubi lex non

diflinguit, neque nos debemus diffinguere.. 2dÓ. Quia

Et

diftinguit, ubi nulla eft ratio diftinguendi.

3tió denique, quia ibi diftinguit, ubi ratio in le-

ge exprefía diftin&tionem prohibet , & potius

generalitatem quàm diftinctionem exigit. Pro-

//

/

bantur omnia tria membra. Et primum mem-

(

! *

g

brum, quód diftinguat ibi, ubi lex non diftin-

guit, videtur clarum , quia lex nec verbu-

"

]ó indicat diftin&iionem ab adverfíariis ufur-

atam.

12. Probatur autem 3dum membrüm.

Si

effet aliqua ratio di(tinquendi, & iftos terminos

I

omnes frudius, quibus Jurtsconfulcus in cir.leg. 4$.

ä* J

utitur , reftringendi ad folos & omnes fructus in-

jarü

duflriales , tunc potiffimüm effet hzc , quia in

D

offeffore bonz . fidei in ordine ad fructus na-

Qug (

turales in fpecie tales deficit caufa aquirendi

r d

naturalis, nimirum cultura & cura, quz eft u-

nica ratio , in qua jus civile fe fundat in S, 5;.

YU

( u

Ti

de rerum drvifione ibi: propter. culturam &2 curam:

atqui hzc ipía ratio ab Imperatore affignata in

i d

IU

bonz fidei poffeffore etiam in ordine ad fru-

ï

&us naturales non deficit: ergo nulla eft ra-

tio diftinquendi &c, maj. eft Adverfariorum ;

W

u

dicunt enim , quód poffeffor bonz fidei, ad

:E

hoc, ut fructus fuos faciat, caufam aliquam

pofitivam ex jure natur& petitam habere de-

beat;

——

I2

QUAASTIO-E - $5 1.

beat, cüm Imperator claré dicat fructus bonz

fidei poffefforis effe naturali vatione,. talem au-

tem caufam eum quidem habere refípec&tu fru-

C&uum mixtorum, non autem refpe&u fru-

€&tuum in fpecie naturalium ; nam bona fides,

quam aliqui volunt effe caufam principalem

aquifitionis fructuum , líicét dominum à deli-

&o nen abfolvat, caufam tamen dominii non

praftat, abfurdum enim foret opinionem alte-

rius meum jus minuere vel mutare,

In ordi-

ne veró ad aquirendos fru&us mixtos bonze

fidei poffeffor omnino caufam naturalem ha-

bet; ficut enim jus naturz dictat, ait GRor1IUs

l. 2. c, 10. $. 4. frutus vei , id eft, meré naturvales,

vei dominum fequi, . Tta induffrie fructus , etiamfr. fine

v€ n0n procederent , vei tamen non debentur fed poffef-

fori bonam fidem babenti -cedunt.

Atque ex hoc

diícuría concludunt cum HuszRo apud cir, Il-

luft. b. b. pg HERz num, 27. quód illi fructus,

quibus neque fatio, neque curatio, neque per-

ceptio artificialis adhibetur , non fiant potlef-

Íoris.

Probatur igitur min. Non dantur fructus,

qui nulla neque culturà neque curá vel ipfis

fru&ibus: velrei, unde proveniunt, impensá

indigeant, ergo bonz fidei poffeffor etiam in

ordine ad fructus naturales aliquam culturam

vel curam five rei, unde fru&us proveniunt,

five fru&tibus ipfis impendere debet, & confe-

quenter ratio naturalis ab Imperatore affigna-

ta pofleffori bonx fidei non deficit etiam in or-

dine ad fru&us naturales i

fpecie. ant. patet;

quia

DE FRUCTUUZ4 PERCEPTIONE.

13

ku&üï ]

quia-ex una parte vix res aliqua eft, quz fine

. Ukm 1

cultura aut cura faltem aliqua fructum afferat,

QT

nam etiam pratum, quod tamen in 1. 2:. ff. de

,^PC

A

Verborum fignificatione. ex. eo pratum. dicitur , quod

Q fs

paratum fit ad fruttum capiendum, ve fübinde fter-

corari, vel ab inundatione devaítationéve ani-

(

l

malium defendi, vel faltem à lignis, lapidibus

purgari &c. debet.

Ex altera veró parte fru-

€&tus omnes vel parari v. g. per fationem vel

I a

percipi, vel faltem colligi & cuftodiri debent,

10 ng

Neque tamen exinde fequitur, quod nulli den-

tütfem h

lÜ

tur fructus in fpecie naturales, five àt aliqui

at 6n)

Joquuntur meré feu puré naturales , quia per

7

J

1;3

WW

j

fruc&tus naturales fimpliciter dictos, feu in fpe-

cie tales intelliguntur, qui nulla cultura vel

T j

faleem exigua, fed tantüm cura indigent, vel

e era

W

üt alii loquuntur, qui ex re proveniunt absque

li

magna vel etiam nulla induftria hominis, per

n

MM

ii t

W

quod fatis diftinquuntur à fru&tibus mixtis;

Q

me w

! 1«

L

N

quód hi nimirum notabili cultura & cura indi-

eant. vel üt alii loquuntur, fine notabili fa-

fünt p

io, induftria & cultura hominis ex corpore

non naícantur.

An veró recté & fíecundüm

vor f

a 123

rigorem logicum fru&us mere feu puré naturales

i, i

j

vocentur , nolim difputare, quando enim de

mente loquentis conítat, non opus eft calum-

(or um

jm QU

YU)

niari, feu captari verba, ut prudentiífimé mo-

net PAuLus in /. :9, ff. ad éxbibendum.

yprove

13. Nec dicas 1. Fructus naturales faltem re«

bü) MM

gulariter nullà culturá indigent. Neque enim

pratum , ut gramen progerminet, neque gra-

tf

men ipfüm coli debet, fed ad füummum utrum-

jv

que

14

QUASTIO I. $. t.

M

que aliqualiter curari debet: atqui Imperator

in cit,

. 35. de rerum drvifrone , ad hoc, ut

poffeffor bonz fidei fru&tus fuos faciat , exigit

curaim G culturam : ergo poffeffor bong fidei, et-

fi curam aliquam fruGtibus naturalibus media-

té vel immediaté impendat, non tamen habet

caufam naturalem ab Imperatore affignatam in

ordine ad aquirendos fruc&tus naturales. Nam

Refp. nego min.

Imperator enim in cir. S. to

& ufürpat pro vel, conformiter ad /. 29. & y5.

Jf. de verborum | fienificatione ,' quod exinde fa-

tis clarum videtur , quód in cir. [eg. 4$. S. ulr,

expreffe dicatür, quód /eme fidei poffeffor lac

fuum faciat , quamevis oves plenis uberibus *vanierint.

Idemque i lana juris effe.

Ad lac autem & la»

nam €x ovibus , prafertim quas poffeffor ple«

nis jam uberibus, aut ad tondendum jam lana-

tas emit;percipiendam bonz fidei poffeffor nul-

lam culturam fed precisé curam in pafcendis

cuftodiendisque ovibus ac emulgendo lacte, &

tondendis ovibus adhibere debet.

14, Nec dicas 2. Cultura & cura, quz fru-

Gibus fimpliciter naturalibus adhibetur, tam

exiguá eft, ut non fit fufficiens cauía naturalis

aquirendi dominii, ergo etíi permittatur, quód

bonz fidei poffeflor omnibus fru&ibus etiam

fimpliciter naturalibus adhibere debeat ali-

|

quam culturam & curam, adhuc tamen eidem

in ordine ad aquirendos fructus naturales defi-

cit caufa naturalis aquirendi dominii, quam

Imperator tam ftudiosé expetiit, & in qua fe

fundavit,

K. nego ant.

Etíi enim cultura &

Cura

DE FRUCTUUAM PERCEPTIONE.

151

Afflje

)

cura, qua frudibus ipfis naturalibus perci-

V

piendis regulariter adhiberi debet, fit exigua

lt

refpectivé videlicet ad culturam & curam,

: 1116!, n

quz adhiberi debet rei frucdtuum mixtorum fe-

TA

raci, vel ipfis fru&ibus mixtis, vel utrisque fi-

mul, non tamen adeó exigua eft, ut fi fimul

confideretur cura, quz etiam rei, ex qua fru-

&us naturales proveniunt, adhiberi debet, fit

infufficiens ad fundandam quamdam zquita-

tem naturalem , ex qua Imperator moveri po-

q

tuerit ad dominium revocabile fructuum natu-

ralium bonz fidei poffeffori adícribendum, prz-

fertim cüm hi fru&us ex una parte uti exiguá

curá digni cenfentur, ita & exigui fint pretii,

ex altera veró parte, uti plerique ex his adver-

fariis dicunt, ejusmodi fructus naturales funt

Dh

Imperator veró dicendo maturali

À

pauci 1mi.

hj

vatione placuit nequaquam denotare voluit, fe

p

MM

jure quodam naturz prxceptivo motum, ad

loX

ejusmodi dominium bonz fidei pofleffori ad-

N&

fcribendum , fed equitate quadam naturali ad

id fe moveri infinuare voluit.

Videtur autem

T

major xquitas elucere in €o, quód poffeffor

fril

bonz fidei fru&uum naturalium;qui,üt dictum,

12 Dà

U

j u

plerumque exigui funt pretii, dominium revo-

hii

W V

i

cabile aquirat pro cultura & cura, quam is

tum rei frugifera, tum fructibus ipfis impende-

dul

re debet, quàm reluceat ex eo, quod poffeffor

m

bonz fidei , qui v. g. oves, qu& jam przgnan-

d

r

Wi

Ti

tes & pauló póft pariturz domino, qui hacte-

fhifi) *"

nus omnem , eámque forte non modicam cu-

ram iis adhibuit, fübrepte funt, dono accepit,

"

ml "

agno-

i

I6

f' UL

QUAZSTIO L. $.1.

agnorum ex iis natorum dominium aquirat,

& tamen Adveríarii, qui hac refponfione di-

M

fpofitionem dictae /egis 74. ita limitant, fzetus

W

hos aliósque fimiles non exigui pretii fructus,

dummodo culturam & curam exigant, etíi hzc

Wi

potiori ex parte à domino , ad quem res ipíà

Ípectat, fuerit adhibita, non domino fed pof-

feflori bonv fidei ad(cribunt , & meritó qui-

dem, cüm ita claré in prefata l. 4$. S. z. aliis-

que fupra citatis decifum habeatur.

1j. Probatur jam ctiam 3tium membrum,

quód videlicet hzc refponfio fiepe dictam le-

em diftinquat , ubi ratio in lege expreffa di-

in&ionem prohibere & porius generalitatem

uàm diftinctionem exigere videtur. Ratio in

lege expreffa, ob quam bonz fidei poffeffor fru-

&us omnes percipiendo fuos facere dicitur, eft

hzec: quia loco. domini pene ef? , atqui hec ratio

ita illimitaté & (ine facta diftinCtione inter fru-

&us naturales & induftriales adhibita (uti in le-

é cit. adhibetur) potius exigit, ut per to om-

nes intelligamus fru&tus etiam naturales, quàm

ut hunc terminum omnes reftringamus ad omnes

& folos fru&us induftriales feu mixtos, ergo &c.

Min. prob. Ad hoc, ut cum veritate ita illimi-

taté dicere poffimus: poffeffor bone fidei , quod ad

fructus attinet, loco domini pene eff non debemus re-

ftringere dominium bonz fidei poffefforis ad

fru&tus tantüm mixtos, fed potius, quantum

offumus, extendere, ergo &c.

Ánt. prob.

Quantumcunque etiam extendamus dominium

revocabile bone fidei poffefforis in fructus, fa-

tis

il

l

l,

bE FRUCTUUA PERCEPTIONE.

17

Dim a

tis tamen difficulter verificatur, quód poffeffor

W

E

bonz fidei, quantüm ad fructus attinet, locó

imimg)

domini pené fit; quantumvis enim eidem et-

preti f

iam dominium omnium fructuum etiam in fpe-

Mpant (

cie naturalium adícribamus, adhuc tamen fatis

quemm;i

magna intercedit etiam, quod fru&tus attinet,

Oi fd

inter dominum & poffefforem bonz fidei dif-

o

ferentia; ad dominum enim pertinent omnes

omninó fructus tam naturales quàm induftria«

aM«

,

les adhuc pendentes, poté(tque omnes omni-

m mendn

nó etiam jam perceptos repetere etiam à bo-

je did

nz fidei pofleffore, (i formaliter extent, & jux-

"

did

ADIC

1l4 V

tà Adveríarios etiam tunc, cüm adhuc virtua-

(rai

liter extant; in quibus omnibus, quz certé fa-

h

tis magna funt, poffeffor bonz fidei eidem a*

1

quari non potefly ergó, ut cum vetitate fine li-

[j

mitatione dicere poffimus, quód pofleflor bo-

W

fit

nz fidei, quantüm ad fructus attinet, locó do-

'

!

U

l

nf

ul

mini pené fit, nequaquam dominium illius in

ia atl

fru&us re(tringere, fed potiüs, quantüm poffu-

o

mus, ampliare debemus,

J

lao

ii

16. Neque dicas, etiam hanc ipfam ratio-

m adi

nem in lege expreffam limitandam effe ac ità

legendam : quia poffeffor bone fidei locó domini pené

t enndt

Mdv

A

efly quantàm ad fruélus mixtos attinet non autenz

1]

quantüm etiam fruéctus naturales attiner. Hoc

a'debenäus::»

enim gratis dici, quamvis per fe id patere vi«

deatur, fic probo: fi ratio hec decidendi à Ju-

po& t

hp

AU

risconfulto fuiffet pofita ante ipfam decifionem

(uti poni potuiffet, quia rationes decidendi à

"

legislatoribus eque commodé poni poffunt an-

te quàm poft decifionem) tunc habuiffet eune

B

dem

Quafl. I. De fruit, Percept,

Mf

RIMLU

18

QUSTIO I. $. 1.

dem omn'nó fenfüm, quem habet nunc, quans

do eft poftpofita: atqui (i hzc ratio, quis pof-

feffor bonz fidei loco domini pene eft, fuiffet

pofira ante ipfàm decifionem, tunc plan? non

feciffet (enfüm limitacum, fed omninó genera-

lem extendentem fe ad omnes omninó fructus

tam naturales quàm mixtos, ergo eumdem et-

iam nunc, quando efít poftpofita, facit. maj.

videtur patere. min. prob. Si legislator ità di-

ceret, quia bonz fidei poffeffor, quod ad fru-

&us attinet , loco domini pene eft , fuos facit

non tantüm eos fructus, qui operá ejus prove-

nerunt, fed omnes: nemini mea quidem opi-

nione in mentem ,veniret , quod verba legis

bunc fenfüm faciant: quia bonz fidei poflet-

for, quod ad fructus mixtos attinet &c. ergo.

Confirmatur. Ratio in hac lege expreffa, quód

bone fidei poffeffor, quantum ad fructus attinet, locó do-

mini pene fit.

Alibi in-jure ab alio Jurísconful-

to tanquam principium juris aliis tamen termi-

nis refertur rurfus (ine di(linctione inter fru-

&us naturales & induftriales, nec videtur fatis

credibile, quod utroque hoc loco fine hac di-

ftinctione fuiffet tanquam principium juris al-

legata, fi revera hec diflinctio in jure fundata

effet, ergo dicendum eít, quód ratio hzc, quod

poffeffor bonz fidei, quantum ad fructus atti-

net, loco dotnini pene (it, fine diftinctione

inter fructus naturales & induftriales accipien-

da (it. Ant, quoad utrumque membrum vide-

tur patere: quoad imum quidem ex /ege 2y.

$. 1. ff. de ufuris & frudlibus , ubi tanquam

prin-

DE FAUCTUUAM PERCEPTIONE.

19

MO

principium juris allegatur , quód poffeffor boue

)

WU

fidei in- percipiendis fruckibus id juris babeat , quod. do-

TM

minis prediorum tributum efl , nec verbuló infinua-

4

Cer

tur, quód poffeffor bonz fidei folàóm id juris

IfJ) Dene

i

habeat n percipiendis. fructibus induffrialibus , quod

d

;

habet dominus, non autem in percipiendis fru-

d.

&ibus naturalibus. Quoad alterum vero, quia

AU D)

mirum plané effet, quod duo Jurisconfülti, qui

in fcrinio pe&toris fui infcriptum haberent pla-

num aliquod juris principium, quod tamen op-

timé noflent, cum aliqua notabili diftin&tione

u

accipiendum effe, illud pottea illimitaté alle-

quidcfä w

garent fine ullo vel minimo indicio cujusdam

ver|

ve lo

diftin&ionis , mirum inquam effet, quód duo

fl 'g'ï'ri.';

diverfi Jurisconfulti juris principiis optimé im-

j

n

buti ita fecum cogitarent: poffeffor bona fidei per-

M »'.:.M

J

pl

j

cipiendo facit quidem fuos vevocabiliter omnes fructus

induflriales mon. tamen natuvales ; illimitaté tamen

s

I

d

& diver(is terminis fcriberent, & tanquam pla-

jmen m

num jurís principium venditarent: poffeffor bo-

e ine t

ne fídei percipiendo facit fuos (revocabiliter tamen)

videtur lt

omnes fruttus absque minimo indicio cujus-

dam limitationis.

n t

Atque adeó fitis credibile

non eft, quod ifti duo Jurisconfülti Paulus. fci-

jum j ?

jrefndt

licec & [ulianus ita illimitate diverfis terminis

jo hao qd

per modum principii juris allegáffent poffefforem

(nds

bone fidei quantum ad frudus attinet effe pene loco do-

1

!.T'

; ditün

mini fine minimo indicio cujusdam diflin&tio-

nis, fi revera diftin&io & limitatio illa inter

as a

fru&tus induflriales & naturales in jure funda-

at

ta effet.

cmw»;n,

i Wïc;;f:

B 3

y.

20

QUAESTIO 1. $.

17. Quod fi forté dicas, Turisconfultum [us

LIANUM in cit. l, 25. de ufuris & frutibus, Prae-

cisé dicere , quód poffeflor bonz fidei id juris

habeat in percipiendis fructibus, quod dominis

prediorum tributum eft, non veró, quod per«

cipiendo omnes fructus fuos faciat, qui aliàs

ad dominum przdii pertinerent , atque adeo

Paulum & Julianum de rebus pliné diverfis

loqui, & (ic totam hanc confirmationem niti

falfó fuppofitó. Quod(i inquam forté ita dicas,

facilé probo, quód Julianus in allegata /ege di-

cendo: quod bonz fidei poffeffor id juris ha«

beat in percipiendis fruGibus, quod dominis

prædiorum tributum eíL, nihil aliud intenderit

dicere, quàm quód poffeflor bonz fidei omnes

€os fructus percipiendo fuos faciat, quos do«

minus praedii predium poffidens. Julianus in

&t. lez, confültus fuerat,an bone fidei emptor

füos faciat fru&tus perceptos ex fundo alieno,

in quo alius frumentum fevit.

Et refpondet,

quod ità, rationem reddens: quia ex una par«

te verus dominus fructus illos, qui alieno fe-

mine fíati funt, fuos facit, & ex altera

arte

á

ibus

bonz fidei poffeffor in percipiendis fru

id juris habet, quod dominis prediorum tribu-

tum e(t: atqui hzc ratio non fuiffet conve-

niens ad probandum intentum Jurisconfulti, fi

inter jus percipiendo fru&tus & inter jus fru-

€&tus percipiendi fuos faciendi diftinxiffet, quia

quivis facilé reponere potuiffet, quamvis pof-

feffor bonz fidei habeat jus percipiendi hos

fructus, necdum tamen infertur, quod etiam

per»

d

2I

DE FRUCTUUAM PERCEPTIONE.

lil

il

l(l

L

percipiendo füos faciat, quod tamen Juriscon-

fultus inferre intendit.

item addit Juriscon-

fld

j

W dom

fultus in eadem lege: praterea, cum ad fructua-

vium pertineant. fructus à quolibet fati, quantó magi

Qd )

li

boc in bone. fidei poffefforibus vecipiendum eft , qui plus

n

juris in. percipiendis. fructibus: babent? cum fructuaris

MO

quidem non fiant, antequam 4b . eo percipiantur ; ad bov

fem pertineant , quoquo modo à

ne fidei autem poffeffo

Ubi rurfas ex hac ratione

(

fülo feparati fuevint.

poffeffov bone fidei plus juris habet in percipiendis fru-

ul

N

:

&ibus, quam

fru&tuarius,intulit ergo, cüm fructua-

rius faciat füos fructus ab alio fatos, multó

ul d

magis interim fuos facit bonz fidei poffeffor

M It

percipiendo: quz illatio, üt primüm oftendi-

M ous

mus, bona non fuiffet, fi Jurisconfultus in prz-

fata lege voluiffet diftinquere in poffeffore bo-

]

l

)

ng fidei jus percipiendi fru&tus , & jus eos fibi

firem

"

interim perceptione aquirendi. atque adeó à

jndo n

primo ad ultimum Julianus in allegata /. 25.

t rl

fl de ufuris. dicendo, quód poffeflor bonz

Qu

fidei id juris habeat in percipiendis fructibus,

u d

den r

quod dominis prediorum tributum elt, hnihil

aliud voluit dicere quàm quód bonz fidei pof-

yis ruoa

feffor omnes eos fructus füos faciat, quos do-

fiorm rb

minus przdii predium poffidens, Notanter au-

iftt m

tem femper dixi, quód Jurisconfültus non di-

1riswq[u j

ftinquat inter jus percipiendi fru&tus , & jus

eos fibi interim perceptione aquirendi. quia,

nat N

I

li

QO

üt obfervat P. ANroNIUS MAYR sun, 607. ex

D. D. GrerTLE, Jurisconfultus nunquam di-

q

t

cit, quód bonz fidei poffeffor id juris in fru-

m*Od'

Gibus perceptis habeat, quod dominus, fed fo-

um

22

QUESTIO I. f.t.

d

lüm in percipiendis , üt pauló poft dicemus. nec

unguam dixit Jurisconfultus, quód poffeffor

bonz fidei id juris in fruCtibus habeat, quod

habet dominus, fed folüm

quód id juris habeat

in percipiendis (hoc eft, i eos percepit percep-

l

tione faltem imperfecta) fru&ibus, quod domi-

nus; quia dominus habet dominium fructuum

etiam adhuc pendentium, poffeffor autem eos

fuos non facit ni(i faltem imperfecte percipien-

do, üt jam notavimus.

Unde nec Juriscon-

fültus Paurus in cit. L 25. ff. de aquirendo. re-

rum domimio dixit,

uód bonz fidei poffetffor,

quod ad fru&tus attinet, fic loco domini, fed

loco domini pese eft. ubi raríus noto, quód,

cüm duo ifti Jurisconfulti allegando fzpe di-

&um principium adeo accuraté aliis tamen ver-

lj

bis notaverint difcrimen, quod intercedit in-

ter dominum & bonz fidei poffefforem , quod

nimirum bonz fidei poffeflor fructus faciat

fuos folüm percipiendo , & interim, cüm aliter res

fe habeat in domino ; fatis credibile not videa-

tur, quód, fi etiam in hoc difcriminarentur,

quód bonz fidei poffeffor ol fructus mduffria-

les (uos faciat, non veró naturales , difcrimen

hoc nec verbulo notáffent.

18. Contra refponfionem num. 11. datam eft

2do. Non videtur poffe negari, quód pecudum

fztus, lana, lac, & pilus, faltem aliquando fru-

&ibus naturalibus in fpecie annumerari debe-

ant, & absque ullius five poffefforis five alte-

u

rius fingulari induftria proveniant ; nam üt (u-

pra ex P. REIFFENSTUEL Git, num. 113. notavi-

f

mus;

DE FRUCTUUAM PERCEPTIONE.

23

C

mus, alicubi oves , caprz in filvis & montibus

i

absque cura hominum vagantur, concipiunt &

Ma

J U

pariunt; ergo cüm Jurisconfultus in cit. 1. 4$.

f. de aquirendo rerum dominio $. 2. & aliis

T^ HICC

füprà allegatis prafatos fru&tus indifcrimina-

tim bonz fidei poffeffori adfcribat, nec diftin-

u

at inter cafum , quo provenerint ex indu-

1

V

ria & opera hominum, & cafüm, quo (ine in-

duítria & operá hominum provenerint, dicen-

M

dum videtur, quód per to omnes fructtus bonz

fidei poffeffori non folüm omnes fru&us mixtos ;

0'511

qui ipfius vel aliorum opera provenerunt, fed

Q0mIQ

omncs, qui etiam nullius fingulari opera & di-

ligentia provenerunt, atque adeo etiam natura-

les voluerit adícribere.

IN

19. Quodfi forté dicas, Jurisconfültos ejus-

modi rerum fuiffe ignaros, vel non attendiíTe

in füis legibus compilandis ni(i ad fuas Regio-

nes, tunc ulterius fic argumentor: faltem hoc

M

m

non videtur poffe negari, quód gramen à Ju-

6000

risconfultis inter fructus in fpecie naturales

4re

computetur , atqui poffeffor bonz fidei gra-

men percipiendo illud facit interim fuum , et-

& Uil

It

ó non videtur pofie negari, quód bon« fidei

poffeffor aliquem faleem fructum in fpecie na-

. drant

turalem faciat füum. hóc autem femel concef-

só nec Adverfarii negabunt id de aliis omnibus

"C

fruCtibus naturalibus. Maj. videtur clara, gra-

i.ïq'»lläf

é la-

men enim in pratis nafcitur fine ullo fer

»

bore, quod fàtis claré indicat ipfa l. 2'. ff. de

jor

verborum - fignificatione dum — dicit s« pratum — ef-

fes in quo ad. frutum percipiendum falce duntaxat opus

iU5

jh i " ;

4

vl('n

24

Iv

QUESTIO I. $.r.

Jits & quid pratum ex eo. dillum fit , quid paratum

Jit ad. fru&um. capiendum. id eft'ut habet gloffa

ad hanc legem 'verb. paratum. quod protinus

peratum. fit, nec magnum. laborem. defideret, min.

prob. pofleffor bonz fidei faci

t füum fenum

quamprimüm illud cafüm,

& à folo feparatum

e(t. L. . 15.

Jf. quibus modis ufusfrudus amittitur , at-

u

qui fenum, (1 confideretur fecandàm fuum e(z

fe, quod habet, quamprimüm cafüm feu à folo

l U

feparatum eft, revera nihil aliud eft quàm gra-

inen, er

j

o bonz fidei poffeffor percipiendo

1N

gramen il

ud facit interim füum.

Dixi autem

ícnum, fi confideretur fecundüm effe, quod

habet, quamprimüm czfüm eft, atque de £xno

ita confiderato loqui cenfendus e

Calvinus ,

dum ait: fenum herba eít in pabulu

m refecta.

quia fi fenuim confideretur in füo

effe perfeéto,

haud dubié aliud quid eft

; quàm gramen, ne-

que ignoro id ab aliquibus inter fru&us indu-

firiales numerari, non multó. minus quàm fru-

mentum , quia eidem feré tantumdem operz

cMEESS u [

curzque, ut in h

yemem duret, impendi de-

bet.

20. Conveniunt ulterius 2dó, quód bonz fi-

dei poffeflor debeat omnes fructus formaliter

extantes, tam naturales, quàm mixtos reftitue-

re domino, fübduétis tamen expenfis & zfti.

matione laboris ;

fi tamen eos needum prz-

H m

fcripferit,

ira. P, REIFFENSTUEL. l. 2. decret. tir.

23. V. 6. nui.. 126. P. PICHLER l.. z.. decret.. tit,

22. U. 11. P, ANTONIUS MAYR aum. 557. V.

!

HOLZMANN uum. 363. qui dicit, eam commu-

nein

DE FRUCTUUAM PERCEPTIONE.

2j

Ti

"

nem DD. fententiam , diffentiunt tamen apud

)Q*IEI

Clariff. D. AucusriNUM MticnuzrL DoNELLUS;

i PW

& apud cit. Clariff. D. P. P1cHrER multi alii.

.

Probatur autem ex l. certum,

22. Cod. de rei

4f

1

TT

vindicatione qua fic habet : certum eff mala. fidei

TL

po[fcfforem omnes fru&tus folere cum ipfa re preflares

j

bone fidei «oeró extantes : pof litis autem conteffatio-

D.

nem univerfos.

Id ipfüm habetur f. 2. Inflit, de

j

.

of. jud. & in L 48. de aquirendo rerum. domi-

nio Íoprà cr. exprefsé dicitur, quód fru&tus

H

interim (aos faciat, ergo non facit eos fuos irre-

D! L

vocabiliter, atque adeó faltem, fi adhuc extent,

[

AW

tenetur eos re(tituere.

Ratio autem eft, quia

JMIL

ex una parte fpectato folo jure naturali omnes

fru&tus fundi alieni fpe&tarent ad verum do-

minum

fius fundi (nam quzlibet res domi-

no fuo

3

l)

uGtificat) sicque feclufa difpofitione

m D

]

juris civilis, ne quidem interim efficerentur

AUs I

bonz fidei poffefforis, adeóque ab hoc vero

) C'JFR

1

domino reftituendi effent; quia ergo ex altera

dem oyt

parte ex difpofitione juris civilis tantàm revo-

cabiliter & ad interim fiunt bonz fidei poffef-

n

foris, üt conftat ex juribusallegatis, vero domi-

Q DO

no ab eodem reítituendi erunt.

Ex hac au-

u

hUP

tem ratione etiam fequitur, quód poffeffor bo-

nz fidei teneatur reftituere fructus extantes,;

yosreità

fs ( d

etfi eos verus dominus rei non fuiffet percep-

turus five ob füam negligentiam, five ob aliam

M?,mff'

1

caufam, quatenus fcilicet agrum non coluifz

fet; quia íemper manet, quod res fru&tificet

h

Dixi

domino füo. P. HorzMANN mum. 36y.

n (

)mw

L

fubdudlis tamen expenfis & effimatione laboris , quia

per

/'TL

26

W

QUESTIO I. $. 1.

l

ii

per fru&tus aliud non intelligitur, quàm emo-

lumenta rej, que deductis expen(is ad ea col-

W

ligenda. & confervanda neceffariis fuperfunt

QQ

l, 36. $. fiu. ff. de petitione bereditatis.

21. Dixi 2do fi eosdem necdum prafcripferit ; quia

certum eít, fruCtus à bona fidei poffeffore prze-

W

fcribi poffe, & àc quidem communiter docerit

Authores, quos magno numero citat & fequi-

tur Th. SANCHEZ l. 2. cap. 23. num. $7. inítar

aliarum rerum mobilium prezícribuntur trien-

nió, quà prefcriptione completá ceffat obliga-

tio reftituendi. unde ízpius coniingit , quód

fru&us non debeant reftitui, quamvis res ipía,

ex qua fructus provenerunt, reítitui debeat,

quia, fi hec immobilis foret ad fui prefcriptio-

nem longiori tempore indigeret quàm fructus.

|

dum igitur /. 4. S. lama. ff. de ufucapionibus

dicit: lama ovium furtioarum, fí quidem. apud furein

detonfa. effy ufucapi non pote[t ; fi -veró apud bone fidei

emptorem , contra , quoniam in fru&tu eff , nec ufucapt

debet , fed flatim emptoris fit.. praecisé vult dicere,

V

quód bonz fidei emptor ad aquirendum domi-

nium revocabile przfcriptione opus non ha-

beat, non veró quód hac non indigeat ad aqui-

Qu

rendum dominium irrevocabile.

P, PicurER

lib. 2. tit. 12, num. 12.

22. Nec dicas: (i poffeffor bonz fidei tene-

tur reítituere fructus formaliter extantes, tunc

nequit cum veritate dici, quód habeat verum

& plenum dominium in illos, (ed ad füummum

dici debet, quód habeat facultatem revocabi-

lem . iisdem utendi feu ufum fa&ti, üt vocant.

(

Hoc

Pl

——

DE FRUCTUULM PERCEPTIONE,

17

h

!

!

udf

Hoc autem eft contra dicta fuperius à sum. 9.

& contra l. 28. ff. de ufuris & frucibus, in qua

$ li

?

offeffor bonz fidei dicitur plezo jure fructus

perceptos aquirere.

Refp. enim neg. maj. nam fi pofleffor bonz

tong

fidei cantüm haberet facultatem utendi fructi-

bus, feu, üt vocant, ufüm fa&i licitum, cüm u-

fus facti licitus aliud non fit, nifi facultas feu li-

centia utendi re aliena ab alterius nutu depen-

dens,& citra injuriam revocabilis aut impedibi-

("'A*J

lis, poffeffor bonz fidei in fructibus ne quidem

pro illo tempore, pro quo in bona fide eft, imó

nec pro illo cempore, quo fructus actu confu-

meret, dominium aut jus aliquod haberet, fed

przcisé haberet licentiam illis utendi; poffent

roinde fructus ab illo vindicari, quin etiatn fine

ulla caufa aut conditione revocari pro folo libi-

tu domini; neque poffeffor bonz fidei fructus

authoritate propria veadere, donare;alióve mo-

do alienare poffet, üt paíTim explicant autho-

vül

res agentes de ufü fadli feparabili à dominio

ndum d

cum P, APoLLoNIO HOLZzMANN 4 z. (64. eft au-

ny

tem longé melioris conditionis bonz fidei pos-

j*

feffor cum fuo dominio revocabili, etiamfi fru-

;j

&us extantes domino comparenü refticuere

teneatur.

Nam quamdiu fru&tus bona fide

vt

poffidet, verum jus in re in illis habet, poté(t-

jX

(

que eos vindicare à quolibet tanquam verus

dUv

dominus, poteft de iis difponere pro libitu, &

fi eos cempore bonz fidei vendidic non poteft

emptor à domino conveniri P, CasrRAPALAO.

éit, . 9. in fine.

P. ANTONIUS MAYR aum,. 607.

A "

ruríus

yim

28

OUESTIO I. $. 1.

rurfüs fructus non poffunt ab illo auferri

ro

libicu, nec ipfe rei dominus eos ab illo vindi-

care, led implorato judicis officio petere de-

bet, vel àt aliqui volunt cum LAYMANN-X PA-

LAO apud HAUNOLDUM wum. 274. condictione

fine cauía; vel etiam uti addit cir. P. Hau-

NOLD condictione ex lege, videlicet ex cir. l. 22.

Cod. de vei «indicatione,

Neque infolens eít in

jure, inquit P. Mayn, concedi dominium revo-

cabile rerum etiam ufü confümptibilium maxi-

mé fructuum.

Exemplum talis dominii fub-

miniftrat UrPiANUus in . 6. in princ. ff. de in diem

«ddicione: ubiait: Quód, quando füb conditio-

ne refolütiva res in diem addicitur, emptor

interim fructus fuos faciat, conditione autem

meliore oblata rem unacum fruGibus vendito-

ti reddere teneatur.

Clariff; DD. FRANZ num.

99. In rebus veró non confümptibilibus tale

dominium revocabile habet Maritus in re do-

tali, nam hoc dominium foluto matrimonio re«

Vocatur.

Clarlff, P. PICHLER num. 1:2.

23. Dixi etiam num. 20. 3tiÓ formaliter extane

tes, quia fi poffeffor bonz fidei fru&tus fivemix-

tos five naturales plené confümpíit, ut ex iis

ditior fa&tus non fit, certum apud omnes eft,

quód domino rei ad nullam reftitutionem te-

;

neatur,

uia non tenetur ex re accepta, cüm

non am

p

ius extet, nec ex injufta acceptione,

quia proceffit in omnibus bona fide, & cum ex

hac ipfa ratione poffeffor bonz fidei, qui ipfam

rem alienam plené confumpfit, ad nullam re-

ftitutionem teneatur, üt habetur /. 2o. item «ves

d

N

ftililits

DE FARUCTUUM PERCEPTIONE. 55

M

wiunt. f. preter bec 6. ff. de bareditatis. petitiones

ll x

multó minüs ad eam obligabitur ejusmodi pos-

)

e

V

ltre.

feflor,qui folüm frudtus, quorum tempore con-

IN

fumptionis erat plenus dominus, ita confumpfit,

Wi ity

ut ex eorum confumptione non fuerit factus

B

E

b

ditior.

unde in f. z. Inffit. de offi.. judicis. dicie

tur: Siin rem aum fuerit coram judice, €9 bic cone

tva poffefforem judicaverit, jubere ei debet, ut vem ipfam

vefhttuat cum . fructibus.

Poftea veró fubjungiturs

Si poffeffor bona fidei fuerit , non babetur vatio (fru-

J

ctuum) neque confumptorum s neque non perceptorum.

j

"

Similia feré habentur in $. 25. JInffit. de rerum di»

yfr

vifone, in quibus textibus nomine fructuum

T. (

MRU

confumptorum ad minimum intelligi debent

fruétus, qui ita confümpti fünt, ut ex iis pose

UU)

feffor ditior factus non fit. atque adeo faltem

iflos non teneatur teítituere.

Mil

Hj

24. Tota proin controverfia ad hoc demum

devolvitur: An fru&us in fpecie naturales vel

s n

fite

etiam mixtí à poffefTore bonz fidei percepti e«

tiam affumpti vel alienati, extantes tamen in

l

tultr t

&quivalenti, ex quorum nimirum ufü , vendi»

ts vet

tione nen factus eft ditior, & nondum prefcri«

pti comparenti domino unácum ipfa re reíti«

it

Jomis &

tuendi fint deductis tamen expenfis & xítimae

tione laboris? Ubi tamen bené monet P. AN«

Jtionet t

TON. MAYR 7. 59$. controver(iam hanc intele

i

4j

ligendam & agitari debere fecundüm jus come

a

mune ;

uid enim jure aliquo Provinciali vel

Vj

municip

j

i alicubi ftatutum fit, hic attendi non

d

J

"

poteft. '"Monet etiam attendendum effe, an

gl

fruQus ita virtualiter extantes necdum prafcri-

ltb i

n

!

p

W JTl

30

QU.ASTIO I, S.2. Concl. t:

pti (int, notátque non ita certum effe tempus,

W.

nf

quo fru&us confümpti preferibi poffint,quam-

vis füam mentem non declaret.

Quoad principalem autem quzftionem affir-

mativam fententiam; quz videlicet poffefforem

bonz fidei ad ejusmodi fructuum reftitutionem

obligeat tenent Clariffimi PP. Pautus MEzGER

Theol. Schol, tra&k. 12. difput. 23. avt. 2. $. 1. num.

9. ANTONIUS MAXYR cit. num. $9$.. LAYMANN;

SANCHEZ cum communiffima Theologorum.

Negativam autem fententiam tenent HAuNOL-

DUS traít. 3. cap. 3. Controvverfia y. . 4. ILLSUNG

tradl, 4. Difput. 3. quafl. 1. art. $. num, yo. Magni-

ficus D. P. PAuLUs ZETL in Clerico curato Parte 3.

Clariffimi PP. FRiDERICUS

Inffrud. y, m. 20.

ININGZER de reffit. quefl, 2. art. 4. ffV. 2. concluf. y.

jl

L

AUGUSTINUS MICHEL fheologie canonico - moralis

«volum. 2, part. 1. tTAG. 1. fec. 3. n. 2 1.

APOLLOe

NIUS HOLZMANN $part. 4. tradi, 2. num. 367.

Jurisperiti Recentiores communiffimé.

$.

2.

Statuitur prima Conclufio,

CO I.

Qui rem alienam bona fide ju-

2j DI

fto ac particulari titulo poffidet de Ju-

' [

re pofitivo irrevocabiliter facit fuos

f

fru&us mixtos & naturales, (íi eos bona fide

confümpfit, licet adhuc virtualiter feu zequiva-

lenter extent.

WT

Ane

lt

DE FRUCTUUA4 PERCEPTIONE.

53I

(f u

Antequam conclufionem hanc probem, no-

!

J

to, fenfum illius non effe, quód poffeffor bonz

hO".F'r j

fidei ejusmodi fructus virtvaliter adhuc extan-

tes fimpliciter loquendo non tencatur reflitue-

(n

re, fed per hanc conclufionem folàüm volo di-

cere : quód faltem probabiliüs jus pofitivum

ejusmodi fructus poffeffori bonz fidei irrevoca-

biliter tribuat, & confequenter, quod fpectan-

do precisé jus pofitivum non detur obligatio

ejusmodi fructus reftituendi, feré ficut, dum

i

dicitur, & dici folet, quód de jure civili mala

fides fuperveniens przícriptioni non noccat;

i

& coníequenter, quód de jure civili poffeffor,

qui bona fide prafcriptionem alicujus rei in-

choavit, rem illam irrevocabiliter poffit füuam

facere,etíi mala fides füpervenerit, fenfus non

eft, quód ejusmodi poffeffor fimpliciter loquen-

AROLLOs

do poffit przfcribere, quia certum eft, quód jus

W

Canonicum, cüm in Capit. fin. de prefcriptionibus

I

in hoc pun&to exprefsé deroget juri civili, uni-

verfaliter pro tota Chriftianitate abroget pre-

fcriptionem malz fidei, àt loquitur P. ANTO-

NIUS MAYR mum. 360. in fi. fed lenfüs folüm

e(t, quód fpectando przcisé jus civile mala fi-

duf

"n

des fuperveniens prafcriptioni jam inchoatz

non noceat,.

Conclufionem hanc ita explica-

tam non folüm tenent omnes authores füpra

jbona Y

(

num.24. pro negativa fententia citati, verüm

W

etiam forte multi ex Patronis fententiz affir-

j

«

mativz eidem non multüm obfiftent, cüm ple-

rique de hoc non fint multüm folliciti, an jus

r

pofitivam probabiliüs recefferit à jure naturali

nec

32

OU/STIO 1. $. 3. Concl. t;

nec ne, fed unicé vel fere unicé üt s. 52. vl»

debimus; in hoc fe fundent, quod juri naturz

tamdiu ftandum (íit, quamdiu cdarum & cer«

tum non eft, quód jus pofitivum ab eo recese

ferit.

26. Probatur autem hoc modo: Tn f.55. Iu«

flit. de rerum. dioiffone Imperator generaliter &

indi(tinCté dicit, quöd dominus fuperveniens & funs

dum -vindicans contra bone fidei poffefforem. agere not

po[it de fructibus ab eo confumptis, ergo de jure

ofitivo poffeffor bonz fidei, qui rem juíto ac

articulari titulo poffidet, facit fuos irrevocas

ä

iliter fru&tus mixtos & naturales confümptos

etiam virtualiter extantes.

27. Relpondent plerique ex Patronis affirs

mativz fententiz ad hoc argumentum , textus

hos loqui de fructibus à poffeffore omnimo cons

fumptis, feu ex quibus non eft factus ditior, quos

utique poffeffor bonz fidei reftituere non te.

netur juxta fuperiüs num. 25. dicta; cüm etim

Imperator in allegato , 25. dicat: maturali ra«

tione feu &quitate placuiffe, meritó cenfetue

ftatuiffe juxta vquitatem naturalem j h&c au«

tem folàüm exigit, ut fru&tus omnino jam con«

fümpti, feu nec formaliter nec zquivalentee

extantes, fint in dominio irrevocabili bonz fi»

dei poffefforis.

Antequam meam mentern circa hanc refpon-

fionem aperiam;juvabit aliquantulum fufiüs re«

ferre tum argumenta aliorum, quibus eam im«

pugnant , tum etíam refponfiones, quas ad ea«

dem dare folent, ut ex contrariis juxta fe pofi«

ti$

du

DE,FRUCTUUM PERCEPTIONE.

35

H dtn; "

Jd iUf[ lh

tis veritas magis enucleetur, Contra datam i-

tiny (

gicur Refípontionem

F

n]

28. Dicunt 1nmó cum HauNorpo mum. 25t.

potleffor bonz fidei non liberatur jure naturz

a reftitutione fructuum omnino & fine omni

TA

fl d

lucro confumptorum propter culturam & cu-

ram, fed, quod Theolo

o

[0/

i omnes dicunt, pro-

:umm; :G'lfm.

]

pter bonam fidem , ergo quando Imperacori

j«

Id

placuit huic poffefTori propter culturam & cu-

ram aliquid amplius concedere, illud eric lu-

i ij

fuos inty

M

crum, quod ex fructibus confümptis fupereft,

feu fructus virtualiter extantes; atque hoc in-

& conny

ï

m

à 74

AU m

dicari vult HAuNOLDUS per vetba illa

li ratione (id eft equitate) placuit.

Unde etiam

i

textum $. 3y. fi bene ponderetur, ait, effe efz-

um t

caciffimum.

fhre umn n

Verüm ad hanc inftantiam refpondent dupli-

i d quà

tuee n t

citer, & primó quidem; cam probare nimium,

quod videlicet poffeffor bonz fidei etiam fru-

1j dintit

€tus formaliter extantes non teneatur reftitüe.

a

re (quod tamen pauci dicunt) quia aliàs in ca«

Yrit

quaw

MIMM

fu,

uo fructus adhuc formaliter extant, bonz

j t

fidei poífeffor nihil haberet pro cultura &

mino j

cura.

ææili

Refpondent 2dó talem poflefforem impri-

m

mis babere pro cultura & cura dominium fru-

€tuum revocabile.

2doó habere eumdem etiam

a lt

dominium irrevocabile quoad partem zxftima-

olum d

bilitati culturz & cure refpondentem, cüm

| gbua

poffit deducere pretium induflrie & laboris

v P

impenfi culturz rei alienz , & hoc natur4li as

tione, id eft, ipfo jure naturg.

jj i,

Quel[l. L. De Fruct. Percept.

C

29.

j

34

QUESTIO I. G.2.

Concl. t,

M

29. Inftant alii 2dó. frutctus nu!ló modó &

nec zquivalenter extantes, cüm non (int ens,

haud poffe dici alicujus. effe ergo cüm in cir. fj

j

*

fru&tus dicantur effe ejus fcilicec bonz fidei nos-

fefloris, non poterit ibi fermo effe de fructibus

meré confümptis, fed de fructibus aliquo mo-

do adhuc extantibus.

Ad hoc

Relpondent , textum non dicere, quod fru-

&us confuümpti fimr ejus bonz fidei poflefforis

fcilicet , fed textum habere duo membra, in

quorum prioriloquatur de fruCtibus adhuc for-

maliter extantibus, in pofteriori de confüm-

E

ptis, ita namque habet: Naturali ratione. placuit

frudius, quos percepit , ejus (bonze fidei poffefforis)

effe pro cultura && cura.. Et ideo fi poffea dominus fa-

pervenerit, €à fundum vindicet, de fruibus. ab eo con-

fumptis agere mon poteff.

Unde textus in prima

füi parte folüm dicit, quod fructus percepti &

adhuc extantes (int in dominio (revocabili)

bonz fidei poffefforis.

In pofteriori veró par-

te folüm dicit, quód dominus fundi de fructi-

bus à bonz fidei poffeffore confumptis non

poflit agere.

30. Inítant alii'contra datam mum. 27. Re-

fponfionem 3tió. leges univerfaliter & abfolu-

té dicunt, poffeflorem bonz fidei de fructibus

confümptis conveniri non poffe nullo fa&o di-

fcrimine, an inde ditior evaferit nec ne; ergo

univerfaliter & abfoluté intelligi debent; pr&-

fertim cüm fint favorabiles, ideóque non re-

ftringendz , fed ampliande ex '«ap. odia 1y. de

Regulis juris. in 6.

Verum rurífus Refpondent

Im-

d

DE FRUCTUUAM PERCEPTIONE. 3*

IWIO Wi

Imperatorem fatis declarare, quód in cir. f. 3.

n

U f

folüm loquatur de fructibus, qui omnino. con-

lt ff

fsl

fumpti fint, quia, àt jam fuprà dictum eft, cüm

Imperator d cat maturali ratione. placuiffe meritó

nf

f

cenfetur ftatuiffe juxta 2quitatem naturalem,

HHQUO D

hzc autem folüm exigit, ut fructus omnizo con-

N

fumpti, feu nec formaliter nec zquivalenter ex-

T

h

tantes fint in. dominio irrevocabili bonz fidei

(

j

i

offefforis.

Id , quod additur, quód leges il-

0 M

J

j

a

fint favorabiles &c. (impliciter negant, quin

[ dt conf;:

potius odiofis annummerandss ex eo volunt,

"

z

quód fint in prejudicium tertii, domini fcilicet

us

W !Mi

rei, cui lucrum illud de jure naturz compe-

teret.

Ejusmodi leges autem ab omnibus com-

putari inter odiofas Argumento cap. 0. caitfa

T

1 pl

m

//!

14. quefl. g. cap, 15. de officio Tudicis delegati.

. fim. Inflt. de bis, qui fui «oel alieni juris funt.,

£

jpayt

In quo Ímperator aperté declarat, quód wos o-

V

porteat. cuiquam jus fuum. detrabi, & n l. a. cod. de

!

J

n

;f.ï.

emancipationibus liberorum. inquit:

[ec im cujus-

1

l

l

Ji de n

2H0TÍS

quam iupuriam — benefiia tribuere

eff mo-

Vunpi z

ffri.

Atque hzc feré precipua fünt, qus circa

T

M

refponfionem z. 27. datam pro & contra afler-

k

U

riíolent, in quibus ego negare non aufim,

de Irüdl

;

n

3

multa ab Adve:rfariis refponderi, quz magnam

j

omnino & forte fübinde majorem probabilita-

nylo hx

AC

tem przfefcrant, ac in fpecie quidem utraque

T

AA UV INU

1

INOT

i

DI omnino

d

g

Refponíio ad argumentum E

videtur eidem [atisfacere, ac prior quidem,

lp

TL

quia revera (i poffeffor bonz fidei'à domino

li KCFFW;

rei conveniatur, poftquàm: fructus in horrea

jj

cones

L(z,

/Tu

!

36

QUEST. l. f,»

Concl, t,

congregati funt, vel etiam ftatim poftquam à

folo feparati funt, pofleflor propter culturam

& curam nullüm plané lucrum aliud reporta-

ret, nfi quod deducere poffit expenfas & s.

ftimationem laboris , quod alius, qui culturam

& curam neolexiffet , non poffet.

Refponfio

veró pofterior, quia revera in prima parte cir,

$. 35. aliud non dicitur, quàm quod poffeffor

bonz fidei frutus perceptos (utique interin üt

habet lex 2$. ff. de acquirendo rerum dominio) fuos

faciat atque adeo nihil dicit, quàm quód pro

cultura & cura'naturali ratione habeat domi-

M

nium revocabile fructuum.

Atque ob hanc ipfam rationem Inftantia fe-

cundo loco propofita & ex verbis illis ejus effe

defuümpta per refponfionem ftatim fubje&tam vi-

detur omnino folvi.

3tia inftantia veró etiam mihi videtur effi-

CaX,

Unde refponfionem quoque, qux hic. ad

illam fübjuncta fuit s. 4o. refütare conabimur;

Nunc ad refponfionem principalem num. 27. da-

tam redeundo exiftimo illam non fübíi(tere;

antequam autem eam ulterius impugnem, ju-

ï

vabit integrum textum $. 3;. Inffit. de rerum dis

"ifione conformiter ad mentem /. 22. ff. de legi-

bus. hic ad(cribere; is igitur fic habet: Si quis

à non demino, quem dominum effe crediderit , bona fi«

de fundum emerit , «vel ex . douatione alidve. qualibet

)

jufla caufa equé bona fide acceperit , naturali vatione

placuity fructusy quos percepity ejus effe pro cultura &8

ne

eura, — Et ideo fi poflea dominus. fupervenerit, & Z,

n

h.

l 1

pE FRUCTUUA PERCEPTIONE.

37

]POHW

dum vindicet de fruélibus ab eo con[umptis agere non pa«

n

li

tefl. ex hoc textu jam fic arguo :

ld

f'*p"

31. Imperator in prima parte f. 25. afferit,

Y

quód poffeffor bonz fidei interim fru&us fuos

li ciltürm

faciat pro cultura & cura, in 2da vero parte

« Af

ejusdem f. ex eo infert quod à domino rem

füam vindicante de fru&tibus ab eo (poffeffo-

J

re) confümptis conveniri non poffit; atqui hzc

illatio non fuiffet bona, fi nomine fru&tuum

"1,4

i

confümptorum intelligerentur fructus plene &

omnino confümpti, ergo in cit. $. quando Im-

Tam V

fb

perator dicit, quód poffeffor bonz fidei ratio-

ne fructuum confümptorum conveniri non pof-

fit, intellexit fru&us confumptos virtualiter

adhuc, & xquivalenter extantes, Maj. legenti

textum videtur omnino patere, unde ipfi ad-

IU RE

verfarii füprà mum. 2$. primam partem textus

explicantes dixerunt, quód poffeffor bonz fi«

viden d

dei pro cultura & cura habeat dominium re-

vocabile fructuum.

Et eodem um. alii icem

qua

1

IU

ex adveríariis exprefsé refponderunt, quód in

& CO

Ui

nE

prima parte textüs fermo fit de fru&tibus per-

3-

ceptis, quód fint bonz fidei poffefforis, neque

n

Ti

credo facilé aliquem contradicturum, licét ali-

qui eum textum putent, intelli

o

gendum efle de

fru&tibus folüm induflrialibus , quos tamen fü-

rà àmum, 1:1, jam refütavimus, neque cum bis

aX

nobis fermo amplius eft, fed cum illis jam agi-

d

mus, qui concedunt , quod poffeffor bonz ti-

( 4

dei fructus perceptos tam naturales quam in-

duflriales füos interim faciat.

Quód veró in

!

fecunda parte textüs Imperator illationem à

nobis

j

«

38

QUZSTIO. L $..

Concl. r.

"

nobis affertam faciat, patet ex particula & ideo

j

&c. Prob. igitur min. non bene cenferetur lo-

:

1i, qui diceret: poffeffor bonz fidei, qui fru-

á

us ex re aliena perceptos plené confümpfit,

ita, ut ditior ex iis factus non fit, ideo non po-

Miv

tLV

teft conveniri, & ad nullam reftitutionem do-

i

mino faciendam tenetur, quia ipfe poffeffor

interim fuit dominus fru&uum, ergo neque

bona fuitfet hec illatio ab Imperatore facta: bo-

nz fidei poffeffor habet dominium revocabile

fructuum perceptorum , & ideo, (i illos con-

fumpfit, conveniri non poteft, (i nomine fru-

&uum confümptorum, intellexifTet fructus om-

nino confumptos. Nec con(equentia nec ante-

!, " NI

cedens videtur poffe necari. nam poffeffor bo-

n& fidei non ideo ratione fructuum omnino

confümptorum conveniri non poteít, quia fru-

&uum pcrceptorum;antequam eos coníumeret,

habuit dominium, fed ne cui fua bona fides no-

ceat, unde de fru&ibus omnino confümptis

conveniri non poffet, etfi antecedenter nullum

eorum dominium habuiffet, üt patet in pos-

feflore hzreditatis , qui licet non aquirat do-

minium fructuum hzreditariorum, üàt infra vi-

debimus,tamen ratione fructuum omnino con-

fümptorum. conveniri non poteft, üàt omnes

fatentur & clarum eít, tum ex ipfo jure natu-

r&, quia videlicet non obligatur ex titulo in-

jufte acceptionis, cüm füpponatur bona fide

omnia egiffes nec ex titulo rei acceptz, cüm

nec fructus nec aliquid ex ipfis relictum habe-

re fupponatur; tum etiam ex clara difpofitio-

he

At "fu;'

Id

DE FRUCTUUM PERCEPTIONE.

39

Tict

)

ne juris pofitivi in 1. 25. f. 1. fl. de hareditatis

Tet

Idem patet in eo, qui rem alienam

petitione,

thz, QUi

bona fide confumpfit, & ex ejus confumprione

* Of

non eft factus locupletior; hic enim, et(i non

UOR

habuerit . dominium revocabile hojus rei, ad

nullam tamen reftitutionem tenetur, üt apud

Mil

omnes cértum efl, & ruríüs patet, tum ex ju-

M.

re naturz tum ex jure etiam pofitivo in /. 20,

£. 6. ff. de bereditatis petitione, atque adeo à pri-

j

mo ad ultimum, quód poffe(for bonz fidei ra-

,

tione fru&tuum omnino confumptorum conve-

u

e

niri non poffit, non eft effectus dominii revo-

cabilis, fed effe&us bonz fidei, & confequen-

ter neque ex eo dominio tariquam ex caulà be-

ne inferri poteft. Unde & communiter tam

)

ll

Theologi quàm Juriftae, dum poffefforem bonz

fidei à reftitutione. fructuüm omnino con(üm-

"l

IOCI

j

prorum abfolvunt , rationem hujus fuz doctri-

mlkl

nz ex jure naturz , uti fuperius jam indicavi-

)C

mus, petunt, neque ullus hactenus, quantum

q

ego quidem fcio, ad dominium iftad revocabi-

W

t

le confugit, ut ex eo probaret, quód poffeffor

m

bonz fidei ratione fructuum ad nullam reítitu-

m

tionem obligetur.

omn

'32, Nec invertas ar

cumentum & dicas cum

o

k

[

aliquibus, falfüm effe, quód domino nulla com-

,

petat actio adverfus bonz fidei poffefforem in

pb

ordine ad repetendos fructus confumptos z

t

quivalenter adhuc extantes, atque adeo lmpe-

1

| 4

(

ratorem in allegato $. 3;. neceffarió locutum

fuiffe de fru&ibus omnino confumptis; com«

| M

)

petere enim domino omnes illas aCtiones, quz

Ü

hml

Fw

4

eidem

4qo

DUIAST; T a.

Concl. . 1.

yr

FOL

eidem conceduntur in ordine ad repetendos

fru&tus formaliter extantes fcilicet: condiclionem

N

Jine cauf (qua, nempe petitur id, quod quidem

antea ex jufta caufa apud alium fuit,

ceffante c

fed poftea

aufa effe non debet) vel condilione ex

lege (qu& tunc locum habet, quando aliqua

ï

obligario lege cauta eít, nec tamen expreffum

":

eft , qua actione fit agendum) vel etiam poffe

peti ejusmodi fructus implorato judicis officio. Ra«

tionem.autem defümi- ex.1.:22. Cod. de rei vins

dicatione, in qua dicitur poflefforem bonz fidei

preftare fructus extantes, atqui zquivalenter

extantes funt fructus fimpliciter extantes, quia

MM

N

exiftant in cquivalenti , imó cüm pretium fit

fructus quidam mediatus ipfius rei, fructus ifli,

qui dicuntur in zquivalenti exftare, fünt aliquo

modo extantes formaliter ,

eXtat.

Nam

quando pretium

33. contra eft 1mó quod hoc non przcisé

afferendum fed claré probandum effet ; ad hoc

autem probandum non videtur fufficere ratio

allata 5 nam hec minor (fru&us zquivalenter

extantes funt fru&tus fimpliciter extanies) eo-

dem jure, quo afferitur, etiam negari poteft ;

imó quód vera non (itjjam probavimus, eo ipfo,

quód probaverimus, quód Imperator

in d

dicendo , quód poffeffor bonz fide

i de fructi-

bus ab eo confumptis conveniri non potfit, in-

telligendus neceffarió fit de fructibus virtuali-

ter & zquivaleoter extantibus.

Certé (i Impe-

rator in terminis dixiffet

» quód poffeffor bona fi-

dei de fruttibus confiuptis,

etft sirtualiter & aquioa-

leater

l1

DE FRUCTUUAM PERCEPTIONE. 4i

d ïc;

"

enter adbuc extarent , conoeniri non po[ft, nemo ju-

qu

dicaret, quod in /, 22. Cod. de rei vindicatione

quidquam contrarium contineatur, fed omnes

dicerent, quód in /ege 22, Cod. de vei vindicatione

nomine fructuum extantium non veniant fiu-

QUA

&tus confumpti & zquivalenter folüm extan-

i*

tes ; quare igitur nunc tam confidenter afleri-

tur, quód fub fructibus fimpliciter extantibus com-

M

prehendantur etiam fruc&tus confümpti & equi-

W

valenter extantes? Quodli refpondeas & dicas,

quód id eo cafu ideo fieret, quia tunc clarum

VULIT

nte

eflet, quód per fructus exrantes in /, 22. non

intelligantur nifi fructus formaliter extantes,

M

eo ipfo fateris, quód ex ipfa fignificatione ha-

!

rum vocum frudus extantes inferri non pollit,

E

quód etiam fructus confümpti, zquivalenter ta-

m.en extantes, comprehendantur fub fradibus

fimpliciter exrantibus, adeoque jam fateris, quód

aliter, quàm ex ipfa fimplici fignificatione ha-

m p*,ï;ïsä

Iu

er

w

rum vocum probandum fit, fru&us virtualiter

Qu

extantes effe fruéctus fimpliciter extantes. Et,

N

ni fallor, majori quidem Jure dici poterit, fru-

"n

VÀU

&us con[umptos & virtualiter tantum extantes com-

Hk ]W

prehendi fub frudibus fimpliciter. con[umptis, ut

T

forté per decurfum amplius patebit. Inte-

rim

u

34. Contra hanc refponfionem eft zdo. nulla

non

datur actio domino rem fuam repetenti in or-

dine ad repetendos fruc&tus confuümptos adhuc

Mi

vquivalenter extantes, ergo data refponfio

nulla eft, ant. prob. f(i domino rem fuam evin-

centifdaretur aliqua adtio adversüs bona fidei

l.ll.r""i'/;l:' À

C ;

poffeffo-

QU.EST.

M

il

42

—

TORL' $3

Concl. r.

t

poffefforem in ordine ad repetendos fru&us

1 l

confumptos adhuc zquivalenter extantes, tunc

W

nulla alia ei competere poffet niü vel condi-

Ym

Gio fine iau[a , vel condidio ex lege, atqui

neutra datur, ergo &c. maj. eít iplorum Ad-

verfariorum, qui nullam aliam allegant, & me-

ritó, quia ex una parte eidem non poteft com-

perere actio realis, feu rei vindicatio, inquit

Clariffimus P. BÓckHN cit. num. 21. prob. 7. quia

juris prorfus clari eft, quód hzc füpponat rem

exi(tentem in fpecie & formaliter (i à bonze fi-

dei poffetffore (it vindicanda . fi in rem 6. fim

autem 27« S. poffidere 1. l. qui petitorio. 36. princ. L.

à quo ferous y$. ff. de rei vindicatione.

Ex altera

veró parte nulla actio perfonalis, quz vel fpe-

cie aliqua huc aptanda videatur, fupereft quàm

condidio fine camfa, vwel condidio.ex lege. Min.

autem prob. & quidem, quód ei non competat

condicdiu ex lege 22.

Cod, de rei

sindicatione

jam probavimus, quia immerità ex verbis, qui-

bus lex illa domino a&ionem tribuit ad repe-

tendos fru&tus extamtes, infertur, quod etiam

eidem actio tribuatur ad repetendos fructus

confumptos & «irtwaliter extantes quando. Im-

perator.in cit. $. .2 . dicit, quód Dominus con-

tra bonz fidei poffefforem de fructibus ab eo

MW

confumptis agere non poflit, przfertim dum

n

fimul probatur, quód nomine fru&tuum con-

fumptorum Imperator alios non intellexerit,

nifi confumptos adhuc virtualiter extantes; cre-

do etiam, quód ex hac lege 22. HAUNOLDUS non

li

omnibus perfuafürus fit , quod detur condidio

ex

It

DE FRÜüCTUUAM PERCEPTIONE. 43

ïdo;

hw

j

ex lege ad repetendos fru&tus etiam formali-

yame&,';.ä

ter extantes,

Commwuniter.enim docent &t

"3 .fo 1

iam ii, qui ceteroquin oppofitz fünt fenten-

j4l

tiz, fructus bona fide perceptos formaliter ex-

DUET

tantes in rei vindicatione venire officio judi-

t

M

cis, quód tamen, üt multi volunt, exprefsé im-

A CO

plorari debeat füper fructus , eó quód fructus

bona fide percepti non fpe&tent ad illius offi-

cium, nifi petantut 7, 2y. G. $. ff. de A&dilstio

h

a

l

edidio l. 1o. ff. de ufuris.

Docent preterea

ejusmodi fructus venire officio judicis folüm

accefforié & minus principaliter, ita videlicet

jf

w

ut officium judicis in ordine ad reftitutionem

fruCctuum perceptorum formaliter extantium

implorari poffit lite principali pendente, non

WV

autem feor(im & lite principali jam deciíà. 7

n

49. S. unico ff. de ationibus empti 69 -venditi.

V

l

J

COCpeUd

l. 5 4. princip. ff. locati, Atque ideo dicunt, quód

fi aCtor petens rem principalem per impert-

LY

tiam vel negligentiam omifit petere fructus et-

QUi i

iam formaliter extantes , perceptos tamen an-

) WUU

te litis conteftationem, lata fententia füper re

(s 1

principali (vel certé poftquam hzc in rem ju-

0o d

dicatam traníiit üt aliqui volunt) extinquatur

omne jus eosdem petendi /. a. Cod. depofiti. l.

j d

in bona fidei 13. Cod. de ufuris. Quod(i jam Hav-

fer

j

NOLDUS Contendat per dictam 1. 22. domino rei

[

M

Mi

adverfüs bong fidei poffefforem conceffam ef-

fe condiclionem ex lege, ut reftituta etiam jam

n

n

re fru&us feorfim ab eo petere poffit, vel et-

TC

iam contendat hanc cendicionem effe perpe-

tiam y id efficaci omnino argumento perfuade-

w

J

re

If

44

QUASTIO I. $. 3.

Concl. r.

j l

re debebit, quia etiam derogatio legum admit-

tenda non eft fine neceffitate, quaiis hic non

videtur adefle, praefertim cüm ipíà dicta /. 22.

Cod. de rei vindicatione tantüm dicat: certum

eff male fidei poffefforem omnes fru&kus folere cum ipfa

re preflare, bone fidei veró ( fübintellige rurfüs

€um ipía ve) extantes.

Quidquid tamen de hoc

fit, falt-im hoc verum videtur, quod ex di-

&a lege efficaciter non probetur, quód com-

petat condictio ex lege in ordine ad fru&tus equi-

valenter felum extantes.

Wi

3;. Quód veró eidem nec competat condi-

&io fime cauf[4 (quamvis cseteroquin afferenti

incumbat probatio /, z. ff. de prob.)) probatur.

m

Condictio fine caufa non competit alii, quàm

qui aliquid promifit vel dedit, quod nunc fine

caufa apud alterum exiftit. /. ;. primc. ff.

*

de

condidio fine caufa , àüt communiter docent

apud & cum Clariffimo D. P. BÓCKHN hic sum,

31. vel certé non datur, niíi tunc, quando res

aliqua penes alterum fine caufa exiftit, eóquód

ad illum pervenerit (ine jufta cauía, vel quód

cauía jufta nunc ceffet, per cit. l. 7. $. z. ff.

de condicione [ime cauf(a, evgo condi&tio fine

cauía non competit domino adversüs bonz fi-

dei poffefforem in ordine ad fru&tus ab eo con-

fumptos & adhuc zquivalenter extantes, con-

feq. prob. Ex una parte dominus rei nec pro-

mifit nec dedit fructus vel lucrum, quod ex

fructibus confumptis exiftit apud bonz fidei

poflefTorem, üt per fe clarum eít, ex aitera ve-

rà

COHGE, l

pE FARUCTUUM PERCEPTIONE. 4

j kgum "

quuls h

yó parte lucrum hoc ad bonz fidei poffeffo-

DT

rem non pervenit fine jufta cauía, üt rurfüs

| d*þïf : (Hl

clarum eft, quia naturali ratione. propter culturam

&& curam bonze fidei poffeffor aquiric dominium

1

non folüm fructuum fed etiam lucri ex eorum

confümptione , nec caufa illa, o5 quam domi-

nium illud aqui(ivit, ceffat, dam ceffat opinio

dominii, quia caufa, ob quam factus ett domi-

A

nus fru&tuum & lucri ex iisdem provenienüs

non fuit opinio dominii (hzc enim folüm erat

conditio fine qua non) fed cultura & cura,

Q0t]

quz utique non ceffat boná fide effe impenía,

etfi nunc ceffec opinio dominii in rem , nam

etiam poftquàm ceffavit opinio dominii, adhuc

verum eft dicere ; quód bonz fidei pofleflor

s

propter culturam & curam bona fide impen-

fam meruerit, üt ita dicam , horum fru&uum

& hujus lucri dominium.

Kt u

Confirmatur 1, Ad hoc, ut dici poffit, quod

BN

l

l

caufa jufta retinendi ceffet in tantum, ut prop-

Y quis

terea alteri condicdlio fime cau(a competat (feu

ütloquitur 4. ;. S. 3. ff. de condictione fine caufay

| exïuït,.«:.c.

p

ut dici poffit, quod res redierit ad non juftam

caufàm) requiritur , quàd nulla vel feré nulla

(

vquitatis ratio militet pro eo , qui condichione

Jrersis u

jfie caufa impetitur, àt in fequenti confir-

as b Q

matione amplius dicetur: atqui non vic

:

etur

r gt

dici poffe, quód nulla ornnino zquitas militet

s r

pro poffeffore bons fidei in ordine ad retinen-

um (

dum lucrum, quod ex fru&tuum confumptione

percepit. Quamvis enim de jure naturz ftri-

QPHJ fJ»W l

€&o eidem jus ad lucrum illud nom competat

d mg,

ultra

J -vTL

46

OUZSTIO L. $.5;

DA

44

ultra id, quod fuo labori & impenfis corre-

fpondet, negari tamen non pote(t, quód cum

€o, qui jufto titulo ac bona fide rem accepit,

eámque coluit, curavit, ac fru&tificare fecit,fru-

Güsque actu non tantum percepit, fed etiam

tanquam diligens paterfamilias cum lucro con-

füumpfit, in repetitione ejusmodi lucri rigorosé

procedi non debeat, ac veré dici poffit, adeffs

aliquam zquitatis rationem, ob quam lucrum

illud eidem relinqui debeat à domino, cui in-

:

YO

terea ab alio res fua non folüm confervata, ve-

rüm etiam culta & curata fuit, prefertim cum

[

& ipfe in fimili cafü ejusmodi lucrum fibi re-

linqui optaret, zgréque ferret illud fibi auferri,

ita, ut feré mihi videatur dici poffe, quód ex

parte domini adfit obligatio aliqua naturalis

imperfecta (vel üt alii vocant minus plena) vel

faltem talis , quz' ad hanc aliquo modo acce-

dat ; ad relinquendum ejusmodi poffeffori hoc

lucrum, quia licet, fi rigorem juris naturz (prz-

fcindendo ab omni difpofitione juris pofitivi)

fpectemus, poffet lucrum illud exigere, ipfum

E

tamen jus naturz domino cofnendare videtur,

ut ejusmodi lucrum rcliaquat bonz fidei pof-

feffori, adeó, ut rigorofus ejusdem exactor mi-

nus pulchré & minüs juxta pudorem natura-

lem eg

fe cenferi poffet, & plerique id audien-

tes , forté fecum ipfis dicerent illud Juriscon-

fult PAuL: in L 244. ff. de Regulis Turis : non om-

ne, quod licet, boneflun ef.. V erbo: illa ipfà ra-

tio zquitatis, àt jam dictum eft, propter quam

W

ipfi dominium adícribi decuit & placuit, eti'am

R

exi-

DE FRUCTUUAM PERCEPTIONE, 47

Df t

exigere videtur, ut ipfi lucrum illud relinqua-

» QUodt

tur etiam refoluta opinione dominii.

Impe-

UFU

rator certé in cít. f. 25. dicendo : naturali vatione

tf

placuit. frutus. ejus effe pro cultura €8 . cura, &2 ideo

At d etin

&c. videtur fatis claré. dicere, quód lucrum

lfn lqcro Q9

ex fructibus confumptis ex quadam zqirate

]i

3

naturali bonz fidei pofleffori relinquendum fit,

40«*?*»

eó quód ex naturali squitare prop:er caltu-

W

ram & curam effzQtus fuerit dominus fructuum,

ln

h

ergo juíta caufa retinendi lucrum illüd, faltem

QOnlsn

TW

quantum requiritur ad hoc, ut de jure pofiti-

[

yrafe

r[iqw q

vo condicio . fine caufa non competat, non cef-

licrum

fat,dum dominus rei comparet, & confequen-

ii

"n

lii

ter domino rei comparenti non competit con-

di&tio fine caufa.

Q

Plura in hanc rem vide, fi

n

lubet apud cit. P. BóckHN.

LM).

l

W W

Confirmatur 2.

Condiclio fine caufa oritur

ompha

juxta communem DoGorum ex quafi contra-

pofd

&u, atqui poffeffor bonz fidei neque veré, ne-

[

;

que qua(i contraxit, ergo &c. min. prob. ex

na;uræ'gïä-

p

una parte qua(íi contractus perficiuntur con-

fenfü à lege generaliter przfümpto feu ficto

(

vel füppleto, ex altera veró parte jura ejus-

ærdm

modi coníenfum nec przfümunt nec fingunt

a

t

nec fupplent, nifi ita exigente equitate natu-

gorem p

rali, quz ex re ipfa apparet, &, quando etiam

g a

pro parte , quz obliganda foret, adhuc aliqua

t

gquitas relucet, ejusmodi confenfüm nec prz-

Turit

fümunt nec fingunt nec fupplent; atqui etiam

u

in noftro cafü pro poffeffore bonz fidei aliqua

Y

LL d

faltem zquitas relucet , ergo nec in poffeflore

bonz fidei in ordine ad reftitutionem fructuum

H

jf

;

jura

m'ïvT;

48

OUZSTIO L. $.2.

Concl, 1.

jura prefümunt vel fingunt vel fupplent ejusa

modi confenfum , & confequenter bonz fidei

pofleffor, ne quidem qua(i contraxiffe dici po-

teft. [n majori quoad primum membrum, quan.

"]

tum quidem ad rem przíentem facit, omnes

convenijunt, quamvis enim aliqui velint, qua(i

contractum oriri ex confenfü tacito , alii veró

cum Clariffimo DD. PEREGRINI iz prefat. ad tit.

28.1, 3. Iunflit. per confenfum przfumptum, fi-

&um, velà jure füppletum quafi concractus à

veris contractibus difcriminari velint, uti vie

dere eít apud cir, Authorem, qui hanc pofte«

riorem fententiam breviter quidem,fed elegan-

ter,deducit, hzc tamen diverfitas ad rem prz«

fentem nihil facit, üt per fe clarum eft. Quo-

ad alterum veró membrum eadem maj. proba«

tur tum ex eo, quod fi&tiones juris (ine gravi

caufa multiplicandz non (int, imó üt habet P.

REIFFENSTUEL lib. 1, Decret. tit. 2. $. $. num. 193«

ex recepta DD, fententia fictio non habet lo«

cum, nifi in cafibus à jure expreífis ; tum etiam

induclione. fic e. g. tulier fí in ea opinione fit, ut

eredat ,'fe pro dote obligatam , quidquid dotis nomine

dederit , non repetit ; adeoque Jura confenfüm ex

parte dotem accipientis nec prefumunt, nec

fingunt, nec füpplent in ordine ad re(tituen.

dam dotem; fablata en

? inquit textus /. 32,

£. 2. ff. de condicitone indebiti , falfa. opinione relins

quitur pietatis cau[ay ex qua folutum repeti non pote[f.

Licet czteroquin fumma zquitas videretur po-

ftulare, ut ejusmodi fceminz (cujus conditio,

ubi agitur de commifzratione, aliunde in jure

valde

d

DE FRUCTUUAM PERCEPTIONE.

49

Áopl

valde privilegiata eft argumento l.. 22. Cod. qui

(tt D Ü

gpotiores im pignore, C8 -«varüs leg. tot. üt. ff

QUE

Cod. «d Senatus con[ultum | Vellejanum ) faccur-

fmlbr.gm, q

l

ratur. Sic licét aliàs regula juris (6t, quod

401 Q

juris ignovantia fuum. petentibus mon noceat , €$ qued

!dl

iuris error im dammis amüttende vei fue mom moceat.

üt habet 1, 7. & $. ff. de juris &8. fatti ignorantia,

Ac error juris facere non poflit, ut id , quod

n

ll

ex mero errore juris folvitur, apud alterum

ld

i

exiftat ex cauías nihilominus l. 1o. Ced. de jtris

Yé

)

&2 fadii ignovantia dicitur: cum quis jus ignorans in-

QU hn d

debitam pecuniam foloerit , ceffat. vepetitio ; per 1guo-

Jamfed i

[

eantiam enim fatti tantim vepetitionem indebiti foluti

I

I

1

competere tibi notum eff, Quod faltem eatenus ve-

i

rum eít (üt egregié hos textus in fpeciem. fibi

m

oppofitos invicem conciliat Clariffimus DD.

PEREGRINI l, 3. Inffit. tit. 28. S. 3. mum, 14.) fü

UV

f

ro accipiente aliqua equitas naturalis militet,

ex quibus aliisque juris exemplis, qux adduci

poflent, fatis patet, jura ejusmodi confenfum,

It

nec pra'fümere,nec fingere,nec fupplere quan-

.

do etiam pro parte, quz ex ejusmodi confen-

fu obliganda foret, aliqua equitatis ratio relu-

cet; ?quitatem autem aliquam etiam in bonz

fidei poffeffore relucere, atque ab Imperatore

n

m

M

[

agnitam videri jam diximus , quando in fiepe

UMRU

M

dit. $. 2y. dixit: naturali vatione früttus effe bone

fidei poffefforis pro. cultura €8. cura , &2 ideo de frudti-

bus ab co confumptis, evfi adhuc virtualiter extanti«

n

bus contra ipfum (condiciione ex lege, *vel, condictone

MS

fine caufa)) agi non poffe.

qi

h

lMi

illd

D

36.

Quafl. I. De Frui. Percept.

19

QU.ESTIO I. S. 2. Cond. 1.

36. Contta id veró, quod di&tum eft de of-

ficio judicis , quód videlicet ejusmodi fru&us

poffint peti implorató offició judicis, eft, quód

hocipfum non przcife afferi, fed' probari de-

beret. Licét enim; üt eleganter advertit Cla-

riffimus DD. PEREGRINI l. 4. Inffit, tit. 17. num,

3. Óffició judicis quandoque plus contineatur

quàm jure actionis , àt patet ex jam dictis fu-

perius zum. 22. In rei vindicatione enim fru-

&us formaliter extantes à bonz fidei poffeffo-

re percepti jure aCtionis non veniunt, üt ad-

vertit proximé cit. Clariffimus Author li, 4.

tit. 6. num. 23. Obfervandiffimus meus in Dige-

ftis Profeflor, cui utique nihil magis volüpe

erat; quàm ejusmodi quzíliones ac juris effe-

&us fuis inculcare difcipulis, quod gratiffima

mente recolo , & quoad vixero recolam ; in

rei vindicatione, inquam, fructus formaliter ex-

i

tantes à bonz fidei pofleffore percepti jure

adionis non veniunt; neque enitri dominus rei

fru&us à bonz fidei poffeffore perceptos vin-

dicare poreft,

uia non ipfe fed potius bonze

fidei poffeffor i

]

orum eft dominus.

Veniunt

tamen officio judicis S. z. In/lir. de officio judiciss

licet;inquam,plura veniant offició judicis quàm

jure actionis, hoc ipfüm tamen officium judicis

egredi non debet terminos legis princip, inffit,

de offio judicis.

Neque aliam nifi legibus

communitam edere fententiam g. movell, $2

€4p. 13. 69 cap. 3. difl, 4. ex legibus autem pra-

cisé conítat, quód judex poílit jubere bonz

fidei poffeffori, ut domino rem füam cum fru-

ibus

D

L

DE FRUCTII7M PERCEPTIONE,

$i

lum d.

Gibus Formalitef extantibus reftituat, non ve«

INmod r

S! Cl?y Q

ró, quód etiam jubere poffit, ut fru&tus zqui-

t nl

valenter folüm extantes reftituat, fed potius;

üt vidimus num. 2:, & pluribüs in fequentibus

f ïüïfr[ï[

D

videbimus, conftat contrarium.

lvl

37. Nec dicas: eandem rationem, qux mi«

litat pro domino rei, ut ipfi reftituantur fru&tus

AL

formaliter extantes, militare etiam, ut ip(i re-

fticuantur fruc&tus equivalenter extantes; zqui-

I

V

n

tatem nimirum naturalem expreffam in cap. « $;

$ Authy i

de Regulis juris in 6. & veg. 206. ff. eodem nec non

l.. 14. ff. de condictione indebiti.. Nam boc matura. &-

Vnets in]

!

,;

m

quum eff , neminem cum alterius detrümento fieri locu-

:zaïs

n

pletioreim, atque ideo judex ; cütn ipfi manife-

ftum fit, quod propter di&tám zquitatem ex

H

| WUU &

officio fuo debea

ubere, ut domino rei refti-

]

tuantur fruCtus formaliter extantes , debebit

sormalier

ü

etiam officium fuurn extendere ad fructus equi-

perce u

valenter extantes. Jom enim inquit /, 12. ff..de

jr domit

legibus. Poffunt omnes articuli fiugillazum aut legibus

yercepto vt

aut fenatus-con[ultis comprebendi , fed vàm im aliqua

ü

pots u

g Vi

causa, fententia eorum manifefla efly is, qui jurisdittio-

i praefl , ad. fünilia procedere , arque ita. jus dicere

debet.

Similia quoque habentur l, 1o. l. 13. ff.

eodein l, 9. S. 2. de edendo. &9. 1. 32. ff. d legem

m

ZAquiliam ; unde etíam axioma eft, quod eft di-

$ p

)l

[

fpofitam in uno cafuü, extendendum eft ob iden-

um n

ji i

titatem vel paritatem ràtionis ad alios cafus.

t

ln'l')l

Refpondeo enim diftinquendo hoc axioma:

s d

n

quod eft difpofitum &c. fi in lege ratio legis

UMV

fit expteffa, vel maüifeftuin fit, quód legislator

g

hon nifi uhica ratione motus fit; conc, fi ra-

i

2

tid

/

I r

$2

QULESTIO 1. f.5. Cond, 1.

tio non fit expreffa in lege, vel dubium fit, qua-

g^

nam ratione ipfe legislator adductus fit ad con-

dendam legem, ac prefertim aliz leges clario-

res & probabiliores in altero cafu ftatuant op-

pofitum, nego. vide dicenda à num. $ $, ità axio-

ma hoc (etiam abftrahendo à legibus in oppo-

fitum) plerique Authores diftinquunt cum D.

Auguftino Michel Theol. Canonico-moralis tract, 4.

quafl. 6, f. 2. num. 7, P. REIFFENSTUEL l. , de-

eret. Dit. 2. à nIm. 429. d in reg. 1y. de veg. juris

in 6. nti, 23. quando enim ratio in lege expre(-

fa non eff, aut dubium, quanam ratione Legis-

lator motus fuerit, non eft recedendum à ver-

his legis, nec conítituuo illa poteft extendi

ad alios cafus.

Szpe enim inquit P. Bóckuwv

l. 1. decret. tit. 2. num. 125. ratio particularis la-

tet, quz Principem movit, ut de uno cafu po-

tius, quàm altero ftatueret, quam nos non af-

fequimur, & P. VivaA eurfus Theologico- moralis

tom. 1. part. 1. que[l, 6. avt. 2. num. 3. citans plu-

res alios, inquit; potuit Legislator ob aliquam

rationem nobis ignotam velle , ut unus cafus

lege comprehendatur, non alius, quamvis no-

bis videatur eadem ratio.

Accedendo autem

propiüs ad noftrum intentum non equidem in-

ficias iverim, quód Imperator allegata zquita-

te naturali motus fuerit ad judici injungen-

dum, ut ipíe juberet domino rem evincenti

eam reftitui cum fructibus formaliter extanti-

bus, verüm cüm Imperator pariter pro poffef-

fore bonz fidei aliquam zquitatem naturalem

ftare agnoverit, üt fepius Jam ex eodem dixi-

fr

mus;

:N

Atl

DE FRUCTUUAM. PERCEPTIONE.

15

T

|

mus, ob quam zquitatem Imperatori placuit

»tul GU

n

IM

Ü

u

J,

dominum rei privare dominio in fructus bona

fide perceptos , illádque bonz fidei poffeffori

.

ha

j;

!

[

( d)

adícribere, non ita imprudenter dici poffe exi-

ftimo , quód Imperator utrique aliquó modó

0n

Im j

favere voluerit, domino quidem in ordine ad

fructus adhuc formaliter extantes , bonz fidei

offeflori veró in ordine ad fructus zquiva-

enter extantes ; accedente prafertim & illa

ratione, quód & bonz fidei pofleffori & judi-

ci onus valde grave effet accuraté inter fructus

D nril:

tddim i

confümptos diftinquere, lucrümne reliquerit

pofleffori nec ne.

Certé in foro confcientiz

W

al

via pateret fcrupulis; & in foro externo janua

U

panderetur infinitis litibus, (i taliter inter fru-

&us diftinquere neceffarium foret, Accedit,

quód Imperatori tam difficile non fuiffet fru-

&us equivalenter extantes exprimere , fi eos

voluiffet comprehendi officio judicis ; neque

j

credibile eft, quód Imperatori in mentem non

Qbdi

venerit diftinctio inter fruCtus omnino con-

LOm C

! jï

fümptos , & inter fructus confümptos adhuc

qui

vquivalenter extantes , cüm illa diftindio fre-

*34

enqo a

(

A VU

quentiffimé, imó femper adhibeatur , quando

agitur de poffeffore hereditatis.

Verüm de

ngg ngfECP

d

hoc pluribus infra, nunc ex iis, quz occafione

refponfionis à uum. 32. datz dicta funt.

juc. i

orm eui

38. Confirmatur, quod Imperator in cit. f,

3;. fuerit locutus de fructibus omnino con-

ymall

at p

!

fumptis, Ex una parte difficulter faltem falva-

ri poteft, quód illa illatio ab Imperatore facta

U

in $. 25. fuerit bona, fi dicatur, quód illi fer-

lm ü uvl ;

3

mo

D

54

QULESTIO 1. S. 1. Cond. 5

mo fuerit de fructibus omnino confumptis , àt

patet ex dickis swm. 3:, ex altera veró parte,

fi dicatur, fuiffe locutus de fru&tibus conlümp-

tis zquivalenter adhuc extantibus, illatio hac

€x antecedentibus per fe & quafíi naturaliter

fluit, ergo dicendum eít, quód Imperator di-

cendo : aaturali vatione

placuit. frudus bone | fidet

poffefforis. effe ,. && ideo domimus vei. fuperveniens

de fruthibus 4b . eo confumptis agere mon potefl ,

locutus fuerit de fru&ibus confümptis a-

quivalenter extantibus, Confeq. videtur cla-

ra: ant. quoad primam partem patet ex di-

is à num. 31. quoad fecundam prob: hzc il-

latio bona e(t, & per fe, & quafi - naturaliter

fluit: poffeffor bonz fidei dominium horum

fru&uum & hujus lucri ex jufta cau(a per cul-

turam nimirum & curam fuam, üt ita dicam,

meruit & obtinuit, & hec cauía, quód videli-

cet per culturam & curam füam hoc domini-

um meruerit, etiam pofítquam dominus rei

comparet, adhuc manet, quia etiam, poftquàm

dominus rei comparet, adhuc verum eft dice-

te, quód per fuam culturam & curam bona

fide impeníam illud meruerit, ergo ab illo hoc

lucrum (quod Adverfarii vocant fructus fimpli-

citer extantes vel formaliter extantes, üt vidi-

mus num. 32.) etiam poftquàm comparet do-

WE

minus, condictione fine caufa peti non poteft, Er-

go etiam hzc illatio ab Imperatore fa&cta bona

eft, & per fc, & quafi naturaliter. fluit: pof-

feffor bonz fidei (liceat mihi claritatis gratia

totum difcurfum repetere) dominium horum

^W

fru«

l

|

DE ERUCTUUM PERCEPTIONE.

5y

Inyi. |

fru&uum & hujus lucri ex juíta caufa per cul-

of N

QOnla

turam & curam füam meruit, & zquitate na-

turali füuadente ( à me tanquam Legislatore )

htio

obtinuit, & hsc caufa, quód videlicet per cul-

AUl

turam & curam fuam hoc dominium merue-

SFator w

Yit, etiam poítquam dominus rei comparet,

/

adhuc manet, quia etiam, poftquàm dominus

ht

rei comparet , ádhuc verum eft dicere , quód

per culturàm & curam füam illud meruerit:

ergo ab illo hoc lucrum etiam, poftquàm com-

A C

à

i

j

paret dominus, nulla actione peti poteft, Confeq.

;

patet ex eo, quia aulla alia 4dio domino rem

)

fuam vindicanti in ordine ad petendos fructus

ul

zquivalenter extantes cum fpecie aliqua veri-

tatis. accomodari potefít quàm conditio fine

i )

I

ciufa & confequenter, fi ex dominio ex jufta

"j

cauía obtento bene infertur, quód domino rei

non competat condictio fime cau(a, bene etiam in-

C

fertur, quód eidem zulla adio competat. ant.

Ir

autem prob. r. illud enim folüm peti poteft coz-

?

iij

diclione fine cauf[4, quod quis obtinuit Gine ju-

04

fta cauía, vel quod quidem ex jufta cauía, qua

!

tamen nunc ceffat, obtentum eft. ita enim ha-

bet /, z. $. 3. ff. de condiclione fine cau[a : conflat id

l

demum poffe condici alicui , quod «vel mon. ex jufla cau-

UM 1

fa. d eum pervenit , vel vedit ad mon juflam caufamy

at

ergo (i verum eít (uti verum effe tum per fe;

pO[

tum etiam ex diéctis conftat) quód poffeffor

bonz fidei dominium horum fructuum merue-

rit, atque ex difpofitione Imperatoria ob equi-

tatem naturalem obtinuerit &c. tunc per fe

& quafi naturaliter fequitur, quód hoc lucrum

(s

4

à pof-

ml

Bþ

$6

QU.ESTIO I, $.23. Coxd. 1;

l

à poffeffore bonz fidei non poffit peti condi-

édione fine caufa.

