Gg150
author: Elbel, Benjamin

III llll I III

(

ilte Un

CONFERENTI
THEOLOGICO-MORALES,

8 E U

CAsUs CONSCIENTYIAE
. SPONS SALIBUS

MATRIMONIO,

Secundùm generalia Morum Pri

cipia ex probatis Doctoribus prac-
ticè reſoluti,
Et unà cum Parergis ex Univerſa Theologia
Juxta Mentem

DOCTORIS SUBTILIS
OANNIS DüINS SCOTI

Publicæ Diſputationi expoſiti,

Primò, in Conventu Palſavienii: 2d0, e-
tiam ſub Comitiis Provincialibus

In Conventu Auguſtano PP. FranciſcangEE
.

ALMA PROVHNCIA ARGENMY NDA,
P.F. BE NAMIN EI BEL, SS. , NN
Lectore Ordinario. Ne
D EF EN D EN 7† FEF
EP. F. AMADEO KLIER, 88. Theologixcer dfato.
Die Menſis Horis §. ante, 6 2. poßt meridiem.

= SAVII, Typis Gabrielis Mangold, Typog.
Principis, & Epiſcopi Patlavichlis.

Reverona, Wi, zno,ac Taſrf.

ſimo Domino, Domino

FRANGISCO
VSIG.

Qfs 6COPO NILG-
POLITANO,

S.RI. COMITI DE LAMBERG,
Lib. Bar. in Ortteneg, & Ottenſtein, Do-

mino Dynaſtiæ in Stayer, Ziho wiz, Schio wiz„
Kabi, Kizbiehel, Lewenberg, Kapſpurg,
Amerang, & Stokern,

Reverendiſſimi, ac Celſiſſimi §. K. Imperii
Principis, G& Epiſcoßi Paſſawienfis

SUFFRAGANEO

Nec non in Pontificalibus

vICANG GENERALI,

-CONSILIARIO INTIMO,

Vetuopoſitane. Ececleſiæ Salisbur-

8 s „ & Cathedralis Paſſavienſis
CGANONIGO CAPITHLARI &c.
Domino, Domino Gratiofi fümo.

* —☛ „.

Reverendiſzime, ac YZllu-
Rriſſime Domine, Domine
Comes! Gc. Gc.

on oportuiſet „ JLLII-
STRISSIME COMES!
non oportuiſſet, ut inter
EE RNN aggratulantium, Tuæque
eahciſſima juxta, ac fau-
iiſime Inaugurationi ad Thiaramn ,& In-
fulam Epiſeopalemn ſenceriſſimk applauden-
zium Turmas, eſſemus ultimi nos Fatres
Minores Franciſéanæ Familiæ Paſſavienſis 5
quandoquidem non minimam, ſèd multam
prorſus inde conceperimus muateriam gau-
dliorum. L

v.: ,: g, .
Nec decuiſſet jam ultra diſſimulare laten- „

zem hactenus in mentibus noſtris ſinceriſſe-
ma congratulationis aſfectum,ubi vidimus,

neminkm eorum, qui de Tuis ſunt, ſunm

non conteſtari mentem, ſua non depromere

vota, quòd divino Numine Gnine ad
Ntieg⸗-

*

il
Un

Vu.

.
.

De⸗
e

nun

R

.

I.
1⁰1
nter
egae
fat- 5

Aen-

Itres
tum
6ℳ.

iſ-
imu,
nere⸗

ℳ

Atie⸗

DEDICATIO. .

altiora, nempe ad Pedum & Infalam voca-
us, & Subdiacono ſubitò evaſeris in Epiſco-
um. Vocatus Plant divino Numine; quta
non glorificaâſti Temetipſum, ut Pontifex
fieres, ſed (a) vocatus à Deo ùt Aaron, ac-
ceſſeſti, Tuumque ſubmittendo Verticem, non
plus decoratus es Mitra, quàm Mitramra-
ro humilitatis exempls decoräſti. Sic nimi-

rum, ſic

Quxrentes refugit, fugientes gloria
quærit.
At verò, in Eptſcopum, & Epiſcopum Ni-
lopolitanum deſignatus cur ſis, quis divi-
net * Neque entim Caſui vel fortunæg id at-
Pribuendum arbitramur, ſod altiori Conſelio
Duperum, atque ſingulart Dei diſpoſetioni.
Legimus in ſacris paginis, Deum, ubi Mun-
di hujus Machinam brachis virtutis ſug &
nihilo produxit, pariter ſeciſe, atque in
eus Prmamento ſiseſpendiſſe quodamodo duo
Luminaria magna, unum, ut præeſſet Diei,
alterum, ut præeſſet Nocti. (b) dun
Ne, quod jam ſapins admirabundi volveba-
mus in animo, prodere fas ſit: videtar Deus
biſee temporibus noſtris vix non eadem in-

ten- — noväſſe Prodigia. Ecquis enim age⸗ .