Probatur 2do. ille folàm con-

q

veniri poteft condidione fime cau[a, , qui nul-

jl

]

lam zquitatem habet ad retinendum, quod ac-

cepit, atqui poffeffor bonz fidei 2quam cau-

fam habet ad retinendum hoc lucrum ex fru-

hj

&ibus confümptis, uti conftat ex dictis, ergo

"

conveniri non poteít condidione fime cau[a.

prob,

3tió

cendichione — fine

caufa : conveniri

non poteít, qui cum alio nec veré nec quafi

contraxit, atqui poffeffor bonz fidei nec veré

nec quafi contraxit cum domino rei, quia jura

ipfius confenfum nec prafumunt, nec fingunt,

nec füpplent in ordine ad reftitutionem hujus

lucri faciendam, ergo à domino rem (üam vin-

dicante ad lucrum hoc reítituendum conve-

niri non potelt condidione — fine

catufa.

unde

à primo ad ultimum, (i dicatur, quód Impera-

tor in f.. 3;. fuerit locutus de fructibus con-

fümptis zquivalénter tamen extantibus, illatio

ab ipfo facta omnino bona eft, & per fe ac qua-

fi naturaliter fluic.

Atque ideo etiam fructus

confumptos, zquivalenter tamen adhuc extan-

tes, intellexiffe cenfendus eft, quando dixit:

& ideo dowinus fuper-veniens && fundum ab co vindi-

cans de fructibus ab eo confumptis agere mon pote[f.

qui textus ad intentum noftrum videtur fuf-

lj

ficere ex dictis uum. 3:. et(i forté ea, qux à

n1un. 34. hucusque di&ta fünt, minus efficacia

4l

forent, neque enim, üt jam przoccupavimus;

nobis probare incumbit, quód hzc vel illa a-

&io

DE FRUC'fUUM PERCEPTIONE.

77

eh

W

&io in fpecie in ordine ad repetendos fru&tus

ln

virtualiter extantes non competart,

QUi

39. Ex his porro, quz prefenti $. dicta funt

Quod;

repeto argumentum in (imili gum. :17. propofi-

DuEPT

tum & fic argumentor.

Hzc refpon(io, qua

! CL

dicit, quód Imperator in cit. $. 35. locutus fue-

d)

rit de fruCtibus omnino confümptis, diftinquit,

ubi lex non di(tinquit. 2. Diftinquit ibi, ubi

non eít ratio diftinquendi, & jtio denique

W

I

diftinquit, ubi ex ratione in lege exprefla colli-

gitur, quód non fit diftinquendum , ergo &c.

lj

Primum membrum patet ex verbis ipíius G.

Cfigon,

2dum membrum prob. tota ratio diftinquendi,

ob

uam nimirum Adverfarii volunt , quód

m H

!

!

«

Imperator folim fuerit locutus de fructibus

:«;I! C0

omnino confuümptis, eft, quia, cüm Imperator

/'L D

ibi dicat, naturali vatione feu equitate placuiffe,

Inpen.

meritó cenfetur (ílatuiffe juxta aquitatem na-

QUs QOl

turalem, hzc autem càm folüm exigat, ut fru-

j

-us,iï&ï..ï

&us omnino jam confumpti, feu nec formaliter

(

nec zquivalenter extantes non reítituantur ;

n"

üt patet ex zu7. 27. etiam Imperator de his

uh L

folis locutus fuiffem dicendu videtur. atqui hzc

Ü

0 QR

ratio nulla eft, quia àüt fuprà à nm. 35. often-

(

dimus, pro poffeflore bonz fidei etiam aliqua

M

I

^l

zquitas naturalis militat, ut ipfi relinquantur

|eti

fru&tus naturales equivalenter extantes, ergo

4j

&c. 3tium autem membrum prob. ex €o, quia

1mperator pro ratione füz illationis, vel fi ma-

vis, pro ratione, ob quam ipfe ftatuit, ut pof-

]

feffor bonz fidei conveniri non poffit de fru-

u 1.*1."

ii

&ibus confümptis exprefse affignat hanc , quia

natus

L]

V(n

$8

QUAESTIO I. S.3. Conl. H

"

"n

naturali ratione factus e

D

ft dominus fructuum,

i

atqui hzc ratio fatis indi

cat

» quód mens ipíius

du

"

fu

erit dicere, quód poffeffo

r de fru&tibus con-

fü

J

mptis 2quivalenter adhuc extantibus conve-

niri non poffit, üt diximus mun, 31. ergo &c.

Qu

M

$. s

t

Indicantur breviter alia quedam capitä,

€x quibus conclufio noftra confir-

mari poteft,

Oftquam pauló fufiüs argumentum ex G. ?;.

P

petitum propofüimus, placet nunc alia quse-

pu

dam capita breviüs indicare, ex quibus tum

fi

€a, qux przcedenti . diximus, tum etiam ipfa

conuclu(io fors non inefficaciter

poffet confir-

mari.

40. Primum,quod jam fuperius zum. 30; bre-

viter infinuatum. fuit, fic proponitur : Ex una

parte tam cit. $. 5;. quàm & aliz leges mox

afferendz univerfaliter & abfoluté dicunt con-

tra poffeflorem bonz fidei de fructibus ab eo

coníumptis agi non poffe, eum lucrari fructus

l

confümptos , nullo fac&to difcrimine, an inde

i

ditior evaferit nec ne

; €X altera veró parte iftze

le:

2cs fünt favorabiles, ergo non fünt reftrin-

gceadz ad fructus omnino confumptos, fed

potius ampliandz, (i tamen ampliori interpre-

tatione opus eflet, ad fructus coníümptos a-

qui«

Jl

11

DE FRUCTUUM PERCEPTIONE. $9

:f

quivalenter extantes. Confeq. patet ex Cap. s.

U

de Regulis juris in. 6. odia reffringi &8. favores comve-

&l'b s 'l

nit ampliari. Neque enim videtur poffe negari ,

us COty,

quód, fi verba hzc fructus confumpti in pauló am«

' Eïgo &(

pliori fignificatione fümantur, comprehendant

etiam fructus equivalenter extantes. Ant.au-

tem quoad primum membrum patet, & pate-

bit amplius ex ip(is verbis legum. quoad odum

probatur. Quando conftitutio partim eft favo-

2 (äïïïuï

rabilis, partim odiofa, eó quód, dum uni quid-

Cf

piam favorabile concedit, id alteri adimat , &

favor ab odio fecerni nequeat, tunc ad dignos-

cendum , an ea (it favorabilis nec ne , oportet

attendere ad principalem intentionem difpo-

at

nentis feu legislatoris, & fi quidem lex princi-

K

paliter in favorem alicujus ftatuta fit, lex five

)ä

uitttm

x

conítitutio, aut quzvis alia difpofitio cenfetur

l

!

:

m j

et eantr

omnino favorabilis, (icque laté interpretanda

l

NV WUU

eft, atqui Imperator in cit. $. 2 . aliisque legi-

bus ítatim afferendis principaliter bonz fidei

i.j

j

V

poffeffori favere intendit, ergo licét domino

u Druy

*

rei aliqualiter odiofz videri poflint, fimpliciter

sla

,,l.ï

tamen habendz fünt pro favorabilibus,

Maj.

'däc

docent communiter Authores cum & apud P.

REIFFENSTUEL l. :. Decretal. tit. 2, mum. 437. 9

tius

^

Yari n

cap.. 2. de Regulis juris in 6. ad vegulam v5. à num, 2.

ubi non folüm exempla juris ad id comproban-

Q a'v.v Wf

dum adducit, verüm etiam hanc rationem red-

0p

[un

dit, quód quzlibet difpofitio ex primario fuo

f)]

fine feu intentione flatuentis menfuranda &

yr It

dijudicanda fit. Favent etiam huic explicatio-

Jmp

ni fatis claré /. qui exceptionem 4o. de condiclione

l«

indes

j

60

OUJSTIO. £,

$-.3.

Concl. T.

^

A

indeliti. l. cum quidam.

1 9. ff. de liberis & poffbumis,

Extendit hanc doctri

]

W

nam cit, Author etiam ad

cafüm, in quo non apparet, an conftitutio fa-

!

€&ta fit propter favorem, an veró propter odi-

um, aitque, ejusmodi coníftitutionem favorabi-

M

lem cenfendam, & confequenter laté interpre-

M.

tandam, citátque etiam pro hac extenfione du-

"TEM.

plicem gloffam Banr. BArp. JasoN. CovAnn. &

P. SANCHEZ. min. veró patet con(ideranti te-

norem $. .toties allegati, in quo Imperator a-

perté indicat, quód id faciat ad remunerandam

m

culturam & curam à bonz fidei poffeffore ex-

hibitam.

41. Ex quibus etiam facilis eft refponfio ad

id, quod ab Adverf(àriis sum. 2o. allatum eft ad

probandum, quód iftz leges potius pro odio-

íis haberi debeant, eó quód cedant in preju-

;

diciüm tertii. Refpondetur videlicet, non om-

nes leges computari poffe inter odiofas , quse

in aliquale prejudicium tertii vergunt, quia

aliàs omnes pené leges, quz uni quidpiam fa-

vorabiliter concedunt, dicendz forent odio(z,

quia üt recté ait P. REIFFENSTUEL l. :. Decret.

tit. 2. . 17. min. 437. plerumque dum uni quid-

piam favorabiliter conceditur, id alteri adimi-

tur, & confequenter in aliquale illius vergit

prejudicium , & hoc videre licet in omnibus

propemodum materiis, que non fünt meré in-

diíferentes abítrahendo videlicet tam à favore

V

quàm ab odio, quod etiam non obfcuré indi-

cat $. AMBROSIUS i5 ill ipfoó cap. to. caufa 14«

gusfl. . ab Adverfariis allegato.

Ca-

d

DE FARUCTUUAM PERCEPTIONE. 6t

h

Canones & leges ab Adverfariis cir. mum. 2o.

[ C

allatze de eo, an lex aliqua pro favorabili vel

[tut

l

odioía habenda fit, nil dicunt, fed hoc folüm

Dtet o

volunt , quód omnes leges non tantüm odio-

tvorgd

Ofa

Íx, fed etiam vel maximé favorabiles ita inter-

Thtetore,

pretari debeant, ut non prajudicent juri ter-

wh']

di

tii jam quzifito, Sic e. g. i cap. fí propter 1. de

»

N

vefiriptis in. 6. ubi Ponuüfex cuipiam Epiícopo

concedebat fructus primi anni beneficiorum in

fua dizcefíi vacantium ad perfolvenda debita,

L'*lnï

non obftantibus quibuslibet confuetudinibus

R ote a.

privilegiis & ftatutis, per quz conceffio hxc

Apoftolica impediri poffet, éxprefsé cavetur,

l

quód Pontificis intentio nequaquam fit, pra;ju-

3fponüg?

]

dicium aliquod per hanc conceffionem gene-

S p 0

r

i

rare, fi forté fructus hujusmodi fabricze Eccle-

-t rj

fiz , vel alteri ufui, feu cuicunque fingulari

V 0T QT«

erfong de ípeciali confuetudine privilegio

fs Qu

vel ftatuto debeantur. Hoc tamen non obftan-

2

tnt, qi

te conílitutionem illam tanquam fimpliciter

Id

favorabilem agnofcit gloffa ibidem verf. primi

nt odif

anni, D AYMANN in cit. cap. fi propter n. 3. apud &

ul

cum REIFFENSTUEL cit. nWi. 439. €x e€a ratio-

U

h

ne, quia precipua intentio Papz fuit, fpecialem

tell

illi Epifcopo favorem exhibere, üt liquet ex

[0 Y

W

ilis cap. verbis: de jfpecdali gratia concedimus.,

licét ceteroquin favor hic conjun&tus fierit

] mj

EE

cum aliquo onere beneficiis vacaturis impofi-

to. unde etiam citt. Authores conftitutionem

4

i

[ 4

illam tanquam favorabilem laté explicandam

(

effe volunt, ut comprehendat etiam dignitates

v. g. Decanatus, Prapofituras vacantes. Atque

&1.

1ideo

lLa

62

QUASTIO I. $, 3. Concl. 1.

M

ideo neque hzc conftitutio, neque . aliz leges

u

ab Adverfariis citatz volunt, quód omnes les

ges, vel etiam aliz difpofitiones, quz in ali-

KV

quod onus tertii vergunt , etiam(i ceteroquin

principaliter in favorem alicujus fa&z, odiofie

fint , neque etiam volunt, quód ita ftricte in-

rent.

terpretandz fint, ut nullum onus tertio gene-

u

Hinc etiam privilegia feminarum circa

"T.

pralationem, fidejuffionem, minorennium circa

reftitutionem commnuhitet inter jura favorabi-

lia numerantur , quia primarió in harum per-

fonarum favorem fuére introducta, efto fecün-

darió & per accidens vergant in przjudicium

creditorum, qui f£eminis debent poftponi, vel

quibus cum debitore principali forte fatis con«

W

fültum non eft, vel qui minorenni rem coritras

&u aqui(itam reftituere debent.

Similiter ins

ftitutio hzredis,licét in prejudicium heredum

ab inteítato vergat, favorabilis tamen habetur.

Atque ideo tam ipfàm quàm etiam przfata pri-

vilegia ampliori etiam interpretatione juvari

debere omues fatentur. Ratio autem difpari-

tatis, quare omnes omnino leges & difpofitio-

nes ita interpretari debeant, ut non prajudis

cent juri tertii jam quzefito, e(t, quia non po-

teft Princeps etiam füpremus neque vi pote-

ftatis ordinatiz, neque vi abfolutz fine cau(a

J

jus füubdito quxfitum auf

erre, cüm ipfum jus

natur& , cui etiam fupremi Principes fübjecti

funt, precipiat , aeminei ledere , jus. fuum . cuis

que tribuere ,

bosa [emel acquifita iwvitis non au«

ferre &c. üt pluribus demonílrat Magnificus

D. P.

li

DE.FRUCTUUM PERCEPTIONE.

63

N

D. P. FRANCISCUS SCHMIER l. :. tracl. 1. cap, 1.

Oftny

ed. 2. f. y. 4 num. 196. quodfi tamen id fiat ex

It jn

caufa neceflitatis vel utilitatis, ut uni vel al-

li

teri de communitate jus adimatur (uti ecGam in

?Iel'Oq

) IQdIsz

ejusmodi cafu licité fieri poffe demonftrat idem

TE f

Magnificus Author z. 209.) illud proportio-

fs

nata contributione ab ompibus de communi-

Ml

um

tate refarciri debet , üt habet idem mum. 2:7.

cjrca

poteft tamen ex jufta cauía jus uni vel alteri

quaréndum impedire, quia hoc pacto proprié

lt

M

nemo gravatur, neque odium patitur, cüm fibi

o ts

à damno, quod forté pati poffet, eó quód v. g.

feminz fidejuffionem acceptaverit, vel cum

PJudictn

It t

minore contraxerit, cavere poífit: vel etiam

j 51'5«8 [

feri poflit, ut hic favor, qui hic & nunc pet

jl

accidens à lege alteri competit, & quo ipfe

ladi

ld

nunc gravatur, alia vice ibi obveniat , & alter

laredun

inde gravetur.

Ex his igitur (ut ad propofi-

hst

tum noftrum , à quo forté paululüm difceffi-

R r

mus, redeamus) inferri quidem poteft, quód

etiam leges noftre , quz poffeffori bonz fidei

j

in fru&tus perceptos extantes dominium revo-

d

Vil

cabile, in fructus veró confumptos irrevocae

j!

W

bile tribuunt , ita Interpretandze fint, ut non

prajudicent juri domini jam quaffito, ac proirt«

de (quod jaim aliàs cautum cap. 2, & cap. ult.

(vl

de conflitutionibus , nec non L z. Cod. de legi-

(ine

p

bus) extendi non poffünt ad fructus, qui jam

ante promulgatas has leges petcepti, vel non

omnino plené confümpu fünt,

uia in ordine

ad hos fructus dominus rei ex lege anteriori

naturz jus jam quazfitum habet ; nullatenus au-

teim

H

f

J

J

64

QUJESTIO I. S.3. Cornd. $;

tem inferri poteft , quód ödiofæ fint aut ftri.

Q interpretandz , fed potiüs inferri debet,

quód, üt ad initium hujus probationis dixi-

rnus , inter leges fimpliciter favorabiles nume-

M

lu

rari debeant, & ideo per ampliorem interpre-

R

tationem ((i tamen ampliatione opus fit) ex-

WCC&

tendendz (int ad fructus confuümptos etiam-

num zquivalenter extantes.

42. Secundum argumentum non multüm ab«

j

fimile illi, quo jam mum. 16. ufi fümus, efthoc:

quando leges agunt de pofleffore hzreditatis

alienz ejusdemque obligatione circa reftitutio-

nem fructuum, fignaté diftinquunt inter fructus

confümptos, ex quibus poffeffor ditior factus

eít, & ex quibus non eft faGus ditior, & ftu-

diosé omnino exprimunt , ' quód ad reftitutio-

nem fructuum obligetur, quando ex iis factus

eít ditior; quando veró agunt de poffeffore rei

particularis, nunquam diítinquunt inter fructus

confumptos ,. ex quibus pofleffor ditior eft fa-

Qus, & ex quibus non eft factus ditior, fed

fimpliciter & indefinité dicunt, quód de fru&ti-

bus confuümptis convenirinon poflit: atqui non

eít credibile, quód hanc diftin&ctionem , & li-

mitationem penitus intermitterent, fi poffeffo-

j

rem rei particularis alienze eodem modo vellent

obligatum ad reflitutionem fru&tuum confüm-

Ti

ptorum zquivalenter extantium , quo modo

obligatum volunt poffefforem hzreditatis alie-

n&, ergo non eft credibile, quód poffeffor rei

fingularis, qui bona fide ac juflo titulo muni«

t eodem modo obligatus (it ad reflituen-

'tus eí

dos

l

DE FRUCTUUAM PERCEPTIONE.

6j

0a

dos fru&tus confumptos,eft quantüm ex iis fa&us

tt g

ditior, quó modó ad eosdem reftituendos obli-

Ionj

atus eft poffeffor hareditatis alienz , & con-

ls t

Ánterys,

equenter nec eft credibile , quód leges poffef-

forem bonz fidei rei fingularis voluerint obli-

5 [f) x

are ad reftituendos fructus virtualiter extan-

0 Cl

tes. Maj. quoad 15nnmum membrum patebit le-

hr

genti tirul. de bereditatis petitione tam in ff. quam

kk

Cod. in fpecieautem hzc obligatio irfinuatur in

4

)

w

d

L. fed etfi 25. S. confuluit 1 1. l, poff Senatusconful-

um 28. ff. de bereditatis petitione , & in l. illud quo-

J

It

que 40. S. predos ff. eodem. dicitur: im bone fides

«utem pojfefJore bi. (fruCtus) tantum. veniunt. in re-

UT

ffitutione quaft. augmenta bareditatis, per quos loguple-

tior fattus eff.

]tem /. r. Cod. de petitione beredita-

tisita habetur: fradius boue fidei poffeffores veddere

cogendi mon funt, mifi ex bis locupletiores extiterint.

*!chïore;;

|

Secundum membrum maj. partim patet ex di-

terfdur

Gis, partim autem patebit ex dicendis;prafer-

tior d

tim zum, go, ubi folvemus S. z. Inffit. de officio

dior, i

judicis, quem contra nos producunt adverfarii ,

d defrd

& in quo videtur parificari poffeffor rei fingu-

laris cum poffeffore hzreditatis quoad obliga-

Yem

M )

I

tionem re(tituendi fructus. min. autem patetc

ex di&tis cir.sum, :6, Mirum enim omnino effet,

(Q0

quód leges, qusz toties & tam follicité expri-

f C

munt, quód bonz fidei poffeffor hereditatis

qu z

alienz obligatus fit reftituere fru&us, fiex eo-

rum confümptione fit factus locupletior, hanc

obligationem in poffeffore rei fingularis nun-

quam expreffiffent, (i eam eidem voluiffent in-

dU

jungere.

Mirum eflet & quidem adeo mirum,

($

Qua[l. I. De Frud. Percept.

E

ut

66

QUAZSTIO:1^ & 5.

Concl.. 1.

ut credulitatem humanam füperare videatur,

quód in uno cafu toties & tam accuraté di-

Mi

ftinquerent inter fru&us confümptos . ex qui-

wwwww

bus poffeffor factus eft ditior, vel non: in alte-

ro veró.cafu quafi hanc diflindjonem exprime-

re oblitz toties,quoties fimpliciter & indefinite

pronuntiarent, quód de fructibus confumptis

"

conveniri non poffit, fi pro utroque cafü ean-

dem obligationem vel agnoícerent vel indu-

cere vellent; atque ideo credibile non eft,

quód leges poffefforem rei fingularis, qui bona

fide ac juíto titulo munitus eft, eodem modo

obligatum velint ad reftituendos fructus, quan-

tum ex iis factus eft ditior; quo modo ad eos-

dem reftituendos obligatum volunt poflefforem

hzreditatis alienz.

Quis, meritó hic inquit

Clariff. D. P. BOECKHN num. 31. prob. &.. fibi pro-

babiliter perfuadeat, quód leges; quz toties

tantáque curá. id exprefferunt de eo, qui hz-

reditatem bona fide poffidet, (i voluiffent rei

fingularis poffefforem boná fide munitum fimi-

liter obligaread reftituendos fructus,in quantum

factus eít locupletior, femper fimpliciter, ac

indefinité pronuntiaturz fuiffent, non effe il-

lum cogendum reftituere fructus confüumptos,

& quód non etiam adje&ture fuiffent limita-

tionem pro eo cafü, qui, üt z. 49, videbimus,

tam frequens eft, quo fcilicet aliquod lucrum

füperfuerit, Plura ad efficaciam hujus argu-

menti facientia dabimus in , objectionibus

titti. 9 2« €9 duobus feqq,

43*

li

DE FARUCTUUAM PERCEPTIONE.

67

V

"

43. Tertium, ídque fatis efficax argumentum

»y

defumitur ex /. fed & loci. 4. $. poft litem. . f. fi-

* Iaj

nium vegundorum. ubi diciturs fructus ante judicium

&t

percept? mon omni modo boc im judicium -veniunt : aut

enim bona fide percepit , & lucrari eum oportet ,. ff eos

Irdefnie

nlumyi

cor fumpfit , aut mala fide €2. condici oportet. ex hac

enim fic argumentari licet.

Verba hujus legis

&2*.;&35,

al

W

eportet poffefforem bone fidei lucrarifrudtus confumptos

in fenfu naturali & obvio nihil aliud fignificanty

quàm poffeflor, qui bona fide fructus

percepit,

» Qitoy

fi eos confümpfit, ad riullam reítitutionem vel

dtm mj

compenfationem pro iisdem faciendam obliga-

' US) q::,',-

Q 4609

tur; vel fignificant: oportet ut poffeffori bonze

fidei, qui fructus ex re aliena perceptos con-

fumpfit, omne lucrum , quod ex fru&ibus

confümptis tulit, irrevocabiliter relinquatur,

l

[

ïllævi

Oi

»;SI

ergo juxta hanc legem in fenfu obvio & natu-

w ls

rali intelle&tam poffeffor bonz fidei, qui lu-

en v

crum aliquod tulit ex eo, quód fru&tus ex re

aliena perceptos confumpferit, & exinde factus

eít ditior, non tenetur illud reftituere.

nq

1]

J

M

44. Refpondent ad hoc argumentum, legem

banc intelligendam effe de fructibus omnino

DO

i

confurnptis , ita ut feníus fit: Poffeflorem bo-

II

nz fidei lucrari fructus omnino con(umptos.

q

neque enim implicare, utquis dicatur lucratus

vidoo

efle, etfi non fit factus ditior.

od

AROR

Sic enim juxta

receptiffimum modum loquendi dicitur quilibet

lucrari caufam , quando quis accufatus de da-

mno dato abfolvitur ab onere reftitutionis, aut

compenfíationis: & tamen in hoc cafu non fit

uo luferunt pro hauftu

ditior. Rurfüs quando fj

2

vel

IV

68

QUAZSTIO I, S.3. Coul. 7

i

M.

vel convivio , quod aliàs non fuiffet inftitutum,

fed tantum occafione ludi paratumeft, (j victor

convivio interfit, & poftea nihil pro eo folve-

Wï "

tedebeat, ex omnium fententia dicetur lucra-

tus convivium , etiam poftquam jam fuit ab-

fumptum, & ipfe non amplius ex eo ullo mo-

do e(t ditior: pari igitur ratione dici poteft,

v

uod pofleffor bonz fidei lucratus fit fructus,

quos abfümpfit , e, g. lautiüs & fplendidiüs vi-

vendo, cüm nihil debeat

ro iis reftituere,

lucratus eft enim, dum fructus omnino con-

fumpfit, eam voluptatem vel honorem, quem

percepit ex fplendore victüs, veftitüs &c.

quod utique aliquod lucrum vel aliqua utilicas

efi: & quidem de novo aquifita atque per

omnimodam confumptionem irrevocabiliter

percepta absque onere ullius compenfàtionis.

Neque hoc eft decifionem textuum cafüi ra-

roapplicare, cüm forte frequentiüs fiat, quód

homines ex confumptione fructuum non dite-

Ícant , quàm quód ditiores fiant; ordinarié

enim homines poít accepta bona nova vivunt

Íplendidius & ítatum fuüum exaltant.

Neque

etiam hoc eft ftricté inutiliter confumere , uc

propterea dici poffit, quód jura tantüm expli-

centur de cafibus, in quibus res inutiliter con-

fumuntur, fed potius eft confümere uriliter.

Addit Clariffimus quidam Author: hzres putá-

titius ex titulo univerfitaus, &

ofleflor malg

fidei, qui ambo tenentur ad re

t

ituendos fru-

&tus omnino confumptos, lufficienter lucraren-

tur, fi hos non deberent reftituere, Neque

l

refert,

DE FRUCTUUAM PERCEPTIONE.

69

lüit;.'

refert , etfi lucrum non fümatur in fenfü ftri-

Í

&itfimo, uti fzepiusleges & verbalegum propter

€0 []

concordiam non accipiuntur.

lr t

. Verüm contra hanc refponfionem eft r.

t

Verba legum fumenda fünt in fenfu proprio ,

quamdiu nihil obftat, atqui verba hujus legis

pllo 100

! otel

fümpta in fenfu proprio non poffünt intelligi de

H

fru&tibus omnino confümptis, ergo &c.

aj.

l

eft recepta inter DD. inquit P. REIFFENSTUEL

l.:. Decret. tit. 2. num. 390. & defümitur ex I.

RLT

non aliter ff. de legatis. I1I, ibis mom aliter à fígnifi-

catione «verborum recedi oportet , quam cum manifeflum.

em, q

ts d

eft , aliud fenfiffe teflatorem: & 1. 1. ff. licet 20. ff

Y

de exerdtoria adione, ibi: im re dubia melius eff

|

Uþa tl

W y

edidi -erbis flare, accedit ratio, quia Legis-

AO

lator debet uti verbis manifeftis, feu claris in

OT

)

]

editione legis, ne aliquid per obícuritatem in

captionem contineat Cam. z. diffin, 4. . ergo is

T Cf

füt qui

ctiam uti debet verbis in fignificatione propria,

1 Don d

ac proinde hzc fecundüm propriam fignifica-

u

tionem intelligi; alioquin nihil firmum ftabili-

F)rdï

retur, fed omnia plena forent cavillationibus,

Qv v

t

min, prob. in fenfü proprio non poteft dici lu-

cratus fructus confumptos, aut habere lucrum

zïuxe:-;(n

ex fructibus confüumptis, cui ex frudtibus con-

It

fümptis nihil remanet, ex quo factus fit ditior,

& nifi fru&tus apud poffefforem adhuc zquiva-

au

hn

lenter extent, ergo &c. Ant. prob. r. ex com-

muni perfüafione hominum , juxta quam, üt ad-

vertit P. HorzMANN bzc num. 367. malé dicerem:

;

boc lucratus fum, fi idem penitus confumptum

malé dicerem: /adendo nuper

j

o

fit , aut nihil fit,

M

E 5

lucratus

79

QUAEST.. I« «f..3.

Concl, . 2,

lucratus füi . fifinito lufa neunico quidem obuló

plus habuerim, quàm ante; licet cztero ;..in

ertiam hoc cafu lucrum illud tranfitorium ab

Adverfariis allegatum , voluptatem videlicet

aliquam & recreationem habuerim absque ulla

obligatione reftituendi vel aliqüid pro ea com-

peníandi, ergo nec poffeffor dici poteft lucra-

tus eífe fructus omnino confumptos ,

& qui

nunc nihil funt.

Prob.2, idem ant, fi in fenfu

proprio dici poffet lucratus effe fructus con-

;

fümptos , aut habere lucrum ex fructibus con-

fumptis etiam ille, cui ex fructibus confümptis

nihil remanet, ex quo factus fit ditior, tunc

etiam poffeflor hzreditatis alienz dici poffet lu-

cratus efle fructus omnino confümptos, vel ha-

bere lucrum ex fructibus, quos ita confumpfit,

ut ex eorum confümptione voluptatem ali-

quam & dele&ationem hauferit, licet cetero-

quin nihil amplius ei fupereffet, neque ipfe per

confumptionem illam rebus fuis peperciflet,

€ó quód recreationem &c. illam non inftituif-

fet, ni(i fru&us illos percepiffet &c. atqui hoc

dici nequit, ergo &c. min. prob. fi in fen(ü

proprio dici poffet, quód poffeffor hzreditatis

€x fraGtibus ita confumptis lucrum aliquod ha-

beat, tunc ejusmodi poffeffor deberet tantum

reftituere, quantum valerent fructus illi, quos

confumpfit e. g. lautiüs & fplendidiüs vivendo,

vel quantum zflimari poffet voluptas illa &c.

quam ex ejusmodi confumptione hauferat: at-

qui hoc dici nequit, ergo &c. — Min, patet ex

fupra num. 42. didtis, & ex legibus claris, nimi-

rum

DE FRÜCTUUAM PERCEPTIONE. r

*

rum 1.20. S. 6 & Lay. $. 11. f. de beveditatis pe-

li

titione , in quibus exprefsé habetur, quód bonz

IIl

Yid

fidei poffeíTores hzreditatis alieng en zd. dunta-

xat teneantur, in quo locupletiores facti (unt, Et quod,

!

£ u

quemcunque. fumptum. fecerint ex. baveditate , ff quid.

4 (0f)

dilapidaoerint ,. perdiderint , dum re fua. abuti putanty

Wt

non teneantur preflare: meque fi quid donaverimt ,

rüW

quam-vis ad vemunerandum fibi aliquem naturaliter obli-

gaverints 10dà) antidoras id efh , remunerationem. v&»

Wi

Nec non ex aliis legibus fu-

ipfa non acceperint.

perius jam allegatis. maj. fimiliter clara vide-

Onfor

Y

"

iO

I'x

tur ex l. 24. fj

de bareditatis petitione, in qua exe

*)

prefsé Juris-confultus PAuLus dicit: omme luerum.

of

(feu quidquid lucratus eft) auferendum effe. tan

bone fidei poffeffori. (hereditatis) quàm pradomis

2fem

ergo fi in feníu proprio dici poffet, quód pof-

Íeffor hzreditatis lucratus fit fru&tus omnino

confümptos, feu quàd ex fructibus, quos lau-

i2 nel

Q

tiüs & fplendidiüs vivendo confümpfit, lucrum

j

aliquod habeat, tunc etiam fructus ita con-

fümptos teneretur reftituere, feu teneretur

lucrum, quód ex illa confümptione retulit,come

penfare, ac tantum faltem dare, quantum eíti-

mari poteít lucrum illud ac voluptas &c. quam

Prob. idem

ex illa confümptione hauferat.

ant. 3tio ex hoc, quód inSenatus-confulto de

fio

xul,

peti

LU

ne hareditatis relato in l. 20. $. 6. ff. de

bereditatis petitione.. dicatur , eos qui juftas caufas hae

M

buifent , quare bona bereditaria ad. fe pertinere exiffie

máffent , usque eà dtntaxat. ( condemnandos effe)

quo lo.cp'etiores ex ea re fatti effent. Juürisconful-

«reditatis

tus PAULUS l. 25. $. 71* (4& l. 28, ff de b

^

petitioue

Y

9l

OUXSTIO I $.3.

Concd, ,

N

petitione ánfert , quód poffeffor bonz fidei b»re-

FNVF

ditatis alienz ita tractari debeat, utnecin lu-

cro necin damno fit id eft, utex eo, quód

/

aliquas res hzreditarias confumpferit , nec

damnificetur confuluit Senatus bone fidei poffe[foribus

me in totum damno adficiantur, fed in. id duntaxat tc-

meantur , in quo locupletiores facti funt.

di&a l. 25.

A

4.::, Neque tamen etiam lucretur , pof! Sena-

zus-confulrum enim omne lucrum auferendum effe tam

Lbone fidei poffefferi ,— quàtm predoni ,. dicendum eft.

dicta 1.25.

Atqui hzc illatio non effet bona,

f in fenfü proprio aliquis dici poffet lucratus

efle, qui ditior fa&tus non eft, ergo in fenfü

proprio non poteft dici lucratus, qui ditior fa-

&tus non eft, & confequenter nec poffeffor bo-

nz fidei in fenfü proprio dici poteít lucratus

fructus confümptos, fi ex fructibus confumptis

non fit factus ditior, & ni(i fructus apud ipfum

zequivalenter adhuc extent.

Maj. patet, atque

amplius patebit legenti integros textus dicta-

rum legum. min. patebit confideranti, Malé

enim dicerem: poft fenatus-confültum poffeffor

hzreditatis alienz , qui bona fide confümpfit

xem hzreditariam, ita tractari debet, ut nec

damnum nec lucrum habeat ; quia Sepatus bo-

nz fidei poffefforibus, qui rem hzreditariam

confumpferunt, confuluit, ut in id duntaxat

teneantur, in quo locupletiores fa&ti funt, (i

yevera ejusmodi pofleffor lucrum proprié di-

[(1

&um habere poffet absque eo,quód locupletior

t

ex confumptione fa&tus effet.

Atque ideo

etiam Juris-confultus PAuLvs malé ex allegatis

K

verbis

h

DE FRUCTUUAM PERCEPTIONE.^ "3

f

verbis Senat(üs-confulti in id duntaxat bone fidei

h

poffeffores condemnandos effe ,^ quo. locupletiores fatti

0, Q

funt , intulffet, bone fidei poffeffores ita tracbaudos

t

9'-"

efe , ut nec in damno , nec in lucro fint.. Si vevera

ejusmodi poffeffor lucrum proprié di&um ha-

Mgaf t

bere dici poffet, absque eo, quód locupletior

482 f A

ex confumptione fa&us effet.

Atque ex his

i

Mi

uidem fatis conflare videtur , quód ejusmodi

j m?

poffeffores , qui, licet res alienas lautiüs ac

fplendidiüs. vivendo confuümpferint vel etiam

Füen

dilapidaverint, ad nullam tamen reftitutionem

d

vel compenfíationem obligantur, eó quód re

01

fua abuti fe putaverint, proprié & in fenfu le-

gum /ucrati non dicantur , fed folüm damnum

N

M

non pa[J. üx infinuat PAurus in cit. l. 2y. f. 1 1. ff.

13

de b«reditatis petitione.

VUIDpUS

46.: Contra datam refponfionem eft 2do &

lm

forté efficaciüs. Permiffo etiam, quód in fenfu

t

latiori & minüs proprio dici poffit lucratus effe

s

etiam ille, qui ditior fa&us non eft, adhuc ta-

i, Mi

men cit. à nobis lex 4..f. z. ff. finium. vegundo-

T0

MIVI

ieliny

vwm inalé. intelligitur precisé de fructibus

on

omnino confumptis, fed potius de fructibus

J)

cum lucro confumptis intelligenda eft, ergo

Rnitts r

data refponfio necdum fubfiftit. ant, prob. qui

Yediarit

fimpliciter & indefinité dicit: oportet, ut pof-

| du

feflori bonz fidei, qui fru&tus ex aliena re per-

ceptos confuümpfit , lucrum, quod ex eorum

j l* ]

confamptione tulit,irrevocabiliter relinquatur,

aut qui fimpliciter & indefinité dicit: poffeflor,

qui bona fide fru&tus percepit, 6i eos confum-

p(it; ad nullam reftitutionem vel compenfatio-

nein

€oncl.

l.

Vv»

QUZST. T. .6.3.

ily

nem pro iis faciendam obligatur: is planà, quan:

tumcunque laté etiam verba ipfius fumantur ,

non cenfetur folüm voluiffe dicere: oportet;

ut poffeffor bonz fidei, qui ex.confümptione

fructaum lucruni aliud non habet,. nifíi quod

edendo & bibendo.ac lautius & fplendidiüs vi-

vendo retulit ; ad .nullatn. reftitutionem vel

compeníationem teneatur; & vice vería, qui

przcisé vult dicere, :pofleffor bonz fidei, qui

frudtus ita confümpfit, ut lucrum aliud non

habeat , nifi quod lautiüs & fplendidiüs vivendo

retulit , ad nullam reftitutionem vel compen-

fationem teneatur, is fane, fi quidem fignifi-

cationem naturalem & obviam verborum etiam

utcunque tantum fervare,. & mentem füam re-

vera explicare velit, non dicet: poffeffori bo-

H

nz fidei, qui fructus confumpfit, lucrum, quod

ex eorüm confumptione tulit, relinquendum

eft; neque fimpliciter dicet ;

offeflor qui fru-

&us bona fide perceptos confumpfit, ad nullam

reftitutionem vel compenfationem pro iis fa-

ciendam óObligatur; ergo, cüm Jurisconfultüs

in cit, L. quoad fübítantiam fimpliciter & inde-

finité dicat: pofieffor, qui fru&us bona fide

perceptos confump(it, ad nullam reftitutionem

vel compeifationem pro iis faciendam obliga-

tur. vel: oportet, ut poffeffori bonz fidei;

qui fructus-ex re aliena perceptos confumpfit,

lucrum, quod ex eorum coníümptione tulit,

irrevocabiliter relinquatur, cenferi non poteft

folüm. voluiffe dicere, quód ratione fructuum

confümptorum, ex quorum confumptiene lu-

crum

Il

l,

DE FRUCTUUAM PERCEPTIONE. y

|

ht )

]

l

crum aliud non habet nifi quod edendo & bi-

I U |

bendo &c. retulit, ad. nullam reftitutionem,

p

vel compeníàationem teneatur. ant. mihi qui-

TImptt

dem videtur negari non pofle, cüm enim fru-

hi qu;

&us ordinarié ita confumi non foleant, ut poft

lts v

confumptionem omnino nihil lucri remaneat,

nm vd

üt ftatim amplius dicemus , profe&tó captiosé

C'h, QL!

omnino ac contra omnem modum loquendi

inter homines ufitatum Legislator vel ipfius

vice Jurisconfültus loqui dicendus effet, qui

]

generaliter ac indefinité diceret, quód poflef-

!

at

Íor, qui bona fide fructus perceptos confump-

1 f

fit, ad nullam reftitutionem vel compeníatio-

TU f

nem. domino rei faciendam obligatus fit, vel

n

quód poffeffori bonz fidei lucrum, quod ex

Ts

fru&tuum confümptione tulit, relinguendum

ïïït

TUf

1

fit, (i precise vellet eum ad reftitutionem vel

rl

compenfàtionem aliquam conveniti non poffe,

OLT

q

fi fructus ita confumpfiffet, ut lucrum aliud

j ul

non haberet, nifi quod lautiüs & fplendidiüs

s

vivendo retulit. Cüm tamen legislatores ipfi

COnU)

tam ferió moneant, leges non debere effe ob.

du

Ícuras vel captiofas , fed manifeítas ad caven-

n N

dum omnino nocumentum, quod alioquin ex

j

TET

AV

N

ipfa lege poffet provenire.

m ol

n

47. Et(i igirur verum effe concederetur,

)ni

quód juxta receptum loquendi modum caufam

vel convivium lucratus effe dicatur, qui accu-

fatus de damno dato abfolvitur ab omni onere

reftitutionis aut compenfationis , vel qvi pro

j

convivio, cui interfuit , nihil folvere debuit ,

Sticr:]

fl

[v0)

yl

76

QUASTIO I. $.3.

Concl. d.

€ó quódinlufu pro eodem convivioinftituto via

M

€tor evaferit ( licet ceteroquin ejusmodi modus

loquendi in jure ufürpatus non fit, utut faltem

l

quoad prius exemplum occafio ejusmodi mo-

)"(0

dum loquendi ufürpandi non defuiffet) etfi,in-

quam, id verum effe concederetur , nequa-

quam tamen ejusmodi modus loquendi ufür-

pari poffet, quando agitür de lucro fructuum.

Difparitas enim inter unum & alterum cafum

fatis manifefta efl hzc : quando accufatus de

$

damno dato cauíam lucratus efífe dicitur ex

ipfa fübje&ta materia, fatis conftat, quód de

q

nullo alio lucro fermo fit, quàm de abfolutione

ab omni onere reftitutionis vel compenfàtio-

nis, quia accufatus de damno dato aliud lu-

M

crum faltem per fe reportare non poteft, quàm

utabfolvatur, & (imiliter de eo , qui dicit,

quód convivium, quod conftat jam abfumptum

effe, fuerit lucratus, ex fübjecta materia ma-

nifefté conflat, quód folüm velit dicere, quód

totum fuum lucrum edendo & bibendo retu-

lerit, càm aliud lucrum ex convivio jam ab.

fumpto ferre non potuerit.

Fructus econtra

licet ipfi etiam ita confumi poffint, ut nullum

lucrum quis habeat, quàm quód lautiüs &

fplendidiüs vixerit ,

confümi tamen poffunc

etiam aliter, ut videlicet adhuc aliud lucrum

(

preter lucrum hoc tranfitorium füperfit, vel

etiam ita, ut tantum lucri poft confumptio-

J

nem adhuc füperfit, quantum valerent fructus

ipfi, fi confumpti non effent, atque uno ex

duobus pofterioribus modis plerumque vel

faltem

Thi, |

l,

DE FRUCTUUAM PERCEPTIONE. 77

fs.

Jdin

faltem equé frequenter ac primo modo con-

fümi folent; unde quando de poffeflore bonz

Ut [

wdi [

fidei f(impliciter & indefinité dicimus , quód

fructus confümptos lucratus fit, feu quód ratio-

) efi,

ne fru&tuum confümptori ad nullam reftitutio-

quua.

nem vel compeníàtionem faciendam obligatus

Ql tfor

tis ipfi

WUO

fit, vel quód lucrum ex fru&tibus confum

cedat, nec ab ipfo re(tituendum fit , id ad

j

it

crum

af

illud tranfitorium , quod ejusmodi poffeffor

edendo & bibendo vel lautiüs ac fplendidiüs vi-

q

vendo retulit, reftringere non poffumus, nifi

(

Y

W

communem ac ufitaaum modum loquendi

bfd!uzïcr::

pern

pratermittere velimus; fed potius ex fubjecta

materia ac communi modo loquendi id in-

iil

telligere debemus de lucro , quod adhuc poft

i, qin

confümptionem füpereft. lInde, üt dixi , ca-

QU d

tiosé omnino locutus fuiffe dicendus effet

(urrpza

egislator vel ipfius vice Jurisconfultus, qui

fert m

generaliter ac indefinité in lege diceret: quód

t qi

poffeffor , qui fru&us bona fide perceptos con-

d f

fumpfit, ad nullam reftitutionem vel compen-

0 jmd.

vel

fationem pro iis faciendam obligatus fit.

Mu

uód poffeffori bonz . fidei lacrum, quod ex

Wt

vl

UL

í

i

uctuum confumptione tuliffet , relinquen-

liuais

dum (it, (i revera vellet, ut omne illud lu-

t pl

crum, quod pofít confumptionem adhuc fuper«

d li

eífec, eidem auferretur,

M

48. Majori cum cautela ac follicitudine leges

confici conílat ex citatis fuprà legibus de pof-

licet enim dubitari

feffore bareditatis aliene ,

It |

vix poflit, quód poffeffores bareditatis alieng

u

pro-

4l

78

QUSTIO L.- $.3. Cond. t,

proniores fint ad lautiüs & fplendidiüs viven-

r;

dum, & (ítatum füum exaltandum poft adeptam

piuguem hzreditatem , quàm poffeffores rei

[

particularis alienz; conftat enim expetientiá,

quód longé faciliores fimus ad expendenda,

vel etiam dilapidanda illa, qu& poffidemus ti-

tulo lucrativo (qualis eft titulus hzreditatis )

quàm €a, quz accepimus titulo onerofo vV.g

.

gt a.i

emptionis &c, ex quó fxpe res particulares

;';:,Mm |

accepimus. Nullus tamen ex tot diverfis Ju-

risconfültis dixit, quód poffeffor hareditàtis

mf

alienz fru&tus confumptos lucretur, nullus

dixit, quód poffeffor hzreditatis , qui bona

fide fru&tus perceptos confump(it; ad nullam

reftitutionem vel compenfationem pro iis fa-

ciendam obligatus fit; nullus, quód poffeffori

hzreditatis alienz lucrum, quod ex confütnp-

tione fructuum tulit , relinquendum fit , fed

potius fignaté femper diftinxerunt inter fructus

confumptos, ex quibus pofleffor ditior eft fa-

Q&us, & ex quibus non eft fa&us ditior, &

ftudiosé omnino exprefferunt , quód bonz fi-

dei poffefforibus hareditatis alienze confuültum

quidem (it, me damno afficiantur l. 25. ff. 1 1. ff. de

Pereditatis petitioite , ac confequenter (quam illa-

tionem Paulus indicat per particulam adverfatis

vam fed) fi locupletiores faéti non. fuerint,

ad nullam reffitutionem teneantur, de reliquo

autem expreffis omnino terminis eis omme u-

eritin auferendum . effe, declarárunc.

Atque ideo

mihi períuadere non poffum , quód idem Juris-

confultus Paulus , ' qui tam difertis verbis in

I2J7.

DE FRÜCTUUAM .PERCÉPTIONE.

F

4

9

$]

Laf d bareditatis fetitione dixerat: omme lu-

4

eriin. auferendum effe tam bona fidei poffeffori ( baere-

Otgy

ditatis) quam pradoni,

de poffefTore rei parti-

L[ent

cularis agens tam illimitaté & abfoluté dixiíTety

)dcndj,

quód poffeffor bonz fidei fructus , quos bona

T0 t

fide confumpfit, lucretur, feu, quod fecun-

!

li )

düm fignificationem naturalem & obviam idem

)

eít, quód ad nullam reftitutionem vel com-

Uns

peníationem pro fructibus, quos confuümpfit,

faciendam obligatus fit, aut quód bonz fidei

poffeffori lucrum , quod ex confümptione fru-

y D

étuum tuülit, relinquendum fit, fi precisé vo-

Qul

n

luiffet dicere , quód pofleflor bonz fidei rei

particularis, qui frud'us omnino confümpfit;

ad reftitutionem vel compeníationem aliquam

non teneatur.

49. Id porró, quod in data refponfione di-

t

&um eft, quód cafüs rarus non fit, quód ho-

ï::l:*;g

N

|Ul

iM

mines ex coníumptione fructuum ex rebus

r

JM

alienis perceptorum non ditefcant ; & quód

forté frequentiüis id fiat, quàm oppofitum, eó

quód homines ordinarié poft accepta bona no-

va vivant fplendidiüs & ftetum füum exaltent;

videtur fané gratisafferi; quamvis enim fatear,

hoc aliquando vel etiam aliquoties contingere,

I

neque dicam, hoc effe inutiliter confümere;

Ü

potiffimüm tamen id continget in iis cafibus ,

in quibus bona aliqua infperató quafi accepimus

ex titulo lucrativo, üt fuprà jam advertimus,

& longé fipiüs , inquit hic Clariffimus P.

v

OEGKHN ngn, 21. prob« 1, WRccidit, ut homioes

aliàe

j

80

OILESTIO 1. $.3.

Concl. 1.

aliàs bonis facultatibus inftruCti, & multó izi-

g

is rerum abundantes propter rem alienan

*un

prater proprias poffeffam (ac prafertim titulo

onerofo aquifitam ) non plus erogent, fed, (i

u

diligentes fint, fru&tus ex ejusmodi re per-

ceptos in. convenientes & confuetos fuos ufüs

impendant; imó & in hypothe(i, quód bonz

fidei poffeffor ceeteroquin diligens paterfamilias

credens, rem fuam efTe, lautiüs

ropterea f&

f

habuerit , quàm aliàs facturus fui

et: fuüpponi

tamen non poteít, quód femper intuitu per-

ceptorum fruCtuum ita rem domeflticam libe-

raliàs quis inftruxerit, ut ex illis nihil lucri re-

maneat; dum feré omnes folertiores homines

augendo patrimonio ftudent.

Faciliàs adhuc refpondetur ad id , quod

miü.44. adjectum fuit, quód videlicet hzres

putatitius ex titulo univerfitatis, & poffeffor

male fidei, qui ambo tenentur ad fru&tus

omnino confümptos , fufficienter lucrarenttr ,

fi hos non deberent reftituere, nam poffeffo-

rem hzreditatis quod attinec, ille ad reítitu-

tionem fru&tuum omnino confumptorum non

tenetur, üt patebit confideranti dicta mum. 42,

Poffeffor autem malz fidei baud dubié

9 25,

fufücienter lucraretur ,. fi ex fructibus , quos,

fcit, ad fe non pertinere, poffet lauté ac fplen-

didé vivere, ac genio fuo indulgere (ine obli-

1

gatione reflitutionis aut compenfationis , u-

cratus tamen propterea fecundüm 'communem

modum loquendi non diceretur ; zqué parüm

ac

i

DE FRUCTUUAZM PERCEPTIONE, $8X

mh.vl '

ac lufor, qui tota die genio füo ludendo in-

as

dul(it, Iuratus dicitur , fi finito lufa nec obu-

m t

lum quidem plus habeat, quàm ante. üàt fupra

ex D, HoLZMANN advertimus, multó minüs di-

m

It pe.

ci poffet fimpliciter & indefinité lwratus effe

105 us

fructus , quos abfumpfit, (i xeftituere vel compen-

ho

fare deberet fructus, ex quorum confumptio«

ne aliquantulum faltem ditior fa&tus effet, et-

tum]os

t fe

fi ceceroquin non obligatus effet reftituere,vel

compeníare aliquid pro fructibus omnino con-

i

Ms

fümptis,üt ex di&tis conílat. Quód porro le-

ges & verba legum propter concordiam legum

n

i lum

non fumantur in fenfu ftrictiffimo, libenter e«

quidem concedo, nego tamen in cafu noftro

iotis

ejusmodi cafum neceílitatis, ob quem' verba

in (enfu proprio & rigorofo fümi non poflint,

l, qui

vel debeant, exiítere, imó verba hujus /egis 2.

Qtt hr

. 2. etiamfi in fenfu latiori tantüm accipians

poldit

tur, plus tamen probant, quàm concedere ve-

jd r

lint Adverfarii, üt n 46, probavimus,

RTT

u

ld

al d

$ «

o

h n

Statuitur 2da Conclufio

wyd d

l(

US)&V

co 2dó. Poffeffor bonie fidei, qui rem

jo. DI

jufto ac particulari título poffidet;

FE w 1

7

non tenetur domino, rem füam evin-

;

centi reftituere fru&tus, five mixtos,five natu«

g;.'r.mïï

rales, quos bona fide percepit, ac confumpfit,

uiüifn

Quaft. I, De Frud. Percept,

etfi

V

82

y

QU/£STIO I. $. 4. Conl. 2.

et(i inde factus fit locupletior. Quód & quo-

"

modo hsc conclufio differat ab illa, quàm .

a

2. ftatuimus , patet ex ibidem di&is; differt e-

[:

nim in eo, quód in illa folüm dixerimus , qui

W

Ípectando przcisé jus pofitivam verum videa-

tur, in hac autem pratereà dicimus, quód et-

iam conf(iderato fimul jure naturz, confidera-

tisque omnibüs principiis directis & reflexis

W N

non detur obligatio fructus, five naturales, five

W

mixtos virtualiter extantes reflituendi. Et in

hoc fenfü plerumque fententia ne

gativa defen-

di, & ab aliis impugnari folet.

Probatur autem conclufio in hoc fenfu intel-

lecta ab aliquibus hoc fer? modo : In dubio

favendum eít potius bonz fidei poffetffori : at-

qui in cafü noftro eft faltem dubium, an bonz

fidei poffeffor teneatur re(tituere fru&tus con-

fümptos. zquivalenter tamen adhuc extantes,

ergo eidem favendum erit, atque adeo à refti-

tutione vel compenfatione ejusmodi fructuum

abfolvendus erit. Maj. eft do&trina communi-

ter recepta, fundatürque in regula 65. juris in 6.

€ reg. 128. ff. eodem. quz (ic habev; in pari caufa

poffeffor potior baberi debet, nec non regula. 11. de

régulis juris in. 6. 62 veg. 125. ff. eudem in quibus

dicitur : ;z dubio favendum effe potius veoy quaim atlo-

Ti: 9 boc non probante illum. ab[olvendum effe. Quod

.

juxta plerosque adeó verum eft, ut poffetTor

bone fidei fine plena & evidenti probatione

ar

in contraríum removeri non debeat, üc paíffim

videre eft apud Authores, min. veró conftat

tum

^i

DE FRUCTUU7M PERCEPTIONE.

83

tum ex dictis, tum ex €o, quód adverfarii non

J

AU

audeant dicere, füam fententiam effe certam,

fed eam tantüm defendant üt probabiliorem ,

l0

l Yl

W

üt paffim videre eft, Sed

1 Ql

$1. Refpondet Clariffimus D. P. ANToN1US

MAYR uum. 626, dift. maj. in dubio favendum

QU

eft potius pofleffori, (i omnia fint paria & du-

ul

bia, concedit maj. fecus, negat maj. & omifísá

min. negat confeq. Sint, pergic citatus Author,

Wt

N

jura civilia dubia, tamen jus naturale eft cer-

tum, atque adeo in ma

o

o

na legum civilium per-

if

jlexitzte ftandum eft jure naturali, üt adver-

Et cur non zqué, vel

farii ipfi fzpius ajunt.

magis fivendum eft domino rei, quàm poflef-

fori? certó SANCHEZ in Decalog. l: 2. «ap. 23.

numn. 96. alt, debere preponderare przcedens

15 (

i

rei dominium fubfequenti bonz fidei poffe(Tio-

W

ni munitze etiam titulo onerofo (hoc eft,fi pof-

feflor eam titulo onerofo e. g. expendendo pre-

tium in ejus emptionem acquifivit) eó quód

QR

T

dominium illud fit jus

[

xXenius & perfectius, ac

prius tempore , atque ideo potius talis poffef-

for, quàm dominus rei carere debeat fructibus;

quia ftilicet lex naturalis de obligatione eft

f Q

certa , & ftat pro domino: econtra exemptio

per jura civilia, que flant pro poffeffore, funt

tantüm dubia, ergo dominus eft in poffeffione

juris certi & prioris, à quo non debet repelli

per dubiam tantüm exemptionem , üt omnes

docemus in materia legum. unde licét poffef-

for fit in poffcílione fructuum , non tamen eft

2

in

y

84

QULESTIO 1. $.4. Cont. 2,

in poffeffione juris non reftituendi, fed domi-

nus e(t in poffcíTione juris exigendi compenfa-

tionem: féque res habet, àt in cafü, quo quis

Y

certó debet, at non certó, fed tantüm dubié

folvit: aut fermé ficut in cafu, quo famulus,

qui aliquid ex mutuo accepto deberet domino

fuo , vellet fibi retinere tantum, quantum fibi

videtur plus valere labor füus, quàm falarium,

quem cafüm cit. Author nzum. 5$;. adduxerat,

ubi non minüs eleganter ac folidé notavit du-

plicem dari in hoc caíü poffeffionem : unam

pecuniz in fervo, alteram debiti in dominos

poffeffionem autem rei non juvare in dubio,

nifi dubium fit de ipfa re, cujus fit; üt enim

recté advertit Luco de juffitia difput. 1$..fedd. 1.

num, 1o. licét poffideas adhuc pecuniam , du-

bites autem, an votum certó emiffum de offe-

renda pecunia impleveris, ex communi tene-

ris votum folvere; quia hic non dubitatur im-

mediaté de pecunia, fed de adimpletione voti:

cümque votum fit certum , ejus autem imple-

tio dubia, vincitur jus dubium à certo. jam

autem in cafü hujus famuli, non eft dubium,

cujus fit pecunia ; nam per mutuum ejus do-

minium eft certó translatum in fervum ;

fed

eft dubium, an fervus füfficienter folverit per

fua obfequia debitum mutui accepti; in quo

cafu jus domini antecedenter ad omne dubium

eít certum: jus veró famuli tantüm eft dubium:

& con(equenter pofle(Tio juris certi ítat penes

dominum , quod non eliditur per jus tantüm

probabile fervi: poffeffio autem pecunix non

venit

pE FRUCTUUAM PERCEPTIONE.

8j

^

i

'

Qf

venit ad rem (ficut in eo, qui certó fcit, fe vo-

j

riffe, & dubitat,an votum impleverit, non ve-

n

nit ad rem poffeffio e. g. pecunix, quam vo-

It d

vit) fed ad rem venit poffeffio juris certi ad

'Aämüiu's

exigendum debitum ratione mutui: quz pof-

domiy

tm (j

feflio eft penes dominum. ita ferme cit, Au-

thor. zum. ; $ . qux omnia facilé ad cafum no-

li

firum, in quo in przefenti quaftione verfamur,

applicari poterunt.

Fateor hanc refponfionem omnino effe foli-

dam,& adzquatam argumento,prout jacet, vo-

lui autem eam unácum objectione ipfa potis-

fimüm ideo adducere, tum quia magnam Jucem

affert argumento przcipuo fententiz contrariz,

u

od paulópóft proponemus , tum quia obje-

à

io ipfa ex dicendis haud difficulter aliter pro-

poni poffe videtur, ut efficaciüs urgeat.

51. Authores igitur alii plerumque, cüm fpe«

m

ciatim non tractent, uti nos in prcedenti con-

um

clufione fecimus, quid fpectato folo jure po-

iE UOLU

fitivo verum vel verofimilius (it, fed ftatim jux-

ta fenfum hujus pofterioris noftrz conclufionis

[l

generatim dicant, quàd poffeflor bonz fidei

)!IX:H. |i

.........

non teneatur reflituere fructus zquivalenter

extantes , conclufionem hanc probant iisdem

if ij*ï

)ne

fere argumentis ex legibus & jure pofitivo pe-

titis, quibus nos füperius ufi fumus, quod ve-

ró concurfüm juris naturalis attinet, commo-

diüs in folutione objectionum expediri exifti-

wnr il

TL

mant, & quia revera;

fi femel füpponatur, pro-

3

batum

V

86

QU/ESTIO I. *S.4. Conl. 2.

batum effe, quód fpe&ando jus pofitivum pof-

feffor bonz fidei fructus irrevocabiliter fuos

faciat, quod quidem duobus przcedentibus $$.

ro poffe noftro prze(titimus , & amplius prx-

Ítabimus folutione objectionum, tunc in ordi-

ne ad ftabiliendam hanc fecundam conclufio-

m

u

nem , quód videlicet fpe&ato etiam (imul jure

naturz poffeffor bonz fidei non teneatur re-

d

Ítituere fructus zquivalenter extantes , alio

opus non eít, quàm ut accuraté declaretur,

quód vel jus po(itivum juri naturz circa hoc

punctum contrarium non fit, vel quód non ob-

ftante , quod jus pofitivum aliquid contra vel

preter jus naturz in hac parte ftatuat, nihilo-

minus juri pofitivo flandum fit, hoc ipfum au-

tem, cüm communiter & forté commodius in

Q

folutione objectionum fieri con(üeverit, etiam

nos hunc morem imitabimur, atque ideo et-

iam in przíenti omni omnino ulteriori ac po-

fitiva probatione fuperfedebimus, atque ad ip-

fas obje&tiones folvendas pergemus , ex

quarum folutione, àt jam dixi, non

erit difficile pofitivam etiam

probationem defüme-

re.

Sit igi-

tur

iil

I

go ï'

P

l

DE FARUCTUUAM PERCEPTIONE.

e7

(j

lli

$. s.

2

li

CID o

Proponitur przcipuum argumentum ex

Qdf

jure naturali petitum , & examinatur, an

Inul jurg

ftandum fit jure naturali certo, quam-

Wt

i

Al

diu lex pofitiva non claré fta-

tuit oppofitum,

ndn

e0n

Rdo forté prepofterus , quód argumentum

lax]

O

hoc ex jure naturali defüumptum , quod,

uti advertimus , contra folam fecundam

i

conclufionem pugnat, folvendum proponatur;

antequam ulla alía obje&ctio adveríus primam

[ "

? (do0 d

conclufionem propofita fuerit, ordo inquam for-

x

té prepofterus videbitur; duplici tamen ex ra-

d

tione cortutatus, ac primó quidem, quia folutio

Qub d

hujus argumenti fervire debet ad probandam

conclufionem fecundam, ac proinde eidem

o

j

tanquam ipfius probatío fubjungenda. fecun-

dó, quia obje&tiones ille, quz contra primam

conclufionem pugnant, equaliter feré etiam

impugnant conclufionem fecundam. poterunt

igitur omnes proponi contra fecundam conclu-

fionem, & quafi omitti objectiones contra

conclufionem primam , hoc

acto .autem

utique nihil referre videtur, an hzc vel illa ob-

je&io primó vel fecundó locó proponatur,

fed potius argumentum hoc ex jure naturali

peti-

l

4

)

$8

QULESTIO I. S. $. Concl. s.

dh

petitum tanquam

precipuum etiam fibi prin-

cipalem locum vindicare.

I)

n

$3. Argumentum autem ifthoc in hunc ferà

modum. communiter ab Authoribus affirtmati-

v& lententic proponi folet: quando lex natu-

ralis obligans ad re(titutionem eft certa, &

lex pofitiva humana deobligans eft dubia, tunc

ftandum eft jure certo; fed lex naturalis obli-

gans. ad re(titutionem fructuum virtualiter ex-

tantium e(t certa, & lex pofitiva humara de-

obligans ad minimum eft dubia; ergo ftandum

eft jure naturali certo. Maj. videtur innegabi-

lis ex ipfo. jure communi. certó nihil eft fre-

quentiüs apud ipfius interpretes,quàm : omnem

corre&tionem juris effe odiofam ; jura, quan-

Q

tum fieri potefl, in concordiam redi

genda; jus

certum przvalere incerto & dubio &c. min.

veró quoad primum membrum pariter vide-

tur conftare; nam juxta Adverfarios , qui te-

netur jure naturali re(tituere fübitantiam rei

formaliter extantem, etiam jure naturali tene-

tur refticuere fübftantiam virtualiter extantemys

ergo qui tenetur reftituere fructus formaliter

extantes, etiam jure naturali tenetur fructus

virtualiter extantes ; nam ficut f& habet füb-

ftantia formaliter extans ad fübftantiam Virtua-

liter extantem, ita fe habent fructus formali-

ter extantes ad fruc&tus virtualiter. extantes.

nec hoc folent etiam negare Adverfarii, & ha-

betur ex !

fic habet:

ege 14, ff. de condictione indebiti , quz

nain boc natura equum effy neminem. cum

altes

DE FRUCTUUAM PERCEPTIONE.

89

[

alterius detrimento fieri locupletiorem. 1dum mem-

brum min. pariter videtur verum ; quia ejus-

modi lex clara & indubitata nunquam hade-

nvl

nus fuit o(tenfía ab Adverfariis, & fi foret hu-

Em

jusmodi lex, mirum effet, quód omnes fere

Dat

'Theologi ante HAuNorpuM & Ilfung cum

ï?

T.

plurimis Juri(tis eam nefciverint, cüm tamen

ln

eorum plurimi in puncto juris fuerint perfpi-

büq

caciffimi, uti Sorus, PANNEZ, THOMAS SAN-

CHEZ , AZOR , MoriNA, Lzssius, Luco, Lay-

MANN, DICASTILLO , VASQUEZ &c. & ex Juri-

Íüs AsBAs, INNocENTIUS, Camp. Tuscus,

BanroLus, MzNocuivs, CuJAcius, Covan-

RUVIAS SCHAMBOGEN &tc. difficulter etiam

capi poffet, quód tot prefítantiffimi viri tam

conftanter tanquam fententiam probabiliorem

defenfterint falíttatem certam , feu do&trinam

ul

oppofitam certz veritati. Et utique interim

non fuerit lata nova lex in jure communi , de

uo folo fermo eft, & hoc etiam debent fateri

ipfimet Adverfarii, ex eo, quód ipfe primus ex

al

IN

"'Theologis Adverfarius HAuNoLDus fateatur

jura effe valde intricata circa hanc rem; fic

'WIV"

enim ait tom. :. de juflitia, trad. 3. cap. 3« um.

r

;

27 . intricati[fma ves eff. de. jure cefareo; tumm. ex

l

eo, quód Adverfarii non audeant dicere, fuam

ub

fententiam effe certam, fed eam tantüm defen-

Accedit, quód legum

dant üt probabiliorem.

ab Adveríariis adduci

folitarum

intellectus

L

valde difficilis fit, & ez fibi videantur oppofi-

lil

tz, ad.o, ut multi, non tantüm Theologi, fed

Mi

etiam Jurifte defperent , unquam fore, ut in

con-

l

Y

7

90

OUJZSTIO I. $. y. Conc. z.

concordiam reducantur, nec ipfe HAuNoLDus

audeat, eas ab omni antinomia- excuf(are,

Et

M

b

certé, ficut occurrunt textus aliqui, quibus nos

non omnino facilem refponfionem damus, ita

1

etiam fünt alii, qui Adverfarios &qué premunt,

Va

ut & ip(i debeant ad difficiles, & aliquando ar-

M

bitrarias refponGones confugere, ac exceptio-

nes, limitationes, modificationésque adducere ;

!

quzi pracipué ideo excogitate fünt, ut fenten-

tia oppofita poffit defendi; ex quo patet, leges

has valde dubias effe,

s

Neque dicas: jus naturale effe quidem cer-

tum, fed duntaxat conditionatum, fi nempe le-

gitimi Legislatores aliter non difponant, ac fta-

m

tuant juftas ob caufás, üt patet in praícriptio-

ne ;nam efto id verum fit, per hoc tamen non

hn

enervatur vis argumenti propofiti , ficque ali-

ter proponendi; etiamf(i jus naturale certum fit

conditionatum , fi tamen non certó purificatur

conditio , manet jus naturale certum, donec

ea purificetur; atqui in przfenti hac quazftio-

ne conditio non certó purificatur, cüm 7el ma-

ximé dubium, & controverfum fit, an Legisla-

tores ita difpofüerint, üt patet ex dictis. Ali-

ter rem fe habere in prefcriptione patebit ex

pauló po(t dicendis mum. 6:. aliud ergo eft,

quód leges potuerint ita difponere in hac pra-

fenti quz(tione & controverfiá

; & aliud quod

de facto ita difpofuerint ac flatuerint, & quod

id fatis ex legibus nobis innotefcat.

14- RC-

DE FRUCTUULA4 PERCEPTIONE,

-

9r

U

$4. Refpondent aliqui ad hoc argumentum,

uód, licét in aliquare jus naturz fecundüm fe

QOU

& przcifivé fumptum fit clarum, poffit tamen

ID

ipfum jus naturz effe dubium & obfcurum in

Yem

concuríu juris pofitivi, à quo non raró modi-

.

F

ficatur

.

hoc autem tunc fieri, (i fic dubium ,

Xtnfi

an jus pofitivum receflerit à jure nature ; ubi

'*"'Srs;

neceffarió etiam dubium eft, an jus naturz ad-

huc fit in fuo effe, & (i in tali cafu collidatur

jus naturz cum jure pofitivo, neutrum effe

clarum, nempe in illa hypothefi mutui concur-

süs ; ac proin Cinquiunt) tunc licebit cuivis

eam fententiam fequi, quz ipíi verifimilior ac

robabilior videtur ; five quod jus pofitivum

probabiliüs recefferit à jure nature , five quód

ti

non receflerit ; &, fiquidem textus graves ha-

beamus , qui equidem non funt abfoluté evi-

dentes, vero fimiliàs tamen & probabiliüs vi-

dentur à jure naturz receffiffe , nihil obftare,

quin & illis liceat recedere, atque id ample&ti,

Llinde etiam retor-

n

quod eft vero (imilius,

quent hoc argumentum quzrendo , an adver-

(à fententia, quód jus pofitivum non receflerit

à jure naturz, fit certa, nec ne? fi dicunt cer-

tam , opponunt , quód repugnent authoritates

gravifimorum DD. & leges ac rationes magni

ponderis, quibus nituntur ; fi fateantur , effe

dubiam; ergo non eít major ratio , cur ipfo-

rum fententiz zqué imó magis incertz & mi-

nus probabili fübícribi debeat.

( Na

j;. Hxc

« Y

)

92

QU/ESTIO I. S. $. Concl. 2.

[

jj. Hxc refponfio omnino adzquata effec

M

argumento, (; quzftio przcisé in eo verfare-

W

tur, an jus pofitivum recefferit à jure naturz,

vel non? in quo fenfü noftram primam con-

l

clufionem explicavimus; üt facilé patebit con-

fideranti. atque in hoc fenfu videtur procede-

re tum refponfio, àt patet ex illis verbis: tunc

licebit cuivis eam fententiam fequi, quz ipfi

vero fimilior ac probabilior videtur, five quód

jus pofitivum probabiliàs recefferit à jure na-

turz , five non recefferit. tum etiam retorfio.

Verüm adverfe fententie Patroni, dum hoc

A

argumento utuntur, non hoc folüm petunt de-

clarari, an probabilius jus pofitivum de refti-

tutione fructuum recefferit à jure naturz, nec-

ne? fed potius hoc, quid in cafü, in quo pro-

babilius vel folüm probabile e(t, jus pofitivum

recel(fiffe à jure naturali , quód fecundüm fe &

przcifivé fumptum clarum eft, faciendum fit2

an in hoc caíu fructus confümpti potiüs adju-

dicari debeant v. g. domino rei,

o

ui pro fe ha-

bet legem naturalem, que fecundüm fe & pra-

cifivé fpectata certó dictat, quód ip6 fructus

confümpti compeníari debednr, an veró ab hac

obligatione compeníandi potius abfolvi debeat

pofleffor bonz fidei propter probabilem vel et-

iam probabiliorem exemptionem , quam habet

per jura civilia? & hoc füo argamento evinci

exiftimant, quód in hac collifione jurium prz-

ferri debeat potius dominus rei , quia pro fe

habet legem fecundüm fe certam , cüm poffef-

for bonz fidei taatüm dubié ab illa exemptus

Y l

n

fit per jura civilia.

$6.

DbE FRUCTUU74 PERCEPTIONE,

93

V

Y

y6. Explicatiüs igitur refpondet Clariffimus

D. P. PICHLER, cif. mum. :4. 4d 7. dum dicit,

2m—

quód, quamvis.aliquo modo dubium fit, an jus

m (

ofitivum

recefferit à jure naturali in hoc

)bl

ta

pun&o, probabiliüs tamen jus naturale per le-

chn,i:

uód autem in eo

es pofitivas relaxatum fit;

l

Al

cafu, quo probabiliüs eft jus naturale effe re-

Qp

hi

laxatum per leges pofitivas humanas, bonz fi-

dei poffeffor non fit obligandus ad reftitutio-

nem fructuum; quia pro his circumftantiis jus

Ws

naturale non ftringit , vel faltem non certó

R

exiftit. Retorquet etiam argumentum in in-

yet

m

ftantiiss v.g. certum eft, jus divinum , quód,

E

qui peccavit mortaliter , hoc peccatum debeat

contiteri , & tamen cafü, quo quis dubitat du-

T

bio pofitivo ex ratione probabiliori, vel etiam

probabili tantüm , quód jam fit confeffus, nec

ld

juxta plerosque Adverfàrios tenetur confiteri;

uia pro his circumítantiis jus divinum non

QUs

1

ringit, vel faltem non certo exiftit. ltem

.

xl

ure naturali certum eít, quód is, qui etiam

N

|

ougiffimo tempore poffidet rem alterius, ean-

dem teneatur eidem refítituere, poftquam id

refciverit, dubium veró eft, an jus po(itivum

per leges praícriptionum quoad forum inter-

K

num receflerit à jure naturali, atque aliqui te«

qam

nent oppofitum , & tamen Adverfarii ejusmo«

ln[X

di poflefforem non obligant ad reftitutionem

rei priori domino faciendam, ergo necobligare

poterunt ad reftitutienem fru&uum virtualiter

extantium, cafü quo probabiliüs eft, jus natu«

tale efíe relaxatum per leges pofitivas huma-

U

nas'

94

QUSTIO. i,

$. s.

Contl. 2.

lïl

j

nas,

Pro tertia inftantia addit aliquis: jure

j

naturali certum eft, quód nemo poffitinfamare

proximum füum , dubium veró eít, an pre-

pül

tum divinum de fervanda integritate con-

ü

felt

onis huic precepto derogare voluerit, ut

vi illius quis poffit cum infamía complicis con-

iT

fiteri peccatum fuum, quód aliter integré con-

r

fireri non potefít, üt ex eo patet, quód multi

ac graves DD. teneant oppofitum, & tamen

plerique ex Adverfariis, ütLuco, LAYMANN,

l

Lrssius dicunt, pznitentem non folüm poffe

bl

i

iled etiam obligari ad integram confeffionem

non obílante infamia complicis apud confeffa-

rium.

Q

AU

;7. Verüm & hanc refponfionem pluribus

if

tulti impugnant non tantüm ex Adverfariis,

VA ul

M|

fed etiam ex Patronis noflre fententiz. .Ac

primó quidem hoc modo: jus naturale inde-

pendenter à jure pofitivo eftcertum, ergo illud

e(t in poffeffione: ergo, ut expellatur à pofef-

fione, non fufBicit tantüm probabilitas aut pro-

babilioritas; atqui ad fummum lex pofitiva cor-

rigens jus naturale eft probabiliorj & non mo-

raliter Certa ; ergo jus naturale, etfi in con-

curfü legis pofitive non amplius maneat cer-

tum, manet tamen in poffeffione, & confe-

quenter fervandum, et(i etiam probabiliüs ad-

mittatur effe relaxatum à jure pofitivo.

Pros

batur & declaratur in poffeffore bon« fidei, fi

enim hic incipit dubitare, utrum res fit fua, vel

aliena, etfi habeat rationes probabiles imó

pro-

DE FARUCTUUAM PERCEPTIONE.

25

)

p

iabiliores, quód res fit aliena, " & nulló

l

i |

m* .Ó amplius fit certus de dominio , non ta-

an;

men tenetur relinquere dominium , nec ab hoc

]f

poteft deturbari etiam à judice, nifi moraliter

Ti

certum fit, rem effe alterius: ergó etiam in

$Q

noftro cafu lex naturalis , qua certó fuit in

(

offeffione , manet tamdiu ,

quamdiu non

f

(l

oftenditur lex pofitiva moraliter certa illud

M

ll

corrigens,

N

;8. 2dó. fic arguunt , fi data refponfio eft

bona, tunc ex certitudine debiti , legis &c.

nihil ampliàs poffet probari, quoties cífet du-

bium pofitivum de folutione ,' abrogatione ,

vel confuetudine contraria, fed hoc iterum eft

ij

contra communiorem & multos Adverfarios;

lJ

)

nam juxta ipfos, fi v. g. lex certó dabatur &

viguit femel , et(i dubium fit, utrum non fue-

I

N'Q WJE.

rit abrogata &c. ftandum eft pro lege.

t

q

VM

y9. Ad inftantias allatas refpondent, & ad

r

r

quidem imam: negando [fuppofitum, quód

unquam data fuerit lex certa obligans ad pec-

à

cata tantüm negativé vel pofitivé dubia, aut

ad peccatum quidem cemmiffum , . fed proba-

W

biliter aut probabiliüs jam in confeffione ex-

pofitum , iterum exponendum , nam talem le-

Ó

gem conformiter Tridentino unquam extitifTe

negant graves authores; ideoque negant prz-

ceptum confeffionis füb tanta obligatione im-

pofitum effe in poffeffione contra tale pecca-

tum.

Econtra certó dabatur lex naturalis ob-

ligans

96

OQULESTIO £. f. $. Coud. 2.

ligans ad frudtus virtualiter extantes refï

1

t

endos; & tantüm dubium eít, utrum ex p

a

fa&o non fuerit correcta per jus pofitivum hu«

[

manum , adeoque non effe paritatem.

60. Refpóndent alii 4dó. cum P. ANTOoN10O

MaAyR num. 608. fi verum fit , quód is, qui du-

bitat, an peccatum certó commiffum fuerit

confeffus, non teneatur illud amplius confi-

teri, id inde effe, quód in hoc cafu particulari

(aut etiam in pluribus aliis) aliunde conftet,

legislatorem effe contentum probabiliter po-

fita impletione precepti, ficut contentus eft

fimili obfervatione legis de recitando Breviario

ob nimiam aliàs dificultatem , & orituros infi«

nitos fcrupulos. Hoc autem extendi non poffe

ad quzvis precepta vel leges; aliàs univería-

""

liter (atisieret debito certo per folutionem du-

biam, quod eft falífum; neque deberet obfer«

vari lex certó lata, & dubié tantüm abrogata,

quod iterum non eft verum.

61, Alii denique cum P,HoiZMANN num.368;

re[pondent 3tió: invertendo inítantiam, ut pre«

mat ipfum in(tantem hóc modó: qui certó fcit,

fe peccáffe mortaliter , & dubitat (five pofi-

tivé fivé negativé ) an tale peccatum fit con-

feffus , tenetur illud adhuc confiteri juxta

communem 'Theologorum (cujus oppofitum

proinde non bené fupponitur , utpote quod

non niíi pauciífimi üt probabile fuftineri poffe

exiftimant) quia lex divina, ejusque obligatio

€

pE FRUCTUUAM PERCEPTIONE,

97

"

ü

eft in poffeffione , manétque certa, ficut erat

anté exortum dubium 5 'cüm obligatio certa

T.

antecedens non tollatur per dubium füperve«

niens: ergó eodem modó ratiocinandum in

cafu conclufioníis.

NTONIJ

quidu

füert

'65. Àdinftantiam alteram de praícriptione

refpondent hodiedum tum ex confenfu DD.

j coærï.

tum ex ipfis claris legibus certó conflare, pet

eam legitimé factam transferri dominíum , at-

l

il

E

que ideó meritó poffefforem deobligari à refti-

^

tutione rei priori dominofacienda: aliud au-

ACDLUS C

JBrerii

;:

tem effe in cafu noftro, patere tum ex diffen«

fü & contrarietate tot DD, tum ex oppofitios

WL

he legum relatarum ac referendarum.

2

63. Ad inftantiam 3tiam refpondent, prge«

JIICAK

q)

B

teptum naturale de non infamando proximo

folüm obligare ad non infamandum proxi«

VA

mum ex intentione, & absque legitima cau«

fa, feu dire

C

a

v ]

e

& formaliter, taliter autem

hon infamari complicem in cafu confeffionis;

W

RAT

eó quód revelans in confeffione peccatum

complicis, ex motivo fervandi integritatem

verti

confeffionis, non infamet complicem directé $

quia non intendit infamationem ipfius, fed

m d

confeflionis integritàtem : nec formaliterg

-mw

quià id non facit fine legitima & ftringenté

st

€aufa, qualis eft integritas confeffionis pro4

m

curanda.

64. Mihi, ut mentem meam circa hanc re«

Q

i

:ï!

fponfionemaperiam , allatzinftantiz per fübs

— Duaft. 1. De Frui; Pereegts

G

jectas

y

98

QUAESTIO I, $. $. Coud. 2.

&l

je&as refponfiones non penitus videntur e.

nervari, nam, quod primam & fecundam re-

j

fponfionem attinet , easdem etiam in noftra

W

fententia applicari poffe patebit ex fequenti-

j

bus,

Tertia veró refponfio PD, APorrowtt

HOorZzMANN probat equidem , quód inítantia

illa non fit abfoluté & adversüs omnes effi-

Ccax, verüm nec hoc intendit Clariffimus Au-

thor, cujus intentum folüm erat argumene

tum in Adveríarios retor

ere , ex quibus

non pauci cum LuGOoNE ,

b

ICASTILLO & LA-

GROIX num. 602. docent, quód non detur

obligatio confitendi peccatum certó commif-

fum, dequo dubitatur, anfemel in confeffio-

ne fit expo(itum.

De inflantia veró altera ex

prafcriptione defümpta videbimus inferiüs.

u

Ó

Inftantia denique tertia ex precepto con-

feffionis defümpta per refponfionem allatam

necdum videtur enervata, licét enim prz-

ceptum Chrifti Domini foret caufa omnino

füfticiens revelandi peccatum complicis cum

ejusdem infamia , hoc ipfum tamen dubium

eft, an ejusmodi preceptum detur, atque

adeó, cüm lex naturalis de non infamando fit

certa, lex pofitiva veró tanquam caufaà de«

obligans fit dubia, juxta Adverfariorum prin-

A

cipia omnino ftandum foret przcepto natu-

rali, & peccatum , quod fine infamatione

complicis explicari non poílet , omitten-

hi

nl

dum, quod tamen plerique ex Adveríariis

nolunt,

W

V

[36

DE FAUCTUUAM PERCEPTIONE.

99

lt

ld

65. Refpondet 3tió Magnificus D.P. PAvuLUs

"ZZETL im fuo Clerico «urato part. 3. infhr. 4.

in li

sum. 31. diftinquendo maj. fuperiüs allatamz

Q

jure naturali ftandum eft, quamdiü leges in

OLLON

oppofitum non funt liquidz & evidentes ne-

tlj

gat maj.

uamdiu leges in oppofitum non

Y of

d

funt longé

ariores ac probabiliores concedit,

maj.

fecundüm leges clariores ac probabi-

t

i

liores ubique folet judicari: ergo falíum eft,

uód jure naturali tamdiu debeamus ftare,

U

donec in oppofitum occurrant leges liquide

n

& evidentes ; atqui leges pro noftra fententia

) (Omm

faltem modernó íxculó videntur multó cla-

(

Certé in celeberrima

riores ac probabiliores.

facultate juridica Ingolftadienfi hodie nullus

Juisiy

omnino Profeffor eft, qui non ita fentiat,

confulat, judicet.

9U t

hdu

'

Refponfio hec cum priori, prout communis

m n

ter exponi folet, coincidit, addit tamen ali-

A 0my)

quid, quod prior non expreffit, rationem vi-

(

pl

delicet, ob quam negari poffit ac debeat prin-

& d

cipium illud adverfariorum, quód in cafu , in

il

AW

quo jus naturale independenter à jure pofitivo

FiP

A

eft certum , jure naturali ftare debeamus ;

(

jl

etiamfi lex pofitiva aliquid contra vel potius

QU

prater jus naturale ftatuens fit probabiliof.

i

iaf

De(iderabunt tamen Adverfíarii , üt ego

quidem opinor (licét czteroquin neganti non

,M*

,

09

incumbat onus probandi) ut ipfis hoc ipfum

probetur, quód videlicet fecundüm leges cla-

M

riores

lu

166

OUSTIO 1. S. $. Coul. 2;

n

N

tiores & probabiliores ubique judicari foleat;

[

|

M

non folüm in cafibus, ubilleges pofitivz inter

fe collidi videntur, fed etiam in cafu, in quo

leges ejusmodi colliduntur cum jure naturali

certo, cüm oppo(itum principium , quód in

ejusmodi collifione juris pofitivi cum natu«

rali ftandum fit jure naturali, pro certo vel

feré certo habeant; ita quidem, ut non de-

fint, qui negant, fententiam noftram effe

practicé probabilem ; alii veró judicandum

benigno lectori relinquunt, an de jure com.

muni ac czfareo ità in tribunalibus tutó judis

cari poffit, & fatentur, fibi hóc non fàtis li-

quere; alii denique dicunt poffe, forté effe,

quód aliquibus judicibus noftra fententia pro-

babilior videatur: vel quód, nefcio quibus;

reflexis principiis utantur , de quibus, ut

ipfimet videant, judicibus relinquunt: atque

hzc omnia dicunt; üt mihi quidem videtur,

ex allegato principio, cüm plerique de ma-

jori vel tninori probabilitate legum non adeó

fint folliciti, fed contenti fint probare, quód

leges pofitive (int dubie, nec omnino clarae

& evidentes.

atque ideó fi Magnificus hic

Author vel exempla adduxiffet, in quibus

paílim , etiam nonobftante jure naturali certo;

judicari foleat fecundüm leges clariores, vel

legem claram adduxiffet , quód etiam in ejus-

modi collifione juris naturalis & pofitivi à ju-

dice judicari poílit vel debeat fecundüm leges

clariores & probabiliores ,, tuncomnem omni«

H

no tenui quidem meo judicio diHïcultaccm

CXEa

L

/

pE FRUCTUUAM PERCEPTIONE.

Iot

i

exhaufiffet, quia omnino leges pro nofítra

T

fententia mihi longé videntur clariores &

;in'

probabiliores, & plerique Adverfarii, àt pri-

Datt

müm monui, de hoc non multüm contene

Juod i

dunt.

1 faf

d

66. Videtur tamen hec propofitio, . quód

ï:*:

n de

ubique fecupdüm leges clariores & probabi-

liores judicari foleat etiam in cafü, in quo

ejusmodi leges colliduntur cum jure naturali

certo , fi ceteroquin materia talisfit; in qua

Q

leges aliquid aliud ftatuere poffunt , quàm

jure naturali fecundüm fe fpectato ftatutum

fit, difficulter negari poffe, atque ideo forté

Magnificus ifte Author ulteriori probatione

IQ

abílinuit, neganti tamen videtur poffe pro-

bari iisdem feré argumentis, quibus commu-

niter, & in fpecie à Clariffimo P. ANTONIO

Mamn tratt. 4. difput. 2. quafl. 3. art. 3. A numt,

i

304, probatur, quód in praxiliceat fequi fen-

T

tentiam magis probabilem, quamvis minüs

l,

tutam , atque in hunc modum argumentari:

fi non poflet licité judicari fecundüm leges

clariores & probabiliores etiam tunc, quando

D

€J

usmodi leges colliduntur cum jure naturali

certo, fi materia ceteroquin talis fit, in qua

legislatores humani aliquid aliud ftatuere pot-

m

funt, quàm jure naturali fecundüm fe fpecta-

to flatutum fit, tunc deberet admitti, quód

erraverint & errent fermé graviffimé omnes

'Thcologi, & Juriftz , quia omnes ferme tra-

ilv

diderunt fententias plurimas tanquam tutas

M

:j

in

ï'

1o2

QUJESTIO I. $.$. Cond. z.

in praxi etiam in illis materiis & cafibus, in

-1?' ph

n

quibus leges pofitiva colliduntur cum jure

naturali, quia judicárunt, probabiliüós leges

l

[

pofitivas receffiffe à jure naturali; dicendum

quoque eflet, quód effent inexcufàbiles, quia

|

talia docendo doCrinà füà homines induce-

j

rent ad peccatum, deberent quoque , üt

ex quodam Recentiore cit. loc. zit P.ANTONIUS

T

MayR, comburi omnes libri aut lucubratio-

nes, in quibus continentur ejusmodi decifio-

nes morales & juridice ; hoc autem dicere eft

[«

nimium; cüm fapientiffimi quique, üt rurfüs

ait cir. MAyR , atque etiam fan&tiffimi Viri

femper habuerint hujusmodi fcriptores Theo-

logiz moralis magno in pretio &c. ergo &c,

Maj. prob. & declaratur indu&ione quarun-

dam ejusmodi opinionum, quas etiam multi

ex ipfis quoque Adveríariis docuerunt , ac

etiamnum docent effe pra&ticé probabiles;

fic, ut ab ipía hac quzftione incipiamus

1móÓ fententiam noflram, quód poffeffor

bonz fidei non teneatur reftituere fructus vir-

tualiter extantes , tanquam practicé probabi-

em docent non folàm Authores negativz

fententiz fuperius citt, & quorum adhuc plu-

res numerat THOMAS SANCHEZ num. 76.

Ve-

rüm etiam tefte P. Lacnorx cxteroquin ad-

verfze fententix Patrono l. 3. part. 2. num, 21 t.

lerique alii dicunt, effe probabilem, atque id

in fpecie exprimunt proximé citatus TiroMas

SANCHEZ mnui 77, LEONARDUS LEsSIUS l. 2.

64p.

1l

DE FRUCTUUA PERCEPTIONE.

105

((

cap. 14« dub. 2. nuii. 10, & apud Tamburinum

C

L 1. cap. 3. f. 3. M. 24.. JOANNES SANCHEZ

lüs |

difput. 44. à mum. y2.

Alii veró contrariam

ICendy

fententiam folüm defendunt üt probabiliorem,

lt II

5,(]'

alii omnino addunt, quód faltem fpectatis

Ind

lil

(

rincipiis directis ejusmodi poffeffor probabi-

T it

l

üs teneatur etiam reftituere fructus virtua-

j

liter extantes. per quod forté indicare vo-

lunt, quód in noftrá fententiá fpe&tatis prz-

terea principiis reflexis majorem probabilita-

N

|

tem agnofcant, quàm fi confideretur fpectatis

2dó. in hac ipía

n rli"» s

principiis folàm directis.

nj

ugtionealiqui ex adverfz fententiz Patronis

sT

h

n

ocent , quód, fi fru&tus ex re aliena percepti

0^ À

ad tertium quemdam poflefforem tranfierint;

is à domino rei conveniri non poffit, ut illos

14 i

i

fibiadhuc extantes reftituat, vel confumptos;,

u

hzc autem do-

"t d

atenus locupletior evafit.

à

rina tota defümitur ex legibus dubiis, an

:oha»kïl*:»',

N

poffeffor videlicet bonz fidei faltem interim

fiat dominus; hoc enim dominium refpectu

f

fru&tuum naturalium non omnes concedunt;

[

üt vidimus num. :;. & Card. deLugo num, 47.

d

füfpicatur, malé conciliari poffe fententias ve-

terum Jurisconfultorum, & fortaffe non ha-

] !W'

buiffe de dominio ifthoc revocabili eandem

athC» j

mentem. -imó aliqui exiisetiam , quitenent,

l

T0

quód poffeffor bonz fidei omnium fructuum

fiat dominus dominio revocabili, adhuc ta-

men docent, tertium ejusmodi poffcfforem

teneri fructus illos extantes reftituere , con-

;1

Dw"

fumptos autem, quatenus locupletior evafe-

L

4

rit,

j

X04

QU/ESTIO I, .S. $. Condl. 2;

tà !

xit; ficat, inquiunt , tenebatur, qui illos

alienavit, quia ex cap. nemo plus 79. de Regu-

[

N

lis juris in. 6. & L. traditio 54. ff. eodem tit. Nemo.

plus juris. alteri tribuere poteft ,. quim . ipfe. babeat.