Deum, Cujus providentia in ſui diſpoſitio-
ne non fallitur (c)qadriennis abhinc mag-
num ſicſpenaiſſe Luminare in Hemisphario
* 2

(Aà) Hebr. c. 5. (b) Gen. 1. c. (c.) Eccl. in or. Dom⸗

III. poſt bent.

DEDICATIO.
noſtro, quando cum ſumma totius Civttatis,
znemò & Diaceſeos exultattione, & om-
nium maxima conſolatton- Germanum
Tuum IOSEPHHM DO MINIGCIHIM
conſtituit S. R. I. Principem, & Antiſtitem
Paſſavienſem, at praeſſer Diei, aſt,ampliſſt-
mæ Genti ac Popizlo,u, jam pridé aurea diés,
clariſſimuüng, Vers ldei, & ultus Divini Lu-
men; omni lce meridiana clarins illuxerat?
Meäium in ſuo feliciſſemo vregimine nondum
emenſas erat Luſtrum, & jam tots quantam
Diaceſin viſitando, non tam luſtraveérat,
quàm illaſtraverat verbis, atqué exemplis.
Auis evumeret, duot Toempta & Aras ſo-
lemni ritu conſeècraveritsuperiss Wizot Mor-
talium millia, ſacro delibutos Criſmate, Ei-
dei Sacramento confrmaverit? Quot quà do-
mi, quà ruri etiaz, nedam Maäajoraum, ſöd
& Papvulornm Cytüs, Chriſtianæ Saptentic
Elementis inſtituerit? Quot honzinum, Pa-
diorum pidſertim, & 1efeu plebis Turmas
aiſimulat a interime Celſituaine) Iacro ſao
gloquis, ardentiſſim!,ſqae eν+r‿ͤt tonthbus

provocaverit ad amulanda chariſmanta me-
liora? Quid hic, vel de veſtituto, vVel ettiam
ampliato Templorusm, praſöèrtinz athedralis
Paſſavienſßis, oynata eommemoremus? Quid.
de rei Divinæ ritibus inſtauratis? Duid de
animt prorſus exelſi, atque invicti magni-
tudine, tum in adminiſtranda juſtitia, tum
ztiam in defendenda immunitate eccleſtaſti-

*

7

1

M⸗

UImn
em
les,
Ul.
4t7
m
4t,
.
lor-
5.
l.
til
I.
t
690
gl.
eh,—
0
4
fu

. DEDICATIO.
7à? Quid denique de vigili cura & Jolicitu-
dine, qud perpetim geſtit, ut Oviculæ Chriſti
Febi concreditæ, non t am paſeant ur ab aliis,
Ve ut Ipſe paſcat? Profelcto CELSISSI-
UIS noſter forma Gregis ex animo factus,
(d) Clericorum omnium; immò (non no⸗
rum hoc eſt, ſed ſummi in terris Oriſti Vi-
carii BENEDICTI XIII. Pontificis Max.
Oraculum) Epiſcopus Paſſavienſis Exemplar
eſt omnium Epiſcoporum. Cæcus omnino &
mente captus ſit, neceſum eſt, quem Zantus
Virtutum ſplendor nondune Uluminavit;
quippe qui nec unius, licèt vaſtiſſimæ Diæœce-
Nos, Reint circumſeribi, neque intra to-
tius Germaniæ Terminos contineri potuit;
quin per Italiam in Urbem ipfam, in Vati-
zanum, in oculos Summi Pontificis, quò ecla-
vins, e delectabilius ſuos diffunderet radios;
tanta quidem luminis claritate, At Alte-
fatus Bontifex BENEDICTUS XIII. nuper
continene non potuerit, quin puhlico quodant
diplomateé Orbi readeret conteſtatam (e)
paſtoralis virtutis alacritatem, & incredi-
bilem afliduitatem, qua CELSISSIMIS
noſter inter paſcendi grêgis multiplices cu-
ras, nullas omittit Pontificalis miniſterii
partes, Emalque affectuoſiſimt Eidem con-
gratularetur, quòd ex digniſſima iſta, &
omnium præconié celebranda vigilantis
(d) 1. pet. 5. c. (e) verba ſunt Panhtifteis, in Epiſtola da-
ta ad Epiſcop. Pafſſav. 3. Febr. 172 6.

DEDICATIO.

ſolertiæque contentione, magna ſuo Nomi-

ni accederent claritatis incrementa. Ne mo-
nendi duxit, ut ad majora contenaeret paſto-
ralis ſolicitadinis argumenta, ded: perge
porrò, ùt cœpiſti, ajebat piiſſimus Pontifex:
nimirim noverat, Magni Luminaris radios
non intendi, neque opus eſſe, ut intendantur,
Jed ut in Orbem ſpargantur. An CELSISSI-
MlIS noſter dici nen mereatur Luminare
magnum? Verum, placuit Divinæ Sa-
ientiæ ‚ quæ à fine uſque ad finem at-
tingit fortiter, ſuavitérque diſponit om-
nia, (f) placuit buic tam ingenti Lu-
minari Juperaddere magnum Luminare
alterum, ut prazſſet Nocti, dum Te in Pa-
Morem, & Ppiſcopum Nilopolitanum, abi er-
rorum tenebræ operuére terram, & Macho-
metiezæ pravitatis, ac ſuperſtitionis caligo
populos (g) Praordinavit, ut vel ſic Seden-
tibus in tenebris oriretur lux magna, &
Virtutum Tuarum ſplendore, famæ volan-
tis buccina illuc H Jenſim ad agnitio-
nem Veræ pdei,atque verum Dei cultum Tuo
aut diſponerentur, aut provocarenturevem-
plo; & quemadmodum Nilus, nokiſſimus il-
le Orbi Fluvius, & (teſte Seneca) (h) uni-
ca Wgpptiorum ſpes, & famoſeſſemit montis
Unomine Atlantis )upibus ſianm trahens ori-
ginem, inde per omnes Wgppti plagas, gud

latè patent, ſéſe quot annis diffundit, & dif-

üuuner

Sap. 8. (g) Iſa. 60. c. (h) apud Gesner. v. Nilus.

e
,

—
—

DEDICATIO.
fundendo fæcundat z ita pariter Epiſcopus
Nilopolitanus, nobiliſſima ex Familia Lam-
bergiana (ut nomen Mons dederat) ſuanm
trahene originem, Kgyyto toti fieret in e-
xemplum, & perpetulen ſälutis emolumen-
tun. Quis jam admirandam Dei provi-
dentiam non miretur? Quisnon prorſus fö-
Liciſſimam proclamet GENITRICEM Tuam!
quæ eadem ſorte, qud olinz Rachel, beata,
immo long' beatior, nomen ſaum à mortali-
tatis injuria vindicavit, dum & Imperio
ſuum dedit OSEPHIIM DOMINICHIM,
Principem, Pataviique Antiſtitem, & W-
gypto FRANCISCUM ALOYSIIIM, velut
alterum ſuum Benjamin, Pariter Epiſoopim,
& animaraum Paſtorem. Quis beatan nois
Pradicet, quæ tam inſignia, tämqune clariſz
ſima Mundo edidit Luminaria? Qux deni-
que, quot numerat Pacunditatis ſuxg Ger-
mina, tot cernit ſiaera. Luis non Libi,
Uluſtriſſime Comes, Tuæque PROGENI-
TRICOI Clariſſimæ congaudeat? Quis non
SZinceriſſeime congratuletur?
Verum enim verò, hac tam admiranda

Divini Naminis circa Te diſpoſitio, ac feli-

iſema, Tuiſq; condigna meritis Inaugura-
Zio, nec unica nobis, nec ſola exſtitit materia
ghudiorum. Habent hoc ſili ſolenne Nobi-
lLiorum, atque in primis Zllaſtrium animi,
ut, quantò diviniores habentur cateris mor-
talibus, tantò benigniores, humanioréſque
RS Ni⸗

exiſtant, nec dignos ſeſè exiſtimant tante
fortuna, tantoque faſtigio, niſt Genertis Jut
claritatem, cat eraque avita nobilitatis de-
cora, hac mirifa animi ſaavitate condiant,
& munificentta protſas ſßngulari exor-
nent i id ſanè, quamvis Pamiliare ſiu, &
naſi commune altis quoque magni Nominis
zmiliis, Illuſtriffimæ tamen Proſapiæ Lam-
bergianæ videtur præ cateris proprium.
Novitk Mundus, Res abundè in omnes
Lambergæorum Munificentia ſeſè effundat.
Novimis eteini & nos Fratres Minores
experientid docti, quot gratiarum, at fa-
vorum Wyriades Lambergiana Liberalitas
plens ſemper alveo in Conventum hunc ne-
Itrum Paſavienfſem derivaverit. Nume-
ret, & millies refundat Ille, qui novit nu-
merare ſtelas! EGrati animi causd b millibus
unum tantnum, vel alterum referre plaxait.
Anis abhine triginta tribus una cum ſupe-
riori Eccleſiæ ee contignatione, TWarris
Cnampanaria fatali incenais conſumpta, &
ineinerata fuit: tantam Eccleſiæ ſtragem
renuiſſemus Aivini cultus &- Hao, ſſtan
rator, IOANNES PHILIPPIIS de Lam-
berg, tanc temporis Epiſcoôpus Paſſavienſis,
poſtea etiam d. R. E. Gardinalis meritiſi-
mus, diutins Sae non, poterat, quin oc us
& Tectam Eccleſe, & Terrim & cineribus re-
iſeitaret, reſisſettata Deo, & Eccloeſiæ re⸗-
Eneret; unde tontigit, ut Caſus nobis Ta-
ta⸗-

nt?
i
de.
ant,
Nr.

Uinie
am⸗
iumn.
nnes
Aat,
es
itas
v.
me-
it.
pe.

i

, ℳ.
.
nls,
,6

le:

ü⸗

SI..

DEDICATIO.
1Ialiſzmus feret occaſto, & argumentum
Lambergianæ Gloriæ: veque enim peſſunt
Campanulæ Turri inſèrte, dum ad Dei lau-
dem & glortam provocant hominés, ſimul ho-
minibus non inſonaré Lambergianæ Munifi-
centiæ præcxonium.
Doormitoria noſtra, ac Periſtylium, late-
ritiis ſtrata lapiaibus, partinm uſu continus
attrita, partim etiam vetuſtate conſump-
ta, neceſſaria inaigebnnt réparatione, quot-
gué biantihus lakb Nrobibus, tot videbantur
quaſi linguis implorare Patronum & Bene-
Jactoren, qui noſtram ſablevaret indigen-
tiamn & pauperiém: Talem ſe nuper clemet-
Ziſim exhibuit Germanus Tuus, noſter
CEISISSIMUS PRINCEPS, && Epiſcopus
Paſſavienſis, qui ingenti are, & dormitoria
contabulari aſſeribus, & periſtylium, non
Jam lateritiis, ſed ſectis de lapidibus, peren-
nat uro opere ſterni curavit, nec Suc ſatis Vi-
debatur Clementiæ, anicum eréxiſſe lapi-
dem in Titulum, lüt olim Patriarcha Zacob.
Jeèd innnmeros qunſ, poſiit, in ſig num gran-
dis ſuæ Munificentiæ, t vel nobis tacenti-
bas, immortales lapides Mort alibus, Lam-
bergianam erga Conventüu, & paupereulam
Religionem noſtram proclamarent Benevo-
lentiam, aut certé facundo ſilentiog ſuo Illo-
rum Munificentiam perpetuò teſtarentur.
DQuid multis? Tu ipſe Illuſtriſſime Comes,
hoc litterarium munuſeulum noſtrum, Teir