B

3tió. licét jus naturz eertum fit, quód res dc-

beat domino reftitui, etiamfiab alio bona fide

centum annis poffeífa fuerit, non omnino au-

tem,certum fit, quód jus pofitivum quoad

forum internum, ftatuendo leges przícriptio-

num, recefferit, atque aliqui teneant oppofi-

tum, ut füpràin fecunda fua inftantia adver-

tit D. PicHrER, . & videre eft apud P. LAcnoix

1. 7. part. 2. num, 470.

Adverfarii tamen ejus-

modi poffefforem , fi ceteroquin omnia fer-

vanda fervata fuerint, à reflitutione deobli-

i M U

gant, Dicunt quidem aliqui, üt fuprà jam

notavimus, ex ipíis claris legibus cerr? con-

flare, per przfcriptionem legitimà factam

transferri dominium, verüm, an leges ha tam

claré dicant , quód etiam pro foro interno

ejusmodi dominium transferre velint, mihi

tam certum non videtur, & forte mecum du«

bitare incipiet, qui legere voluerit P. PrcureR

1. 3.tit. 13. um. 2g.

cüm enim Clariffimus hic

Author omnes feréleges , quz ftatuunt, quód

alienatio rerum Ecclefiafticarum fine debitis

folemnitatibus jure pofitivo requifitis fa&ta

mullius omnino roboris €2. siomenti effe debeat ; quod

item ejusmodi alienatio, nec jus aliquod. tribuat s

sgnec preferibendi etiam caufam p4ret. dicat, intelli-

gendas effe in & pro foro folüm externo, non

eutem in & pro foro etiam interno.. dubitare

—..'.'l

Wf

forte

"

DE FRUCTUUM PERCEPTIONE.

10j

f

forté incipiet, quisquis eum legerit, an non

etiam leges prefcriptionum hanc diftinctio-

lif,

nem reciperent.

quidquid tamen fit de ipfa

Jt li

prafcripaone fecundüm fe fumpta, quam fal-

dress

tem ob communem DD. fententiam juítam

Ona fs

in & pro foro interno etiam de fa&to feré

1ino a.

omnes docent.

dubium tamen, & fatis in-

uqai

tricatum eft, an de jure pofitivo cum dubio

fpeculativo tam pofitivo

jiàm negativo

(modo deponatur dubium pra

d

icum , & adfit

juftus titulus) poffeffio , & prafcriptio in-

M

choari valeat ;

id enim negat MOLINA,

AR

)

D

Lzssius, CovanRuViAs, PigRHING, MEZGER,

]

INNINGER apud & cum Clari(fimo DD. FRANZ

hoc tamen non ob-

l. 2. Inffit. tit. 6. uum. 49.

y li

ftante docent aliqui ex noftris etiam adver-

lj (

l"

fariis, quód veré probabile fit, id poffe fieri,

n fidm

& confequenter veré probabiliter fufficere ad

&l

C U

inchoandam pr«ícriptionem fidem negativà

bonam. 4tó. juxta multos ex Adverfariis de

xg»i

Jint, m

jure natare certum eft, quód teftamentum

TC

debitis folemnitatibus

deflitutum ,

valeat

?

ro foro interno, modó ceteroquin de vo«

Yif

]

u

ntate defuncti fatis conftet 3 an res autem

D

ita fe habeat etiam de jure pofitivo, com-

fnt

f&

muniter controvertitur , & multi contens«

Qul

dunt ejusmodi teftamentum in foro interno

de jure pofitivo adhuc valere: hoc tamen

1[1*(0

non obftante.etiam multi ex Adverfíariis;

üt CovanRuvias , AzoR , LucO ,

Dicas

j

f. 264

$TILLO apud P. REIFFENS?EUEL l. $. decret. ti

1'C/

OUULESTIO I. $.$. Concl.2.

y!

"i. 95. docent, probabiliüs effe (& plerique

X

m

alii admittunt effe practicé probabile) quód

heres ab inteítato licité poffit petere & reti-

[

n

nere 5&reditatem alteri in ejusmodi teftamen-

to relidtam, & omittere folutionem legato.

rum reli&torum (modó non fint ad caufas pias)

idque, etiam(i ei conftet contrariam fuifTe vo-

luntatem teftatoris, hzredem veró in ejusmo-

di teftamento inftitutum uti & legataríos ob-

AW

ligari ad cun&ta relinquenda, vel i jam rece-

perunt, reftituenda hzredibus ab inteftato,

5to dubium eft,an alienatio rerum Ecclefiafti-

]

carum , quz facta eft ceffante omni fraude ac

dolo, atque in cafu ceteroquin à jure permif-

fo, nempe ex jufta cauía neceffitatis vel uti-

litatis Ecclefiz aut pietatis, authoritate füpe-

[

[

rioris , aliorümque, quorum intereft, confen-

fu , pretermiffa tamen formula juris, ectiam

de jure pofitivo in & pro foro confcientiz

valeat, ficuti valet de jure naturz ; multi e-

nim cum P. PécHLEmn locó füperius cit, P.

PinRuiNG ad tit. 13. l.. 3. decret. num.. 36. ne

gant, ejusmodi alienationem in & pro foro

interno efTe irritatam per leges pofitivas, ni-

hilominus multi ex Adverfariis, àt Covarru-

vias, Molina, quos citat & fequitur CasrRo-

I

PALAUS fom. 2, tracb, 12. difput. unica, punct. 1y,

$. 6. , s. dicunt, quód is, qui ex ejusmodi

alienatione aliquid accepit, teneatur ejusmo-

di rem malé alienatam füb obligatione gravi

reftituere etiam ante judicis fententiam, 6to,

jure natur& certum eít, quód pupillus puber-

tati

T

pE FRUCTUUAM PERCEPTIONE. 107

i

tati proximus,& judicio pollens,obligetur con-

l

CF ,

tractibus à fe fine tutore initis; neque certum

"

eft , quód jure pofitivo in & pro foro inter-

tll

no aliter res fe habeat, cüim multi graves DD.

J

CPdly

cum SANCHEZ & KRIMER l. 3. decret. tit. 13.

Idj p

f. 1,num. 1080. teneant, etiam hodie oriri ob-

M

[j

ligationem naturalem ex alienatione ab cjus-

modi pupillo facta; hoc non obftante mul-

[

j*

ti ex Adverfariis quoque, üt Covarruvias,

Cujacius , ac in id quoque inclinare Dicaftil-

lum teftatur HauNorpus l. 3. tract. $. cap. 3.

C

li

W

"

num, 193. tenent ejusmodi pupillum non ob-

LT

»Iiv

ligari ex fuo contractu in conícientia , fed , fi

ex eo locupletior fa&us non f(it, falva con-

fcientia poffe fe gerere, qua(i nunquam con-

*

f

traxiffet. 7mo. jure naturz certum e

ft, quód

feminz ex fidejuffione pro aliis interpofita

«qué efficaciter obligentur ac viri, non au-

tem omnibus certum eít, an

rivilegium ,

2;

quód illis competit ex fenatus-confulto Vellejanos

vi cujus, cafu, quo ad folvendum convenian-

tur, obligationem fuam elidere, vel fi jam fol-

viffent, lolutum condicere poffunt, etiam pro

foro interno obtineat; hoc non obftante ple-

"n

rique etiam ex Adverfariis, üt Lessrus, Mo-

H

LINA, REIFFENSTUEL ejusmodi fzminas etiam

in p

in foro conícienti& tutas pronuntiant, fi ad

a

folvendum conventz exceptione fe tueantur,

iï*i]ï f

vel folutum repetant. adhuc magis contro-

verfum eft, utrum fzmina hoc privilegio gau-

m

deat, fi de eodem edoGta, eidem renuntiave-

rit extra cafüs fpecialiter in jure expreflos ;

Sl

ainre

408

-QUJBSTIO I. $.$4. Conl, s.

D

affirmat enitn, fzminam huic favori renuntia.

Y

re pofle, Engel, quem citat & fequitur P.

REIFFENSTUEL l. 3. tif. 22, nut. 24, nihilomi-

nus etiam in hoc cafü &eminam, quz huic

W

privilegio ita renuntiavit, in foro confcientiz:

tutam eíle multi graves Authores füftinent

cum Clariffimo P. BÓckHN, quem citat & fe-

quitur Clariffimus DD. PEREGRINI iz appendi«

€€ ad tit. 21, l. 3. Inflir. & ex Adver(ariis quo-

que idem docent MoriNA, CovARRUVIAS a-

pud cit. P. REIFFENSTUEL, faltem fi renuntia-

T

tio facta fuerit extra judicium, 8vo jure na-

L

turz certum eít, quód filiusfamilias, uti. in

omnibus caufis, ita etiam ex mutuo tanquam

paterfamilias efficaciter obligetur; an veró

.

filiusfamilias, qui mutuas accepit pecunias, v

H

Senatuscon[ulti /VMacedoniani fecurus fit, ita, ut

neque in foro conícientiz ad folutionem te-

neatur, non eft certum, fed multi negant, in-

*

quit Clariffimus f

?. BOÓCKHN l. 3. tit, 15. mum,

37. nihilominus eum etiam in & pro foro con-

Ícientize à reftitutione abfolvunt multi. imó

üt ait P. PICHLER l. s. tif. 19. mtmn. r4. come

munis Theologorum, & ex adverfi fententiz

Patronis eum in fpecie abfolvunt P. MotiNA

cit. à P. PicHLER cit, loco. LAYMANN , SAN-

CHEZ , quoS citat & fequitur CASTROPALAO

fout, 1. tratl. 33. difput. 4. punt. 2. gum. 6.. Plu-

res ejusmodi opiniones, in quibus jus naturz

cum jure pofitivo collidqitur ; nolut quzrere,

aut numerare, cüm paíIim occurrant, tum in

j

"Theologia morali, tum in utrogue jure, plu-

Uf

res

"|

DE FRUCTUUA PERCEPTIONE. 109

[j

tes, inquam, ejusmodi opiniones tradunt Aus

]H

thores ram Theologi,quàm Juri(tz paffim tan«

nihi:

Ut ;

uam tutas in praxi, quia judicant probabi-

lius, leges pofitivas recefTiffe à jure naturali,

(

U l

[Linew

nec dubitari poteft, quin judices ejusmodi

BUv

fententiis à jüventute imbuti, fecundüm eas«

tf

dem etiam in praxi judicent, & confcflfarii

füos poenitentes fecundüm eas in(truant &c.

"um

hoc autem utique fine graviffimo errore fieri

non poffet, fi certum vel quafi certum eflet,

quód jure naturali tamdiu ftare debeamus ,

donec in oppofitum occurrant leges liquidz

& evidentes, & nifi etiam in ejusmodi colli-

)f

Al

fione juris naturalis. & pofitivi licité fecun-

düm leges clariores & probabiliores judicari

Wil

poffet. neque credo, Adverfarios dicturos ,

ij Md

quód de omnibus opinionibus , quas etiam

an

ex ipfis

ttulimus ,

dubitari poílit ,

aA

licité fecundüm illas judicetur. licét cz

teroquin lex f(tripta, & omnino liquida

afferri non poffit ; Neque enimy,inquit Juriscon-

fultus JuriANUS 1n l. :2. ff. de legibus, leges ne»

que Senatuscon[ulta ita. fcribi poffunt , ut. omnes. ca«

füsy. qui quandoque inciderint (prafertim claré &

h

evidenter) comprebendantur. nec forté negabunt,

quód etiam in ejusmodi collifione juris natu«

xx,;?

ralis cum pofitivo judex judicare debeat fe-

cundüm jus pofitivum, fi leges fint clariores

& probabilióres, quamvis cxteroquin ex pro«

hibitione Pontificia Innocentis XI. qua pro»

hibet hanc num.; 2dam propofitionem: proba«

iniüa

&jüfer exiflimo , judicem po[fe judicare juxta op

WS

nei

)

':v

iIO

QUEST. .. f. f:

Concl, 2

nem etiam. minus probabilem, fatis conftet , quód

y ?[[

judex opiniones probabiliores fequi debeat.

W

67. Confirmatur : fi Legislatores humani

MU

volunt, ut in collifione juris naturalis cum

jure pofitivo in materia , in qua ipfi cztero-

quin aliquid aliud ftatuere poffünt, quàm ju-

re naturali fecundüm fe fpectato ftatutum fit,

i

faltem à conítitutis judicibus judicetur fecun-

düm leges probabiliores & clariores , & de

hac ipforum Legislatorum voluntate fatis

A&

conftat, tunc in ejusmodi collifione fecundüm

ipforum leges clariores & probabiliores judi-

ces non folum licité judicare poffunt, fed et-

iam judicare debent, prius eft verum , ergo

&c. Maj. non videtur poffe negari; ficut enim

in ejusmodi materiis potuiffent per legem di-

rectam claram aliquid aliud ftatuere, quàm

jure naturali ceteroquin ftatutum fit, atque

ita obligare judices, ut juxta leges pofitivas,

non veró fecundüm jus nacurale fcorfim fpe-

Catum judicarent, ita & per voluntatem hanc

fuam reflexam id efficere poterunt. min. au«

tem prob. Legislatores humani non poffunt

pr&videre omnia prorfüs dubia , quz oritura

iunt circa fuas leges, adeóque non poffunt

velle non obligare, (i tantàm aliquod dubium

11

notabiliter minus probabile oriatur: üt in

terminis tradit P. ANTONIUS M^a4YR tra, 4.

difput. 4. quaft. 3. art. 1 4. ntim. 3 $. circa finem,

ul

exinde inferens , quód. non liceat fequi fen-

tentiam minus tutam ac claré notabiliter mi-

M

nu$

"

DE FRUCTUUAM PERCEPTIONE. 1r1

lt

]

d

nus probabilem ; ergo ( liceat mihi inferre)

fatis conftat, quód Legislatores humani in

ejusmodi collifione juris naturalis cum pofi-

5 lm

tivo velint obligare judices (quidquid fit de

ils ca

aliis, quod ad tractatum.de actibus humanis

- Cfeto

pertinet) ut ipfi fecundàm leges clariores &

QUäm N

probabiltores ab ipfis conftitutas judicent, &&

^j

confequenter etiam ifti in ejusmodi collifione

REU

fecundüm leges clariores & probabiliores

^

non folüm licité judicare poterunt, fed etiam

MW

!

)

judicare debebunt.

e&cung

i

lii

Atque ex his omnino exiftimo faltem val-

m g.

de probabilem effe refponfionem horum duo«

rum przclariffimorum Authorum, volentium

yu

y

(em

in eo cafü, quo probabiliàs jus naturale obli-

] Wi

gans ad reftitutionem fructuum virtualiter

pa

(I/

Afl

v,tt.(

----- a

extantium eít relaxatum per leges pofitivas

1[)

».lh

humanas , non effe obligandum bonz fidei

us

poffeforem ad reftitutionem ejusmodi fru-

a( f

Quum. atque ideo major argumenti zum.. $2«

propofiti, quód videlicet, quando lex natu-

mxe;ni::

J Qf d

ralis obligans ad reftitutionem eft certa , lex

DI

pofitiva humana deobligans eft dubia, tunc

Qu

ftandum effe jure certo , folóm vera eft,

nifi probabilius it, quód lex pofitiva huma-

n p

i d

na deobligans à jure naturali recefferit.

aQUr

àY

68. Ád probationes, autem ejusdem maj,

ibidem infertas, & ad primam quidem, quód

lo

videlicet nihil frequentius fit apud juris in-

terpretes , quàm ewnem «orredionem juris effe

edie-

p

112

OUEST, l $. $. OConl z

ediofam &c. Refp. dift, omnis correCtio juris;

formalis & proprié di&ta eft odiofa, conc. mas

terialis & improprié di&ta, nego. jura, quantum

fieri potefl , in concordiam funt. vedigenda , f difcor-

dia foret formalis, & proprié dicta Conc. fi

tantüm foret materialis, & improprié dicta,

nego.

Correctio juris proprié dicta tünc in-

tervenit, quando correctio, emendatio vel

mutatio directé afficit ipfam legem vel oblis

gationem ejus, ita, ut ipfa lex vel ejus oblis

gatio in fe mutetur ; fic proprié mutatur lex

1mO. per derogatiouem, cüm pars legis tollitur;

alterá vim.füam retinente.

2do. pét abrógas

tionem , cüm lex omnino tollitur per expref-

fam revocationem Superioris, vel per taci:

tam, puta per confuetudinem contrariam. vel

3tió. etiam per difpen[ationem , cüm obligatio

legis relaxatur refpectu perfonz particularis.

ejusmodi autem correctio proprié dicta fos

lüm locum habet in legibus pofitivis; jus e«

nim naturge correCtionem , emendationem ;

aliámve mutationem proprié dictam non ad:

iittit; fed folüm admittit mutationem íme

proprié dictam.

improprié dicta autem &

materialis, üt vocant, mutatio juris tunc da-

tur, quando lex ipía nullatenus mutatur, fed

materia five objectum legis ità mutatur ; ut

ad illud Legislatoris intentio & legis obligas

tio jam amplius fe non exrendat, & hanc fo«

üm impropriam videlicet mutationem jus

[

pature fubire potelt , ac fübit y. g. in legibus

przfcriptionis ; legibus teflamentariis &c;

hamj

4

DE FRUCTUUAM PERCEPTIONE. 115

dU

nam, üt explicat SIMONNZT trad. $, Difput. 2.

Ml

«art. 4, per legem humanam prefcriptionis non

eft derogatum legi. naturali prohibenti, ne re-

jl di

tineatur alienum invitó dominÓ, quia lex

i n

preícriptionis ab humano Legislatore lata

WL

Mi

non facit, ut alienum manens alienum reti-

At

A

[

neatur invitó dominÓ, fed folüm facit, ut id,

) yd

quod erat alienum, jam non fit alienum, fed

J

li

proprium poffidentis, quatenus Legislator hu-

n'x.lï,v[)ïj

l

manus, qui, üt Comrmounitatis Princeps, di-

n

T

]

fponere potelt de bonis privatorum , quan-

tum expedit bono communi, ftatuit, ut, qui

M

bona fide & certo tempore poffedit rem alie-

Kf a

nam , aquirat dominium illius , eóque domi-

M

nio privetur prior dominus; lex autem natu-

nm

ralis neque prohibet unquam hoc ftatui, cüm

m

hoc ftatui bono communi multüm expediat ;

neque precipit unquam rem alienam reftitui

MUU ;«]i

priori domino, poftquam defiit effe aliena, &

ad priorem dominum pertinere.

Lex igitur

Tj

r

d

Tonem

VMU

przfcriptionis legi naturali non contraria, fed

QUE

confentanea eft. ita cit. Author. qualiter au-

W

tem in noftro caífu correctio vel mutatio me-

n

M

ré materialis & impropria interveniat, expli-

M.

r

D

mr:"

cabimus S. fequenti. hic folüm declarare ju-

fiut

FD

?nt,

vabit (id enim probare nobis non incumbit)

m

dictum axioma, quód correctio juris fit odio-

fa, folàm locum habere, quando correctio

vel mutatio legis cít formalis, & proprié di-

T

&a; hoc autem mcelic

1

"

s fieri non pote(t, quàm

adducendo ipíos juris interpretes, qui hoc

axioma adducunt & explicant,

Liceat igitur

2

H

mihi

g

Que[l. I. De Fruc. Percept.

114

QUSTIO I.

S. $. . Concd. 2;

It

mihi exícribere verba P. REIFFENSTUEL, qua

LL

in hanc rem /. 1. Detret. tit. 2. S. 17. de egi«

l

bus in interpretatione legum obfervandis af-

fert num, 419. 1s igïtur c&t. loco ita habet: cor«

ï

rectio legum , utpote odiofa, non eft facileé

prefümenda , ffmlque expedit. concordare jura. jue

ribus, & corum. correciones. (fi. fuflineri oaleant )

j

evitari, üt dicitur in cap. cum expediat. 29. de

elettione in 6. (ubi tamen exprefseé fermo eft de

correctione juris fcripti) & meritó pergit cit.

REIFFENSTUEL , me alioquim jura tot «vigilis fa«

bricata. unico *oerbo tollantur , €8 quidem adhuc du«

bio , neque exprimente. Cap. Ecclefía -veftra s7. de

Elediene. infertur proinde cum gloffa $. fe4

bodie V. pro qualitate inflit. de fatisdat.

& alia

gloífa /. fciendum V. non compelli, ubi JASON num.

4.€ f. BARTOLUS & alii ff. qui fatisdare cogantur,

quód lex nova, quantumcunque generaliter

& indiftincté loquens , tamen debeat intelli-

gi, ac diftinqui fecundüm leges antiquas fpe-

ciales: & fimiliter, quód lex nova generaliter

corrigens non intelligatur corrigere leges,

qu£ in cafibus fpecialibus loquuntur. atque

id ipfum etiam effe notandum & obfervan-

dum in ftatutis & reformationibus noviter

factis , adeó , quód femper eorum interpreta-

tio ità debeat fieri, ne fequentia corrigant

precedentia, i his expreffe non contradicant,

reter BARTOLUM & JASONEM tradunt CARD.

USCUS, DARBOSA axiom. 6o. num. 2. citans in-

füper RoMANUM CONCIL, 392. num. 25. plura

fimilia habet ibidem $. 9. à num. 492« & num.

424*

N

lïl

DE FRUCTUUAM PERCEPT(ONE. I1$

vTLk "

N

494. addit, quód corre&tio jurium in tantum

fic vitanda, ut in dubio , ac ni(i fecus fufti-

IY Znu N

cienter exprimatur,ad inveniendam quamdam

ileti

df

competentem conciliationem recedendum fit

à propria fignificatione verborum, & hzc fint

It 1

improprianda, citátque pro hoc additamen-

URT

'1'2

to gloffam , BarpuM, ABBAT. ,JoANNEM de

gl

LINGNANO , JASONEM , BARTOLUM , FELINUM

M

d

AW

UNT

IMOLAM, ALEXANDRUM, vide eundem etiam

in proémio zzm. 2o:. nec non BAR80SAM ad

J

dictum axioma 6o. & forté mecum fenties,

[

quód ea, quz de odioía correctione legum

dici folent, folüm intelligantur de correctione

j

lr

Ww'

proprié dicta, quz intervenire poteft, & fuüb-

V

ii

inde intervenit in abrogatione & deropatio-

ne legum pofitivarum ; cüm tam rauones

quàm leges, quas Authores pro confirmando

2

hoc axiomate 2fferunt, omnes przcisé pro-

]gl( 'ïflï.*-

cedant de corre&tione juris vitanda , quando

tigus pv

formalis difcordie periculum eft inter ipfas

gentdit

leges pofitivas, de quibus etiam fpeciatim lo-

vtj

r

)

lr

tAna.

quitur lex wuwica Cod. de inofsciofis dotibus, ate

uUV

que id ipfüm etiam intendit /ex: aon eff novum.

[ a;.m-

25y. cum fequenti ff. de legibus. definiens , ad

J o

evitandam jurium correCtionem leges priores

| imexge:»

trahendas & explicandas effe per pofteriores,

iC

& econtra has per priores bis verbis:. sen eff

QQtTd

,,,,, "

novum, ut priores leges ad poflerioves trabantur &c.

du

Sed €8 po[leriores lozes ad priores pertinent nift con-

/ne

TL

trarie fmt. Preterea, quód dicta axiomata non

velint, quód etiam correctio juris improprié

j

U^

di&a tam odioía fit, patet infüper ex eo;,

!u

H

quod,

1]

IIÓ

QUESTIO L. $.$. Cond. 2,

Df

quód, fi corredtio materialis, quz v. g. inter-

venit in jure aliquo naturali, tam odiofa fo-

u

ret, ut propter illam vitandam verba legum

«F

impropriari deberent (quam impropriatio-

D

nem fieri debere, communiter juris Interpre-

tes in explicando illo axiomate admittunt,

imó inferunt) Legislator humanus, quantum-

cunque vellet ejusmodi correctionem indu-

ï'.i?jw

cere , id verbis difficulter omninó exprimere

NN

poffet; & certé Adverfarii fententias , quas

lupra swm. 67. ab ipfis traditas effe diximus,

amplius ex legibus probare non poffent. In-

termitti quoque deberet omnis feré difputa-

tio, cüm enim leges pofitivz raró fint evi-

dentes (vel fi evidentes (int, de iisdem difpu-

tare aliunde erit füpervacaneum) ab omni

ulteriori difputatione abítinendum foret, &

dicendum, quód ftandum (it jure naturali , eó

quód jus pofitivum fit dubium, omnis autem

correctio juris tanquàm odioía vitanda fit.

ex allegatis igitur axiomatibus, prout ea à

Jurisconfultis communiter ufürpantur , infer-

ri non poteít, quód jure naturali ftandum fit,

quamdiu leges pofitive in oppofitum non

iunt omnino liquide & evidentes; neque in-

ferri poteft, quód non liceat judicare fecun-

düm leges faltem long?e clariores ac probabi-

liores, quod tamen probandum erat. vel

certé Adverfariis, (í prefata axiomata in ma-

jori rigore accipienda effe contendant , in-

cumbit probatio.

69. Ad

À

pE FRUCTULAT PERCEPTIONE.

1I

l-t

"

-D

69. Ad alteram probationem ejusdem maj.

l

il

uód videlicet jus certum przvaleat incerto

& dubio, Refp. ex didtis & di(t, jus certum

pra

revalet juri/Zincerto & dubio, quando jus il-

Inmpyg.

j

u

d certum eft, & manet etiam in concurfü

1mitturz:$

juris dubii. Conc. fi illud folàm certum fit fe-

Nantun.

cundüm f& & przcifivé, & hoc quidem omni-

l

t idt.

nó univerfaliter, nego.

Concedimus itaque;

quód is, qui pro íe habet jus certum, quod

etam in concurfíu alterius juris manet cer-

tum, przferri debeat illi, qui habet jus pra-

J

cisé dubium, v. g. qui bona fide cepit rem

poffidere ,'(i fupervenit dubium , an non res

?f

fit aliena, debet morali diligentia i

uirere,

am fit fua vel alterius; fi autem eà

&i

igentià

;r

QU

adhibitá dubium vinci non poffit, non tene-

J^

tur alteri rem dare, fed poteít eam retinere;

Yürdf 6

& (icut in tali cafu judex in foro externo non

!

abjudicaret poffeffionem ei, qui eam jam priüs

TA U

habuit, ita nec ipfe poffeffor debet eam fpon-

te deferere , üt etiam advertit P. ANTONIUS

)FGUIW »44

MAm tratt. $. difput. 4. quafl. 3. art. y. num. 667«

ratio eft, quia poffeffor talis dubius, an res

fit füa, an Titii, duplex habet jus, unum pro-

,

prietatis dubium , alterum poffeffionis cer-

rl

tum: econtra Titius tantüm habet unum, íci-

Av

otó

licet jus proprietatis dubium : igitur debet

|

jus duplex uni przvalere, vel jus certum pof-

hu

d u

n

fefBonis (quod certum manet etiam in con-

a«fjn[ J ]

curfü juris dubii, quod habet Titius) quod ha-

bet poffeffor, debet prevalere juri dubio;

quod habet Titius. & in hoc fenfü folüm ad-

D

Á

mit«

3

"

118

OLLESTIO I. $. g. Comnd. 2,

4

,

mittimus axioma illud juris interpretum;

g

quód veró jus certum , quod folüm certum

eít przcifivé & fecundàm fe fpectatum , in

concurfü veró cum alio jure dubio etiam ip-

füummet dubium redditur, non prsvaleat juri

dubio , faltem fi probabilius fit , quód per il-

lud Legislator voluerit aliquid priori juri con-

trarium, vel potius prater illud flatuere, ita

ut eidem fimpliciter ftandum fit, fatis proba-

j

vimus .ex Magnifico D. P. ZgTL, ex eo, quód

fecundüm leges clariores & probabiliores übi-

que judicari foleat, etiam tunc, quando ejus-

modi leges colliduntur cum jure naturali fe-

cundüm fíe certo.

70o.Adinftantiam primam contra hanc refponz

fionem zum. ;7. fáctam , in qua vis ultimata

totius argumenti tahdem vidctur quiefcere,

antequam refpondeain , boná le&toris veniá

DX ROT UER

aliqua pro clariori tum objectionis, tum et-

iam refponfionis intelligentia notanda duxi,

B

4l

ac Primó quidem , eífe expreffam utriusque

If

juris regulam ,quód i. dubio melior. [it condirio

poidentis, quze vegula procedit faltem in mate-

"m

ria juris, & quamvis non defint, qui cum Lu-

GONE in refp. mor. l, 1. dub. 4. apud P. LAcCRoIX

L. 1. titii. 499. contendunt, quód hoc axioma

non teneat, quando judex vel privatus exi-

;

ftimat probabilius effe, quód jus non fit pof-

[

fefloris, fed folüm, ubi eft par jus & (imilis

;/

caufa, atque ita etiam verba regule tam in

jure canonico regula 65, in 6. quàm civili L. i

j

pati

|

DE FRUCTUUM PERCEPTIONE.

119

fïp*

ari. 128. ff. de regulis juris habeant5 commue-

I) (

niüs tamen Authores de facto docent, quoód

Atiy,

offeffor, qui poft inchoatam bona fide poflef-

! etlam

fionem dubitare incipit, an res fit füa vel al-

»Jlfan

terius, licité eam pofífit retinere, quamvis

lk

poPc

inquifitionem ip(i probabilius fit , quód

1000

res fit aliena: üt teftatur idem P. Lacnoix

«l

Ws

lib. 3. pavt, 2. mum.563. quia , üt ait cit, Author

ex P. CARDENAS 7n t. part. crif. difput. 16. cap. 8.

art, 3. 68 fequenti.. & difput. 64. cap. 3. in poflef-

fione bonz fidei eft verum ac certum jus;

'n

nam poffeífio definitur à juri(tis jus infiffendi vei

A

non probibite po[fderi, ergo , quamvis circa do-

minium fit dubium , tamen poffidens habet

certum jus infiftendi rei ,

donec fit moraliter

Vide, fi lubet,

certus, rem non effe fuam.

nj

cit. CARDENAS. vel Clariffíimum DD,PEREGRIN!

Jl

lib. 2. inflit. tit. 1. part. 1. S. 3. mm. 11, nec non

Otls

lib. 4. tit. 1. part. 1. $, unico , n 3.

$ m

Notandum 2dó. predi&dum axioma hodie

juxta communiorem DD. locum quoque ha-

berc in materiis aliarum virtutum. (icut enim;

qu

inquit P, HOLZMANN tr4d. 4. ntin. $4. in mate-

ria juris dicitur quis poffidere rem , vel jus

.L»L-

p Tae

aliquod , ita etiam datur poffeffio rerum ad

Q2

juítitiam non pertinentium: fic quilibet poffi-

det füuam libertatem, vi cujus licité poteft

quando nec opus

operari vel non operari,

nec operis omiífio prohibita eft; nam licet

olim, pergit cít. author, pofleffio per juris

civilis interpretes a

gnita non fuerit nifi in

L

4

rebus

120

QU.ESTIO 1.

$. $. Coutl.2.

Y

rebus corporeis , poftmodum tamen ufüs ob-

o

tinuit, ut juribus quoque incorporeis accom-

modaretur, idque ob paritatem imó identi-

tatem ratiohis,

Rationem hujus docrinz

communiter dare folent hanc, quód prafata

regula non meré fit orta ex lege humana, hoc

privilegium poflefforibus concedente , fed

etiam in ipfo jure & zquitate naturali funde-

tur, Regulas porro, ex quibus difcerni poffit,

an pofleílio flet pro lege vellibertate, pro

delicto vel pro innocentía, affignant duas,

quarum una przcipué defervit in dubio juris,

& altera in dubio facti.

PRIMA eft: in dubio

juris oportet attendere, numid, quod poteft

inducere obligationem & arctare libertatem ,

exiflat, atque fit pofitum , antequam dubium

oriebatur vel non? fi conftet effe pofitum

ü

ante dubium exortum, lex ejusque obligatio

eít in poffeffione, (i id non conftet, pofleffio

ftat pro libertate e.g. fi dubites de impletione

voti, quod fcis, te emififfe, votum poffidet,

w

quia ipfius exiftentia tuo dubio prafüpponi-

rur.

Unde non obftante ejusmodi dubio ad

impletionem, voti ob(lringeris. & diverfo, (i

dabites, num votum emiferis, tua libertas ,

utpote quz dubium antecedit, eft in poffef-

fione, ut proinde non obligeris ad folutionem

voti. SECUNDA regula e(l: in dubio facti vi-

dendum, pro quanam parte flet prafümptio

juris & fori externi

nam pro illa quoque

Ítabit poffeífio.

Ratio eft, quia jus nihil te-

meré & absque rationabili caufa prafumit,

€rgo,

L—

1/[,

DE FRUCTUIM PERCEPTIONE,

I2I

i

ergo, dum przfumit in favorem unius partis,

fisq

! [ile

recté judicatur, pofleffionem, de qua eft du-

bium, ftare ab hac parte, utpote quz niti-

d

Ü

tur conje&tura tam vero fimili, ut habeatur

ro veritate ipfa, quamdiu nulla effcacior

QAVT

n

probatio in contrarium affertur,

Unde, fi

Ls

ij

cui imputetur delictum , is tamdiu manet in

poffeffione füz innocentiz , quamdiu delictum

non probatur; quia przfümptio ftat à parte

innocentiz ,. & non deli&i ; quippe quod soz

prefumitur ,. (ed demonflvari. debet.. & affrmanti in-

A

eumbit probatio, l. 2. ff. de probationibus, pariter fi

quis verfetur in dubio editi voti, vel conditi

teftamenti, non e(t cenfendus voviffe aut te-

ftamentum condidiffe, utpote quz, cüm fint

quid fa&i, probari debent, non prafümi juxta

celebre axioma juridicum : facium in dubio non

«0

prefumitur , [ed. demonffrari debet. / Si veró dubi-

)v

tetur, cuinarm partium faveat praefumptio ju-

]l

imy

6130

ris , explorandum eft, quznam illorum onus

l

M

)

probandi transferat in adverfariam , hóc in-

] pou':

ventó, praefumptio juris pro illa parte ftare

cenfenda eít, quae transfert predictum onus,

ita cit. P.HoLzMANN. His notatis in

forma ad

prefatam inftantiam num. 7 7. factam

71. Refpondeo. transmiffó 1mó

enthym.

iUIU

neg. illatum, vel fubfamptam maj, quód vi-

delicet ad hoc, urjus naturale expellatur à

poffeffione, non fufficiat tantüm probabilitas

vel probabilioritas,

Hec enim . propofitio

unicé fundatur in illo juris axiomate : n dubie

m

5

anelior

W

122

QUESTIO. I, $. f.

Concl. 2,

melior.eff conditio po[fidentis. Hoc axioma autem,

W D

quamvis virn legalem habeat in materia juris,

atque ideo is, qui in rpateria juris poflidet,

[

& pro fe regulam hanc juris habet, omnino

tutusfit, & liber omnino ab omni onere tum

reftituendi (ud. re&té probatur & declaratur

inobjedione) tum etiam probandi, nec illud

in íe recipere debeat, faltem (üt limitat

Magnificus D. P. FRANCISCUS SCHMIER lib. z.

trall, 3. Cap. 3. feti. 2. [. 3. num, 6$. ) nifi pof-

feffor prefümptionem juris contra fe habeat.,

Quia hzc virtus & efficacia omnibus regulis

juris competit, quód videlicet is, qui regu-

am. juris pro fe habet , liberetur ab onere

probandi &c. üt docet idem Magnificus Au-

a

thor trat. preamb. cap. 3. fett. 3. f[. 2. mum. 108.

ex l. ab ea parte y.. in principio ff. de probationibus,

l. prevaricationis. 3. S. ult. ff. de prevaiicatione.

& BaAn80S4 axiomat. 195,

Citat, ANCHORIUM

dicentem , quód, qui;habet regulam pro fe,

poteft dicere alleganti limitationem , da mihi

textum hoc..dicentem ; quamvis, inquam,

axioma hoc vim legalem habeat in materia

jutis, eó quód fit expreffa regula utriusque

Juris, üt diximus, vim tameu legis vel re-

gulz juris non habet in aliis materiis à jure

diverfis, üt omnes fatentur, & ex eo conítat,

quód multi adhuc negent illud procedere

extra materiam juris, multi autem per varias

diftin&iones limitent, àt videre eít apud P.

VivA in opufculis Theologico - moralibus

opufc, 2. queff, 3. art.1, ii ipfi, qui illud tan-

quam

J

!

DE FRUCTUUM PERCEPTIONE.

123

J

uam univerfale axioma recipiunt, folüm de-

Itj

fendunt illud probabilius procedere in aliis ma-

] PGH'.':,

teriis à jure diverfis.

Adverfarii ipfi denique,

l Oty

quamvis hoc principium fpeculativé tanquam

Offe [

certum vel feré certum allegent, practicé ta»

du

.

"

men ab eo recedunt, üt füperius vidimus.

LU

'

Atque ideo ab eo, qui extra materiam juris

uneE ]

in hoc axiomate Íe fundat, probari debet il-

lud univerfim procedere, vel certé conten-

tus effe debet, (i is, quilimitationem illius

allegat, eandem ita probet, ut ipíius exce-

ptio probabilior appareat, e.g.contentus effe

$Q

debet, íi quis admittat axioma illud etiam

extra materiam juftitiz procedere, ni(i faltem

probabilius fit , quód lex pofitiva pro cafü

particulari aliud ftatuat; nec pretendere po-

teít, ut textum clarum & liquidum pro hac

limitatione afferat.

Unde & in nof(tro cafu,

nl

quando Adverfarii pretendunt , quód jus na-

lum o

turale ob fuam poffeffionem , qua gaudet;

, du

m

praferri debeat juri pofitivo, pofitivé pro-

f

Qu

*Tf*

bare debent, quód etiam in hoc dubio melior

fit conditio poífidentis, & quód jure naturali

!a v

propter füam poffeffionem ftandum fit,. etfi

feclufa poffeffione pro jure pofitivo ftandum

forev: vel certé contenti effe debent, i ipfis

YO

probetur probabiliüs effe, quód in hoc cafü

ob poffelionem jus naturale nullo fpeciali

"

m

favore gaudeat ; cüm igitur hactenus videa-

mur fufficienter probáfle faltem probabilius ;

quód licité pro jure pofitivo, fi hoc fit pro-

babiliüs, judicetur, & quód hzc fit voluntas

egis-

124

OQUJESTIO I. . S. g. Concl. 2:

n

1

legislatorum , ut faltem judices fecundim le-

Ó

j

ges probabiliores & clariores judicent, & in

ejusmmodi obícuritate jus pofitivum vero- fi-

Q

milius fequantur , non obftante pofleflione,

quam habet jus naturale , eo ipío probavi-

mus, probabiliàs in hoc cafu non procedere

axiomaillud, quód in dubio melíor (it condi-

& U

tio pofíiidentis. ex quo dein ulterius fluit,

n

robabiliàs veram non efle. propofitionem

d

illam à nobis negatam, quód ad hoc , ut jus

naturale expellatur à fua poffeffione , non

füfficiat probabilitas ,

aut probabilioritas.

Certé Adverfarii ipfi cum P. ANTON1IO Mayn,

üt fuperius vidimus, admittunt, quód fxpe

legi certz (quz eft in poffeffione) poflit

contraveniri ex ratione probabili, quz reipía

eft dubia , fi aliundé con(tet (fufficit autem

aj

conítare probabiliter vel probabilius, nec re-

quiritur, ut certó conftet, üt patet ex con-

textu ) legislatorem effe contentum probabi-

liter pofita impletione legis, ac ideo nec ipfi

hoc principium , quód in dubio melior fit

conditio legis poffidentis , tanquam univer-

[

faliter certum recipiunt, ip(imet etiam ne-

gare debent hanc propofitionem tanquam uni-

verfaliter veram: ad hoc, uc jus vel lex ex-

pellatur à fua poffeffione, non füfficit proba-

bilitas , aut probabilioritas,

72. Ad 2dam autem inftantiam vum. 5?.

fattam, quód videlicet ex hac refponfione fe-

querctur, quód ex certitudine debiti, legis

C.

"l

l

DE FRUCTUUZ4 PERCEPTIONE.

I2j

Cnf

&c. nihil amplius poffet probari , quoties

ttt,

effet dubium pofitivum de folutione, abro-

I ver

gatione vel confüetudine contraria.

1l

0 pri

"

Refpondeo 1mó. videri mihi, quód ipfi Ad-

BOceden

verfarii fateantur , quód argumenta illa ex

COf

fola poffeffione legis defümpta non fint uni-

[li

n

verfaliter omnino firma, quia, üt primüm

W

diximus ex P. ANTONIO Mavn, admittunt,

u

quód fzpe legi certz poflit contraveniri ex ra-

ul

tione probabili &c.

P. LAcRoix quoque /ij. .

l

i

mum.6oo. docet, quód probabile fit, me non

TON

v

teneri ad obíervandam legem, íi pofitive du-

10

AU

bitem, id eft, fi habeam grave motivum &

Ü

prudentem rationem judicandi, quód fatisfe-

cerim. id ipfüm quoque docet LAYMANN apud

I)

& cum P. VivA cit. quefl. 2. art. ult, num. 7.

l15 CT

UE QU

Relpondeo 2dó. dift. Maj. ex noftra refpon-

Im prod

fione fequeretur, quód ex certitudine debiti,

(o0 noci

legis &c.

nihil amplius poffet probari &c.

j rci:ïqr lt

nifi probetur, vel fatis probatum effe füppo-

natur, quódinillis cafibus particularibus, ubi

videlicet lex certa eft, & abrogatio vel con-

füetudo cantraria dubia, melior fit conditio

i

;

1'ai

n

lao

legis, aut etiam, (i probetur, quód proba«

biliüs eó cafu principium illud non procedat,

ifct p

Conc. (i hoc probetur vel íatis probatum effe

fupponatur &c. nego. Authores illi, qui do-

cent, quód certus de lege , & dubius de

difpenfatione, privilegio , ceffatione legis per

abrogationem vel confüetudinem contrariam,

vel

W

!

126

QU.ESTIO I. $. y. Concl. 2.

vel excufàtione ab ea obfervanda: item quod

n

dubius, an legem pofitivam certam jam imple-

WK

verit, ftante hoc dübio, teneatur obfervare

r

M

legem , feu agere tutius , quamvis fübinde

nullam aliam rationem hujus fuz do&rinz

D

allegent , nifji quód in his cafibus lex fit in

pofleífione , id tamen non faciunt , quafi exi-

ftimarent principium hoc , quód in dubio me-

lior (it conditio poffidentis , effe omnino uni-

veríale, & quód nulla probatione indigeat,

fcd quia aliunde probatum fupponunt, quód

illud principium faltem in his dubiis particu-

laribus procedat.

unde, dum ejusmodi du-

bia particulatim & accuratius examinant,

plerumque aliam rationem probativam ad-

ducunt.

fic Clariffimus P. ANToN1IUS Maysz,

quamvis ciz. tratt. 4, num. 263. hujus ipfius fui

afferti, quód certus de lege & dubius de di-

Ípenfatione &c. teneatur obfervare legem,

nullam aliam rationem affignet, quàm hanc,

quód in his cafibus lex fit in pofleffione, &

pro ea ftet przfümptio; eodem tamen tracta-

tu zum.341,

fatisindicat, quare in ejusmodi

dubiis melior fit conditio poffidentis legis,

dum pro ultimata ratione, quare certus de

lege, & dubius de exceptione debeat ferva-

relegem, hanc allegat; quia 4li2s, ff fufficeret

dubia quavis excu[atioy . (equeretur nimia transgre[]o

legum. id ipfum jam quoque fecerat sum. 2$2.

& alii paffim faciunt. imó, quód hoc princi-

ium non univerfaliter etiam tuncy quando

l

e

L

x certa eft inpofleffione, procedat, ip(imet

Adver-

(LL

DE FRUCTUUAM PERCEPTIONE,

127

N

Adverfarii exercité fatentur, quando, üt fu.

] )qm

pra vidimus, docent, quód pradicé proba-

t Q

bilefit, pofitivé dubium, an legem certam

1. (

fervaverit , ad ejusmodi obíervantiam- non

t d

adítringi; quia igitur in cafu noftrz quaftio-

Sher f

nis non probatur, quód ftandum fit pro lege

( 63;,

naturalí poffidente, quando lex pofitiva pro-

r qua

0 ff

babilius aliquid aliud ftatuit, fed nos potius

probavimus , quód probabiliüs faltem hoc

g

j

principium in hoc cafü non procedat, inter

ih :'*

!

ONnt,

Q:

N.

cafus allegatos in obje&tione & cafum noftrae

)

lls

i

conclufionis non eft paritas.

CJUSTOQ

MT

73. Quod de debito dubio di&tum eft, non

videtur ad rem, quia illud dubium eft in ma-

teria juris, in quo nunquam negavimus prin-

cipium illud , quód melior (it conditio poffi-

[

dentis , procedere.

Áccedit , quód etiam

At

n

plerique Authores, dum docent, quód cer-

tus de debito, & dubius de folutione oblige-

felOne,

tur ad reftitationem , hanc fuam conclu(io-

nem ultimató non probent ex hoc principio,

du

j

quód in dubio melior fit conditio poffidentis,

fed plerumque ulteriorem affignare folent ra-

CErU0S

tionem v.g. quód folutio dubia habeatur pro

nulla per . titie textores ff. de legatis. vel quód

non videatur fervari zqualitas, dando pro re

certa rem incertam & probabilem; & quia

talis videtur efíe intentio contrahentium, ut

pro mercibus certis recipiant pecuniam cer-

tam , non folutionem probabilem.

n

Ulti-

Y

128

OLLESTIO 1. f. $. Concl. 2.

Ultimató denique nec hoc prztermitten-

dum videtur, quód etiam aliqui ex Adverfa-

riis cum P. LAYMANN apud & cum cit, P. VivA

doceant, quódetiam in hoc cafü, fi videlicet

h

p

debitum fit certum, & dubitetur pofitivé de

folutione , non fit obligatio faltem integrum

debitum folvendi.

Ex quibus omnibus fatis

| M

[

probatum effe videtur,

uódis, qui faltem

extra materiam jufiitize

4

iquid ex eo princi-

"

Mi

f

pio, quód in dubio melior fit conditio poffi-

dentis, probare intendit, prius probare de-

beat, quód illud ipfum axioma in illa parti-

culari materia procedat.

Atque ideó, licet

forté non (àtis efficax videretur noftra proba-

tio (quod non fperamus) quód in dubio ju-

»|

dicari poffit íecundüm leges pofitivas proba-

biliores & clariores non obftante poffeffione

juris naturalis contrarii , adhuc tamen meritó

à nobis negari poffe primam illam argumenti

Y

c-opofiti propofitionem , quód jure naturali

)

andum fit, quamdiu lex pofitiva humana eft

dubia, etíi leges in oppofitum fint longé

Et hzec dicta circa

clariores & probabiliores.

maj. argumenti propofiti fufficiant, nunc

ad examinandam alteram propofi-

tionem ejusdem progre-

diamur. Uuüde

;

fit

f:)

1

5. 6.

n

ll

DE FRUCTUUAM PERCEPTIONE.

I29

Letro,

4

AT

$. 6.

TA

(vi

Vfitiye

Examinäturl, an lex naturalis obligans

Iteymo,

ad reftitutionem fru&uum virtualiter

nis

extantium fit certa,

Q lten

Vtyird.

nf

Oftquam precedenti S. varias refponfio-

fs

P

nes circa maj. objectionis przcipuz vidi-

il

mus, in przefenti jam difcutiemus re-

]

M

[

fponfiones illas, que ad minorem argumenti

i

J

IU

]

J

fuperius allati dari folent. ad hanc igitur

d)

ï

IV

74. Refpondent 1mó, cum Clariffimo DD.

6 pQ

FRANZ lib. z. Inffit. tit. 1. num, 10:. neg, min.

TU

quoad primum illius membrum , quód videli-

ag

cet lex naturalis obligans ad reftitutionem

ye nayd

fructuum virtualiter extantium fit certa; licét

huvanae

enim in thefi, & praícindendo à quacunque

(nt lony

difpo(itione juris civilis lex naturalis obligans

M

ad reftitutionem fructuum virtualiter extan-

MA

Qf

li, u

tium certa fit, quia tunc poffeffor bonz fidei

nyyl

per confumptionem ejusmodi fructaum faQus

(2

effet ditior ex re aliena ,, adeóque obligaws

etiam foret ad reftitutionem ex re accepta,

ex qua toties datur obligatio , quoties cum

lucro alienum confumptum eit, in hypotbefi

tamen, in qua de facto verfamur, poftquàm

videlicet jure pofitivo difpofitum eft, quód

poffeffor bonz fidei obtineat dominium revo-

——

Quaf. I, De Fruit, Percept,

l

cabile

/

130

OILESTIO I. S. 6. Cond. 2.

la

cabile fru&tuum à fundo vel re aliena fepara-

torum, poffeffor bonz fidei non amplius dici

poteft confumpfiffe alienum , adeoque neque

ex realiena, fed ex con

fümptione rei propriz

fa&u$ eft ditior.

atque ideo etiam lex natu-

ralis eundem ex radice rei acceptz ad refli-

tuendum lucrum ex frudibus confumptis

non amplius faltem certó & claré obligat;

ficut etiam juxta ipfos Adverfarios , licét in

thefi, & praícindendo ab omni difpofitione

juris pofitivi, jus nature certum fit, quód is,

qui ejusmodi fructus à poffeffore bonz fidei

€qué bona fide emit , à domino rem füam

vindicante conveniri poffit ad reítitutionem

fructuum emptorum, in hypothe(i tamen, &

poftquàm jure civili poffeffor bonz fidei ha-

bet dominium utcunque revocabile tantüm ,

fi poffeffor tempore bonz fidei fru&tus vendi-

dit, etiam de Jure naturz non poteft emptor

amplius à domino rei conveniri, quia vide-

licet propter hoc ipfius dominium, quantum-

cunque revocabile, valet contractus , per

quem tales fructus in alium interea tranftulit

etiam quoad dominium.

Addunt. aliqui,

quód, quamvis ii textus deficerent, qui ne-

gant bonz fidei poffeflorem de fructibus ab

co confumptis poífe conveniri, ex eo folo

tamen, quod jus pofitivum poffeffori bona

fidei attribuat dominium fructuum revoca-

bile, per ultetiorem confequentiam in prin-

cipio juris naturalis fündatam inferri poffet,

quód non obligetur ad dictam reftitutionem,

quia

hi

DE FARUCTUUAM PERCEPTIONE.

131

EM

quia jus naturz neminem obligat ad reftitu-

Hmpl

T

tionem lucri, quod quis ex re fua confumpta

i

d

adeptus eft.

Unde etiam pofitivé probant ,

Itl

poffeflorem bonz fidei ex jure naturali obli-

D bt n

atum non effe ad hanc reftitutionem , quia

d

ad illam nec ex radice injuftz acceptionis

QOfümyi

AV

(cüm fuerit in bona fide) nec ex radice rei

i ol

102

accepte (quia nihil habet ex re aliena con-

M

fumpta) obligatur; plures autem radices re-

NU

(e

ftitutionis ex communi Theologorum & Juris-

i

A

t

peritorum fenfu non dantur.

10 rem [

7y. Verüm hanc refponfionem acriter im-

felitug

pugnant Adverfarii argumentó à fpecificatore

Ql ume

n

bonz fidei petito, & fic arguunt : licét is,

Wi

U

j

4llt z

i

qui ex Jigno e, g. vel marmore alieno, quod

putavit bona fide effe füuum, fecit ftatuam,

T0 vt

fiat dominus ligni, aut marmoris per ipfam

Ql r

fpecificationem , & confequenter etiam non

; Quamt

ditefícat ex re aliena , debet nihilominus zfti-

TyQuatn

mationem marmoris priori ejusdem domino

H

,

"

rxílare, üt certum eft apud omnes, & de-

AW Wl

x f

Wi

v

ü;

ducitur ex L. 22. f. 4. & s. ff. de vei vindicatione ,

mnt A

W

Ml

ergo etiam , licét poffeffor bonz fidei fruQtus

ex re aliena perceptos & füo dominio fubje-

W

l)

€&tos confümendo non fiat ditior ex re aliena ;

,a

nihilominus obligatus erit ad reftituendum,

2

REU

3 i4

quantum ex ii

z5

&us eft locupletior, fcilicet,

Füe**r'*[iffl

]

i fpeciem facit, fit domi-

inquiunt, ficut, qu

nus e.g. ligni per fpecificationem ,. ita qui

habet agrum alienum, fit percipiendo domi-

nus fructuum (üt hic & nunc omittitur;

i

nam

2

132

QUESTIO 1. . 6. Cond. 2.

n

nam fructuum pendentium, cüm f(int pars

agri, certó non fit dominus talis poffeffor) fit

Ü

autem dominus cum onere eos refílituendi,

Vif

üt eft clarum, fi extent formaliter: fi autem

Jl

non extent formaliter, fit dotminus cum ob-

l

ligatione eos compenfandi per aliud, ficut in

fpecificatore idem contingit.

*

76. Inftantia hzc meó quidem tenui judi-

cio refpon(ionem datam non enervat. & qui-

dem imprimis folvenda e(t ipfismet Adverfa-

ris; plerique enim Theologi ac Juriftz duas

tantüm radices reftitutionis a(lignant , nempe

vem acteptam , & injuflam. acceptionem ; ipfis igi-

tur folvendum eít, ex qua radice ejusmodi

bonz fidei fpecificator obligetur ad reftitu-

tionem zítimationis materiz, ex qua novam

Ífpeciem fecit, (i tantüm ex re propria fuit

factus ditior, uti quidem hic dicunt. Unde

g

non de(íünt etiam ex Adverfariis , qui fibi ip-

fis hanc inftantiam de bonz fidei fpecificato-

re (nec non & plures alias fimiles de confu-

dl

")

fione, commixtione , adjunctione) objiciunt

in ordine ad magis explicandam do&rinam il-

lam , quód radices reftitutionis convenienter

L

revocentur ad duas illas, nempe ad rem ac-

lh

ceptam, & injuítam acceptionem. In forma

igitur cum iplis

Refponderi poteft, verum non effe, quód

ejusmodi bonz ficei fpecificator non fiat di-

tior €x re aliena; ideo enim is, qui ex alie-

PL

W

na

T

pE FRUCTUUAM PERCEPTIONE. 133

(f.

na materia fpeciem aliquam facit, qua& ad

Ez)

I

E

priorem materiam non poteít reduci, fit do-

minus , quia, cüm forma det effe rei. /. Ju-

LIANUS. 9. . 2. ff. 4d exbibendum. prior res ex-

2

tincta & confümpta videtur. arg. f. 24. &$ 26.

i

* HC

Inffit. de verum divifione , nec non l, 6. S. 1. ff.

de auro 6 argento legatis. in quibus etiam res

adjun&z folüm alteri rei magis principali ex-

tinüe vocantur, & confequenter etiam illius

^

dominium amittitur, ut & aliàs, ubi uulla re-

Jl

cuperandi fpes fupereft, 1. Pomponius 44. ff de

acquirendo verum dominio ; & nova conftituta per

novam fpeciem, quz proin fpecificanti cedit,

quia, üt aliqui volunt, tanquam res, quz pti-

mó producitur, fit fui faCtoris, conformiter ad

K

illud dictum Jurisconfulti PAuL: in /. 3. f. ge-

neva poffe[fionum ff. de aquivenda poffe[fione, quze ip-

iá 1

fi, ut in rerum natura effent, fecimus, vel et-

n

.

LUD

1

am tanquam res , qua adhuc nullius eft, fit

|qu

primó occupantis, vel àt volunt alii, quia

LUC

forma prevalet materie jam extin&z, unde

N

etiam is , qui ex aliena materia fpeciem ali-

quam facit, quz ad priorem materiam redu-

W

ci poteft, non fit dominus materix , quia ma-

QQIl

teria, quz ad priftinam fpeciem facilé reduci

LL

poteft, non videtür eam mutáffe aut ami(if-

n ii

fe. l. quafitum 38. $. 4. de legatis III. & ideo

nec conlüumpta cenfetur. atque hzc eft com-

munis do&rina tum Jurisperitorum tum et-

d

iam Theologorum. unde non eft paritas in-

ter eum, qui fpecificatione fit dominus, & in-

ter poficflorem bone fidei, quia, üt dictum,

Q

3

fpe-

*

vt

134

OU.ZSTIO 1. $. 6. Conl. 2:

fpecificans veré tenetur ad compenfitionem

a

priori domirio faciendam, quia per fpecifica-

et

33

tion

v

n, quz revera eft confumptio rei alie-

E

nz, cvafit ditior, pofterior veró per confump-

tionem fru&uum perceptorum non fuit factus

locupletior ex confümptione rei alienx fed

propriz, quia non primüm confümendo fru-

Cus fuit tactus dominus, fed percipiendo.

unde refponfio num. 74. data, faltem quate-

nus precisé negat, quód lex naturalis obli-

gans ad reíticutionem fru&tuum virtualiter

extantium fit certa, oinninó folida videtur, fi

certitudo ifthzc deducatur ex principio illo

generali juris naturalis intimante, quód is,

qui ex re aliena factus eft ditior, teneatur re-

Íituere, quantum ex ea factus eft locuple-

tior; per hanc enim legem naturalem non

imperatur poffeffori bonz fidei , ut ipfe refti-

tuat, quantum factus e(t ditior ex fructibus

ex aliena re perceptis & confümptis , poft-

quam Legislator humanus, qui, üt commu-

nitatis Princeps difponere poteft de bonis pri-

vatorum, quantüm expedit bono communi,

flatuit, ut ejusmodi fructus fint in dominio

poflefforis & ipfius proprii, nec amplius alie-

ni, quia revera per hanc conftitutionem le-

gis pofitivze fructus ita ex materia & objecto

prafatz legis naturalis extracti füerunt, ut

non amplius comprehendantur füb rebus alie-

nis, fed fub propriis, & confequentur is, qui

€x eorum coníümptione ditior faétus eít,

non amplius dici poteft effe ex re aliena lo-

cuple-

DE FRUCTUUM PERCEPTIONE.

155

)e!

tf

cupletior factus, adeoque nec vi dictz legis

&r (s

þ

naturalis reftituere obligatur, quantum , ex

li

l0 el

eorum confümptione ei füpere(t, Poffet hzec

n

Qon

refponfio pluribus confirmari ex iis, quz

It

W

IH

'Theologi communiter docent, dum agunt

| Uf

WW

de reftitutione, vel etiam de modis aquiren-

vmnd

di per fpecificationem, acceffionem, confüfio-

nem, comixtionem ; quia tamen contra eam

forté excipi poffet, quód refponfio hzc pro-

cedat quidem de fructibus mixtis, non tamen

I

de fru&tibus naturalibus, eó quód ex una par-

te non adeó certum fit, quód hi per difpofi-

tionem juris civilis extracti fint à materia &

obje&o di&tz legis naturalis , cüm non adeó

certum fit, quód hi fiant etiam ad interim pof-

fefforis bonz fidei , üc ipfi ifupra faffi fumus;

la

ex altera veró parte etiam in dubio, an fru-

&us naturales pertineant interim. ad bona

fidei poffefforem vel dominum, ftandum fit

uiïþm, )

jure naturali, de quo rurfus certum eft, quód

C CT

pertineant ad dominum rei, quia qua ibet

: da

LUV

res fructificat füo domino, hinc nein eadem,

J

quz jam fufius diximus, per quemdam quafi

circulum relabamur, in ea amplius conhr-

manda non diutius immoror, przfertim quia;

qui negat aliquid certum effe , tamdiu tutus

eít, quamdiu ipfi idj quod negat, non certà

probetur.

77. Refpondet 2dó. P. APorrowius Horz-

MANN in fuo jüre Canonico- praQtico ad rir.

12. lib. z, decret. num. 293. cum enitn mum. 292.

fibi

l4

136

OQU/EST. . d. 6.

Concl, 2,

l

fibi hoc argumentum fub his formalibus pro-

[

pofüiffet: flandum eft in jure naturz, quan-

üc

do ab hoc jus poitivum non convincitur cla-

ré recefTiffe, atqui jus po(itivum nullibi con-

n

vincitur claré rece(fiffe à jure naturz, fed tan-

tüm probabiliter, ergo ftandum eft in jure

il

naturz. fed bonz fidei poffeffori ex jure na-

turz incumbit obligatio reftituendi fructus

&quivalenter extantes, ergo &c. mum. dein

293. directé &.in forma relpondet diít. maj.

ftandum eft in jure naturz abfoluto, & abfo-

loté aliquid imperante conc. in jure naturz

hypothetico feu aliquid imperante tantüm

[

hypotheticé neg. maj. fed jus pofitivum nul-

libi convincitur claré rece(fiffe à jure nature

abfoluto conc. hypothetico neg. min, & füb

data diflinctione conf. nunquam extitit jus

nature abfolutum relaté ad noftrum (aliósve

confimiles cafus) fed hypotheticum duntaxat,

vi cujus tantum imperatur reftitutio fructuum

à poffeffore bonz fidei perceptorum & ad-

buc zquivalenter extantium, nifi lege pofiti-

va aliter difpofitum fuerit faltem probabili-

ter aut probabiliüs. ita in terminis cit. Au-

thor.

Hzc refponfio à refponfionibus in praece-

I

denti . datis differt per hoc, quód illz vel

fimpliciter negent jure aliquo, üt ita dicam,

refiexo ftatutum effe, quód ftandum fit jure

naturáli, quando jus pofitivum probabilius

ab co receflit, vel etiam implicite afferant

dari

3l

i

DE FRUCTUUM PERCEPTIONE.

137

all

J '

dari jüs quoddam reflexum, quód in ejusmo-

:IUTæ, N

It

di,cafü ftandum f(it legibus pofitivis probabi-

lioribus. hzc veró refponfio dicit, ipfum jus

JLf

naturale directum ità conditionatum ac mo-

jull

tedt

dificatum effe, ut fuperveniente lege aliqua

n*r

n

I

ofitiva faltem probabili, vel probabiliori ali-

ter difponente obligare definat, negátque;

quód jus naturale aliquid (tatuat pro illis cir-

cumfítantiis, in quibus probabiliter vel proba-

bilius aliquid circa materiam quamdam di-

ht

u n

fpofitioni juris pofitivi ceteroquià fübjectam

à jure pofitivo (tatutum eít, adeoque vult,

Mi

quód jus naturze quidem imperet v. g. refti-

tutionem fru&uum, (i Legislator humanus

nec probabiliter nec probabilius quidquam

de hac reftitutione ftàtuat; quód vero, fi

Legislator humanus faltem probabiliter aut

probabilius aliquid circa hanc ipfam reftitu-

tionem ftatuerit , tunc jus naturz fe penitus,

N

u

üt italoquar, non intromittat aut immifceat,

íed cum omnimoda füi indifferentia totum

negotium difpofitioni legislative human:

comrriittat, ità, ut pro his circumflantiis per-

inde fe habeat, ac (i hac de materia jus natu-

re penitus nihil unquam difpofüiffet, & qua-

fi hzc materia de jure natur& penitus effet

indifferens.

ii p

De hac autem refponfione füun-

datus hic Author merito dixiffe videtur;

quód, fi bene ponderetur, urgeri non poffit,

ficut illa Clarif&mi D. P. Prcurzm (faltem

prout ifta communiter exponitur; fors enim

non aberraret, qui diceret, quód Clariffimus

j

hic

138

QUAZSTIO I. $.6. Conl. z.

rrF

a

hic Author cum hac ipía refponfione conve-

Mv

niat) quia revera eidem objici non poteít,

Eï'

quód lex naturalis obligans ad reítitutionem

ejusmodi fructuum fit in poffeffione, cüm ne-

get füppofitum, quód unquam data fuerit lex

naturalis obligans ad reftitutionem fructuum

extantium pro cafu, quo jus pofitivum pro-

babiliter vel probabilius circa hanc reftitutio-

nem aliquid confítituiíTet.

feré. ficut füprà

num. 9.

Adveríarii ad inftantiam Clariffimi

P. Pr CHLER ex lege confitendi defumptam re-

Íponderunt negando fuppofitum , quód un-

quam data fuerit lex certa obligans ad expo-

nenda peccata certó quidem commiffa, fed

probabiliter aut probabilius jam in confeffio-

ne expofita.

Quod ideo notare volui, quia

füprà dixeram, inftantiam illam per duas prio-

res refpon(íiones non videri omnino enerva-

tam, eó quód utraque etiam ad cafüm no-

ftrum applicari poffit; alteram enim füperiüs

aum. 7 1. & 72. applicari poffe vidimus, primam

veró hic.

78, Atque ex hoc ipfo mihi omnino folidé

videtur poffe confirmari hzc refponfio : Si di-

catur, quód jus naturz reftitutionem fru-

uum à bonz fidei poffe(fore perceptorum;

& adhuc equivalenter extantium folüm im-

peret hypothetice, niíi videlicet lege pofitiva

probabiliter aut faltem probabilius aliter di-

fpofitum fuerit, de cetero veró indifferenter

Íe quafi habeat, tunc omnes feré difficultates,

quæ

pE FRUCTUUA PERCEPTIONE.

139

U

quz& tam Adverfàriis quàm nobis In hac (quin

etiam alíis materiis) quzeftione occurrunt,

IU

feré fponte corruunt, ergo pro fe videtur ha-

)C

MU

bere praefumptionem , quód omnino revera à

firi

N

arte rei vera fit. ant. prob. difiicultates prae-

if

d

cipuz, quz fententiz negativz in hac qua-

m n

flione potiffimum objiciuntur funt rmó. quód

vitanda (it corre&tio jurium , item quód jura,

wlm

5

quantum fieri pote(t in concordiam redigen-

da (int. 2dó. quód jus certum debeat prava-

lere juri incerto & dubio. 3tió. quód jus na-

Qu

turale imperans reftitutionem fructuum f(it in

poffeffione &c.

Difficultates econtra przeci-

nmïd

puz qua Adverfarios premunt funt in primis

leges multüm clarz, quz, üt etiam Adverfà-

rii fatentur, difficilem quandoque refponfio-

nemrecipiunt, 2dó. quód difficulter videa-

UV MH

n eni

p

tur negari poffe (in ipforum tamen principiis,

cafgm w

negari debet) quód fecundüm leges clariores

mi

& probabiliores licité judicari poflit etiam

D)f

tunc, quando hzc colliduntur cum jure na-

turali, cüm ipfi Adverfarii, üt oftenfum e(t,

id multis in cafibus admittant , atqui hze om-

nes difficultates feré fponte corruunt per di-

&am refponfionem, ergo &c. min. prob. fi

Q

dicatur, quód jus naturz reftitutionem fru-

n

&uum folüm imperet , quousque lege pofiti-

n

va humana probabiliter vel probabiliüs aliter

&

ftatutum fit, tunc 1mó. füperveniens difpofi-

tio juris pofitivi, & probabiliter vel probabi-

liàs deobligans poffefforem bonz fidei à re-

ftitutione illorum fructuum non poteít dici,

quód

140

OULESTIO I. $.6. Contl.z.

P.T'

quód. proprié & formaliter corrigat , emen:

qu

J

det, vel mutet difpoitionem juris naturalis ,

quia non mutat legem ipfam fecundüm fe,

f

nec etiam difpofitionem à jure naturali fa-

&tam circa reftirutionem fru&tuum, eó ipfo,

quód jus naturale folüm przceperit re(titutio-

nem pro aliis circum(tantiis; fed tantüm mu-

Wl

tat circumílantias, & facit , ut non exiftant

"W

amplius illz circamftantie , pro quibus jus

naturale imperaverat fieri reftitutionem fru-

Cuum, uti fuperiüs mzm. 77. explicavimus.

Item jus pofitivum quàm optimé concordat

cum jure naturali , quia jus naturale, quam-

vis przci

piat, ut fru&tus confumpti adhuc

virtualiter excantes à bonz fidci poffeffore

reftituantur domino rei, fi lege pofitiva hu-

mana probabiliter vel probabilius aliter fta-

turum non fit, omnino tamen liberum reli-

quit Legislatori humano , ut ipfe pro bono

4

communi aliter ftatueret, & (i quidem is pro-

babiliter vel probabilius id ftatuiffet, cum ip-

Ío concordat jus naturz, idipfum vult, ac

lege füa firmat, & eodem modo poffefforem

deobligat, vide di&a sum. 65.

2do. (i dica-

tur quod jus naturale certum poffefforem bo-

n fidei folüm obliget hypotheticé, nifi vide-

licet jure pofitivo probabiliter vel probabi-

lius deobligetur, tunc non concurrit jus cer-

tum & dubium, quia jus naturz certum ad

has circumítantias omnino non extenditur ,

fed ad alias, in quibus jure pofitivo nec pro-

babiliter nec probabiliüs quidquam alirer fta-

; L

tutum

DI

DE FRUCTUUAM PERCEPTIONE. 14t

A

tutum foret.

3tjó. jus naturale obligans ad

]

reftitutionem fru&tuum nequit dici efle in pof-

U

feffione, quia nunquam extitit jus naturz ob-

at

ligans pro his circumflantiis, in quibus per

& ])

N

jus pofitivum aliquid circa reflicutionem fru-

NU

&uum difponitur, féd folàm extitit bt obli-

1n

lm

n

gans pro aliis circumftantiis, quod ampliüs

ex eo patet, quód plerique Authores doce-

ant, quód certus de lege, dubius tamen an

lex ad hunc vel illum cafüm fe extendat,

& illum coroprehendat, non teneatur ad il-

N

lam legem in eo cafa obfervandam , eó quod

]

1

pro his cafibus dubiis lex non fit in poffeffio-

ne, fed potius libertas contra legem , érgo

n

etiam in noftro caífu, quamvis jus naturz ob-

ligans ad reftitutionem fru&uum virtualiter

extantium certum fit feclufa omni difpofitio-

n

[

ne juris pofitivi , quia tamen dubium eft, an

illud fe etiam extendat ad cafüum, in quo

1

M

probabiliter vel probabiliüs eft , jure pofitivo

r

at

aliter effe conftitutum, jus naturg nequi

LE

di-

NI

ci effe in poffeffione. 4tó. (i dicatur, quód

jus naturale circa reftitutionem | fructuum

p

[

omnino indifferenter fe habeat pro cafu, quo

Legislator humanus probabiliter vel probabi-

l

[Cà, DI Vl

liüs aliquid circa illam ftatuerit , tunc

i

eges

va pr

clariores praferend& erunt minus clàris, per-

inde ac (i jus naturale nullum exifteret, ne-

"

que opus erit ad tam difliciles refponfiones

X

ij

g

& explicationes legum recurrere , ut fa!

tur illarum concordia cum lege naturgz. jtó.

denique fecundüm leges clariores judicari

pote-

DE HI':

142

OUJESTIO I.. S. 6. Cond. 2.

poterit perinde ac fi jus naturale non exifte-

ret.

id quod ipfi quoque Adverfarii faciunt

fzpius in fimilibus, üt vidimus.

L

79. Confirmatur 2dó. modus ille loquen-

Il

di, quód lex pofitiva, quz aliquid aliud fta-

tuit, quàm jure naturali fecundüm fe & prz-

V

cifivé fpe&tato flatutum eflet, fit corre&toria

juris naturalis , odiofa &c. faltem videtur

? W

paululüm durior; atque ideo non amplecten-

dus, fed potius omni modo meliori, quo fieri

poteít, evitandus videtur, atqui per hanc re-

W

Íponfionem modus hic loquendi. penitus evi-

tatur, & modo quidem valdé connaturali,

ergo hec refponfio omnino videtur habere

)

pro fe przfümptionem , quód fit vera. maj.

non videtur póffe negari, tum quia per fe du-

rum videtur dicere, quód jus naturz corre-

Ctionem , emendationem & mutationem fine

addito admittat; tum etiam, quia fecundüm

hune modum loquendi etiam illz leges pofi-

tiv&, qua prohibent a&um ex fe indifferen-

tem ac à jure nature permiffum, deberent di-

ci correQtoriz juris naturalis, ac omnes pené

leges pofitivae odiofz: dicende forent, & vix

non in plerisque, materiis jus pofitivum re-

linqui deberet, & preciseé attendendum foret,

quid, feclufo jure pofitivo, de jure naturz

«(

dicendum foret. imó videtur hic ipfe modus

loquendi, ütüt enim tum hic tum etiam in

aliis rnateriis (2epius ufürpent, ipfismet Adver-

fariis odiofüs, eó quód propter illum in va-

xiis

NVE

DE FRUCTUUAM PERCEPTIONE.

143

t w

tis materiis ad difficiles & non ni(i magno

tMreti

ftudio excogitatas refponfiones confugere de-

lts

beant, ut leges aliquas pofitivas, que jure na-

tj

s

Y t

turali (epe longé probabilius videntur oppo-

fitz, cum jure naturz fecundüm fe fumpto

j« QU

concordare poffint, üt facilé patebit confide-

ranti ea quz num. 66. dicta funt. min. pari-

1 OK

ter videtur vera, quia, fi dicatur , quód jus

& (]W' m

naturz in materiis, quz hominum vel Legis-

) ïuaa n

latorum humanorum dominio fübje&tz funt,

odo melin

fit tantüm hypotheticum; &,;hoc vel illud

ur)

duntaxat imperet, nifi lege pofitiva aliter di-

b"x Wi

fpofitum fuerit faltem probabiliter vel proba-

"

^ln

bilius, tunc perinde eft, ac fi diceretur, quód

i

AV

Deds tanquam Author & cauía efficiens ju-

ris naturalis preceperit quidem reftitutio-

nem frué&tuum virtualiter extantium, de cz-

tero tamen Legislatoribus humanis permife-

dj

&m

rit, ut ipfi pro bono communi aliter ftatue-

m

rent, & fi ita aliquid ab ipfis probabiliter vel

faltem probabiliàs ftatatum fuerit, tunc ipfe

m

non velit amplius obligare ad reftitutionem,

fed potius deobligare, hoc autem modo, qui

nullam dicit inconvenientiam, fed potiüs val-

de connaturalis videtur, quàm optimé evita«

tur, quód jus nature per legem pofitivam, fi

talis ftatuatur, nequaquam corrigatur forma-

liter & proprié, fed precife materialiter &

improprié, quia jus naturz pro his circum-

ftantiis omnino indifferenter fe habet, üt am-

plius patet ex dictis, ergo &c.

nropti

d M J

! AvW]"

8o. Con-

"

P

144

quf'ST, I. 5. 6. Confl. 2e

$0. Confirmatur stio. ipfi Adverfarii in mul:

tis materiis, in quibus ex poffeffione legis ar-

gumentum aliquod contra ipfos defümitur,

recurrünt ad hanc refponfionem , & dicunt,

a

effe dubium, an lex illum cafum comprehen-

dat, & fic negant fuppofitum , quód lex pro

illo cafu fit in poffeflione, ergo etiam in hoc

cafü hanc reípon(ionem non debent rejicere,

nifi bofitivé probent, quód jus naturz poffef-

forem bonz fidei obliget ad reftitutionem fru-

&uum virtualiter extantium etiam pro illo

cafu, quo probabiliter vel probabilius jure

pofitivo aliter difpofitum fuerit, quia revera

faltem dubium videtur, an lex naturz ad hunc

cafüm Íe extendat. ant. probatur induCtione.

fic enim 1mó. docent, quód is, qui certás

eít fe peccá(fe mortaliter, dubitat autem an

illud peccatum nondum fuerit confeffus, non

teneatur illud confiteri, quia licét lex certa

extet confitendi peccata certa, dubium tamen

€ít, an hzc lex f& etiam extendat ad cafum,

in quo

uis probabiliter vel probabiliüs ea

jam confeffus eft, & hinc negant fuppofitum,

quód lex confeílionis àt obligans ad confes-

fionem peccatorum certorum , probabiliter

tamen vel probabiliàs jam expofitorum, un-

quam fuerit data, & ideo etiam negant eam

effe in poffeflione, àt fuperius vidimus aum.

49*

2dó. cum P. CasTROPALAO :frad. 1. di-

fput. 3. punck. 13. num. 9.

docent, probabile

effe, quod Religiofus veré & proprié dubi-

tans de honcítate rei preceptx, vel an ex-

cedat

PUR

A

la

DE FAUCTUUM PERCEPTIONE.

14j

a

One]e

cedat fuperioris jurisdictionem , non oblige-

tur ad obediendum, eó quód. dubium fit, an

(

A,T

fl

jurisdictio . fuperioris fe ad ejusmodi cafum

)ytxh[

extendat, & coníequenter non poffideat, 3tió

LCOTDDEG

docent cum eodem cit. loco num. 13. proba-

r

bilius effe, quód fübditus non teneatur. obe-

1 hr

dire, fi Íciat . quód füperior dubitet, an res,

K

uam przcipit, fit licita, vel excedens limites

fuz poteftatis, faltem fi & ipfe fubditus dubi-

tet, quia, licét revera Superior fit in poffe(-

T yg

fione jurisdictionis, hzc tamen dubitatio non

Yb

(

attingit poffeffionem , quam füperior habet,

À Va

hzc enim nunquam fuit in fübditum ad res;

EOE d

quas fuperior dubitat, effe licitas, vel ejus

jurisdictionem excedere. 4tó. docent cum

'z;:u: qdc

$0

DicasTiLLO apud P. LAcnorx lib. i. num. y98.in

dubio, an ad(it vel non adf(it cauía füufficien-

& COU

ter excufans à lege, non effe improbabile ,

(

(

quód lex non obliget, fi lex fit molefta, quia

qu

tunc dubitatur, an lex unquam fuerit impo-

jtó, do-

fita pro tali cafa & circumfítantia.

|y

t

cent cum. P, AzoR & CASTROPALAO fra4d. r.,

difput. 3. puncl. 7. mtm. 4. probabile effe, quód

dubitans, an aliqua lex excemmunicationem,

fufpenonem vel irregularitatem imponens

ufü fit recepta, non obligetur, quia tunc

q

non

conítat de lege

ac proinde

non

poffidet.

jtó. denique communiter docent

cum Lzssto lib 2. de juffitia c. 31. dub. 3. num.

D D

10. füubditum non teneri obedire füperiori,

quoties ex obedientia timetur grave damnum

M

proprium vel alienum in honore, fama, divis

] J

J -":

Quaft. 1. De Fruct. Percept.

K

tiie

!

A'

146

QUESTIO. I, $. 6

Contcl. 2.

Y

tiis vel vita, fi fubditus dubitet , an res pra-

cepta fit licita, vel excedat poteftatem preci-

pientis, quia in & pro his ca(ibus füperioris

Jurisdidiio non eít in poffeffione &c. plura

ejusmodi exempla inquirere vel enumerare

non vacat , ne benevolo lectori naufeam cre-

]

;

em. Ulterius igitur data refponfio

8t. Confirm. 4tó. argumentó, quó jam

fiepius ufi fümus. — Fatentibus Adverfariis jus

naturz eft hypotheticum, & obligat duntaxat

ad. reftitutionem fructuum , nifi Legislatores

humani aliter ftatuere & illum deobligare vo-

luerint, ergó, (i Legislatores volunt poffeffo-

rem bonz fidei deobligare, modó leges illo-

rum probabiles vel faltem probabiliores fue-

rint, tunc etiam jus naturz non vult oblica-

re, fi probabiliter vel probabilius lege pofiti-

va deobligetur. fübfümo

H

.

atqui Legislato-

res humani volunt poffefforem bonz fidei de-

obligare ,. modó illorum leges probabiles vel

faltem probabiliores fuerint, aut faltem vo-

lunt obligare judices, ut ejusmodi bonz fidei

|

poffeflores in poffeffione fru&tuum virtuali-

ter extantium manutenceant, (i leges deobli-

gantes ipfis probabiliores vifze fuerint , ergo

etiam jus nature pofleffores bonz fidei ad

reftituendos fructus non aliter voluit obliga-

re, nifi probabiliter vel faltem probabilius le-

ge pofitiva aliter (tatutum füerit. Omnia vi-

dentur clara preter min. fübfümptam, hszc

autem prob. Legislatores humani non pof-

funt

C

DE FRUCTUUAM PERCEPTIONE.

147

, at

funt previdere omnia dubia, qus oritura funt

Itelatem

circa fuas leges, adeóque non poffunt non

(s (i

Tone i

velle deobligare; fi circa ipforum leges deob-

ligantes tantüm aliquod dubium notabiliter

Vd enp;

minus probabile oriatur, üt füprà audivimus

Yi madfem

ex P. ANTONIO Maxn tratt. 4. num. 358. ergo

ponfi

Legislatores &c.

Atque hzc in confirmatio-

nem hujus refpoufionis dicta funto.

fi forté

Irent), qi

minus folida fuerint, per ea nequaquam ipfi

s Adye

fed

X ob

[

il

refponfioni quidquam prejudicatum ,

'

Iiga

potius refervatum volo favorem juris , quó

,

W CQ

actore non probante abfolvendus eft, qui ne-

Ü

gat. argumento /. z, ff. de probationibus.

3 mlïqnt W

, moio le

$82. Ex his porro, quz prafenti $. diximus,

l

HSI

Y probd

jam & illud fatis explicatum efle reor, quod

? non vil

in noftra fententia nulla interveniat correctio

dbabilus eg

vel mutatio juris naturalis proprié dicta, quia

atqui Le

juxta priorem quidem refponfionem lex hu-

rem bont

mana deobligans à reftitutione fru&uum vir-

ges proba

tualiter extantium non derogat legi naturali

y, aut fl

generaliter precipienti reftitutionem illius lu-

umodi b

cri, quod ex confümptione rei alienz füper-

eft, fed tantüm facit, ne quis dici poffit fa-

[ L;Fuum 1

i, d ]6265

&us effe ditior ex re aliena, üt explicavimus.

Sin veró obligationem illam re(tituendi! fru-

vile fuern

'e5 DOnz

&us virtualiter extantes ex alio quodam na-

frer volut

turali principio univerfali , vel etiam magis

particulari dedücere velis, tunc fervire pote-

em probd

füerit, Ont

rit hzc refponfio pofterior, & dici, quód &

illz leges naturales fint didóio modo hypothe-

[u[*,tuwiiïï.

humai W

ticz , fi nimirum Lcgislator humanus faltem

2

pro-

LT

m! 1

148

QULESTIO 1. f. 7. Conc. 2

probabiliter vel probabilius non obliget, per

n

uod rurfüs omnis evitatur correctio juris

naturalis proprié didta, üt oftenlüm

eft. Nunc fit

E

$ 7

"

Examinatur, an leges pofitivae deobli-

gantes à reftitutione fructuum virtualiter

extantium fint dubie; & tandem

circa przcipuam obje&ionem

concluditur,

Uàm verum fit illud: quot capita, tot fen-

tentiz : patet ex hucusque relatis re-

ífponfionibus , füperfünt tamen adhuc

aliz, quz etiam alterum membrum minoris

ac

negant.

$3. 1mó. quidem aliqui funt, ità referen-

te Clariffimo DD. FRANZ cir. utm. 101. qui

refpondeant, jus pofitivum hoc in pafla circa

reftitutionem fructuum virtualiter excantium

perípicué fatis receffiffe à naturali in textibus

[

pro noftra fententia fuprà adductis , feparan-

dam quoque efíle probabilitatem extrinfecam

l

|

ab intrinfeca, ac imprazfentiarum dicendum;

fententiam contrariam effe faltem probabilem

ab extrinfeco; à principiis intrinfecis non et-

jam.

|

h

D«E FRUCTUUAT PERCEPTIONE. 149

Obli;i; "

tiam.

Clariffimus quoque D. P. BoEckEN

Trelns

dát. numn. 33. Yefpondet , fibi fpectatis füis ra-

Oj

tionibus , nifi melius elidantur , nequaquam

rem dubiam .videri, (éque eisdem convictum

effe, féque , quod fibi certum appareat, ex

füo , non alieno judicio metiri.

Clari(Iimus

quoque D.P.ANTONIUS MAX tratl. 4. num.37 y.

ait , In cafu probabilitatis notabiliter majoris

Ü

h

M

W

Id

legem effe fufficienter,certam ad hoc, ut li-

W

bertas hominis, etiamíi permittatur effe in

Jf

Min

offeffione, ab ea deturbari poffit, eó quód

:

MM

habitá notabiliter majori probabilitate jam

QU

cenfeatur haberi certitudo moralis latiüs dicta.

Verüm quia prior refponfio forté durior vi-

debitur, quàm ut placere poffit, pofterior

veró non omnium principiis in trac, de adib.

f

hum, congruere, eas-in medio relinquo , u-

LU

tramque tamen eo fine retuli , ut appareat;

imon at

quibus principiis judices forté hactenus uti

QEm TU

potuiffent in fequenda noftra fententia : &

poíteriorem etiam ideo, ut appareat, quód

propofitio illa fuperiüs à nobis negata , quód

I

videlicet, ut jus naturale expellatur à pof-

J

fc(llone , non füfficiat tantüm probabilitas aut

probabilioritas etiam , non in omni rigore ve-

tel

rafit, faltem fi intelligatur de próbabilioritate

j

notabiliter majori.

aliter

)

YIT

Q

O.

Refpondet 2dó. cit. P, APorroNiUS

D)

Ho1izMANN , quamvis forté jus pofitivum non

convincatur, hic claré receffiffe à jure natu-

rz , fi illud jus (némpe potitivum) fpe&tetur

h

3

prae

)j

1jO

OLLESTIO I. $.. Concl. 2,

quy

j

przcisé fecundüm fe, & fejunCtim à praxi tri-

bunalium, aliter tamen fe rem habere, fi fpe-

&etur conjunctim cum praxi tribunalium.

S.D*f

]i

nam praxis tribunalium , cüm fit optima le-

guminterpres , evincit, jus pofitivum in cafü

refponfionis certó recefliffe à jure naturali:

(

quód autem ejusmodi praxis vigeat, non fo-

lüm noítrz , íed etiam contrarim fententiz

Patroni ultró fatentur ; àt. CovanRUvias

A

apud SANCT- GALLENSES , SANCHEZ & RE-

BELLUS apud HAUNOLDUM &c. hanc refpon-

V

fionem citatus Author expeditiorem exiítimat

illà, quam fuperius à nur. 77. ex eodem addu-

ximus.

Praxin hanc univerfalem ac juri communi

pofitivo ac czfareo innixam negant oppofitz

fententiz Patroni, quin potiüs afferunt hanc

fibi favere, ità teftantibus CovAnRUviA , Lu-

GONE, TAMBURINO , CARPZOVIO, PISTORIO,

HorPrio, ScHAMBOGEN &c,

unde, inquiunt,

praxis tribunalium plerorumque mceliüs ac di-

ftintiüs probanda foret, quàm tres vel qua-

tuor Authores adducendo, qui id nudeé affe-

runt non exprimendo in particulari ea tribu-

nalia, ubi de jure communi ac czfareo ità ju-

dicetur aut judicatum fit: aliud enim eft, fen-

tentiam hanc negativam fatis communiter

tradi, fatis communiter ac probabiliter de-

fendi à Recentioribus & modernis Juriftis ,

& aliud ,

uod in tribunalibus fecundüm eam

judicetur loquendo de jure communi ; nam

quo

:

DE FRLZC;IUUM PERCEPTIONE. Yjt

ln

uód in nonnullis tribunalibus id fiat de jure

lr t

muünicipali ac particulari teftantur 'THoMAs

SANCHEZ h. $. & HAUNOLD, ille de jure Ca-

ffl'bur]aï« 4

0pt

D

flellano quoad — fructus mixtos ifte de jure Ba-

T.h

«UAYLCO 5

&3 naturales

uride mirum non elt ,

AL

uód hzc fententia in Bavaria vigeat, & in

(cholis & in tribunalibus.

Quodfi aliqui

etiam Authores affererent praxin univerfa-

lem, id non ftatim credendum effet paucis

Authoribus, qui doctrinam fuam non facilé

l

AT

robarent : & fané non eft facilé credibile ,

quód tot Canoni(tz & Jurifte , qui affirmativz

U

fententiz patrocinantur, non plures ex judi-

cibus habeantíequaces. Quódfi tamen alicu-

bi hzc praxis legitimé introducta fuiffet, con-

füetudo vim legis habere poflet , przfertim

ad denegandam actionem in foro externo:

quód autem etiam aliis in locis non femper

judices cogant pofleflorem bonz fidei ad

U

fru&tus reftituendos , poteft inde provenire;

üt docet SANcHEZ lib. 2. in Decalog. Cap. 23*

nwm.96. quód ipfis non conftet poffeflorem

bonz fidei factum effe locupletiorem ; nec

hoc in judicium deducatur: necab actore vel

obetur, cujus tamen effet, ütait,

petitore pr

probare.

*

Accedit, üt ait SANCHEZ ibidem,

| en

Inu

qucd me

lior fit conditio poffefforis , adeóque

in dubio, an ditior fit factus, non f(it ipfe con-

W

flringendus ad reftitutionem.

-

A

(

! axioma denique illud, quód praxis &

ajunt,

con(uetudo fit optima legum interpres ,

enfüm

4

152

QU.ESTIO I. $. 7. /Coml. H

I"T

M

fenfum effe, quód confüetudo quidem opti-

mé interpretetur obligationem legis hic &

nunc vigentem , pro iis tamen folüm locis,

ubi eft confüetudo, non autem verum effe,

quód confuetudo optimé interpretetur verba

legis; nam confuetudo aliquando abrogat le-

gem, velei derogat; dein contrariz confue-

tudines etiam contrarié legem interpretaren:

tur e. g. legem jejunii aliter interpretaretur

confuetudo [talorum, aliter confuetudo Ger.

manorum, adeóque (i con(uüetudo interpre-

taretur verba legis, tunc utraque ex his con-

trariis interpretationibus effet o

ptima, quod

eft per fe impoffibile.

8*. Non eft mihi animus pluribus difcutere,

quanam pars hic verius loquatur : ütüt au-

tem praxis noftre fententiz faveret, data

tamen reípon(íio mihi nimis multum videtur

concedere ; cedit enim omnibus retor(ióni«

bus, que ex cafibus fupra allegatis fieri pof-

funt, concedítque, quód in omnibus cafibus,

ubi jus pofitivum eft dubium, (ítandum effet

jure natürali, nifi jus pofitivián (imul (ibi fa-

ventem praxia haberet, quod ex dictis vide-

tur nimium,

Quia tum in objectione tum in hac ipfa fe-

fpontione fa&ta eft mentio maximz authori-

tatis , quz ftet pro oppofita fententia, etiam

circa illam ,' antequam circa hanc obje&io-

nem concludam, aliquid dicendum eft, Re-

fpondeo

ä»

j TM

i

DE FRUCTUUM PERCEPTIONE, 13

Jülqon

0

fpondeo igitur, tantam authoritatem me rc-

lm

DI

vereri pro meritis, folámque hoc nego, quód

convincens aliquod argumentum ex illa con-

Ym

tra noftram fententiam defümi poflit; certum

enim eft multas fententias cum tempore fuiffe

o

magis examinatas , magisque elucidatas,

QOf

adeo, ut quge olim.erant minüs, nunc (int

Fl

magis probabiles, aut viciíTim.

Neque hoc

folàm.contingere poteft in fententiis, qua-

rum refolutio ex rationibus potiíTimüm de-

i s

pendet ( uti quidam ex Adverfariis tacité infi-

nuat) verüm etiam in quzítionibus , quz to-

Jtty,

tx dependent ex legibus & ex earum i1ntelli-

gentia, quamvis enim recentiores Juriítz nec

leges novas conditas afferant, nec oftendant,

EULT

oteft nihilominus fieri, ut jura, quz anti-

AT U

AUE

tre

quioribus vifa fünt valde intricata, per va-

UI

A d

rios interpretes fiant , aut faltem videantur

m

"

Certé licét LucoNw:i & aliis

longé clariora.

MK

leges adfcribentes dominium, etiam revoca-

bile tantüm, fuerint vifa valde intricate , üt

jam füperiüs ex ipfo audivimus , plerique ta-

n

iU

men ex Adverfariis de faCto tenent, & qui-

dem tanquam longé probabilius, quód pof-

)

feffor bonz fidei fiat interiim dominus omnium

fru&tuum etiam naturalium.

Sic quoque li-

cét HAUNOLDUS fom. 3. de jure &2 juflitia tratt. g.

od

de contratku pupilli cap. 3. num. 192. dicat rem effo

intricatam, an pupillus (ine tutore contras»

enf

Wi

hens obligetur naturaliter , Adverlarii tamen

A

de facto. communiter longé probabiliorem

m

cenfent fententiam, quz pupillum etiam na-

j

turas

ä

rr

14

QUASTIO I. S.7. Contl. .

turaliter non oblisatum aflerit ob clarum

m

textum 1. 59, ff. de obligationibus 8 actionibus ,

Ü

.V

üt nonnemo ex Adveríariis afferit ,. quem

ipfum textum tamen HauNorLDus jam & ipfe

noverat: plura ejusmodi exempla occurrunt

paílim.

Accedit , . quód Adverfarii plerique

non amplius fe fundent in textibus, nec mul-

E

tüm difputent, quid de jure pofitivo proba-

bilius difpofitum fuerit, fed precipué laltem

ij

fe fundent in argumento illo ex jure naturz

petito; poterit igitur etiam in hoc qafu con-

tigiffe, quód fucceffivé per exactius examen

hujus ejusdem argumenti illud tam efficax

non amplius videatur, quàm efílicax vifüm

fuerat primitüs. atque ideó etiam noflra fen-

tentia, quz aliunde per leges videbatur pro-

babilior, etiam per clariorem hujus argumenti

folutionem majorem adhuc poterat aquirere

probabilitatem.

Perea, qua hactenus , licét

nimis fusé, üt timemus, diximus, fatis ta-

men claré patere fpero, quaz nobis ad argu-

mentum hoc precipuum placeant refponfíio-

nes.

Reftat, ut paululàm adhucinfinuemus,

qualiter ex his folutionibus etiam argumen-

tum aliquod pofitivumi pro noftra fententia

confici pofhit.

id igitur fic conficio:

86. In dubio, & quando omnia funt dubia,

etiam ipfüm jus naturale, favendum eft po-

tius bonz fidei pofleffori , atqui hic omnia

funt dubia, etiam ipfum jüs naturaie, ergo

&c. maj. patet ex dictis mum, 5o. min. prob.

imo.

M

DE FRUCTULM PERCEPTIONE, ij

0

1mó, dubium eft, an lex naturalis obligans

ad reftitutionem fructuum virtualiter extan-

m[, ^L

n d

tium extendat fe ad cafüm , in quo faltem

.

probabiliter vel probabiliüs j

ure pofitivo ali-

ia

ter difpofitum eft , quia faltem valde proba-

bile eft, quód jus naturale fit hypotheticum

.

& reftitutionem ej

usmodi.fructuum duntaxat

li

imperet, nifi lege pofitiva aliter difpofitum

fuerit (altem probabiliter aut probabiliüs, üt

|

( u

oftenfüm eft à sum. 77. ergo in prafenti fiatu,

in quo certum eft, quód jure pofitivo faltem

MM

robabiliter vel probabiliüus aliter ftatutum fit,

)

€

x naturalis imperans reftitutionem fructuum

virtualiter extantium non eft certa fed dubia,

& con(equenter jus naturale dubium eft;

quia üt omnes docent cum P. ANTONIO MAYR

trall. 4. ntm.26y. par e(t ratio , five dubitetur,

anlex omnino fit lata, five an fit univerfalis

Pro-

& aliquem cafum per fe comprehendat.

batur min. 2dó. dubium efít, an jure naturali

ftandum (it, quando illud concurrit cum lege

pofitiva oppofitá probabiliori faltem, adeo-

que dubium eft, anlex naturalis non obftante

fua poffeffione obliget , quia faltem probabile

j

eft, quód, quando leges in oppofitum funt

probabiliores, potiüs his, quàm jure naturali

Íftandum fit, üt probavimus à nwm. 66, ergo

nl

eft dubium, an jus naturale etiam per fe obli-

get in his circumítantiis, in quibus de facto

u

verfamur.

Probatur min. 3tió, dubium eft,

an lex naturalis obligans ad reftitutionem lu-

cri ex re aliena confümpta percepti obligaet

""

y

176

QUJ.ESTIO I. S.7. Conl. 2,

ad reftitutionem lucri ex re, quz quidem

Ípectató przcisé jure naturali erat aliena , per

Vil

a

difpofitionem tamen legis pofitive ante con-

fumptionem pleno jure illi füit appropriata,

i

(

qui eam coníümpfit, quia clarum videtur,

quód per hanc difpofitionem ejüsmodi lucrum

"

non amplius comprehendatur fub lucro illo,

quod dicta

lex naturalis jubet

reftitui,

ln

N 'E')

ergo &c.

87. Atque ex his etiam patet, verum non

efle , quod dominus rei, ex qua fructus per-

|

cepti funt , (it in poffeffione juris certi &

rioris exigendi compenfationem pro fruci-

us confumptis , /quia à lege naturali, quz

vel in pofleflione non eft, üt diximus $. 6.

j

vel quz, licét permitteretur effe in poffeílio-

ne, ab illa tamen licité propter majorem fal-

tem probabilitatem deturbari poteft, üt dixi-

mus $, j. dominus rei jus aliquod certum ha-

bere non poteft, & coníequenter nec eft in

nem.

poffeffione juris certi exigendi compenfatio-

Ex quibus etiam patet refponfio ad re-

liqua, quz num, ;1. allata (ünt,

88. Confirmatur; faltem judex debet ftare

M

legibus probabilioribus & clarioribus in cafu ,

[j

^l

ubi jus naturale de re nihil difponit , atqui

probabiliüs eft, quód lex nature in noftro

calu, quo per legem pofitivam aliter proba-

biliter vel faltem probabiliüs ftatuitur, nihil

ampliüs difponat circa reftitutionem fru-

&uum;

M

DE FRUCTUL7M PERCEPTIONE.

157

s

&uum, fed meré indifferenter fe habeat, üt

li

diximus à uum, 77. ergo judex in ejusmodi

E

cafu ftare debebit legibus probabilioribus &

DrOnr

clarioribus.

Subíumo: atqui leges longé pro-

Y

Vi

babiliüs & clarius deobligant poffefforem bo-

NI

]

li

nz fidei, ergo faltem judex illam deobligare

It

debebit.

: Mi

Confirmatur 3dó. ex una parte probabiliüs

eft,. quód judex debeat judicare fecundüm

lii

leges probabiliores & clariores etiam tunc,

quando hz collidantur cum jure naturali , üt

If

diximus $, $. & ex altera parte leges deobli-

u)

gantes poffefforem bonze fidei funt longé cla-

riores & probabiliores, üt diximus $. 2. & 3.

ergo judex non obflante collifione illarum

cum jure naturali poffefforem bonz fidei à

reftitutione fru&uum virtualiter extantium

l

'

fü) Il

^

deobligare debet. atque jam fatis & utinam

at

non nimis fusé , de hac objectione.

o e

r[n

ux]

Á

Nunc fit

her t

&5 )o( X

YO

m

$. 8.

]

E

158

QUJESTIO L. $.8.

Concdl, 2.

$.

8.

J

Solvuntur alia argumenta,

N

Rgumentum fecundum efformant contra

—

À

iententiam noftram Authores contrarii

ex paritate de pofleffore hareditatis hoc

modo:

1

N

89. In petitione hzreditatis fatentur omnes,

(

ii

debere poffeflorem bonz fidei reftituere non

tantüm rem, fed & fru&tus, in quantum lo-

V

cupletior factus eft, id quod habetur [. item

venit 20. f], de petitione bereditatis: & aliis jam

[

füprà citatis mum, 42. jam fic urgent cum

SANCHEZ,LAYMANN, & aliis.

Hseres ante adi-

tam hzreditatem, & dum alius adhuc eam

bona fide poffidet, tantüm habet jus ad rem,

& non inre, & tamen debent ei, evicta hz-

reditate, reddi fru&tus zequivalenter extan-

tes, feu quatenus prior pofleffor fa&us eft

ditior: ergó multó magis debent fimiles fru-

&us etiam reddi dominpo rei,, qui habet jus

in re, adeóque jus ftri&tius.

Nec fatisfacis ,

fi dicas cum Hauworpo & aliis, . hanc obli-

gationem reftituendi fru&tus equivalenter ex-

tantes , feu in quantum quis efl factus ditior,

N A

effe particularem in petitione h»reditatis feu

M

in judicio univeríali: nec effe extendendam

ad alios caífus.

[

90.

T

DE FRUCTUUZ4 PERCEPTIONE.

1j9

9o. Nam in primis communiter ex /. item

venit. 20. ff. de bareditatis petitione probatur,

quód quilibet bonz fidei poffeffor univerfali-

m

ter exemptus f(it ab obligatione reftituendi

fructus ità confümptos , ut non fit factus di-

tior, ergo leges di&to titulo pofitz etiam ad

Qf

"

/i

alios cafüs extenduntur.

2dó. Si major ratio

& xquitas urget in aliis cafibus, nec claré

(

oftendi poteíL, quód de iis aliter ftatutum fit,

non eft ratio eos excipiendi, atqui ex dictis

in obje&tione urget hic major ratio, & quód

i

clarum non fit, de aliis ca(ibus aliter ftatu-

tum effe, patet ex eo, quód tam multi con-

tradicant, & textibus noftris folutionem fal-

tem probabilem reddant.

3tió. dein f. etfi in

vrem 2. Inflit. de offiio judicis ita habetur : etfi be-

reditas petita fit,eeadem circa. fru&tus interveniunt,que

dixunus intervenire de fimgularum verum . petittone.

Jubetur itaqueé judex eandem fententiam ferre

circa fru&tus in petitione hareditatis, feu ju-

ov

dicio univerfáli , qualem fert in petitione fin-

gularium : unde vicifIim, fiin petitione hz-

reditatis debet judex imperare reftitutionem

frudtuum, debet eandem etiam imperare in

petitione fingularium.

Óf

91. Nec obflat differentia, quam plerique

noftrz fententie Patroni affignant, nempe

effe id peculiare in hareditate, eó quód fru-

&us accrefcant hareditati, ejüsque corpus &

hareditarii cénfeantur.

Nam ficut fructus

&us

bzreditatis accre—fcuut hzreditzi, ità fru

« Àl

alii

160

OUSTIO L, $.8. Cond. z

alii eodem modo accrefcunt patrimonio illius,

cujus res fru&tifera eft, Nec fru&tus aliarum

ä

rerum tantüm augent patrimonium poffeffo-

ris, fed etiam patrimonium domini rei: fal-

i

tem eodem, modo , quo fructus hzreditatis

candem augent.

Neque enim magis poffeffor

bonz fidei aliarum rerum eft dominus fru-

T

&uum ab illis provenientium, quàm pofleffor

hzreditatis fit- dominus fru€tuum ex hzredi-

tate fru&tuum provenientium ; nam & hic

rem habet juflo titulo, fcilicet pro harede;

atque adéó non minus, quàm quilibet alius

bonz fidei poffeffor titulo non improbato

[J

poffidens eft dominus fru&uum , & confe-

quenter meré arbitrarió dicitur, quód exifti-

imans bona fide fe effe heredem, non f(it do-

iminus fructaum hareditatis, ficut aliorum

bonorum pofleffor, & nullum jus hanc ex-

ceptionem facit: & bonz fidei poffeffor vel

etiam eft dominus fructuum hzreditatis vel

nullorum; nam, quód fru&tus dicantur au-

gere hareditatem, plus non probat, quàm

quód eam augeant, ficut juxta noflrz fen-

tentiz Patronos fructus faltem formaliter ex-

rantes augent patrimonium domini rei, &

juxta affirmativz. fententiz Patronos etiam

idem. augent fructus gquivalenter extantes.

Certé allegata difparitas ità certa non eft; ut

epropterea juri naturali certo debeat praju-

dicari.

92.

)

4l

DE FRUCTUUAM PERCEPTIONE, 161

rlm(]r»

92. R efpondeo. tranfeat ant. cujus füppo-

U&USc

fitum verum non eft, quia verum non eft,

n

lüff P

uód hzres ante aditam hereditatem, & dum

Ti r

alius adhuc eam bona fide poffidet, tantüm

5 ltrel

habeat jus ad rem & non 1n re, licét enim

pofi

verum (it, quód hzres (intellige extr;neus ,

«vhinUS n

hares enim fuus etiam ignorans ipfo jure ha«

Mf

AC

res eít & dominus $. 2. Inffit. de bereditate que

nl

"f'ü

ab intef/ato) ante aditam hazreditatem non

VC

habeat jus in re ad illam , .heredicate camen

1

!

folo animo adità mox dominium jure confe-

1 quily

quitar J. fm. Inffit. de beredum qualitate € diffe-

Q0D. If

yentia.

Et dum alius eandem poffidet pro ha-

ll

ml

rede aut pro poffeffore, petirieme bereditatis

:j

(qua non competit nifi illi ,. qui hereditatem

m

adit l. ;. |. 3. ff. de bareditatis petitione. l. 10.

Cod. eodem , quia eft actio realis , vel certé eft

y

a&dio mixta, id eft partim realis,partim perfo-

nàlis) ad obtinendam poffelfionem rerum he-

reditariarum agere potcít. Quia tamen pof-

M

al

MAU

^m

feffor bonz fidei hzreditatis alienz vero ha-

redi tenetur reftituere omnes fruc&tus zqui-

r

"

valenter extantes, five ante aditam, five po[ï:

aditam hzreditatem acceflerint, L 2o, f. 3.

ff. de hareditatis petitione, hinc transmiffo ant.

nego confeq. aliter enim jura difpofu&re circa

offefforem hzreditatis alienz , quàm circa

A

alios bonz fiddl poffeffores: rationem veró,

"i

ob quam difpofitum fuit, quód pofleffor rei

0 d)

alienz non poffit conveniri de fru&tibus à f&

confumptis, infinuavit Imperator in fiepe cir.

f.25. efle hanc: quia naturali vatione fadius eff

Que[l. I. De Frudl. Percept.

i

doiis

162

QU;ESTIO I. $. 8. Conl. 2.

p

douinus fructuum perceptorum ob cultaram 62 curam,

& per expreffionem hujus ipfius caufie etiam

indicavit fe loqui de fru&ibus confümptis vir-

thaliter adhuc extantibus, üt $. 2. (atis proba-

vimus. contrarium omnino fuit difpofiturh

circa poffefforem hazreditatis alienz ob con-

trariam omnino rationem, quia (cilicet pof-

feffor hzreditatis non fit dominus fructuum,

neque. enim. frultus ex bereditate. prrvenientes pere

fone pojfe]fori: Accedunt ,. fed bereditati ,. illam au-

gent, t vere (unt pars bereditatis , àüt habetur

l. 20. - 3« 69 l. 40. . 1. ff. de bareditatis petitione,

|

éftque hzc do&trina communiter recepta in-

ter Juriftas, qui hanc ipfam ob caufam ,

uia

nimirum fructus non fiunt bonz fidei poffeffo-

ris, communiífimé docent, quód fru&us ex

bzreditate aliena. percepti non tantüm ve«

niant officio judicis ( uti füperiüs diximus de

fructibus rei alienze fingularis) fed etiam jure

actionis , adeoque in petitionem hzreditatis

venire, atque etiam adjudicari debere etiam

parte, non petente, BRUNNEMANN ad 1. 2o.

S. $. ff. de bareditatis petititione , HorPius l. 4.

Inftit. tit, 17. num. 1. HUBERUS l. y. tir. 2. de be-

reditatis petitione nitm. 14. SCHAMBOGEN ad lib. 4.

Infüt. tit. ,7. f. 2. — Ratio horum alTignatur in

&it, l. 20. $. 3. quia hareditas eft creatura ca-

pax omnium rerum, & augmenta & diminu-

Uones recipiebs , ut tamen eadem maneat,

ejusdemque naturz femper intelligatur. ne-

que ratio hzc tantüm materialis videri poteft,

cum plura alia ex eadem aliter ftatuta fint circa

refti-

MT

UM

DE FRUCTUUAM PERCEPTIONE.

163

LT.

reftitutionem hzreditatis alienz, & rei fin-

C

gularis alienz. fic v. g. eAdem l.20. f. 1, ftatu-

J D

Wm

latl

tum eít, quód pofleffor hzreditatis debeat

J

vero hzredi reftituere res illas, quas here-

I[pg

ditatis caufà, in commodum videlicet hzredi-

D

tatis, comparavit, etiam fi eas comparave-

il

W

rit.non ex pecunia hzreditaria fed ex propria,

lIt

uia eas non fibi fed hazreditati tanquam per-

í

[9)

ng fictz aquifivit, ubi camen pofieffori re-

L

Sic

!

ftitui debet pretium , quod expendit.

ftatutum eft /. 23. ff. de bereditatis. petitione ,

quód malz fidei pofieffor hxreditatis poflit

lol

deducere expenías utiles, quas fecit in res

r

hzreditarias ( id eft, poteft rem hzredi:a-

N

riam, in quaim im

enfas, ex quibus res uti-

n

lior & fructuofior

j

acta ell fecit, tamdi;u re-

;

tinere, donec fuerit fibi ratione expenfacum

fatisfa&turn ) modó res exillis adhuc fit melior;

d e::amuiu;

quia heredítas fuapte natura, abftrahendo,

fh Dareu

qualis fit poffeffor, per expenfas necetfíarias vel

(eber t

utiles minuitur,

$ic quoque /. 4o. f. 1. de

INX al

condictione indebiti , poffeflori , qui rem hzere-

, Bonts

ditariam reftituit non dedu&is prius expenfis,

conceditur condicdho indebiti ,

quia cüm res

hereditaria per expenías ipfo jure & fua na-

tura minuatur, (íi hzres integram reflituit;

?i crcï:u:;;

indebitum tradidit, adeoque tanquam indebi-

ia & dnt

tum condicere poteft.

Aliter fe quoad fin«

s

gula pan&a res habet in poffeffore rei partie

It

cularis, neque enim poffetfor rei particul.ris,

fi in commodum illius rei comparavit aliam

l

T

ompae

€x pecunia propria , tcpetur rem ita c

ratarm

J

164

OQUESTIO 1. S.8. Conc. 2.

ratam reftituere domino rei zrg. L. 6.. Cod. de vei

vindicatione ,, neque poffeffor rei fingularis, (

malz fidei fuerit,. poteft deducere expenfas

utiles, fed tantüm tollere l. 27. ff. de rei indi-

catione l. 2. €2 g. Cod. eodem,

nec denique, qui

rem alienam particularem non deduéctis ex-

penfis reftituit, gaudet condictione indebiti,

faltem (i fciens fibi ratione expenfarum reten-

tionem competere, nulla de expenfis men-

tione facta, reítituit. L. 23. de rei wvindicatione,

Servit igitur allegata ratio ex Z. 2o. ff. de bered,

petit.. etiam. in. nofiro cafü ad diíparitatem

omnino formalem inter poffeflorem haredita-

tis alienz , & poffefforem rei fingularis alie-

nz, quia ex eadem non tantüm à juris inter-

pretibus, fed ab ipfo Legislatore in cir. 1. 26.

£. 2, infertur, quöd pofïäfïor hzreditatis alie-

W

nze'non fit dominus fructuum ex eadem hz-

reditate perceptorum , eó quód fru&tus fint

veré pars hzreditatis &c,

adeóque ad illum

pertineant ,. ad quem pertinet ipfía hareditas

&c,

illud porro, quod addunt Adverfarii

num. 91. , quód fcilicet poffeffor hzreditatis

alienz hxreditatem habeat jufto tirulo, tam

arum extra controveríiam e(t, utpocius Cla-

riffimus D. AuGUsTINUS MICHEL cit. loc. num.

z

22 dicat, ultimatam difparitatem inter pof-

fefforem hreditaris alienze ,. & potlefforem

f

l

rei fingularis alieng re&té à W/ESENBECIO re-

u

fundi in hoc, quód potieffor hzreditatis alienze

non habear titulum , licec dolo careat

"

;]

nec

proprie malz fidei poffeflor fic 1. fe4 etfi. f.fiï(e.

]j*

[

DE FRUCTUUAM PERCEPTIONE.

16j

f. (j

f. de hared. petit.

quamvis eninr non defint,

ii

(e &6

qui cum VozrIo apud Clarkf, D, P. BOECKEN

in tr. de prafcript. part. 1. differt. 4. art. 3. mum. 4«

(pluribus tamen inficiantibus) doceant, quód

.

QU€,

is, qui

veré hares non eít, res tamen hzre-

(

ditarias corpora

les tanquam ad fe hzreditario

U

jure pertinentes poffidet, juífto errore faQi

credens v. g. fe proximum effe, cüm tamen

alius proximior & in fucceffione potior effet

&c. easdem poffitlongo tempore prefcribere,

M

d Q

eó quód titulus exiftimatus , fi modó error

probabilis.(it , ad afucapiouem.| fufficiat 5 is

ipfe tamen VozriUs apud cit. Illuft. D. D. de

HERZ auum. 32. negat, quód ejusmodi titulus

exiftimatus ad aquifitionem fructuum füfficiat,

n

dum docet, quód is, qui deceptus falío tu-

tore authore emit, autis, qui emit przdium

q

fine decreto ignorans venditorem minorem

.

effe, licét bona fide poffideat, titulo tamen

(00U

M

EW

careat ad aquilitionem fructuum füfficiente.

u t

ex qua doctrina nova ruríus difparita

s defumi

lienæ,

poteft inter poffefforem hzreditatis a

& pof

lefforem rei (ingularis alienz.

Quod

eodem mumm. 91:..a

dditur, quód ex eo, quód

fru&us dicantur augere hareditatem non probetur,

quód poffeffor hzreditatis non fiat illorum

dominus, iterum verum non eít, nam fi fru-

N

&us ex hareditate percepti augent hareditas

tem , & hareditas exillis àugmentum recipit,

tunc fructus funt pars hzreditatis, (i autem

funt pars hareditatis , tunc utique pertinent

ad illum, ad quem pertinet ipla hareditas,

"

166

QUEST. L. f. $8

Contdl, 2,

i

n

& confequenter pertinent ad verum hzre.

]i

Mi

dem; non autem ad poffeflorem hzreditatis,

ficut Adverfarii füpra mum. 75. ex eo

» quód

ü

fr

uctus pendentes fint pars agri üt dicitur

] (

l. 44. ff. de rei «vindicatione. . intulerunt, & id

N

merito quidem, quód poffeffor bonz fidei

illorum certó non fiat dominus.

praterea,

quód ex eo, quód fructus augeant hzred.ta-

N

tem, bené inferatur, poffefforem hzreditatis

alien non effe dominum patet ex l. 40. f. 1,

] RO

ff- de hereditatis petitione , in. qua. fibi mutuó

opponuntur, poffeflorem fructus fuos face-

re, & fru&tus hzreditatem augere, ita, ut

€o ipfo, quód fructtus augeant hzreditatem,

non fiant poffefforis.

Unde & illud , quod

ibidem additur: quód videlicet fructus rei

fingularis Give formaliter (ive virtualiter ex-

tantes eodem modo augeant patrimonium

domini rei, quo modo fru&us hzreditatis

augent h&reditatem, verum non eft, quia per

fru&tus, five formaliter five virtualiter ex-

tent, potius aügetur patrimonium ipfius pof-

fefforis, cüm hic perceptione fiat dominus,

& quod ad fru&us attinet , loco domini pe-

né habeatur.

93. Ad inítantias porro sum. 2o. fa&tas Re-

Ípondeo ad rmàm. quidem trans. ant, diít.

confeq. ergo leges in titulo de petitione h-

reditatis pofit& extenduntur etiam ad alios

cafus (fimiles, & in quibus nulla relucet ratio

dillimilitudinis, fed potius ratio in lege ex-

preua

M

DE FRUCTUUM PERCEPTIONE. 167

"t

preff:

a

eft omnino eadem conc, ad caíus alios;

D ln

jn qu

ibus ratio diffimilitudinis in ipis legibus

u CO)::

exprimitur nego. ratio, quare poffeffor hzre-

u

ditatis alienz non teneatur re(tituere fru&tus

At (

ex illa perceptos & plené confümptos, elt,

lj

Dd

f

ne cui füa bona fides noceat & damnum at-

* Wattr

ferat, hzc autem tota quanta militat etiam

pro poffeffore rei fingularis alienz , imó po-

tius pro hoc,quàm pro illo, quia hic fructuum

confumptorum fuit dominus, non ille. quód

u

iU D)

ver leges in titulo de bereditatis petitione pofi

tz, quatenus poffefforem hzreditatis obli-

gt

ant ad reftituendos fru&tus virtualiter folum

u

extantes, non fint extendendz ad offefforem

d)

rei fingularis,patet ex ipfa ratione difparitatiss

quz incer utrumque hunc poffefforem datur,

& quam illz atis claré exprimunt, üt vidimus

num. przc. Ad2dam. Inítantiam, nego min.

zquitas enim potius poftulat, ut fructus vir-

ndq

tualiter extantes reftituantur vero heredi,

lil f.'t'»

uàm domino rei particularis, quia poffeffor

j'irtuai:

m

rei particularis juíto titulo munitus eft, &

ideo etiam ex naturali zquitate factus eft do-

I

M w

^ fiom

minus fru&uum contrarium obtinet in pol-

feffore hzreditatis alienz, üt diximus ex Voé-

T10 & aliis, & faltem probavimus, quód non

fiat fru&tuum dominus.

Czxterum jam dixi ,

n

uD

vt

quód etiam verus hzres, dum agit petirione

b«vecitatis, debeat habere jus in re. Ad 3tiam.

inflantiam Refpondeo cum Clariífimo P. Prcn-

)!

LER, APPOLLONIO HOLZMANN & aliis,concefIó

I

dem

textu. diít. conf. ergo judex jubetur ean

4

fens

]

n

168

OUESTIO L $.8.

Concl. 2.

fententiam ferre circa fructus

"i

in petitione

:

hzreditatis , qualem fert in petitione fingula-

rium circa fructus formaliter extantes conc.

ï[

circa fructus etiam copfümptos & virtuali-

ter adhuc extantes nego conf. & confequen-

tiam. quód in cit. textu Imperator folüm lo-

quatur de fructibus formaliter extantibus vi-

j

5

detur patere cx ipfo textu; cüm enim Impe-

IU

rator in verbis przcedentibus dicendo : /i in

rem actum fuerit , 68 judex contra . poffefforzm judi-

M

c«verit , jubere. ei debet , ut vein ipfam veflitust. cum

fructibus , folàm fuerit locutus de fru&ibus

formaliter extantibus , üt ex reliquo contex-

tu legenti clarum erit, etiam objecta verba

fubjungendo alios fructus intelligere nec vo-

luit, nec potuit, quàm fructus formaliter ex-

tantes. quin etiam hoc illimitaté verum non

"I

eft, quód eadem interveniant in petitione he-

reditatis circa fructus extantes , quz interve-

niünt in fingularium rerum petitione, quia

fatis notabile diftrimen ex aliis legibus fupe-

rius jam indicavimus , quód videlicet in peti-

tione rei (ingularis, (i frutus periti non fint,

non debeant adjudicari , vel certe, (i nec pe-

titi nec adjudicati fuerint, evicta re feorlim

fructus peti non pollint, üt ipfi Adverfarii

fatentur; in petitione hareditatis econtra ad-

judicari debent, etíi petiti non fuerint, vel

etiam feorfim peti poffunt.

Quód fi jam ex

Al

dictis in prefenti $. confideretur, quàm di-

fpar inter pofleflorem hzreditatis, & poffef-

forem rei lingularis alienz habeatur ratio in

d.

jure

CJHU )

[

DE FRUCTUUAM PERCEPTIONE.

169

Lr

X

jure, & quód illius conditio tum ratione ob-

.'U.y,']w

jecti, tum forté etiam ex defectu tituli tam

Mantes (

favorabilis non habeatur , ut ipfi dominium

fructuum hzreditariorum adfcriptum (it, (icu-

T

l

ti tamen dominium illorum revocabile ad-

[l

fcriptum eft poffeffori bonz fidei rei fingula«

ris, ex altera veró parte etiam confideretur,

quód leges , quandocunque agunt de poflet-

fore hzreditatis alienz,fignate diftinquant in-

ter fru&tus confumptos, ex quibus pofleflor

ditior factus eft, & ex quibus ditior factus

Q d

non eft, & fludiosé omnino exprimant, quód

ad reftitutionem fructuum obligetur, quando

ex iis fa&tus eft locupletior, in poffeffore ve-

ró rei fingularis hoc nequaquam faciant , üt

vidimus à num. 42. quivis ex allegatis in ob-

jectione legibus non folàm nullam paritatem;

no M

fed fatis claram difparitatem faciendam effe

-

inter utrumque hunc poffefforem circa refti-

V0n6, QU

tutionem fruüctuum virtualiter extantium ,

haud difficulter, tenui quidem meo judicio,

perípiciet. quód fi cui etiam ulterius in con-

fiderationem trahere placuerit, quod Impera-

( Y

arta

tor in cit. . 2;. poflefforem rei fingularis, fi

bona fide ac jufto titulo munitus eflet, decla-

raverit effe dominum fructuum, & zdó. quod

1l

« n

ob hoc füum dominium generalitcr & fine

hw]

diftin&tione eum declaraverit, immunem effe

n

à re(titutione fru&uum confümptorum , is

Qu

haud difficulter fortà fibi perfaadebit , quód

u

lmperator faltem tacíté in(inuare voluerit,

quód pofleflor hareditatis aliene , quamvis

y

O

D

170

QU.ESTIO I. $..8. Concl. z.

j

u

ob fuam bonam fidem dignus quidem fit, qui

eximeretur à reítitutione fru&tuum fine lu-

cro confumptorum, ne illi fua bona fides de-

W

trimento effet, nequaquam tamen dignus fit,

ut generaliter & indiítin&é eximatur à refti-

tutione fructuum confümptorum etiam cum

lucro , eó quód, cüm non fiat dominus fru-

N

uum , etiam effectum hujus domini dominii

coníequi non mereatur,

9;. 3tiÓ. argumentó probationes conclu.

fionis noftrz aggrediuntur , eásque ut labefa-

&ent, (ic arguunt: Principalis ratio, ob quam

poffefforem bonz fideià reflitutione fru-

&uum virtualiter extantium deobligamus ,

eít, quód jüra generaliter & indiftin&té di-

cant, eum de fructibus ab eo confümptis con-

veniri non poffe , atqui hzc ratio nihil pro-

bat, ergo &c. min. prob. fructus virtualiter

extantes in jure proprié non dicuntur con-

fumpti, ergo, non obftante, quód jura indi-

ftin&té &

eneraliter dicant, poffeflorem bo-

nz fidei

€ frudtibus confumptis conveniri

non poffe, adhuc à reftitutione fru&uum vir-

tualiter extantium utpote proprié non con-

fumptorum deobligandus non eft.

Confee

J

quentia patet, quia verba legum debent fum-

mi in fenfu proprio, ant. prob. in jure id fo-

lüm proprié confümptum dicitur, de quo nec

formaliter nec virtualiter, (ive &quivalenter

quidquam extat, & id , de quo adhuc aliquid

(ive formaliter, (ive virtualiter extac fimpli-

citer

l

W/! !

DE FRUCTUUAM PERGCEPTIONE.

171

fl

! qui

WL

citer cenfetur extare, ergo fructus virtuali-

dtm

ter extantes in jure non dicuntur proprié

n f

confumpti, fed potius veniunt inter fructus

A6n dj

extantes. ant. prob. ubicunque jus ufürpat

Mnatur

hunc terminum confumptum , eum folüm ufur-

m

pat pro €o, quod omnino confümptum eft,

nec ullum exemplum ex jure allegari poteft,

ii

ll

Tl

ubi hic terminus confumptum ufurpetur pro re;

ux adhuc virtualiter extat. quin etiam ali-

hrth

quot in legibus exprefsé traditur, quód id non

ftt. abfumptum , quod. in corpore patrimonit retineturs

(

ergo in fenfü juris id folàm proprié confümp-

tum dicitur, de quo nec formaliter nec &qui-

l(t

valenter quidquam extat. ant. quoad 1mum.

membrum probatur tum negativé, petendo

t

videlicet, ut vel una lex oftendatur, in qua

ARU

con[umptum ufurpetur pro re formaliter con-

fumptá, & adhuc virtualiter extante, tum et-

(

r t

iam pofitivé adducendo plures textus, in qui-

(

bus per confumptum claré intelligitur omnimo-

dé confümptum. fic rmó. l. vidimus. 18. ff. de

r

eo, quod metás cau(a.. dicicur, quod a&tio , quod

metás caufa etiam in haredem hzredis de-

tur, tametíi ad eum de re metu extorta nihil

pervenerit, fed primus hzres id, quod ad ip-

l v

Q

füm pervenit confumpferit : ergo per confump-

n j

tum hic intelligicur omnimodé confümptum,

,

aliàs aliquid ad fecundum haredem pervenif-

Ííet. 2dO. l. 24. S. a. de ff. de minoribus vviginti

TU

quinque annis dicitur , quód minor , qui in ven-

ditione bonorum fuorum lzfus eft, reftituen-

.]u

ij

dus lit, ita ut emptor ei cogatur rem relti-

"

tuere,

51

Vs

M n

j

172

QUJEST, I.- $. 8. Conil. z.

M

tuere, minor tamen emptori teneatur pre.

j

tium offerre. fi tamen emptor fciverit, mino-

rem pretium perditurum effe, tunc pretium

n

D]

emptori non effe reftituendum; ficuti credi-

7I

f«

tori, qui mutuat pecuniam minori confimpturo,

yit t

AU

pecunia non. debet reftitui.

ergo con[umere

Y

hA

idem qua(i eft ac perdere, hoc eft, (ine eo,

quód quis ditior fiat, expendere, 3tió. /. 25.

princ. ff.. de donationibus intev -virum 62 uxorem di-

citur: fi idy quod donatum frt perierit , oel. con-

fumptum fit, ejus, qui dedity eft detrimeutum merito ;

quia inanet ves ejuss qui dedir j fudimque vem perdit,

ergo effe confüinptum, & periifIe, aut perdi-

tum efle, pro eodem fumuntur. — 4tó. l. :6. ff.

de bonorum poffejone contra tabulas, . dicitur: ff

fufpeclus acous fity quafi confumpturus boga. nepotis ,

1;

Mi

"on effe ei dandam bonorum , polfeffionem. ubi ite-

m

rum omnimoda confümptto claré intelligitur,

$tÓ. L. $. ff- pro emptore, quritur, an, fi quis,

L.

1l

cum fciret venditorem pecuniam ftatim con-

füumpturum, fervos ab eo emiffet, fit bonz

fidei emptor, & refpondetur affirmativé, &

additur ratio: quod aliàs nec is, qui emit ab

€0, qui pecunias ftatim fcortis daturus eft,

effet bonz fidei emptor; ubi certé non po-

tuiffet effe ulla ratio dubitandi, ni(i intellige-

retur confumptio omnimoda.

6t0. d 25. ff.

1. ff. de hoveditatis petitione dicitur, quód is, qui

rem hereditariam diítraxit, & aliam rem ex

lll

!

pretio comparavit, non quidem rem compa-

ratam, pretium tàmen , quo eàndem compa-

ravit, reftituere teneatur. quód fi tamen rem

j T

::

J

pluris;

Oi

pE FAUCTIUAM PERCEPTIONE.

173

luris, quàm valeret, emerit, tenebitur quo-

a

ad pretium rei zzquivalens reftituendum, quia

, n D

non plus cenfetur effe factus locupletior ;

U

V

Ml

quàm res ipfa valet.

quemadmodum [i confumpe

DI

fiffet. vem comparatam , in- totum. locuplerior fattus

non «idelitur. & eadem l. $. ; y. habetur, quód

v lfe

i$, qui, putans fe effe ex affe hxredem, par-

tem dimidiam fine dolo malo confümpferat,

non teneatur COIT]PCI"EO errore re(iduam par-

N

tem dimidiam re(tituere reliquis cohzredi-

bus, fed fatisfacere, fi partis re(iduz dimidiam

reftituat , quia fcilicet locupletior fadtus non

eft ex conlumptione partis dimidix. additur

etiam ibidem, quód etiam is, qui heres non

erat, fi- totum , quidquid apud fe fuit, cone

fumpf(iffet, fine dubio non teneatur, quafi lo-

cupletior non fz&us, ergo claré intelligitur

Vill

nf

omnimoda confümptio. 7mó. l, $. Ced, de

if df

donationibus inter virum €2 uxorem ita, habeturz

fí fructus eorum pradiorum , qne in. dotem . accepiffi ,

1ïaï»rrrr££

h

matrimonii tempore uxorem . tuam percipere paffus es,

eásque uxor tua confimpfit , voflitui tibi pofé. divor-

tium oportere nulla vatioue. contendis ; ft autem . ex

bis locupletior fadla eff, in tantum . poteff. comveniri

hi perté n !

ubi confümere aperté opponitur alteri, quod

e(t fieri ditiorem feu locupletiorem.

Ex qui-

Áth

bus omnino fatis claré patere videtur, quód,

ml

ubicunque jus ufurpat hunc terminum con-

y

AUA Y

fumptum , eum folüm ufurpet pro eo , quod

r

cüm enim fint

omnimodé confumptum elt.

plures difparate materix & cafus diverfi, in

QG

quibus. to confumptum ia hac fignificatione

d

»

ufur-

M

174

QILESTIO I. S. 8. Contl. 2.

vfürpatur, gratis omnino diceretur, quód jus

hunc terminum folüm in his cafibus particu-

laribus tam rigorosé ufürpárit, licét cetero-

M

quin etiam in fenfu juris ufürpari poffit etiam

pro re formaliter confümpta & virtualiter

AW V|

extante: fàltem nifi pofitivus textus oftenda-

tur , ex quo pateat, quod etiam in jure res

m

formaliter confümpta & virtualiter adhuc ex-

tans fimpliciter cenfwmpta dicatur.

Quoad

2dum. membrum veró idem ant. prob, ex

l. 72. ff. de legatis & fideicommi[fis , ubi ita habe-

tur: »on emüm ab[umitur , quod in corpore patrimo-

rii retinetur. quod etiam repetitur in /. 25. ff.

de adimendis €9 transferendis legatis. mon enim,

eb[umptum «videtur , quod im corpus patrimonii ver-

fum eff.. Ex quibus etiam fequens poteft fieri

illatio: poffefTor bonz fidei lecundüm omnes

tenetur reftituere fructus extantes, atqui fru-

&us confürnpti, ex quibus factus eftlocuple-

tior, zítimatione juris non ceníentur con-

fümpti, fed extantes per citatos textus, er«

C

go

96. Refpondeo conc. maj, nego min, ad

probationem nego ant. ad probationem rur-

fus nego ant. ad ulteriorem probationem ne-

0 ant..quoad rmum. membrum, quód vide-

h

icet jus , ubicunque ufurpat hunc terminum,

eum folim ufürpet pro eo, quod omnino con-

fumptum eft.

Probationi autem & quidem

negativz , in qua pottulatur, uc vel unicus

texcus juris adducatur ; in quo confumptum

ufüre

D

PT

Cin]

^l

DE FRUCTUUAM PERCEPTIONE.

17j

'etür

í

D

ufürpetur pro re formaliter confümpta & ad-

hüc virtualiter extante , ut fatisfaciam , ad«

lii

|

qi

duco aliquos textus, ex. quibus fatis claré de-

Tl poff

duci poffe videtur, quód confimprum etiam in

Y vt l

jire promifcué ufürpetur pro re confumpta

cüm vel fine lucro, & quód füb nomine ge-

IU g

T rE j

nerali confumptum ?qué comprehendantur res

NQUC Q

confumpts cum lucro, quàm fine lucro. Ac

U

1N

1mó. quidem huc defervire videtur textus

)

L

Y

]

ex 1. 32. Jf. de donationibus inter virum & uxorems

'm f m

l

quz $. 9. ita habet: quod ait oratioy confumpfif-

fe» fíc accipere debemus , ne is, qui donationem . acce-

;;itut hi

pit, locupletior faBus fits ceterum fi fatus eff , ora-

tionis beneficium locum babebit. ex hac enim lege

AO

fic lieet arguere : ULPIANUS per citata verba

declaráre intendit, quód Imperator Antoni-

AC

BU

UTR

nus , quando in fua oratione habita de donatio-

,

yc af

U5

1

tb

nibus inter *virtm 69 uxorem dixit, quöd re:, quz

XNGOUQE Q

à marito uxori donata eít; ab eodem non

Q e1tb t

amplius poffit repeti, (i uxor eam confumpfe-

rit , declarare inquam voluit Jurisconfultus ,

uód in hac Antonini oratione terminus ifte

4

j UM

confumpfiffc intelligendus (it de omnimoda con-

M

]

od T

fümptione, non veró de confumptione cum

mbzncn;n'

lücro aliquo remanente facta ; ergó Juriscon-

non Y

fültus pro vero habuit, quód tÓ confumprum

m Q

Wuï

etiam in fenfü juris promifcué ufurpari poffit

hunctam

ro re vel omnimodé vel etiam pro re cum

(

1

Tl

1

ucro confümpta. (i enim aliunde inter juris-

confültos conveniffet, quód nomine confumpti

in fenfu juris non veniat nifi idj quod ita ab-

umptum

176

QU.ESTIO I. $.8. Con. z.

"ll

fümptum eít, t nihil inde füperfit , fruftra

M

^

di(putatum fuiffet, an terminus ifte confumnp-

:D

fiffz in oratione Antonini accipiendus effet

[

pro omnimoda confümptione , vel pro con-

Y

fumptione cum lucro fadta. Deinde Juris-

confültus per hec verba faltem implicité di-

cit : tó confumpfrffe in hac Antonini ratione non

debemus accipere de confumptione cum lu-

M

Y

cro facta, ergo revera agnovit etiam con-

fumptionem cum lucro factam venire pofíe

nomine confumptionis,

Quód veró Juris-

confultus hunc terminum confunpfiffe ceofüe-

rit intelligendum effe de confumptione om-

nimoda,conformiter ad mentem Antonini, hu-

jus ratio in promptu eft; Antoninus enim in

eadem oratione, ut patet ex /. 3. ff. de donatio-

mibus inter oirum 69 uxorem. ideo prohibuit do-

nationem inter virum & uxorem , ne smelior

pats pauperior

üeret , deterior ditior fieret , qui finis

1

utique non fuiffet obtentus, fi non poffet re-

peti id, quod ex re donata confumpta fuper-

h

eft, quia donatarius etfi rem fecundum fe

confumpfiffet, adhuc ditior foret.

97. 2dó. id ipfum probatur ex l. 32. ff. de

sminoribus. ibiz fü mümor viginti quinque annis filio-

familias minori. pecuniam. credidit , inelior eff. caufa

confumentis ; vift locupletior ex boc imrveniatur, litis

conteflate tempores is qui accepit,

quz lex fatis

claré videtur indicare, quod etiam in fenfu

juris is, qui rem confumpfir, ex re confump-

ta poílit ditior evadere. fen(íus enim hujus

legis

Wt

;Ii

(

Ll, l

pE FRUCTUUAM PERCEPTIONE.

177

j

le

N

Vs t

legis fatis clarus videtur effe ifte: íi minor

pl

viginti quinque annis filiofamilias minoti pe-

YX h

cuniam credidit, melior eft caufa confumentis;

D;&n

nifi coufumens locupletior ex fua confumptione

mi

:

V

[

inveniatur tempore litis conteftate : atqui

i

is&e

hunc fenfum hzc lex non poffet facere, nifi

n

MV

qu

etiam in fenfu juris is, qui rem confumpfit

V

cum lucro , comprehenderetur fub termino

confumentis, ergo &c. maj. videtur clara; par-

n viny

ticula enim feu limitativa feu exceptiva zif

non pote(t referri ad alium cafum, quàm ad

Wl

cafüm , in quo filiusfamilias minor pecuniam

fibi ab alio minore creditam confümpfit, cüm

QU

J

alius cafüs non precedat; & confequenter

fenfüs illius legis non videtur poffe effe alius

quàm ifte: fi minor viginti quinque annis

filiofamilias minori pecuniam credidit, melior

^

eft conditio confumentis, excepto tamen ca-

l

Vi

fía,quód confumens ex füa confumptione lo-

n

t2 n

[ RL

cupletior inveniatur &c. min. autem prob.

J wnäün, N

caíus exceptus debet comprehendi füb regu-

n

la, adeó , ut, fi exceptio illa non poneretur,

regula de ipfo perinde ac aliis cafibus intelli-

nr Bï

TET

geretur, üt notat Magnificus $ CH MIER rrad,

preamb., cap, 3. fect. 3. ff 3- num. 114. ang. l. nam

quod liquidà 4. $. ult. ff. de penu legata. citátque

RoTAM ROMANAM , BARBOSAM de axiomat. juris

[

axiomate $j.mwim.6. SABELLUM, quam ob rem,

veWT

üt ex CovannuviA addit Magnificus ille. Au-

eY

thor, perperam quis orationem ita con-

nl

T

Ciperet : lego fervos meoss excepto equó albos

Q

aut: ommes bomines currimt, excepto equo. &c. ut-

Quefl. I, De Fruct. Percept.

M

pote

PUl

178

QULESTIO I. $.8. Cond. 2,

)

pote cüm equus in utroque exemplo à locu-

l

tione generali exceptus füb regula feu nomi-

ne generali fervorum aut hominum non com-

prehendatur. ergo etiam citata à nobis lex

przfatum fenfum facere non poffet, nifi etiam

confumens cum lucro in fenfu juris compre-

henderetur fub nomine generali con(umentis.

Confirmari id ipfum quoque poteft ex /. g.

Cod, de donationibus inter virum & uxorem , qux

ita habet: // fru&dus eorum prediorum , que in do-

tem accepifliy matrimonii tempore uxorem tuam per-

cipere paffus esy eosque uxor tua con[umpfit , veflitui

tibi poff drvortium oportere nulla vatione contendis:

fí. autem ex bis locupletior fatta eft, in tantum poteff

conveniri. rurfus enim dici poteft, (enlüm hu-

jus legis effe hunc: maritus non poteft repe-

tere fructus, quos confentiente marito perce-

pit uxor, (i eos confumpferit, nifi ex frudti-

bus confumptis facta fit ditior, ergo etiam

in fenfu juris illi fructus habentur pro con-

fümptis, ex quibus con(íumens fa&tus eft di-

tior.

Nec dicas, explicationem iftam hujus legis

tortam effe, tum quia fenfus non poftulat, uc

etiam in pofteriori conftructione fubintelliga-

tur iterum terminus confumpfit : imó poftulat

contrarium, quia confumere alteri, nempe /ocu-

pleriorem fieri, opponitur: tum etiam, quia pun-

um majus interpofitum hanc explicationem

non patitur.

nam

Refpondeo 1mó. hanc explicationem non

ita tortam videri pofle, cüm fit vel maximé

con-

AA

1

m

pE FRUCTUUAM PEACEPTIONE,

179

Yemplo

conformis faltem communi & ordinario mo-

TM

do loquendi , àt vel ipi Adverfarii tacité fa-

RUT

1144 m

l

bD

teri videntur, quando non negant, quód fe-

cundüm ordinarium modum loquendi etiam

Me[x t

id confümptum dici poffit, quod non amplius

A Is r

p

1 ((j

forma/iter extt, fed folüm neganr, quód in

fenfu juris terminus ille confrmptus adhibe-

h

ll

C Mi

ri poffit , nifi tunc, quando eft res omnino

confumpta.

M

[

Refpondeo tamen 2dó. dato, quód explica-

fl

tio illa torta videri poflit, fi lex ifta feor(im

;

ab aliis legibus confideraretur, fi veró con-

AT

formiter ad legem 26. cum fequenti jf. de legibus.

fenfüm illius cum aliis legibus ac nominatim

ür

:

cum cit. l. 34. ff. de minoribus combinemus, haud

n

f0 f

difficulter videbimüs, quód etiam in pofle-

1N D

riori conftruCione iterum fübintelligi poffit

terminus con[umpfit , & (enfus illius didto mo-

i

19 t

[ p

(

do ita reddi: maritus non poteft repetere

fructus, quos confentiente marito uxor pere

j

AS C C

cepit, (i eos confumpfetit, sf ex hac confump-

tione facha fit ditior; (icuti in allegata l. 24. ff.

liM

j

de minoribus Jarisconfultus PAUurus fenfüm fuum

j

exprefferat per has particulas: filiusfamilias

minor, qui à minore creditam accepit pecu-

I

W

Diatn, non tenetur eam reftituere, i confump-

,IE]

ex

fit; miff ex hat confumptione fadtus fit. ditior.

hac enim legum combinatione haud difüicul-

AU

li

ter apparebit, quód confumere & Mocupletiorem

fieri (ibi mutuó non opponantur. & quód par«

ticula /i sutem in cit. l. $. non denotet oppo-

M

fiionem,; fed &quivaleat particulz limitativae

A

A

feu

fj

190

Concl. 2.

If'( [

QUASTIO. 1,

$. 8.

feu exceptivz nifj, & confequenter folüm ex-

(

ceptionem à priori verborum generalitate fa-

ciat. Accedit denique,quód fine urgente cau-

fa dicendum non fit, quód verba in fenfu ju-

Y

ris aliam & reftrictiorem fignificationem ha-

beant, quàm aliàs habent juxta communem

d

j

M

|

hominum acceptionem ; atqui juxta com-

imunem hominum acceptionem non tantüm

id confumptum dicitur, de quo nec formali-

ter nec zquivalenter quidquam extat, fed o-

mne id cosfumptum. dicitur , quod fecundüm

fübflantiam amplius non fupereft, five dein

fuüperfit in pretio five non, Ipfi Adverfarii ple-

rumque diftinquunt inter fructus omnino con-

fümptos, & fructus cum lucro confumptos,

plerumque etiam ítatum quzítionis ita pro-

ponunt cum P. REIFFENSTUÉL mwm. :4$. an

offeffor bonz fidei obligatus (it ad reftituen-

dos fru&tus ante litis conteftationem con-

fümptos, quando ex eis factus eft locupletior.

98. Atque ex his, po(tquàm jam fatis no-

bis probáffe videmur, quód terminus confump-

tum edam in jure promifcué ufürpetur pro re

vel plené vel fàltem formaliter confümpta ,

jam facilis videtur refponfio ad leges illas,

in quibus cozfumptum ufurpatur pro re omni-

modé confümpta; conceditur enim, quód in

omnibus allegatis textibus confumptum fo-

lüm ufurpetur pro re omnimodé confunpta;

id enim vel ex fübje&ta materia vel ex con-

M

textu fatis clarum eíft; ex hoc autem non fe.

guitur,

AU

(j

L

pE FRUCTIUM PERCEPTIONE,

ISI

lter (

&t fr

Xfe

1

i

quitur, quód confumptum non poffit etiam in

(enfu juris promifcue ufürpari pro re, vel om-

V Ufpi

o

B

nino confuümpta , vel faltem formaliter con-

1 It ff

n 1vl0ner

fumpta; aut quód füb nomine generali con-

funptum. in fenfu juris non comprehendatur

m

id, quod formaliter confüumptum eft, & ad-

Q

huc equivalenter extat.

ïm" n

0 n

Ad probationem 2di. membri antecedentis

A

Refpondeo diíft, in aliquot textibus juris ex-

qu

preflé traditur, quód id mon fit abfumptum , quod

Y

in corpore patrimonii vetinetur , quód id, quod in

& fecundüm fe eft abíumptum,de jure non fit

abfümptum aliquando, conc. quód id, quod

in & fecundüm fe eft abífamptum;de jure non

fit abfumptum generaliter & univerfaliter, ne-

:o, Textus oppofiti aliud non volunt, quàm

i

quód aliquando res, qux in & fecundüm f&

ID QO

]

AH

,

cum lucro tamen confümptz funt, de jure

lonup

Wi

f

non cenfeantur confumptz , fed adhuc repu-

tentur, quafi extarent, tunc videlicet, quan-

l

do pretium vel lucrum , quod ex rebus ven-

ditis vel alio modo confümptis fupereft, füc-

cedit in locum rei cum lucro confümptz.

fic enim PAPINIANUS poftquam in l. 7o. ff. fin.

refolvit ,

at las

71. ff. de legatis & fideicommi[s. H.

quéd is, qui rogatus fuit, omnia, quz poft

Lpn r ,('

Iy

mortem fuam füpererunt, reftituere, non cen-

Qp

featur hzreditatem diminuiffe, fi res aliquas

ex illa vendidit & earum loco alias compa-

ravit, eó quód id, quod inde comparatum

eft, füccedat in locum rei venditz, & vice

illius

M 3

F il

u

182

QUJESTIO I. $.8. Cond, z.

illius reftituendum fit. poftquam enim in cir.

l. 72. refolvit, quód is, qui ex pecunia hzre-

diraria folvit proprios debitores, non cenfea-

tur hzreditatem diminuiffe, eóquód debitum

illud activum, à quo (e per hujusmodi folu-

tionem liberavit, tnodó (it in hzreditate , ac

proin haredi fideicommiffario fíatisfieri de-

beat ab hzredibus fiduciarii , poftquam, in-

quam, hzc ita refolvit, tandem pro ratione,

M

ob quam ejusmodi hares fiduciarius haredi-

tatein. non cenleatur diminuiffe, fübjungit,

quia non abfumitur, quod in corpore patri-

monii retinetur, qua(i diceret: in ejusmodi

cafibus,in quibus loco rei fecundüm fe fump-

t& füccedit pretium vel lucrum ex re con-

fümpta relatum, uti fit quando hzres fiducia-

rius ex hzreditate fideicommiffaria res ali-

quas vendidit, & ex eorum pretio alias com-

paravit, vel quando ex pecunia hzreditaria

proprios debitores dimi(it, nihil cenfetur ab-

fumptum, fed potius omnia in corpore hz-

reditario retenta. (imilem omnino cafüm ha-

bet etiam 1. 23. de adimendis legatis , quem fü-

fiüs deducit gloffa ad di&am legem.

W

99. Nec obefít, quód textus videatur gene-

raliter loqui, quia novum non eft, quód lex

generaliter loquens diftinqui ac limitari de-

beat ob contextum, vel ex fubjecta materia,

vel etiam per aliam legem fpecialiter loquen-

tem l. non eff nooum 26. 68 duabus fequentibus ff.

de legibus. & quidem, quód nec textus in ob-

IN

jectione

l

Com[' l

pE FRUCTUUAM PERCEPTIONE.

183

TU erín

j« àio

ne oppofiti, neque ulla alia lex genera-

[ Dectni

liter ve

lit;. quód res cum lucro confumptze

habeantur pro extantibus,eo effectuut perin-

Fsy qon (

QQU [

de, ac fi formaliter exifterent, reputentur, vi-

AOQi

detur ex eo clarum, quód jura, fi generaliter

LT

vellent, ut res cum lucro confümptz de jure

AC

N

(f (

habeantur pro extantibus , tunc etiam gene-

!j

raliter deberent velle, ut pretium aliüdve lu-

(

crum ex re vendita, alióve modo confumpta

füccedat in locum/rei; quia, qui vult, quó

res cum lucro confumpta habeatur pro re ex-

I eoyen

tante, revera nihil aliud videtur velle, quàm

et

quód lucrum füccedat in lo

cum rei; quia non

e] pretium rei fit

U

poteft velle, quód lucrum v

ipfa res; hoc en

im eft impo

ffibile, fed folum

lucrum vel pretium perinde

00

oteft velle, ut

ficut & vicif-

]Af

;

abeatur, ac fi res ipfa adeffet.

Y'el

fim,qui vult, quód lucrum füccedat in locum

rei, aliud non videtur velle, quàm ut pretium

df

vnfetira

Vr

aliudve lucrum rei equivaleat ipfi rei5 atqui

jura non volunt, ut pretium vel

lucrum rei

n

eneraliter fuccedat in locum rei,

ut ipfimet

$

conce

dunt Adverfarii, & quód in judiciis fin»

,R

h

ularibus (de quibus hic agimus). pretium

aliüdve lucrum non fuccedat in locum rei,te-

b

fte SANCHEZ lib. 2. cap. 23. num. 2;. cum giote

.

; vid;ztur

fa notant omnes. neque eni

m, üt jam fuprà

»t

h

[l

articularis,

num. 92. notavimus, poffeffor rei p

IX

qui rem bona fide poffeffam vendi

dit, & de

pre

tio illius aliam comparavit , quod inde

Wv

compa

ravit vice permutati dominii reftituere

uame

debet. neque

(i pecunià aliená rem q

lw

piam

u

184

QUASTIO I. S.8. Cond. z.

y»

piam comparavit, res empta faccedit in lo-

cum pecuniz, fed is, qui rem comparavit , &

accepit, fit rei dominus, ita quidem, ut do-

mino pecuniz in ejusmodi rém non conve-

nlat petitio, àt habetur /. . cod. de vei vindita-

1ione.

G8 L. $. cod. ff quis alteri, vel fibi &c. . nec

deniq

ue, fi quis rem aliena

m vendidit, pre-

L

tium füccedit in locum Teis

fed vendens ve-

ré fit dominus pretii /. 34. 8

-

. Uült. ff. de furtis.

Quàm aliter res fe habeat in

judiciis univer(a-

libus, patet ex cir. 7 ;.

ff. de legatis & fideicommis-

Jis. 1. 20. ff. de beredita

tis petitione. && |. 25. G. 1.

ff- eodem.

Videantur di&a cir. sum. 92... Sal-

vas igitur adhucdum exiftimamus probatio-

nes , quibus conclufionem noftram ftabilivi-

mus, ex eo, quód jura generaliter & indiftin-

€té dicant

,

poffefforem bonz fidei rei fingu-

laris de fru

&ibus ab eo confümptis conveni-

ri non pofle, poftquàm f(ufficienter oftendi-

znus, quód etiam in fenfü juris fructus cum

lucro confümpti in judiciis faltem particulari-

bus non tantüm in & fecun

dàm f& confümpti

dicantur, verüm etiam dej

ure pro confump-

tis habeantur. imó in prob

atione rma à aum.

31:. fatis efficaci

ter probiffe videmur, quód

in $. 5;. inffit. d

e rerum divifone Imperator po-

tius fructus cu

m lucro confümptos intellexe-

rit, quàm fructus (ine lucro confümptos

Jogx

quibus etiam ad illationem alteram s.

ad finem fadtam

95«

J

Refpondeo nego min.

nimis enim impro-

prié, inquit Clariffimus P,

BóckuN fructus vo-

cantur

i

|

Chy]

DE FRUCTUUAM PERCEPTIONE.

185

fiteeg

cantur extantes, quando funt confumpti, ut-

Compïh

HILCm)

cunque fecutum inde fuerit lucrum, aut pre-

tium füperfit: ficut plané improprié quis di-

T Qp

l, li

ceret, penes fe extare librum, equum, aut fe

l

habere domum , quos vel quam vendidit, eó

i&o ;

quód pretium habeat. Textus autem /. 22,

N

cod. de rei "vindicatione. dum poffefforem bona

fidei obligat ad reltitutionem fructuum ex-

Jü

tantium, debet fümmi proprié & juxta com-

munem ac receptum ufüm loquendi, juxta

quem, dum fimpliciter fit mentio rei extantis

intelligitur res formaliter, non tantüm virtua-

, t

IT

liter, extans.

100. Quartum fundamentum Adverfarii

r

collocant in illo equiffimo zquitatis natura-

lis principio: quód nemo cum alterius dam-

no locupletari debeat. /. 14. ff. de condictione in-

Il

deliti, quod etiam inter regulas juris relatum

e(t. regula 4$. de Regulis juris in 6, ubis nemo dc-

"

il

5 C

bet locupletari cum . altevius injuria .-vel jactura. &

pat

vegula 206. ff. de Regulis juris : jtre nature equum

eft , neminem cum.alterius detrimento &2 injuria. fieri

M l

locupletiorem. Sic proinde arguunt: eft regu-

la juris, quód nemo debeat locupletari cum

alterius injuria vel jactura, ergo nec poffeffor

m

At

bonz fidei locupletari debet cum injuria vel

jactura domini. confeq. patet, quia, àt jam

Eombm

pï;»ï

fuprà.audivimus ex ANcHoRIO apud BAR20-

|retm us

SAM axiomate 19$. is, qui habet regulam ju-

ris pro fe, pote(t dicere alleganti limitatio-

[is

eniff J

nem: da mihi textum hoc dicentem.

modó

fubfumunt : atqui poffeffor bonz fidei, fi non

eflet

186

OUJSSTIO I, $.8. Concl. z.

effet obligatus reftituere fructus cum lucro

er

confümptos , locupletaretur ex fructibus rei

alienz cum injuria vel ja&tura domini ipfius

rei, licét exceprionem manifeftam ab hac re-

gula afferre non poflit, üt pariter audivimus

n

in objedtione: 1ma. ergo poffeffor bonz fidei

Y

obligatur reftituere fru&us ex re aliena per-

ceptos, & cum lucro, quod adhuc füpereft,

confümptos.

Confirmatur r. Ex praefato zquicatis natue

ralis principio, quód nemo debeat cum alte-

rius detrimento locupletíor fieri, jura dedu-

cunt & inferunt , quód etiam pupilli & mi-

nores Refpublice, nec non Mohnafteria & Ec-

cle(ie teneantur ad refiitutionem, quatenus

fa&i fünt locupletiores , quando negotium

cum ip(is initam eft nullum, vel quando ad-

verfus contractum v. g. emptionem fündi fe-

cundüm fe validum reítituuntur in integrum,

ergo multó ma

is ex hoc principio inferen-

dum eft,

uód

alii bonz fidei poffeffores non

j

debeant fieri locupletiores ex fructibus rei

alienz cum:'detrimento domini ipfius rei, cüm

non fint ita privilegiati, ficut minores & pu-

à0

illi, nec eorum favor tantus fit, quantus in

jure favor eít pupillorum, minorum, Rerum

publicarum & Ecclefiz. ant. quoad pupillos &

minores patet ex /. 3. princ. fl. commodati l. 16,

m

cod. de prediis-& aliis vebus minorum. l, 6, princ.

ff. de negotiis geffis. l. 66. ff. de folutionibus. l. 27.

At

$- 1. ff- de minoribus,

Quoad Rempublicam ,

que per L 3. cod. de jure Reibublice jure pupil-

lorum

W

M

t

LE

J(l.:

pE FRUCTUUAM PERCEPTIONE. 187

l Qu

j fru&ää'

Jorum gaudet. res patet ex /. . cod. de naufra-

giis. Quoad Ecclefiam & Monatteria ex cap.

domn

m a li

" de vebus Ecclefie non alienandis.

At d

Q]

Confirmatur 2dó. in cit. L 27. ff. 1. de mino-

1

^næ fi

)

en

ribus exprefsé ftatuitur, quód minor, qui fuá

pecuniá pluris, quàm oportet, pradium emit,

aïel[)

dum re(tituitur, & pretium recipit , vendi-

tori teneatur unácum przdio etiam fructus

2

1

reftituere, ex quibus factus eft locupletior ,

ert

ergo multó magis alius bonz fidei poffeffor,

Ml

]!

qui non eft minor, dum res ab eo evincitur,

1 UA

tenebitur reftituere unacum re etiam fructus,

lo

ex quibus factus eft locupletior. confeq. vi-

li

I

f N

!

detur clara; fi enim minor, qui rem juftó ac

veró tituló bona fide poffidet, tenetur refti-

tuere fructus , ex quibus factus eft locuple-

tior, cur non ad id ipfum obligatus fit alius

F t 0 COT

l

f;

bonz fidei poffeffor, qui rem titulo folüm

'Vl'ï

colorato poffidet ?. Refpondent aliqui , fi lo-

[er

quamur de jure natura, neminem debere l

Q

clupletari cum damno alterius, non autem, fi

loquamur de jure pofitivo , quod faübinde in

bonum commune gravibus ex caufis aliter di-

Ml

fponit, üt in ufucapione &c, Verüm hzc re-

norumy

Qr

fponfio non videtur fatisfacere argumento;

pl

prout jacet, quia argumentum pratendit,

pr' .

(

quód (it regula juris etiam pofitivi , quód ne-

mo debeat locupletari cum. damno alterius ,

atque ideo ab ea neminem debere excipi , nifi

qui affzrre poffit textum pro füa exceptione.

pl

[

hinc aliter refpondendum exiftimo; &

l

1OI.

188

yj

OUZSTIO I. $.. Conl. 3,

IOT. Ante refponfionem notandum ex P.

REIFFENSTUEL ad regulam 48. in 6.

controver-

fiam efle inter DD. an regula ha

c fit intelli-

genda in fenfíü dis

junctivo vel copulativo,

GLOSSA fiquidem ir

iquit cit, Author num. z.

poff Dyuum )bic num.. 1

.

vult eam in feníu dis-

jun&tivo effe füummendam » confíequenter non

itlum tantüm contra regula

m agere, qui locu-

pletatur cum injuria alteri

us, fed etiamillum,

qui fine alter

ius injuria, attamen cum detri-

mento & damno illius, locupletatur. ratio-

nem dant,

quia regula in fenfu disjun&tivo,

adhibito te

rmino «vel, exprefsé loquitur illis

verbis ;

$

cum alterius injuria oel jaura.

ubi au-

tem fenfüs fic disjun&tivé ponitur,fufficit unum

verificari l. plané. 94. ff. 2. ff. de legatis 1. l. fi illud

27. ff. de legatis 2. jun&ha l. cim pupillus ff. 1.

ff. de

conditionibus €8. demonffrationibus, ibi: disju

n&rvo

:odo . conditionibus adf[criptis ,. alteram defeciffe non

oberit , altera. «vel, poffea Adimpleta. cum concord.

ficut econtra illa, qua: in copulativo fenfu per

terminum (2 proponuntur, omnia verificari

debent. , i heredi. 5. ff. de conditionibus inflitutio-

n 6 de verborum obligationibus l. fí quisira. — His

non obftantibus refpondet cit. P. RErPFEN-

Inj

STUEL regulam hanc in fenfu copulativo in-

telligendam effe , confequenter illum dunta-

xat contra regulam agere, qui cum damno &

injuria alterius locupletatur; non item illum,

qui quidem cum detrimento alterius , non

autem cum injuria illius, fed jufto titulo lo-

&l

WE

cupletior fit.. citátque pro hac fententia Mav-

NERIUM;

CWI[[. 1

DE FRUCTUU7M PERCEPTIONE.

189

Oandon

NERIUM, MENOCHIUM & alios.

idem quoque

] 6, CUV]'

habet GrLossA ad hanc regulam juris in .. & alia

AC lf

GrLossa invegulam juris 206. idem videntur velle

; COPU!A[

ali, quando dicunt, fenfüm regulzx folàüm

MUOF f

lil

effe ,. quód nemo debeat locupletari cum alte-

l

IU G

rius detrimento injufté , & fine affiflentia ju-

A 0

ris ;

ve

ex re aliena , aut titulo injufto.

Rationem autem reddit cit. REIFFENSTUEL

num. 3. um quia regula 2o6. ff. de regulis juris.

A

ex qua regula 44. defumitur , etiam ia fenfa

lao

copulativo loquitur; tum quia terminus dis-

[9 1]

ar!u

M

jun&ivus vel fübinde etiam pro termino c

'(y'w

pulativo & in jure fumitur . czm quidam 4- $.

amelius itaque Cod. de Verborum & verum frgnifica-

tione. ibi; meliusitaque nobis coifum eff , omm bujus-

G

modi "verbofitate explofa ,' conjunttionem. aut. pro

«ccipi, ut "ideatur copulativo modo effe prolata. &

quidem tunc precipué, quando alià$ fequere-

[

tur abfurdum ,. uti in propofito effe videtur;

Á (

TTR

cüm innumeri cafüs ab hac regula effent re-

H

probati , qui in jure pro juitis habentur

quod utique abfürdum videtur; (ic enim, fi

MM

cum folo detrimento alterius fine injuria ejus-

dem locupletari vi hujus regule non liceret ;

l

omnes etiam legitimz pr:v(criptiones eidem

effent contrariz: item omnia lucra in bello

j

y

N

ï

jufto reportata; innumera commoda ex variis

]j um

W

[

contractibus cum alterius detrimento jufté

Qio

aquifita, nec non cuncta illa compendia, quz

2

ob bonum reipublicz uni cum jactura alterius

obveniunt.

FENSTUBEL.

ita feré in termigis cit, P. Rzrr-

M

[

102.

Af

EI

190

QUESTIO I. $.8. Codl. 2,

in

T

102. Notandum 2dó. quód illi Authores,

qui regulam in fenfü disjunctivo intelligendam

effe volunt , tefle eodem Authore cir. loco

z

nmun. 12. dicant, hanc regulam fallere in omni-

bus, in quibusquis cum damno quidem, fed

fine injuria alterius locupletatur, fic ut in

utroque foro fecurus fit, üt in prafcriptione,

ï&

jufto bello , variis contra&tibus ,

privilegiis

«&c.

ut adeo tefte cit. Authore DD. inter fe

in eo non diffentiant , quód quis poffit locu-

pletari cum damno alterius, modoó ifta locu-

pletatio non fiat (imul cum illius injuria, fed

diffenfio illorum przecisé in hoc verfàtur,

quód Authores illi, qui volunt, quód regula

fit intelligenda in fenfu disjun&ivo , dicant,

——

effe exceptionem à regula, fi quis locuplete-

tur cum detrimento fine tamen alterius inju-

ria, Authores veró illi; qui volunt, quód

regula fit intelligenda in fenfü copulativo,

dicant, ejusmodi locupletationem non com-

prehendi fub regula.

Atque ideo argumen-

tum in neutra ex duabus his fententiis urgere

videtur, faltem fi oftendatur vel folvatur,

quód poffeffor bonz fidei non locupletetur

cum injuria domini.

Refpondeo igitur 1mó. retorquendo argue

mentum. in omnibus illis caíbus, quos

num.66. in refponGone ad 1mam objectionem

attulímus.

Certé donatarius , aui à bonze fi-

dei poffeffore fru&tus ab eo perceptos gratis

accepit, & adhuc forté in natura habet, cum

de-

ij

]

DE FRUCTUUAM PERCEPTIONE,. 19i

Uil j

detrimento domini ipfius rei, ex qua fru&tus

'OIntel

ercepti funt , locupletatur, licét nec ipfe ma-

W[hor (

nifeítum jus pro fehabeat , quód fructus illos

A BOR

retinere poffit.

& idem eít in omnibus cafi-

T udem

bus ibidem allegatis.

n

t

Pt

103. Refpondeoc 2dó. dift.ant. eft regula ju-

li

ris, quód.nemo debeat locupletari cum alte-

VU

f

rius injuria vel jactura particulam ve/ fumen-

ln

u

do copulativé ac pro &2 conc, fümendo illam

"

disjunctive nego ant, & dift. coníeq. ergo nec

151

poffeffor bonz fidei locupletari debet cum in-

L

juria vel ja&tura domini, i particula ve/ (uma-

fl m

tur in fenfu copulativo pro & concedo.

fi

Suibfum-

uN

fümatur in fenfu disjunctivo nego.

j

ptam min. pariter diít. poffeffor bona fidei, (i

Ils

D

ll

non effet obligatus re(tituere fructus cum lu-

cro confümptos, locupletarétur cum injuria

CODUARYO,

vel ja&ura dotmini rei,fümendo particulam vel

in fenfu disjun&ivo Conc. fumendo illam in

n f,on a

fenfu copulativo, in quo fumi debet, nego

"

Hj

min, & confeq. quód veró pofleffor bonz ti-

UY

dei non locupletetur cum injuria domini, pa-

yn lk

tet ex diCtis, quia locupletatur cum afliften-

tiajuris, ubi autem eft authoritas juris, in-

quit Gloffa ad cit. regulam 4$. in 6. non poteft

qrnend

dici injuria Cap. qui peccat, caufa 23. quaff. 4. ne-

que etiam locupletatur reclamante jüre na-

turz, quia, üt diximus, fi dicatur, quód jus

naturz poflefforem bonz fidei eatenus obliget

ad reítitationem fructuum virtualiter extan-

AE

tium, quatenus dictat, quód nemo debeat c3

Y6

9

/

iil j

192

QUJESTIO 1. $. 8. Cond. z.

"i

re aliena ditefcere, hxc lex ipfüm non tangit,

m

quia non ditefcit ex realiena, fed ex fructibus

propriis.

fi veró hec obligatio refticuendi

n

deducatur ex alio principio juris naturalis ,

"

tunc refponderi poteft, illud principium fal-

M

tem eíle conditionatum, & eatenus folüm

D

obligare, quando jure pofitivo probabiliter

vel probabilius aliter ftatutum non eft. Vel

d

denique etiam refponderi poteft, dari jus five

fcriptum five non fcriptum quodammodo re-

flexum , vi cujus in collifione juris naturalis

cum jure pofitivo potiüs juri pofitivo ftandum

fit, f3ltem fi leges in oppofitum (int longe cla-

riores & probabiliores.

Nec dicas poffefforem bonz fidei locuple-

tari cum 3njuria domini, eó quód cum inju-

ria locupletari dicatur , quisquis locupletatur

cum detrimento alterius fine manifeíta juris

affiftentia.

nam, (i hoc verum effet, & ju-

dices caufam nullam decidere poffent cum

detrimento alterius, ni(íi ubi alter haberet

manifeftam juris affiftentiam , tunc omnes ju-

dices, omnes item Theologi ac Jurifte tan-

quam rei innumerarum iniquitatum condem-

nandi effent; utpote qui omnes vel fuá judi-

ciali fententià vel fuà doCGtrinà fiepiffimé ftant

proillo, qui manifeftam jurisaffiftentiam non

)9

habet, etíi inde fequatur detrimentum alte-

rius. & cüm ex una parte impoflibile (it, üt

meritó ait CARDENAS In vrifi tradh, 1. difput. 16.

€ap.6,num. j2. judicem femper dirimere lites

ex

V

Vh UCH

, n

pE FRUCTUUAM PERCEPTIONE.

193

m n

ex di&amine (direQto) evidenti, quis enim

lr r

eft in orbe terrarum judex ifte, qui femper

840 of

habeat evidentia dictamina ( directa)) ex qui«

I$ at

bus fententias judiciales depromat in omni-

LE

M

[

busjitibus , quz occurrunt? ex altera parte

VU

lll fgkx

vixlisfit, in qua non verfetur alterius dam-

"

It

"

num, judices vel nullam omnino fententiam

)!

ferre poffeut, vel certe omni feré ftudio juris

X

:

fuperledere poffent, & tantüm ad id attende-

W

re, an is, quilocupletior cupit fieri per fen-

Wl

W j

tentiam ; habeat pro fe manifeítam affiften«

l

j

N

Ql

tiam juris, nec ne, quód autem poffeffor bo-

RD UOE r

nz fidei in noftro cafü non locupletetur cum

injuria domini, non obítante, quód admitta«

tur, quód manifeftam affiftentiam juris pro

h

o

l

fe non habeat, patet ex dictis przced. num.

& per totam quzft.

Quód íi quis tamen

ljl

UU) IV

r

At

malit dicere , quód pr&fata regula in fenfü

e manfel i

disjunctivo intelligenda fit4 de cetero tamen

f p

admittat, quód omnes ii cafüs ab hac regula

m

(fnt m

excipiendi fint, in quibus quis locupletatur

cum detrimento quidem, absque tamen injus

,K

Vl.

tia, eidem haud gravaté absque prejudicio

i

fententize noftre accedere poterimus, üt fae

o

cilé patebit confideranti.

sl

]u

to4, Refponderi potett 5tió. aliter difling.

ant. eft regula juris, & quidem omnino ab«

(

Jl

I)

«

m

foluta, quód nemo debeat locupletari cum

"

MW

alterius injuria vc!

áCtura, nego ant. eft re«

)

In

gula juris eatenus faltem conditionata, quód

hemo debeat locupletari cum alterius jacturas

DX

d

Quafl. 1. De Frui, Percepts

N

nifi

"]

124

OU/STIO I, S.8. Cond.2;

p

nifi faltem probabilem vel probabiliorem ha«

beat affiftentiam juris pofitivi conc. ant. Sub-

fümptum etiam difl, poffeflor bonz fideilocu-

pletaretur ex fructibus rei alienz cum jactura

domini rei, habet tamen certó probabilem vel

probabiliorem atli(lentiam juris, Conc. non

habet. nego fübfumptum & confequentiam.

refponfio patet ex dictis à num. 77, ubi rur-

fus notatum cupio , quód füpra jam monui-

mus, ipfos Adverfarios in multis materiis, in

quibus ex regula aliqua juris naturalis ( vel

etiam pofitivi, uti in hac objectione fit) argu-

mentum aliquod contra ipfos fit, folere re-

fpondere, quod jus illud naturale ( vel etiam

regula juris pofitivi) hoc vel illo modo con-

ditionata fit, ita ut faltem dubium fit, an

hunc vel illum cafum comprehendat, ac per

hoc omnino folvi exiftimant aárgamentum il-

lud : quando lex naturalis eft certa &c.. vel

hoc: quando regula juris eft certa , & ex-

ceptio dubia ftandum eít regule &c. üt vel

obiter percurrenti patebit.

10j. Ád Confirmationem rmam. dift. ant,

ex przfato principio, quód nemo debeat lo-

cupletari cum alterius detrimento, jura infe-

runt, quód etiam pupilli & minores &c. te-

neantur reftituere, quantüm fadti funt ditio-

res, ex prazfato principio intelle&to in fenfü

colle&tivo conc. intellecto in feníü tantüm

disjunctivo nego. ant, & dift. confequens:

ergo multó magis ex hoc principio inferen-

dum

Y

! CVVUVL

DE FARUCTUUAM PERCEPTIONE.

195

0

abl

Ov

CO"( 2h

dum eft, quód etiam poffeffores bonze fidei

ln fd

non debeant fieri locupletiores ex fructibus

ïWTH

rei alienzee cum detrimento domini rei, fi id

WO

inferri poffit ex hoc principio intelle&to in fen-

hij

["i|

C(nf )

fü copulativo, in quo hoc principium intelligi

debet Conc. fi id inferri non poffit ex hoc

Ml

en

Tl

ij

principio in fenfü copulativo intelle&o, fed

L

tantum intellecto in fenfu disjun&tivo , nego

!l

confequens & confeq. Quód pupilli, & mi-

UAR

nores &c. teneanturad reftitutionem, quate-

nus facti funt locupletiores , jura non inferunt

J

ex hoc , quód nemo debeat locupletari cum

detrimento alterius, fed ex hoc, quód nemo

]

debeat locupletari cum damno & injuria alte-

rius, &hoc omnino meritó, quia,üt notat cit.

m dub

P. REIFFENSTUEL , regula in fenfu colle&tivo

accepta extendit fe ad omnes etiam aliàs pri-

vilegiatas períonas & cauías; quia hx quoque

( &c: u

jurinaturali, in quo regula fundatur, fübjecte

m

funt; indeque jus fuum cuíque tribuere & re-

n d ith

linquere, neminem lzdere , ac confequenter

cum alterius injuria & ja&tura locupletari non

debent.

Quód veró jura id folüm velint,

m

patere videtur ex ipfis legibus ab Adverfariis

«dductiss in illis enim pupilli &c. folüm di-

cuntur obligari ad reftitutionem, quatenus

(D

«

fa&i funt locupletiores, quando negotium,

ex quo locupletarentur, eft nullum, uci inJ.7.

ff- commodati. l, 13. Cod. de predus & c. L. 6.. princ,

ff. de negotüs. 1. &6. ff. de folutionibus. vel quando

negotium quidem e(t validum, ipfi tamen re-

p

ftituuntur in integrum , üt in l, 27. Jf, . ff. de

i

2

vebius

n

w W

196

OULESTIO 1. f.8. Concl. 2,

vebus minorum.

quando autem negotium cum

pupillo vel minore initum eít nullum, utique

iniquum effet, (i pupillus ex ejusmodi nego-

tio locupletior evaderet ; quia evaderet locu-

Similiter

pletior (ine ullo prorfus titulo.

etiam, quando pupillus &c. re(tituitur in in-

tegrum, iniquum effet, ut pupillus ex eo ne-

otio lacrum aliquod haberet, cüm jus nul-

um ipfi a(Iiftat, quia ex difpofitione juris tam

naturalis quàm pofitivi effe&tus reftitutionis

in integrum eft, quód omnia ex utraque par-

te in priftinum ftatum reponantur /. uzic. Cod,

D.

de reputationibus, que fiunt in judicio, l. 24. ff. 4. ff.

Eadem etiam

de ininoribus «iginti quimque annis.

e(t refponfio ad cap. r 1. de rebus Ecclefie non alie-

nandis. in l. 1. Cod. de naufragiis fimiliter folàm

dicitur, quód, quando naufrggïo navis ex.

pulfa fuerit ad littus, ad dominos pertineat,

& fifcus fe non debeat interponere, eó quód

fifcus nec ullum titulum, nec ullum jus ha-

beat in aliena calamitate , ut de re tam lu-

&tuofa compendium fzétetur.

Quód veró

poffeffor bonz fidei, etfi locupletetur ex fru«

Gtibus rei alienz cum detrimento domini rei ,

non tamen locupletetur cum illius injuria,

jaim diximus.

unde nec ex hoc principio, fi

intelligaturin eo fenfu, in quo intelligi debet,

copulativo fcilicet , nihil contra ipfüm in or«»

dine ad obligationem reftituendi früctus ine

ferri poteft.

106. Ad 2dam Confitmationem Conc. ant.

& nego coníeq. quód magna obfervetur difpa-

ritatis$

d ii

j

AIf), n

pE FRUCTUUM PERCEPTIONE.

197

Mtpofi

ritatis ratio inter unum & alterum cafüm,

tl

fatis indicat ipfa probatio confequentiz in con-

VJUSmod n

firmatione allata; certum enim eft, quód in

(ere

rei vindicatione is, qui rem jufto ac vero titu-

Afj

lo bona fide poffidet ( uti contingit in minore;,

[l

ui re(tituitur) nec rem nec fru&us, quan-

VOR

tum ex iis fa&tus eft locupletior, teneatur re-

l

flituere, cüm ret vindicatione ne quidem con-

Jl

!

veniri poffit. difparitatis autem ratio eft illa

ipfa;, quam primüm dedimus, quód nimirum

RC

ex clara difpofitione juris, dum minori per

fntur

yeftitutionem fuccurritur ,

reftitutio ita fa.«

cienda (it, ur unusquisque in integrum jus [uum ve«

D

éipiat. cit. l. 24. $. 4. ff. de minoribus vviginti quine

que annis , 69 qui veffituitur in integrum ,. ficut in

damno morari mon debet , ita nec in lucro cit. l. um

Cod. de reputationibus , qua &&c.

& ideo, fi mi-

nor, dum re(íticuitur , retineretid, quantum

[7]

ex fru&tibus factus eftlocupletior, non folüm

cum damno, fed etiam cum injuria alterius

'

loc pletaretur , quiainjuriafit, quod fine jure

fit, princ. Inflit. de injurüs. At veró poffeffor

U

]

bonz fidei (ive minor five major fuerit, qui

folàm tenetur

véi «vindicatione convenitur ,

reftituere rem , cujus alter eft dominus, &

e2, quz veniunt oflicio judicis, fru&us vide-

licet formaliter extantes. quia ver? maturali

ratione placuit. fru&hus effe bone . fidei poffefforis , ff

Y

TU

quidem is rem juflo titulo po[ideat , pro cultura 69

cura y de fru&libus verà ab eo confumptis ex ipfa di-

fpofiticne juris conveniri mon potefl , fed eos lutra-

lmn

tur, üt diximus, & ideó, quamvislocuplete-

10

tur

j

Pl

128

u

QU/ESTIO 1. $. 9. Cencl. 2.

tur ex fruGibus confümptis cum detrimento

domini, non tamen locupletatur cum illius

injuria, fed cum afliftentia juris.

$. 9.

Solvuntur relique obje&iones.

YO O

Bjiciunt ulteriüs jtó. /. 15. & L. z6. ff.

de condiclione indebiti, quarum prior

ita habet : indeliti foluti condiclio natu-

vAlis eff , &2 ideo etuam , quod rei folute ACCE[fit , "ve-

mit in condiclionem, ut puta partus, qui ex ancilla na-

1u5 eff , -vel quod alluwvione acce[ft ; imó €8. frudlus ,

quos isy ctti folutum , bona fide percepit , in condiclio-

nem 'venient.. , in pofteriori veró S. 22. dicitur:

ur puta fundum indebit/um'dedi & fructus condico.

Certé hic fermo eft de fructibus perceptis,

üt ex 1 :5. & etiam ex a6. patet; aliàs enim

pendentes , cüm effent pars fundi, non con-

dicerentur quafi feorfim. Sed & leges hz in-

detinité loquuntur de fructibus extantibus &

non extantibus.

& GLossaA in /, 15. mox cit.

T

ait, eos fructus condici, per quos locupletior

eft - - - locupletior eff. autemy fi tautüm de fuo evat

Ht

erogaturus: qu& utique debent intelligi de fru-

Ms

ibus cantum zquivalenter extantibus: ergo

pofleffor bonz fidei tenetur reftituere fructus

*W)&t,

*

perceptos & confumptos adhuc virtualiter

TEN

j

extantes, Nec dicas, poflefforem bonz fidei

equidem

hi F[w

(in] l

pE FRUCTUUA PERCEPTIONE.

199

m dï[ï'

equidem teneri refticuere fructus virtuaïiter

Ut Q

extantes , quando convenitur condictione inde-

Ó

biti, eO quod accipiens indebitum cenfeatur

romittere, quód rem & accef(fiones cjus velit

reflituere, nam unde probas talem magis cen-

fendum effe iftud promittere quàm alium bo-

nz fidei poffefforem? & quare non etiam ne-

Is

L

gotium aliquod eodem modo agitur implicité

& «quivalenter inter hunc & dominum,

uàm inter illum & folventem? Refpondeo

1mó, ipfos Adverfarios debere fateri , quód

ex praallegatis textibus dire&té: inferri non

It 4

poflit, quód poffeffor bonz fidei, qui rem

jufto ac particulari titulo bona fide poffidet,

teneatur reftituere fructus five formaliter five

virtualiter extantes.

cüm enim condictio fru-

[D

&uum five formaliter five virtualiter extans

tium , quam cit. textus concedit, fit perpetua

per /. 3. Cod. de prafcriptione triginta «vel quadra-

Ms

ginta annorum ; eft enim conditio in iftis legibus

ll

concefla actio perfonalis civilis rei perfecuto-

ria, illa dire&té bonz fidei poffefforiin noftro

4 1

cafü accomodari nequit, cüm ipfimet Adver-

(farii fateantar cum P. THOoMA SANCHEZ l. 2.

(.22, À num. $7. fru&tus formaliter extantes

Üy

triennio à die perceptionis numerando à bonz

fidei poffeffore praícribi inftar aliarum rerum

mobilium Znffit. de ufucapionibus in princ,. fru&tus

L

veró confumptos & folüm virtualiter extane

tes , quamvis aliqui apud cit. SANCHEZIUM do«

ceant , ab ejusmodi poffeffore non ni(i triginta

mhis

"

anncrum fpatio præf'cï-ribi, có quód o

adio

LA

f

2006

OIUESTIO I. S. 9. Concdl. 2;

L j

adio perfonalis civilis rei perfecutoriía , àe

(

primüm diximus , fit perpetua, communiüs

tamen cum cit. SANCHEZ mum, 92. docent,

etiam hos triennio prafcribi, ità, uteo tran-

facto poffeffor ille bonz fidei liberetur omni

reftitutionis vinculo.

non igitur ad aliud cit;

leges videntur Adverfariis defervire, nifi ad

intituendam paritatem aliquam ipter pofleffo-

rem bonz fidei , qui rem indebité folutam ac«

cepit, & inter poffefforem bonz fidei, qui

Ir

juíto ac particulari titulo rem accepit, & ex

inflitura ejusmodi paritate probandum,

uód

etiam adverfus hunc pofteriorem bonz fidei

poffetforem condictio aliqua competat, licet

cxteroquin bzc condiclio in aliis pradicatis

(forté non fine proprio arbitrio attributis )

à condictione illa , qux competit/ adversüs

poffeflorem, cui bona fide res fru&ifera in-

debité foluta eft, mulcüm differat,

Unde

conformiter ad hanc ipforum mentem

u

108. Refpondeo 2dó, Conc. ant. quód pofz

feffor bonz fidei, qui convenitur condidione

l

indebiti , teneatur reftituere fru&tus confümp-

tos adhuc zquivalenterextantes. nego autem

confeq. intellectam de poffeffore bonz fidei,

qui convenitur rei vindicatione , uti contingit

in ca(ü prafentis

useftionis.