PEDICALTIO.
millenis titulis Tibi, Tuôque honori aliun-

de debitum, Tuum eſſe noluiſti, niſi Tuis

expenſis, liberaliſſime oblatis, prodiiſſet in
uhlicum, ut, quemadmoduem & avitæ no-
bilikatis, & reliquarum virtutum; ita &
Lambergianæ Munificentiæ ex aſſe hærelem
Te probares, & Dvel hoôc ipſo Lambergianum,
quia ſummè benefium.
Tandem Illuſtrifſime Domine, Domine
Comes! iſum hitjus opuſegli angumentum à
Te alienlm minime eſt. Wactatus de lpon-

alibus & WMWatrimonio alteri convenientius

Uitari non poterat, quam Tibi; vel quia
Jam pridem cum ſammanobilitate virtutes
. 7. „„ ,—„
cæteras indiſſolubili ſa dere ſociaſtiz vel quia
. 8 . . .
nupertinmt, applaudente Paſſavio, cum Ec-
cleſia ſpirituale Conjugium (i) celebraſti ;
Vel R⸗tee, quia de caſibus & cauſis matri-
monialibus judicare, juxrxta Sacrorum Cano-

nu & Tridentini(KkK)decretaz ad Judices eccle-

ſeaſt icos, & vel maximt ad Epiſéopos pertinet.
Et hac tandem ſunt, quæ noſtros commovb-
re animos, ut communi oonſelis hoc Theologi-
cum opuſoulamt quamvis rude ac tenue, Tuiſ-
que longè inferius meritis) Tuo inſeribe-
remus Nonzini, Tuis dedicaremus honoribus;
novimus etenim, juxta eftatum Apoſtoli eſſe
gaudendum cum gaudentibus (1) quidni &

gratulandum cum gratulantibus? Novimus,

Jat-

(i) c. inter corporalia. 2. F. cum ergo. De transl. Epiſe.
() De reform. Matr. ſſ. 24. can. 12. (DRom. 12. v. 10.

— —

ſ

6.
i
n
ne

1

i,

„

tes
id
E-
i;
itri.
Ml-
le-
et.
.
i.
ull⸗
ie-
uß
1ℳ0.
0
.
Hil.

,10

—

Vatis non eſſe, erga Benefalct orem gratioſiſſie
mum, amorem, & gratitudinis affelztum
ſolum fovere in animo, ſè daquitati vel ma-
xime conſentaneum, ut innumeras gratias,

favores ac beneficia, tum à Te, zum etiam

ab univerſa Illuſtrifſima Familia Lamber-
giana hactenus errog,⸗ caæteris Mortalibls
publics quodam,qualecunque id demum eſſet,
conteſtaremur gratitudinis noſtra monu-
mento. Qunpropter Reverendiſſime, ac
luſtriſſime Comes! boc litterarium Ana-

Wn ucrade ,nulla re alizæ, quàum illu-

riſſimo Tuo Nomine ſélendidum, aqui, bo-
nique facito, ilaudque benigno dignare vultu.
Noſtrum deniq, Conventum, ac Religionem
,‚— » 2. . . .
Seraphicu iiſäl, quibus hactenus conſie Viſti,
favoribus, & gratiis fovere non deſeſte.
Noſtrüm viciſſim erit gemitibus inceſſahi-
libus ſupremum exorare Numen, ut Te Tibi,
. „ 2 A . . N . 4
ac nobis quaàm diutiſſimè conſervet incolu-
mem, ad communem Chriſtianæ Reipublicæ
felicitatem, Eccleſiæ Ssanc oemolumeni um.
& imortalem Lambergianæ Domũùús gloriam.
Ita ſinceriſſimè, ac tota animi contentione
vovemus, & precamur

RBeverendiſſimæ, ac Illuſtriſſimæ
Doominationis Tuæ

Dewotiſſimi
FF. Minores Recollecti
Conventus Paſſavienſis⸗

3 2 S2¾ 2 ε2 2¾ K 2 — „2 n En

2 e ee e ee e S1

epiimane.
Sig. in Conſ. Eccl. Daſſa i

Vienſi 17. Jan. 1726.

Maximilianus Emmanuel Liber
Baro à Penzenau, Officialis .
π£ Vicarius Generalis. ”ͦ́ðÿMUc

Max. Gand. Steyrer .
Director. S dun

Georgius Michaél Staĩner
Conſ. & Not.

Sey

—
S.