Diíparitas eft

illa ipfa, quz in

ata refponfione infinuata

eft, quód videlicet conditlio iudeliti defcendat

7

€x qua(i contra&tu f.6. Inffit. de obligat

z

0nibits g

que quafi ex coutractu ma[cuntury ubi; iemis, cui

quis

lL

A

COM' l

^

DE FARUCTUUM PERCEPTIONE. 501

?

"

A0

quis pev errorem mon. debitum . fokoity quaft ex cone

4 COmp.

mattu debere sidetur.

quando autem a&io ali«

i 51 d)

qua & inde confequens obligatio ex quafi con-

xi) U[[AO

tra&tu naícitur, tunc illa obligatio , üt ele-

anter notat Clariffimus DD. PEREGRINI /. 7;

4di

vud

Infit. ad tu. 28. m princ,

oritur ex confenfu

f

MA

debitoris non expreífo, neque etiam tacito ,

Ix)h,

fed ex confenfu à lege generaliter praefumpto,

feu ficto, vel fi mavis, füppleto, adeoque

obligatio illa etiam ad omne illud reftituen-

dum Ííe extendit, ad quod jura ejusmodi de-

bitorem per confenfüm fuum fefe obligáffe

generaliter (ita videlicet, ut nulla admitta-

tur probatio in contrarium)) przfümunt, vel

fingunt , vel etiam illius confenfum füpplent.

quia igitur is, quirem per modum folutionis

accepit, üt ex objectis legibus patet, pro-

mittere cenfetur, quód unácum re etiam

d M

fru&us velitreftituere, fiapparuerit, nullum

TCR

fuiffe debendi titulum, & jura ipfius confen-

fum in ordine ad hanc reftitutionem faciendam

generaliter prefümunt , fingunt, vel fi mavis

iupplent, quod forté ideo fit, quia revera

rem folutam ex nullo titulo habet, licet bona

pat

fide exiftimet fe titulum habere, üt in (intilhi

fuprà diximus de poffeffore hzreditatis alienz,

mirum non eft, quód fruilus, quos isy cul m«

debite folutum eft, bona fide percepit , uti cit. lex

n

exprefsé loquitur, rveffituere teneatur.

Similem

obligationem ex contrac&tu vel quafi contractu

non habet i, qui z nom domino, quem dominum

effe crediderit , Loua fide fundum emit ,. oel ex dona-

j

tione ,

"

202

QUJAESTIO I. S. 9. Concl. 2.

tione , ali£ve qualibet jufla caufa equé bona fide ac-

m

«pit , de quo loquitur &epe cir. S. 2 . Inffit. de

)

rerum droif. & nos cum illo3 cüm enim inter

f

"

ipfüm & dominum rei nihil actum fuitTe füp-

ponatur, nec conventio expreffa nec tacita

Wi

inter ipfos interveaiffe dicenda eft; fed neque

in ejusmodi bone fidei poffeffore jura confen-

fum alijuem in ordine ad hanc reftitutionem

ructuum confumptorum & virtualiter adhuc

extantium faciendam generaliter przfümunt,

Et i Adverfarii id ve-

fingunt, vel fupplent.

int, ipfis incumbit probatio, tum quiagene-

raliter ei, üàt ait /. z. ff. de probationibus. incumbit

probatio, qui dicit , non qui negat ; tum etiam,

quia Rictio jurís , qualis iatervenit in cafu inde-

biti foluti, non hàbet locum, nifi in cafibus à

]

jure expreffis, przfertim cüm (uti advertit

Clariffimus DD, PEREGRINI /. z. Inflit. tit. 28.

$. 3. num. 15.. jam hoc quid fpeciale fit, quód

etiam fru&us unácum re in condi&tionem ve-

niant, cüm aliàs in aCionibus ftricti juris,

quales fünt condictiones oriuntur enim ex ne-

gotio unilaterali, quatenus tantüm accipiens

obligatur fru&tus ante litem conte(tatam per-

cepti haud veniant.

nec fictio juris extendi-

al

tur de caíü ad cafum arg. L. ulr. Cod. de lis, qui

veniam «tatis umpetraverunt , üt eft recepra DD.

fententia apud P. REIFFENSTUEL l. :. Decret,

tit. 2. $. 8. num. 193. 9 fequenti.

quin etiam fu-

periüs num. 37. jam cum ipfis quoque Adverfa-

riis diximus, quód leges etiam aliz, quz in

N

fictione juris non fundantur, ab uno calü non

lQ

« |

fint

V (Un

Cj

l

DE FARUCTUUZ4 PERCEPTIONE. 103

[

fint extendendz ad alium cafüm ob identita-

h V,

tem & paritatem rationis, fi ratio in ipía lege

CUT i

non fit expreffa, vel dubium (it, quanam ra-

m f

tione Legislator motus fit ad condendam il-

4 litc t

lam legem, multó igitur minus licebit ejus-

1 IT

Mi

lg

modi exteníio, ubi ratio difparitatis inter u-

W

i

num & alterum cafüm in ipíà lege exprimi-

tur, uti ex dictis exprimi videtur in noftro ca-

W

fü, ut nihil dicam, quód Imperator de poffef-

fore rei fingularis, quam is à non domino bo-

M

nà fide emit &c. expreísé & generaliter di-

cat, eum de fructibus confümptis conveniri

d

non poffe; nomine fructuum confumptorum

autem intelligi etiam fru&tus cum lucro con-

fümptos fxpius diximus.

109. Objicitur 6to. 1. 1 y. ff. de rei «vindicatio-

:

ne $. 1. ubi fic habetur: ff quis vem ex nece[fitate

diffraxit , fortaffis buic officio judicis (uccurretur y ut

pretium duntaxat debeat veffituere s nam. etfi fructus

perceptos diflraxit , me corrumpantur , eque non. am-

lM

plius quam . pretium. preffalit: ergo bonz fidei

poffeífor, qui fru&us perceptos ex neceffita-

te, vel ne corrumpantur, diíftraxit, debet pre-

m

tium ex iis redactum reftituere, fcilicet quan-

tum ex iis factus eft ditior.

Nec dicas cum aliquibus, in hac lege agi de

eo, qui diftraxit poít litis conteftationem ;

UL

hoc enim arbitrarió dicitur fine ulla probatio-

ql

ne; nam lex de hoc mentionem non facit.

Infuper ibi mentio fit S. 2. agri petiti & mili-

tibus aífignati, difficulter autem capitur, a-

grum primüm lite conteftata effe divifum ;

quód

204

OUZSTIO I. $. 9. Cond. s;

D* Iw

quód autem ti:ulus fit de rei vindicatione,

etiam id non probart, quia lex certum, qua mul-

ti ex noílrz íententiz Patronis vel maximé

nituntur, etiam eft fub eodem titulo nempe

€od. de vei -vindicatione.

Refpondeo cum Clariffimo D. P. Bóckuw

num. 33. ad ( 1. dift. confeq. ergo poffeflor bo-

ng fidei, qui fructus perceptos ex necefíTita-

te, vel, ne corrumpantur, di(lraxit, poft litis

conteílationem tenetur re(lituere pretium ex

iis redactum conc. qui eos ante litis contefta-

V

tionem perceptos & fide juridicé quoque bo-

ná ita diflraxic , de quo nos loquimur. ncgo.

Hanc refpon(ionem non effe arbitrariam,vide-

tur patere ex ipfo contextu; ULPIANUS enim

in cir. f. videtur voluiffe dicere, quód in pof-

feflore bonz. fidei, qui convenitur ad reftis

tuendum aliquid pro re à fe bona fide alie-

nata, attendendum fit, an res illa alienata fues

rit ex nece(fitate, an (ine neceffitare, & (i

quidem res alienata fuerit ex neceffitate, di-

xit, ejusmodi poffeffori offició judicis faccur-

rendüm eífe, ne plus pro re diítrracta tenea-

tur reflituere, quàm pretium, per hoc ipfum

autem à contrario videtur etiam voluiffe in«

Wi

dicare, quód poffeffor ille, (i rem (ine neces-

fitate diftraxiffet, ad amplius quid, faltem

aliquando condemnari poílit & debeat: di-

|

ä

Ícurfus autem hic LILPIANI non procedit de

W

ofleffore bonz fidei, qui rem diftraxit ante

QU

f

tis conteflationem, quia poffeffor bonz fidei,

Qii,

five ex neceílitate five fine neceílitate rem

diflra-

b Q:E, W |

i

C/n[

l

DE FRUCTUUAM PERCEPTIONE.

10f

& wj

diftraxerit, numquam àmplius quàm pretium

ftrtii q

acceptum tenetur reftituere, & quidem hoc

ll ve

folüm , fi adhuc penes ipfüm formaliter vel

" t n

«quivalenter extet; procedit autem hic di-

fcurfüs UrPrANI de poffeflore bonz £dei, qui

3

1]

'Wi

(

rem di(traxit poft litis conteftationem , hic

enim , fi rem fine neceffitate diflraxit, utique

obligari poteft aliquando faltem ad. amplius

re(tituendum, quàm pretium acceptum: fi ve-

ró eam ex nece(litate diflraxit , tunc Juris-

confultus hoc loco declarat eidem füccurren-

dum, ut duntaxat pretium teneatur reftitue-

re. UrPiANUS igitur in hoc $. non vidctur

locutus de poffeílore, qui rem diftraxit ante

litem conteítatam, fed de poffeffore, qui rem

Wi

poft litem conteftatam diftraxit.

L10. Sed nec f. z. cit. legis hanc diftinctio-

[

nem refpuit, fed potius exigit: ut enim nihil

J

d

dicam, quód Jurisconfültus in eo $. exprefsé

i

loquatur de agro , qui petitus eft, & militi-

4 0

n

bus affignatus, difcutit is ibidem hanc quze

ftionem, quid pofleffor, qui bona fide agrum

poff«dit, & dum ager ille à Principe feu prz-

cepto principali militibus affignaretur , mo»

m

dicum qua(i honorarium recepit, teneatur re«

n l

!Inp n

lUv U

flituere, an videlicet hoc quafi honorarium

(UM xh(]]

tantiim, üt notat gloffa ad hanc legem, tenea«

tur reítituere, an veró quid amplius? & ree

t d

N

n p

fpondet, putare fe, quód hoc & nihil amplius

teneatur praítare, quia, üt rurfus notat glof

fa, coattus agrum velipquere militibus. debuit, & (ic

m

quafi ex neceffitate, üt ita dicam , diflraxit.

Hic

-

",

206

QUJESTIO I. $.9. Conl. 2,

Hic autem difícurfus Jurisconfülti rurfüs vi-

deretur fuiffe vanus, f1 queftio fuiffet de pof-

feflore bonz fidei, qui quafi honorarium pro

agro accepiffet ante litem conteftatam , quia

fi ager militibus fuiffet afTignatus ante litem

conteftatam,fuiffet extra omne dubium, quód

ad nihil amplius fuiffet obligatus, ni(i ad dan-

dum hoc quafi honorarium domino rci; ne-

que Jurisconfültus ita

uafi dubitativé re-

fponfurus fuiflet ; neque expofitio ifthzc à

gloffa tradita arbitraria eft, quia quaftio vix

aliter moveri potuit, cüm juris aliunde noti

fit, quód poffeffor, qui ex agro alieno ex ne-

ceffitate díftracto factus eft ditior , teneatur

illum reftituere, neque UrriANus quafi dubi-

tativé refpondiffet, (i de hoc przcise fuiffet

mota quzeítio, fed potius id repofuiffet, quod

in fimili in /. 2;. f. 1:, refpondit, quód pof-

feffor bonz fidei qui ante litem conteftatam

rem alienam dilapidavit, vel etiam alteri do-

navit, ad nihil obligetur , imó nec obligetur

ad aliquid reftituendum , quamvis per hanc

fuam donationem fibi naturaliter aliquem ob-

ligaverit, modó revera antidora non acce-

perit. fi tamen anridora, id eft, remuneratio-

nes accepit, plané dicendum effe, eum teneri,

€ó quód eatenus locupletior factus fit, qua-

tenus accepit, Accedit, quód non ita diffi-

Vb

cile captu videatur, agrum primüm lite con-

teftatà fuiffe militibus affignatum ; legimus

M

enim in /|. Lscius 11. de evitiionibus, quod Lu-

cius Titius agrum emerit, & partem pretii

V

intu-

Mu

L

(]

DE FRUÜCTUUAM PERCEPTIONE, 207

Til

intulerit, cüm veró in refiduam quantitatem

füfez g

hares emptoris conveniretur, hunc quaftio-

XODotgrn

nem retuliffe dicendo : has poffeffiones ex

Idtgm,

rzcepto principali partim diftra&as , partim

LOAU

l

veteranis in pramia affignatas: ex quo colli-

Iy,

ere licet , has affignationes non fuiile ità ra-

( di

ras, & forté etiam non ità longa deliberatio-

M

ne indiguifle , ut non à tempore litis conte-

flatx usque ad tempus fententix po uerit

ejusmodi af[ignatio intervenire. Tandem e-

tiam S. . ejusdem legis hanc di(tin&ionem

L

videtur exigere, üt notat gloffa ibidem.

)dl

A

11I. Objicitur zmo. Quoties ipfa rei alie-

NV

nz füb(tantia e(t re(tituenda in feipfa, quan-

dc in fe ipla adhuc formaliter extat, toties

re(lituenda eft in equivalenti, quando adhuc

ii o

extat in zquivalenti ; ergó pariter, quando

fru&us rei alienz re(tituendi effent formali-

concefïgï;r

QUAT

n

W

T0

ter in feipfis, (i adhuc formaliter extarent in

J UM

feipfis, etiam iidem reftituendi fünt in xqui-

valenti, (i adhuc extent in equivalenti; atqui

i

fi fru&tus rei alienz nondum przfcripti adhuc

formaliter extarent apud poffefforem bone

Hmunel

fidei in feipfis, deberent domino comparenti

reftitui , àüt ipfi cum communi diximus num.

,(f.uh

20. & patet ex l. certum. 22, cod. de vei indica-

r

1dus H '

)l

|

tione. prob. confeq. & paritas; (i enim effet

aliqua difparitas, ea unica effet difpofitio le-

p

gum, que talium fructuum in zquivalenti

adhuc exiftentium , non.item ipfius fubítan-

tiz dominium irrevocabile conceffiffet bonz

r

fidei

Ü

«

208

QUAESTIO I. S$.9. Concd. 2,

"TA

AM N

fidei poffeffori, cüm de jure naturz etiam

juxta noftrz fententie Patronos eadem fit

u E

i5

utriusque ratio: atqui de tali legum difpofi:

-—

E

"*

tione non fatis coüítac , fed vel maximé du«

í

;

bium &'controverfum eft, üt patet ex dictis:

ergo ftandum erit in jure naturz,

»- umee m

M

TA

N

LEU

Refpondeo cum P. APoLLoNio HoLZMANN

in cit. Theologia morali uum. 369. conc. ant;

nego confeq. difparitas eft illa ipfa difpofitio

egum, quam etiam Adverfarii diver(am effe

atentur circa rem & fructus rei, nam poffe(z

J

for bonz fidei non aquirit dominium revocae

bile ipfius rei, aquirit tamen ex difpofitione

(f

M

At

juris pofitivi dominium revocabile fru&tuüm

l

perceptorum ex re aliéna.

Quamvis autem

-wm- u.

"

hec difpofitio legum circa dominium faltem

r'th .T

irrevocabile non fit certa, fuficit tamen eam

effe probabilioren üt diximus in refponfios

ne ad objectionem rmam per totam. ubi et«

[.

iam eorum opinionem retulimus , qui exi(ti:

mant, quód in moderna hypothe(i & dilpofi

(

tione juris pofitivi etiam de jure naturz non

1

detur obligatio reftituendi fructus virtualiter

extantes , eó quód ejusmodi pÉifeffor non fit

m

fadus ditior ex re aliena, fed ex fructibus

fibi à lege pofitiva appropriatis. quam tamen

m

obligationem certó habet is, penes quem

res ipfa in zquivalenti extat , quia

ex re aliena factus eft

EE

(

L U

ditior,

M

Ííoye—

II I

H

27 224

NU

7

G]

"

X

-£393 )o( G&3e -

It Tityr

POSEREERIERERPLPIERETHERUNERE IN CRERE

)

)

E

o

du

n

s

i

i.

&

x

ZUIRCRIHURCRHDELRCRER EE

Il

LH»

QU/ESTIO II

An Sacramentum Poeniten-

tig poffit effe validum & in-

forme ?

$.

I.

Exponitur ftatus Controverfiz , & re-

feruntur fententie auctorum.

Acramenta dicuntur vzlidz , qu& ha-

bent omnia füa conftitutiva : informia

'Q

vero funt, quando fufcipiens habet

impedimentum ad recipiendam ex

u

Dicuntur autem isfermia non ex

s d

€o gratiam.

eo, quafi tunc facramenta carerent formà fuá

conítitutivà (fic enim neque valida, (ive ef-

fentialiter completa forent) fed ideo , quia

d

De Sacramento Panitentia

A.

neu

p

l!

2

QUESTIO IH $.

&on producunt formam illam, gratiam vidés

M

licéc fànctificantem (qua eft forma quzdam

animz, eam fanctificans, & ornans) ad quam

formam cau(andam à Deo inftituta, & ordis

Bata [unt. Formata veró dicuntur facramenta,

lA

quando conjunguntur cum infufione gratig.

5. Quód alia Sácramenta, à Sacramento

Poenitentiz diftin&a poffint effe valida & in-

forria, feu infru&tuofa, certum eft apud om«

nes; nàm fi quis Sacramentum Baptifmi fue

fcipiat cum peccato mortali non retractato,

illud quidem fufcipit validé, àt certum eft,

alioquin poffet denuó baptizari, fed tramen fu.

fcipit fine fru&tu , üt pariter certum eft, quia

peccatüm non rétractatum , in hac faltem

^

providentia , non remittitur,

Et eadem eít ratio de àliis Sacramentis,

nam & is, qui Sacramenta Confirmationis &

extreinz unclionisy ordinis, vel Matrimonii

in ftatu peccati mortalis non retractari fufci«

pity infruQtuose illa fufcipit, & tamen validée,

aliàs taliter confirmatus, vel ordinatus poflet

iterum confirmari, vel ordinari, vel in tali

ftatu inunctus durante eadem infirmitate rure

fus inüngi; & denique,; qui in flatu peccad

mortal:s contráxiffet marrimopium ,. poffet

aliud rurfüs iniré matrimonium , quz juxta

I

Sacramentum autem

omnes paradoxa fünt

Euchariítie , quod attinet, eüm hoc Sacra-

litue

mentgm «jvam extra ufum omnia fua conf

tivá

N

a

LY

j

An Sacram. Pouit. po[fit. effe oalidum-& informe, 5

3

ln

X T

t

tiva habeat, certum eft, illud poffe homini

conferri valide & (ine fruCtu, (i nimirum hic

Ottyn

iWl

illud recipiat faltem fcienter in ftatu peccati

M

mortalis.

Dixi, fi illud faltem fcienter in ftaz

Jl

tu peccati gravis recipiat,; an enim, fi quis

J

4

D

accedat àd Sacram Euchariíliam bona fide,

dj

v. g. putans fe nullum habere peccatum gra-

ul

nr

ve, ac mortale, quod tamen revera habet, &

Ti

fimul cum attritione fupernaturali de omni-

2

bus peccatis in communi commiflis , ubi jam

tum

l

includitur etiam illud) cujus non recordatur,

an, inquam, talis accipiat tunc gratiam ab Eu*

i U G

chariftia, ac proin Sacramentum hoc, üti vas

n

lidé , ità & fru&tuose fufcipiat , alia qusftio

H

eft in Tra&tatu de Sacramentis in genere ven-

wT,l ]i

tilari folita.-

* Solàm igitur dubitatur de Sacramento Poe«

nitentie , num pofTit validum effe, & infore

Saaam&mï!

me? &

Quzritur: utrum omnia ad ipfius valorem

,Vïx 1

requifita dari poffint abfque eo , quod in fü«

fcipiente detur fufficiens difpofiio ad gra-

tiam ?

3. Opinionem negativam tenent multi, &

graves viri, inquit Clariffimus P. ANTONIUS

MAYR hic Difput, 2. quafl. 1. art. 4. mith. 4695

li

citátque pro ea VASQUEZ , ARRIAGAM , Co-

NINCK , HAUNOLDUM , GORMAZ , GERVASIUMs

N*W[ï .

m

u

MasTRIUM, ac plures Kecentiores; eam ete

iam tanquam probabiliorem defendit Claris-

T

[imus P, PAuLUS MEZGER trad. 18. difp. 46.

)!

"

&fh 3. $. 3. nuim. 10, Reverenditfimus D. MAvs

A2

RUS

hWR

4

QUJ/ESTIO II. .. 1.

V

14

RUS OBERASCHER tr4t. de penit. cap. 4 ff. 9.

W

& Reverendiffimus

DoniNvUS

MURIANUS

m

W

LENDLMAYR part. 2. difp. ?5. art. 4, mum. 242.

eft tamen aliqua inter eos diverfitas, inquit

ronc t

P. ARRIAGA tom. 7. difp. 13. fec. 2. mum. g.

Nam quidam putant, pofita confeffione & ab-

folutione etiam absque ullo dolore conferri

ratiam , & (ic Sacramentum hoc, ex defectu

doloris nunquam poffe eífe infructuofum,

horum tamen fententiam, quoruracunque fit,

inquit proximé citat. Author, debet cenferi

omninó improbabilis ; quia (üt etiam nos pau-

]ó inferiüs dicemus) fine vero dolore hocSa-

cramentum ne quidem eft validum , multó

ergo minus poteít caufare gratiam. Et ideo

alii plerique, imó omnes, quorum Nomina fu-

rà citavimus, hoc Sacramentum validum &

infructuofum effe poffe negant ex eo, quód

contendant, dolorem neceílarium ad valo-

rem abfolutionis , effe etiam füfficientem ad

remiffionem mortaliüm , etiam tunc non oc-

currentium memoriz.

4. Quód autem hoc Sacramentum Poeni-

tentiz poffit effe validum & informe, eft et-

iam opinio gravium Do&orum, quos citat

SUAREZ t0m, 4. in 3. part. Difput. 2o. feit. -

aum. 3. quibus accedunt Luco Difp. 14. fett. 6*

num.$8. WIVA parte $. Difp. 4. avt. 3. NV IE«

i

TROWSKI part, $. C4p. 4. $. 3. num. 688.

Eam

tamen non uno, fed diverfiffimis fané modis

l

AT

explicant, & defendunt. nam

imó.

T

À1

m

ZAn Sacram. Penit, po[fit effe validum &2 informe..

Mi t

1mó, Aliqui docuerunt hoc Sacramentum

MNUS ls

ofle effe validum & fimul informe ex defe-

hd

&u abfolutionis, verüm

$ dl W

!.,3

Conti*a hanc fententiam fic communiter ar-

qQ

uunt cum P. PrATELLIO bic gart. 5. c. 6. f. f-

Jlo

num. 720.

Vel abfolutio confertur á Miniftro

m

habente requifitum ordinem, poteftatem, &

eft i

intentionem , vel non? fi primum, ejusmodi

abfolutio fufficit ad Sacramend valorem: fi

QUib

l, d

2dum , Sacramentu

m non tantüm informe,

fed omninó invalidum erit.

Quód fi forté

V(ütetm u

o dolori

dicas : Sacramentum hoc poffe effe validum,

1

& informe ex defe&u abfolutionis univería-

j

LEU

lis, quia videlicet confeffarius vellet tantüm

abfolvere ab uno non refervato, & non ab al-

qunmis

ljil|

tero peccato ob refervationem, eundem re-

n d

VU

mittendó ad füperiorem : tunc fic argumen-

Jn) üH W

tantur cum P. VivA hic Difp. 4. q. 2. art. 3.

l häx.x

(elentem

num, 19. (i confeffarius in ejusmodi cafü ha-

bet animum copferendi Sacramentum à Chri-

jm tunrl

fto inftitutum , habet implicité voluntatem

conferendi gratiam, quz abíolvat etiam a refer-

vatis indirecté, relinquendo onus comparen-

di fuperiori: fi veró voluntas non abfolven-

& I

di à refervatis prevaleat, Sacramentum non

n q

conficitur, nec ullatenus datur abfolutio et-

)

lh

iam à non refervatis: ergo nec ex hoc capi-

te oriri poteft Sacramentum validum, & in-

forme.

y. 2dÓ. aliqui docuére, hoc Sacramentum

u in-

poffe effe validum & informe ex defect

j

A 3

tegriw

J

6

[

u

QUESTIO II. $. 1

tegritatis formalis. confeffionis, afferentes:

Ü

quód is , qui peccata fua confitetur absque

integritate ediam formali, id eft, omittens ali-

É

(

qua ícienter , Sacramentum hoc ipfructuosé

quidem fufcipiat, non tamen invalidé; quia

putarunt integritatem formalem non effe re.

quifitam ad valorem hujus Sacramenti.

I WW

Verüm hic modus defendendi, Sacramen-

j

tum Penitentiz poffe effe validum , de facto

inter Catholicos, paucos, vel nullum habet

patronum, poftquàm omnibus certum eft, ad

valorem Sacramenti poenitentiz requiri con-

feffionem formaliter integram omnium pec-

catorum mortalium ex Tridentino Seff. 12. . .

ita definiente : Iraque dum omnia, que memoria oc-

eurrunt, peccatay Chrifli fideles confiteri feudent, pro-

cul dubio omnia divine mi[ericordia ignofcenda expo-

nunt , qui cveró fecus faciunt , €2. fcienter aliqua ve«

tinent, nibil droine bonitati per [acerdotem vemitten-

dum proponunt.

quibüs verbis declarat talem

confeffionem formaliter non integram, in qua

quis fcienter aliquod peccatum mortale reti-

net, effe nullam; non enim porteft effe valida

confeíTio, de qua affirmat Concilium, nibil di-

vine bonitati per [acerdotem vemittendum proponitur,

inquit CARDENAS Difp. 73. cap. 2. nm, 21. €r-

go confeflio formaliter integra requiritur ad

valorem Sacramenti.

Et ratio ulterior eft,

quód in tali peccatore, qui videlicet fciens

fe obligari ad confeffionem alicujus peccati,

ilud nihilominus omittit, deficiat quoque

UT

Xmad

dolor

!

Mi

4

^

"An Sacram. Pannit, poffit effe voalidum 9 informe, 2

'Qms ) 1

dolor & propofitum non peccandi de cxtero

D

ad valorem Sacramenti requifitum,

!

"n

V 0

m hw

Neque ex eo, quód ejusmodi rudis ,. qui

amïn inx 1l

ícit fe peccare mortaliter in tacendo pecca-

Tnolem

i

tum in confeffione, putet invincibiliter vale-

ts

re talem confe(fionem quoad reliqua pecca-

ta, quz explicat, ejusmodi confeífio evadit

"l

»

H

t advertit CARDENAS ln 27.

f

valida, quia, u

A Yil

id non au

fert defe&tum integritatis formalis,

n

:

d

It

ui folüm tunc aufertur , quando quis bona

Ts CRf

d

de putat, fe non teneri ad majorem contese

ia

EL'

"

fionem , neque etiam hic error, licét inculpa-

m n

bilis, (upplet defe&tum requifiti doloris , vel

L

propo(i

tl.

Cüm autem confeíIio formaliter

füfficiat etiam ad fruCctum, ud pariter

integra

certum €

ft ex citatis verbis Tridenrini Seff. 14,

«4p. y. neceffarió confequitur, hocSacramen-

tum ex defe&tu confe(fionis formaliter intee

gre non poffe effe validum , & informe, Une

de

6. 3ti0. Alii docuerunt, Sacramentum hoc

intent.

poffe effe validum & informe ex defectu do-

loris vel abfíoluto , vel.(üt voluerunt alii) ex

defectu doloris efficacis : quia putárunt do-

lorem prafertim efficacem non effe de effen-

tia, & abfoluta nece(fitate hujus Sacramentig

unde con(euenter afferuerunt, eum, qui om-

nia pecc

aia füa confitetur , absque ullo ta-

fficaci.dolore validé , fed

men, vel (üt alii) c

infrué&tuosé confiter!.

Et quidem eorum ali-

qui admisére, ejusmodi confeffionem absque

A 4

uilQ

3

QU/£STIO II.

$. t.

ullo dolore etiam fcienter factam, validam ef-

fe , nec repeti debere , modó poenitens etiam

hunc defectum doloris confeffus, & iniquus

facerdos defüper abfolutionem — impertitus

fuerit.

Alii tamen id in tantüm limitárunt,

ut folüm admiiferint, ejusmodi non dolorife-

ram confeffiohem"répetendam non effe pro

cafuü, quo poenitens hunc defe&tum doloris

invincibiliter ignoravit. atque hujus fenten-

tiz, etiam absque hac limitatione, fuiffe Do-

éorem Angelicum multi autumant, quando

i. Difl, 17. queff. 3. art. 4. quafliuncula 1. ita

fcripfit i Confeffio etiam potefl effe in e0 , qui non

ef? contritus , quia. poteff. peccata. fua facerdoti no-

tefcere , & clavibus Ecclefre fubjitere: 68 quamvis

func non recipiat frucum abfolutionis , tamen rece-

dente fitione perpere incipiet , ficut etiam eff & in

aliis Sacramentis , unde non tenetur. itevare confe[fo-

nem, qui fidtus. accedit, fed tenetur poflmodim fictio-

nem [nam confiteri.. verüm & hic modus expli-

candi de facto deferitur, eftqüe, üt ait SuA-

REZ citat. Difp. zo. fetl. y. num, 4.

tam im-

probabilis, quàm fundamentum ejus.

Ratio

eft, quia Tridentinum, Seff, :4. cap. 3. inter

partes hujus Sacramenti ponit verum animi

dolorem , ac deteítationem de peccato com-

miffo cum propofito non peccandi de cete-

ZL

Yo; certum autem eít, inquit P. CAxDENAS

Difp. 70. cap, 2. art. 1. num. 23. eum dolorem

cum tali propofito effe efficacem, ergo dolor,

& quidém efficax eft pars hujus Sacramenti,

& confequenter fine illo nequit hoc Sacra-

mentum

Ain)

—

ll

"AHf Sacram, Poenit. po[fit effe -oalidum & informe.

ï&;ïam' u

mentum effe validum: nec poteft explicari

TO tj

(inquit P. ARRIAGA fom. $. difp. 37. fec. 1.

As i

Rmem 5'-:

num. 1.) de parte folüm integrali, ficut eft fa-

tattün

tisfa&io; quia fi effet folàm pars integralis ,

Qu

tunc efto, quód homo per ejJusmodi Sacra-

mentum fine dolore fufceptum non juftifica-

C!*.dl!?ï h

IC (

retur, non teneretur tamen ea peccata fecun-

dó confiteri, hoc autem (üt citatus Au&or

ttqi hj

meritó addit) e(t contra praxim totius Eccle-

t

fis; quandocunque enim conftat hominem

-AUt]

caruifle dolore, eo ipfo ab omnibus obligatur

l

ad repetendam confeíTionem, idqüe non tan-

tum tunc, quando confitens dolorem omifit

culpabiliter , fed etiam , quando inculpabili-

ter non doluit.

J]

Neque enim ignorantia, vel impotentia in-

vincibilis , quamvis. excufet à peccato , fup-

f

plere poteft defe&tum requi(iti neceffarii ad

] o

Sacramentum: ficut nempé (inquit P. ANTO-

[

NIUS MAYR hic sum. 47:.) licét inculpabilis

W

ignorantia excufet à peccato eum, qui vino

m e

AU V

utitur ad baptizandum , non tamen reddit

Baptifmum validum; quia Chriftus non in-

n

ftituit, aut determinavit pro materia Sacra-

menti bonam fidem , feu exiftimationem Mi-

Mi

( V lj

niftri, fed rem, feu materiam ipfam.

j

Aj V

Circa mentem D. TuHowz non conveniunt

Auctores, P. JAcosus IrrsuxG rratl. 6. Difp. 6.

quefl. 3. avt. 6. mum. 47. contendit Angelicum

)

l:

1

có.locó loqui de contritione perfecta, atque

j

adeo

1

io

/ (,1;4»1'1),

, t

4t)

vt

adeó tantum velle, quód confeffio fa&ta fine

vt O

contritione perfedta fit valida.

TO

um

M

Ali cum P. Pauro MezcrR locó citató

m

u

ód

io

qum. 13, lentiünt, $. Doctorem velle,

s

wl

quis ex poft fi&o effet recepturus effe

à

um

i mwsx"**

Sacramenti, (i eidem (acerdoti, cui fua pec-

cata priüs invalidé absque dolore fuit con-

"j.mü

"

feffus, non

TC

etita de novo illorum pecca-

torum confeffione tantüm confiteretur , fe

j

Vi

)

priüs fine debito dolore fuiffe confeffum , &

nunc illa eadem peccata priüs jam confeffa

denuó clavibus fubjicere. P. GORMAZ tom. z.

Difp. 6. [cd. 6. f. 2. mun. 478.

&& fequent :

t

verofimilius exiftimat S, 'THoMAM illam fen-

tentiam retractáffe eodem Tomo in 4tum vi-

!

delicét fentent:. Diffind. 23., queff. 1. art, 4.

quefliunc. 2. Et im Summg stia parte quafl. 9o.

Ptj

li

L^

art. 2. in corp.. Et eadem parte 3. qua[t, 70, art.

(

4. in corpore ait: le ibi retractare fententiam

DL

m

concþariam, quz priüs ipfi placuerat.

i

Reje&is igitur bifce, pluribusque fimili-

um

l

bus explicandi modis, quos, (ne LeGori

*)

CUR

tedium pariam) ftiens praterco, quique

IN

videri poffunt apud citat. P. VivAM gum.

u

19, & LUGONEM num. 69,

Moderni mo«

hl

um

D

Hï

T

7. 4tum

h)

Wt

j'ïl

VHhu Sacram.Poenit, po[fit effe validum &2 informte, 31

tf

d

". atum excogitárunt, docentes : Sacra.

mentum hoc poffe efle validum, & informe

ex defe&u extenfivo contritionis, üt loqui-

hi

t h

CY

tur SUAREZ citat. num.7. vel, ütaliiloquntur,

u Lrnm Y

ex defectu doloris illimitati.

docent enim ad

e

valorem Sacramenti Paenitentiz non requiri

d*v(

dolorem penitüs illimitatum , & extenfum ad

Uf

ud

omnia omninó peccata, qua habet penitens,

nov

fed fufficere quandoque dolorem limitatum

m

de aliquo peccato ex motivo fpecialis turpi-

tudinis ,. & quia cum tali dolore limitato de

|rüs jm

uno tantüm peccato commiffo confiftere po-

teft peccatum aliud grave non retractatum ,

"i Gom;

& incompoffibile cum infufione gratiz , con-

fequenter docent: dari

offe Sacramentum

hoc validum & informe, leu infructuofüm.

J

ütüt autem hi Authores, qui hunc modum

!

defendendi ample&tuntur, inter fe quoad füb-

Ifl,

h

ftantiam conveniant, docendó videlicet: non

fel

il n

iil

requiri ad valorem Sacramenti poeniten*iz

dolorem illimitatum & extenfüm ad omnia

Av vt

omninó peccata: adhuc tamenreperitur quz-

dam inter ipfos diverGitas, ad quot, vel qua-

nam peccata dolor ifte, ut ad valorem futh-

QU , U w

ciat, fíe debeat extendere? aliqui enim cum

Jr

P. SuanEZ cvitat. Difput. 20. . [ect. 4. mum, 26.

jh

Y

LucoNE Tom. 6, Difp. 14. fctl. 7 uum. $9. & P.

lh Y

VivA parte $. Difp. 4. de Sacvam. penit. q.2. art.3.

nuTm.12.

docent; füfficere ad valorem hujus

Sacramenti dolorem pracisé extenfum ad

unum ex confeffis, & confequenter dicunt :

um

ad valorem hujus Sacramenti non requiri, ut

iotor

IZ

QU/STIO II.. $. 1.

[/14

Y

dolor fe extendat ad omnia peccata oblita,

CI)!

Q

(

vel etiam illa, gaarum quidem poenitens re-

cordatur, ex rationabili tamen caufà non te-

Di

netur exponere; imó nec requiri, ut exten-

j

dat fe ad omnia, quz tenetur hic & nunc ex-

ponere, vel etiam a&tu exponit, modó pce-

nitens (üt exprimit Doctor eximius citat.

m

Difp. 20. fe&t. 4. num. 26, cam citat. Cardinali de

Lugo ) vel invincibiliter credat, non effe pec-

catum mortale, ad hoc Sacramentum acce-

dere (ine dolore de omnibus peccatis etiam

confeflis , vel per inadvertentiam inculpabi-

lem de uno folàm doleat, nonautem de alio,

quod etiam confitetur.

Ratio horum Authorum efít, quia attritio

eatenus przecise eft pars hujus Sacramenti, &

ad valorem illius requiritur, quatenus requi-

ritur ad informandam confefTionem ,. ut hec

fit dolorifera, & fufficiens ad validam abfolu-

tionem; quia dolor per confeffionem fit fen-

fibilis, & propter ejus veritatem requiritur,

atqui hoc totum przftat dolor etiam de unico

peccato contfeffo , (i dolor de aliis peccatis (ive

confeffis five non copfeffis bona fide omitta-

tur, quia non obftante, quód confeflio ejus-

MT

!

modi poenitentis, qui unum tantüm pecca-

tum cum vero dolore confitetur, cetera ve-

ró (ine dolore narrat, quoad illa peccata , ad

quze attritio fe non extendit, non (it dolori-

qui

tera, nec vera & facramentalis confe(fio, ad-

d

Vg

huc tamen dolor ille de illo unico peccato fa-

Cit;

QU

)

l,

n Sacram.Pienit.po]fit effe voalidum &8 informe.. 13

A t

cit, ut confeffio fit vera confeffio , & forma-

s PP*-

*m»n CQLV

liter integra , adeóque fufficiens ad validam

abfolutionem ; ergo &c.

Carentia ergo at-

M

hr

T

C

tritionis circa alia peccata, inquit Doctor

eximius cit, mum. 27. folüm eft defectus qui-

At

dam materialis integritatis , qui non eft con-

Ifm C

AUl

tra fubftantiam Sacramenti ; etenim, (i peccata

illa faiffent omninó oblita tam in confeflione

'Cd:u l

M

uàm refpectu doloris, quia videlicet ad illa

nullo modo extenderentur, confeffio fuiffet

IU ?

l

valida; ergo à fortiori, licet fuerint oblita,

ULUITI

l

ut fic dicam, refpe&tu verz attritionis & non

UP

"

refpe&tu exterioris confeflionis, feu narratio-

nis, fi oblivio zqué naturalis & inculpabilis

fuit, confeffio erit valida.

tenebitur tamen

q.

per fe loquendo ejusmodi peenitens iterum

uju

confiteri, recté tamen monet proximé cit, Au-

thor & Cardin. de Luco cit. num. $9. obligari

L

per fe loquendo ejusmodi poenitentem itecum

confiteri illa peccata, quz fine ulla vera at-

tritione narravit, quia perinde eft, non con-

fiteri aliquod peccatum debito modo effentiali,

acomninó non confiteri illud. Notanter etiam

addunt , modó poenitens vel invincibiliter

credat non effe peccatum mortale, ad hocSa-

cramentum accedere fine dolore de omnibus

)

eccatis, vel per inadvertentiam inculpabi-

j

e

m de uno folüm doleat &c.

quod quidem

Qd U

1j

non ideo addunt, quafi per hoc vellent di-

cere , quód inculpabilis hzc ignorantia vel in-

advertentia huic dolori particulari fufficien-

i

tiam ad valorem tribuat, & quafi defectum

doloris

liN

N

14

QUAESTIO 1I.. f.t;

doloris univerfalis aliàs requifiti. fappleat:

quia optimé norünt ignorantiam vel inadver.

tentiam invincibilem tantüm excufare à pecca«

to, non vero fupplere defectum neceffarii re.

quifiti ad Sacramentum, cüm Chriftus non

N

inflituerit, aut determinaverit pro matería

Sacramenti bonam fidem, feu exiftimationem

miniftri, fed re, feu materiam ipfam, àt jam

füpra nüm. 6. diximus &c.

Sed ratio unica;

ob quam hanc bonam fidem, velinculpabilem

W

inadvertentiam requirunt , eíl: quia, qui

fcienter accederet ad hoc Sacramentum abs-

que dolore de omnibus peccatis non remiffis,

iciens, hoc modo non poffe ex illo fructum

percipi, eó ipfo peccaret , & per confequens

non haberet propofitum univerfale non pece

hn

candi de c&tero; fed potius affe&tum ad pec-

catum ,' cüm tamen propofitum univerfale

non peccandi de cztero , vel certé carentia

propoliti contrarii, & cujüscunque aífectüs

ad péccatum mortale, ad valorem hujus Sa-

cramenti requiratur.

Et fic invaliditas Sacrae

menti formaliter proveniret ex defectu pro-

pofiti, non ex defe&tu doloris, qui, quantüm

eít ex parte doloris, íecundüm fe ad valorem

Sacramenti poenitentiz fufficeret,

E

8. Alii autem requirunt, ut dolor ad vae

"

"m

d

orem fuüfficiens extendat fe ad omnia peccatà

confefía; unde concedunt quidem, quö:i poes

U

nitens validé hoc Sacramentum füfcipiat, etíi

de peccatis oblitis, vel etiam deiis, quae imee

inoriue

i

Jf

Van Sacram. Penit. pofit éffe sóalidum & iforme. 1$

Fétufi

moriz quidem occurrunt, ipíe tamen ex ra«

m v

tionabili caufa confiteri non tenetur, invincis

Mf

biliter non doleat: negant tamen ejusmodi

n

confeflionem valere ; fi paenitens non doleat

]

tin (

deomnibus, quz actu conficetur,

Cum qui-

ii

t

bus etiam [entit D. ARRIAGA cGtat, Difp. 13.

y t

fe&t- 3. num. 16, dàm ait: cenfere fe, admitti

zterigmt

nequaquàm debere , fieri tunc validum Sacra-

G I

mentum , quando quis confitetur. quidem

10 Ydi

ómnüia, fed non habet dolorem de omnibus,

rlcu'.

fed folüm de aliquo; ex ignorantia invincibili,

CTAR

quód non (it neceffarius talis dolor, etiam

!

M

fuppofitó, quód hoc Sacramentum poffit ali-

Wilv VÀ

quando effe validum & informe.

Hationem

T

hujus reddit citató locó, quia Concilium Tri«

dentinum feff. 14. C. , de Confeff. eodem plané

modo , quo requirit pro materia ConfelTionem

omnium mortalium, qucrum homo recordae

MM

^re

MUl

tur, requirit etiam eorundem dolorem , ait

enim: debere quem ea omnia dicere cum aperta , 68

verecunda. Confe[fione y..€8 omnium «veniaim querere,

Nemo autem cuim verecunda Confeflione die

cit, nifi ea, qux dolet, Íe male fecifle, ae

proinde, quz odit; (icut némo quzrit veniam;

nifi dolens fe erráffe: ergo Concilium exprefsé

exigit dolorem faltem eorum omnium, qua&

quis confitetur, non minüs4 quàm eorum;

r 1*

que memorie occurrunt, exigic Confeffio«

nem: ergo, ficut cafü, quo confeffio non eft

integra formaliter ; non erit validum Sacra«

mentum; ita etiam non erit, quandó decft

dolor de omnibus , quz confitetur.

$. Alii

16

QUZSTIO II.. $. 1.

M

a

9. Alii tandem, quamvis & ipíi doceant,

ad valorem hujus Sacramenti füfficere dolo-

rem limitatum , & non exteníum ad omnia

v

mortalia, ob idque dari poffe Sacramentum

poenitentiz validum & informe íeu infructuo-

jl

fum, volunt tamen eundem ità debere effe

univerfalem , ut fe extendat ad omnia omninó

peccata poít baptismum commiffa , .atque

adeo afferunt: Sacramentum hoc folüm tunc

poffe effe validum & informe, quando illud

füfcipiens preter peccata poít baptismum,

habet etiam alia ante baptismum commiffa ,

& necdum per baptismi Sacramentum remiffa,

quia videlicét eum ficte fuüfcepit;bona vel etiam

mala fide accedendó fineattritione de peccatis

prius commiffis.

hoc inquam folo cafu di-

cunt, Sacramentum poenitentiz fufcipi poffe

validé & infructuosé , fi nimirum peccator ifte

bona fide accedat ad Sacramentum poenitentiz

cum dolore extenfo ad.omnia quidem peccata

poft baptismum commiífa , non tamen ex-

tenfo ad peccata etiam ante baptismum com-

miffa , quod fieri poffet, fi vel penitüs imme-

mor peccatorum ante baptismum commiffo-

h

rum, vel bona fide putans ea jam fuiffe re-

l

ul

i

miffa per baptismum, de füis peccatis doleret

ex hoc motivo , quód fint peccata hominis

Chriftiani, aut contineant ingratitudinem pe-

D

culiariter oppofitam beneficio baptismi anteà

obtenti, vel etiam, (i de peccatis poft baptis-

T Qu

wf

mum commiflis ex alio vel aliis particularibus

W

motivis doleret.

( Q

Ratio

ITH

]

,

]

[

l

An Sacram. Pait, po[fit effe validum & informe.. 17

R&Mü

Ratio ipforum, ob quam dolorem adeó ex-

"t fs

"Metlum

tenfüum requirunt , eft , quia Tridentinum

feff.14. cap.- exprefsé docet, illa peccata mor-

Wf s

talia,' quorum poenitens, premiffo diligenti

WWMt

examine, non meminit, inclu(à intelligiin ea-

( l

(

Wil

dem confeílione: ergo, inquiunt, in omni

confeffione valida includuntur etiam & re-

UY

mittuntur peccata oblita ( intellige illa ,

u

Qtn hr i

vi confeffionis remitti poffunt, qualia non

í

unt

AT, Qu

]

peccata ante baptismum commiffa: üt pluri-

t f

L

bus dicetur mum. $6.) atqui non poffunt re-

ümum

mitti peccata, quorum pcenitens non meminit,

CUU

nifi confeffio illa etiam effet fru&tuofa, & do-

ai;c;t;,bcna-;

lor etiam fe ad peccata oblita, & univeríali-

u

ter ad omnia extenderet: ergo in omni con-

feflione valida debet adefle dolor extendens

fe ad omnia peccata, quz vi confeffionis &

Sacramenti pcenitentiz remitti poffunt, id efty

extendens fe ad omnia peccata polt baptis-

n

mum commiffa.

ii p

to. Confequenter ad iíla principia hujus

J 'ïmfnlï.ï'

ultimaz fententiz Patroni inferunt :5:9, Dolo«

rem de peccatis ante baptismum commiffis ,

etiam cafü , quo adíit, non effe conftitutivum,

partem aut materiam Sacramenti pcenitentize

quia peccata ante baptismum commiffa, circa

^

quz dolor ifte verfatur, non fünt materia re-

Wi

n

mota Sacramenti poenitentie: (icut ergo ob

hanc ipfam rationem confeffio peccati ante

baptismum commiffi non eft con(üitutivum

e

uc

r

vel pars Sacramenti poenitentir, ita n

dolor de peccatis ante baptismum commiffis.

i

B

Cons

J

De Sacramento Ponitentie

18

QUAZSTIO II. S..t.

N

w

Confirmat hoc P. VivA citat, numr.?2. ex eo,

uia dolor de peccato ante baptismum com.-

m

h:

I

miffo non eft fenübilis, neque ratione fui, üt

M

A

patet, neque ratione confeffionis feu per ac-

cidens, quia confeffio peccati ante baptismum

commiíli eft omninó impertinens ad Sacra-

mentum poenitentie: ergo dolor de peccatis

ante baptismum commifhs non poteft confti-

tuere Sacramentum poenitentiz, quia hoc eft

effentialiter fignum fenfibile.

M

Eft tamen dolor de peccatis ante baptismum

commiílis juxta hos Authores difpofitio ad

gratiam, quia peripfüm habetur, quidquid re-

quiritur,utSacramentum baptismi revivifcere,

il

etíc unà cum Sacramento poenitentiz (ibi

juncto gratiam caufare poflit, üt pluribus ex-

n

plicari folet in tra&. — .De Sacram. in generey &

nos pauló inferiüs pluribüs deducemus.

1r. Qui veró dolorem ad omnia confeffa

extenfum requirunt, inferunt praterea 240:

Dolorem univer(íalem prout terminatur ad

peccata memoriz non occurentia; item dolo-

rem de peccatis memoriz quidem occurren-

Is

tibus, quz tamen ex rationabili caufa omit-

tuntur in confeffione, non effe materiam aut

"'cx

partem bujus Sacramenti.

Rationem ruríus

D

D

reddunt, quia dolor de peccatis oblitis, vel

ex rationabili caufa omiffis per nullam aliam

M

artem ejusdem Sacramenti redditur fenfibi-

is, cüm enim poaenitens hzc peccata (üt füp-

W

F

ponitur)

g ]

p

AT

An Sacram. Pornit. po[fit effe validum && informe. 9

t

ponitur) non confiteatur ,. confeffio unius

t p

eccati dolorem de omiílis non fignificat,

ld

st

Nam confeffio, cüm folàüm fiat de illis, quaz

t anfe

NG

uis tenetur confiteri, non plüs vel aliter fig-

nificat, quàm fignificaret in cafu, quo quis

IN

í

nullum aliud peccatum haberet.

MT

llss n

12. Illi denique, qui dicunt, ad valorem

lt [

U

Sacramenti pcenitentia füfficere dolorem prz-

cisé extenfum ad unum ex confeffis, inferunt

t

ulterius 270: Nec dolorem de omnibus pec-

ïr;:isant

catis confeíTis effe partem vel materiam hujus

lores di

Sacramenti, fed folüm dolorem aliquem par-

A

(]Lw

ticularem de uno peccato confeffo indetermi-

"n

naté fumpto,

) p

Alii tamen volunt dolorem hunc, proüt ex«

tenditur ad omnia peccata confefía, effe par«

W

D

tem & materiam Sacramenti poenitentiz ,

quia veré informat confefTIionem, & fit fenfi-

i oma d

bilis perillam , atque adeó eít pars Sacramenti

fenfibilis, & conjungitur clavibus, ut per eas

r

elevetur ad fignificationem & cfficaciam Sa-

cramentalem, eít tamen (inquiunt) materia

t

(

non neceffaria, nec effentialis , fed libera; (i-

TOU

cut aqua vino mixta veré eít materia ( fed li-

t

bera folüm ) confecrationis calicis , in eorum

, Mu

fententia, qui docent: aquam vino mixtam

ecus

per confecrationem in Sanguinem Chrifti con-

s

verti, etfíi priüs non fuerit converfa in vinum.

r

Pl

U

Omnes hi tres modi explicantes , qualiter Sa-

n

[f w

cramentum poenitentiz poffit effe validum &

p

2

informe;

20

QUESTIO II $.3.

ul

þf,ni

informe, fünt revera valdé probabiles, foz

j

^

retque res difficilis, ad modum refolutionis,

qh

unum alteri ob majorem íüam probalitatem

referre; unde, quia ex una parte ad affir-

"

mativg fententiz ( quam amplector) verita-

üuperiüs

tem füfficit, quód ín cafü particulari fi

in tertio modo explicandi zum, 9. addu

à

0 da-

ri poffit Sactamentum validum & informe;

ex altera veró parte res nimis prolixa foret,

uD

omnes rationes , quas contra duos priores

particulares modos explicandi partim nega-

tivz fententiz Patroni, partim ip(íi Defenfo-

res affirmativz fententiz inter fe pro & con-

tra afferunt, adducere, & examinare; hinc

h

tertio modo tanquam faciliori, & quem

omnes afíhrmative íententiz Patroni reci-

d)

piunt, Sacramenti hujus valorem cum illius

informitate continuare ftudebo. Sit igitur

$. 2.

Refolvitur. Quaftio,

$u

co : Dari poteft Sacramentum poeni-

? I

13.DI

tentiz validum & informe, faltem

ex

defeCctu doloris fe non ex-

),]"'

i

|

tendentis ad peccata ante baptismum com-

M "ng

mifíla.

Pro hac conclufione ftant, quotquot

docent ad valorem hujus Sacramenti non re-

r

t

quiri dolorem univeríalem , quos magno nu-

"

mero

10,4,.n l

Mf

ll n

"M Sacram, Ponit. po[fit effe oalidum & informe. 21

U u

quum Tï[['..1

mero füprà retulimus, licét enim complures

1l

exiis, üc vidimus, in pluribus ca(ibus, . prz-

T i

terquàm illo, quem in noftra conclufione in-

finuavimus , Sacramenti hujus valorem (üfti-

pl

AL ptt tj

neant, omnes tamen in ifto, quem diximus,

YUA

cafü admittunt, dari poffe Sacramentum Poae-

nitentiz validum & informe.

Vi |

,

D

An autem etíam in illisomnibus, vel faltem

5 (0nlr (iy

1

luribus cafibus à nobis füprà jam infinuatis

Dland n

oc Sacramentum valeat, jam dixi, nolle me

y Rn

immorari, ne benevolo Lectori txdium pa-

ib i

h Menmims

"

riam, cüm ad fententiz affirmativz veritatem,

quando de poffibilitate agitur, füfficiat, quód

WT

nteniz m

in unico cafü res, quz poffibilis dicitur, fieri

-

poffit. Sic igitur explicata conclufio

1 ultn

" ,

t p

14. Probatur: Quando in aliquo cafü poffunt

dari omnes partes ad valorem Sacramenti

Poenitentiz requifita , quin tamen poenitens

]

gratiam fanCtificantem ex eo recipiat; tunc

hoc Sacramentum potef(t faltem in aliquo cafüu

effe validum & informe: atqui poffunt in ali-

Md

quo cafu dari omnes partes ad valorem Sa-

cramenti Poenitentie requifitz, quin tamen

f r

poenitens ex eo gratiam fandificantem reci-

.".FOI

m

piat; ergo Sacramentum Pornitentiz, faltem

t

ta

in aliquo caíu, poteft effe validum & informe.

n

Ma: eft explicatio terminorum ad initium

quaflionis infinuata. Mi: prob. adducendó

cafum füperiüs num, ?. infinuatum. — ponamus,

Lm, W

A

3

quód

T

if

22

QUJESTIO. II,

"

IML

l

quód homo adultus, & jam unius vel plurium

eriam peccatorum mortalium reus,Sacramen-

tum baptismi cum debita quidem intentione

l

Cï

W

recipiat , nulla tamen premiffa vel contritio-

ne, vel attritione, eoquód de aliquo fuorum

peccatorum dolore przmittendo vel non fue-

rit edoGtus , vel etiam fciens mala fide eum

omiferit, ponamusprztercà, quódita bapti-

zatus poít aliquod tempus accedat etiam ad

Sacramentum Poenitentiz , ibique omnia fua

peccata poít Baptismum commiffa rité confi-

teatur, cum dolore tamen extenfo ad fola illa

peccata, quz poft Baptismum commifit, do-

lendó videlicet de füis peccatis poft Baptis-

mum commiífis ex hoc motivo , quód fint

peccata hominis Chriftiani , " aut contineant

inrgratitudinem peculiariter oppofitam benefi-

cio Baptismi antea obtenti: omiffo cetero-

quin, bona tamen fide, dolore de peccatis

ante Baptismum commiffis, quia illorum vel

effet penitüs immemor, vel bona fide putaret;

ea effe remifía per Baptismum. in hoc cafü

zx

(qui utique poffibilis eft) (i (acerdos ita pce-

nitentem abfolvat, darentur omnes partes ad

valorem Sacramenti Poenitentiaze requifitae , &

tamen-ifte pcenitens ex eo non reciperet gra-

tíam fanctificantem : ergo poffünt in aliquo

TT

cafü dari omnes partes ad valorem Sacramenti

h

Peenitentiz requifitz, quin tamen poenitens

ex €o gratiam fan&tificantem recipiat. Ant. quo-

l

Atf

ad 2dum membrum , quód nimirum ifte poe-

nitens non recipiat gratiam,admittunt ipíi Ad-

n

mtemlæ

verfarii ?

l;

j

»

"n Sacram. Ponit. po[fit effe oalidum €8 informe.. 25

um

verfariig omnes enim de fa&o admittunt ad

t

ratiam ex hoc Sacramento recipiendam ne-

ii ;

ceflariam effe attritionem de omnibus peccatis

tf w

mortalibus comiffis & non remiffis , quia

j

ld

v';;

!

unum peccatum non poteft remitti fine alio,

M

h

& nullum poteft remitti (ine attritione illius ,

!

(5

'el

quia pocnitentia omnium peccatorum morta-

M

J

lium e(t per fe medium neceffarium ad eorum

JIS 408

remiffionem, atque hinc fit , ut, quamvis

D

quis inculpabiliter omittat attritionem alicu-

ommih

jius peccati mortalis , quamvis de omnibus

AC d

aliis attritionem habeat, non confequatur ef-

mm C

fe&um Sacramenti, üt cum communi docet

W

SUAREZ hic difput. 2o. fek. 2. num. 14.

Quia

lc'h

talis attritio non eft integra, qualis ad homi-

nis juftificationem neceffaria eít. Item: quia

ibi deeft (verba funt Do&toris Eximii) in reipfa

(

T0

medium neceífarium ad remiffionem illius

VN

:

AU

peccati obliti, quod eft interior poenitentia

illias; ergo illud remitti non poteít, fine illo

a ve n ',

autem non poffunt tolli reliqua.

Prob, ergo Ant. quoad i. membrum, quód

nimirüm in hoc caíu darentur omnes partes

ad valorem Sacramenti Poenitentiz requifitz.

Si in hoc cafu deeffet aliqua pars ad valorem

inete

w

Sacramenti Poenitentiz requifita , tunc ve

maximé effet dolor de

eccatis ante Baptis«

ï

rem

mum commilfis: atqui hic dolor de peccatis

ante Baptismum commiffis non eft pars ad va-

m

lorem Sacramenti Pcenitentiz requi(ita; ergo

in hoc cafu darentur omnes partes ad valorem

ln

Sacramenti Poenitentiz requifita.

U

Ma,

4

24

OU.ESTIO II. $. 3.

NI

Ma. non negabunt adverfarii, vel faltem

non videntur eam poffe negare: adeft enim in

hoc caíü confeffio formaliter , vel, fi ita vis

materialiter integra omnium peccatorum

yL n

poft Baptifmum commifforum , adeft abíolu-

t

W

tio veri Sacerdotis, approbationem & jurisdi-

&ionem habentis , adeft etiam

opofitum &

quidem uuiverfàle , nam üt re

i

advertit P.

V1VA citat. num. 15. 4d :, qui dolet de pecca-

Wi

to commiffo poft Baptifmum ex motivo, quód

fit hominis Chriftiani, eÓ ipsó vi talis dolo-

ris excludit omnem voluntatem peccandi in

pofterum: adeft denique dolor de omnibus

:

peccatis poft Baptifinum commiffis, unde (i

AW

n

dolor particularis, vel plures pro numero

peccatorum ex motivo particulari de pecca-

yn

tis ante Baptifmum commiffis eliciti, huic do-

lori de peccatis poít Baptifimum coriiffis eli-

cito conjungeretur, Sacramentum hoc non

Pl

lj

tantüm foret validum, fed etiam fructuo-

fum : à primo ergo ad ultimum in hoc cafu

nihil plané deeffet , nii dolor de peccatis

ante Baptifmum commiffis. vide tamen mum.

;. cum fequentibus, ubi, quz forté contra

n

hanc majorem dici poffent, efficaciter refu-

tabo.

Prob. igiturmin. quód dolor de peccatisan-

MM

te Baptifmum commilfis non fit pars ad va-

t

r(H l

loremSacramenti Pcenitentiz requifita. Si do-

lor de peccatis ante Baptifmum commiflis ef-

[EH Q

Íet pars ad valorem Sacramenti Pocnitentiz

T

v!

requiíita, tunc ifte dolor deberet etiam habe-

f

m

re

UM,I

lr

I

DOA

AIn Sacram. Ponit. po[fit effe validum &2 informe. 2$

Wt w

re rationem materiz , vel qua(i materiz &

?gaïf ! ady

quidem

roximz in. Sacramento Poenitentiz:

It vet

atqui dolor de peccatis ante Baptifmum com-

At Wt

miffis non habet rationem materiz vel quaf(i

n

!u

)erv

sateriz proximz in Sacramento Pocenitentiz ;

m y

ergo dolor de peccatis ante Baptifmum com-

miílis non eft pars ad valorem Sacramenti

[I m

Poenitentiz requifita. maj. admittunt adver-

Qu der

farii , quia Florentinum ;» Detreto Euge-

(

í mc:x:

nii dicit omnia Sacramenta tribus perfici, vi-

Y W

delicét rebüs tanquam materiá, & verbis tan-

quam formá, & perfoná Miniftri conficientis

J

Sacramentum cum intentione faciendi, quod

facit Eccle&a, quorum fi aliquid defit, non

perficiatur Sacramentum ; adeóque quidquid

ad valorem alicujus Sacramenti requiritur ;

debet ad unum ex his tribus reduci: dolor

m

autem non poteft reduci nifi ad materiam, ad

quam etiam reducitur tum à Florentino ipfo,

[Ü

tum etiam à Tridentino feff. : 4. cap. 3. adeo-

u Wa C

que, fi dolor de peccatis ante Baptifmum com-

miífis eft pars ad valorem Sacramenti Pceni-

ET

tentiz requi(ita, tunc fané debet in illo habe-

re rationem materiz , vel quafi materia.

Deinde Tridentinum dicit citató locó (for-

malia inferiüs dabimus) materiam hujus Sa-

JFOI .dþe

PECCZ

cramenti effe ipfius poenitentis adus, & hos

actus ideo dici partes, quia requiruntur ad

integritatem Sacramenti, & ad plenam per-

feCdtámque peccatorum remiílionem : ergo

foli illi a&tus, qui fünt materia hujus Sacra-

menti;

B;

26

[

"TU

"T

QIULESTIO II. S.3:

D

menti, dicuntur partes, & confequenter, fi

l

dolor de peccatis ante Baptifnum commiffis

eft pars ad valorem Sacramenti Poenitentiz

JJ

n

Qu

W

(

requifita, etiam admitti debet, quód habeat

rationem materie, vcl quafi materiz proxi-

e

mz inhoc Sacramento. min. prob. illud non

p [ ï-

WW

ewet

habet rationem materix vel quaíi materiz

proximaz Sacramenti Poenitentiz , quod non

m

verfatur circa materiam remotam illius : at-

qui dolor de peccatis ante Baptifmum com-

miílis non verfatur circa materiam remotam

Sacramenti Poenitentiz ; ergo dolor de pec-

catis ante Baptifinum cormiffis non habet ra-

tionem materix, vel qua(i materiz proximz

Sacramenti Poenitentiz.

Maj. videtur plané evinci ex ipfa definitio-

ne materiz proximz ; definitur enim commu-

niter materia proxima cum P, ANTONIO MAYR

174 10. difput, 1. queff. 2, art. 1. mtin. 33. quod

LU

fit ufus elementi, feu. actio, que verfatur circa matee

li

riam remotam. adeoque omne illud, quod ha-

bet rationem materiz proximz in aliquo Sa-

cramento , debet veríàri circa materiam re-

"

"&

motam illius Sacramenti, & confequenter il-

l

lud non habet rationem materiz proximz Sa-

P

L/

N

cramenti Pcenitentiz, quod non verfatur cit-

ca materiam remotam illius. patet id ctiam

hr

u

indu&tione: fic enim in Baptiímo ablutio vi-

)

nó facta non eft materia proxima Baptifmi ,

mar

x

quia aqua, non veró vinum eít materia re-

i ï(ugm

mota DBaptifmi; confeffio peccatorum ante

WT

Baptit-

D .l rurnx

i

An Sacram. Ponnit. po[fit effe oalidum &2 informe. 17

j Qtle

NI

Q

1

lh

Baptifmum cofifforum non eft inateria pro-

N ïmun- Q

Ktti

xima Poenitentie , quia peccata ante Baptif-

(Ihar

M

mum commiffa non fünt materia remota il-

"g Q'nïi;

]

lius, unde, fi quis confiteretur peccáta ante

Baptifmum commiffa, talis confeíIio non effet

t W

materia, nec pars Sacramenti Poenitentiz,

min. autem concedunt ipfi adverfarii. & me-

UOR

4

ritó, quia Tridentinum feff. 6. De jufificatione

f

WIOGNT

ID

li

(. 14. item feff. 14. de Sacramento Ponitentie

C4p. 1. 2, 4. €? .. conftanter docet, & novem

à at

repetitis vicibus, üt advertit LACROIX l. 6,

parte 2. tratl. 4. num, 5$8. & nos inferius zum.

$6, pluribus dicemus, dicit: Sacramentum Pa-

Ts

mitentie inffitutum effe 4d remittenda. peccata. poff

Baptifmum commiff[a. ex quo proinde commu-

nis Theologorum infert : peccata ante Bap-

tifnum commiífa non effe materiam remo-

tam Sacramenti Poenitentiz , & quidem tan-

h

l

quam rem omnino certam , ita, ut BONACINA,

& Auicus apud citatum Lacnorx dicant: vi«

L

j

!l

[

deri id non obícuré definitum.

Confequen-

tia autem eft in forma.

1. Refponderi poffet ad hoc argumentum

m

1mó. Negandó, quód in hoc cafu nihil aliud

YOX

de(it, quàm dolor de peccatis ante Baptif-

mum commiffis; dici enim poffet, nullum pe-

m

nitüs adeffe dolorem, qui ad hoc Sacramen-

Dim

UM

tum conftituendum aptus fit, eoquód ad hoc

Sacramentum conftituendum non füfficiat do-

Av

lor unus, vel plures e

x motivo limitato con-

derent fe ad

cepti, etiamfi fimul fümpti exten

omnia

» u

f" AL

28

OILESTIO II. $.3.

jt

«

omnia peccata,

qu& poenitens habet, fed re-

quiratur dolor aliquis conceptus ex mortivo

TV

univerfali indivi(übiliter fs extendens ad om-

n

nia peccata à pcenitente commifífa. unde et-

(

j

iam falfüm effe, quód hoc Sacramentum va-

lidum & fru&uofum foret, (i prememorato

MW

hr

dolori extendenti fe folüm ad omnia pecca-

ta poft Baptifmum commiffa adjun&us effec

dolor alius extendens fe ad omnia peccata

fed

poít Baptifmum commiffa.

M

ij

im.

16. Contra hanc refponfionem eft, quód

absque füfficienti fündamento ad valorem Sa-

cramenti requirat non tantüm, ut dolor fit

extenfus ad omnia peccata mortalia commil-

fà , fed etiam, ut. is ipfe dolor ex motivo ali-

h

quo univerfàli, & fe extendente ad omnia pec-

cata commiífa procedat; cüm plerique ex

ip(is etiam Adverfariis cüm P. HorvzMANN hic

num. yo6, ad t. concedant, quód ad valorem

)

Sacramenü Pcenitentie fufficiat dolor con-

PL

n

ceptus ex motivo fpecialis turpitudinis v. g.

luxuriz, (i pcenitens nullo alio peccato mor-

^ wl

tali gravatus fit.

Certé DicasTILLO üt refert

& approbar citatus P. V1v num. 14. exifti-

01

mat, negari non poffe, quód validé & fru-

( 8

&uosé Sacramentum hoc recipiat, qui fciens

duo tantüm pecccata poft ultimam confeffio-

Lü

nem à fe commiífa, de utroque ex motivo

la

a

&

turpitudinis propriz doleret; faltem (i pro-

R

poífitum univerfale adjungeret; veré enim

p

poneret dolorem à Tridentino feff.. 12. cap. 4.

a

,

requi-

^

ü

"n Sacram. Panit, po[fit effe validum € informe. ag

It d

requifitum , ex turpitudinis peccati confide-

TM

ratione, fubjungitqóe non multó poft citatus

" MTt

P, Viva, effe moraliter certum, quód fuffi-

ünnifi v

ciat dolor limitatus, quando moraliter cer-

MOCM

tum eft, quód nullum detur peccatum obli-

tum, cüm in hoc nullus, aut feré nullus Au-

)'E:., 'F P-'ænf*j

At d qg

thor difcrepet; unde in tali cafü etiam lici-

inif

n

tum effe adhibere dolorem limitatum , quia

f dl m

periculum fructrandi Sacramentum eft remos

i (sl

;1

tiffimum (vel meliüs moraliter nullum) unde

nec illud cavere tenemur.

folüm enim illici-

)co—nfvgnem ej: j

tum efl in materia Sacramentorum. uti. opinione pro-

Tmenr

babili omiffa tutiove, üt conftat ex primá Thefi

ld

ab INNOCENTIO 1I.

confixa, non veró illici«

l

!

4

tum eft etiam in materia Sacramentorum uti

v WU VA

opinione moraliter certa, etiam omiffa tutio-

re.

!pn

T0 6E

17. Nec dicas: ejusmodi plures conjunctos

dolores ex motivo limitato conceptos füffice-

1 a Y

M

re quidem ad valorem & fructum hujus Sa-

cramenti , quando peccata illa funt poft Bap-

"

tifmum , non veró, quando aliqua commiffa

fünt ante, alia veró poft Baptifmum.

J

Gratis enim omnino hoc dici nemo non

(

tü

videt; neque enim vel apparens difparitatis

ratio dari poffe videtur, quare is, qui duo ha-

T

mol

bet peccata poít BaptifÍnum commiffa, hoc

Sacramentum validé & fructuosé recipiat, fi

:aü'f,N

de fingulis doleat ex motivo turpitudinis pro-

pri£, is veró, qui pariter duo habet peccata

unum ante Baptifmum, alterum veró pcft

J

Baotil-

30

QUZSTIO II . 21

J

"

Baptifinum bona fide ficté fufceptum, & duos

pariter dolores ex motivo particulari con-

ceptos, Sacramentum hoc non tantüm infru-

€tuosé, fed etiam invalidé füfcipiat. certé hu-

m

jus nec ex fcripturis, nec ex Conciliis , nec

A

ex Patribus ullum habetur fundamentum. Il-

uiwr

lis veró, qui motivum univerfale requirunt

non ratione doloris, fed potius ratione pro-

Wi

pofiti, numero proximé fequenti fatisfacere

conabimur.

XW

18. Refpondet z. P. AnR1AGA Tom. 7, de

Sacrament : in genere. Difp. 13. fe(. 4. num. 1$,

n

& feq. in przdicto cafü non adeffe füfficiens

ropofitum non peccandi de cztero. Ratio

h

ujus Authoris, quantüm ego quidem men-

tem ipfius penetro , quoad fübítantiam eft

M AU

j/

L

hzc: quia hoc motivum hominis Chriftani ,

feu quia dedecet fpecialiter Chriftianum, non

VV

e(t fufficiens ad concipiendum tale propofi-

tum, quale juxta decretum Concilii eft pars

neceffaria hujus Sacramenti; quando enim

propono & dico: nolo amplüs peccare ex hoc

motivo, quia hoc fpecialiter dedecet Chri-

ftianum, non habeo abíoluté propofitum, nul-

)d

lum amplius penitüs peccatum committendi,

vi hujus enim actüs non propono peccata

Qs b

I

vitare cafü , quo oblivifcerer hujus dedecen-

tiz, vel cafü; quo deprehenderem me non ef-

Q

a

W

fe Baptizatum,

lh qehs

Unde

i «

da

"n Sacram. Ponit. poffit effe oalidum &2 informe.. 31

lt

Unde etiam hoc propofitum his cafibüs, et-

N patígis

iam(i tunc duraret, non füfficeret ad peccata

VN p

vitanda , fed poffem in fenfu compofito cum

l l*lf&hï lt

illo habere voluntatem peccandi; poffem e-

ia Cünc'l

nim turpitudinem peccati ftatum hominis

AU ts

Chriftani dedecentis aver(ari, & tamen, quia

v h

fcirem, me non effe baptizatum , peccatum

A ts nb

ampledi.

d

Nemo autem prudenter confiderans men-

tem Concilii negare poterit, quód ad valo-

M464T

rem hujus Sacramenti requiratur abfolutum

á

omnino propofitum ad omnia omninó pec-

n v

fr

cata mortalia cavenda, atque etiam tale; quod

(

W

Itv

fit fafficiens in omnibus poflibilibus circum-

ftantiis ((i tunc duraret) ad vitanda omnia

omninó peccata abfoluté , & fimpliciter in-

compoffibile cum voluntate peccandi: debet

i Vi

AT,

ergo motivum doloris ad valorem hujus Sa-

"

cramenti effe magis univerfale, quàm fit mo-

Ph

"

iW

du

tivum hominis Chriftiani , & tale, quod ab-

n

ii

foluté includat propofitum, nullum peccatum

mortale committendi, five dein illud pecca-

tum contineat hanc fpecialem turpitudinem

n w

hominis Chriftiani, (ive non contineat.

',rAU

19. Verüm contra hanc Refp. non nemo

g p

fic argumentatur »mó. . Omninó gratis dici-

oU

tur, quód propofitum ad valorem hujus Sa-

cramenti requifitum debeat effe conceptum

ex tam univerfali motivo, quod non tantüm

in przíentibus , fed ctiam in quibuscun

Q

uc

a

|

iis

j

32

QUESTIO lI $.2,

L

aliis circumftantiis füfficeret ad retrahendum

à peccatis ; gratis etiam dicitur, quód propo-

fitam tale effe debeat, quod- (quamdiu non

retractatur) non poffet ftare cum voluntate

peccandi. Cüm enim ad valorem hujus Sa-

cramenti füfficiat, quód propofitum, dum

actu füfcipitur Sacramentum, efficaciter ex-

cludat omnem voluntatem peccandi, & quód

cenitens vi illius propofiti, dum a&u fufcipit

acramentum, fit 1ta conftitutus , ut in nullis

poffibilibus circumftantiis velit peccare; ad

valorem Sacramenti impertinens eft, an idem

propofitum poft annum v. g. à fufcepto Sacra-

mento exiítens compoffibile fit cum volunta-

te peccandi, nec ne. ficut ob eandem ratio-

nem, etiam fatentibus adverfariis, ad valorem

W

W

hujus Sacramenti impertinens eít, quód in

aliis circumftantiis v. g. poft annum à fufcep-

Mi

to Sacramento propofitum hoc à pcenitente

derelinquatur , & retra&tetur.

Sufficit igi-

tur etiam ad valorem hujus Sacramenti, quód

propofitum (t conceptum ex tali motivo ,

I

quod de facto, dum poenitens actu Sacramen-

tum fuícipit, ferviat ad excludendam omnem

voluntatem peccandi de ca&tero, & nequa-

ü

quam requiritur , quód fit conceptum ex

tam univerfali motivo, quod in quibuscunque

aliis circumftantiis moveat, vel movere poffit

ad non peccandum.

Nec

Ll

NU

!

l],

l| if A

n Sacram. Pomnit. po[ft effe oalidum & informe.. 33

TR d t

Nec dicas: communiter ab omnibus dici ,

Wt qui,

QU (qus

quód propofitum debeat fe extendere ad om-

nes circumítantias poffibiles.

E(t enim hoc

Autt Qu

A Woren

veriffimum, fenfus autem non eft (üt re&té ad-

vertit P. Jacosus ILLsUNG trad. 6. difp. 6,

^A Wvf

kün[';m] CEEL

quafl. 3. art. 6. ff« 2. num. y0.) quód propofitum,

Wt

n

quod eft pars con(titutiva hujus Sacramenti

y:wäï;

in omnibus poffibilibus circum(tantiis effica-

AUR

N

m

citer debeat excludere voluntatem peccandi

n

(nam (i poft annum à faQa confeffione in pec«

Vil u

(

cata relabor , utique Sacramentum priüs fu-

Isl

i

fceptum non propterea evadit nullum) fed

tantüm fenfüs eft, üt diximus, quód poenitens,

V

0

dum actu füfcipit Sacramentum , ita fit con-

ftitutus , ut in nullis poffibilibus circumftan-

A

tiis velit peccare.

40, Contrà eft 4dó. & efficacitis: Dato et«

iam, quód ad valorem Sacramenti Pceniten-

i

tiv requiratur ablolutum omnino , atque et-

1j

r

iam tale propofitum, quod fit fufficiens in

n

À Wi

ormnibus poflibilibus circurmftantiis ( fi- tunc

duraret ) ad vitanda omnia peccata ; & confee

av at

quenter datÓ etiam; quód requiratur, ut pro-

n

pofitum fit conceptum ex tali motivo , quod

(0

non tantum in przfentibus circumftantiis , in

juUu

quibus Sacramentum fufcipitur, fed etiam in

:

:k ?TW:

quibuscunque aliis füfficiat àd rétrahendum

2

à peccatis, adhuc verum eft, quód hoc mo«

tivum hominis Chriftiani faltem aliquando ad

hzec omnia fufficiat , licét ceteroquin feme

per infufficiens fit ad dolendum de omnibus

Quafi. II. De Sacram. Ponit.

9

Qp

r/

34

QUJESTIO II. . $.2.

omnino peccatis patratis, etiam iis nimirum,

quz ante Baptifmum commiffa fünt: ergo ad.

huc ex motivo allegato, faltem quandoque

concipi poterit propofitum omnino fufficiens,

licét dolor inde elicitus tantüm fit particula-

ris, & confequenter adhuc dabile erit Sacra-

mentum validum & informe.

Coníequentia

patet; quia ipfe P. AnRIAGA non cx alio ca-

pite negat in przfato caíu dari Sacramentum

validum & informe, nifíi ex eo, quód hoc

motivum non fit fuüfficiens ad abfítrahendum

peccatorem ab omnibus peccatis in quibus-

cunque poffibilibus circumftantiis, & prop«

terea etiam fit infufficiens ad concipiendum

propofitum, quale ad valorem Sacramenti re-

quiritur.

Et veró , nec aliud deeffe poteft

huic motivo; efít enim, àüt notat C. Luco

citat. z. 93. hoc motivum hominis Chri-

[

ftiani motivum dolendi optimum comprehen-

dens plané omnia peccata poít Baptifmum

commiflía.

Unde & confeflarii fepé poeni-

tentem excitant ad dolorem ex tali motivo;

proponendó fcilicét obligationem hominis

Chriftiani ad fervanda precepta divina, &

turpitudinem peculiarem ingratitudinis , &

gravitatem peccati in homine Chriftiano &c.

Ant. autem explicatur : ponamus , quód

Deus Petro v. g. ita ficté (üt füpra defcripfi-

mus) Baptizato revelet, quód ipfe rite Bapti-

r

Zatus fit, aut forté etiam peccata poft Baptif-

mum commiíla exprobret ob fpecialem in-

gra-

W tl

M

UI Nj' ZI

n Sacram. Ponit, po[ft effe validum & informe. 3$

h a j

gratitudinem, quam continent in homine Bap-

"r (v

tizato &c. qui cafus utique non eft impoffibi-

lis: imó de fa&o multi docent de fide effe,

w cmninp'ï,

5 Ht

uód fümmus Pontifex fit validé baptizatus,

TR Ql

^

quia aliàs de fide effe non poffet, quód fit ve-

T ma

rus Vicarius Chrifti, & Caput Ecclefie; fi

AVLUUW

(

»

M

jam Petrus exprobratione ad verum dolorem

de fuis peccatis concipiendum motus ex eo-

CA QUf

üri r

dem motivo doleat, & ita dolens contiteatur

?hl

fua peccata poít Baptifmum commiffa, nullo

interea, bona tamen fide, elicito dolore de

) lU

eccatis ante Baptifimum commitflis, hoc catu

I

Mi

Petrus habet propofitum omnino abfolutum,

u

li

]i

atque etiam tale, quod fit füfficiens in om-

Tu)

A

nibus circum(tantiis ((i tunc duraret) ad vi-

tanda omnia omninó peccata, atque hoc mo-

tivum non tantüm in prafentibus circumftan-

tiis, in quibus Sacramentum lufcipitur, fed

etiam in quibuscunque aliis fufficit refpe&tu

Petri ad retrahendum ipfüm à peccatis, quia

v

utique Petrus nunquam poteft deprehende-

re, quód non fit rité baptizatus, & nunquam

poteít peccatum amplecti, quamdiu turpitu-

dinem peccati ftatum hominis

hriftiani de-

decentis efficaciter averfatur: ergo dato et-

jam, quód ad.valorem Sacramenti Pceniten-

tiz requiratur omninó abfolutum propofitum,

ss

atque etiam tale, quod füfficiat ad vitanda

omnia omninó peccata in quibuscunque cir-

cumftantiis (fi tunc duraret) dató etiam, quód

requiratur, ut propofitum füfficiens ad valo-

w

e

fit conceptum ex tali motivo, quod pro

]

0

r?rn

2

omni-

u

36

QUZSTIO Il. $. 3.

omnibus circumftantiis poffibilibus fit fuüf- "

ficiens ad retrahendum à peccatis , adhuc ta-

men motivum hominis Chriftiani ad hzc om«

nia, & confequenter etiam ad valorem Sacra-

menti erit fufficiens: licét ceteroquin non

füfficiat ad univerfalem omnino dolorem de

peccatis etiam ante Baptifinum corniffis con-

cipiendum.

21. Quodfi forté dicas cum P. ARRIAGA:

Petrum poffe faltem hujus motivi oblivifci,

fic autem. vi illius propofiti ex hoc motivo

concepti non vitaturum peccata in iis cir-

cumftantiis: tunc in primis falfum eft, quód

in iis circumftantiis hoc propofitum duraret,

quia non poteft Petrus proponere, vel dole-

u

re de fuis peccatis ex preíato motivo homi-

nis Chriftiani , quando non recordatur fe effe

Chriftianum. Deinde quzío, mihi vel unicum

motivum affie

o

nes, cujus non poffit homo ali-

quando oblivifci! Rurfus: ponamus , quód

Deus, dum revelat Petro, quód fit rité bap-

tizatus, vel dum ei etiam exprobrat peccata

poft Baptifmum commifía, eidem etiam pro-

mittat, quód ipfüm, quoties urgendus eflet à

tem

tentatione gravis peccati, paterné monere

velit hujus fpecialis Beneficii Baptifmatis , an

non faltem hoc cafü hoc motivum haberet

omnia requi(ita ad tale propofitum concipien-

dum, quale à P. AnR1IAGA ad valorem Sacra-

menti requiritur ? & tamen, cüm non füffi-

(te

ciat ad dolorem de omnibus omninó pecca-

5 du

tis etiam ante Baptifnum commiflis non fuf-

-

ficeret

WL

VL

(;

l

L

J]

"HAn Sacram. Pomit. po[fit effe oalidum &2 informe. 37

Wil

ficeret ad Sacramentum Poenitentiz fructuosé

W

tils

fufcipiendum.

22

uód(i dicas, non decere Theologum

A v'al

h

ad ejusmodi Methaphyficationes confugere ;

I?ZICI;;

tunc

Refp. Id haud dubié in quzftionibus pra-

&icis omninó cavendum; quando tamen in

uzítione meré fpeculativa, de poffibilitate

(2 ( P

rei tractatur, tunc ad cafüs etiam meré pofli-

biles confugere licet, prafertim cüm ipfe P.

lia

ARRIAGA mHUum. 7. dicat: dolorem limitatum

CC

( de quo eít praeíens controverfia) non effe

nifi rariffimum. vide etiam, fi lubet f. 22. in-

ffit. de R. D. l. $. ff. fi pars hared, pet. L. 36. T.

de folut. & videbis, quód etiam jura (qux

tamen ea, qua praxim fpec&tant , tractare fo-

lent) fübinde cafus ejusmodi rariffimos attin-

gant. indulgendum quoque aliquid illi eft,

qui, ut objectz inftantiz (atisfaciat, ejusmodi

"l

i

$,0

Ípeculationibus pauló amplius immoratur.

23. Refpondent stió. alii in hoc cafü. do-

lorem de peccatis ante Baptifinum commiffis

effe partem hujus Sacramenti, etíi non cadat

füpra materiam remotam ipfi

us. negari enim

à nemine poteí(t, inquit P. HAUNOLD /. 4.

trall. a. cap. 7. controm. 4. num. 995« quöd Chri-

ftus potuiffet hoc Sacramentum ita inftitue-

re, ut illius pars effentialis effet non quicun-

ue dolor, fed dolor ex motivo univerf(alis

quod (i ergo Chriftus ita inftituiffet, coníe-

quens effet, quód dolor confiftens in indivifi.

!

3

lii

38

QUESTIO II. $.2.

MP

bili, totus eflet pars Sacramenti

, etiam quan-

do fe extenderet ad

peccatum ante Baptif-

mum commiffüm; hinc tamen non recté in.

ferres, quód etiam i

pfà peccata ante Bapti(-

mum commiíla effent materia hujus Sacra-

menti: ergo nec defaCto poteft rité inferri,

quód peccata ante Baptifmum effent materia

hujus Sacramenti, (i dolor de illis, üt nos di-

ximus, effet pars Sacramenti.

14. Sed contra hanc Refponfionem eft,

quoód non ex

efle materia

plicet , quomodo aliquid poffit

proxima alicujus Sacramenti,

quod non veríàtur circa materiam remotam,

quod tamen vel maximé ex

plicandum effet,

Ad id, quod additur

; concedo equidém, quód

Chriftus potuiffet

velle, ut illius pars effen-

tialis effet non quicunque dol

or, fed dolor ex

motivo univerfali conceptus , transmitto et-

iam, quód, (i. Chriftus ita inftituiffet, confe-

M

Tf

quens effet, quód dolor ille confiftens in indi-

vi(ibili totus eíTet

pats Sacramenti, etiam qua-

tenus fe extenderet ad peccatum ante Baptií-

mum commiflum ; nego autem, quód, fi de

ejusmodi inílitatione nobis certó conftaret,

(0

fi v. g. Concilium TRIDENTINUM aut alía zcu-

I

menica Synodus illam inftitutionem nobis

UP

claré explicáffet, dicendo v,g. sarteria proxima

:

bujus Sacramenti dolor univer[(alis eff etiam , prout

l,

n

WU

lty

fe extendit . ad peccata. ante. Baptifmum, commiffa s

de c&tero veró de materia remota abítraxil-

Tater.

VRO

((

fet; exinde non potuiffet rité inferri, quód

euam

Eu Tiefin

(

ll

|

Vzv

An Sacram. Panit. po[fit effe oalidum & informe. 39

hn

i» Cüäï

etiam ipía peccata ante Baptifimum commiffa

effent materia remota Sacramenti poeniten-

tix. legitima enim omninó videtur hzc illa-

ij

tio: omne & folum illud eft materia remota

j

alicujus Sacramenti, circa quod veríatur ma-

Wtsd s

i

teria illius proximas atqui materia proxima

Sacramenti peenitentiz, dolor nimirum, verfa-

bhri

tur etiam circa peccata ante Baptifmum com-

60f

fniffay & quidem, quatenus etiam circa illa

verfatur, eít materia proxima, ergo etiam pec-

41

cata ante Baptiífmum commiffa funt materia

remota hujus Sacramenti.

Similiter legitima

videtur vice vería hzc illatio :

omne & fo-

Tf r

lum illud eft materia proxima alicujus Sacra-

menti, quod verfatur circa materiam remo-

tam illius; atqui dolor de peccatis ante Bap-

tifmum commiílis non verfatur circa mate-

riam remotam Sacramenti poenitentiz , ergo

.

ímum commitílis

dolor de peccatis ante Bapti

ima Sacramenti pceni-

non eít materia prox

tentiz.

"m

Certé Adverfarii ipfi ex hoc principio infe-

runt, quód, quia peccata ante Baptifmum

commiffa. non fünt materia remota Sacramen-

ti Poenitentiz , confeffio peccatorum ante

Baptifmum commifforum , fi fiat, non fit ma-

teria proxima, nec pars Sacramenti Poeniten-

tia.

Inferunt etiam, quód confeffio peccatorum

venialium non (it materia proxima neceffa-

ria, quia videlicet peccata venialia non fünt

af

materia remota neceffaria: ergo etiam nos

I

de

4

40

QUZSTIO Il $.

'[,x

Tho

de facto, quia juxta communem Theologo.

(d

rum (ütífüprà diximus) peccata ante Bapti(-

mum commiífa non fünt materia remota Sa.

€ramenti Pcenitentiz , recté inferimus , quód

dolor de iis non fit materia proxima illius.

[

2f. Quódíi veró dicas: Chri(tum utique

potuiffe Sacramentum hoc ita inftituere, ut

dolor de peccatis ante Baptifmum commiffis

effet pars Sacramenti poenitentiz , quin ta-

men voluiffet, ut peccata ipfa ante Baptif-

mum commifla effent materia remota illius,

Refp. Id omninó etiam mihi videri veriffi-

mum: fed nego, quód TRIDENTINUM ejusmo-

di inflitutionem fatis expreffiflet per verba,

quibus de facto inítitutionem materiz pro-

W

xima & remote indicavit ; dicendó enim,

quód íola peccata poft Baptifmum commitffa

fint imateria remota Sacramenti poenitentiz,

materia proxima veró fint actus ipfius poeni-

tentis dolor, confeflio, & (atisfactio, anfam

"j

rzbuit DoGtoribus judicandi, quód folus do-

lor de peccatis poft Bapti(mum commitfis fit

l

materia proxima , quia folus ille verfatur cir-

Cca materiam remotam.

ficüt ex illa ipfa do-

&rina, quód fola peccata poft Baptifmum com-

qu

imiífa finc materia remota Sacramenti poeni-

tentiz, omnes Doctores meritó inferunt, &

inferre poffunt, quód fola confeffio, fola fatis-

factio de peccatis poft Baptifmum commitfis

fit materia proxima illius. quia,ut jam diximus,

!

;

K

r

i

'2-

"n Sacram. Pornit. po[fit effe oalidum & informe. - 41

Tüen ,

& etiam notat P. ANTONIUS MAYR tratl. 10. di«

) PKCSI& At

"

fput. 1. q. 2« art, 1, nm. 41.. cüm ditin&io (at-

que etiam defcriptio) materiz in proximam &

9 Ierim.

à Wv

remotam omnibus fit noti(Tima, ex materia re-

T

rM

mota, quando exprefsé affignatur, materia pro-

l MS

F'ïlv

xima facilé poteft colligi.

LC ln

26. Nec dicas:Etiam fuppofità eà inftitutio-

M

ne Concilium non potuiffe eam aliter expri«

mere , quia dolorem etiam de peccatis ante

Baptifmum commiffis neceffarió materiz an-

LY

numerare debuit &c. Nam

Ui

iU

Refp. Negandó illatum. potuiffet enim ex-

preísé dicere, quód non obítante, quód pec-

cata ante Baptifmum commiffa non (int mate-

m

ria remota, tamen dolor de illis poffit effe ma-

i

^ MW

teria proxima, /i requiratur ad plenam vemi[fonem.

vel potuiffet dicere, quód materia proxima fit

dolor univerfalis etiam prout extendens fe ad

peccata ante Baptifmum commiffa, ut faltem

It

Do&ores inde (civiffent, quód hic exceptio-

nem facere debeant, nec illud folüm reputare

pro materia proxima , quod veríàtur circa

materiam remotatm.

Neque dicas: Concilia non debere tam ac-

curatam doctrinam tradere. nam

Refp. Me non dixiffe, quód Concilia ita de«

buiffent explicare, fedquód ita potuiffent ex-

TL

plicare fuppofità eà inftitutione: fimul etiam

probavi, quód fuppofità illà Chrifti inftitutio-

ne, Tridentinum inftitutionem illam verbis,

quibus eam de fa&to explicavit, non potuiífet

explicare,

Cy

27. Re«

T

41

QULESTIO II. f.2.

h

27. Refpondet 4tó. P. JoaNNES MARIN Ton,

IT

[)

3. tratl. 22. Difp. $. fetl. 3. num. 38. dolorem de

peccatis ante baptismum commniíTis non effe

quidem per f& partem & materiam proximam

nm

Sacramenti poenitentiz , quiafola peccata poft

baptismum commiffa fünt materia remota Sa-

cramenti peenitentie ; verüm , cümjuxta TR1-

DENTINUM feff. 14. C. 3. omnis illa attritio fit

pars & materia proxima Sacramenti poeniten-

tiz, qu& in poenitente ad integram , plenam

& perfe&am remiflionem requiritur, & qua-

tenus ita requiritur : & cüm per accidens

in dicto cafü ad remiffionem peccatorum polt

baptismum eommifforum requiratur dolor de

peccato ante baptismum commiffo, ideo per

accidens quoque erit pars & materia Sacra-

menti poenitentiz , non quidem fub hac ex-

preffione, dolor de

peccato ante baptismuim commiffos

fed füb hac, dolor quatenus vequiritur ad plenam

M

5

Q perfeitam vemiffionem peccatorum poff. baptismum

commifforum , quv fünt materia proxima (erit

h

error typi , & legendum materia remota ) Sa-

QG

Ul

fr-

cramenu Poenitentim , quidquid fit de aliis

NINO (

Sacramentis. Ex quibus in ordine ad Argu-

mentum noftrum refponderi poteít: dolorem

de peccatis ante baptismum commiffis per ac-

j

fna

cidens poffe effe materiam proximam Sacra-

) N

menti poenitentiz , non quidem quatenus

verfatur circa peccata ante baptismum com-

miffa, quz utique non fünt materia remota;,

Q ts

fed quatenus veríatur circa peccata poft bap-

n

Mtam

tismum commiffa ( qux funt materia remota )

j

remittenda.

a-

^GH

t

14

U

"anen Sacram. Pænit. po[fit effe oalidum & informe. 45

Tiv

Fateor, refponfionem hanc fatis fübtilem

ï.num.;g' dü*,

Tif r»

effe; & mihi prz aliisplacere, quia ad ipfüm

unctum difficultatis directé refpondet. Ve-

Vaferim s

T

rüm, cüm unicé innitatur huic principio:

quód juxta Docrinam Concilii TRIDENTINI

U r f

Ytin, d

fe(T. 14 0. 3.

Omnis ille dolor , qui vequiritur. ad

integram ,. plenam. €8. perfetam vemi[fonem peccato-

300 il

vum y fit pavs. €8 materia Sacramenti. Ponitentia ;

i us

nos veró in folutione argumenti ex hoc textu

TM

ul

defuümi foliti oftenfüri (imus , quód verba

t

Concilii TRiDENTINI citató locó alium plané

Vünpe

fenfum faciant, quodque principium iftud ,

faltem proütjacet, plané non fübfiftat, ideo

etiam hujus refponfionis refutationem com-

Ontm

d

modiüs in fequentem G. differendam exiftima-

vimus.

Unde fit

$. 3-

Solvitur prcipua obje&io ex S. Con-

cilio TaipeNTINO dCfuum-

þnn

28. Yy Otifimum, üt mihi quidem videtur,

n

mmisp

argumentum , quo fententia noftra

impugnatur, eft illud , quod ex S.

V

a

u

em d

Concilio TuipENTINO feff, 1 4. cap. ?. defümitur.

|

tb

ex hoc itaque Sacro Concilio fic difcurrunt:

'ml

Ad valorem Sacramenti Pcenitentiz effen-

)'gf

tialiter requiritur dolor univerfalis: ergo Sa-

J

Ccra-

44

OULESTIO II. S.3:

cramentum Poenitentiz in hac providentia ne-

Ev

quit effe validum , & informe. Ant, prob,

Illud effentialiter in moderna providentia re-

quiritur ad valorem Sacramenti Poenitentiz ,

quod ex inftitutione Divina eft ejus pars ma-

terialis : fed dolor univeríalis ex inítitutione

Divina eft pars materialis Sacramenti Poeni-

tentiz: ergo &c. maj. patet, quia partes cu-

1

juslibet Sacramenti debent determinari & vim

habere ex inítitutione Divina. mi.prob. Pars

materialis Sacramenti Poenitentiz ex inftitu-

tione Divina eft dolor, qui füfficit, & à Deo

requiritur ad plenam peccatorum remiffio-

nem: fed talis dolor debet effe univerfàlis :

ergo &c. mi, patet ex eo, quia in moderna

A

providentia nullum peccatum mortale remit-

titur fine altero, üt cum D. THOoMA hic q. $6.

4'. 3. Ccommunis eft Theologorum íen-

tentia.

Unde, nifi dolor poenitentis fe faltem vir-

tualiter extendat ad omnia peccata , quorum

D

eft reus, nullum omninó peccatum eiremitti-

tur, & ille non juftificatur.

Maj. prob. Concil. TRiD. feff. 14. cap. 3. lo-

quens de partibus Sacramenti Poenitentiz,

& aCtbus Peenitentis , ait: Susr autem quafi

materia bujts Sacramenti, ipfius Panitentis adlus ,

nempé contritio , confe(fio , & fatisfattio. — quiy qua«

ll

tenus im pomitente ad integritatem. Sacramenti , 4d

plendmque & perfettam peccatorum vemi[Bionem ex Dei

BV

mfHitutione requiruntur bac vatione Panitentie partes

QUUnturs

í

Ergo

I

!

!

5

»

An Sacram. Pomnit. po[Iit effe validum &2 informe,. A

ith

V Dtoyi

W

Ergo pars materialis Sacramenti Poeniten-

(l

"

tv

tiz ex inflirutione Divina eft dolor, qui fuffi-

cit & à Deo requiritur ad plenam peccato-

us

ld

rum remiífionem. — Conf. patet ex particulis

&l

reduplicativis: quatenus ad plemam, & bac va-

tionc.

ficutigitur aqua, qua hic & nunc non

fufficit ad ablutionem corporis,ex inftitutione

It

Divina non eft pars baptismi; ita dolor , qui

non füfficit ad ablutioném internam, ex in-

DV

ftitutione Divina non eft pars Sacramenti Poe-

ta feré in terminis P. Mancus

nitentiz,

MaRniA SrRUGGL Ord. ferv, B. V. M. Theolog.

univerf.. part. 2 tratt, 11. Difput. 2. avt. 2 mum. 4

29. Proponit autem citattis Auctor contra

hoc fundamentum, quod eft przcipuum ad-

veríe fententiz , fibi ipfi hanc dificultatem

sum. y. Confrm. 2. bhis feré formalibüs: Ad

valorem Sacramenti poenitentiz non requiri-

tur talis dolor, qui requiritur ad plenam &

N

z

perfe&tam peccatorum remiflionem: ergo ex

allato textu TRIDENTINI pro fententia negativa

nihil

robátur. Ant.prob. plena & perfecta

remi

di

o peccatorum etiam in Sacramento Poe«

nitentiz rariffime obtinetur: ergo fi requiree

retur ad valorem Sacramenti Poenitentiz talis

dolor, hoc Sacramentum rariífimé effet vali-

dum,

L]

Ad eam autem refpondet: d. a. ad valos

rem Sacramenti poenitentie non requiritur

talis dolor, qui requiritur ad plenam & per-

fc&tam peccatorum remiffionem quoad cui-

pam

1

M

46

QUAZSTIO lI. $.3,

li

pam & poenam zternam. N. a. qui requirritur

ad plenam & perfectam peccatorum remiffio-

nem etiam quoad omnem poenam tempora-

lem C. a. & N. Conf: ad Probationem eít eadem

Refponfio.

Licét igitur ad valorem Sacra-

—

menti poenitentiz non requiratur tantus do-

lor, qui füfficit, aut requiritur etiam ad re-

miflfionem omnis poenz temporalis : requiri-

tur tamen ad illius valorem dolor uuiverfalis,

qui requiritur ad fructum.

3o. Antequam ad argumentum ipfum re-

fpondeam, juvabit circa hanc difficultatem,

quam (üt dixi) hic AuGtor fibi ipfi propo-

fuit, ejusdemque folutionem aliqua advertere.

n

Videtur autem hzc refponfio, fi quidem

velit, quód TRIDENTINUM CcitatÓ cap.3. per ple-

nain & perfetlam peccatorum venü[fonem intelligat

folàüm plenam &. perfeQtam peccatorum re-

T

4v

mií

Itonem quo

ad culpam & poenam zternam,

UT

omnino diíficilis , & quidem primo ex eo,

quod ifti termini, plema, & perfecta remiffio

vix non füperflué à l'RIDENTINO adderentur :

nam per iftos terminos plena , & perfecta vemi[[o:

eum nullum «erbum pofitum in aliqua fiviptura debeat

vacare vel fuperfluó poni, üt notat Gloffa in

Can. ff Romanorum V . membranas difl. 19. & in c.

iL

C

folite V. tanquam de majorit. &9 obed, & «verba

aliquid operari debeant, üt habetur in cap. ff Papa

Q

10. de - privileg. in 6. indicatur, quód fermo

fit de tali remiffione; quz poffit etiam in hac

s

L

W

pro-

D

Qf

Lj

"An Sacram. Poenit, po[fit effe validum && informe. 47

ETA Aiï

rovidentia effe non plena ,. non perfetia : qualis

Xf

tamen non eft remiffio culpe, & poene ater-

Wetin

:

pnz; cüm in hac providentia non detur alia

w

ml

remiílio peccatorum gravium quoad culpam

& poenam zternam , nifi plena & perfecta.

At

M

Mi

Quandocunque enim in hac providentia pec-

catum aliquod grave remittitur , omnis culpa

"i

Y

(etiam aliorum peccatorum ) faltem in tan-

mj

1

tum remitti debet, üt non ampliüs reddat ini-

W,

micum Dei, & reum poenz &terne: üt do-

cent omnes Theologi, etiam ii , qui contra

Al |

communiorem Theologorum reatum culpz,

& reatum poenz identificari volunt,

de quo

L.

videri poteft P. ANTOoNiIvS MAYR trad. :2,

Unde nec

Difp. 1. quaff, 6. avt. 2. mum. 390,

ullibi in TRIDENTINO reperies : remiífionem

peccatorum quoad culpam , & quoad poenam

zternam tantüm, vocariplenam & perfectam

remiífionem; Íed potius : Aeconciliationem üt

felfione 14. capite 3. €9 4.. vel etiam juffificationem

üt eàdem feffione 14. c. 4. vel Ztemiffonem tim-

—

pliciter.

31, Secundó : " TRIDENTINUM feff. 14. C. 2.lo«

quens de differentiis Sacramenti Pocenitentiz,

& Baptismi, dum nobis ex profeffo explicare

intendit fructum illum, qui fpecialiter Sacra-

mento Baptismi prze Sacramento Poenitentiae

competat, quz fpecialitas in eo confiftit,

quód per Baptismum nobis non tantüm omnis

cuülpa, fed etiam omnis poena temporalis re-

mittatur , non aliter nobis hanc fpecialitatem

explicat

48

OLLESTIO Il.' $.3.

m

explicat, quàm per hos ipfos terminos, quód

per baptismum plenam 62 integram peccatorum ommum

temi[fionem cenfequamur.

Imó per eosdem nobis

indicat, quaratione per Baptismum Chri(tum

Y

induamus, & nova pror(üus in illo efficiamur

creatura: ergo non videtur credibile, quód

TRIDENTINUM Cap. 3. immediate fequenti per

hos terminos: plesam &2 perfedlam peccatorum re«

mi[fonem intellexerit (olam remiffionem culpa

& poenz «ternz,

32. Tertio. Idem TRIDENTINUM feff. 14. Can.a,

Dum anathema dicit neganti, quód ad iure-

gram &2 perfettam peccatorum vemi[fonem vequirantur

Ires atlus in penitente , "videlicet contritio y confe[Jros

& fatisfattio , qui tres partes panitentie dicuntur

non intelligit per fepé di&tos terminos tantüm

remiífionem quoad culpam & poenam ster-

nam , fed etiam plenàm remiffionem omnis

poenz temporalis: ergo neque in fzpé citato

Gapite $. dum dicit: quód iidem tres actus

ideo dicantur tres

artes , quia requiruntu?

ad plenam & perfe

à

am remiflionem peccato»

rum, intelligit tàántüm remiffionem péccato*

rum quoad culpam & poenam sternam.

33. Ant. quantüm quidem mihi conítats

conceditur ab ipfis Adverfariis, &

TIME

Prob. 1mó. Quia TRIDENTIN

UM

feré nihilita

cordi habuiffe videtur4 quàm explicare, &

fidelium mentibus infculpere neceflitatem fae

tisfactionis in ordine ad obtinendam remitfio-

nem

ll 5

d

Vin Sacram, Ponit ;po[Jit effe validum €2 informe. 49

Dintmi

nem pcenz temporalis adhuc poft remiíf3m

[ '.75,'

jam culpam & poenam eternam re(idug, quam

fatisfaétionem Hzretici illius. 2eacis fortifIrmé

x

&0tls

urk

u

jmpugnárunt, dicentes : Culpam à Domino

Vi

n

AA

DEO nunquam remitti, quin univerfa etiam

iL ere

e

II

poena condonetur. Unde, ut hunc errorem

$

AHR

L

1.

penitüs & fidelium mentibus eradicaret , Ses-

;

fione 14. €. 2. €. $. & Can. 12. £ 15. fzpius

rh;'n ffm

E

nobis neceffitatem fatisfactionis in ordine ad

obtinendam integram & períectam peccato-

"

rum remiífionem quoad poenam etiam tem-

oralem inculcavit, üt patet ex citat. Seff. 14,

yf

€. 2. C. 8 8 catn, 12. 46 15.. ut proinde credi non

poflit; quód citato Canone 4tó. aliud volue-

rit definire, quàm quód przdictí tres actus

fint neceffarii ad obtinendam remiíTionem

peccatorum etiam quoad pocnam tempora-

]em.

j

Prob.idem Ant;2dó Et quidem principaliter.

Certum eft juxta omnes, quód fatisfactio in

MU

re non requiratur sd remiffionem pleram &

3j

perfectam peccatorum quoad culpam & pae-

nam gzternam tantüm , üt definit ipfum TRr-

"

DENTINUM Seff. 6. de Tuffificat.can. /4. cujus ver-

ba infra num. 36. dabimus ; ergo TRIDENTINUM;

1

dum przfato Canone 4. anathema dicit illi,

um

qui negaverit ad integram & perfectam pec-

catorum remiífionem requiri tres actus in

poenitente , videlicet contritionem, confe[fionem;

& fatisfaiionem per (gpe d:€tos terminos inte-

gram 3 perfectam peccatorum. remi[foneim, non ine

telligit tantüm plenam & perfectam remiffio-

] (X

Quafl, IT. De Sacram, Poenir.

D

netrmi

l4

$o

QUA£ST. II f 3.

Hl

nem quoad culpam & poenam zternam , fed

etiam plenam & perfectam remiffionem pec-

catorum quoad poenam temporalem.

34. Confequentia autem primi enthyme.

P

matis etiam dupliciter probatur, & quidem

1mO, Canones Concilii funt quafi com

.

endia,

l

j

us fu-

& explicationes eorum, quz in capit

my

fiàs dedu&ta fünt, üt advertunt communiter

Doctores ex C. :6. Seff. 6. de Tuffificat. in fine.

ergo, quando conítat, quód aliqua verba, que

€x capitibus defümpta fünt, & canonibus in-

ferta, in canonibus debeant fümmi ip certa

fignificatione, dicendum efl, quód eadem ver-

ba in eadem fignificatione etiam intelligi de-

beant in ipfis capitibus.

Prob, eadem confequentia 2dó. Memorata

vocabula capitis 3tii. qui tres acus &c. quatenus

vequiruntur, àlva veritate debent poffe fübne-

&i, ubicunque przdicti a&us virtutum partes

Sacramenti Poenitentiz vocantur, atque adeo

etiam in citato Canone 4tÓ. falva veritate de-

bent poffe fubnecti poft illa ejusdem canonis

verba: Que tres pamitentie partes. «vocantur : ate

qui ita fubnecti non poffunt, (i in ipfo Cano-

ne per hec verba: istegra 62 plena peccatorum

d

remi[fo intelligatur plena & perfe&ta remi(fio

peccatorum quoad omnem poenam etiam

temporalem , in ipfo veró cap. 3. per verba:

W

plena 62 perfeta peccatorum. vemi[fio intelligatur

tantüm plena & perfecta remiffio peccatorum

quoa

b

0

Ti

(

n Sacram. Poenit. po[fit effe oalidum & informe, $1

D ff

t

quoad culpam & paenam eterpam: ergo fi

TM

'TRIDENTINUM in przfato Canone 4tó per fie-

!

e dictos terminos non tantüm intelligit ple-

J

i

nam & perfectam remiffionem peccatorum

rx

lt

du

quoad culpam & poenam eternaim, fed ple-

L] uü'.

Jl ln

nam & perfe&tam remiílionem peccatorum

Qu t

y

*l

lt

etiam quoad poenam temporalem, tunc ean-

N

a

COU]

i

AL

dem etiam intelligit in cap. 3tió.

4n

Maj. plané viderur innegabilis, fi enimr ve-

UM

fl

V

rum fit, uti veriffimum eft, quód hi tres a-

H

€tus dicantur partes Sacramenti Panitentiz

AU.

;

A^

quatemus equiruntur - &c.

tunc ubicunque

WU

dicitur, quód fint partes , falva veritate füb-

pf

necti poteft : dicuntur autem. partesy qnatenus vt«

quiruntur &c.. Dico, falva veritate, quia non ne-

go, id femper repetere, fup;rfiuurn fore , ac

prorfüs odiofum.

Min. veroó prob. exponen-

"

dó przecisé fenfüm tum Canonis ati. quàm

capituli 3tii.

Nemo falva veritate & absque

J

N

ï

contradidione poteft ita loqui : ad integram

N

& perfectam peccatorum remiffionem quoad

culpam & poenam &ternam non . requiruntur

tres a&tus in poenitente, fed folàm hi tres a-

&us requiruntur ad integram , & perfectam

peccatorum remiffionem quoad omnem etiam

penam temporalem, & hi tres actus dicun-

tur tres partes poenitentig , dicuntur autem

[*

eatenus partes Sacramenti Poenitentix, quae

w

tenus requiruntur ad plenam & perfectam

peccatorum remiílionem. quoad culpam &

poenam azternam tantüm: ergo fi in ipfo Ca-

none 4tÓ per bxc verba: iategra & perfedta vc«

M

2

mi[Jio

f

5

QUASTIO II $. s.

lM

W

ani[fio peceatorum , intelligicur plena & perfecta

!

remiílio peccatorum, quoad omnem poenam

etiam temporalem, in capit. veró 3tió folüm

d

remi(fio peccatorum quoad culpam & pcenam

£ternam; tunc prememorata verba cap. qui,

quatenus vequiruntur €&c. non

offunt fübneGi

prefato Canoni 4tó. Unde (üt initio dixi)

hzc refponfio, qua ait: in citato capite 3tió

per plenam & perfectam peccatorum remis-

fionem intelligi (olummodo plenam, & per-

fe

e

&am remiffio

nem peccatorum quoad cul-

am & poenam szternam , videtur omnino

difficilis.

Atque ut difficultas, quam fibi hic

Author ipfemet propofüit, magis appareat

u

35, Refp. 1mó. Hóc argumentó probari,

uód Sacramentum Poenitentiz non (it inte-

[

Jr

rum, ni(i tunc, quando Sacerdos imponit, &

bt

?cnitens exíequitur fatisfactionem & pceni-

l

tentiam peccat:is fuis omnino proportionatam.

Quod tamen abíoluté falfüm videtur, & vix

admittendum ab Adverfàriis, quia aliàs vix

unquam hoc Sacramentum effet integrum,

M

& haberet omnes fuas partes integrales; Sa-

cerdotes enim aut ignorant, quznam poena

fit proportionata, aut certé Poenitentibus,

lii

nunc temporis, valde delicatis imponere non

audent, üt fatetur ipfe P. ANTONIUS MAYR.

cit:to tractatu 12. difput. 2. queff. 1. art. 2. n.483.

Ilte

Sequela autem probatur facile,repetendó prz-

W

Cisc ver^a ad Advcriaris in objectione allata:

u

AT

ad integritatem Sacramenti Poenitentiz re-

quiritur

f

D

l

n g.

An Sacram. Parnit, po[fit effe oalidutm 2 informe.. $3

hr W t

juiritur fatisfaQdio peccatis, & delictis pro-

UO s.

OR vet

portionata: ergo quando Sacerdos vel talem

1

non imponit, vel Pcenitens non exfequitur,

odl

Sacramentum Pcenitentiz non eft integrum.

WOb vet

Ant. prob, Illud in moderna providentia re-

ial

01

ïïun :

quiritur ad integritatem Sacramenti Poeniten-

M

t

tiz, quod ex inftitutione Divina eft ejus pars

dl in ïi'»?&U (

materialis integralis: fed fatisfactio peccatis

m ts

roportionata ex inítitutione Divina eft pars

r g

Al

materialis integralis Sacramenti Pcenitentiz :

PetQrm g

ergo &c.

m

Maj. patet. Quia partes etiam ine

Tl vt

tegrales tantüm debent determinari, &

vim

Min.

füam habere ex inftitutione Divina.

WU [

Ms f

rob. Pars materialis integralis Sacramenti

cenitentiz ex inftitutione Divina eft fatisfa-

&io, quz füfficit; & à DEO requiritur ad

lenam peccatorum remiífionem : fed talis

fatisfaCtio debet effe peccatis proportionata:

ergo &c. Min. patet ex terminis, & admit-

titur etiam ab adverf(aàriis.

'XIWG

Maj. prob. Con-

cilium 'TRIDENTINUM &eff. 14. €4p. 3. loquens

NI

de partibus Sacramenti Pcenitentiz , & acti-

TU

bus Poenitentis ait: Sunt autem quafi materia bu-

M

jus Sacramenti , ipfius Pomitentis adus, nempe. cone

tritioy cenfe[fo , && fatisfactioy qui, quatenus in pami-

i2

tente ad integritatem. Sacramenti, ad. plendmque, 68

Aïp

perfe&tam peccatorum vemi[Jonem ex DEI inffitutione

requiruntur, bac vatione. Penitentia Partes dicuntur.

ergo pars materialis integralis Sacramenti

Pcnitentie eft fatisfaCtio , quae füfficit, & à

DEO requiritur ad plenam peccatorum re-

miffionem. Confequentia patet ex particu-

j

I$

if

$4

QUESTIO IL, G.5.^

n

lis reduplicativis ; quatemus ad plenam perfectdsi.

que teccatorum vemi[Jonem G.. bac ratione &c.

36. Hzc refponfio videtur omnino folida,

neque illud reponi poteft, quod ad difficulta.

tem fuperiüs g. 29. allatam réfponfürm eft,

quód videlicét TxiDENTINUM Seff. 15. capite 3.

n

dicendó, quód materia Sacramenti Pceniten-

tiz fint ipfius Poenitentis actüs &c. non vo-

luerit dicere, quód fola illa fatisfa&tio fit pars

integralis, quz fufficit ad plenam & perfe-

am peccatorum remiffionem quoad ompem

poenam etiam temporalem; fed folüm, quód

illa fola it pars integralis, quz requiritur ad

plenam, & perfe&am peccatorum remiffio-

nem quoad culpam szternam.

Nequaquam,

inquam, illud reponi poteft ;

um juxta om-

nes certum fit, quód fatisfa&io in re non re-

quiratur ad rc:niffionem culpz, vel poenz

l

eternz,fed ad remiíTionem poenz temporalis,

quz poft remiffam culpam remittitur. Ut in

terminis docet P. ANTONIUS MavR, dum hic

i

1, 745. lt : Per priores partes Sacramenti (cili-

D

cet contritionem , confe(fionem & abfolutio-

nem remitti culpam & poenam eternam.. At-

a

que ita aperté definit TaiDENTINUM Seff. 6. De

n

Juffificat. can, 14, quando ita loquitur : Ünde do-

m

cendum eft,Chrifliant bominis Peniteutiam poft lapfum

multo aliam effe & Baptifmali, e&que contineri ton ino-

d

Y

dà ce[fationem 4 peccatis, & eorum deteflationem, aut

cor contritums €9 bumiliatums verüm etiam corundem

Sacramentalem Confellionem [altem in votoy62 fua tem-

ivl

I m

pore

)j

Il.g

!d

An Sacram, Ponit. po[fit effe validum & informe, $3

I

14l

[

hn y

$t hi M:

pore faciendam, 69 facramentalem. abfolutionem s

utémque fatisfactionem per jejunia, Eleemo[ynas, Ora-

[

( Of

tiones, 69 alia pia fpwitualis "vite exerctias non

Ml

a

quidem pro pxna eternay que "vel Sacramentó , *vel

ÀQ fl

Sacramenti «votó unà cum culpa vemittitur, fed pro

l

pana temporali, qua , üt facre Littere docent, non to-

i

ta femper , àt in Baptifmo fit , dimittitur ilis, qui

gratie DEI, quam . acceperunty ingrati Spiritum San-

éum, contrifleoerunt , €8. templum. DEI *violare non

funt. veriti.

l"

37. Videtur mihi przterea tum ex hac re-

fponfione, tum ex fuperius di&tis, etiam pofi-

) ]l.!( ff;, ,':

tivé probari poffe, quód f:pé memorata ver-

ba TRIDENTINI: Qui, quatenus in Ponitente 4d iti»

tegritatem; Sacramenti , ad plendmque , & perfeitam

peccatorum vemi[fonem ex DEI inflitutione requirune

tur, bac vatione. penitentie partes. dicuntur nequae

! omg

257

quam fenfüm illum faciant, quem laudatus

Author in fuo argumento eisdem tribuit:

quód fcilicet ifti tres actus eatenüs pracisé

fiot partes materiales Sacramenti Pcenitentig,

quatenus fuffiiunt , &8 4 DEO vequiruntur. ad. ple-

nam. &2 perfetkam peccatorum remi[Jionem. Nam, fi

dicatur, per plenam & perfe&tam peccatorum

remiffionem intelligi fola plena & perfeQta

remi(lio peccatorum quoad culpam & poe-

nam zternam; tunc falíum eít, quod ifti tres

aé&tus ideo dicantur partes, quia ad eam fuf-

ficiunt, & 4 DEO requiruntur, cüm fatisfa-

&io ad hanc. plenam remiffionem nunquam

j)i;'«»,:[v"' ,

requiratur, üt primüm audivimus. $in au-

D4

tem

m

il

$6

QU/ESTIO II. $. 3.

TU

tem dicatur

;» quód in illo textu per plenam

& perfe&tam remiffionem intellizatur plena

& perfz&ta remiffio peccatorum etiam quoad

W",m' í

n

omnem poenam temporalem ; tunc ruríus

falfum e(t, quod ifti tres actus ideo, &2 eaténus

dicaniur partes , quia ad banc remiffionem fufficumt :

cüm certum (it, quod omnes ifti tres actus

poffint adeffe, & etfe partes Poenitentiz,

quin tamen füfficiant ad plenam & perfectam

remiflionem peccatorum quoad omnem poe-

nam, etíam temporalem. | Utipíi fatentur Ad-

ver(ar i & fatis deduci videturex TRIDENTINO

SeJ. 14. De Peitent. can. 12. ita definiente: $i

quis dicat totam penam frmul cum culpa vemitti fem«

ym

MA

::

per & DEO, fanitification&mque Penitentium non effe

aliam , quam fidem , q

u

VILIMM

mmm

u apprebendunt. Cbriflum. fae

tisfeciffes anathema fit.

7)

/ V

38. Confirmatur: TRIDENTINUM Seff. 1 4.(4p.2,

ait, quod Sacramenta Baptiími , & Poeniten-

ä

tim etiam per hoc inter fe differant, quód

Mv

fer detiþnum plenam, €&9 integram peccatorum vt«

smiffionem confequamur, ad quam tameu integritatem

per Sacramentum. peuitentie fine magnis noffris flem

"ET

M

tibus , €$. laboribus. Divina id exigente Tuffitia. per-

venire nequaquam po[fumus.

)

Lt

Et in ipfo cap. s. ait : Effe&um Sacramenti

"m

M

Poenitentiz , quantuc ad ejus vim & effica-

ciam pertinet,effe reconciliationem cum DEO,

Wl

cujus nomine venit remiffio quoad culpam,

lklahx À

& forté etiam quoad aliquam pocnam : ergo

non videtur credibile, quód in illo ipfo ca-

N

W

K

pitulo

W

Lf

ij

n Sacram, Pornit, po[fit effe validum & informe. 17

!uj

iM

T I

n

itulo voluerit dicere, quód iíti tres actus i-

RUT

WUP o

T

deo folüm fint partes ,

uia & quando fuffi-

ciunt ad plenam remiffionem peccatorum

V1

quoad omnem pocnam, etiam temporalem.

39. Dixi autem füprà: meo judicio poffe

etiam pofitivé probari, quód (íxpé adducta

pan

li

J

verba 'TRIDENTINI: Qui quatenus &c. & bacra-

l

tione &c. illam fenfüm, quem volunt Adver-

ï];

farii, non faciant; in quo, etfi forté benigno

Lectori defecifle videamur (quod non fpera-

mus) non ob id causá excidimus; quia, (i

Mi

reus nihil afferens, jure tamen füo fretus ul-

tró probationem in fe füfcipiat, etfi in ea de-

ficiat, adhuc Au&tore non probante abfolven-

dus eft, üt habet communior DD. ex l. 1 4. verf.

fí. quis autem ff. De probationibus. Cüm ergo Ad-

verfitii prefatis verbis hunc terminum /fuff-

"n

L

; quem ipfüm 'TTRIDENTINUM non habet, in-

TWQ»

neétant, atque inne&ti debere velint, ip^fïs in-

cumbet probatio , nósque tamdiu causáà non

cademus , quamdiu convicti non fuerimus,

quód przfatum f/uffiit innecti debeat. Nunc

h

tandem in forma ad argumentum . 2$. al-

latum.

40. Refp.Neg. Ant. ad Prob. Conc. Maj, neg.

M

Min. Si feofus fit (uti effe debet , alioquin e-

nim argumentum nihil probaret) quód folus

dolor univeríalis ex infticutione Divina fit

pars mat-rialis eflentialis Sacramenti Poeni-

tentix. Ad Prob. Neg. Maj. (qualiter etiam

difingui poffet, patebit ex inferiüs dicendis)

P

Mi

Ad

y

$8

QUESTIO II. S. g.

Ad Prob. Conc. Ant. Neg.Conf: Quz mihi ne-

quaquam inferri poffe videtur ex Anteceden.

te: ex iftis enim particulis redupplicativis: qua-

tenus ad plenam, €jc.. & bac vatione &c.. nihil a-

liud inferri poteft, quàm, qnód dolor, confes.

fio, & farisfactio ideo dicantur partes Sacramen-

ti Poenitentiz, quia requiruntur. ex . inftitutione

Divina ad integritatem hujus Sacramenti, &

ad plenam atque perfectam peccatorum re.

miffionem; item, quód folus ille dolor (& non

alius, uti argumentatur P, ANTONIUS Mavyn

üitat, nit. 474.) it pars & materia Sacramen-

ti Poenitentiz , qui requiritur ad plenam & per-

fe&tam peccatorum remiffionem. Nequaquam

veró inferri poteft, quód ideo ifti tres actus

dicantur partes, quia fuffiiunt, vel quód folus

ille dolor fit pars & materia Sacramenti Poe-

nitentiz , .qui fuffiir ad plenam & perfectam

peccatorum remiffionem,

$i TRIDENTINUM ita definiret : Sunmt auten

quafi materia bujus. Sacramenti, ipfius Penitentis a-

&us, quiy quatenus in Penitente ad. integritatem Sa-

craienti, ad plenmque €2. perfettam peccatorum re-

T.

migïgnem requiruntur & fufficiunt, bac vatione. Pomi-

tentie pavtes dicuntur.

optima foret hzc illa-

tio: ergo ide» dicuntur partes, quia fuffiiunt :

ergo folus ille dolor eff pars && materiay qui fufficit,

& à DEO requiritur ad plenam peccatorum

remiffionem : Cüm autem, TRIDENTINUM nee«

quaquam ita loquatur, neque cetiam (ex fz-

pe dictis) verba à TRIDENTINO ufürpata hunc

fenfum faciant, quia (uti przfertim num. 37.

&

5' Zl

"n Sacram. Pornit. posfit effe validum €8 informe. $9

r 'a-

AE q

& 35. oftendimus) falía foret ifta propofitio,

m

quód iíti a&tus eatenus dicantur partes , qua-

W

n

renus fuffiiunt ad plenam & perfectam pecca-

j

torum remiíIionem ; fic. & modo ex verbis à

'TRIDENTINO ufürpatis negamus inferri, quód

rnïï

Al

!

folus ille dolor fit pars materialis Sacramenti

Poenitentiz, qui f//ffcr , & à DEO requiritur

l4

u

ad plenam peccatorum remiffionem,

m

:

41. Ut autem adhuc clariüs fiat, quód ne-

ÀN

ata à nobis confequentia nequaquam ex Tni-

DENTINO inferri pofTit: liceat nobis paululum

mutuare modum refípondendi adverfariorum

in hac materia non infrequentem , & à nobis

num. 23. infinuatum : Chriftus potuiffet iníti-

tuere hoc Sacramentum ita, ut ad valorem

ipüius fimpliciter fufficiens fuiffet dolor de

peccatis poft Baptifmum commiffis; hoc enim

plerique admittunt ex ipfis adverfariis: üt e-

"

nim redté advertit P, HAuNOLD lib. 4. tradh, 4.

€4p- 7, Cüit0'U. 4. Tif 997. €X meris congruens

tüs efficaciter probari non poteít, quód re-

quiratur dolor univerfalis, & quamvis alii ex

adverfariis dolorem particularem rejiciant

tanquàm improportionatum fini à Chrifto in-

tento (quod poftea sum. 9o. refutabimus) non

credo tamen,

quód hanc improportionem

"l

w

tantam afferant, ut propter illam Chriftus do-

lorem particularem nequidem potuiffet infti-

tuere.

Ponamus ergo, quód

,hriftus ita in»

füituerit, & quod TRipENTINUM, vel aliud

Concilum Generale nobis in terminis cla-

W

zi([imie

60

QUJESTIO II. $. s.

tl f'" ,/j

riffimis declaraverit, quód ad valorem Sacra-

fl

menti Pcenicentiz füfficiat dolor de omnibus

peccatis poft Baptifinum commiflis, etiam

pro cafu, quo poenitens haberet peccata an-

te Baptifinum commiffa , & necdum remiffa,

T

jím

Hác inititutione po(ità TRIDENTINUM potuis-

fet, nec verbuló quidém mutató dicere: Sunt

autem quafi materia bujus Sacramenti ipfius Pomniten-

tis abusy qui, quatenus in penitente ad. integritatem

Sacramenti , ad plendmque , & perfeckam peccatorum

l

vemi[onem vequiruntur , bac ratione ponitentie par-

tes dicuntur.

Et tamen nemo ex iisdem omni-

no verbis TRIDENTINI tunc potuiffet inferre,

Wt

quód ifli a&tus ideo dicantur partes, quia fuf-

ficiunt, vel, quód folus. ille delor (it pars & ma-

teria Sacramenti Pcenitentiz , qui fufficit ad

plenam peccatorum remiffionem , àt patet:

ergo neque de facto ex iftis TRIDENTINI ver-

bis inferri poteft hec confequentia: ergo pars

materialis Sacramenti Poenitentiz ex infítitu-

U

tione Divina eft folus ille dolor, qui füfficit,

UM

& & DEO requiritur ad plenam & perfe&tam

peccatorum remiffionem.

t

Confeq. Hzc videtur meliori jure dici pos-

Mu

fe patére , quia confequentia, quz ex ipfis

hm

terminis antecedentis patet, quandocunguc

dantur terminiillius antecedentis omnino im-

Q

mutati, inferri poteft. Atqui in illa facta hy-

ii

M d.

p othe(i exiipfis terminis antecedentis,nimirum

€x verbis à TRIDENT. ufurpatis, non poffet

n AC[I]"*

u

in ferri confequentia ab adverfariis illata, ergo

neque

|

A!l

"n Sacram, Ponit, po[fit effe «oalidum & informe. 61

DL

neque de fa&o confequentia iíta ex ipfis ter-

M QO de .

minis à TRIDENTINO ufurpatis patet vel in-

of

ferri poteít, uti tamen patere ait cit. Author.

li

W

hïäerp

rdm

Ant. quoad 2. membrum patet: quoad

tNTNUY

imum prob. Etiamfi omnino certó, & claré

Ur'n;:av)v d

nobis conftaret, quód ad valorem Sacramen-

ti Poenitentize fimpliciter füfficiat dolor de

peccatis poft Baptiífmum commiffis , adhuc

'TRIDENTINUM potuiffet dicere: qui, quatenus

&c. imó TRIDENTINUM in uno eodémque

Am

contextu (quàm aliter fe res habeat in adver-

fariorum fententia, vide füpra num.43.) po-

n

tuiffet ita loqui: fust autem quafi materia. bujus

Sacramenti ipfius Penitentis adus, nempe contritio de

Wl

pecatis poff. Baptifmum commi[fs, confe[fo de üsdem

peccatis, fi tamen memorie occurrant , & denique [a»

tisfaclio illay que à confeffario injungitur , [roe dein

fit. deliclis proportionata , fFve etiam ex mimia conni-

n

ventia. confefJarii minor , qaum . fit ea y qua juxta le-

a

ges fapientie & juffitie Drvine. deberet. corre[ponde-

v& Te4tui totius pena.

qui aitus , quatenus in pamie

tente d integritatem Sacramenti Pamnitentia , ad ple-

námque , ac perfeckam peccatorum remi[Jonem ex Dei

inflitutione requirumtur , bac vatione Ponitentie pare

H

tes dicuntur,

Effet enim etiam in hoc caíu ve-

riffimum , quód actus ifti eatenus dicantur

artes, quatenus requiruntur ad integritatem

il

:

1

acramenti Poenitentiz, ad plenamque & per-

feCtam peccatorum remiflionem. üt claré pa-

veeqer

n n

tebit confideranti.

if

4 Zv EX-

N

fj

62

QUESTIO Il $.3i

41. Explicemus tamen rem adhue claríüs :

ponamus, quód Petrus fidé baptizatus cum

mu

dolore illo de omnibus & folis peccatis pott

Baptifmum commiílis accedat Sacramentum

Poenitentiz , ibique rité confiteatur omnia

M

N V

peccata poít Baptifmum commiffa, atque et-

1

iam, poft obtentam abfolutionem , injuntctam

à Confeffario Poenitentiam juftó benigniorem

perfolvat: in hoc cafu, pofitá illà Chrifti in«

ititutione ita claré, üt infinuavimus; à Con-

cilio quodam /Ecumenico declaratá, dubitari

non poffet, quód Sacramentum effet validum

j

(

& integrum, & confequenter habeat omnes

fuas partes effentiales & integrales, veriíli-

mum przterea effet, quód ille dolor de om-

nibus & folis peccatis poft Baptifmum cornis-

fis fit pars hujus numeró Sacramenti, & qui-

00

u

dem quatenus requiritur ad integritatem il.

lius, & ad plenam ac perfe&tam peccatorum

remiffionem. hic dolor enimveró omnino re«

'lrrv-lT W

quiritur ad integritatem , imó ad effentiam

hujus numeró Sacramenti ; aliàás enim non ad-

VML

effent omnes partes (quia ponitur, quód nul-

lus alius dolor ad(it) requiritur etiam hic ip-

( 0

fe dolor ad plenam & perfectam horum pec-

l

catorum remiífionem ; fine hoc enim dolore

;

[

l

Sacramentum hoc nequaquam effet. remilli-

E

vum peccatorum five quoad culpam, five quo-

ad poenam, cüm tamen Sacramentum hoc ex

fua in(ítitutione effentialiter debet effe recone

l ]"tv«

ciliativum, üt recté ait P. PLATELLIUS parte. .

E

€ap. 6. [. $. nilin. 722.

Deftis

Neque peccata in hac

Cconfese«

d

b

^

"n Sacram. Panit. pofjit effe «oalidum 3 informe.. 63

&t a

iU

;

;

confeffione expofita vi hujus numeró Sacra-

C OM

W

1

menti remitterentur, quantumvis per fuper-

Ye

LU n

venientem dolorem de peccatis ante Baptif-

N U

mum commiffis obex tolleretur, cüm tamen

U

communiüs Theologi:etiam czteroquin in

hac queftione contrarii dicant : quód Sacra-

n

mentum Poenitentiz, fi poffer effe validum &

informe (quale in data hypothef(i certó effet)

remoto obice revivifcat , & remittat peccata

in confeffione valida fed informi expofita, üt

refert & confentit P. MARcus ManiA STRUGGL

part. 2. trati. 10. Difput. 2, queff. 2. avt, 3. num. 9.

circa finem, Et expreffe docet P. ANTONI1US

j

MAXR traii, 10. Difput, 3. queff. 3. art. 1. mum.

396.

ubi füuam quoque fententiam pluribüs

probat. ergo veriffimum effet, etiam in illa

hypothefi, quód dolor ifte particularis à Pe-

tro elicitus fit materia hujus Sacramenti , &

quód, quatenus requiritur ad integritatem

Sacramenti, ad plenamque & perfectam re-

g

mi(fionem peccatorum, hac ratione hujus Sa-

cramenti pars dicatur.

Et eadem eft ratio de confeffione, & fatis-

faCtione nimis (üt ponitur) improportionata,

imó de fatisfactione ita nimis improportiona-

ta jam fuprà oftendimus, quód illa (etiam non

permiffa noflra hypothefi) przcisé ideo dici

poffit pars Sacramenti Poenitentim ,. quatenus

regtiritur ad integritatem. ejusdem Sacramen-

ti, & ad plenam, perfediamque peccatorum

remiffionem confequendam; non quatenus fuf-

fiif

bl

L

64

QUESTIO Il $. 3.

ficit :ergo à primo ad ultimum etiam in hypo:

thefi, quód Chriftus dolorem extenfüm ad fo-

la peccata poft Baptifmum commiffa inítituif-

fet pro materia & parte Sacramenti poeniten-

tiz, & hoc nobis certó conftaret ex defini-

tione alicujus Concilii generalis, adhuc veris-

6

L

imum effet, atque à "Tuip. Concilio dici po-

j

tuiffet: funt autem quafi materia hujus Sacra-

menti ipfius pcenitentis actus, nempe contri-

tio, confeíTlio & fatisfactio, qui, quatenus in

poenitente ad integritatem Sacramenti, ad

Bs

namque & perfectam peccatorum remi

nem ex Dei inítitutione requiruntur, hac ra-

tione poenitentie partes dicuntur.

43.Quodfi fortead hanc inftantiam declinan-

dam abfoluté contendas ,hanc hypothefin ef-

fe omnino impoffibilem, velisque, quód Chri-

ftus ne quidem potuiffet inftituere dolorem

particularem tanquam fufficientem ad valo-

rem, cafü, quo is infüfficiens foret ad fru&tum,

hoc faltem fatearis, neceffe eft, quód hac in-

ftantia hoc argumentum ex ízpé allatis TRi-

DENTINI Verbis defumptum omnino enervet;

robat enim, quód hzc eadem verba in pe-

Ql

h

tita à nobis hypothefi potuiffent à 'IRIDENTI-

NO ufürpari; ergo nifi aliunde (adeoque ar-

[

U CO

Wf

gumento penitus novo & diverío) probetur,

quód pr&fata hypotheüs fit impofiibilis , ex

rgallegatis TRIDENTINI verbis (quz tamen

fibi unicé favere adeó fecuré exiftimant , ut

muld rem iis folis confectam putent) nihi

(f

i

pro-

"Ml P.(

I

"n Sacram. Ponit. po[fit effe voalidum & informe. 6$

imum etim "

10 r

robatur.

Rationem veró , qua ad afferen«

D if

dam hanc impoflibilitatem forté movere po«

us

tuiffet, infrà num. 9o. di(càtiam.

Hoc folüm

i nl

hic repeto: Adverfàrios ex di&is, prefertim

numero 3y. €tiam non permiffa illa Hypothefi

ts

X g

debere fateri, quód fatisfactio deli&tis impro-

portionata, & ex nimia confeffarii indulgen-

lm j

tia juftó levior precisé ideo dici debeat pars

!53&51 Y

Sacramenti Ponitentie , quatenus requiritur, feu ne-

L qi

5

ceffaria et &c. ecfi non fuffciat ad plenam, &

CH

perfedtam peccatorum remi(Iionem.

Quam-

o x

vis autem in hac refponíione femper locuti

i

fuüerimus de cafü folumodó hominis adulti &

h d

ficte baptizati, haud difficulter tamen tota re«

fponfio poterit applicari étiam ab iis, qui di«

cunt füfficere ad valorem Sacramenti poenie

tenti: dolorem etiam precisé exteofumn. ad

oninia peccata memoriz occurrentia , vel'et«

iam ad peccata przcisé confeffa, aut etiam

d

dolorem ad unum precise ex confeffis exten«

m

fum , üt facilé patebit experiri volenti,

interim fit

; t

Mil

go 46

AW

Alia folutio ejusdeim argl;mentï-,

Nv

Uamquam objeGioni s; 25. facte praeces

denti f.abunde fatis féciffe videamiur,quia

tamen f&pé contingit, quód inter plures

M

refponfiones; qux ad idem argumentum dari

Quafl. II. De Saeram, Panit.

E

pof*

66

QUASTIO II. G. 4.

[ [

T

poffunt, una placeat, altera difpliceat ; fiepe

W

etiam contingit, quod is, qui propofitionem

aliquam controverfam fimpliciter & nudé ne-

gat, parüm laudis referat, eó quód ratio ne.

gandi, quam ipfe habet, non omnibus pateat,

qui tamen, fi diftinctione aliqua eandem pro-

po6tionem paululum explicáflet, omnem tu-

liffet plaufum, ad celebrem hanc obje&tionem

"us 2$. factam.

45. Refp.3tió. N. ant. ad prob. C.maj. N.mi.ad

rob. dift. ma. Ille dolor ett pars materialis Sa-

cramenti Peenitentie , qui fufficit, & ad ple-

nam peccatorum remiíTlionem à Deo requiri-

tur tanquam caufa partialis ex opere opera-

to in eandem influens : conc. maj. qui fufficit,

& ad plenam peccatorum remiílionem à Deo

requiritur tanquam mera difpofitio, vel tan-

quam meritum operantis feu poenitentis n,

maj. & diftinq. mi. talis dolor debet effe uni-

verfàlis, id eft, dolor ille, qui ad plenam pec-

catorum remi(ílionem füfficit & requiritur, &

tanquam difpofitio, & tanquam caufa debet

effe univerfalis & extenfüs ad omnia pecca-

ta c. mi. dolor ille, qui ad plenam peccato-

n

rum remiflionem in füfceptione Sacramenti

Poenitentiz requiritur tanquam caufa partia-

lis, ex opere operato in eandem influens de-

bet effe univerfalis fubdifïinq. univerfàlitate

re'pectiva, id eít, debet efTe extenfüs ad om-

Ate

nia peccaca poft Baptifinum commiffa & nec-

dum remifIa Tranf, mi, debet effe univerfàlis

uni-

l

;

T.

Á

6H2 d

"n Sacram. Ponit. po[fit effe oalidum && informe, 67

-Alk,

It

0Y

bqi n

univerfalitate abíolutá, & extenfus ad omnia

NT

ld

omnino peccata etiam anteBaptifimum corhiffa

d WJu

& nondum remifTa n, mi. & confe

q. Ad hoc,

t npj

ut Poenitens, qui

peccata gravia ante füfcep-

W d n

h

tionem Baptifmi, & alia iterum poft B

)

Jle

aptiíf-

lfjx

N

Jïï, 0

mum ficté füfceptum commifit

, nediante Sa-

cramento Poenitentie ^obtineat

O D

plenam &

perfectam peccatorum remiífion

em poft Bap-

tifmum commifforum (ad qua

fola remitten-

da Sacramentum , Pcenitentiz inflitutu

tfb Cs

m eft)

requiritur haud dubie dolor

de peccatis ante

Slfi T

& poft Baptifinum commiffi

S,

j 5.]

üt bené pro-

batum fuit in objectione,

& nos ipfi diximus

num. 14. alite

r tamen requiritur do

lor de pec-

catis ante Baptifmum commiffis,

& aliter re-

quiritur dolor de peccatis poft Baptifmum

commiffis :

"d

nam, etfi permittatur, quód dolor

N

de omnibus peccatis poft Baptifmum commis-

WUV

W

fis requiratur tanquam caufa partialis e

X Ope-

re operato in eam remiffionem inflüe

TT

ns, ne-

Yi

quaquam tamen permittitur, quód ita etiam

iV

requiratur dolor de peccatis ante Baptifmurmn

D

corniffis, fed hic foluhodó requiritur tanquam

difpofitio ; Dolor enim de peccatis ànte Bap-

tifinum corhi(Tis przcisé requiritur ad hoc,ut

peecata ante Baptifmum commiffa reddantur

formaliter retra&tata & dilpofita. ut virtute

precedentis Baptifini deleri poffin:

*

; quam-

diu enim peccata hzc anre B

aotifmum come-

miíTa non fünt ita retraCctata, & difpofita, uc

virtute Baptifmi precedentis delert poffint,

"

W

tamdiu Sacramentum Poenitentiz, etiamfíi ca-

A

tero-

^i

;!

68

lN

QUESTIO II. f. 4

Mnf

teroquin etiam millies validum foret, expe-

ditum tamen non eft ad remittenda peccata

poít Baptifmum commiffa, quia videlicét ex

una parte Sacramentum Poenitentiz inftitu.

M

N

tum non eft ad remittenda peccata ante Bap-

tifmum commiffa: ex altera parte veró pec-

cata pofít Baptifmum commiffa remitti ne-

queunt, ni(i fimul etiam remittantur peccata

ante Baptifmum commiífa; quando autem

peccata ante Baptiífmum commiffa per dolo-

rem de iis conceptum femel fünt retractata,

& difpofita, ut virtute Baptifini praecedentis

IN

remitti poflint; tunc dolor de ip(is peccatis

I)

ante Baptiímum commiffis ad nihil amplius

requiritur, nec habet, quod agat, fed pceni-

tens'cum foólo dolore de peccaus poft Baptif-

Mi

mum commiífis elicito, hzc eadem peccata

confitens, eorundem remiflionem confequi-

l

tur, perinde, ac eandem confíequeretur, fi

peccatoram ante Baptifmum comifforum re-

miffionem jam antea confecutus fuiffet. , [d

M (f

quod totum, quamvis inficias ire non videan-

MA V

tur Adverfarii, licebit tamen pauló explica-

It

tiüs ex communiter receptis principiis, & in

tractatu de Sacramentis 1n genere , dum de

n

revivifcentia agitur , tradi folitis, deducere:

MT

E"

quia fi aliquantulüm clariüs oftenderimus,

quód dolor de peccatis ante Baptifmum com-

miffis, ad remiffionem peccatorum polt Bap-

üifmum cornifforum , przcisé requiratur tan-

AL

V k

quam difpofitio , non veró tanquam caufà

partialiter in eam remiíIionem influens, eo ip-

fo

là

T. t

h

[

An Sacram. Poenit, po[fit effe woalidum 2 informe. 69

fo dolorem hunc à ratione partis Sacramenti

V Rn

Poen'itentiæ fatis claré exclu(iffe videbimur.

N Qu v

V Onltent

Af. 1mO. Tgitur ab omnibus, vel feré om-

V

nibus conceditur, quód is, qui quidem ali-

A n [ui

uando ante Baptifinum peccavit morta iter,

ta.mm;ïa !

j

h

ante füuíceptionem tamen baptifmi verum do-

lorem de füis peccatis elicuit, adeóque & va-

T

lidé, & fru&tuosé Sacramentum Baptifini fu-

m

Ícepit, non obligetur poftea , dum peccata,

nf

qu£ poít Baptifimum ita fructuose füfceptum

lj

:

wp[

commifit, dolorem de peccatis ante Baptif-

j

j

mum commiffis concipere; neque enim dolor

de peccatis ante Baptifmum commiffis , fed

per Baptifmum jam remiflis requiritur ad va-

lorem Sacramenti Poenitentiz.

& ratio eft

M

""

clara: quia (uti jam füpra nmum. :6, ex P. Vi-

VA advertimus) moraliter certum eft, quód

3

u

j

M

ad valorem Sacramenti Poenitentixz non re-

WUM

N

quiratur dolor ex motivo indivifibili fimul at-

tingente omnia peccata commiffa, nec pru-

s

denter negari poteft, quód validé & fructuo-

'E

sé Sacramentum Poenitentim recipiat, qui

fciens duo tantüm peccata poft ultimam con-

feflionem à fe commiffa, de utroque ex moti-

vo turpitudinis propriz doleret: ergo mul-

tó minüs requiritur dolor de peccatis ante

Baptifmum commiffis, (i cui moraliter certó

conttaret, quód hzc fibi per ipfum Baptifinum

I

jam remifTa fint.

E 3

46- Zdöa

[

QU.ESTIO II. $. 4.

46. 2dó. Pariter, à communiori f.

:

altem,

oft Ba

TM

i

conceditur, quód etiam is, qui p

ptif-

mum cum materiali & inculpabili fi&tione fü-

fceptum adhuc, antequam aliud peccatum

committat , de fuis peccatis ante Baptifmum

corniffis attritionem elicuit, poftea, dum pec-

M

A

Ws

cata, quz ex poft fa&o commiffa fünt, confi-

tetur, novo dolore de peccatis ante Baptif-

mum commiffis opus non habeat ad validam

& fructuofam confeffionem , ratio eft, quia,

u

cüm in ejusmodi homine, qui videlicéc attri-

tionem de peccatis ante Baptifmum commis-

fis elicuit, antequam aliud peccatum morta-

]

le poft Baptifinum cum fidione meré mate-

riali füfceptum commiferit, Baptifinus ftatim

revixerit, & omnia peccata priüs commiffa

dcleverit, perinde ac cadem deleviffet, fi an-

te Baptifmum vel in inflanti actualis Baptif-

mi elicuiffet attritionem univer(alem, üt com-

L

n

muniüs Auctores cum P. FnANCISCO SUAREZ,

quem citat & fequitur P. ANTONIUs Mayn,

P

traci. 10. difp. 3. quefl. 3. avt. i. num.

5

72. nul-

u

la plané videtur ratio requir

endi novum do-

lorem de peccatis ante Baptifmum cormiflis ;

W

dum ejusmodi homo poft obtentam jam Bap-

W& VILIQUC

tifimi revivifcentiam in aliqua peccata lapfüs

Sacramento Poenitentiz fé cum Deo recon-

ciliare intendit. cüm peccata ante Baptifmum

commiíla ipfi jam remiffa eífe fupponantur.

Id ipfum multi concedere debent etiam in

m

€o, qui de unico füo peccato v. g, blafphe-

m

( &

MU

miz antc Baptifinum commiffo dolorem par-

d)

ticu-

l

(

;

T

"

An Sacram. Poenit. po[fit effe oalidum & informe. 7t

m

ticularem. adhuc ante füfceptionem Baptifini

!Q y

elicuit, füb ipfo veró Baptifmo dele&ationi

N

v. g. Venerez confenfit 5 concedere, inquam

H ld q

debent, quód ejüsmodi baptizatus , fi ante-

Stye

quam novum peccatum committat, attritioe

nem de fuüa dele&atione venerea elicuit , po-

flea, dum alia peccata, quz poft Baptifmum

hn

commifit, clavibus fubjicit, novó de duobus

illis peccatis dolore opus non habeat, fed fo-

lo dolore de peccatis poft Baptifmum corhis-

fis elicito , validam fimul & fructuofam con-

feffionem depofiturus fit.

Cüm enim multi

y

& graves omnino Authores quos citat P.

OANNES MaRIN. Theol. tom. 3. tr. 19. difput. 7-

fett. y. num. 38.

imo,ut loquitur citatus Au-

thor, communis Thomiítarum, quam citant

& fequuntur SALMANTICENSES tradf. 24. difp. z.

a. $4.

doceat, quód Baptifmus füfceptus

cum peccato in ipía fufceptione comiffo ad-

huc per folam attritionem reviviftat , & pec«

cata tam przcedentia Baptifmnum, quàm et*

iam fimul exiflentia cum Baptifmo remittat,

nulla rurfüs videtur ratio requireadi novum

dolorem de iftis peccatis, dum Sacramentum

Poenitentiz a&u eft fuüfcipiendum.

47. 3tio. A communiori etiam mihi con-

cedendum exiftimo, quód & is, qui

ft Bap-

tifmum cum fictione meré materia

EO

fufcep-

tum unum vel alterum peccatum grave com-

mifit, fi de folo peccato ante Baptifmum

cofniffo femel attritionem elicuit, quocunque

n

dein

4

7|

OUSTIO II. S. 4

dein tempore Sacramentum Poenitentiz fu.

fcipere vellet, non opus haberet novo dolo.

re de peccatis ante Baptiímum commiflis, fed

cum folo dolore particulari confitens pecca-

ta füa poft Baptifmum commifla, omnium re-

miffionem con(íequi poffet, ratio eít: quia

dolor de peccto ante Baptifmum commiffo &

nedum remiflo ideo precise requiritur ad re-

miífionem peccatorum poft Baptifmum com-

mifforum, quia ex una parte peccata poft Bap-

ti(mum commiffa remitti nequeunt , nifi unà

limul remittantur peccata ante Baptifmum

commiíTa, & ex altera parte peccata ante Bap-

tifmum commifla fine dolore de iisdem elici-

to remitti nequeunt: ergo dolor de pecca-

tis ante Baptifmum corniflis precisé eatenus

requiritur ad remiffionem peccatorum polt

Baptifinum corhifforum, quatenus requiritur

ad remiflionem peccatorum ante Baptifmum

commifíforum. fübfumo: atqui ad remiffio-

nem peccatorum ante Baptifmum commiffos

rum non requiritur, ut novus dolor de pec-

W

catis. ante Baptifmum corniffis eliciatur tunc,

D

càm fité baptizatus vult füfcipere Sacramen-

tum Poenitentiz, fed fufficit, fi dolor hic fe-

mel faerit elicitus & non amplius revocatus

ante actualem peccatorum illorum remiffio-

*j

nem ; ergo is, qui poft Baptifmum cum fictio-

N

ne meré rmateriali fufceptum unum vel alte-

J

rum commif(it, & de peccato ante Baptifmum

commiffo femel attritionem elicuit, non opus

habet

lcä

W

DI

n Sacram. Pomit. poffit effe oalidum&2 informe. 73

»n[um P(In!

lh

habet novo dolore ad validé & fructuosé fu-

W habcre[ 1

fcipiendum Sacramentum Poenitentiz.

m Qv

VAUt con£

[X.

n

Ant. videtur plané effe omnium. certé in

Ti Ut

à r

ipía obje&tione mum. 2$. allatá, nulla alia affer-

t

tur ratio, quàm hzc ipfa à nobis allegata. fi

) me "

T

enim peccata pofít Baptifmum commifla re-

f

pcügn

il

mitti poffent , quin remittantur peccata ante

Baptifimum commiffa , nemo ad remiíBionem

"

»;

]i

At

peccatorum poft. Baptifmum corhiflorum re-

quireret dolorem de peccatis ante Baptifmum

»ndi Á

commiflis,

vel, fi peccata ante Baptifmum

4

corhiffa remitti poffent (ine dolore de illis eli-

cito, nemo ad remiflionem peccatorum poft

T

Baptifmum comifforum requireret dolorem

j

de peccatis ante Baptifmum cornitfis.

Confequentia videtur non minüs clara. Min.

veró füb(umpta à communiori faltem videtur

concedi: dolor enim de peccatis ante Baptif-

mum comiíTIis ad eorundem peccatorum (in-

Q

tellige ante Baptifmum corüiflorum) remiffio-

(m

nem przcisé requiritur ad hoc, ut peccatum

ante Baptifinum cofniffum reddat formaliter

retractatum & difpofitum, ut virtute prece-

non a

dentis Baptifmi deleri poffit: atqui ad hoc

preftandum non requiritur, ut dolor ille eli«

jnum a

ciatur tunc, càm fiQe baptizatus vult fufci-

I

pere Sacramentum Poenitentiz, fed fufficit, fi

(

dolor ille femel fuerit elicitus & non amplius

retra&atus ante actualem eorundem peccato-

rum remiílionem: ergo &c. maj. hujus fyllos

j

giími

74

f

QUJESTIO: II $. 4,

M

gismi fubfumpti fané videtur ne

W

gari non poffe.

:

Certé P. Mancus MaRlA ST

RUGGL parte 2,

e

trach, 10. Difp. 2. quefl. 2. art. a. num. 7,

in Refponf.

4d object. ( Refponf. ad Confvm. 2

. jn terminis

ita loquitur: MAm attritio ne

que in receptione Bap-

tismi, neque in ejus receptione, neque in ejus revicoi-

feentia delet per fe peccatum , fed illud folüm veddit

W

formaliter vetratkatum, & difpofitumy ut virtute Bap-

M

rismi po[fit deleri , - - adeoque non eff opus , ut attri-

tio 4 Baptismo elevetur, Et certécüm inomnium

featentia dolor de peccatis ante Baptismum

commiffis folüm requiratur tanquam difpofi-

tio ad eoruadem remiffionem, vix aliquis di-

N

cere poterit, quód ad remiíTionem peccato-

V U

rum ante Baptismum commifforum aliter re-

quiratur, quàm przcisé ad hoc, ut pecca-

tum formaliter per illum retractetur, & fiat

AUL Uv WA

difpoGitum, ut virtute Baptismi deleri poffit.

Unde quamvis Adverfarii videantur, debere

docere, quód dolor de peccatis ante Baptis-

COntht

mum commiflis ad remiffionem peccatorum

poít Baptismum commifforum requiratur tan-

i

NH

U

quam pars , ad remiffionem- tamen peccato-

rum ante Baptismum commifforum non vi-

lWT

W

dentur poffe docere, quód aliter requiratur,

[

"h

quàm tanquam difpofitio , quod hic adhuc

i

unicé volumus, min. veró pariter videtur ex-

Pav

tra controverfian: Nam peccatum femel re-

(

tractatüm , femper manet retractatum , fal-

AUL

tem (i dolor non amplius revocetur. & con«

VE Qte D

d

fequenter (emper manet difpofitum;ut virtute

I

rn

Baptismi

Wt j

'

l

l

An Sacram. Poeit. po[frt effe oalidum & informe. 73

UI

IN

&

N

ï

:

Baptismi deleri poffit. Certé, fi attritio de

;4

m

^

eccatis. ante Basptismum commiffis fuiffet

centum annis ante füfceptionem Baptismi eli-

n

L

n

"f

cita, peccata tamen illa per attritionem illam

V

l

* I

fuiffent fatis difpofita, ut virtute Baptismi

poftea deleri poffent , modo attritio illa nun-

L

quam fuiflet revocata; ergo etiam hec pec-

cata per attritionem de iis quocupque tem-

ore anteà elicitam femper funt, & manent

6l

difpofita,ut virtuteBaptismi revivifcentis,quo-

cumque demum tempore id fuerit , deleri

poffint, modoó attritio illa interim nunquam

fuerit revocata.

Quamvis autem Baptismus

in cafu, quo fidlé baptizatus habet peccata

etiam poft Baptismum commiffa, peccata ante

Baptismum commifla non ftatim tunc, quan-

do dolor de peccatis anteBaptismum cofniflis

elicitur, remittat, vel etiam remittere poflit,

fed omnino ad ipfius revivifcentiam actualem

requiratur ufüs legitimus Sacramenti Poni-

T

tentiz, vel faltem contritio, prout docet

hm

communiffima cum S. 'Th. 5. parte. queft, 69.

At^ 10:54d22:

Aut fufceptio alterius Sacra-

W

IU

menti cum attritione univerfali in eorum fen-

tentia, qui concedunt etiam Sacramenta vi-

vorum per accidens caufàre gratiam primam,

N

id tàmen non inde provenit, qua(íi virtute

;)

u:; [

W

hujus doloris particularis de peccatis ante

Baptismum commiflis, peccata hzec non fint

"!

UM

fatis difpofita, ut virtute Baptismiremitti non

av

poflint, vel qua(i Baptismus virtutem ea re-

l

mittendi non habeat , fed pracisé ex eo ori-

l

turs

j

76

OLLESTIO II. $.4.

[

lN

T

tur, üt ipfemet P. Mancus ManiA STRUGGLE

Gt. parte 2. tratl. 10. Difp. 2. art. 4. num.4. & P.

ANTONIUS MAYR tradl. to, Difp. 3. quafl. 3. avt.z.

t

N

sum. 373. indicant , .quia Baptismus ex una

parte non habet vim delendi peccata poft ip-

lum commiffa, ex altera veró parte peccata

ante Bapiismum commiffa remitti nequeunt,

nifi una-fimul remittantur peccata pol(t Bap-

tismum commiffa, adeóque totus defectus ,

quare elicito folo dolore de peccatis anteBap-

tismum commi(lis , Baptismus peccata ante

Baptismum commiffa non ftatim remittat,

!

oritur ex abíentia alterius caufie potentis re-

AT

mittere peccata pofít Baptismum commiffa,

quzs quamdju non adeft, tamdiu etiam pecca-

ta. ante Baptismum commiffa à Baptismo

dv|

remitti nequeunt , quia videlicét unum pec-

p

in

catum remitti nequit íine altero: quampri-

M

müm autem talis cauía advenit, Baptismus

[

auferet culpam & reatum omnium peccato-

L

rum precedentium Baptismum, üt loquitur

W

S. Th. hic quafl. 69. art. 10. ad 2,

Ubi etiam

totum hoc, quod immediaté diximus, his

n

verbis explicat: & ffc ad Baptismi effe&kum confe-

V, N

quendum (intellige ad. aGtualem remiífionem

p

peccatorum ante Baptismum commifforum )

[n"

AC

concurrit Baptismus , &$. Pomitentia s fed Baptismus

Jicut cau[a pev. [e agens, ponitentia ficut. caufa. per

V DO

remoyvet

j

4cidens , id eff, vemovens probibens.

n

videlicet peccata poft Baptismum commiffa,

A. Y

quz unicé, üt diximus, impediunt & prohi-

QUs

N

bent, quo minüs Baptismus peccata ante Bap-

tismum

TU N

T

H

5

T

n Sacram. Poenit, po[fit effe validum €2 informe. 77

NN V'V

TT

tismum comtriffa , fi femel fuerint retractata,

potlic remittere,

Qi)

T Denn

8. 4tó. Ob paritatem rationis conceden-

PAU

dum mihi arbitror, quód ita fidté baptizatus,

J?l

fi poft

quam unicum peccatum , g. Blasphe-

ft baptismum cornifit, de peccatis ante

U

miz po

rurfus alia

baptismum. comm

iffis doleret,

eccata corfhitteret, poítea ad validam & fru-

&uofam füfceptionem Sacramenti Pcenitentiz

hn

4 d

1 M

opus non haberet,de novo dolorem de pecca-

tis ante Baptismum commiffis elicere , modó

doloremillum particularem , quem de his pec-

catis femel elicuit , non revocárit per pofte-

riora peccata j

quod quidem fic poffet con-

fi dolor ille; quem clicuit,

fuerit

tingere ,

conceptus ex motivo particulari ,

quod ad

nullum aliud peccatum ex poftea commiffis

fe extenderet.

Ratio eft omnino eadem cum

illa, quam pro cafu 3tió dedimus , üt facilé

W

patebit confideranti.

, quz velrevera commue

49. Ex his autem

niter conceduntur ;

vel faltem ob rationes

allegatas concedenda fore exiftimo , ulteriüs

n hisce

legitime inferri poffe autumo ; quód i

faltem cafibus dolor de peccatis ante Baptis-

mum commiffis & per baptismum remiffis, uti

K

contingit in

primo cafü , vel etiamy non re«

M

miífis, uti contingit in tri

bus cafibus pofterio«

ribus; ad remiffionem peccatorum poft Bape

tismum commifforum przcisé füfficiat & re»

)

quiratur

T

1

elg

QU.ESTIO II. ' $. 4.

quiratur tan

quam difpofitio, nequaquam vero

fufficiat,

vel requiratur tanquam caufa par- '

tialis ex opere operato in remifIion

em pecca-

torum poít Baptismum commifforu

m i

nHuens,

uis füfci-

nam in omnibus affignatis cafibus fi q

M

pere velit Sacramentum poenitentiz, non re-

quiritur, üt diximus, ut de novo eliciatur

dolor aliquis de peccatis ante baptismum com-

M

miffis, dolor veró, qui de iisdem fuit elicitus,

in przfatis cafibus non . videtur dici poffe,

x

quód tanquam caufa partialis ex opere ope-

rato in remiflionem peccatórum poft Baptis-

mum commiíforum cum czterís Sacramenti

Poenitentiz partibus concurrat; nam in primo

cafu ponitur, quód dolor iíte fuerit elicitus

ante ipfam füfceptionem Baptismi, & nulló

Ti

u

modó amplius requiratur ad . remiflionem

peccatorum poft Baptismum, ficut non requi-

ritur dolor de peccatis jam femel confeífis &

perconfeflionem actu remiílis. [n 2do, & 3tio,

caíü ponitur, vel poni poteít, quód dolor

l

ile 40. vel 5o. annis fuerit elicitus ante fu-

:

Íceptionem Sacramenti Pcenitentiz, etiam an-

tequam ità fidté Baptizatus quidquam cogi-

taverit de füfcipiendo Sacramento Poanitene

tiz : Imó in2do cafü ponitur nulló modó am-

lius requiri ad remiflionem peccatorum poft

MT

M

aptismum commiílorum , cüm peccata ante

Baptismum commiffa jam remiffa fuerint,

u[*,

In 1mo, 2do , & 4to, ponitur fuiffe elicitus

^

etiar

H

Q

antequam unum vel alterum ex pecca-

$h

tis poft Baptismum commiffis, & nunc remit-

n

tendis;

MPU-(. on

lL

T^

44n Sacram. Panit. po[fit. effe oalidum & iuforme. 79

4

m

tendis, fuerit commiffüm: atqui non videtür

W [mqw

( M tam

dici poffe 1mó, quód dolor ante Baptismum

elicitus, vel 2dó dolór, qui nulló modó ad re-

li

N

M

ïmy,; i

miffionem peccati poft Baptismum commiffi

ampliüs requiritur, ad ejus remiffionem ele-

)

vetur, cüm adverfàrii przecisé ideo dicant, do-

&

"

ï*

lorem de peccatis ante Baptismum commiffis

jl

effe partem & materiam primam Sacramenti

ls

Jimyi

'..1:

Poenitentiz , quia & quatenus requiritur ad

remiffionem peccatorum , üt fupra num. 27,

ex P. ManiNo in Refponfione ad noflram pro-

bationem, & nunc per totam hanc objectio-

M

nem fzpiífimé audivimnus. | vel 3tió, quód do-

lor, qui 40. annis ante fuüfceptionem Sacra-

menti Poenitentiz , & (ineulla cogitatione vel

M

i

reflexione ad illud fuit elicitus, cum aliis Poe-

nitentit partibus concurrat ad remittenda

peccata poft Baptismum commifíla: nam licéc

*

à P. CARDENAS crifis Theolog. part.2. differt. 2.

£4p. G. art, 3- quaff. 6. num.$ $. admittatur, quód

ad valorem Sacramenti Pcenitentiz füfficiat ,

fi dolor ad id requifitus. tribus diebus ante

füfceptionem Sacramenti füerit elicitus cum

intentione illud füfcipiendi, ulteriorem tamen

Mi

dilationem adeo perhorrefcit ,' ut num. 95.

dicat, opiniones, que longiorem temporis di-

t

ftantiam admittunt, vel non ad(iruunt virtua-

m

lem relationem doloris ad confeffionem ,

omnes manere fubjectas damnationi propofi-

tionis primz ab INNocENTIO XI.

Sic etiam,

h

quamvis P, MaRINUS putet,, fpeCtandó ratio-

nem,; nullam interpolationem temporis, quz

il

inter

Wi

f

$0

QUJESTIO II. . .4.

inter dolorem , & ceteras Sacramenti parteg

n

intercedit, obílare valori Sacramenti Poeni-

j

tentiz , contrarium tamen defendi non poffe

fatetur ob univerfàlem Eccle(ie confuetudi-

WWW

nem.

Et licét forté dicatur, quod ifthec

confuetudo folàm probet , quód dolor de

peccatis poft Baptismum commiffis non tanto

tempore poffit przcedere confeffionem, dif-

ficulter tamen,mea quidem opinione,admitte-

tur etiam ab Adveríariis, quód dolor de pec-

catis ante Baptismum commiffis, fiquidem

aíleratur effe parseffentialis, G tanquam pars

elevari ad caufandam cum aliis Sacramenti

i

J^

Peoenítentiz partibus gratiam, pofflit 4o. vel

5o. annis elici ante adualem ipfius Sacra«

[

menti füfceptionem , cüm etiam hoc videatut

communi fen(üi repugnare.

Multó minus autem admitti poffe videtur

4tó. quód dolor ille à Deo elevari debeat ;

aut elevetur ad remittendum peccatum ali-

quod, quod longo primüm tempore poft do.

U

lorem jam elicitum commiffum eft, càm nec

Sacramenta ipfa vim habeant delendi peccata,

quz poít füi füfceptionem commiffa fünt;

quia, üt ait citatus MARCUS MARIA STRUGGL

Sacras

parte 2« traG. 2. Difp. 2, Art. 44 nutn. a.

LU

menta non funt ex inflitutione füua remedia

peccatorum füturorum, fed folüm preterito-

rum,.

IT

3

j0. Quódfi. veró concedatur, quód in al-

legatis catibus dolor de peccatis ance Baptis-

n

inum

! "14.

"An Sacram. Panit, poffit effe oalidum & informe. 8

"I m

]

mum commiífis ad remiffionem peccatorum

QU n

poft Baptismum commifforum non requitatur

t t

ial

tanquam caufa partialis ex opere operato in

m

þi

vt (

eam remiífionem influen:, fed przcisé tan-

j Nï'l

quam difpofitio , ut peccata ante Baptismum

V

commiffa per ipfum formaliter reddantur re-

tractata, & diípofita, ut virtute Baptismi de-

ol

lerí poffint , idipfüm quoque concedendum

10

puto etiam in cafü, quo quis dolorem de

eccatis ante Baptismum commiffis usque ad

"

[

u

(ceptionem ipíius Sacramenti Poenitentiz

diftulit: atque adeo etiam(i in homine ficté

baptizato, qui poft Baptismum plura peccata

n

commifit ,. & neque de peccatis ante," neque

de peccatis poít Baptismum commiffis un-

quam doluit, requiratur ad remi(lionem pec-

catorum poRt Baptismum commifforum etiam

dolor de peccatis ante Baptismum commiflis ,

is tamen ipíe dolor nequaquam requiritur

tanquam cauía partialis ex opere operato 1mn

eam remiíGionem influens, fed precisé tan-

quam difpofitio , ut videlicet peccatum ante

Baptismum commiffum per ipfum hunc dolo-

rem formaliter retractatum & di(potitum red-

Á

datur, ut virtute Baptismi, qui (

S

üt loquitur

MARCUS MARIA STRUGGL parte 2. tratt. 10 difp.2»

quafl. 2, art. 4. num. 3.) adhac moraliter perfe-

verat in jure conditionato ad gratiam , & vi

meritorum Chri(ti

habet eandem

virtutem

moralem, quam habet Baprismus exiftens,

deleri poffit.

Et ratio eft: quia dolor de pec-

catis poft Baptismum commiffis non eft mino-

(

I

ris$

Quefl, I1. De Sacram. Ponit.

Í

82

QUZSTIO lI j.4.

r[lï

ris efficaciz, quando fibi conjun&tum a&u ha.

bet dolorem de peccatis ante Baptismum com-

miífis , quàm (it, dum dolor i(te jam dudum

preceffit; ergo, fi folus dolor de peccatis poft

ll

Baptismum commiffis requiritur tanquam cau-

fa. partialis in remifTionem peccatorum poft

Baptismum commiflorum ex opere operato

influens, in cafibus, in quibus dolor de pec-

catis ante Baptismum commiflis jam przceffit,

licét dolor ifte de peccatis ante Baptismum

commiífis adhuc requiratur, & concurrat ad

remiffionem peccatorum tanquam difpofitio,

is ipfe dolor de peccatis poft Baptismum com-

m

miífis etiam folus requiritur & fufficit tan-

quam caufa partialis ex opere operato in re-

miffionem illorum peccatorum influens in ca-

)

m

fü, quo dolor de peccatis ante Baptismum

commitlis dolori de peccatis poft Baptismum

^m

commiílis actu coexftitit ,. & confequenter

dolor ifte de peccatis ante Baptismum com-

mifIis etiam in cafü , quo primüm elicitur, dum

actu Sacramentum Poenitentiz füfcipitur, in

remiffionem peccatorum non influit, fed prz-

cisé fe habet tanquam difpo(itio,per quam pec-

cata ante Baptismum commiffa formaliter re-

L

tradtata, & difípofita redduntur, ut virtute

Baptismi deleri poffint.

j1- Quód(i tamen fortafle Hixc ratiocina-

tio cuipiam minüs efficax videatur , repeto

m

* M& QU

principium illud jam füperius addu&tum,

quód aíferentibus incumbat probatio , ac

P

proin

h

"

U], ]

!N

ZHn Sacram. Panit. poffit effe oalidum & informe. 83

'U Coniwm "

roin ab Adverfariis probandum erit ,

uód

!

u (

m

"m

dolor univerfàlis , adeoque etiam dolor de

i

DT

L

eccatis ante Baptismum commiflis ad plenam

:IUS Mr d W

"

peccatorum remiffionem requiratur tanquam

Ti t

Il

caufa partialis in eandem ex Opere operato

j

cum aliis partibus Sacramenti pocnitentiz in-

P*FO

fluens.

ll

i

Sine prafata enim diítin&ione Minor

argumenti nequaquam ab omnibus admittitur,

fed vel maximé controvertitur;

licét, ütdi-

"»"CZ

li

xi,ab omnibus adtittatur, quód ad remiffios

nem peccatorum requiratur dolor univer£ilis

vel tanquam pars, vel tanquam difpofitio:

Íed ad rem non facit, cüm ip(i Adverfarii fa-

teantur , quód non omnis ille dolor fit, &

"

dici poflit pars materialis Sacramenti Poeni-

tentiz , qui füfficit, & à Deo requiritur vel

tanquam pars, vel tanquam difpofitio ad ple-

nam peccatorum remiflionem, fed folus ille,

(

qui ad éam remiílionem requiritur tanquam

pars.

Malé enim , etiam juxta Adverfíàrios

a

dicerem: dolor de peccatis ante. Baptismum

commiffis dicitur pars Sacramenti Poenitentize,

quia tanquam difpo(itio conducit & requiritur

ad

lenam peccatorum remiffionem ; & fal.

füm eft, quód dolor de his peccatis ideo (it

pars, quia requiritur, ut peccata ante Baptis-

mum commiffa virtute ip(ius formaliter red-

dantur difpofita,ut vi Baptismi deleri poffint:

Similiter malé, dicerem : contritio perfecta,

quando Pocnitens cum illa fufcipit Sacramen-

tum Poenitentiz, dicitur pars Sacramenti Poe-

nitentiz , quia tanquam opus meritorium fuf-

2

ficity

f

84

OQULESTIO 1I. f.4.

i j

lini

ii

ficit, & requiritur ad plenam peccatorum re-

miíTionem,

Quamvis enim verum fit, quód

H

contritig perfecta fufficiat tanquam opus de

Y«

congruo meritorium ad hominem Deo recon-

ciliandum, atque adeó ad obtinendam perfe-

u

25

at

&am peccatorum remiífionem & conferen-

"TL

dam gratiam , non tamen propterea dicitur ,

aut dici poteft pars Sacramenti Poenitentiz,

cüm ad hanc remiílionem peccatorum fuffi-

ciat etiam extra Sacrainentum,

Unde com-

muniter notaüt Authores cum P, GoRnMAz

m

tradl. de Sacramentis in genere Difput. 4. num. 163.

Ms

v

quód, quando Poenitens accedit ad Sacramen-

tum Poenitentiz . cum contritione perfeda,

W

duplicem gratiam recipiat intuitu contritionis;

(q u

& unam quidem intuitu ipfius üt meritoriz

i

a

i

de congruo (quz gratia dicitur conferri ex

11 f

H

2

opere operantis )

& aliam intuitu ejusdem

contritionis, quatenus hzc eft pars Sacramenti

A W

hw

lod

Poenitentiz , qua gratia dicitur conferri ex

opere operato. Et ratio efít, quia requiri, vel

-i'l;ïm'fri tnen

conducere ad remiífionem peccatorum, &

u)

IEM

conferendam gratiam per modum difpofitio-

i

v.w'-r,,.

nis , vel operis meritorii omnino impertinen-

teríe haber ad tribuendam denominationem

la

partis, quia Sacramenta , eorümque partes

lii

n

(

non tantüm per modum difpofitionis vel ope-

ris meritorii ex opere operantis cantüm, fed

UE

A

þxxLJ

ex opere operato gratiam conferre debent.

Et ex his etiam patet Refpon(io ad probatio-

Xeh H

)

nem majoris ex TRIDENTINO defumptam.

A I t

unde rurfus clarum videtur, quód ex prafatis

Ed

n

M

RI«

AO d

n

u

An Sacram. Ponit, po[fit effe coalidum & informe. 8y

t p

'TRIDENTINI verbis nihil deducatur pro adver-

üb v

"um

fariis, nifi alio argumento, vel ex 'TüIDENTI-

wo, vel aliundé. defumpto probetur: quód

item]

dolor univeríalis, adeoque etiam dolor de

p

Ms

eccatis ante Baptifmum commiffis requira-

o d

.:*

tur tanquam caufía partialis ex opere ope-

I t

rato ad obtinendam remiífionem peccato-

Xntr?

rum,

r

N

Mi

1

Thtm

Atque hzc Refponfio applicari etiam pote-

Rn

rit ab iis, qui dicunt , ad valorem Sacramenti

s m P

Poenitentiz fufficere dolorem etiam refpe-

"n

Givé particularem & extenfum , vel ad om-

d

nia peccata occurrentia, vel etiam ad pecca-

ta precise confeffa, aut etiam dolorem ad

W

ünum przcisé ex confeffis extenfum, quo-

usque efficaciter probetur, quód dolor magis

extenfus requiratur tanquam caufa partialis

ex opere operato in remiílionem peccato-

CU

rum influens, üt facilé patebit confideran-

tl.

J

j1. Refponderi tandem poteft 4tó aliter

n'lxi

II ww

!

XQQ?.';.'.' 4

diftinguendo fiepé dic'am Majorem. Pars ma-

terialis Sacramenti Poenitentiz ex inftitutio-

iV

ne Divina eft dolor, qui in a&u primo füfficit,

& à DEO requiritur ad plenam peccatorum

remiffionem obtinendam Conc. Maj. qui in

QT

a&tu fecundo füfficit, & à DEO requiritur ad

plenam & perfectam peccatorum remifílio-

nem obtinendam Neg. Maj. & Difting. Min.

Q a

UP E

Sed talis dolor, qui in a&tu fecundo fufficit, &

4 DEO requiritur ad plenam peccatorum re-

u

miffionem obtinendam, debet effe univerfalis

MY

3

Conc;

86

QUASTIO II. $. 4.

a

Conc. Min. qui in a&u primo füfficit, & |

requiritur ad plenam peccatorum remiffio-

nem obtinendam Neg. Min. & coníe uen-

N

tiam.

Ad Prob. Conceffo Antecedente N

0

P

€g.

Confeq. ob

rationem — mox allegandam,

^ n

TRIDENTINUM per íepé citata verba voluit

nobis explicare,

quód, & quo jure ifti tres

actus dici potIiat

partes Sacramenti Poeniten-

tiz, tales autem optimo jure dici poffunt, mo-

-

dó verum fit dicere: iíti a&tus in poenitente

[

fufficiunt, & ex inftitutione Divina requirun-

tur ad hoc, ut Sacramentum Pcenitentiz fit

integrum, & ut ex opere operato fit caufa-

tivum plenz & perfe&tz peccatorum remis-

fionis. Univerfim enim partes Sacramento-

M

) [

Yfét

V

rum dicuntur, quz füfficiunt & requiruntur,

ut Sacramenta lint completa, & ut fint cau-

Imm remi

.....

fativa gratie. nec ad hoc, ut aliquid dici pos-

fit pars alicujus Sacramenti, requiritur, ut in

actu fecundo füfficiat ad gratiam obtinendam.

Sic in Sacramento Baptifmi. ablutio, in Sacta-

Mi

mentis confirmationis & extremz unctionis

W

unclio crifimate vel oleo facta, eorümque for-

? n nrones

mz ideo fünt & dicuntur partes horum Sa-

cramentorum; quia füfficiunt & requiruntur

(i0

ad hoc, ut hzc Sacramenta (int completa &

M

I

u

hm

caufativa gratix ipfis correfpondentis, licét

LU

ex defectu difp

ofitionis in fulcipiente requifi-

t& non femper fufficiant ad

'mt

caufandam gratiam

'1n.,t

le

in actu fecundo.

N Imme

!

Igitur

W ö(ncn

h

D

^W

An Sacyam, Poenit. po[fit effe validum & informe.. 87

Jp»

UMT

Igitur & mehti , & verbis S. Concilii 'Tat-

FACORUR

DENTINI fatisfit, fi dicatur : quód dolor de

11&E

eccato commiffo dici debeat pars Sacramen-

ti Poenitentiz , quia requiritur ad integrita-

Y 4

tem Sacramenti, ad plenámque, & perfectam

"

peccatorum remiífionem obtinendam f(altem

I

W r

in aGu primo füfficit; & quód folus ille (&

non alius, àt loquitur P. ANToNIUs Mavs hic

Art. 4. num, 474.) (it pars & materia ad valo-

rem Sacramenti Poenitentie , qui requiritur

ad plenam peccatorum remiffionem, & ad

M 1.47 P

eam vi Sacramenti Poenitentiz ex opere o-

perato obtinendam in actu primo füfficit. Nec

dici poteft , quód TnipENTINUM per Íxpé

allegata verba voluerit dicere, quód ifti a-

&tus ideo dicantur partes, quia fufficiunt ad

lenam peccatorum remiífionem in actu fe-

uód fola illa con-

cundo obtinendam , aut

tritio, fola illa confeffio, fola illa fatisfactio

m

dici poffit pars Sacramenti Poenitentiz , quz

N

in actu f[ecundo fufficit ad plenam & integram

n

peccatorum remiffionem obtinendam, uti mea

quidém opinione in precedentibus jam fatis

uamvis ve-

efficaciter probavimus.

Imo,

rüm fit, quód íolus ille dolor (& non alius)

mant

Wi

(offl

fit pars & materia Sacramenti Poenitentize,

qui à DEO requiritur ad remiffionem pec-

m

catorum, & ad eam obtinendam in actu pri-

mo Ííufficit, id tamen legitimé non infertur

ex fiepé alligatis TRipENTINIverbis. Alioquin

ex iisdem euiam leg

itimé inferri poffet, quod

á DEO

fola illa fatisfactio (& n

f)n alia) quz

4

requi-

j/|

$8

QU.ESTIO II. $. 4.

du

requiritur ad plenam & perfectam peccato-

AL

rum remiífionem ( quoad omnem fcilicet e-

tiam poenam) & ad eam obtinendam in actu

U

primo füfficit , fit pars integralis Sacramenti

m

Poenitentiz, quod tamen falfüm eft; cüm e-

WWl

tiam Adveríarii cum citato P. Manco Ma-

T

RIA STRUGGL Parte 2. tratt. 11. Difput. 2. art. 1.

la

qum. 12. C 13.

Et P, ANTONIO MA3YR citato

tratl. 12. Difput. 2. que[l. a. art. 2. n. 745. fa-

teantur, quód fatisfactio facramentalis , fi ex

nimia conniventia Confeffarii (it minor, quàm

N

juxta leges fapientie , & Juftitiz Divinz re-

ipfa deberet injungi, non tollat totum rea-

T

tum poenz temporalis in purgatorio luendz,

licét talis fatisfactio revera adhuc fit pars in-

,

m i

tegralis Sacramenti Poenitentix, atque etiam

p cin

€ex opere operato majorem vel minorem, fer-

B

vatá proportione, conferat remiffionem poe-

nc temporalis.

Unde, üt dixi,quód folus il-

le dolor, & non alius, fit pars & materia Sa-

,M

cramenti Poenitentiz, qui requiritur, & in a-

L.