6SS D=
S E

ginet

S☛α

Studioſe D. Lector!
àN TEF vacuus & Palæſtra theologica abi-
N res, modicum quid Tibi offerendum
duxi, præſentes ſcilicet Theſes
theologicas. Modicum, inquam; nam ſi
molem & pretium computes, hoc non à
me, ſed totum quantum Tibi obvenit ex
Munificentia Reverendiſſimi, ac Zllaſtriſſi-
mi Domini, Domini Mecænatis mei, Verè
Cratioſiſſimi ; Cui proin unà mecum in ac-
ceptis illud referas, oportet. Si verò doc-
trinam attendas, hæc non tam mea eſt, quàm
Doctorum, quos in hoc opuſculo citatos re-
peries. Id unicum (gratia Dei adjuvante)
ræſtitiſſe me arbitror, quèd ex præmiſſis
Principiis generalibus reſolverim Caſus
particulares, & quidem practicos, minimè
ſanè fictos, ſed factos, tandémque in ſingu-
lis Conferentiis ſubintulerim nonnulla
Corollaria, quæ recta ratio, & prudentia dic-

titabant inferenda pro praxi. At, quem in

finem iſta? Certè non in alium, quàm ut
Tibi ſtudioſe Leétor, ſi non multum, modi-
cum ſaltem pro modulo meo prodeſſem; e-

tenim experientid compertum eſt, ea liben-

tiùs lectitari à nobis, quæ reverà geſta ſunt,
quam du geri potuerunt, illaque eadem
tantò fideliàs mandari memoriæ, quantè
exploratius eſt, timeri, ſperarivè poſſe e-
. Ven-

ventura per ſimilia iis, quæ contigiſſe didi-
cimus. Quapropter & Tibi ſtudioſe Lector
Caſus hos verée praétieos proponere volui,
propoſitéêsque reſolvere, ut & Tu genera-
i Morum Principia, ſin minus in ſe, ſaltem

capta perfectius penetrares, ac penetrata
tenaciùs memoriæ imprimeres, meôque vel
ductu, vel exempléô diſceres, in ſimili con-
tingentia facti eadem Principia applicare;
neque enim parv eſt diſcrimen inter zéſe
generalia illa Theologiæ moralis Principia,
&° eadem applicare ad Caſus particulares:
fortaſſis tanti laboris non eſt, illa addiſcere,
quantæ eſt artis, eadem in contingentia fac-
ti particularis prudenter applicare, ob di-
verſitatem circumſtantiarum concurrenti-
um. Unde nullus dubito, quin hunc la-
borem & conatum meum eò pluris ſis factu-
rus, quò certiùs cum tempore experieris,
hujuſmodi Quæſita in examinibus pro cura
proponi; Caſusque conſimiles in praxi non
rarò obtingere. Utere igitur ſtudioſe Lec-
tor hoc meo labore ad tuam, aliorumque
ſalutem; & ſiquidem boni aliquid in hocli.
bello repereris, Deum lauda, & unà me-
cum glorifica: ſi quid verò reprehenſione

puta, veniam indulge, & vale!

CON-

ut applicata ad caſus particulares caperes,

dignum, illud hùmanæ imbecillitati im-

S-—

—

S= S Srr-

==

EES
—

——

08) (56* 12
„ S k ; 5 5 2 .
ä
. . Pi . B.-. Kt. Nt r r . . te eAe Fe e
☚☚☚ ☚ .

₰ „S
„Ee
e
3
. F
4⁹ 4
E
“
. 6
8
1
er
2

◻ *
Z.
S
2.
Fre

PRIMA.
De Natura, & Obligatione

Sponſalium.

SIIMMARIIIM.

r. Sponſaliafunt bromi G wocrrterie fururi Ma-

trimonii, &Gc.
2. Ad eorum valorem requiritar libertas pefeéta
. Gravi metu extorza injufts, frosabiliat ipſoj ure
natnr'æ ſant nula.
4. Promiſſio ſponſalitia debes eſſe mutua; unde
F§. Sinè repromiſſone non dantur vera Bponfaha.
S. Verha vel ſij ua. debent ſuſtoienter exprimere con-
Sa sDvar.

„. Quando ſant dabia, arten dend ℳ mens profe-

rextiz, Gc.
*. Qurenam efone eenſantur. babiles 44 Honſar
lia .
Läberi ſint cor Pareni um valide contra
punt Jponſalia.
1, Werumque tanzen ika contrabentes pectant ſal-

Sèm venialikter;
— 4 1. Ims

—N
4*

ͤ2 Conferentia prima

1I. Imoô. & mortaliter ſi contrabant Perentibus

g'aviter, & rationabiliter invitis.
12. Reſolvitur Caſus I. de eo, qui defloravit Puel-
lam ſub fda promiſſione Matrimonii.
13. Talem tenetur ducere Et quare5
14. Neo ſakisfacit pracisè dotando eam.

15. Reſolvitur Ceſus II. de Puella, qua Haretirs

promiſer at Matrimonium cun ſenſa Paren-
zum.
16. An tabis promißß 7 vahat, f Ponfus velit am-
Pledti kdem veravg2
1r7. Rlvitur Cazſus III. de eo, qui contra Puem
priorum, contrawit 2da Ponſaua.
18 Haæc da non valent, nnietk * * ima muiſen:. R.
lum conditionata;
19. Vel etianzꝛfi 2da ſponſaz jam iger mmpragnats.
20 Sponſalia inita ezæ errore cirea ſubſtantiam LPer-
. Vnaæ, ſunt irrita, & nulla
21, Nala etiam ſunt Eiſponſa, veletiam Honſe;

7 ligutus voto caſtitatig, aut alio impedimeute

i retituas.
22. Nec valent, licdr Puella; Jan, conerlßſe m
corporig.
23. Spon, Hahta ante 1 rrernium completum mita
Suntnulla. „
24. Sub conditione zikta non valent ſi, impliciter an-
te, bene autem poſt conditionem adimpietanz
25. Sub conditione impoſſibili inita ſunt nulla-
46. Sub conditione turpi celebrata, obligant poſt
adimpletam conditionen non autem ante.
27. Ad valorem ſponlalium non requiritur Pra-
lentia Tarochi, . & teſtium.