&u primo fufficit ad plenam & perfectam

TX

peccatorum remiffionem obtinendam, non ex

d.

prafatis verbis Concilii infertur , fed ex eo

[

f

W

colligitur, quia Sacramentum Pcenitentiz) üt

i em

L

nl

recté ait citatus P. PLATELLIUS num. 722. ) ef-

À

fentialiter completum ex füa inftitutione; eít

em i:JX[Z

m

effentialiter reconciliaivum, üt patet ex

i

V ttn

TRIDENTINI Seff. 14. c. 3, prout quodvis a-

:

liud Sacramentum ex fe, & in actu primo eft

um

collativum aratiz, tale autem utique non fo-

Oi O

Jüt

Ict , fi partes. ipfius effentiam. conftituentes

non

mo P« M

T

UIf ( l

"n Sacyam. Poitit, poffit effe oalidum & informe. 89

& Pfff*i&gm

non fufficerent ad reconciliationem in. actu

U t j

"It r

primo obtinendam,

d h(ggäi

S

AT

3. Nec dicas: Sacramentum Poenitentie

integraliter completum etiam debere effe de

|

ï

fe remiffivum omnis pesnze temporalis, uti

bené notat P. Iursuwc tradl, &. difp. 6. quaff. 1.

WORY

art. a. f. 1. num. 6, evgo etiam fatisfactio ipíam

hanc integritatem Sacramenti con(tituens ad

hanc remiffionem omnis poenz temporalis de-

bet füfficere faltem, (i ceteroquin adfit in Poe-

1

4 u

nitente debita difpofitio , & confequenter fo-

la illa, & non alia fatisfactio erit pars & ma-

teria Sacramenti Pcenitentiz, quz- füfficit, &

requiritur ad plenam & perfectam remiflio-

nem peccatorum etiam quoad poenam tem-

poralem,

Nam

Refp. Argumentum hoc,uti nobis, ita e-

T

tiam Adverfariis folvendum effe; ipfimet enim

MM

"w

(üt pauló ante diximus) pariter admittunt;,

quód fatisfactio juító minor fit pars & mate-

ria Sacramenti Poenitentiz (aliàs enim ex o-

pere operato non poffet conferre remi(lionem

alicujus poenz. temporalis, quam tamen con-

ferre debet etiam juxta Adverfarios füperiüs

citatos) & tamen, uti rurfus dicunt, talis ía-

tisfactio juftó minor ex conniventiaConfeffarii

|

non fufficit ad plenam & perfectam peccato-

1

M

rum remiíffionem quoad omnem poenam tem«

poralem.

Imó juxta communiorem fentens

m

tiam tefte citato P, Manco MaiiA STRUGGL

"

Ff

"a.

if

9o

QU/ESTIO II. . 4.

! V

sinn. 13. etiam non tollit totum reatum poe-

nz,licét confeffarius prudenter judicet poe-

nitentiam effe equalem, fi re ipfa juxta leges

Divinz Juftitiz non eft qualis; quia, t ait

citatus Author, effectus Sacramenti non de-

pendet à prudenti exiftimatione Miniftri, fed

m

ab inftitutione Chrifti, & ordinatione DEI,

In forma D. A. Sacramentum Poenitentiz in-

tegraliter completum debet effe remiffivum

omnis poenz temporalis, fi fit integrum in-

tegritate tam effentiali, quàm accidentali C.

fi folüm (it integrum integritate effentiali,

non veró etiam accidentali N. A. & difting.

confequens: ergo etiam pars hanc ipfam in-

tegritatem tam effentialem quàm accidenta-

lem conftituens ad hanc remi(fionem omnis

"

4

pomnz temporalis: debet füfficere C, Conf,

ars integritatem Sacramenti folüm effentia-

[/,

em conftituens N.Conf, & Confequentiam. Sa-

cramentum Poenitentiz poteft habere integri-

tatem effentialem, quin habeat integritatem

etiam accidentalem: feré ficuthomo poteft ha-

"x

)

I

[

)

bere integritatem effentialem, quin habeat in-

tegritatem accidentalem, cüm videlicét habet

omnes partes integrales, v.g. manus, pedes &c.

^

unum tamen, vel alterum digitum pauló mi-

norem quàm juíta ceteroquin proportio cor-

MVU

t

poris exigeret : quodaliis terminis dici poteft,

m

habere omnes partes integrantes, fed non

integraliter,

ATT

TMRT

d

n

Porro

h

NDI

N

VMT

^5

l

4n Sacram. Ponit, po[it effe-oalidum & informe. 91

CU t

Eï?*,dem.er hi

PorróSacramentum Pcenitentiz folüm tunc,

K

D

Àl

cüm integraliter integritate etiam accidenta-

T2 y (

li completum eft, remiffivum e(t omnis pos-

V

d

n« temporalis , atque ideo etiam fola illa fa-

MT X'

tisfactio, quz integritatem hanc ipfius acci-

J"MJW

dentalem conftituit,füfficere debet ad plenam

& perfe&tam remiffionem peccatorum quoad

D P

"

1 FW d

ómnem poenam etiam temporalem. non ve-

l

f5 illa etiam fatisfactio ad hoc (füfficere de-

bet, quz integritatem Sacramenti effentialiter

confüituit, licét ceteroquin etiam iíta fatisfa-

&io veré fit, & dici poffit pars integralis Sa-

cramenti Poenitentiz,

j4. Atque ex his tandem colligitur etiam

Refponfio ad id, quod in objectione ab Ad-

verfariis allatum eft, quód fcilicét, ficut aqua;

quz hic & nunc non füfficit ad ablutionem

externam corporis, ex inftitutione Divinanon

eft pars Bapti(mi ; ita dolor, qui non füfficit

àd ablutionem internam animz ex inítitutio-

Q

ne Divina, non efít Pars Sacramenti Poeni-

tentic.

Refp. Nimirum, ideo aquam, quz non füf-

T

ficit ad ablutionem externam corporis, non

effe partem , vel potiüs materiam remotam

Baptifmi , quia ablutio actualis & in a&u fe-

"

eot

A

( !

cundo talis eft pars effentialis Sacramenti Ba-

ptifmatis, & confequenter aqua, qua ad hanc

ablutionem in actu fecundo talem npon (uffi-

cit, neque ad ablutionem internam vi Sacra-

menti

92

QUASTIO II, $. 4.

/':VSA',*.':"';L';;?/J

j

menti Baptifmatis obtinendam in actu primo

"

lu

fufficit, & confequenter nec ad effentiam Sa-

cramenti Baptifmatis; unde nec mirandum

eft, quód ejusmodi aqua non fit pars Baptis-

WW

mi: Dolor econtrà de peccatis poít Baptis-

mum commif(lis, quamvis non fufficiat in actu

d

fecundo ad ablutionem internam obtinen-

Nj

dam , quando poenitens habet alia peccata

ante Baptifmum commiffa, necdum remiffa

aut per dolorem füpernaturalem retractata,

fufficit tamen ad obtinendam ablutionem in-

ternam animz in actu primó, & confequen-

ter etiam füfficit ad eflentiam Sacramenti in

actu primó reconciliativi conftituendam. Un-

de reGtius forte pro nobis paritas fic inftitue-

l IN

M

retur; ablutio externa veré eít pars Sacra-

b qd s d

menti Bapti(inatis,licét non füfficiat ad obti-

p eu, d

nendam ablutionem internam in a&u 2dÓ,

paits d)

quia faltem fufficit in a&u primo ad ablutio-

Itj

nem internam obtinendam: ergo etiam dolor

de peccatis poft Baptifmum commiffis ex in-

ftitutione Divina erit pars Sacramenti Poeni-

tentiz, licét non fufficiat ad ablutionem in-

M

^i

ternam animz in actu fecundo modo faltem

fufficiat ad remiffionem peccatorum in acu

primo & tunc obtinendam, quando videlicet

^

ejusmodi poenitens , qui Sacramentum Poeni-

tenti cum dolore particulari fufcepit, poft-

modum per attritionem de peccatis ante Ba-

tifmum commiffis elicitam, obicem remove-

rit. Quódíi veró Adverfarii contendere vel-

lent, quod dolor particularis nec in actu pri-

mo

ll

m

n Sacram.Penit. posfit effe validum & informe. 93

mo ad hanc remiífionem peccatorum ob-

TC df

tinendam füfficiat, id non ex communi, &

j uf m

certa Theologorum féntentia (utpote quz

Quom r

folummodó ad remiffionem peccatorum in

V t o

a&u fecundo obtinendam requirit dolorem

st r

univerfalem) neque ex citatis verbis 'T'ai-

KO i,

DENTINI, fed aliunde prgbandum erit,

Fs f d

if m

Et hzc refponfio etiam fervire poterit iis,

ui Sacramentum Poenitentiz ex defecu

Rttim r

li

Vi

doloris univerfalis in pluribus cafibus, quàm

;

l ) d a

f

-

przcisé in cafü hominis fiQ'é baptizati ad-

m m

mittunt.. uti facilé patebit confideranti. no-

bis enim ultra immorari huic objectioni

D

n

non licet, ne benevoli Lectoris patien.-

tià, quà aliàs diutiüs jam, quàm

ar erat, abu(i fumus;

penitüs abuta-

mur,

" gl

r

iv

n«

M

i m

s d

» m

CA

D

E^

KO

d

&3 )o(

A

»

^

i

vv

M

iE on

lll

"

NI

J

ii Fufgepilew

n

n

M

AM

D 1

j

$.

j*

jl

j

94

(l

/U- il

QUESTIO ;1. $. f-

lll

i

$. ;.

Solvuntur reliqua. argumenta

tita

m

ex Authoritate SS, Concilii TRI-

n ,vv« Mif är/(' ü.

DENTINI & FLOREN-

.-VPJ:]1 numgm (

Ed

IMuw

,;

TINI,

g W

Uoniam plerique ex Adverfariis,

üt

jam num. 4:.

advertimus , fatentur,

ex meris

congruentiis

efficaciter

probari non potefít, quód ad Sacramentum

Poenitentiz requiratur dolor univerfàlis, ple-

V

raque argumeuta ex Authoritate Concilii

p qod

'IRIDENTINI & FLORENTINI defumunt

..

at-

At hatmad f

que ita ulterius

$. Objiciunt 1mó, Dolor, qui füfficit ad

n dajnln

valorem Sacramenti Poenitentiz, fufficit et-

(£1js]

[

Injere

iam ad fructum, & qui non füfficit ad fru-

étum, etiam non fuffücit ad valorem: ergo

]

W

impoffibile eft in prefenti providentia Sacra-

Ts h

mentum Poenitentiz validum, & informe ex

defe&u doloris univer(alis. ant. prob. Scrip-

turz , Concilia, & PP. non faciunt ullum di-

Hdp

)

T

fcrimen inter dolorem requifitum vel füffi-

UT

cientem ad valorem, & inter dolorem requi-

.:ï:aTn.Imphcit-c'n..a.

fitum vel füfficientem ad fructum: ergo ne-

y

li

que nos debemus facere ; quia in quaítioni-

& COR "m

l

bus circa rem, dependentem przcisé à libera

h, 1

' Q

(

inftitutione Dei (quz nobis per folam reve-

E

ihil de-

Yi

lationf:m innoteícere poteft, ac debet)n

bemus

Ui

B

]U

l,

!

j

"n Sacram, Pannit, po[fit effesoalidum & informe.. 9

h

bemus affirmare fine fundamento ex Scriptu-

ris, Conciliis, Patribus, vel communi autho-

TU

ritate.

Refp. 1mó. cum P. WizTRowskr parte. $.

| d

£Ap. 4« D. 4« num. 698. per retorionem. Con-

iE

N

cilia. etiam nunquam exprefsé identificant

duas illas attritiones, ita, ut dicant: omnem

attritionem. fufficientem a4d valorem , effe etiam fuffi-

q

cientem ad fru&um, ergo nec nos debemus iden-

tificare & dicere, quód dolor, qui requiritur

ad fru&tum Sacramenti , requiratur etiam. ad

valorem illius. videturque hzc retoríio me-

liori jure niti, quàm argumentum Adverfario-

rum; quia ipfis tanquam afferentibus incum-

bit onus probandi, quód dolor üniverfalis re-

quiratur non tantum ad fructum (quod aliun-

de certum eft ex jam fepé dictis) fed etiam

ad valorem Sacramenti: nobis veró non vi-

detur aliud incumbere onus, quàm folvendi

rationes, quibus probari folet, quód ejusmo-

di dolor univerfalis requiratur etiam ad va»

lorem Sacramenti.

$6. 2dó. n. a. ad prob. diftinq. a. Scriptu-

r2 , Concilia & PP. nullum faciunt difcrimen

explicite tranf, implicité n. a. & confeq. Quód

Concilium TRIDENTINUM faciat difcrimen in-

ter hec duo, fatis conítat ex noftra proba-

Certum enim

tione pofitiva zum. :4. allata.

eít ex una parte, quód ad fru&tum hujus Sa-

actualem videlicét. remiffionem

cramenti ,

peccatorum poft Baptifmum cornifforum, re-

qui-

d

96

QUAZSTIO. H, $. .

quiratur dolor univerfalis etiam ad peccata

ante Baptifinum corhiffa fe extendens: ex al-

tera veró parte dolor ille de peccatis ante

Baptifinum commiílis non requiritur ad va-

lorem Sacramenti poenitentiz. Neque poteít

effe pars, vel materia illius proxima, quia uni-

veríim nequit effe materia proxima alicujus

Sacramenti , quod non veríatur circa mate-

riam remotam illius, üt fufiüs citato Numero

diximus.

Unde, dum negamus, requiri ad

valorem Sacramenti Peenitentiz dolorem uni-

verfalem, etiam ad peccata ante Bapti(inum

commifla extenfum , nihil affirmamus vel et-

iam negamus fine fundamento ex Scripturis,

Conciliis, PP. vel authoritate defumptó. quin

du

9G

J

otius, fi authoritate, & comuni fenfü Theo-

j

ogorum agendum fíit, eam pro nobis ftare

Wi

teitatur DIANA 3. parte tract. 4. Refolut. 6y.

unde potius fic nobis licebit arguere: inflitu-

^ h

tio Chrifti valdé probabiliter nobis innotefcit

ex communi fententia DD. (icut enim, ait D.

ANTONIUS MAYR tratl. 10. difput. 3. queff. 1.

art. $. num. 203. ficut communis fenfus Dhi-

M

lofophorum in naturalibus, ita coimunis fen-

füs Theologorum in füpernaturalibus magnam

;

j

Md

vim habet: atqui pro noflra fententia ítat

communis DD. doctrina, nam usque ad Vas-

QUEZIUM conftat fuiffe plurimos, qui noftram

g

ï[

hi

fententiam tuebantur, uti etiam poft illum ;

|m

é contrario ante VASQUEZIUM de nullo certó

U

MU

confítat, tefte Dicaftillo apud P. JAcosuM Irr-

TRf ve

REIV'W

SUNG num. ;$.qui fuiffet in oppofita opinio-

VK

ne:

il M. P»z').irk,'

[

9

"Án Sacram. Penit. pofit effe 'oalidum & informe. 97

li t n

|

DI

A

ne: ergo etiam tàlis fuiffe inftitutio valdà

Il de j

P/«&

robabiliter credi poteft, przfertim cüm , uti

A [

i

plerique Adverfarii fatentur, Chritlas Sacra-

mentum hoc ita potuiffet in(tituere.

Quóàd

" Xeq

xeró Concilium 'TaibENTINUM vel aliud ex«

AT

A u

prefsé non diftinquat inter dolorem requifi-

tum ad frudtum, & requifitum ad valorem,

non obítat , quia non debet facere.de omni

caíu veró contingente expreffam mentionemy

!N

üt loquitur citatus P, W/1ETROWSKI.

21

ll

77'. Urg. tamen cum P. Urroa difput. 7:

f

i

£4p. 3. à num, 26. Concilium voluit dare cla-

ram & explicitam docGrinam de partibus efs

fentialibus, & ideo de confefTione frequentis«

L

fimé, & quidem eodem cap. 4. dixit: son effe

neceffariam. confe[fonem circa illa peccata , qu& poft

diligens examen. inemorie non occurrunt, de contri-

tione veró hoc non dixit, fed indefinité, ac

univeríaliter protulit effe neceffarium , quód

W

fit de peccato commiffo : ergo Gignum e(t, quód

voluerit docere nos, hoc difcrimen inter has

duàs partes effentiales Sacramenti effe, nimi-

rum: quod non eít pars effentialis confeffio

omnium prorfíus peccatorum, fed eorum dun-

taxát, quz poft Baptifmum cofniffa funt, &

quz memoriz occurrunt: eft autem pars ef-

fentialis contritio omnium prorfus peccato«

m M

rum non condonatorum.

ita feré in terrmi«

nis citatus Author.

Verüm

O ex

Refp. turfus per tetorfionem ; & quar

G

Ad«

Qua[l. 1. De Sacram. Paniti

1

f

98

QUESTIO IL $..

a

£

Adverfàriis : (i TRIDENTINUM tam explicatam

QuorQr

voluit tradere do&rinam , quare non expref-

sé dixit: quód ad valorem Sacramenti requi-

""

B

ratur dolor tam univerfalis, quàm 'ad fru-

&um? .Certé, (i unum exprefsé definire ne-

ceffe fuiffet, debuiffet potius noftram fenten-

N

tiam expreíTis terminis rejicere , utpote ma-

gis libertati faventem ; przfertim cüm illa

tempore Concilii TAIDENTINI, üt teftatur Di-

N

CASTILLO; fuerit communis inter Auctores , &

AV

facilé previderi potuerit, quód Doctores no-

flra fententiz ex ipfo TRIDENTINI filentio,

vel non fatis expreíla oppofita decifione, in

UL

fua fententia confirmandi effent, & tanquam

ex principio univerlali, üt. illud nominac P.

Jacosus ILtsUNG mum. 49. quód nihil fit re-

quirendum ad valorem Sacramenti, cujus non

n

probatur neceffitas: illaturi , non effe requi-

rendum dolorem univerfalem ad. valorem ,

cujus neceffitatem "TRIDENTINUM poít tam

accuratam doctrinam nobis non intimavetit.

in forma

$8. Refp. 2dó. D. A. TRipENTINUM voluit

A Q D)

tradere accuratam do&trinam de partibus ef-

fentialibus , quantüm neceffe erat ad hoc, at

m [

demonffratisy €& convulfis upiverfis erroribus Catboli-

Vi

ca vveritas perfpicua, &. illuffris fieret , üt loquitur

ipfa S, SyNoDus.in Procemio Seff. 14. conc.

In omnibus etiam, quz inter Catholicos Do-

Ommif

Gores controvería, nec ex Íípeciali neceffitate

W

AU

explicanda erant. Nego.

Ex qua diftinctio-

Q Quidim

MT

b

i

ne patet ratio difparitatis, quare 'TRIDENTI-

Fng

NUM

| *-Mïiæ

k

4

l j

H

/

HEn Sacram. Penit. poffit effe oalidum &2 informe. 99

TUf t

NUM tam claré & expreffe dixerit, neceffariam

:

A

i

effe confaffionem folorum peccatoram me-

Q

RA

morie occurrentium ; objecerant nimirüm

ln e

"wel

^C

hzretici Catholicis, exigi ab illis confeffio-

"

Fnu

nem omnium peccatorum, qude tamen ob

[r

T ftn

W

lapfüm memoriz fepé fit impoffibilis, h's pro«

t

inde Concilium reípondere neceffe habebar,

j

1

:

[

& do&trinam Eccle(ie Catho!ice explicatiüs

L

i

tradere, unde & relpondet , vibil aliud in Fccle-

fía Catbolica à penitentibus exigiy quam, ut poffquam

V UN

quisque diligenrius. fe excufferit , &9. confüentie. fue

1

Jfinus omnes & latebras exploraverit, ea peccata cotia

fiteatur , quibs fe. dominum & Deum . [uum mortali-

l

j

n

ter offendiffe meminerit ; veliqua autem peccata, qua

diligenter cogitanti mon occurrunt y in univer[um , ed«

dem confe[fione inclufa effe intelligi.

Similis ratio

non occurrebat, ob quam explicité explicare

debuiffet, quód requiratur, vel non requira.

LEU )

tur dolor univerfilis, isque vel ad omnia pec-

[!

viu

cata folüm memorix occurrentia extenfus,

n

LURT

vel ad omnia poft Baptifinum commiffa, non

veró ad omnia peccata ante Baptifmum com-

miffa. Unde nec mirum, quód de cafu noftro

in probatione allato expreffam mentionem

L

non fecerit, fed przcisé dixerit cap. 4. contri-

tionem, quz primum locum inter dictos poe«

nitentis actus habet, effe dolorem, ac detella-

tionem de peccato commiffo. fi ramen ali-

quam illius. expreffionem explicitam facere

voluiffet, tunc meo quidem judicio inten a*

Gus, quos quaíi materiam (proximam) Sacra-

jïl'iio *-' "

menti poenitentie declaravit, dolorem de

-

—

»i

pec-

f

XoQ

QUASTIO II.

S. f

l

peccatis ante Baptismum comimiffis non com-

putáffet: adeóque nec inter partes ad valo.

rem Sacramenti Poenitentie neceílarias nu«

meráffet, cüm dolor ifte, utpote non verfans

circa materiam remotam Sacramenti Poeni-

tentiz , non videatur dici poffe materia illius

proxima , üt in probatione fufiüs deduximus.

Illud tamen argumento huic non negaverim,;

quód Concilium TRIDENTINUM volens con-

vellere errores hereticorum, debuerit etiam

diruere aliquas fententias Catholicorum, qua

habebant connexionem cum illis , adeóque

etiam fübinde indirecté faltem definierit ali-

quid contrarium fententiis aliquorum Theo-

logorum , üt advertit P. ANTONIUS Mayn

£r. 12, Difp. 1. quefl. 2. art, g. num. 160. & P.

MaRncus MaRniA SrRUGGL hic difp. 2. quaff. 2.

art. 1. num. 17.

verüm hzc doCtrina nobis non

obftat, nifi pofitivé probetur, quód Tmip.

noítram fententiam, ubiubi demum, indire&te

n

W

rejecerit.

j9. Obji. 2do. Concilium TnaiDENTINUM

feff. 14. C 4. loquens de contritione requi(ita

tanquam parte ad Sacramentum P«cenitentiz

alt: ad Dei gratiam in. Sacramento Pemnitentia ime

T

petrandam difponit.

Ergo contritio, quz, quan-

tüm eft ex fe, non difponit ad gratiam, non

Q

elt pars füfficienter in ratione doloris confti-

( h

u

tuens hocSacramentum: fübfumo: atqui do«

lor particularis non difponit, ne quidem,quane

tüm eít ex fe ad Dei gratiam ; ergo dolor par«

f

ticularis, & non exteníus ad omnia peccata;

falcem

MN[

1

h g

)

]

"n Sacram. Ponit. poffit effe wl'ia'un? & informe. rot

u I

faltem nondum expiata non eft pars füfficien-

K ts

ter in ratione doloris conftituens hoc Sacra-

t n

f

ï"" "

x

mentum , adeóque nec fufficiens ad valorem

]

ACf

hujus Sacramenti.

À

Refp. concef&ó primo Enthymemate D.

fubfumpt. dolor particularis, qui adeó parti-

W

At

cularis eft, ut ne quidem ad omnia peccata

L»Qu

poft baptismum commiffa, & necdum expiata

extendatur, ne quidem, quantüm eft ex fe,

V

difponitad gratiam Tr. A. dolor particularis,

qui ne quidem extenditur ad peccata ante

Baptismum commifía , extenditur tamen ad

omnia peccata poft baptismmum commiffa ,

non difponit, ne quidem, quantüm eft ex fc ad

Dei gtatiam N. a. & fie diftin&to confequente

N. coníequentiam,

Supponit hzc objectio, quód TuipENTI-

NUM, quandó prafato loco ait, quód contri-

tio imperfeta , feu attritio , quamrvis [ime Sacramento

ponitentie per fe ad ju[fificationem perducere peccato-

vem nequeat; tamen ewm ad Dei gratiam in Satra-

mento pemitentie. umpetrandam . difponat, non prae

cisé voluerit dicere, quód attritio meré re-

;

moté difponat ad gratiam, eó feré modó,

i

il

quo fides & fpes difponunt ad caufandam gra-

(v

Mi

tiam, quod etiam nos hic füpponimus cum

li

ombpibus feré DD. prafatum textum ita expli-

cantibus, atque ex eo inferentibus, quoód ad

valorem & fructum Sacramenti pocnitentiz

fufliciat attritio fupernaturalis ex metu ge-

j

3

hennz

lol

f

QUJESTIO 1I.

5' f-

hennze concepta, uti fufiüs videre eft apud

l

P. ANTONIUM MAYR tradl. 12. à num, 127. Íolidé

j

id probsntem. « Unde eriam nos concedimus,

quód dolor, qui eft pars hujus Sacramenti,

lIY

& neceffarius ad ejusdem valorem, quantüm

eft ex fe non tantüm remoté ( nam remoté

um

MM

Ya

difponit etiam dolor particularis, uti vix ullus

negabit etiam ex Adver(ariis) fed etiam pro-

W

M

ximé debeat difponere ad gratiam , & ( quod

ln

. 0

idem eft) fufficiens effe cum reliquis partibus

T

caufare gratiam, Verüm negamus, quoód

iM

r

.]ON

M

dolor particularis faltem exteníus ad omnía

peccata poít baptismum commiffa, quantüm

M

eít ex fe, proximé non difponat ad gratiam ;

m

& Adveríariis incumbit probare contrarium,

cüm hoc (it id , quod formaliter eft in quz-

um

ftione.

Imó nos fufius probavimus, quód folus

1 t

ii

dolor de peccatis poft Baptismum commiffis

ad Dei gratiam in Sacramento Pcenitentiz im-

petrandam proximé difponat, íeu füfficiens

MA

I

mer

fit cum relíquis partibus caufare gratiam tum

£

YX

ex eo, quia folus ille eft materia proxima hu-

?E

jusSacramenti, uti diximus num. 14. tum ex

J

€0,: quia dolor.de peccatis ante baptismum

commifílis non aliter difponit ad remiíIionem

i Mnc

UWT

peccatorum poít Baptisnum commifforum;

U

TU Dnv

nifi quatenus facit, ut peccata ante Baptis-

mum comirri(la reddantur . formaliter retra-

Qs w

r

i.

Gata, & difpofita, ut virtute baptismi revi-

w

VE

viícentis deleripoffint, ut oftendimus à num.

44. atque adeo dolor de peccatis ante bap-

n

^

tismum

ls

öicïm

L]

,

Ym

M

An Sacram. Pæn?t. po[ft effe oalidum & informe, 13

i

Tatt. i;,j

tismum .commifífis non aliter ad gratiam in

(* as

Sacramento poenitentiz impetrandam difpo-

ä» R^W fï.C: x(/:.'

(

LY D

nit, nifi quatenus difponit ad gratiam per re-

vivifcentiam baptismi accipiendam , quod uti-

l

que non eft proximé, fed tantüm remoté ad

l

gratiam in Sacramento Peenitentiz impetran-

dam difponere. Dixi autem Tranf. quód do-

Afl lul

f:ä

il

lor, qui adeó particularis eft, ut ne quidem

ad omnia peccata poft Baptismum commiffa

D

extendatur, ne quidem, quantüm eít ex fe,

difponat ad gratiam in hocSacramento impe-

trandam , quia fzpiüs dixi, me abítrahere ab

aliis modis defendendi Sacramentum Poeni-

tentig validum, & informe.

6o, Obji. 3tió. Eadem facra Synodus Tni-

DENTINA feff. 14. C. 4. ait : Quód ad Sacra-

mentum pcenitentiz requiratur odium «veteris

vit& , 68 projectio omnitim iniquitatum : mec ait y

tantum proJiciendas effe iniquitates, quarum

quis recordatur, ficut tamen dicit, eas tan-

tüm. effe in confeflione exponendas, fed ad-

m

d

ducit illud Ezechielis 19. v. 31. projicite à

volis omnes preoaricationes (/Concilium legit imi-

quitates ) «veflras ,. in quibus . prevaricati

effis :

adeóque vult omnes omninó projiciendas effes

j

hoc non poteft fieti , nifi per dolorem univer-

nte.

14

n

IN

falem ad-omnia. proríus peccata f& extenden-

tems.ergo &c.

maj. patet ex verbis TRIDEN-

AU

TINEIdeclarantis banc contririonem (quge primum

u

locum inter dictos poenitentis actus, qui funt

quafi materia hujus Sacramenti . habet

) nofi

d

((

Ws

4

folum

l

104

OUAEST- H f. g.

folim ceffationem à peccato , & «ite nove propofitum,

€ imchoationem ,. fed. «veteris etiam odiwm. contineve

juxta illud: projicite &c.. mi. fimiliter clara eft.

Refp. D. Maj. facra SyNopus 'TRIDENTINA

ait: quód ad Sacramentum Panitentix requi-

ratüur odium veteris vitz , quz Baptismum

fufceptum fübíecuta eft T. ma. quz praceffit

Baptismum N. ma. & fic Dift. mi. Confeq.

an|

quamvis autem ipía facra Synodus hanc di.

Ítinctionem explicité non exprimat, eam ta-

W

men implicité fatis expreffit, üt patet ex di-

Cis, & adhuc amplius dicetur numero fe-

uenti; videntürque id plerique Adverfarii

ateri debere : nam (üt objectione fequenti

videbimus) plerique probant dolorem univer-

àlem requiri etiam ex eo, quód TuipzENTI-

NUM C. 5, dicat, reliqua peccata , que. diligenter

ln

cogitanti mon accurrunt , iu univer(um eddem confef-

/ d

fione inclufa. effe intelligi: Cüm ergo certum fit ,

J

peccata ante Baptismum commiffa non inclu-

di in confe(Tione, . etiam dolor, qui ad valo-

rem hujus Sacramenti requiritur, ad peccata

ante Baptismum commiffa extendi non debet.

Iu!

(AP v

m

BI

Rationem veró, quare non dixerit tantüm

AM]

projiciendas effe iniquitates , quarum quis re-

cordatur ,. vel in quibus quis poft Baptismum

.'pïu.r?

prevaricatus eft, (icut tamen dixit, eas tane

m Y

tüm.in confe(fione exponendas effe, dedimus

num. ;6.

Neque ex hoc , quód TRIDENTI-

AQY hrr

NUM adducat locum illum Ezechielis , qui

A Yeets

lille

db Wie

f

L ]

l

"An Sacram. Ponit. po[ft effe oalidum C informe.. Yog'

UI

(.

illimitaté ait: projiciendas effe omnes iniqui-

,f.'m? tl

Af

du

tates, fequitur, TRIDENTINUM innuere vo-

luiffe, quód etiam ad valorem hujus Sacra-

"

NU

menti requiratur projectio omnium omninó

iniquitatum in feníu abfoluto, five odium to-

F?hïlm !

(b

tius vite veteris ; Concilium enim textum

RUT

illum aliosque plures, quos ibidem citat, &

Es c—

!

T

al ï .'I'ï W

nos ftatim referemus, eum in finem adduxe-

yat, ut ex ipfa Sacra Scriptura confirmaret

Y

A S';p,g

veritatem Catholicam pauló ante declaratam,

uód videlicet contritio non fclum ceffatio-

nem à peccato & vitz novz propofitum &

verüm etiam veteris vitze

inchoationem ,

d)

edium continere debeat, cüm Lutherus tefte

Eminentiífimo

Cardinale

BELLARMINO . de

Penit. lib. 2. cap. 4.

doceret, contritionem

([à

five poenitentiam non eíIe odium vitz przte-

ritz, fed amorem juítitie, & novam vitam,

& penitenti folim in o laborandum effey . quomoda

ATR

vitam bonam ageret s

non quomodo praterita mala

edio baberet , diceretque in u(u Sacre Scripture pu-

niteutiam mon dici dolorem , fed mutatienem. mentis

Ml

& confilii,

Nequaquam veró per textus illos

JUUMMA WW

adductos nobis explicare voluit , qualis vel

intenfio vel extenfio hujus odii vel contritio-

n nront f

l V

nis ad valorem Sacramenti Poenitentiz requi-

U

um

ratur; alioquin przter plura adhuc alia dicen-

j

dum foret, quód ad valorem hujus Sacra-

W

')ä.'h j

menti requiratur odium vitz veteris jam ex-

platz.

Cüm textus à facra Synodo adduci

Y

"lc

N

non tantüm vitze veteris nondum expiata,

et 00 )

fed ctiam odium vitz veteris jarir expiate in-

n U

)J

f

dicent.

-deh

»

106

OUJESTIO II. S. j.

W

lt

dicent. Subjungit enim citato loco : E* cerrg,

UL

n

qui illos Sanitorum clamores confideraverit : tibi foli

MM

j

u

———À

peccavi ,. & malum coram te feci, . laboraoi in gemitt

li

J

meo , lavabo per fmgulas nocles ledum meum.

T€C0-

J

Av Y

gitabo tibi ommes JAnnos meos in amaritudine anime

N u

ï;

Éí

mes, C9 alios bujus generis: facile intelliget , eas ex

vehementi quodam. auteatbe «vite odio ,. €9 igenti

n qui

W

i

Y

peccatorum. deteflatione imanafe: (ficut igitur ob

ejusmodi textus nec Adver(arii dicunt , quód

AW

M

tale odium vitz veteris requiratur , quod

NU

ctiam extendatur ad peccata jam expiata, ita

nk

nec ob textum illam Ezechielis. à Concilio

n

adduCtum dicendum eft, quód ad valorem

hujus Sacramenti TRIDENTINUM requirat om-

nium iniquitatum proje&tionem & deteftatio-

MU

nem.

W

Wil

hi

61. Obji. 4tó. Concilium 'TRIDENTINUM

;:

;

J

WU UUMM Lv

fcff. cit. C. y. ait: reliqua autem peccata , qua di-

Á

ligenter cogitanti non occurrunt. in univerfumy, eadem

Ü

Lcit

[

confe[fione inclufa effe intelliguntur ; fed (i doloc

n

Il

effet folüm particularis, talia peccata non

poflent intelligi in univerfum eàdem confeílio-

WU d

uV

ne inclufa: ergo, ut peccata, quorum quis

L

oblitus eft , poílint cenferi inclufa in confef-

L

fione, debet'dolor effe univerfalis, confe-

quenter etiam ad fructum füfficiens, Mi. prob;

UT

peccata oblita non poffunt effe inclufa in

u

It0

Confeflfione 1mo. ratione ipfius ConfefTonis

nudé fumptz, quia poenitens ea non exponit:

Trb

l í drifi

n(l'«þ

2do, nec poffunt effe inclufa ratione exami-

N

nis prvit, quia hoc non eft pats Sacramenti,

a

A

7,-'«1Lr;c

äþtüa

cüm Sacramentum hoc faltem in moribundo

poffit

-tl

Il (

!j

An Sacram. Potiit. po[fit effe oalidum & informe. 107

;mimo ho

offit effe fructuofüm (ine examine: ;tió non

] :yq?dfrmi: :

M

Ll

poffunt effe inclufà ratione abfolutionis, quia

MAT

Sacerdos non poteft velle, ut cadat fua abío-

u

1

lutio in peccata, de quibus pcenitens non do-

LP

let: nec denique 4to poffünt effe inclufa in

confeffione ratione doloris, fi hic folüm fit

Wi

")

L

particularís, quia dolor particularis ad pec-

fj

cáta illa fe non extendit , & confequenter

M

non poteft illa virtualiter includere, & ordi-

"

VA |

nare ad confeffionem.

b

al

62. Refpondent ad hoc Argumentum

hi

W/IETROWSKI

num. 699.

VivA num. 1j,

'TRIDENTINUM

P. Jacosus ILLsuNG num. $3.

UE

folummodó docere, quód in confeffione in-

clufa (int illa peccata oblita, (i de illis dolea-

mus ; non veró docere Concilium, quód hoc

Sacramentum non (íit validum, fi de oblitis

non doleamus , vel (i peccata oblita in con-

W

feflione incluía non fint,

d

Concilium enim locó allegató tantüm ait:

reliqua peccata , — qua diligenter cogitanti. occitrrumt y

Y

in unicer[um . eadem. confe[fione inclufa effe ,. intelli-

gunturs pro quibus fideliter cum Prophbeta. dicinus :

ab occultis qgneis unda me Domine.

volebat enim

u

Concilium hóc locó precisé o(tendere contra

Qu COU[(

hzreticos, quód ad dimiífionem peccatorum

occultorum neceffe non fit, ea explicité con»

R

a

mdeti

['!

n

fiteri, & deteítari, fed quód illa remitti pof-

fint faltem indirecté per Sacramentum Pceni«

M

W

dvbl

tentiz, fi in genere de iis etiam doleamus di-

cendó

"T sp a.w:'

[

"7I

1o8

QUJESTIO II.

Ágn

cendó cum Propheta : 4b occultis meis munda

0l

7nc.

Simili ratione, inquit citat. P. JacoBus

MW ]

IrLsuUNG, TRIDENTINUM in cap.4. oftendit mo-

dum perfectz contritionis eliciendz , fi nimi-

rum ea ex motivo Charitatis Dei fupra omnia

eliciatur, nec tamen propterea ad valorem

Sacramenti neceffariam dixit.

63. Quamvis hec refponfio omninó textui

Y

congruere videatur, eidem tamen do&tus qui-

dam Recentior opponit, quód non admodüm

obfervet confequentiam doctrina.

docent

enim plerique hujus fententiz Patroni cum

P. Suarez hic Difput. 20. fecl, y. num. 15. pecca-

TU

ta inculpabiliter oblita, & nullo omninó do-

lore affe&a remitti per virtutem hujus Sacra-

m pee

n

menti,(i po(tea accedat fola attritio de pecca-

tis illis non retra&tatis: atqui peccata oblita

& nullo omninó dolore affe&ta, per virtutem

hujus Sacramenti non poffunt remitti, (i non

fint in illo iaclufas ergo vel dicendum eft,

uód in univerfüm in confeffione inclu(à finc

peccata oblita etiam ea , de quibus non dole-

Pa

10) f

mus , quod eft contra datam refpon(ionem,

fe

vel fàltem contra hanc do&trinam, fatendum

IT6nt

erit, quód peccata oblita & non retractata

5

non remittantur virtute hujus Sacramenti,

I

[

TA

Lt

m&

.

et(i poftea accedat attritio de illis.

Mi. hujus

i';:*;imel T

fyllogismi videtur certa, quia (i virtus hujus

Sacramenti validi f& extendit ad peccata ita

W.W lfiï. ïp

Utf db

inculpabiliter oblita , & inculpabiliter non

peccata

"n

;-*ïm;*tata ; tunc manife(íté etiam hzc

debent

Bu t

UT

']!

Vin Sacram, Pornit. poJit effe voalidum & informe. 109

duj

117

debent in illa virtute & valore Sacramenti

Vi W |

comprehendi, Aliter proinde refpondet tmo-

n

dó citatus Do&tor, docetque etiam ad hoc;

!

üt Sacramentum fit validum , peccata oblita

& non retractata debere intelligi inclufa in

Vi

confeffione , inclufionem autem hanc haberi

non neceffarió per dolorem, fed per volun-

tatem efficacem fe per hoc Sacramentum re-

conciliandi cam DEO, quz fe virtualiter ali-

quo modo extendat etiam ad peccata oc-

culta, & omninoó füfficiat absque ullo dolore

etiam virtuali tantüm ad hoc, ut ejusmodi

peccata includanturin virtute Sacramenti ad

indirectam remiífionem.

Non eft mihi ani-

mbus difcutere, an pofterior hzc refponfio fà-

tis falvet inclufionem peccatorum oblitorum

in Confeffione, vel, an prior fatis obfervet

doctrinz coníequentiam, cüm absque una vel

altera ex his refponüonibus in meis princi-

piis textui abundé fatisfieri poffe exiftimem,

RI

unde

n

64. Refp. concedendo textum, per quod

tamen non intendo. concedere, quód ad vaà-

lorem hujüs Sacramenti requiratur, ut omnia

peccata intelligi poffint inclufa effe in confes-

fione, quia, üt fatis conftat éx laudata jam re-

fponfione proximé nóminatorum Authorum,

textus hoc non dicit.

Unde fi ex hoc rex-

tu: ( uti reipfa fieri deberet ) formaretur bec

major : ad hoc, ut Sacramentum Poeniteptid

fit validam, requiritur,ut reliqua peccata, qu&

diligen-

IIO

MIl:

OLLESTIO II. $.j.

f

(

diligenter cogitanti nonoccurrunt, in univer-

fum eàdem confeffione inclufà effe intelligan-

tur. Majorem hanc pregcisé tranfmittérem.

u

diítinquo tamen minorem : Si dolor effet fo-

W

lüm ita particularis, ut fe ne quidém exten-

deret ad omnia peccata poft baptifmum com.

miffa, tunc peccata oblita non poffunt intel.

ligi inclufa in. confeffione.

T. mi. quia, üt

li

dictum, aliqui putant, ejusmodi peccata fuf-

ficienter includi in Confeffione per volunta.

tem efficacem, fe per hoc Sacramentum re-

DL

conciliandi cum Deo. Si dolor effet folüm par-

d V

ticularis , extenfüs tamen ad omnia peccata

T

poft baptifipum coriffa , peccata oblita non

poffunt intelligi in univerfum eádem Confes-

AV

i

fione inclufà neg. mi. & difling. confeq. ergo,

I

ut peccata oblita poffint cenferi inclu(à in

Confeffione , dolor debet effe univerfalis u-

niverlalitate refpe&tiva, adeoque exteníus ad

r

omnia omninó peccata poft baptifinum com-

W

T

ä

miífa trans. confequens: debet effe univerf(ilis

!

J

univerfalitate abfoluta, & exteníüs ad omnia

n (;fr

omninó peccata etiam ante baptifmum come

miffa neg. confequens & confequentiam.Cer-

tum eít, quód. Concilium in allegato textu

non voluerit dicere, quód illa etiam peccata,

CTtrenr

quz ante baptifmum commiffa funt, & dili-

PV&

genter cogitanti -non occurrunt, intelligan-

N

INer

tur incluía in Confeílione, quia peccata ante

BRU

baptifmum coimiffa non funt materia Sacra-

; ï'i:l X t

menti Pcoenitenti: , nec ad eorum remiífio-

fiarin

A otolus

nem inítitutum eft Sacramentum Poenitentiz,

üt

ixfamh h )

r

"n Sacram. Ponit. po[Jit effe oalidum & informe. Yt

À

Ut

i

üt omnes concedunt, & fufiüs probatum

ii

num. 14. & amplius dicetur zwm. $6,. voluit

TTl

i

N

N

igitur folàm explicare, quód ad dimiífionem

»10[

peccatorum polít baptifmum commifforum &

VC

i

memorige non occurrentium non requiratur

eorum Confeffio explicita, & quód absque il-

AN

l

J

la deleri poffint vi & virtute Sacramenti Poc-

t T

Ti

nitentiz, eó quód etiam oblita in vi & virtu-

Jv

te illius includantur.

l

l

Quódfi jam Adverfa-

rii contendant, & probent,hanc inclufionem

effe de neceffitate Sacramenti, nec poffe fie-

ri; nifi perdolorem univerfalem; ad füummum

probant, quód ad valorem hujus Sacramenti

requiratur dolor aliquis extendens fe ad om-

nia peccata poft baptifmum commiffa, ut vi-

delicét omnia peccata poft baptifmum com-

miffa, mediante hoc dolore , in Confeífione

inclafa intelligi poffint. non veró probant,

quód requiratur dolor omnino univerfàlis

etiam ad peccata ante baptifmum commiffa,

quia hzec peccata non debent, nec poffunt

intelligi inclufa effe in Confeffione.

Unde

"

potiüs , fi Adverfarii ex hoc textu (uti füprà

€x cap, 3. ejusdem Se[fonis argumentati funt)

]

rurfus contendant, illam dolorem requiri ad

.

valorem hu

jus Sacramenti, & effe illius con-

i

?

ftitutivum, qui fufficit, & requiritur ad hoc,

|

ut peccata oblira in univerfum eádem Con-

feflione inclufa effe intelligantur, nobis po-

u

tiüs favebunt, ut efficax inde argumentum de-

fürhere poffimus ad probandum, quód ad va-

lorem hujus Sacramenti non requiratur dolor

"n

abíao

,*.'H

/;1

ÍÍíx

OULESTIO 1l. &. 5

/ »00[8

abfoluté univerfalis & extenfüs ad omntíaóms

p d

IIWU

nino peccata etiam ante baptifmum commiffaj

quia, cüm ex una parte certum fit, quód ad

ni

s

lh

nece(fitatem Sacramenti non requiratur, ut

"n

peccata ante baptilmum corniffa includantur

VN

at

in confeffione; ex altera veró parte ad hoc;

..f'.ï'»ï t

ut peccata poft baptifinum comiffa in eádem

n

Confeflione inclufa intelligantur, non requi-

W

!

iW

ratur, nec ad hoc quidquam contribuat do«

AW

lor de peccatis ante baptifmum corniffis, fed

M

ad id requiratur , & füfficiat folus dolor de

N

4[i) WW

peccatis poft baptifmum commiffis, etiam fo«

lus dolor de peccatis poft baptifmum requis

p

MMl

en

D

retur, & fuüfficiet ad valorem Sacramenti Poee

nitentig.

j

w

AL RL

Q 1N

4

M

d dee

6y. Obji. jto. TRIDENTINUM Seff. 6. ctz

Ocet : Chrifliani bomimis pemtentiam poff lap[um

Ql

HIUD (

multó effe aliam 4 baptifmali , edque contineri. mon

ny m(n

X

I

l

3s0dó cej[ationem. 4 peccaris , && eorum deteffationemy

4ut Cor contritum && bumiliatum ,. verum etiam o

hm

vundem. facramenutalem confe[fonem. faltem n oeto,

h

:opf;iïzon

z:z

& fuo tempore faciendamy, && Sacerdotalem abfolutio-

n

RICE

I

MUAOQRD.

nem, itémque. [atisfadhionem per jejuniay eleemo )nasy

Tmenh

TUl

W

(

It

!

orationess g. alia pia f[piritualis oite exercitia non quis

Mil Ph(:mr

dem pro pkna aterma, que -vel Sacramento , vel Sa-

T etar

cramenti «voto tna cum culpa Temittitur, fed pro pes

Terltinm

Ex qua doctrina Concilii fic

A n

n4 temporali 6àc.

UL

Jimum

argumentantur? 'RIDENTINUM his verbis dos

Jhen

Lmr

VR

cet pceniterntiamà, quam ante baprifmüm a9t

[a

MUl w

oportet, dif

lerte à paeniteptia hominis Chris

lku Q

ftiani in hoc , quód ponitentia hominis Chri-

ftiàní

414 Q

M

l

H

"

u

ifi

hn Sacram, Panit ;po[Jit effe validum & informe. 113

Atf .

4

t

il

ftiani includat etiam confe(fionem, abfolutio-

üDUm(

"

nem, & fatisfactionem, ex parte veró doloris

TC fl

(feu üt TRIDENTINUM loquitur, ceffationis à

7 g YU

eccatis, & eorum deteftationis) nullam dif-

VO vf

Y

ferentiam affignat ; ergo talis omninó dolor

i

NUW

A QUf

requiriturad valorem hujus Sacramenti, qua-

lis requiritur tanquam diípofitio ad juítifica-

IN Y

tionem in Sacramento Baptiími obtinendam ;

T

lj CQnhfii

fubfüm, Arqui dolor, qui tanquam difpofitio

"

ad juftificationem in Sacramento baptiími obti-

fj

J

nendam requiritur, eft dolor univerfalis, üt ne-

mo negar; ergo talis etiam requiritur ad va-

Tif wl

lorem Sacramenti poenitentize.

66. Huic argumento Eminentiff, Cardina-

lis de Luco tam parüm tribuit, ut potius

nut. 96. cexzum hunc TRIDENTINI aflumat ad

probandum, quód deteftatio peccatorum an-

te baptiífmum comifforum non fit pars Sacra-

menti poenitentiz ; quia, cüm 'TRIDENTINUM

citató locó dicat: poenitentiam hominis Chri-

ftiani, feu Sacramentum poenitentiz eorun-

dem peccatorum confeffionem continerequo-

rum continet deteftationem, cüm certum fit,

quód Sacramentum poenitentig non conti-

neat confeffionem peccatorum ante baptis-

mum commifílorum , etiam non continebit

üt partem deteítationem peccatorum, quz

faCcta (unt ante Baptifmum.

N

Exiftimo tamen

hanc argumentationem

Eminentifimi Cardinalis non adeó efficacem

efTe, quia 'TRIDENTINUM citató locó non lo-

quitur de poenitentia hominis Chriftiani fi-

H

&é

Quafl. TT, De Sacram. Ponit.

Wi

fn

114

QUIESTIO 1. .:$. .

/

1/ mi' tcmeq. |

&e baptizati, & nunquam juftificati, fed po.

r;,J d Dlpdlmümn

tiüs de pcenitentia hominis Chriftiani, qui'acz

ceptá juflificationis gratià per peccatum excidit, Does

m

M

ivmjihi Hgo gmf

nitentia autem hominis - Chriftiani per;ba-

ptifmum juftificati , fi acceptá juftificationis

gt a

d

gratià exciderit, utique (inquient Adver(arii)

continere debet üt partem non tantüm dete-

g nt

ftationem omnium omninoó peccatorum; 'fed

ag

etiam omnium eorundem confeffionem; quia

j

N

M

[iï )'Tw

[j

ejusmodi Chriftianus non habet alia peccata;

quorum remiffione indigeat, nifi peccata poft

w

(f

i

N

[

baptifmum corhiffa, quorum omnium 'confes:

fio faltem in voto requiritur. Refpondent e-

Quv t

wtt n

Q

tiam aliqui fequi ex hac argumentatione;quód

peenitentia hominis Chriftiani etiam illius,qui

d. m

tifmum fidté & cumobice füfcepiffet,; non

X dbren g

dcb

eret continere deteftationem peccatorum

tf od u

ante baptifmum corhifforum , nec tanquam

W 0 apa;

difpofitionem , nec tanquanmr partem ; cüm

409 btamen

poenitentia hominis Chriftiani confeffionem

Vr dbf d

peccatorum ante baptifmum corhifforum non

38 t g

contineat nec tanquam partem, nec tanquam

difpofitionem, quod tamen certó verum-non

II

T

Ht d

eft. Aliter proinde

67.Refp, Conc. Textum;ad objeCtionem au-

LE

--

tem ex eo fa&am tranf. ant. quód 'TkIDEN-

TINUM ex parte doloris nullam differentiam

MELTT

"Ht de v

aífignet. dilt. confeq. ergo talis omninó do-

lor requiritur ad. valorem hujus Sacramenti

j

FU meedem

in homine Chriftiano per baptifimum juftifi-

D!

"

ts

caro, qualis requiritur tanquàm difpofitio ad

d

juftificationem in Sacramento baptifmi obti-

CDunt

nenes

T

du '

ln Sacram. Panit. po[ft effevalidum & infovme, 11g

at vt

Ui

nendam traní.

confeq. .in .homine Chri-

Qs Cb

d

M

g i

ftiano; fed.per baptifmum non juftificato neg,

confeq. . (imiliter - difting. .confequens ultimi

At (bfäftiani

enthymematis: ergo etiam ad valorem Sacra-

r j

wmenti .in; homine Chriftiano- per' baptifinum

R tiey

juftificato requiritur dolor. de: omnibus pec«

t

catisnon remiffis,tranf:in homineChriftiano fed

LO

perbaptifinumhon juftificato;neg: confequens

*m ;A (

i

&:conf..Jam diximus: num. precedente, quód

TU

du

'TRIDENTINUM in:citato textu videatur prge

jl

cise;loqui de poenitentia: hominis: per. baptis-

ä;qecþr.am&(ün;

mum juftificati .quidem, fed tamen poftmo-

um J

dümiterum lapíi, quamvis autem concedatur,

!

gb

uod ejusmodi- Chriftianus in ordine ad valis

Vfrn)

:

& fufcipiendum . Sacramentum poenitentiz

babere debeat dolorem. omninó univerfalem

eja

de;omnibus; peccatis nondum remiflis, ficut

'

,

in:homine -non baptizato ad obtinendam ju-

n

!

As

m*,lvïm

ftificatjonem. per. Sacramentum baptifími . re-

Ti od

uiritut tanquam difpofitio dolor univerfalis

j ia

d

e.omnibus omninó peccatis, nihil aliud ta-

p t d

men:conceditur, quàm.quód ad valorem: hu-

.....

m

jus:Saeramenti: requiratur dolor:de omnibus

w

peccatis poít baptifmum cormiffis, .quod jam

per«totam quezftionem- transmifimus

Quod

m

M V

i t j

f.yeró Adverfarii velint, quód TRIDENTINUM

in citato textu.loquatur de poenitentia homi-

A

ntonts du

j5 r

nis/Chriftiani etiam: necdum per Baptifmum

jüftificati . (üt üt contextus reclamet,. quem-

DA

],h[ïT f

admodüm: füperiori: numero diximus) omni«

NU

1

u

nó- refpondere. debebunt ad Argümentum

H z

Care

u

u

nf

116

OUEZSTIO H, S.f.

W

u

Cardinalis. de Luco à nobis fuprà allatüm,&

y-

oftendere, qua ratione combinari poffit: cüta

R"IU»/

j

'TRIDENTINO ,. quód ad pcenitentiam hominis

W

Chriftiani &te baptizati tanquam pars requis

(

M

ratur dolor de peccatis etiam ante baptifmum

A

YU

cofüiffis, lícét eorandem Confeffio nullatenus

)

requiratur ad poenitentiam illius, cüm tamen

TRIDENTINUM tam exprefsé dicat; quód' pce-

qu

m

nitentia hominis Chriftiani eorundem pecca-

i

torum Sacramentalem Confeffionem- cotiti-

(l

neat, quorum continet deteftationem.

68. Obji. &tó.

Concilium TRIDENTINÜM

»

h

Seff. 14. cap. 4. dicit : ad valorem Sacramenti

poeenitentie requiri talem| conmtritionem, qua " fit

N

]

animi dolor ac deteflatio de peccato commi[foy eum

d':äcne&þ

i

propofito non petcandi de catero.

Item dicit:- re-

104 &

l

UT

quiri talem attritionem ; qme excludat /«oluita-

iL ni f

tem peccandi.idem etiam dicitConcilium FEoREN-

TINUM in decreto EUGENII f; quartum quando

T MT

r y

ait: AMateriam . bujus Sacramenti in. tres. partes di-

l

flinqui , quarum. prima eff cordis contritioy 4d. quam

RUORU Qnem

pertinet, ut. doleat; de peccato commiffo cum propofito

E t

non peccandi de cetero: atqui ejusmodi contritio

debet effe concepta ex motivo univerfali$ er-

P« Xi'

o ad valorem hujus $acramenti requititur

TUl

&540

contritio ex motivo univer(ali conceptái i.

"u hd

r

prob. Contritio, que continet propolitütti u-

MELIT

d

niverfale non peccandi de czteroj debet effe

.

*

li,

j

MILU

ex motivo univerfali

atqui contritio, qda

)

..!:l

V Q (

eft animi dolor de peccato commiffo'cüm

K

1 Tw

propofito non peccandi de cetero, & exciu-

dit

"A meo;ïr.

i

li

M

"An Sacráim, Ponit« po[ft effesvalidum & informe. 117

b

dit. voluntatem peccandi &c. continet pros

m

oficum univerfale non peccandi de cetero:

A N

N

at

A

ergo. ejusmodi contritio debet effe concepta

n

hnn

AU

m

ex motivo univerfali. Maj. eft clara, quia pro-

FR a

n

pofitum ex motivo tantüm particulari elicitum

s

non-potelt efle propofitum univerfalenon pec-

candi. de cztero , fed tantüm effet voluntas

tf EGH[V

articularis non. cofnittendi impofterüm pec-

cata;ejusdem turpitudinis cum retractatis,ne-

ue.ex.motivo particulari pote(t fluere pro-

lls

VAWAMMA

pofitum nifi.reftrictum ad hanc peccatorum

fpeciem, cüm utique voluntas fe non exten-

(j

n

]7

dat.ultra füuum motivum. Min. prob. ejusmo-

di-dicliones : babere. propofrtum mon. peccandi. de

&etero: Vtem , excludere -voluntatem. peccandi, fant

indefinitz, fed. di&tiones indefinitze in materia

do&trinali gequivalent. dictionibus univerfali-

//

^M

bus:. ergo etiam, ifte. 2equivalent univerfali-

bus,-ita ,. ut fen(us fit, inquit P, ManiN hic

difps 8 fell.2. num, 11, requiri propofitum non

peccandi .de. cxtero ullo modo , & attritio-

)

maus

nem;.qus excludat. omnem voluntatem pec-

candi.in quacunque. materia.

69... Confir. cum P. Man14. MancO STRUGGL

M aT

ntii. 4« Dolor fufficiens ad Sacramentum pcé-

nitentig debet vel per fe. efle propofitum

t O

virtuale, vel ex ipfo debet emanare propofi-

.

tum..formale

.

atqui propofitum debet effe

a d

X * jl

q

univerfale ; ergo ctiam dolor.. Min, patet,

quia.talis dolor juxta. TuiDENTINUM locó ci-

tató debet elici cum propofito mou peccandi de «««

£

terüo

u'll À

!

d

118

OUESTIO II $..

fatl

terc. Confequentia prob. proprietas non poteft

T

effe perfedtior & univer(alior,quàm radix illius,

M«

ergo &c. praterea motivum propofiti ordi-

gb p

"

T

narié eft ipfüm motivum doloris, àt ab éxpe-

L.

rientia patet, ergo &c.

MU.

7o. Refpondet ad hoc Argumentum Dica-

u

QO

STILLO apud P.IrrsuNG sum. 5o. etiam juxta à-

j 0v

liquos ex Adveríariis , inter quos eft etiam

P. PLATELLIUS mum. 62:. füfficere ad valorem

a

j

li

Sacramenti poenitentiz propofitum non pec-

candi de cxtero, (i ad ea, quz fciuntur com-

lrv

mifla, ron iteranda, adeoque etiam proxima

Hï

m

pericula, quantum fieri poteft, vitanda fe ex-

DI

tendat ; & abí(it affectus omnis erga alia,

"

ii

w PKCT&.

Neque plüs probari ex TaiDENTINO, vel Fio-

ä

1

ENTINO locis citatis: quia, cüm propofitum

Fl MUU

Y 8

non peccandi. de cztero preícindat, an fit

"mapar

at

propofitum non peccandi in. ullo peccatorum

AV Wi

genere, aut tantüm in uno deinceps, etiam

Concilium loquitur precifivé, & nec unum,

ia (

nec alterum decidendo: totum relinquit füb

i t ütyu

opinione Theologorum,

Sic etiam Cohei-

n dts

"

l

»cn'e

lium, dum dicit: attritionem debere éxclüde-

ul dolqr i

re voluntatem peccandi, prefcindit, àn áttri-

df v (tnoa

tio' voluntatem peccandi debeat exclüdére

Vtitriny

per actum pofitivum oppofitum ornni -volun-

D i.

tati peccándi, an veró fuüfficiat, quod attritio

UTO gt

eam voluntatem excludat negarivé per'ne-

^

M

& m

Y

gationem 'feu carentiam voluntatis peccatdi,

à ümu i

cüm veriffimum (it , etiam per. ejusmodi ne-

I i

'gationem excludi vo'luäntatem peccandi. Imó,

[

h

SM

cum

TOSDLQ v

l

Tg

n Sacram, Parnit. poffit effe alidum & informe. 19

l

T0pte

4

cüm TRIDENTINUM. citatum dicat: etiam il-

VIBNU

làm attritionem , quz ex turpitudinis peccati

OU

metu concipitur,efle difpofitionem ad gratiam

W d

Y

in. Sacramento. poenitentiz impetrandam, (i

voluntatem peccandi excludat, inquiunt, TR1-

DENTINUM Íupponere, quód ad valorem 5a-

Ilïlg

cramenti füfficiat, (i habeatur propofitum non

Y

l hJC gm

NH

pec

candi in illa fpecie peccati, ex cujus tur-

!

l

il

1tu

.

dinis motivo. attritio illa. concepta eft,

:

l

s

cüm attritio ex motivo ejusmodi turpitudi-

Vi

nis particularis concepta non poffit aliam vo-

AL6 t f

luntatem pofitivé excludere, nifi in determi-

nata illa fpecie, de qua peccator dolet. Ad-

Id

lM

dit tamen citatus P. PrATELLIUS, debere cum

ejusmodi propofito pofitivé particulari abeffe

Wl'

affe&tum ad alia peccata, quia, fi talem affe-

é&tum haberet, tunc ejusmodi peccator non

baberet attritionem,quz voluntatem peccan-

"

L

W

j

AU

di. excluderet.

fwï v

"u

Zi. R

efpondentalii 3dó. Certum effe, quod

attritio tota

liter. & adzquaté fpe&tata poffit

n t

continere duos actus realiter diftinctos, quo-

"i RM tüz

rum unus fit.dolor ac deteftatio de peccato

at

corhiffo, alter veró fit nov vitz: propofitum:

bt i

poterit. igitur, inquiunt, fecundüm unum fui

actum, dolorem nimirüm , attritio effe con-

uf

at

AC j

y m

cepta ex motivo particulari, fecundüm alte-

rum veró. concipi ex motivo univerfali; at-

que ideo (dato.ctiam, quod ad valorem hu-

r

jus Sacramenti requiratu

ropofitum uni-

i

n

"i

aliud fequitur,

li

l

veríale) ex Argumento . ni

30:»4;

« r

H 4

quàm

, 'm:':læï

I20

QU/ESTIO II

ff

U

quàm quód: in cafu , quo pecenitens elicit.do-

N

orem ex tnotivo particulari, debeat przterea

APU

aliud. propofitum uuiverfale:non peccandiex

"

motivo univerfali fuperaddere. Nequaquàm

M

vero: fequitur ,"quód-ipfe dolor- debeat: effe

conceptus ex motivo univerfali. linde etiatn

ipfi Adverfarii cum P, HOXZMANN- num.: $o.

j U

M

Y

i

ultró fatentur - quód ejusmodi dolor ex tho-

m

53

tivo particulari conceptus , ia cafay. quo poe-

"T.

nitens revera nullo alio peccato gravatüs e[t,

füfficiat non' tantàm' ad valorem , fed. etiatn

fi"ï

u

« fovr

ad fructum Sacramenti, modó . ceteroquin -

M

"

jusmodi poenitens propofitum univeríale fu-

peraddat.

72. Neque huic refpon(ioni obftat, quód

n

TaipENTINUM Seff. 14. cap. 2 £? can. 4.. & cla-

i

W

Ü

riüs FLORENTINUM f. quartum dicat: Hujur-Sá-

eramenti wateriam effe actus penitentis , : qui 4h tres

['im f

partes diffinguuntur , quia neque TRIDENTINUM,

ncque FLoRENTINUM dicit , quód raztam:tres

SR )

aCtus poenitentis (int materia aut partes hujus

Sacramenti-: TRIDENTINUM enim 'cap. 3. fo-

5 pon?

lüm dicit,:quód. quafi imatéria bujus Sacramenti

W

fint.| actus. panitentis , contritioy confeffoy fatitfadtio,

iO Q m

!

w

An veró contritio involvat unum vel plures

actus , nihil dicit.

QonQ

Canone- autem: 4t6.: fo-

I

làm. anathematizat eos , qui: negant requiri

CM"S

At

tres aCtus (uti negabant hzretici illius tem-

poris; omnem fatisfaCtionem & medio tollere

«

W

cupientes, & contendentes: culpam: 3 Domi-

Lton Wt

no DEO nunquam remittij quin üniverfa:e-

lm

Q

MU

r

tiam

il C

dul

Wf

W

j

Mu Sacram, Pornit.po[fit effesvalidum & informe. Y21

» pmmgg

)

tiam pcena condonetur , uti patet.;ex e. £.

QUi dl

L

V n qric

Seff. 14. & pluribus aliis, & nos fufiüs dixi-

mus num-3 3-) in poenitente ad integram & pet«

pm* [ Xg

TU

fectam - remiffionem: peccatorum ,. videlicét

contritionem, confeffionem, & farisfationem.

Ov

!

n

P. B

im,

An-veró contritio poffit conftare pluribus a-

&ibus,:;non declarat,

t (i

FLORENTINUM veró-non dicit materiam hu«

TOU r

pitt4o p

jus: Sacramenti effe tres acus panitentis, fed di«

cit effe a&us perirentis , qui in tres partes di-

:

ftinquuntur ,.quod verum effe poteft, etfi re

j æ

ipía a&tus "poenitentis deberent efle quatuor,

"

A

wv

I vj

qüia xitique:duo. aétus poffunt conftituere u-

nicam partem.

Unde nec TnipENTINUM, nec FLORENTI-

REO

l

NUM negant, quód-attritio totaliter & ad-

h

gquate fumptapoflit continere duos a&tus reá-

liter. diftinctos:

Quamvis- veró--hac -utraque refponfio vi-

deatur : valdé probabilis , faciliüs tamien infi-

OE

Íftendo - principiis jam: fzpius datis

73. Refp. 3. cum P. VivA mum. 15; c, ma,

yum u

n

neg..min. ad prob. di(l. ma. contritio , qu&

continet propofitum univeríale non peccandi

VU

T

de cztero debet effe concepta ex motivo ab-

(g a d

foluté,. vel refpectivé univerlali c, - abfoluté

N

n

univerfali neg.maj.& tranf. mi.dift.confequens.

1

[:

O2

( f,dl

J

ergo contritio, que eít animi dolor cum pr

VU

polito univeríali non peccandi de cztero, &

n o mC

excludit omnem voluntatem non peccandi de

'sc'er.:lea p !)

catero, debet effe concepta ex motivo. abfo-

Fï."

m n

.ïj-

luté;

122,

[j

f

QU.ESTIO II S. 5.

i F,u,

luté, vel refpe&Givé univerfali tranf, ab['olut—e-iL

T.

"U

univerfali,n.confequens & conf. Jam diximus z,

Perobu

Ü

20. quód homo Chriftianus poflit attritionem

elicere , quz (it uüiver(ale propofitum non

u

peccandi de. catero, & omnem voluntatem

: er':.la'; s

peccandi. excludat , licet non. nitatur motivo

hA

J

abfoluté univerfali & fe.ad omnia omninó

1. VM

&i

fs

peccata à fe commiffa extendente, fj videli-

r

NU

il

cét. doleat. quis de fuis peccatis ex motivo,

Y

quód ab ipfo jam Chriftiano commiffa . (int,

n

nam hec attritio includit univerfale propofi-

tum non peccandi de cztero, & excludit om-

"

nem voluntatem peccandi, nam homo ba-

yt r

ptizatus, fi voluntatem habeat baptifinum

VRT

fuum non amplius per ullum. peccatum con-

Tmn g n

taminandi, habet utique propofitum univerfa-

n tbrs ts n

le.non peccandi de cetero: neque tamen ni-

titur motivo abíoluté univerfali & fe exten-

Ti t q

H

t

]

9

ht r

dente ad omnia peccata à f& etiam ante ba-

"NI

VM

TMM

Irifi]

ptifimum corfiffa,

Alia adhuc ejusmodi mo-

i

tiva refpediyé univerfalia adducit VivaA, &

Luco. Prior quidem in homine, qui invinci-

m Cim.

Pa g

biliter. putat .primum peccatum i fe coiis-

fum jam effe condonatum,. & dolet de fecun-

b TT

rf Ptlv

do.propter malitiam reincidentiz: hic fiqui-

dém dolor. virtualiter. excludit. omnem vo-

S tf i

luntatem peccandi , licét fe non extendat ad

OU. (ommi

primum. peccatum.,

LuGo .veró num, 95.. id

MU

exemplificat in-homine Religiofo, vel Sacer-

Yif

dote, qui confitetur fola venialia, & dolet de

req Ti dj

ii X O

illis propter oppofitionem peculiarem & in-

^a.

t i

RU

decentiam, quam habent cum ftatu perfectio-

C Y

hiS,

p ml (it

BN

lss

nE Sacram. Poenit, po[fit effe oalidum &2 informe. 323

il

] M

nis, qualis eff ftatus Religiofus; quod moti-

vum utique fufficit ad excludendam omnem

N

voluntatem peccandi impofterüm, licét non

Ws Wi

T

comprehendat peccata mortalia forté in fi-

WO LND on

culo commiffa ; unde patet, quód etiam ex

. UAl Qp

motivo particulari, & folüm refpectivé uni-

ver(ali poffit elici propofitum univerfale non

atï; f

Quz contra hanc fo-

peccandi de cxtero.

*r B ttye

AU (

lutionem objicit P. AnRIAGA, foluta funt fu-

t

ll

prà mum. 2:.

Ti

ml

d

Wil

74. Ad Confrr. füprà uum. 69. faCtam eft ea-

dem refponfio, üt patebit confideranti. ld,

n

quod in eadem confirmatione additur, quod

motivum propofiti ordinarie fit ipfüum moti-

[vtv

vum dolorís, lubens concedo, verüm nihil a-

liud fequitur, quàm quód ordinarie eliciatur

f WiV*

h

dolor univeríalis, non veró, quód ad valorem

Sacramenti requiratur,

&

4 WUV

7y. Ob

ji. 7tmó.. Cum eodem P. AnnIAGA

o

num. 15.. P. MARIN fedl. 2. num. 11, & P. Gon-

R s

MAZ mum. 2$7. parte z. & mum. 463. paurte r.

s o

Sacramentum Poenitentiz non poteft effe va-

lidum, nifi ad(it dolor faltem virtualis om-

mï*.[äü?th

Vil

AVM

niüm peccatorum commifforum: ergo non

E

al

oteft effe validum,nifi (imul fit etiam truc&tuo-

y

füm. Confequentiaconftat,quia TRIDENTINUM

l

)

Hl

V

eodem modo requirit dolorem, ac propofi-

"m

q

E

tum àd valorem & effe&um Sacramenti, &

€onfíequenter, ficüt ad valorem & effectum

qumr

ale; ita

TAE

!]

Sacramenti füfficit propofitum virtu

fufficiet

J

124

QUESTIO 1. - f«5

)

50051'0 u

fufficiet dolor virtualis.

quapropter admittic

gunet

P..MARINUS . Difp. 7. num.114. propofitum-for-

J

l

T

male ex motivo univerfali cum dolore virtuali

fufficere ad;valorem &. effectum. Sacramenti

ropCil".

dolr d

fine dolore:formali ; citatqdue pro hac.füa

opinione DicAsriL.LOo, MovAM, & VICTORIAM,

ptate p

Don

"T

À. prob, Sacramentum Poenitentiz. non ; po-

A D0n

teft effe validum, nifi ad(it.propofitum uni-

ecCat

verfale non peccandi de cztero; atqui: hujus-

epmoti

modi propofitum eft (imul virtualis.dolor de

tll

m

omnibus peccatis prateritis: ergo hoc Sacra-

mentum non poteft effe validum, nifi adfit

dolor faltem virtualis: omnium peccatorum

isni

commifíTorum,

i r oc m

Mi. prob., 1mó. .propofitum

univerfale non peccandi de cztero s feu vi-

6 od

tandi omnia:peccata, neceffarió vel eft.odium

trrtem, qua

formale illorum . vel. faltem -ex.illo . oritur:

Ce Qetelltto

ergo propofitum univerfale: faltem - eft fimul

t bt ptet

virtualis dolor omnium peccatorum commif-

Oa qu r

tj

forum. . A. prob. qui habet propofitum uni-

li petot

veríale vitandi omnia: peccata ideo ea vult

at at

vitare, quia agnofcit effe mala; ergo quia .ea

At el n

odit, feu quia-ipfi difplicent : atqui- etiam

Scgcdest

praterita:peccata- funt eódem omninó .modó

N (mif

mala, (icut futura,. quia fünt ejusdem ratio-

t at d

nis: ergo etiam illa odio habét:. ergo - propo-

fitum vitandi omnia peccata vel eít formale

"lftte

odium illorum, vel faltem .ab illo-oritur,

Val

m

!

E

NI

l

Tiünh. zadiccemdemosniz Dinldbonx imqsuo

E

univerfali virtualiter includit propo(itum. uni-

W nk

AO (

veríale;.üt omnes-concedunt; ergo etiam

titeti «

pro-

.;-:sa:»u:speccatispn

)H. F'f-

"n Sacram. Patnit, po[fit effe oalidüin & informe.. 12

N

propofitum ex motivouniverfali includit etiam

*Häup 1

IQ

virtualiter dolorem univer(íalem; & illimitatü.

Al dl

tl

iio

"

Confequentia: prob. ideó dolor:ex motivo

V

;

n cimqug |

univeríali includit propofitum virtuale vitandi

futura, quia talis dolor &:deteftatio nequit

LUUTIM

TU t

componi cum voluntate peccandi ; fed etiam

propofitum formale non peccandi conceptum

L RT

ex motivo univerfali non. poteft. componi

hd

(

At

L

cüm complacentia peccati preteriti : ergo

etiam propofitum ex motivo univerfali inclu-

dit deteftationem virtualem illius.

l:

Prob. eadem mi, 3tió. . Qui diligit Deum

füper omnia, & ex hoc motivo proponit fer-

vare Mandata;. eÓ ipsÓ. dicitur habere con-

tritionem virtualem; quia in illo.actu conti-

neétur implicite deteftatio: peccati prateriti ,

qüantumvis homo-puter , fe.non offendiffe

WW

L

Deum: ergo'etiam qui ex metu inferni. pro-

ohit- vitare-omnia. peccata ;; eoquód ei dif-

u ,' d n

pliceat: peccatum:üt inductivum damnationis

a,

sdternz; dicendus eft habere: dolorem . feu

n a

odiüm implicitum;ac deteftationem cujuslibec

m

péccati preteriti — Omiffis variis refponfioni-

bus ;

üs ad hanc objectionem dari folent,

n

A

pl

& füa probabilitate non carent ,' ex primüm

W

ditis,

u

76, Refp. N. A: ad prob. T::Ma, ob dicta

num, 7o. diftinq. mi. propofitum univerfale

M

ncn peccandi de cztero conceptum ex moti«

vO abfoluté univerfali eft fimul dolor virtua-

j

lis deomnibus peccatis przteritis tran(mi.pro-

( n PH.WU ;;g

"

pofitum

J PII' 'h) !

126

QUJESTIO 1I.

$. s.

il 3!!

ofitum univerfale conceptum | ex. motivo

jj

4

folàüm refpectivé univerfali, quale eft propo-

um

ficum conceptum ex motivo turpitudinis fpe-

?

14

u

(m

ITW (

cialis ex eo relucentis, quód homo Chriftia-

"

nus Deum fuum offendat, e(ít dolor virtualis

AR!'-'

n u

um

UlUM

de omnibus peccatis. preteritis IN, mi. NNam

ejusmodi propofitum ad fummum foret dolor

:mlm ii

gn wl

virtualis de omnibus peccatis poft Baptismum

commiffis , üt. facilé patebit confideranti;

Y

Mï j

Idem eft de propofito non comittendi ulluin

I

r

peccatum impofterüm ob .malitiam reincidene

m

q

K

tiz, vel ob fpecialem oppofitionem & inde«

centiam, quam peccata habent cum ftatu Re-

i m

n. Veu

ligiofx perfectionis, vel ftatu Sacerdotali; : de

quibus füprà diximus.

Nam etiam hzc pro-

i,

po(ita ad füummum forent dolor .virtualis de

sl vt

aliquibus peccatis , nequaquàm veró de omni«

£V ub d

bus.

Dixi «d fummum ,. quia non tantüm Au«

tb n

Gores noítrz fententize cum LUGONE aum; $74

vt d

P.VivA inm. 17. verüm etiam plerique ex Ad-

verfariis cam P. HOLZMANN mum. $o 3. negant,

I

M

AUL

uód propofitum- fecundüm fe ,. etíi formale

TU

fit,. dolorem virtualem peccatorum prateri-

Gtttcl

torum contineat. A fortiori autem: negant;

Mv

N

u

t

quód propofitum formale ex motivo univere

m

fali cum dolore virtuali fufficiat ad-valorem

& effectum Sacramenti Pcenitentiz, fi nullus;

m

U. (l j

Ti

"NI

& d

nec particularis quidem dolor. formalis ad-

jan&us fuerit, ita quidem; ut id tanquam

temerarium putet SUAREZ:Difp.2o. fett. 1. mum.zs

N

ü

l

!

VASQUEZ apud: P. LACROIX £. 4. parté 2;, 666.

erroneum ; Et.oppofitum, quód videlicet do-

Lt

Or

"

m ]

HI ä

3

n Satram, Panit,po[fit effe validum€ informe. . Yaj

Oütq

xb

tl

t

É lor aliquis formalis , - faltem particularis; re-

W

W

üümom

i

quiratur, tanquam certum habent TANNERUS

Q lp

quaft. 6. num. 73- PLATELLIUS rum. 624, & aliij

Willy

lnde & communiter docent.cum P, Horz-

AT,

li

MANN 7itih.494. quod licét Amor Dei füper

Ws

in]

omnia tam efficax fit ut, cüm in fe contineat

lm

virtualiter dolorem de peccatis, ad peccata

Matiyd,

etiam mortalia extra Sacramentum Poeniten-

d

tie abolenda fufficiat ; haud tamen fufficiat

AC QU

u

lf

10

ad valorem & effectum dicti Sacramenti, fed

requiratur alius a&us formalis & explicitus ,

f

quo poenitens exprefsé doleat, & deteftetur

j wxnr ni

peccata füa, five dein hzc mortalia (int, five

venialia cantüm.

Verüm hzc retuliffe fuffi-

»'ti[fn:izrm.i

Nnsciwy

ciat, cüm , üt di&um , faciliori. modo, üt.

dj m

nobis quidem videtur, argumentum hoc folvi

p

poífit.. Neque huic folutioni quidquam ob- :

i

ho

ítant probationes minoris in argumento ad-

DA

MU.

ducte, üt facilé patebit conüdcrantif

M

PA

MMf

77.. Obji. 8vó. "FRIDENTINUM feff. t 4. C4p.4.

miud

dicit, dolorem. füufficientem ad Sacramentum

Panitentiz debere excludere voluntatem pec-

M

zi

o

U

i

M

"i

candi cum fpe venie, feu remiflionis pecca-

i

torum; & reconciliationis cum Deo: atqui

n

talis fpes veniz debet przfupponere dolorem

u'i u'ac

xüpw

univerfalem ; ergo &c.

AE ;.*,.H

W

n

M

m ]

Refp. C. Maj. D. mi. Spes venig debet

prefupponere dolorem univerfalem in €o; qui

Ícit; quód ejusmodi dolor univerfalis requi-

i

h

ratur ad remiffionem. peccatorum ,' & quód

J QUDC

ipfe

128

QUJSTIO 1I.... $. .

yn F.*Mf'r'.'w

ipfe adhuc plura peccata habeat, de quibus!

hic & nunc non dolet C. debet praíuppo-

g,c

nere dolorem univeríalem in eo, qui bona

fide putat, f& non habere nifi hec peccata, de

]u

"CY

MM

quibus dolet ; vel bona fide putat, fe pofle

PNUD

confequi-veniam omnium peccatorum, modó

u

doleat de aliquibus; vel etiam bona fide putat,

g gt

fe dolere de omnibus, cüm tamen folummodó

D

de aliquibus doleat neg.min.& confequentiam.

uód fpes veniz poflit fubfiftere cum dolore

n

particulari bona fide elicito , videtur fané in-

negabile; certé, fi adultus peccator ficté ba-

4

]

a devit

ptizatus à Confefario ad dolorem füorum

peccatorum excitaretur ex motivo fpecialis

tpimaen]

turpitudinis peccati, & ingratitudinis in ho-

tvl i

mine Chriftiano , atque. hic prz vehementia

slvb i

doloris ex ejusmodi motivo concepti oblivi-

lt d

fceretur doloris univerfalis etiam ad peccata

Cfl.'//imm GÀl

ante Baptifmum cori(fa fe extendentis;

sint: n d

cum maxima fpe veniz Sacra-

Wl ve

mentum hoc füfcipere

o n

poffet.

OR

4

Qf

W

N

o

p

ä

o(

Ws

* C "

n

u

TUf

OC

«(

A

Ym

*40 tf

d

à

3 Ut al

änlhc

Aium,f

$. 6.

!

AR,J.!

T "

1 P:n;;

II

ln Sacram, Ponit, po[fit effe validum&2 informe. 129

A g.

& C IdCbE[ l

QUE

$. 4j

XItt lac

)O'm M*C Qu

Refpondetur ad argumentum : aliud

Qu Wtion

petitum ex formà abfolutionis; & often-

Vitün l

ditur, qualiter hec etiam'in noftra

M

: cumtamem;,"

Mi

Ditl

tj

fententia fit vera,

LUE

"V

fi]

fe

N

1 g

li

umentum hoc in eo confiftit: forma

AU. K

ib

folutionis; abfalvo te a. peccatis, non

xb df

poteft effe valida, ni(i gratiam confe«

[

mr'exmou'

rat: ergo Sacramentum Poenitentiz nunquam

lgt

poteít: effe validum & informe; Prob. Ant.

ol

non poteft efíe valida forma abíolutionis; nifi

DA5 Q

Chrifti in(titutio cadat füpra illam , fed infti-

tutio- Chri(ti non.cadit fupra illam, fi gratiam

il

TA *)

non conferat: ergo &c, prob. mi. inítitutio

NG

Chriíti non cadic füpra verba , nifi ipfa babe-

r

ant fignificationem impofitam 3b hominibus :

n

"

atqui ea verba formg non haberent fignifica-

tionem impofitam ab hominibus, nifi gratiam

conferrent: ergo &c. coníeq. tenet. ma. au-

h

tem eft certa. .. Sic in Sacramenpto Baptifini

A

u

ifta verba form2: ego te baptizo, five : ego te ab-

Q

luo , -quia juxta fignificationem ab hominibus

impofitam fignificant . ablutionem, quz actu

i

i

[

7)

fit, fignificatio ex inftitutione Chrifti Domini

füpra illa verba non cadet, niíi illa habeanc

füum verum fignificatum, & plané contra om-

nes effet, inquit P. AnRIAGA de Sacrament. in

I

,

Quefl. II. De Sacram. Poni.

4e7

hi

130

QUSTIO II. $. 6.

pl

tl

genere Difput. 13, fetl. y. n. 26, dicere: poffe

abfoluté validum effe Sacramentum aliquod,

etiamíi verba forme non fint vera, mi. veró

h

patet, quia hzc verba: abfolvo te à peccatis Se-

cundum fignificationem, quam habent ab ho-

minibus, fignificant miniftrum remittentem

peccata, atqui miniíter, (i gratiam non confe-

r

T

rat, peccata non remittit: ergo &c. ita feré

in terminis P. GoRMAZ hi Difput. y. fett. 1.

Q

verüm

D

qum. 249.

Refp. 1mó. Retorquendo argumentum in

multos ex Adverfariis, qui docent, quód for-

ma Baptifmi hunc fenfüm faciant: Ego te ab-

luo à culpa originali , €? ab omnibus peccatis, fi que

babes.

& quzro: quomodo in ipforum fen-

«

tentia verificetur hac forma in cafü, quo

Baptifmus validé, fed fi&te füfcipitur, qualiter

Baptifmum poffe fufcipi juxta omnes certum

Mi

€

?

go. Refp. 2dó. N. A. ad probat. C, ma. N.

g

mi. ad prob. C. ma. N. mi, ad hujus prob.

ditíng. ma. hec verba: abfolvo te à peccatis

tuis fecundum fignificationem , quam habent

PUR

ab hominibus, fignificant Miniftrum remitten-

w:

tem peccata quantum ef? ex parte ipfius Miniffri

ac judicialiter C, ma, fanpliciter, 8 abfque-ulla fub*

intelle&&a conditione etiam. intrinfecca ,. atque etiam

exfecutrod N. ma. & diftinq. mi. Minifter, fi

gratiam non conferat, peccata non remittit

WJ

fimpliciter & executivé Tranf. mi. non remit-

tit peccata, quantum eft ex parte ipfius Mini-

ftri, ac judicialiter N. mi. & confeq.

l

Sicut

INUS Q

l^

ji)

W

lf

M

n Sacram. Pornit. po[Jit 'ej]"e validum & informe. 131

h d s

SicutSacramenta novz legis fignificant col-

r

nl n

lationem gratiz, quantum eít ex íe tantüm, &

1 df

LT

confequenter non ita abfoluté, quin implici-

té involvant hanc conditionem : zif fufcipiens

nem,l Qum h*

obicem. ponat; ità & eandem, inquit SUAREZ

: t

ia

Difput- 19. fett. 2. num. 20.. incladit hec forma,

N

& ideo ítante ejus veritate, fieri poteft, ut

7&

Minifter homini non conferat gratiam prop-

ter obicem ejus.

atque hoc, inquit Eximius

Do&or, fignificavit Huco p& $. VICTORE l. z.

de Sacramentis p. 14. c. $.. dicens: banc formath

magis fignificare "virtutem. fuum , quàm eventum.

"

Deinde hzc forma folüm fignificat Miniftrum

remittentem peccata judicialiter, nofi. veró

executivé; quia revera facerdos, dum abfol-

vit poenitentem , etiam rité difpofitum, ipfe«

L

met peccata non remittit & condonat, aut

infundit gratiam , nec fententiam abfolutionis

profert nomine & in perfona Chrií(ti Domini,

PU

N

ficuti facit, dum profert verba confecrationis;

j, QV

fed tantüm tanquam Vicarius Chriíli; & judex

ab eo conítitutus profert fententiam remiffio-

NURU

nis, & ea mediante poenitenti tribuit jus ad

remiffionem peccatorum à Deo confequen-

M

dam, quam virtute hujus juris poenitens in-

fallibiliter confequetur, & quidem imediaté,

fi a&tualis remiffion;s actu capax fuerit, vel, fi

h

hic & nunc capax non fit, eo inftantiquó obex

ablatus fuerit. Hoc jus autem, quod facerdos

poeniteriti tribuit , fundatur in infallibili illa

promiffione Chrifti Domini foam. 20, quam

ub

w

Q

4ca

"

(

infuffans in DiIZ.';ipülOä fuos fecit dicen

Á

2

dápitt

Mu

!

132

QUESTIO IL, $. 6.

j4

cipite fpiritum fanttum , quorüm vemi[eritis peccata ,

-

gemittuntur eis.

quo tam in(igni faCto , üt ait

u

S. SyNoDUS TRIDENT. feff. 14. cap. 1. & vere

Dl

bis tam perípicuis poteftatém remittendi pec-

n

cata ad reconciliandos fideles poft Baptifmum

,5 d

lapfos, Apoftolis, & eorum legitimis fücceffo-

ribus fuiffe communicatam, univerforum Pa«

m quasY

me

trum confenfüs femper intellexit.

$1. Quzres:

uem ergo juxta hunc mo-

'

f

dum explicandi fententia abfolutionis fenfum

:»

M

faciat?

Antequam refpondeam, noto, circa hunc

q

fenfant$tantam effe difTenfionem inter Docto-

:,';rexf

res, ut Revereudiffimus OBERASCHER hi (.:2.

MAVU

dinn.

$. 5. dicat: tot feré effe fententias, quot capita:

ppm

tres tamen prz ceteris fürit celebres: prima

VT CUT Y

[a

eft DocroRIS ANGELICI quefl. $4. art. 3. ad g«

docentis ; fenfum verborum abfolutionis hunc

VWM MUA

l

effe: ego tibà Sacramentum abfolutionis impendo.

i

J

H

TM

2da. DocroRis Exiwu vult formam abfo-

jl

n

d t0n

lutionis facere hunc fenfüm: Ego confero tibi

jj

d

Ml

gratiam, quautum eft de fes vemi[[roam peccati,

LWSP

q

j

us

Ms

fitor

3tia. Denique LucoNis & multorum Re-

t eipm. d

centiorum contendit, verba illa: abfolvo te à

peccatis tuis iatelligenda effe i fenfa obvio de

:

rf

P

eccatorum remiffione , fic, ut idem: fignifi-

:X;Utp

A uf

"ccnt, ac remitto tibi peccata.

[u

lrl

'Tota diverfitas inter. duas las poüerioreä

]

OC tinden

füam

"Uf cen

Väi'eptentias (D:THOMAM enim quzlibet in

par-

*l fu. q;

H

ii

|

a

"A Sacram. Ponit, po[fit eJfe xoalidum & informe. 133

II v

partem explicat) ex o potiffimüm. oritur,

U tlbni i

l

uód Luco cum füis velit, Chriftum Domi-

-L:l

] M Go

num inftituendó formas Sacramentorum non

GU rf

mutáffe fignificationem verborum ab homini-

b d

bus illis impofitam, fed, eà retentà, verba unà

At

cüm - materia eleváíle ad effe Sacramentale ,

at ij

r

üt patet in czteris Sacramentis; atqui figni-

Iw

[m:H

AW

i

ficatio (inquiunt) ab hominibus impofita his

verbis: abfolcvo te à. peccatis. tuis, non eft hzcz

A um

iMl

h

1

Egoconfero tibi gratiamy quantum eft. de fe , remis-

fruam- peccatis fed. haec s. vemitto , feu condono tib

m M

peccata tua: ergo &c.

!

SuAREZ vero cum. füis contendit, in cafü;s

quo peenitenti vel.per contritionem, vel per

aliam . precedentem . abfolutionem peccata

jam remiffa fünt,cum veritate dici non poffe:

i

coridono. tibi.peccata , five quod idem eft, aufero

J

à-te peccata. tia : de[iruo. peccata. tu4: libero te à

WA

peccatis tüis ;. delea peccata tua &c. . quia, üt P.

ARRIAGA de penitent. difput. 49. [ctt. 6. num. 34»

A LU

argumentatur: quod non eft, non poteft de-

M a

ftrui, nec ullus poteft extrahi é carcere, ubi

A

carcer éft nullus, neque ex albiffima pagina;

ubi nihil eft fcriptum, deleri aliquid poteft.

J

'Tota igitur diverfitatis ratio inter has duas

i

uï. IU

P

fententias, üt patet con(ideranti tam ea, qua

diximus, tum magis ea, patebit legenti ipfos

auctores. Ex hoc tandem oritur, quód pofíte-

El

M

rior contra priorem contendat, per verba ab-

folutionis in cafu, quo abíolvitur poenitens,

cui

T

f

iil r-"

134.

QU/ESTIO II. $. 6.

cui peccata jam antecedenter remiffa fünt,

b

non amplius poffe fignificari remiffionem pec-

catorum , eoquód jàm remiflum ampliüs re-

ï)

Am

mitti non poífit,

eh

QW

Quoniam veró hec diverfitas ad noflrum

jie [

cafum, in quo poenitens habet unum, vel plu-

ra peccata mortalia nondum remiffa, nihil pe-

lt

nitüs ad rem videtur facere; litem hanc me-

t

n Cà

am non facio, ne benevolo le&ori alienam

I

quzítionem immifcendo tedium generem, fed

potiüs utrumque fenfüm, quem .he duz

i

fententiz adftruunt ad. cafum noftrum appli-

co, & ad fa&am quzítionem.

Am T

i (Affi

82. Refp. verba hujus formz: ego te abfol-

;:;rgti'an

vo à peccatis ttis, facere vel iftam fenfum: ego

[-—3

Ü p

fuper te pronuntio. (ententiam ab[olutoriamy €8 ea me-

amp

diante , quantàm eft ex mey ac judicialiter libero te

A

etdos

ll

à peccatis tuis.. vel iftum s ego bac judiciali fenten-

"

Wi

"

tia, quantum eft ex mey && judicialiter confero tibi

449

gratiam per fe vemi[FFoam peccatorum a te- commiffo-

[ veri'F:mI&

vum poft Baptifmum.

refponíio hac ita disjun-

»,fx.pïimz

W

&ive propófita ((altem fi excipias has parti-

!

j

i

culas quantum eff ex me) recipi debet tam ab

"

iis, qui in exponendo fenfu formz abfoluto-

! fonï

ftitad

l

rie fequuntur SUAREZIUM, quàm ab iis; qui fe-

4 t de

quuntur LUGONEM, üt confideranti patebit.

"

—

[ codi

quin etiam quoad prafatas particulas exprel-

sé recipitur ab ipfo SuAREZIO, üt füprà vidi-

gü

Mif

AUE o

"

l

mus. LUGONE difp. !2. fecl, 3. num. 72. & mul-

tis etiam oppofitz fententiz Patronis , üc P.

Tl

OLZe»

n

Jf

)

An Sacram. Penit, poit effecalidum & informe. 135

eter

Iarin

HOoLZMANN tr. 4. tii. 483.. P. LacRorx l. é.

AYf. 2. . 641«

P. ELBEL, de penit. n, 26,. &

itiin

multi ex Adverfariis prefatis particulis faltem

non obfiftunt, üt P. MAv P difp. 2. quaft. z.

X Qs

art, 2, num. y 10. ipfeque P. AnRIAGA vit. fed. s.

Ti

müm. 27. ait, protervé eas particulas immi«

fsj

ícentem facilé non poffe rejici.

Mv

n

Hoc autem modo explicata forma abfolu-

k

tionis vera etiam eít in cafu, quo poenitens

ob defe&tum doloris univeríalis, remiffionis

actualis peccatorum incapax eít; quia, licét

tunc non poffit a&tualiter & executivé libera-

ri à peccatis, aut gratiam remiffivam pecca-

torum accipere , poteft tamen judicialiter li-

berari à peccatis, & gratiam eorum remiffi-

vam accipere obtinendó jus ad remiífionem

peccatorum, aut gratiam peccatorum remis-

fivam. . atque ita Sacerdos veraciter dicere

oteft: Ego te judicialiter libero à peccatis, vels

tibi judicialiter confero gratiam. vel: Ego tibi adjue

ficut veriffimé judex dicere po-

W

dico gratiam.

teft (üt exemplificat W/ 1E TROWSKI parte 1.

Cap. 3. [« 3. mum. 681. & ipfe P. MAYR cir. num»

510.) ego tibà adjudico. libertatem s. g. aut fundumy

quamvis non conferat actualem pofleffionem

.

rei adj

udicatz propter dependentiam hujus

poffeffionis ex aliqua conditione de fa&to non

prefenti; quia judicialiter conferre fundum

&c, non eft conferre ipfum fündum , aut a-

&üalem ejus poffeffionem, fed jus ad rem ad-

n

4

judi-

M

h,

M.

m

/

136

QUUESTIO -1I. . f. 6.

:';[M

ii

judicatam. verüm contra adjectionem harum

l

VU

particularum

D

m

V['-

i

83- Dices 1mó. cum citat. P. GORMAz'.

f

2 QU

verba abfolutionis abfoluta funt, & non lirbi-

L& Mhh

tata eà limitatione quantZm eff ex me; hoc e-

nim verba non dicunt , fed Minifter abfolutà

m

fU.

ait: Ego re abfolvo à peccatis tuis; ergo (i'abfo-

luté non abfolvat, non conficiet validum Sa-

"

llj(-(l

D

l

cramentum,

q

[

QT

Deinde, licét Minifter Baptifmi diceret:

PA

l

quantum efl ex me, te abluo, i reveta non ab-

lueret, non daretur validum Sacramentum

- Eapf:ïr

At ver m

Baptifni: ergo (i Minifter poenitentiz dicit,

!tb fun

quantzin eff. ex mes te abfolvo, fi revera non ab-

folverét, non daretur verum Sacramentum

1 doht [

"

Poenitenti.

tna Jllr,

ltmte :ifzbroad

Mu

Refp. Negandó ant. ad prob, diftinq..ver-

MLC

ba abfolutionis non dicunt:. abfolvo.te quan-

1um eff ex ie explicité C.

G.non dicunt im-

r

TM

P'aforin r

plicité N. hzc verba, inquit.CanpiNAuIS.Lu-

GO0 Difp, 13. fetd. 3. num..72.. ia.0re Sacerdo-

MT

.tis, qui non eft Dominus abfolutus , fed. Mi-

UO L

,nifter cum poteftate limitata, non habent fen-

; L

fum omnino abfolutum , fed limitatum;. ícili-

"ll

ï'äïf.' ff

cét, fi ad(int cxtera requi(ita.

£

Unde

T

11

h

dn Sacram, Panit. po[fit effe oalidum&2 informe, 137

LU

Unde patet difparitas inter formam Baptif-

mi, & formam Abfíolutionis; verba enim prio-

" m. !

u

ris formz fecundüm fignificationem fuam

gramaticalem , & quam habent ex inflitutio-

htl v

ne hominum , (üt. re&té advertunt citat,

ts w

GORMAZ & ARRIAGA de Sacramentis in. ge-

LTMI

nere -Difput. 14,.— fedd..y. num, 27.) fignificant

AE Mj

immediaté , & abfoluté ipfam actionem Mi-

1 n

..

&

niftri: Ego te lavo in Nomine Patris &c.

nihil. aliud.

undé, fi Minifter revera non

ablueret ;; quamvis diceret, quantum eff ex

ho

me, abluo te &c... forma- fecundüm fignifica-

7

M

tionem fuam grammaticalem falfa foret, &

fic Sacramentum Baptifmi non conferreretur,

At veró verba formule abíolutorie , quam-

vis fecundum .fuam fignificationem grama-

ticalem abfoluté fignificent ipífam actionem

externam Miniítri, pronuntiationem videli-

cét fententiz abíolutorie , przter hanc ta-

men etiam fignificant abfíolutionem inter-

Pj

&

yo d

nam.à peccatis ,

non quidém abfoluté ,

MW!M

fed- conditionaté ;

quia, üt diximus , re-

Wm üno

Tniflio: peccatorüm non pendet à fola pro-

nuntiatione fententiz abíolutorie Sacerdo-

uf.. t

tis ; fed etiam à prarequifitis ex parte poe-

u 5&?3

p

nitentis,

unde Sacerdos abíolvens recté

y

fübintelligit : quantum eff ex me abfoluo te à

li

nWU

pecmtis tuts,

"

n

L5

Et

138

QUZSTIO II.. $. 6.

yf

1&4'1-/,'/*

lJl

Et hinc libenter fateor, inftantiam , quam

m

aliqui noftrz fententiz Patroni defummunt ex

l

ju

formula Baptifii, & per quam probare inten-

MU

j

dunt, quód, ficut formula Baptifmi, quamvis

fignificet (uti ipfi quidem volunt) internam

n

n

[2141

ablutionem , (it vera etiam in cafu, quo Ba-

ptifmus fufcipitur in peccato; (ic etiam vera

j

Mi

poífit effe formula poenitentiz, abfolvo te 4

peccatis tuis: vemitto tibi peccata tuu, quamvis re-

vera pcenitenti peccata non remittantur;

xi

quia videlicét in utroque cafu femper füb-

intelligendum fit , quantum eff ex me,

NUS 1

Libenter , inquam, fateor inftantiam illam

) VW

WU

non effe, abíoluté loquendÓ, :efficacem; eít

W

fe

tamen efficax ad hominem, quia multi ex

'V:IP

li

[

noftris Adveríariis ultró fatentur , formam

O

Baptiímatis non folüm fignificare ablutionem

U

externam, fed etiam ablutionem internam à

peccato originali, & aliis peccatis.

" ':digs.rf

Wil

Pa

M

84. Dices 2dó: Si forma abfolutionis face-

ret fenfum à nobis allegatum, tunc quzlibet

m

U AItO el

abíolutio foret conditionata: hoc eít abfür-

dum, ergo &c.

N LU & GT

If n

Refp. cum P, HorzMANN tratf. g. num. 484.

neg. maj. quia modificatio , quz fit per pra-

M

ä

?

fatas particulas, quantum eff ex me, ad f(uÁmum

importat conditionem generalem; conditio-

Wl

nes autem generales non extrahunt actus, in

quibus ex natura rei vel difpofitione juris

x:]xm]

imbi-

"M

r?

* 1

21 (

"n Sacram. Pornit. po[Jit effe oalidum 8 informe. 139

3 ls

£

dew

VL

imbibitz fünt à ratione adtuum abfolutorum,

üt omnes admittunt,

Tu N

X i

[

8r. Dices 3tió: Si forma abfolutionis fa-

ceret

rzfatum fenfüm, tunc etiam vera es-

f wi

^i (

u

"!fi(."

fet, & valida in cafü, quo revera Sacramen-

tum poenitentiz non effet validum, puta in

iil

cafü, quo poenitens fcienter & mala fide o-

mitteret aliquod peccatum, vel nullum pe-

nitus dolorem eliceret five bona five mala

fide: atqui hoc eft abfurdum; ergo malé ad-

ftruitur fimilis fenfus formule abíolutoriz,

Mi. patet, quia utique abfürdum eít dice-

re, quód Sacerdos, quantum eft ex parte fui

veré abfolveret poenitentem facrilegé confes-

fum, feu quód penitens facrilegé confeffus,

quantüm eft ex parte Confeffarii, vere abío-

lutus fit à peccatis, quódfi enim hoc verum

effet, tunc ejusmodi poenitens nulla ampliüs

illius abfolutione indigeret ad obtinendam a-

&ualem remiffionem peccatorurm, modo ipfe

pofteà preítaret ea, quz ex parte fui requi-

N

runtur, quod certó eít abfürdum , nec ab

ullo admitti poteft, & ex ipfis terminis patet

efle falf(um.

Maj. fimiliter videtur clara ; quia

utique etiam, dum poenitens nullum habet

dolorem, vel facrilegé confitetur, Confeflarius

&

veré dicere poteft: Eeo te, quantüm eff ex pars

1e inea, abfolo te 4 peccatis tuis &à«.

(ni

Refp. neg. maj. Nam fi fenfüm formulz :

ego, quantum eft ex parte mea, te ab[olvo 4 pee-

U

catis

Lt

um

T CUU

140

QUESTIO II. $:6.

l]

"T.

&atis tuis. finceré exponamus, tunc non przs

iv

[

ij

cisé fignificat, quód Sacerdos füper poeniten-

(

tem pronuntiet formulam abíolutionis, &

dnend

quantum ex parte ipfius fit, ea mediante e-

t u

tiam abíolvat, alioquin enim non tantüm Sa-

at r

cerdos, fed quivis omninó, imó etiam foemi-

na veré dicere poffet, quód quantum ex parte

aüci:üs,g

D

ipfius fit, À peccatis abfolvat : fed infuper fignifi-

Áv

cat, quód poteftate abfolvendi gaudeat, & ea

Wa

U

poteftate , quantum ex parte ipfius fit , actu uti

du

velit : quia ergo in cafu, quó Sacramentum

" (

W

4

hr

n

Poenitentiz invalidum eft, eoquód poenitens

vel omninó non confiteatur, vel omninó nul-

n

lum dolorem, aut propofitum afferat, aut a-

J

M

u

liàás mala fide procedat, Sacerdos nullam ha-

lWi

bet poteftatem abíolvendi, hinc . etiam forma

m Ü

m $ii

abfolutionis pro ejusmodi cafu falfa, & inva-

dtutamt i

lida eft. feré, ficut fal(a eft forma ordinatio-

VItptats

nis, quando Epifcopus ordinat aliquem inca-

3 ;äfü/urus [j

*

acem ordinis , qui v. g. non eft baptizatus ;

qu

f

1

cét enim tunc dicat: accipe poteflatem €c. feu

l

pitcdt

quod idem eít, cenfero tibi poteflatem &c. quia

lr f

tamen ipfe revera non habet poteítatem con-

à

Wt qubns

ferendi poteftatem ejusmodi fubjecto, etiam

tl &t

RI

non dat poreftlatem ,. & fic verba ipfius vera

DI UP

non funt. Quód veró pro cafu , quó poeni-

tens mala fide procedit, vel quo etiam;bo-

T t

l

oe3

R i

na fide, & invincibiliter. nullum omnino: do-

lorem affert ante abfolutionem, Sacerdos nul-

j at

lam poteftatem habeat abfolvendi, ip(imet Ad-

li

uN Wib

verfarii fatentur:: & rationem pofterioris dat

P. EvsEL hi confereut,. 3. num. á7, quia is, qui

I

omnino

.'-fD Ccmhl's j

|

l VI'

g

4An Sacram. Panit, po[fit effe alidum & informe.Y4Y

RUT

QT

omninó non: dolet de fuis peccatis, non eft

t i

difpofitus

ad fententiam

reconciliativam;

EM

Ratio veró prioris eft, quià ad validam ab-

IT Ti

1 t

folutionem obtinendam : requiritur in pceni-

tente propofitum univerfale, vel certé- re-

namzx:

n t

4

quiritur carentia propofiti contrarii, & cujuss

cunque affectüs ad peccatum mortale;üt fatis

Eít autem formaliter in

diximus 4/m. 70.

quzftione, utrum Sacerdos non habeat po-

't' l)

teftatem abíolvendi poenitentem , qui bona

"

fide:cum dolore meré particulari, nec fe ex«

tendente ad omnia peccata cormiffa, & nec-

liv

dum remiffa confitetur, atque adeo ab Ad-

verfariis probandum, non fupponendum, No-

tandum tamen;-ex hac ipía inftantia patere;

N

L

uem effectum ejusmodi abfolutio implicité

conditionata pariat in noftro cafu; facit nimis

rüm, ut pcenitens , quantüm eft ex parte Sa-

cerdotis , abfolutus-fit, ac ita quidem, ut fi

poftea poenitens,quz ex parte füa requirun-

tür, precftiterit, puta: doloremuniverfalem de

peccatis, vel'etiam folumodó particularem

fuper iis, fuper quibus invincibiliter non do-

luerat, eliciendó : etiam fructum abfolutionis;

& Sacramenti, actualem fcilicét remiffionem

)

peccatorum obtenturus fit; neque obligatus

oqu

amplius fit, peccata in ejusmodi Sacramento

um Qm"l

expofita rurfus exponere ; atque ideo quidem

"

T.)Am

jüxta noftram. explicationem, (i dolorem de

h

omnibus peccatis poft baptifmum corfiflis e-

licuerit, nullo elicito dolore de peccatis ante

baptifinum corhüiffis, remiffionem omnium

;;-,ljm:»:

pec-

XH

u

142

QU.ESTIO II. $.6.

M

n

peccatorum füorum obrincbit,quandocunque

00

l:

dein vel attritionem ex motivo univerfàli, &

Íe etiam ad peccata ante baptifmum corniíTa

extendente , vel etiam dolorem particularem

[ [

de peccatis ante baptifmum corhiflis elicue-

en

iW 53(

MM

rit, Quódfíi tamen unius vel alterius pec-

cati peft. baptifmum corniffi invincibiliter

s

N

oblitus fuiffet, teneretur illud in Íequenti

i

NI

W

confeffione exprimere: cüm obligatio hzc

urgeat quemcunque, qui ei necdum fatisfecit,

)N

N

Jl

l,

etíi ceteroquin peccatorum füorum remiffio-

nem jam obtinuerit per contritionem, vel e-

Y

AV

tiam indirectam per Sacrámentum Poeniten-

tiz, üt omnes docent poft hanc propofitio-

t r

nemr r1mam ab ALEXANDRO viI. damnatam:

" w

peccata in confe|fone omiffa , feu oblita ob inflans

j

qpo

W

E

periculum «oitey aut ob aliam caufamy, non tenemur

d

i fequenti. confe[fione exprimere.

MP

Idem cum pro-

portione dicendum in aliorum fententia; qui

TU (0

in pluribus cafibus admittunt, hoc Sacramen-

0024

tum pofle effe validum & informe. Ve-

(8

W

V

rum

1)

VE btl

ET

Lal

86. Inftabis : Etiam in noftro cafü, in quo

110

ht

videlicét poeenitens folüm füper aliquibus pec-

) omn

catis elicit dolorem . particularem, quamvis

bona fide, Sacerdos pullam habet poteftatem

& dl)u..lk

ipfum abífolvendi: ergo data refpon(io non

fub(iftit.

lts

j!

Ant. prob. Nullus Sacerdos habet

( i

jurisdi&tionem abfolvendi ab uno mortali tine

li

Dvl

BU

altero, quia neque ipfe DEUS in multorum

1

TUm

fententia id poteíl & ad minimüm de lege or-

"ulin

(

[

dinaria

»

AL 4

El

u

"n Sacram. Poenit. po[fit effe validum & inforflrze. 143

AUM

ld

h,

QV

Ex '7*0»

N)

dinaria id non fieri, certum eft; ergo ubiSa-

cerdos non poteft abfolvere ab omnibus pec-

l" !

W

catis, ibi nec poteft abfolvere ab uno, vel.a-

liquibus tantüám : atquiin cafu, quo poenitens

| )

non dolet de omnibus, fed tantüm de uno

vel aliquibus, Sacerdos non poteít abíolvere

W

u

ab omnibus; ergo neque poteft abfolvere ab

uno, vel aliquibus, & coníequenter nullam

habet poteftatem ejusmodi poenitentem ab-

folvendi,

]ta feré

in . terminis Á2RIAGA. de

Sacrament, in genere Difput, 13. num. 24.

Refp. neg, ant. Ad prob. diftinq, ant. Nul.

lus Sacerdos habet jurisdi&tionem abíolvendi

ab uno mortali poít Baptifmum corniffo fine

alio itidem poft Baptifinum corniffo tranf. de

hoc enim vide infrà sam. $$. nullus Sacerdos

habet jurisdictionem abfolvendi ab uno mor-

tali poft baptifmum coriffo (ine alio ante ba-

ptifmum corniffo neg. ant, & diít, confequens.

X

n

ergo, übi Sacerdos non potelt abfolvereab om«

nibus peccatis poft baptifmum folüm corhis-

fis, ibi nec poteft abíolvere ab uno itidem poít

baptifimum commiffo, tranf. confeq. ubi non

poteft abfolvere ab omnibus peccatis etiam

ante baprifinum corniffis , ibi non poteft ab-

folvere ab uno, vel aliquibus poft baptifmum

coriffis neg. confequens, & confequentiam.

Sacerdotes à . Chritto Domino acceperunt

quidem poteftatem abíolvendi ab omnibus

peccatis poft baptifmum corüiffis, faltem fi

de omnibus fuis peccatis tam ante, quàm po(t

baptis-

j

144

QUASTIO 1I. S.6.

baptifmum corhiffis rité doleant pcenitentes

nullam tamen acceperunt poteftatem abíolven-

Av

di à peccatis ante baptifmum corniffis , etiam

tunc, quando poenitens de iis dolet, atque.e-

tiam ex conícientia erronea in confefflione

cum aliís poft baptifinum corniffis exponit.

üt ex corhuni fenfu feré omnium Theologo-

rum probat P. GonMaz Difp. 2. fel. 1, num. 72,

citátque in fpecie pro ea fententia ExiMrIuUM

m

DocronzM Difp. 13. fctt. 1. de peccatis ante

A

bl

baptifmum commiffis ita differentem: Talia

peccata non tantüm non fünt materia neces«

faria, verüm nec fufficiens, nec debet illa quis

facramentaliter confiteri, cüm ab eis non pos-

fit facramentaliter

abfolvi.

In quo etiam

"'Theologi conveniunt,quamvis fine fundamen-

us

to fentiat oppofitum ANGELUS verbo : confes.

T

fio &c.

Idem auctor pro hac doGrina refert VAs-

[l

Kl

QUEZIUM, TURRIANUM, MARTINUM, PEREZIUM :

refert etiam BONACINAM dicere, boc videri tan-

MUA ens a

quim de fide definitum, ipséque P, GonMaz ad-

m

dit, hoc apud reliquos Theologos adeó cer-

tum effe, ut potiüs hanc veritatem fuppo-

nant, quàm probent.

Ratio autem hujus tam

communis doctrinz defümitur ex TRaiD. quod

ul

pluribus in locis fatis claré docere. videtur:

quód Sacramentum Peoenitentie non poflit

retnittere peccáta ante. baptifmum commifla,

cüm . ad illa remittenda nequaquam fit infti-

tutum.

W

TE

[2

Sic enim Seff. 6. c..14. dicit: Chriffum

P

ESUAM Satramentum- Penitentie infliruiffe pro iis,

qui

Wi

1

lll S' "

"n Sacram. Panit.po[fit effe alidum & informe. 145

i[ä d[)ltan[ ]

qui poff. baptifimum in. peccata. labuntur.

Czm dici-

Utl

TU wmll&

tur: acdpite Spiritum. Sanctums, quovum vemifevitis

peccatay remttuntur eis, C2 quorum vetinueritis , ve-

BLITM

M

.

DEUAM di-

tenta [unt. ^ Et Seff. 14. €.. 1, dicit

AR

eitem in müfericordia illis etiam «vite remedium con-

Utv

zliffe, qui fe fe poflea im peccati fervitutem & de-

H t

mopis poteflatem tradidiffent, Sacramentum. «oideli-

uDj

eet: Penitentie 5 quó lapfis poff baptifinum beneficium

QU » - vero

UEL TT

n

1

iovtis

CHRISTI . apuaur.

MA

J

aic: Conflat certey baptifmi Minifirum. Tudicem effe,

T

i

non oportere, cim Ecclefra in neminem judicium exer-

Mp t m

k

ceaty qui wom prius im ipfam per baptifmi januam

äcicns,pecd

:

m

fuerit ingreffus.

Quid enim mibi (imquit Apoffolus)

Md s

de iisy qui foris funty judicare ? fecus eff de domeffi-

Vl um

cis fideiy quos. Chriffus Dominus lavacro. baptifinis

um

';WV'W

v La DN

füi- corporis: membra. femel. effecit.

Nam bos, fi fe

d

poltea N.B. crimine aliquo. contaminavverint non jam

vepetito baptifino ablui, eum id in. Ecclefia Catholica

DT

Ts

nulla vetione liceat , fed. ante boc tribunal ) tanquam

veos fiffi voluit,

MUU

s n

j nb

l

Et: denique cap. $, dicit: Dominum . aoffrum

y g *

gEfum. Chriftum à terris afcenfurum ad. Gelos Sacer-

dotes fui ipfius vicarios reliquiffe , tanquam prefides

WY mm L

Mu

& judices , ad quos vimmia mortalia. crinina defe-

j

vantur , in qua Chrifli fideles ceciderint,

(

sinclo:

« d v

87. Et quamvis huic tam cominuni doctri-

d

Mi

j

t tun

n Recentiores qüidam apud citat, P. GogMAz

vl

j

num. $7.

contradicere nitantur ,

volentes

25

T u ;

Sacramentum Poenitentiz non folum

efi

wl

eper

M

f

guiy

fe remiffivum peccatorum ab homine Chri-

p

K

ftiano

Quafl, II. De Sacram, Panit;

u

)

I46

QUASTIO II. f. 6.

fl

ftiano commifTorum , fed etiam commifforüm

ante Baptismum , fi pofteà ab homine Chri-

UVA

ftiano . clavibus Ecclefiz fübjiciantur, ducti

n

S Y

hac potiffimüm ratione , quód jurisdictio in

l

foro Sacramentali poffit exerceri in perfonam

fübditam ,. licét deli&ctum fuerit commiffum ab

n

illa perfona ,. quando fübdita non erat, àt pa.

u

tec in pluribus ca(ibus: fic enim, qui Auguftz,

dum (ubditus effet Epifcopi Auguftani, delicta

commifit gravia , & poftea tranfiit Frifingam,

ibique domicilium figit , debet ab illis abfolyi

M

ab Epifcopo Frifingenfi, cui fubditur tempore

confeffionis , quamvis fübditus non fuerit;

quando ea peccata commif(it, Perfona enim

modo huic Epifcopo fübdita, quz extra ejus

d Dowrenin

dizce(im aliquod peccatum . commifit, ;non

Y

poteft abfolvi ab Epifcopo, in cujus territorio

DA N

peccavit, fed à füo proprio, cui fubjeCla eft,

jj

ut pro certo habet SUAREZ Difput. 25. fet, 1.

num,

fic etiam poteft quis in Religione ab

folvi à peccatis, qua commi(it in fzculo;

quia licét non effet fubditusReligioni, quan-

dó ca commifit, fübditus tamen eít, quandó

ea confitetur , üt docet Luco , & AnRIAGA

apud citatum P. GonMAz., ergo etiam ( infee

runt prazfati Recentiores) qui commifit pece

cata, quando non erat fübditus Ecclefiz ,. po-

"tr W

hm

terit. abfolvi ab . illis in Sacramento Poeniten-

Mil

*N]nr,.

tix, quandó jam eft Chriftianus, & fubditus

Ecclefia.

Y

Quamvis, inquam, ita quidam Recentio-

res communi doctring contradicere nitantur,

hzc

Al

lf

"n Sacram. Panit. po[Jit effe validum & informe. 149

1

Eliamwm'

IN

Wl

hzc tamen ipforum do&trina cum citatis texti«

'

At i

f

:

l

bus TRIDENTINI nequaquam videtur cohzre«

Nl

j

re: quamvis enim (üt quidem volunt.hi Au-

t

thores) praefata S. SvNoDUSs nuliibi in ter-

W

WA Qu

minis expreffis dicat ; quód Sacramentum

N

nu

iV

Poenitentiz folim inftitutum fit pro.remittens

dis/peccatis poft Baptismum ,* id tamen 'ex

allegatis texcbus legitimé infertur ,. quia.in

màteria dogmatica propofitiones. praecifivae

equivalent exclufivis, àt paffim docent.Do-

l,

&ores cum P. VivA porte 8. Difput. 4« queff 3.

at r.mum. 3.

ergo cüm TRIDENTINUM in pra-

allegatis textibus folüm dicat, Sacramentum

Poenitentiz inftitutum effe pro remittendis

peccatis poft Baptismum commiffis, & pre-

fcindat ( fi tamen hoc verum fit) an etiam in-

ftitutum fit pro remittendis peccatis ànte

Baptismum commiffis , recté inferimus , Sa-

l,

cramentum hoc inflitutum effe folzim pro re«

Ym

mittendis peccatis poft Baptismum commiflis;

Accedit, quód S. SyNoDUs argumentum hoc

quafi preoccupáffe, & paritatem ab Adverfa«

rüs fadam nullam effe, fatis claré indicatfe

videatur, quandó citato cap. z. dicit, quód

Ecclefia in neminem judicium exerceat, qui

non prius in ipíam per Baptismi januam fuerit

ingreffus; judicet tamen domefticos fidei,

qui Corporis Chrifti membra per Baptismum

effe&i fünt, fife poffez NB. (poftquàm vide-

licec jam Chrifti membra effecti fünt) crimine

aliquo contaminaverint.

Certé ,* fi facra ali-

qua OECUMENICA SYNODUS unquam definiifleG

K2

quüd

148

QU.£ST. II. . f. 6.

uód Epifcopus v. g. Frifingenfis non poffit

abfolvere fubditum Epifcopatüs Auguftani,

nifi hic priàs per domicilii mutationem in

L

d

Dioecefim Frifingenfem transmigraverit , .pof-

t

fit tamen eundem abfolvere, (i per domicilii

Ay

mutationem ipfius Epifcopi Frifengen(s fubdi-

tus effectus fuerit, & poft hanc domicilii mu-

tationem .crimine aliquo fe contaminaverit,

n

nemo diceret, quód Epi(copus Lrifingenfis

; I

ejusmodi füuum fubditum abíolvere poílit..à

hil

peccatis ante hanc füam . transmigrationem

commiflis,

Et idem proportionaliter dicen-

dum foret de Religionem ingreflo.

LInde .ad

( m

paritatem ab Adverfariis factam facilis eft re-

Ífpon(io;. videlicét in iis , quz precise depen-

j«

dent à voluntate Chrifti inftituentis , non va-

lere argumenta paritativa, eoquód voluntas

t

Chrifti liberé hoc vel illud. volentis,. non-per

n C'Amm

argumenta à paritate, fed per fcripturam,

Concilia , Patres , aut. etiam. communem

Theologorum . do&trinam. nobis . innotefcere

debeat.. Conftat autem nobis tum ex. fupe-

E

riüs allegato CoNciLio TRIDENTINO , tum.ex

iC

communi "Iheologorum doctrina, Chriftum

Sacramentum Poenitentiz. | nullatenus . infti-

bi

tuiffe ad remittenda peccata ante Baptismum

ATl mop j

comrmiffa ,. fed folum Sacerdotibus dediffe po-

teftatem abfolvendi ab illis peccatis , in qua

UT o

i

n

Chri(ti fideles lapíi fünt , & quibüs fe, poft-

quam membra Chrifti jamjam effe&i fuerint ,

U n

contaminaverunt.

Et paritas in his rebus;

m n

inquit citatus P. Gonwaz aum. 9o. facilé viam

W

aperit

(

W

l

D

"n Sacram. Ponit. po[fit effe validum &2 informe. 149

E

aperit ad herefes inducendas, üt patet in

VN

Ti

exemplis ab Adverfariis adductis: etenim fi-

II

delis, qui in aliena dicecefi commi(it peccata ,

quando non erat fübditus hujus Sacerdotis ;

N ixw;

W

aut Epifcopi, tenetur modó conftiteri huic

Sacerdoti aut Epifcopo, cujus fübditus eft :

ergo infidelis , qui commifit peccata, ante-

quam 'effet fübditus Ecclefiz , tenetur modó

L

u

ea confiteri Ecclefiz, cujus fübditus eft,

h AAf

quam.confequentiam tamen ipfi hi Adverfàrii

noón admittunt, cüm przcisé velint peccata

ante Baprtismum commiffa, effe materiam Sa-

cramenti Poenitentiz füfficientem, non veró

QUi

neceéffariam.

Cüm itaque ex una parte pro

indübitato paffim , & quidem, üt diximus,

meritó habeatur, quód Sacerdotes non poffint

ullo modo , àut cafü abfolvere à peccatis

l

ànte' Baptismum commiffis, ex altera veró

A

parte certum fit, quód Sacerdotes à Chrifto

Domino acceperint poteftatem abfolvendi fi-

deles à peccatis poft Baptismum commiflis ,

h&c poteítas abfolvendi à peccatis poft Bap-

tismum commiffis, " faltem fi pocnitens de his

)v

omnibus finceré doleat, et(i ceteroquin non

2.[

doleat de peccatis ante Baptismum commiflis,

tamdiu ipfis negari non debet, quamdiu Ad-

ver(arii efficaciter noa probaverint, eandem

ipfis non competere; atque adeó Sacerdos,

faltem in cafü, quo posenitens habet peccata

ante & poft Baptismum commiffa , & de his

omhibus finceré dolet, licét non doleat de

illisscum omni veritate poterit dicere: ege pro

K 3

potes

1jo

QUAESTIO II. S. 6.

poteffate mea , qüa polleo abfolvendi te à peccatis poft

(

Baptismum commi[fis , ab isdem te bac judiciali mea

lil

fententia abfol-oo.

quod ad noftrum intentum ,

$t initió. quaflionis ' advertimus , fufficit.

4

Y

$

Quid veró ad hanc refponderi - inflantiam

poflit àb Authoribus , " qui etiam in pluribus

a

p

cafibus admittunt Sacramentum validum &

informe, patebit ex mox dicendis.

Sg.Urgöbis: quamvis'concedatur,: quód !

Sacerdotes non polleant poteftate abfolvendi

W

It

à peccatis ante Daptismum commiffis; ' fed

precisé à peccatis poft Baptismum commiffis,

ilv

non tamen habent poteítatem, poenitenti re-

mittendi peccata poft Baptismum commiffa,

ARU

nifi is aliundé jam remiffionem peccatorum

jl

M

ante Baptismum commiflorüm ; obtinuerit ,

vel eam remiffionem , dum à Sacerdote- à

SJufs fMÉDEHIO

peccatis poft Baptismum commitffis abfolvitur,

[) TU

actu obtineat intuitu Baptismi revivifcentis,

L

atqui peenitens remiffionem peccatorum ante

t

Baptismum commifforum intuitu Baptismi re-

h

il

vivifcentis nequit obtinere, nifi etiam de pec-

I5 00

catis ante ;-Baptismum comrmiffis doleat;- üt

TAR

omnes concedunt; ergo Sacerdotes etiam in

1400 duf

,

cafü, quo paenitens habet peccata ante'&

TU5 ia

oft Baptismum commiffa, noa haberit pote-

j

Rttl i

atem eundem abfolvendi, 'ni(i habeat/dolo-

rem de omnibus omnino peccatis.- mi. eft

MR

ET

clara. Maj.prob. non poteft remitti unum

lf

peccatum fine alio, faltem in hac providentia:

In

ergo Sacerdotes non poffunt paenitenti re-

mittere

Bu

[

"

3

M

'f

"n Sacram. Pæpit. po[t effe oalidum & informe, 1gt

IT

mittere peccata poft Baptismüm commiffa;ni

lii

df

Tüm

ünà (imul remittantur..à Deo.peccata ante

Baptismum commiffa, intuitu-Baptismi revi-

w

AU

MÉ

vifcentis.

N

i

n

W

Refp.-N. Maj. ad. prob. difting. Ant. non

N

pote(t remitti unum. peccatum fine alio ex(e-

A

cutivé C. A, judicialiter N, A. & difítinq.

confequens. ergo Sacerdotes non poffunt poe-

nitenti exfecutivé remittere peccata poft Bap-

tismum commiffa, nifi unà fimul remittantur à

Deo peccata.ante Baptismum commiffa in-

ITR f

tuitu. Baptismi. revivifcentis C..conf. non

offunt. ea. remittere. judicialiter 'N, coníe-

quens & coníequentiam, ^ Jam faüprà diximus,

uód Sacerdos in cafü quo poenitens non do-

let.de omnibus omnino peccatis, eidem non

poffit.remittere peccata exfecutivé, imo $a-

cerdos poenitenti in nullo cafu;exfecutivé pec-

cata. remittit, quia.ipfe peccata.non condo-

N

nat, nec infundit gratiam eorum remiffivam;

judicialiter autem poteft. Sacerdos poenitenti

remittere peccata poft baptismum commitla;

faltem fi de his omnibus doleat , et(i DEus

ere.

eidem non remittat actu peccata ante Baptis-

mum commiffa ob defectum doloris ad illa fe

u

non extendentis; quia proferendó fententiam

hh

abfolutionis poteít eidem tribuere Jus ad re-

miífionem peccatorum poft Baptismum com-

mifforum eo inftanti, quo obex ablatus fue-

vel fi hoc negant Ad-

rit, confequendam.

veríarii, oppofitum ipfis incumbit probare.

Gerté ipfimet admittunt, quód peccator ex

4

Sacra«

u

1j2

QUESTIO II. S.6.

Sacramento Baptismi valido & informi poffit

,j

ríenta

habere jus ad remiffionem peccatorum ante

one, Y

Viv)

Baptismum .commifforum 5 imó aliqui cum

wzdx

nic

Exiwio DoctonEe, quos citat P. MARIN trad,

j Py.orl

219. difp. 3- fell. a. mum.. 32. probabile judicant,

Olterto

quód ex ejusmodi Baptismo poffit habere jus

J

MUU

ad remiffionem peccatorum etiam poft Bap-

p(EUA

tismum commifforum 3 non videtur igitur

absque efficaciratione negandum , quód etiam

ii t

t

QU

h

ri

ex abfolutione facerdotali poffit confequi jus

Q9

ad remiflionem peccatorum poft Baptismum

commifforum , faltem fi de omnibus peccatis

&:0mmn

eret

"

poft Baptismum commiffis (Gnceré doleat.

Dixi autem,faltem fi de omnibus peccatis poft

m

m

ioma

Baptismum commiflis doleat; quia ad meum

Vefüs

n

tieret cffe

intentum fufficit, quód Sacramentum in tali

caíu valeat : nam Authores illi, qui hoc Sa-

ELo rl

cramentum valere defendunt etiam in cafü,

p ve

quo poenitens non dolet de omnibus peccatis

V

fl

95

etiam poft Baptismum commi

íls, concedunt

ven

Mnr

uv

Sacerdoti facultatem abfolvendi judicialiter

Q

d

ab omnibus peccatis poft Baptismum, etiamfi

Y

MA

non de omnibus doleat, unde dicunt: ejus-

Iïïfü ;

v V

elt t

(

modi peccatorem per talem abfolutionem

AL t

A

confequi jus ad remiffionem omnium füorum

UU

ni

)d

& p

peccatorüm , quz tunc habet, quando ita

ATRT an[

confeffus fuit ,

& confequenter inferunt,

Vif 10 mæ

quód, fi pofteà de iis, de quibus nondum do-

]uerat , doleat, Sacramentum hoc revivifcar,

ita, ut intuitu illius DEus omnia peccata re-

Ml

4

1

mittat etiam illa , de quibus antea non do-

luerat: fi veró novum eccatum poft füíce-

ra

ptionem

A

M

"n Sacram. Penit. po[ft effe validum & informe.. 153

libl ii

r

ptionem hujus Sacramenti commififfet, tunc

dicunt ad revivifcentiam illius opus quidem

Ws n d

X Qu P.

fore vel contritione, vel alio Sacramento poc-

A

nitentiz , .quo adveniente omnia peccata fi-

j

W

j

ïagüe

"

mul dimittantur, priora quidem per primum

m

Sacramentum, pofteriora veró per conttitio-

ex

n

nem vel novum poenitentiz Sacramentum,

D!

89. Dices denique 4tó. forma abfolutionis

faltem non verificatur in cafü, quo pcenitens

poft Baptismum commififfet mera venialia,

etfi ceteroquin illa omnia cum dolore confi-

teretur, fi non doleret de peccatis graviori-

bus ante Baptismum commiíflis : ergo &c.

Ant. prob. fenfüs formz abfolutionisin ejus-

modi cafuü deberet effe i(te : ege tib? confero

volitionem IDEI ex fe eondonativam . iflorum. pecca-

torum , quia peccata venialia non remittuntur

.

.

per gratiam

atqui fenfüs ifte non verifica-

retur; ergo non verificaretur fórma abfolu-

tionis in ejusmodi cafu.

mi. prob. non vi-

detur: credibile, quód DEus pro ifto cafu ta-

lem volitionem velit concipere: ergo &c.

hanc difficultatem tangit P. MAYR mum. g10.

t

ubi tamen addit,:fe fententiam de poffibi-

litate Sacramenti. Poenitentie validi & in-

formis ex capite formz abfolutionis non im-

pugnare.

Refp. N. A.'ad prob. N. Maj. fed fenfüs

foret: ego confero tibi jus ad «volitionem. Dei con-

donativam iflorum peccatorum.

vel: ego tib con-

n?

í

fero

l

f

u

"l

U4

OUZSTIO H, S.6.

fero jus ad. gratiam. vemi[Jroam . iflorum. peccatorum,

"

Refponfio patet ex fupra dictis,

« tindem

Dixi autem' ruifus disjunGivé, quia non

defunt Authores, qui cum Reverendiffimo

i wiit

OBÉRXSCHER ; quem a. $7, citavimus , di-

ü

!

cunt, quód forma abíolutionis etiam in cafu,

quo poenitens non habet nifi peccata venia-

vt Ady

lia, adhuc hunc fenfüm faciat : ege, quautum

eft. ex -me , .confero gratiam , qua eff ex fe expulfrva

sftuem

vibrem Sacr

peccati.

quia, üt ait ibidem ad 4.

licét ve-

niale non o

ponatur gratiz fanctificanti ab-

&i 9. $

á

v hüità Chrl

folaté fpe

ate ; eidem tamen opponitur,

prout h&c vi Sacramenti datur,ad. veniale

idtlnum h

delendum:

Verüm, üt jam citato numero

Airum, t

$1. dixi , litem hanc meam non facio, vi-

TUN, hORÍD

deri etiam poteít P. HorzMANN h

HJ l

hþif?us p

"Ui 486.

Nobis hzc de ifta ob-

QR

jectione füfficiant.

situs

Attm : at

Atita lss

"t hr wniver

t m

A

3-)o(

--

rb UT

TU

eN39

30«

.

MP

"a*

1]

«

AW f

TU

H

ifvife

len

h)

ii

$. 7-

V& L'Fr'z

m Qm.

Ti M

n Sacram, Parnit, pof]?t; effe validum €à informe, 15

TT

J

Yi

$ 7

il

Solvuntur tandem argumenta ex ra-

J am d

n

Y

Q

tione & variis congruentiis pe-

l

1

n

tita,

X ratione Adverfàrii , ad probandam

» E

nece(litatem doloris univeríalis ad

"b

valorem Sacramenti Poenitentiz , fic

argümentantur 1mó. Sacramentum Poeniten-

pter

Al

tiz Seff. 14. füità Chrifto Domino pro fideli-

bus poft Baptifnum lapfis ipfi Deo reconci-

liandis inftitutum, üàt pluribus in locis docet

'TRIDENTINUM , nominatim Seff. 14. cap. 3- 69

cdi. 1. ergo Chriftus pro conftitutivo requi-

fivit dolorem,qui juxta leges modernz provi-

dentiz requiritur, & fufficere poteft ad re-

conciliationem : atqui ad reconciliationem

cum Deo juxta leges modernz providentiz

requiritur dolor univerfalis ; ergo etiam pro

iA

conftitutivo Sacramenti Poenitentiz, Reliqua

m

nequeunt ab Adveríariis negari przter pri-

J

mam confequentiam. igitur prob. coníeq.

Chriftus inítituit Sacramentum Poenitentiz

;a

A

tanquam medium per fe proportionatum ad

lJ

finem, feu caufandam reconciliationem cum

Deo, fed,nifi requiiviffet pro conftitutivo do-

lorem .qui juxta leges modernz providentiz

requiritur, & fufficere poteft ad cautàandam

reconciliationem cum Deo , Sacramentum

Poeni-

Jegt tf f(æ

ry6

OUEZSTIO II. f. 7.

dolor

UF

Poenitentiz non inftituiffet tanquam mediüm

egten

per f& proportionatum ad finem , ergo &c.

;ihs g

ficut igitur Chriftus ob hanc rationem noluit

; D Ant.adt

pro parteSacramenti Paenitentiz fufficere do-

j od

lorem naturalem , ita neque füpernaturalem

; ii ver

folüm particularem.

ita feré P. Mancvus

MaARIA STRUGL citatus zum. 4.

yum pars

: qoam pat

atem prime

Refp. Ex dictis sum. y 2. c. a. diftq. confeq. er-

go Chriítus pro conftitutivo requifivit dolo-

Nautem füp

nverlis 6Q

rem, qui juxta leges modernz providentiz

20 Deo, (

requiritur, & fufficere poteft ad reconciliatio-

nem, fi ceteroquin adfint debitz difpofitiones

um reqa

extenfüs a

ad reconciliationem requifite C. fi non adfint

N. Ex hoc, quód Chriftus hoc Sacramentum

3 coftifra, do

tl comm

inftituerit pro fidelibus Deo reconciliandis, &

pro parte i

bfius conítitutiva etiam aliquem

üpoftio, Q

i

dolorem inftituerit, non fequitur, quód do-

od Corius

lor ille, quem Chriftus voluit effe partem Sa-

:3ngz;zm I?TCIS!

ILI

c'amenti reconciliativi, debeat effe propottio-

,Q

i

natus & aptus ad caufandam reconciliatio-

f

)

n2m, etiamfi czteroquin abeffent debitz di-

amenti D

f»ofitiones ex parte poenitentis : fed przcisé

0$ COntt;

f2quitur, quód dolor ille; quem Chriítus vo-

M 4

luit effe partem, debeat effe proportionatus,

& YOlo, t f

& aptus ad caufandam reconciliationem, fi

-

c&teroquin adeffent debitz difpofitiones ''ad

hanc reconciliationem ; hoc autem habere

1,&PrL

IN

poteft etiam dolor particularis, faltem (ifit

0i B

extenfüus ad - omnia peccata poít Baptifimum

IN D

W

cofniffa: quia, fi preeter ipfüm adfit, tanquam

.

v WU Tj

CO;

difpofitio, dolor de peccatis ante Baptifmum

com-

W I

45

h

"n Sacram. Ponit. po[fit effe oalidum &8 informe.. 157

ïïf Ezgqum

corhiffis , caufabit dolor ad peccata poft Bap-

? &Dfm, j

tifmum commiffa extenfüs cum reliquis Sa-

Ut tdons

cramenti partibus . gratiam.

unde ad füb-

ofei

fumptum : D. Ant. ad reconciliationem cum

Deo juxta leges modernz providentiz requi-

W g

ln

b

j!

ritur dolor univerfalis, vel tanquam difpofi-

tio, vel tanquam pars Sacramenti Pcenitentiz

C. femper tanquam pars N. Ant. &. confeq,

ad prob. autem primz confeq. C. totum fyl-

logifmum, N. autem füppofitum, quód dolor

abíoluté univer(alis requiratur a4 caufandam re-

conciliationem cum Deo , quia ad hanc caufan-

dam ad fummum requiritur dolor refpe&tivé

univerfalis, & extenfüs ad omnia peccata poft

eno

Baptifmum cofhniffa, dolor veró de p

m

atis

ante Baptifmum commiflis folàm requiritur

tanquam diípofitio.

Quodfi Adverfarii prae-

tendant, quod Chriftus nullum dolorem re-

quifiverit tanquam meram difpofitionem, fed

omnem dolorem, qui ad reconciliationem re-

quiritur & fufficit, inftituerit pro parte con-

ftitutiva Sacramenti Poenitentiz, ipfis incum-

bit probatio; nos contrarium fufficienter vie

demur probaffe à num, 44.

Certé, (i Chriftus

ita dixiffet: volo, ut Sacramentum Poeniten-

tiz (it reconciliativum fidelium, qui poft Bap-

tifimum lapíi fünt, & pro partibus conítituti-

vis. volo abfolutionem, confeflionem; & dolo-

f

J

rem de peccatis po(ít Baptifmum . commiflis ,

;

dolorem autem, de peccatis ante Bapti(inum

corhiffis, fine quo reconciliatio obtineri non

poteít) volo tanquam difpofiionem: utique

oas

J J(;VF

158

QUEZSTIO II.. $, 7.

l

i

Sacramentum Poenitentiz inflituiffet tanquam

J w Pon

!

«

medium per fe proportionatum ad finem, feu

l 'nn

caufandam reconciliationem cum Deo, requi-

í * i, 20

l

fiviffet etiam' pro conftitutivo dolorem,

ut

li

WIE

[

ninlz

.q!r;

fufficere poteft ad caufandam reconciliatio-

s; gualion

nem cum Deo, quia utique dolor ifte de pec-

s; pattéy

catis poft Baptifinum corniffis füfficeret cum

fmtione C

reliquis partibus Sacramenti ad caufandam

i rationibu

gratiam, & quidem folus , licét eam caufare

jem, & lib

non poflet , nifi adeffet etiam dolor de pecca-

m regir

tis ante Baptifmum commitffis tanquam difpo:

fitio.

Ad paritatem, addu&tam de dolore na-

tinquam r

aniltos Jun

turali, difparitas eít, quód dolor naturális, et-

iam pofitis omnibus difpofitionibus ad recon-

non. erubait

j men & j

ciliationem requifitis, non fuüfficiat ad eandem

D) nj

obtinendam, àt fupponit ipfa objeCtio; dolor

MAEIQIAS COT

veró particularis füpernatutalis faltem ad om-

n n

nia peccata poít Baptifimum commiffa exten-

fus füfficit ad obtinendam reconciliationem,

u 011'

pofitis ceteris difpofitionibus requifitis.

tdent d

hr

91. Argumentantur 2dó. Non apparet ul-

AU

ULl

Jb D

la ratio, cur Chriftus ad valorem hujus $a-

m patitim

cramenti requifiverit minorem dolorem;quàm

W [uw»;i*aæ

(

ad fruCtum; ergo dicendum eft, eundem do-

Itl qhäf'

lorem fuiffe inítitutum pro effentia, qui pro

fructu.

] (tan

m

n

Confirm. Sola illa confeffio , qua füfficit

l AFL)

th

ad fru&um Sacramenti Pcenitentize , füfficit

ü bor4

il

ctiam ad valorem: ergo etiam folus ille do-

n

À CQ

i

lor; qui fufficit ad fru&tum, fufficit ad valo-

rem,

11

[ern

v

l QQ

Ref

IATR

»)

hn Sacram, Pomnit,po[fit effe oalidum €2 informe.: 1$9

Ilv

A L

01 Ya

Vf

Refponderi poffet ad hoc argumentum id,

i

quod in fimili refpondet P, AnRIAGA Tom. $.

T com

de penit. difp. 31. fed. 5. mum. 42.

P. MARIN

tvAG. 22. feil. 3. ntm., 29. €9 21. P. ANTONIUS

iil

T t

MAYR trad. 12. difp. 2. quafl. 3. art. 9. num. 677.

n

W

fruftrà in hac quzftione quzri rationes pro

una aut altera parte, cüm tota quanta pen-

deat ab inftitutione Chrifti: non obítantibus

J

enim omnibus rationibus pro una & altera

parte fuit liberum, & liberrimum Chrifto Do-

mino ad valorem requirere zqualem, vel mi-

T

norem dolorem,quàm requifiverit ad frudtum.

Et (i Juris-Confultus JuLiANUS n lib. 20. ff. de

leg. Ícribere non erubuit: ANon ommium, que 4

majoribus (qui tamen & ipfi non nifi homines

fragiles. erant) «confhtuta funt , vatio veddi poteff :

4 nobis certé rationes eorum, qua (à Chrifto) con-

fluuta. funty inquiri mon oportet, üt ex citata lege

intulit NERATI1US lib, 21. ff. eodem.

92. Refpondent alii 2dó, N. A. & di-

cunt, rationem Chrifto Domino fuiffe, majo-

rem facilitatem participandi valorem hujus

Sacramenti, & [uavitatem jugi ac oneris füi

fidelibus impofiti, quam ipfam rationem ha-

buerit, inflituendi etiam alía Sacramenta.

Facilitatem autem & füavitatem hanc expli-

cant 1mO, per hoc, quód in noftra fententia

poenitens, qui ita bona fide cum dolore par-

ticulari peccata fua confeffus eft, unius veró

invincibiliter oblitus, non teneatur poftea jam

femel detecta iterum confiteri, ad quod ta-

mincn

o J "M

160

QUZSTIO II $.7,

J

WWW

men obligatür in fententia contraria, eó ipsó,

quód ea nurnquam expolüerit in Sacramento

^ E""/i'f' 4

Poenitentiz yalido.

ii

.',Qï""g

^

j gl

2dó. Etiää þer hoc, quód (üàt jam num,

63. advertimus ex P. SUAREZ Difp. zo. fedl. y.

PL :

s OU

sum. 15.) hoc Sacramentum ablato pofteà obi-

ce revivifcat , &ad illius revivifcentiam fufz

Pal Tia.urr::ug;

"

a O

ficiat fola attritio de peccatis prius oblitis

& non retractatis , fi poft fufceptionem hujus

M

]i

w l

j

Sacramenti peccatum mortale commiffum

nonfíit, unde (inquiunt) non modó peccata

fs

prius cum dolore expofita , verüm etiam

rzb:ie;, :

,

p

4 vd.l Obhg

A

peccata oblita remittuntur, modó poenitens

atcitionem . de peccatis ita oblitis eliciat,

j

cüm tamén in fententia Adverfariorum vel

MM

n

t

Mitm

nova confeíffio , vel certé contritio ( ubi

10 Gu

Sacramentum f[ufcipi non poffec) requirae

tj af

tur.

[

li )

k: t

Hxc aütem comtoda utique jugum Chri-

[

j

Qiuti

fti longé füavius & facilius reddunt, cüm

i

1ht f ofe

revera negari non poffit, obligationem con-

Mi

& UI

nl

Ffe

M

fitendi peccata bona fide jam femel expos

.

i )

fia, non effe admodüm facilem

H

erpo

1L M o Hii

cüm ob hanc rationem , ut videlicec jugum

UT

ipfius fuave effet , & onus leve , Chriftus

i

il

etiam ob hanc

WV g

inftituerit alia Sacramenta ,

W

AR

ipfam rationem credendum eft , Chriftum ad

f qe

valorém ,hujus Sacramenti minorem requifi-

A

luri-

viííe olorém quàm ad fru&um, Vide p

bUS)

Mf j

,Dmgm lu i

l

lp

dán Sacrdm, Panit. po[fit effeoalidum & informe, 363

t

bus, fi lubet, P. JacosuM lrisuNG rradi. &.

Krrin

difp, 6. quaf. . art. 6. f. 3. mum. 5 $. in. Confirm,

93. Quod fi forté dicas: obligationem itee

rum confitendi peccata jam femel confeffa

AU Dj

eriatm .dari in noftra fententia " qia peccata,

r s

li

de quibus dubirarur, an fint per confeífio-

rl

nem ren ; ffa, tenentur fideles iterum fübjicere;

& DO2

»

cüm obligentur moraliter certàm remiffio-

nem procorare: atqui etiatn juxta nos du

bium eft, an tale Sacramentum reipfa fuerit

validum propter rationes in utramque pare

tem veré probabiles, ergo etiam juxta nos

datur hujusmodi obligatio,

Reípondent, Majorem hujus fyllogismi ve»

W

ram effe , quando negativé dubitatur, utrum

peccata per Confeffionem dimiffa Gnt , ita

videlicet , uüt nullà habeatur gravis ratio

affirmandi, illa effe rité in confeffione di-

miffa: non veró, quand

o pofitive dubitatur,

i

an pecc

ata fint in confeffione valida expo-

Htaa

Docent enim ipfi Adverfrii cum P.

ed. 2. pum. 25.

ARRIAGA de petit. difp. 21

PiATELLIO hi num. 791,

Etr, üt hic Auctot

ait, comtnuniori, quód, quando veré pra-

I

babile eft, quód quis peccatum grave,

juod certó fcit à fe commiffum effe, fit

rité confeffus , non detur obligatio illud

$

rurfüs confitendi

»]

atque ideo (ür habet

P. CARDENAS Differt. 2.cap. 6.. À um 24« )

i

Quafl. LI. De Saeram. Panit.

quanes

162

QUESTIO 1l. $.7:

[]

quando veré probabile eft , Sacramentum

M

!

(

bona fide jam .íüfceptum valuiffe , pecéata

i

W

!

in illa expofita ex nullà obligatione tenéor

UM

jl

amplius

exponere

in

alia - confeffione ;

qi

quamvis;nequeam hujusmodi folüm ^próo-

4pan o

babiliter validum Sacrametnitum fufcipere^ob

ia

periculum nullitatis " &: damnationem com-

K

prehenfam in prima ex pro

pofitionibüs aþ

u

IxNocENTIO 11mó. profcriptis.

M

od

Imó P. ARR1AGA,;

quamvis 4e! Sacrás

mento in genere- [ect, 2. mum. 7

dicat, éam ob-

W

u

(

ligationem; iterum peccata illa confiterdi,ron

T

|

effe adeo gravem, ut tanta indigeát exagge-

ratione, quantá utuntur D1ANA; & T AN-

(hh

a

NERUS; quorum prior ob fuam (& noftram)

fententiam exclamet;jugum Chrifti effe füave;

j li ]U!

nUm-Com

pofterior veró ^oppofitum - noftre " fenteritiz

vocet nimis rigidum j num: : $. tàmen ait, 'et-

T

jam fe cenfere , quód non-detur ea obligatio

lÓ [

iterum confitendi illa peccata, quia ; cüm li-

lu

ceat fe accomodare fententiz probabili, po-

D

Q rrad

terit quilibec fententiam Suvan 11 fequendó

TM

non confiteri ea peccata, fed dolorem fup-

lere: tunc enim , inquit, in fecunda con-

feffione omnia illa fimul: delebuntur.

94. Refponderi tandem poteft 3tió: Ra-

n fff[

Viet

tionem, ob quam Chriftus Dominus ad va-

lorem Sacramentü Pcenitentize ^non 'requifie-

u

li

AT

mum

^

rit dolorcm. de peccatis agte Baptis

corns

30 flür

Al

LP

U.S.'T.um

u

Il (s

yle

h

n

"dn Sacram. Ponit. po[ft effe validum & informe, 1 63

i

commiífis ( qui tamen:ad hoc, t Sacramens

hhglh'

um — Pocuitentiz . poffit effe; fructuofum;

N

n

certÓ. requititur ,

li

üt- fiepiüs

diximus )-po«

ATU

tuiffe efle hanc ,. quod;dolor.de

peccatis ante

l

Baptismum commiflis ,. modó o

Sx&d fl

A

tHicium fuum;

quod aliunde habet,

pre'fliterit; ad remiffio»

A C rf

hu

nem, peccatorum poft -Baptismum commiffo«

L rl*

rum omhinó non.amplius requiratur; --mo«

dó enim ille retractet peccata ante Ba

pris-

mum: commiffa , .& . fic formaliter difponat,

A

ut virtute Baptistmi revivifcentis remicti pof-

fint, dolor de peccatis poft Baptismum-com«

mif(Iis . (ufhciens: eft. ad remittenda peccata

ul

poít Baptismum commiffa,. üt fufiüs diximus

ànum.44. Ob .hanc igitur rationem Chrie

ftus

potuit velle ;; ut.folus dolor de. peecatis

poit. Baptismum. commiffis effet pars Sacras

meati. Pcenitentiz, &.ad illius valorem tequis

a

reretur,. ficuti voluit ,. ut folus ifte dolor effet

pars Sacramenti, quando Baptismus: cum.do«

4

lore , debito. .de. peccatis- ante. Baptismum

commiífis

primó rité. & fructuosé (üfceptus

eft,

9f. Àd Confir, 'hur; 91. fadam Refp. AN.

confeq. quz , fi bona effet , tunc hec quo«

(j

que confíequentia -valeret :- fola./ confeffio

peccatorum . poft .Baptismum |.commifforam

füfhicit.ad.. valorem & frué£tum. Sacramenti

(ddn)

poenitentiz ,

ergo - etiam. folus ..dolor

de

M

«b u

peccatis poft Baptismum commiffis füfficit

&

ad

m

164

QIIESTIO I1. $..

f

T0f

ad Vaïbröm & fructum. Poenitentiz ,' quam

tamen confequentiam omnes negant,

Cüm

n

iV

til

enim (inquit P. GoxMAZ Pic difp. 2. fett. z.

num.99.). xoluntas inftituens ad placitum

(

tlf

przfigat fibi liberé hunc terminum & non

alium.,..non quidem pet argumentum à

TUX

J

jatitáte ;

aut ex cerebro noftro ,

fed pet

«

J

ctipturam ,. aut Concilia , aut PP. debe,

V Vatus

quem (ibi terminum prafi-

mus quzrete ,

Conftat auü-

il

M^

xerit ,

quémnam autem nohn,

tem-nobis ex. COoNciLiO TRIDENTINO fü-

^

aX

W

eriüs aum. j. && 61. allegato , " quód- ad

T.l

ructum -Sacramenti

Posnitentie — füfficiat

] b

confeflio formaliter integra.

Etc quód ejus-

l

AQERTS

modi confeífio formaliter integra requiratur

st

etiam ad valorem , pariter conítat eX €o-

2 fs d

:

dem loco TaipbENTINI: Videatur m. .

w Ba)gn':

frür

Quod autem ad valorem Sacramenti Poeni-

D U

db n

tentig non requiratur dolor de peccatis ante

h

W

Baptisroum .commiffis ( qui tamen certó re-

COC[GE 1

quiritur ad.fructum , üt frequenter diximus)

pariter probavimas non folüm num. T4. ex

;;7.1:::(&

a

M

'TRIDENTINO; fed & per decurfum fxpiüs,

96. Argumentantur 3tió. $i dolor particu-

gi-f,,u*.sr;ca Il;q

latis, v. g. de furto, fufficeret ad valoretn Sa-

i

UM

cramenti Poenitentig , tunc poffet illud vali-

dé.fufcipi..cum peccato aQuali v:g. cüm at-

j

Ifg

D

potett ftare;

W

fe&tu carnali, quocum talis dolor

feéd.hoc eft falfüm : ergo &c.fequela?

Maj.prob.

in:tali calü darentur partes effentiales Sácrá-

menti Poenitentiz : ergo &c.

Con-

lo

!

ZAn Sacram, Poenit. po[fit effe validum & informe. Y65

m Pa

Confirmatur: Ex eo, quód dolor de pec-

1 Otes ts

catis perfonalibus non fit pars neceffaria Bap-

LTA

tiími , poteft. quis validé fufcipere Baptifimum

Atpens d

cum.peccato mortali actuali: ergó etiam, fi

du tj

dolor-univerfalis non effet pars técelfaria Sa-

cramenti Poenitentiz , fed folüm parcicülaris;

A Ka

vt nf

poffet . quis validé fufcipere Sácramentum

od

Poenitentíz cum peccato mortáli aQuali. ita

QT ) (2

rurfüs P. MaARCUS

MARIA. "STRUGL

L

if

WU.. 4

!

97. Refpondeo, hoc Argumentum cum fua

confirmatione nos non urgere, quia fo-

làüm defendimus: Sacramentum hoc poffe et-

Íe validum & informe in cafü, quo adeft do-

lor univerfalis de omnibus peccatis poft Bap-

tifmum coffiífis , deficit veró dolor de pec-

catis ante Baptifmum commiífis : dolor au-

tem univeríalis de omnibus peccatis poft

Baptifinum commiffis nequit flare eum pec-

m[xm ' !

cato. actuali, adeoque neque valor Sacramen-

t Poenitenti cum peccato actuali flare po-

terit.

98. Authores illi, qui in pluribus cafibus

defendunt valorem Sacramenti Poenitentiz

absque illius fructu, refpondebunt, in ejusmo-

Mt

di cafu deeffe vel confeffionen formaliter in-

tegram , quia ejusmodi poenitens, fciens fe

MM

peccare mortaliter in tacendo. vel non dolo-

M

TOsé confitendo peccato, quod adu comit-

3

teret,

u

:

166

QU.ESTIO II. S. 7.

i

L

teret, non faceret confeffionem formaliter

J

Vl

Ü

integram, Ut gum, ;. diximus : vel deeffe et-

iam dolore füthcientem

M

» quia requiritur do-

dl

]

lor de omnibüs peccatis memoriz occurren.

M

AW

!l

tibus; vel cer:é in omnium fenrentia deeffet

p'opofitum füfficiens, quia ,

u

amvis aliqui

At

D

N

non requirànt propofitum abfoluté univerfa-

10

le, omnes' tamen re

quirunt propofitum, qüod

P

fe extendit ad vitanda omnia

peccata, qüz

fciuntur effe commiffa,

& in confeffione de-

D

clarata, cum abfentia omnis affedtüs erga

alia, quia (üt mm. 7c. ex P. PLATEILIO

M

diximus) alioquin peenitens ne quidem ha.

14l

beret attritionem, que , negativé faltem, «vo-

N

Mu

luntatem peccandi excluderet,

AW

99. Argumentantur 4tó. Si effet poffibile

«00 &x.

Sacramentum validum, & informe in confes-

fione lethalium, effet etiam poflibile. Sacra-

Wif

P

mentum Poenitentiz validum & informe n

Tl

d

n

confeffione venialium :-fed hoc videtur dif-

A0 f

ficile; ergo:&c, ma, prob.-fi adultus accepe-

at nem

iid

rit Baptifmum informem ex defectu doloris,

At

L

& poltea confiteatur cum dolore: de pecca-

(

Ài

to commiffo poft Baptifinum, propter defor-

ij p

ftn

mitatem, quam dicit Chriftianum mentiri, vel

EURT

aliud quodvis peccatum etiam veniale tah-

tüm committere, daretur Sacramentum 'vali-

i j

I )

dum & informe; quia dolor non extendeba-

tur ad peccata ante Baptifmum commifla.

TU

Refp.

Mi

& .

PINA

(^nt

"n Sacram, Portit. poffit effe validum && inforie, 167

(lonmm

"U* w

' Refp. C. fequelarh ma. que non adeó dif-

W u

ficilis videtur, ut potius DocroR EXIMIUS

W»WOT

Difp. 20. [e&. 6. num. $, eam expreffa conclu-

AOl ln

fione ftatuat, & defendat.

Q u

hm

;31«1

100. Argumentantur denique ;tó. Et ulti-

T hn

mO : ex noftra fententia fequeretur, quód ho-

j

mo cum. Sacramento Poenitentiz valido pof-

fet damnari, fi moreretur, antequam peccata

4

ante Baptifmum commifía füfticienti dolore

N

j

expiaret; confíeq. eft abfurdum , & videtur

Ne

effe. contra promiffionem Chrifti :- quidquid

T.

folveritis fuper terrau , erit. folutum. 68 in. calis.

quod aliquis eternum puniri poffit propter

peccata à facerdote tanquam Vicario Dei jam

]

condonata:.ergo &c.

h

W

Refp.. 1mó. Retorquendo argumentum: in

l M Xlüxïff'!

Baptiímate valido: & informi: certé adultus ,

ROR

ui in. peccato mortali occulto & non retra-

aduï

N

ato-immediaté ante mortem Baptifmum íu-

«

fcepiffet : damnaretur. . Imó in ipfo cafu ob-

V

D

jeGionis ejusmodi pcenitentem, falva promis-

m MP

fione. Chrifti, & percepta abfolütione dam-

j

u

nari .ex -defectu. conditionis, fateri .videntur

AU

VUm um Y

Adverfarii : faltem illi,.qui admittunt, quód

forma. .abfolutionis ; illam . fenfüm- implicité

1

Lv

al

».;rïbac.a

E

n a

cónditionatum , quantum . eff ex mey te. abfoloo ,

faciat..de quo- vide didta qum.. $2.

DA (

La4

Refp,

/

168

" GUESTIO 1. $. .

. Refp. 2dó, C má. N; mi. quia non eft con.

li

tra promiffioném Chrifti Domini , quód ali-

quis damnetur, quem Vicarius ipfius abífolvit

fub conditione implicita : (i ceteroquin ipfe

ad abfolutionem effet di(pofitus, quam di-

fpofitionem tamen: ipfe hic &.nunc (licét in»

f

Iw

culpabiliter) non habet,

Tandem, ut, quo Principio cxplmus, eo

Fine concludamus, hzc omnia ad majorém

f Dr t

Dei, Deiparzque Virginis Dolorofz hono-

u

rem & gloriam di&a & fcripta

fünto,

J um v

AVM

m

?

E

Ezgpeme—]

"o tb

t

TEV

3

C

07

]

z

—X

Lj

* JM

A

K N

T Z

P

"a qt

)

7

p ,:;

j

&N

// li

ER SUS

DT E

/

ER

t

//

L» —

427

b

-

E-

A E

^.

5

f

EE

-9

DA

AT

Nv

ul

-

m

s

Z

,

Z

lxX

SSSSS

p

ul

-

p É

r a,

B TMEAA

hll

!

ïïï'(]ötf, T

i

Parerga

i

]

|

[0 H' 4. ,

42)eCH -

UET

i

i,

T Ms i

h

Parerga RUA

Ra as

i

Ex

T f

)

;

J*Maw

u

"Univerfa Tnheo,*,lr-pg'ia; ;

u ii

«

iij

[ ;(i(tc;ntïa Dei hoxli' e& p;!.;fe n

E

ota quoää

tin f

DA ; nos.

2:

n

.A rationis tamen. compote non poteft diu in-

vindbiliter ignorari íub omni przdicato cum

Deo «onvettibili.

r i ml

-

/;-

t

Deus ab d;:ulo [

orporeo vide

6; non poteft.

4

E

Nec ejus vifio ulli- intefle&tui €teato þoteft effe

naturalis.

7

M

&

*

E

$«

3

Supcrnatui'alitct tame

n etiam in

hac vita videti

potef,ï.

6.

Deus nec de facto videtur-

T*

Nec videri poteft per fpeciem impreffam ftricte

ditium.

Lj

Deus

SOoc

8.

ia

Ef» Tif

Deus & fegpfum,

fu.

; Vi

9-

Ie

li

Et omnia

pofübilia ftrict&. & proprie videt in

fe ipfo.

Io.

tidus

Cognofcit etiam creaturas

m

puré poffibiles in

feipfis in fenfu tamen minus ftr

1Cto,

ia lgt ng

II;

Actus noftros liberos conditionate futnros

Deus cognofcit non

minante.

in decreto pþyüc& prgdeter-

lm mondem t

I2,

d lum

Ncc ;n decreto condeterminante,

13.

u od

^ Sed in feipi.

AUMU

14.

Angelorum ' exiftent

la ratione etiam natutali

probari poteft;

d t

l

n

"

10f

Poffibiles funt AngeüI

foló 'numeró. diftin&,

ET

:iï:.?J l h flï l&*g

htf

16,

'Non - poffunt "natural

iter cognofícere fecreta

E' jj 31: !

ol

cerdium Gng confenfu eli

cientis,

hd

Qj

17, Ef.

d

Ee2oC 2$

l

t7.

: KEffentia phyfica beatitudinis- formalis confiftit

in complexo ex vifione Dei intuitiva, ac amore

amicitia,

TM

!

18.

V

Po[übiiis eft actus moralis in individuo indif-

Cs

!

I

J

ferens,

L

I9.

lf

A&um licitum regulariter pracedit judicium

evidens.

TY

t

W

Wi

20.

Actum moral&m etiam malum pracedere debet

[l

dictamen abfolutum.

Medu)

!d

2t.

!

Hincoperans przcife in dubio praCWico formaz

liter non peccat.

"

221.

VOVECE:

Licitum eft fequi fententiam de licentia a&tie-

nis minus tutam , non folüm, fi fit probabilior ,

r

fed etiam , fi fit eque ptobabilis, quàm oppofita

il

N

tütiór, aut

zoy

Ih

"

Etiam , minüs probabilis , modó5 tamen certe ,

il geglokue

& comparativé , fpectatis omnibüs princïp-iis dire-

j r

L]

?is, & reflexis probabifis fit.

24 U;

d )oCS

14-

u !

) l

. . Ut quis licité fequatur ejusmodiferitentiam, nion

PFM

tequiritur, utjudicet,

2$.

r g at

E;(äijüu

; Vel judicare poffit, illam effe veram.

26.

g,;;;:;:inï.

Malitia formalis peccati commiffionis confïftit

inpofitivo.

hu t

39

Actus tendens in plura objecta totalia proba—r

bilius eft numeró moralt multiplex.

-

28.

delre Gu

Peccatum habituale confiftit in complexo 'ex

st

s.

peccato praterito, & negatione condignz fátis-

fadtionis, & gratuitz condonationis,

29.

:

B. Virgo MARIA non

Ti ml

tantüm fine labe oügi;

6 n

nali concepta cít,

30«

- Sednec debitum

Rilüjn

Hs

abuit,

proximum , illam contrahenäï.

"tl

31.

Adboc, ut leges Pontificie univerfales. obli-

u

lís

31;1 "i d

i'tnentirl

?c-nt, Fegulariicr non requiritur , ut in fmf)

ro-

4

BoX

Drovinciis aut Digeceübus l"ole'mnitel-' proqul.

rl

gentur.

E

32

W

Aétus meré internus poteft effe ob

je&tum legïs

r

Ecclefiafticx,

P

!t

3

)6

VL talfn;

Nec peregrini,

34.

!

Nec vagabundi ordinarie ligantur legibus pat«

t hb d

tvi:cularibus locorum , ubi tranleunt.

k

35.

"Tam jure Canonico, qu

àm Civili lex, verbis

Áhi

lii

pure prohibentibus. concep

ta eft ctiain regularitet

"]

fimul irritans,

^

'«u (

2

N

i

36.

6 lex a£tum (impliciter irritet, éundem — etiam

m W

lt

"

pto foro con(cientiz invalidat.

37.

h

; Giratia fanCtificans com peccato mortali eft :?bf

as at

folute inconjungibilis.

38.

ïh

'/Non- repugnat abíoluté illud..remitti. per.con-

4

f

T uaivcr[il:sxc

d'onationcm extriníécam.

49. Ad

! [gquimh n I

8ooCcde

35,

f

i

i hi

Ad a£tum fupernatutalem liberu

m & meritos

rium, nec ex parte actüs primi,

fecundi neceffaría eft, veldatur

nec ex parte actus

gratia aliquapra-

veniens conlenfum voluntatis ,

[j m

qualitate . fupernaturali effentiali

qua confiftat in

m d

efficaci.

ter.- & intrinfece

40,

Non poteft fibi ipfi

N trin

homo mereri de condigto

Á

gratiam fanctificantem

per aCtusipfius gratiz in.

fufionem przcedentes,

Jhesem um

ais

ln etns u

L

Probabiliüs etiam

digno non meteri

videtur, pcccato.rem de con«

L

primam gloriam per actum i.

um contritionis

J nf

tem dilponit,

quo Íe ad. gratiam fanctieán-

mj tf

42,

à Mij o

n

TO

Objectum formale

fidei. theologicz tam imme.

diatum , quàm etiam

fte &i

4

435.

" "Ultimatum eft infinita

D ó

AL fU

Dei veracïtgs m €ogtos

hT

fcendo , & logtïzc-sndo,

Il Vean

44.

Foty li

IN

r

2

t revelatio ipfius five publica ,

five ptivata,

4j.Si«

x[ä

4S)oCRR

J

45*

" Bs

Sive immediata , five mediata.

| þdmvh T ex?

46.

MTTT

hi.

QU (

Tlluftratio interna ad. actum fidei tequifita pots

MT

eft quidem effe ,

Igl

47*

Non tamen neceffario eft objectum formale

Ils r

illius,

u ii'ï.ïiguui l

48,

3u

Ad omnem actum fdei theologice requiritur

judicium evidens credibilitatis faltem refpective.

f

49,

i

a.

Non tamen neceffarium eft aliquod difcernicuz

H f if

ium, vi cnjus reflexe difcernatur articulus verus

à falío , fed uterque poteft proponi fub apparens

À

tia veritatis difcernibiliter zquali,

i

"n

i

W

:

A

ljetta

50.

'Poteft ftare fides cum evidentia in atteftante,

"

"vt

Affenfus. unice tixus evidentia atteftantis Dei,

a m

evi

dentet infinite veracis, non eft a&tus fidei theo-

logicx, néque habitus fidei in t

alem actum in-

E

HUit'

$1. Eft

jepla n

!

)

?53)45('?5&

,2.

ys

lo

Ett fide divinacredibile, SS, D. Benedictum XIV,

mynori

effe verum Papam & Chrifti Vicarium,

$3.

[

Poteft purus homo

commutativa.

-

Deo obligari ex ju&itï;

yom nbl

$4.

j

Non tamen poteft obligari Deus puto homïnf

;l t d

ex juftitia commutativa fimpliciter,

1

à

flïmcfdilium 5

55.

í

Obligatut tamen homini ad remunetanda tne.

a tine pet

tita ex peculiari virtute , à virtute fidelitatis diftinc-

fa, que virtus comtmodé vocari

poteft juftitia

i, n0n quiden

commutativa fecundüm quid.

vidhlia at

$6,

D)

Reus legitimé interto

Batus non tenetur. fateri

ctimen cum periculo vit

9.

;TI&US tbl

57

1 tuar egla

Judex in eaufis crimi

nalibus majotibus licité

jj

condemnare non poteft

quem ptivatim fcitinnóé

entetn,

publicé probaturm reum,

LT J

LE

"ttni(rum

$8. Nee

N

itg

&)oCd

L

k'SSADIBWdK'

Néc etiam , pet fe loqu;;ndov, in 'caufis civ

F

il?þus

H ia

vel criminalibus minoribus,

f

$9.

t Dd

Non eft poffibile ,falter naturaliter, dominium

-

ftabile duorum in folidum.

l

60.,

:.Cletiei fzculares funt domini- fuorum tedituum

il

proprie beneficialium, etíam quoad partem fu.

perfluam,

»

61,

t i

.:'i'c'nentur t'ame;x fbperHua erogare in. ufus, .86

hm d

x j i

caufas.pias, non quidem ex virtute juftitiz , ed

L

ex lege Ecclefiaftica : partim fcripta, partim non

Ícripta,

lj

65,

:n&gms ww

Cläntra"&us relcindibiles tiletu graäi & injufto

L

extorti, quamvis regulariter de jure pofitivo va-

leant.

SI

63,

ssl t

Arritifunt de- jüre naturali, faltem fi metus ab

s p p

altera parte contrabente illatus fit in ordine ad ex«

s

torquendum contractum,

M

64. Cons

jx

M

3

E )oCS

þim D

Contractus Matrimonii :/erb; uti & Profeffio

ff Pg fl

du

d j

Religiofa ejusmodi metu gravi & injufto extort

juretam pofitivo quàm naturali non valet,

, ii al

654,

Qui rem alienam bona fide,

juftó a€ particus

(lenaus t

lari . titulo poffidet,

fit dominus faltem interim

g dl

omnium fructuum fÍeu naturalium feu induftria-

M

lium perceptorum.

66.

Si eosdem bona fide confumpferit,

ne quidem

eatenus reftituere tenetur,

quatenus factus eft lo«

kl Qudr

cupletíor.

al confient

6/'.

sgulpee d

Promiffio,

uz fit propter turpem caufam, non

L

obligat ante hujus adimpletionem , neque in foro

/

conícientiz retineri poteft pretium ob fimilem

vv m f

caufam acceptum , opere turpi nonadimpleto,

stv at

68.

wï'

t

!".acorpoxis,un

Deli&to autem perpetrató. poteft delinquens

regulariter retinere, quod accepit, & promittens

in foro faltem interno obligatur ex juftitia pro-

^

QOT

miffum folvere, modó opus turpe habeat anüe-

D

xum aliquid pretio eftimabile: pretium veró ipe

D

fum fit indifferens, nec immoderatum , vel extor-

iï(lïl

W

W Eü'

tum per fraudem vel dolum.

ls

69. Qui

o(ä

1

di)ocd

69,

i Wbl W [j

Qui per culpam mere juridicam, extra contra-

MOCTS

LOU

étum, alterum inadvertenter damnificavit, non ob-

ligatur refarcire damnum ante fententiam.

6t

79.

i b

Condemnatus-tamen per fententiam judicis ex

A otins

9L du

i

lege Aquilia obligatur ad illud refarciendum in &

pio foro conícientiz.

L

71

d)

Al Quf a

Neque lex Quadrupedaria ante fententiam iudi-

cis pro foro conícientiz obftringit, quando dam-

/

Ü

/

num à quadrupede absque culpa domini datum

fuit,

M

ais

m

72.

u

d u Q

!

Qui. verá vel etiam fi&ta tantüm | promiffione

j

'.

i wdis

W

matrimonii eblànditus: fuit à Virgine aliàs reni-

W

tente ufum corporis, tenetur per fe loquendo illam

ducere.

Yi

1] '0"11 "V«

j l

73.

)X

jei

j

n

Vnio hypoftatica al'cujus Perfonz Divirix cum

l

h

) Qp

ia

al'aus natura creata intellectuali fuit fimpliciterne-

D

n

vin

ceffaria ex bypothefi, quod Deus fibi voluerit

;

Ti

.1;([ j v

coridigne fatisfieri,

&i

|

M a

74 Li-

J

A )eCat

74.

Licet enim peccatum nec. in ratione

malitiz ,

.'W,f'l('jn bibu;l

hec in ratione. offeníz fit intrinfecé & (i

iil al

infinitum.

mpliciter

[

7f.

Nequit tamen

as lum

[

pura creatura pro peccato faltcm

at

mortali condign

€ flatisfacere,

|

76.,

feetnore g

auia pl

Intuitu fatisfactionis À Chrift

o exhibite Deus

non fuit obligatus ex juftitia co

mmut

l

ativa fimpli-

Giter dicta ad remitte

nda peccata ho

minum.

AMeutetum FA

77.

Chriftus vi przfentis decreti n

On veniffet, (

t Ut

am non peccáffet.

forut,

gw

78.

1 t

Idem non videtur merer]

potuiffe meritó impe-

xtmum,

tratorió omnes gratias Sa

nétíffime Matri fuz ,

aliisque Progenitoribus co

llatas, fed

à

i

79.

Probabiliiis meritus

At J

effe aliquas faltem — meritó

€ompeníativó,

c,ïmi?i" u

$o. Chri-

l

e(&

A

A0oC

H

85,

n Qec a tl

Chriftus non habuit przceptum moriendi come

doum i

minatorium ullius culpx aut pxnz proptie dictz,

fed

!

$1,

l' geirura

lj

Probabiliis folum habuit przceptum minüs ri«

Mi

gorofum.

E

82,

i

Sacramenta nov« legis in ufu confiftentia non

caufant gratiam phyfice.

j ä[bw'ffn tb

t

- 93.

tl

Nec Sacramentum Evchariftiz.

^

84

det t vl

Nec extremz Unctionis per. accidens confert

gratiam primam.

835.

l

Quod ifortiori tenendum . videtur de reliquis

pe p t

Sacramentis vivorum,

lt

T

86.

Ü :hhml [V

Omnia Sacramenta (præfcindendo faltem á Sa-

^

I

9'

cramento Evchariftix ) revivilcunt,

87.

ls n

, Panis ex fpelta eft materia etiam licite confecra-

ilis,

j

880 A'

M 3

L.]

0

z )oo(

n URUE

88.

Áqua in Sacrificio Mif vino confecrando ad-

N

j

milceri folita convertitur in Sanguinem Chrifti, five

priüs fuerit converfa in vinum, five non.

qgicon lt r

89.

j

In confectatione |vini folüm funt effentialia :

)

T

bic eff Sanguis meus,

u & oflen

ais n abfe

99,

woenlent

Effentia Sacrificii Miffe confiftit in fola cona

Adotant ib

fecratione,

; l ia fufe

9I,

9(

Et probabiliter confecratio etiam unius tantüm

Ípeciel eft verum Sacrificium.

1».':1': iblolution

[

9?,

1

Sacramentum Poenitentie poteft effe validum,

"nmonitm in

& informe ex defectu dolorig (miverlglis,

uypHug,

93.

Circumftantiz mere& aggravantes non Íunt maz

teria neceffaria gonchïonisf

T

94.

Nec peccata, feu pofitive

95.

Seu negativé dubia.

96,

|1

Nec eff&&us pofítiv

us, vel 'ncgati&uscx caufa

culpabiliter pofita fecutus eo tempore, quo vo-

luntas

150(3

8 )o(9

j

luntas a€tualiter. non amplius influit, & ab ea

*ï*?*i D) (s

T p (

proríus eft inimpedibilis,

97.

D g, üvtn&.

Etfi caufa non fit retractata.

V

98.

Yi fOlUm Ánj i

Poteft licité abfolví moribundus, qui dedit

figna doloris, & oftendit defiderium confeffio-

h

nis ac abíolutionis in abfentia Confeffarii, faltem fà

Mboffys

confeffario fupervenienti unus aut - plures ex cir«

cumftantibus referant ab zgro petitum fuiffe Con«

D

feffarium , & edita fuiffe figna doloris &c.

o t r

9.

i,

De effentia abfolutionis folüm funt hzc verbaz

h

abfolvo te.

100,

n

à

U

Valet Matrimonium initum fub pacto feryane

da caftitatis perpetua,

D

| ag'gnm'.a L

N

LO.G.D

9!

jid

ff

A

-«

Dd

s

w

'

VN

oU

a um

j t a;-:

l

M

i

0

f

a

opaton

Al

"

AU

0

il

m

li

A

AA

Y

M

li

M

a

"

w U

nf

m

H

3.

il

F

I W J K

i

D)

jj

As

Mwn

]

"

—U

$in1

h

MTTWIA I

h

Ll

i

N

m

1 a, U

Ü T

"1Vj,

MM A I

In 1. Quxftione

menda potiora fic emendanda,

In Approbatione Cenforis lin.7. Inprimatur,le-

ge Imprimatur, pag. 12. lin 7. & 8. licét dominum À

delitto non abfoloat. eg. licét non. dominum à delicto

abfol'oat. pag. 20. lin. 28. percipiendo leg.percipiendi,

& lin. 29. percipiendi leg. percipiendo. pag. 29.lin.

23. non fattus leg, &c, fattus. pag. 42. lin.20, imme-

vità leg. immeritó. pag. 57. lin. 23. fuiffem dicendu

leg. fuiffe dicendus. pag. 6g. lin. 1. eff quantim ex

iis fatus leg. quantum ex iüs fadus eff. pag. 135.

lin. 28. probetur leg. probatur. pag. 137. lin. 16.

quàl veró fi leg. fi eró. pag. 139. lin. 21. bec

leg. b«. pag.157.lin.11. collidantur leg. colliduntur.

pag. 162. lin. 15 frudus leg. fru&tus bereditatis.

pag. '82. lin. 14. fimnpteleg. confumpte. pag. 196.

ln, ulc. obfervetur leg, obverfetur..

In 2, Quzftione,

Pag, 4.lin, 2. Mun1ANUsleg. MaRn1ANUS. pag.

30. lin. 22. amplüs leg. amplius. pag. 59. lin. ult

Concilum leg. Concilium. pag. 72. lin. 7. peccto leg.

peccato.. pag. 107. lin, 21. occurrunt leg. non occur-

vunt. pag. 15 y. lin. 9. Seff. :4. deleatur. In Thefi

63. [rriti funt leg, Irriri tamen fant.

.

M

O UET T

—

—

i

".

T d

i

Mi ii

T

—

-

—

TE

zam

T

"

-^

:J,

n

w

df)

vá

—

m

hs

——

T d 7

:

"st

— . —-—-—

"a

E

u

N

^

A

$

:

s

$

d

Ls

a

9d

:l

:

;

$

D

n

X r

f

A

Wi

5

M

:;

T x

X

.Wïn

E

i

D

$LE

À

wht

7

d

[

(l

*

E

A5 d

d

d

ii

$

A

j

Ct ol

p5

p

i

E

E

v

iee.

e

«x ;;

*

i

Yi

fä

ha

r

sst

*

n

*

s

a

r r

X

A

o2

E

*

15

ub V

$d

:

i

3

X*

p

g 564

-

37

RE

;ï

Est

M

;

E

5

A.

VE

Mi

»

Es

ra

43

A

LA

2

T

^

x

TR

dp

2

&

U n

"o

d

AA

3 iÉ

Q M UE

—

N

5

*

f

ä

H

a

^

"

A

REO

P

A

E

,ï.e-

E.

M

r

3

v

3 v

f

)r,fy

AE in

OE

n

i

gt

P. d

x

1

u

Yl

v

M

x z

li

Vs

2

£

ET

s

dl

NU Q MA

b

P

^

; APE

X 3

m

h

ET

«

E

A.

z PUM

T

d

*

É

:

A

P

s

e i

.

A

v

Dy

Va

i

i*

as

d

P

*

E

ME

4

[*

x s

o

Ls

As

^

Pos

&i

E

E

p

"

P

&

Vi

A

*

r

Ts

As

4 g

AF A

x

.

LT 9

A

v

$

$

.

js

E

s

As

"

v

:4

T

4

»

,

sE

M

:

s

i

x

s

[

*

UEL

u

* d.

(;

t

fcä

d

E o

s

):

x

$05

U

!

4

;

H

i

:? i

s

"

s

$?

Lt

1

-

xj

aes

p

5

D

; $

s

s

^

es.

x

*»A

A ac

*

J

i

BR

.

jcd

ti

Aj

$ia

Es

Me

31

s

v

dv d

3 EPT

Ed

L 3

71

x

M

*

j d

NT

Ts

Piaid

^

?

*

d

Pt

"

E o

ii

VOPUA

a

b

*

u H

p

k

D.

T

12

k

E

E

k

i2

m

n

h

r

A

gt

[ a H

1

-

ff-

at

^

;

die

E

du mb um

.

i K

AR

a

Dhigeuii

d

x

';,

E

—;

19: 20 21

18

17

o

16

e9

QUJESTIONES

VierFarbSelector Standard* - Euroskala Offset

THEOLOGICH,

15

E

g

O

e

RESTITUTION--

E

ll HHHHWHHHHWHH!

14

FRUCTUUM

13

ä

-

ä

POENITENTI-

12

SACRAMENTO VALIDG

FHH.HIIWIIH

ET INFORMI

11

Q

IN LIBERO AC IMPERIALI ORD. S. B—

MONASTERIO

10

-

ELCHINGENSI

PROPOSIT/E

'IIHHIII)IWHIII.

9

CUM THESES EX UNIVERSA THEOL—

e

SCHOLASTICA

HHU

8

PRIZESIIDE

P. PROSPERO ILGEE ..

IBIDEM PROFESSO, AA.LL. & PHILOSG—

MAGISTRO, ET SS, THEOLOGUZE AC j. U. EX—

ATO ET APPROBATO p. t. SS. THEO»

LOGLE PROFESSORE

——

DEFENDENDAS SUSCIPERENgf]—— o

ROBERTUS DENZL

E-

ISEVERINUS SCHMID

RR. RR. FF. 4

MAURUS PFLAUM

ä

DOMINiCUS BRENNER

2

IGNATIUS NV AHL

I(FRANCISCUS BURNHAUSE—

E]USDEM ORD. & MONAST.SS, THEOL, CANDE—

N:

Ill

HHIIwlliIHIII'HHHIII')!HIIIHWIIIIlHl HIHHWIHIIIIIWIII

HHHIIIIII

4 ) Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.com

2

3

4

5

"