*
.
4R

P
tu

tiben

Dnele

Aretin
Puren.

Gem
butſ.

n Pel⸗ *

ſene

lmeytt
1 ν

lter e

nesrequirantur ad va

De Natura & olligatione, &. 2

Præmittuntur, & breviter reſolvun-
tur quæſita, ſcitu neceſſaria, ad ritè deci-
dendos caſus circa valorem
ſponſfalium.

uaeres 1. Quid ſint ſponſalia?
R. Sponſalia(à ſpondendo, ſeu ſponte pro-
mittendo ſic dicta) ſunt promiſſio volun-
taria, libera, & mutua, ſigno aliquo ſen-
ſibili expreſſa futuri Matrimonii inter

Perſonas habiles. Ita Illſung. tr. 6. Diſp. 9.

9. I. art. I. cum tom. DD. Ex hac deſcriptio-
ne facilè colligetur, ducna conditio-
H valorem ſponſalium.
Verùm ut res tota ampliuùs dilucidetur,
Quxr. 2. Quæ & quanta libertas, &
deliberatio requiratur ad valorem ſpon-

ſalium? R Cum P. Sanchez. lib. I.de Matr.
Diſp. S. n. 5. Sporer. de Matr. Z. 1556.

Tanta requiritur, & ſufficit, quanta re-

quiritur ad mortaliter peecandum, ſeilicet
libertas perfecta cum deliberatione ſal-

tem virtuali. Ratio eſt: tum quia obli-
gant ſub mortali; tum etiam quia pro-

miſſio ſponſaliorum debet eſſe actus mo-
ralis, & ſimpliciter humanus: ad talem

autem actum ſufficit, & requiritur adver-
A 2 cen⸗

diqè cdovnferentia prima
rentia, libertas, & deliberatio ſaltem
virtualis: ergo, &cee.
Hinc qui in amentia, ebrietate &c.
contrahunt, non conficiunt ſponſalia, ut
communiter tenent Dpo.
Dices: Quid igitur de ſponſalibus ex
metu contractis tenendume
R. Si metus fuerit levis ſolùm,
valent; quia talis metus notabiliter
non minuit libertatem, & facilè contem-
ni poteſt, ac debet: ergo qui ex tali
metu conſentit, ſatis liberè conſenſiſſe
præſumitur; quamvis DD. communiter

fateantur, etiam hæc ſponſalia eſſe ſuᷣ

modé infirma, & de facili reſeindibilia
per eum, qui metum paſſus eſt. Si au-
tem metus fuit gravis, & ab extrinſeco

injuſtè incuſſus ad extorquendum ſponſa-

lia, Doctores diverſimodè ſentiunt.
Nonnulli ſatis grav DD. videndi a-
pud P. Kugler De ſponſal. part. I. n. 34.
tenent, ſponſalia ex tali metu inita va-
lere, quantùm eſt de jure naturæ. Lz
Croix verd de ſponſal. lib. 6. PZart. 2. 3 n.
106. putat, eſſe valida ex jure naturæ,
ex jure autem poſitivo eſſe probabiliter
nulla, per «. Ex litteris. de Deſponſat.
Impub. mihi tamen cum Kugler l. cit. &

IIlſung. cit. diſp. 9. n. 2. atque aliis pro-

babilius videtur, talia ſponſalia eſſe de
ju-

4

lten

Kc.

ia, u

De Natura, & Obligatione, &. F
jure naturæ nulla, nec inde oriri ullam

obligationem, nec impedimentum pub-

licæ honeſtatis. Ratio ſatis bona eſt hæc:

quia ex jure naturæ repugnat, aliquem

obligari ad actum irritum, & ſalter per le-
ges impoſſibilem: atqui matrimonium (ad
quod ſponſalia obligant) ex gravi metu
injuſtè incuſſo initum, eſt nulſlum, ſaltem
Per leges poſitivas: ergo & ſponſalia ob-
igantia ad tale matrimonium, ſunt de ju-
re naturæ irrita.

Quzxær. 3. Quomodo promiſſio ſponſa-

lium debeat eſſe mutun?
R. in hoc ſenſu, quatenùs promiſſio u-
nius partis v. g. Sponſi non ſolùm debet eſ-

ſe acceptata ab altera, ſponſa ſcilicèt, ſed
inſuper ab hac facta repromiſſio. Ra-
tio eſt : quia ſponſalia conſiſtunt in
contractu oneroſo: ad oneroſum verè

contractum requiritur nedum utriuſque
partis conſenſus, ſed etiam obligatio
mutua ad aliquid faciendum, vel dandum:

ergo. Communis apud Laym. lib. I. Wac.

10. part, I. c. I. . 2.

Bices. Quid ſi autem ſponſa acceptet
quidẽ promiſſionem ſponſi, abſq; eo, quòd
repromittat, tenebiturnè illam ducere?
. R. Cum diſtinctione. Si enim'/pro-
miſit animo verè contrahendi ſponſalia,
non tenebitur; quia contractus ſponſali-

A 3 Ltius

6 conferentin primma“
tius nullus eſt, ſi non ſit mutuus: unde
communiter dicunt DD. Contractum

ſponſalitinnm, elandicare non poſſe. Si au-

tem merè liberaliter promiſit, tene-
bitur, non quidem vi contractũs vere
ſponſalitii, ſed vi gratuitæ promiſſionis.
Tandem, ſi dubitet, quo animò promiſe-
rit, præſumendus erit promiſiſſe animo
contrahendi vera ſponſalia; quia in ob-

ſcuris & dubiis inſpieiendum & præſu-

mendum eſt id, quod plernmque fieri codne

Iuvit: at plerumque ſponſi non aliter ſe

obligant, quàm dependenter ab alterius
reciproca promiſſione, &animo efficiendi
vera ſponſalia: ergo. Ita rurſus cum commi
Laym. cit. Bonacin. Sporer. n.152. & alii.
uær. 4t b. Quiænam ſigna conſenſũs
expreiliva requiranturr
7 K. Talia ſigna, Vvel nutus, vel etiam
verba requiruntur“, quæ hie & nunc
ſufficienter exprimant, & indicent ,
loquentem ſeriè, & verè intende-

re promiſkonem reciprocam futuri

matrimonii. Ratio eſt: quia ſponſalia
ſunt contractus humanus civilis: homines
autem non poſſunt verè contrahere, niſi
per ſigna ſenſibilia animum veré contra-

hendi manifeſtent: ergo. Sanchez. Ca-

ſtrop. de ſponſal. diſp, I. punc. 4. . I. Ba-

benſt. Ty. §. part. 7. Aiſ- I. art. 2. M. 33t.

contrarium: ergo.

De Natura & Obligatione, & W. 7
Dixi, requiri talia ſigna, vel verba, quæ
Egnifcent, loquentem ſerid & veré inten-
re, &c. & 6. Enim verdò ſi ſponſus aut
ſponſa ſatis manifeſtet, ſe non ſeriò loqui,

ſed tantùm jocari; ut ſi quis alicui vetu-

læ dicat: promitto me ducturum te, ſi
quando junior evaſeris, & c. contractus
erit nullus: ſicut enim nuptias non con-

cubitus, ſed conſenſus facit T. 301. de

R. J. ita etiam ſponſalia non facit locutio
per verba vel ſigna quæcunque demum,
ſed conſenſus; qualis hic non ſupponitur.
id. Babenſt. o. rt.
Dices iterum. Sed quid, ſi promit-
tens fuerit ufus verbis dubiiss
R. In foro interno à Confeſſario atten-
denda erit mens proferentis. In externo
autẽ à judice proceditur ſic: ſiverba vel ex
ſe, vel ex circumſtantiis loci, aut ex com-
muni modo loquendi ſignificent promiſ-

ſionem mutuam, pronuntiantur valida: ſin

minus, invalida: denique ſi verba ita
ſint dubia, ut ex iis non poſſit probabi-

liter coniici mens utentium, declarari ſo-

lent ut invalida, juxta Perez, Diana, Go-
bat tr. 10. u. 73. & Sporer. z. I75. Katio
eſt: quia ſtandum eſt pro libertate poſſi-

dentium illam, niſi jus aliquid in contrari-

um ſtatuat: atqui hic jus nihil ſtatuit in

Quær.

8 conferentia prinan
Quær. „tò. Quænam Perſonæ habiles,

vel nhabiles cenfeantur ad contrahenda

K. Illæ ſolum Perſonæ cenſentur habi-
les ad contrahenda ſponſalia valida, quæ
matrimonium ipfum aliquando validé &
licitè poterunt contrahere, quæ verò ma-

ſponſalia?

trimoni ips validé & Hicitè contrahere

nunquapoſſunt, velaliunde ex juris diſpo-
ſitione ad fpondendum inhabilitatæ funt,
nequeunt valida conficere ſponſalia. Ratio

eft: quia ſponſalia funt promiſſio futuri ma-

trimonii: ergo illi tantùm ea poſiunt con-
trahere, qui ſunt habiles ach matrimonium
ſuo tempore ineundum, idque validéè ſi-
mul, & licité; nam univerſim promiſſio
de aliquo impoſſibili, vel inhoneſto, ſeu

illicito faciendo non valet, tametſi jura-

menté fuiſſer confirmata: quja juxta
Reg. SS. Jar. in 6. non eſt obligietorium

zontra bonos mores praſtitum juramen-

gzum. Ita cum Com. Sanchez. Eb. I. diſpit F.
IIII. tr. 6. Aiſp. 9. 4. r. art. T. . 9. Reiſtenſt.
mor. tr. rg. Aiſt. I3g. n. 20. Cbi tamé adver-
tendu, ſponſoôs pro eo ſolùm tempore in-
habilitari ad contrahenda ſponſalia, quo
manent irretiti impedimento ſive diri-
mente, ſive etiam impediente ſolùm ma-
trimonium; unde ſi ſuam promiſtionem

referant ad tempus, quò impedimentum

ſe
lu
t,
Nn

VAl
tib

con
ee
is

del

c

De Naturk & oblgatinne Ge. 9

s, fuerit legitimè ſublatum, valebunt ſpon-
na“ ſalia. Ratio eſt clara: quia pro tunc li-
citè contrahunt matrimonium: erge pro
dbu nunc validée promittunt. YZid. Dh. i⸗
gur Quxær. 6t. An Liberi licitè, vel ſaltem
6„ validé contrahere queant ſponſalia Paren-
mn tibus irrequiſitiss
ee R. I. Caum communi Dhp. Fos Validè 3
po. contrahere. Ratio eſt: quia in e-
u; lectione ſtarus, maxime martrimoni-

nio 4 alis, ipfſo jure naturæ quilibet eſt li-
ber, & nulli alkteri, ne quidem Parenti-

UR

4.*
Nr bus ſubiectus. Hinc meritè Concil. Wid.
un „ Seſſ. 24. C. I. decidit, valiaa lſſe maltri⸗
ſi meonia Liberorum ſint conſenſia Parentam
o contracta: ergo etiam valida erunt ſpon-

eu AKlia, ſaltem per fe loquendo, ſi tale ma-
trimonium aliunde non ſit prohibitum.

R. 2. Liberos irrequiſitis Parentibusro
c coutrahentes communiter peccare, ſed,
. Per ſe loquendo, venialiter tantùm. Ra-
H tio eſt: quia liberi, præfertim Filiæ, de⸗
ſ. „ bent id honoris Par entibus; Secùs enim
e Parentes meritèò judicabunt, ſe contem-
R hi. Diximus tamen, quod ber logquen-
o Adowvenialiter tantaum peccent » nam per
1 accidens, fi nimirum prævideant, ſe Pa-
nr rentibus non requifitis daturos occaſio-
nem magni mæroris, gravis atque diu-
ſn turnæ offenſæ, aliorumve peccatorum,

A 1. exX⸗

o conferentia primz

excuſari haud quaquam poterunt à mor⸗
tali peccato. Sanchez. lib. z. diſp. 23. 2 n. 9.

Bahbenſt. . Aiſp. 1. art. 2. n. 1S.
Dices. At quid, ſi contrahant Paren-
tibus invitis, & contradicentibus?
II–K. Cum Diſtinctione. Vel enim contra-
hunt c dignis vel indignis, id eſt, talibus,
qui funt vitæ perditæ, eriminoſi, vel alias
malæ famæ, e quibus infamiæ nota;, a-⸗
liudvè dedecus in familiam redundet? ſi

primum, non peccabunt, ſaltem ſi con-
ſenſum à Parentibus modeſtè petterint, &

aliunde nullum immineat incommodum;
quia quantùm ad eleckionem ſtatús funt

ui juris, ut dictum eſt. Quin pot iùs Pa-

rentes peccabunt, ſi abſque juſta, & gra-
vi cauſa nitantur impedire Filium aut Fi-
lià ab honeſto, & ſibi utili conñubio. Si zdũ,
id eſt, ſi cum indignis contrahant, vix
excuſabiles erunt à peccato mortali. Ra-
tio eſt: quia ex talibus connubiis regula-
riter, & quaſi ſemper ſequi ſolent gravia
mala, utputa, ſcandala, odia, rixæ, ac
diſſenſiones, dedecus denique Parentum
& totius Familiæ: ergo ſimilia connu-
bia & ſpowſalia vix, aut certò rariſſimè
Sora pofunt finéè peccato mortali.
ide de hoc puncto optimè diſſerentem
P. Sporer. 2n. 204. La Croixn. oι .

*

lue
en⸗

De Natura &- obligatione, &. ðð

Proponuntur, & breviter reſolvun-
tur Caſus practici de Spon-
—üüüüüüüüuuuulibus.
QASIIS PRIMIS.
1Linus, ut uſum corporis impetraret,
L Edte promiſit matrimonium Titic,
quæ Primè quidem tergiverſata, tandem
erò acceptata condttione fFutunt ma-
trimonii, petitum conceſſit. Aſt Titius
Facti jam pænitens, quarit. I. an ſponſa-
lia valeant? 2. an Titiam defloratam te-

neatur ducered O”ͦJ”JMJJMV
R. Ad Imum. Sponſalia reipſa non va-12
lent. Ratio eſt: quia ad valorem ſpon-
ſalium requiritur promiſſio vera, & ſeria:
atqui ficta promiſſio nec vera eſt, nec ſeria,
proindéque nihil operatur, prout bene
probat Maſtr. 4. diſp. 7. de Matr. n. 25 8'.
&α Kugler part. I. deſponſ. Z. 22. ergo
ſponſalia reipſa non valent.
R. Adzdum, Titium obligari ad du-r3
cendam Titiam, non quidem vi promiſſio-
nis ſponſalitiæ, quippe quæ conſenſu de-
ſtituta, reipſa nulla fuit, ſed tituléô juſti-
tiæ; nam, ut ait Laym. tom. 2. L. 5. r.
10. c. I. Z. 1o. Mulier copiam ſui cor-
poris faciendo, inſtituit contractum in-
. DOomi-

12 conferentia prinn
nominatum: Do tibi corvpus meum ea lege,

ut poſten Matrimonium mecum contrahas

(quod & factum in noſtro caſu) quare
ſi mulier ex ſua parte promiſſum impleat,
alter acceptare non poteſt, niſi ex naturali

æε quitate & juſtitia contrahendlo obliga-

tionem implendi etiam id ipſum, cujus
causA pars altera impleverat. Et licèt

talis in animo ſuo proteſtetur, nolle ſe

ſponſionem facere, tamen externa illa
ſpontanea acceptatio copulæ, tali, & non
alia conditione oblatæ, eſt contraria pro-
teſtationi, eamque morali æquitatis ra-
tione elidir. Quam ob rem deceptor in
omni foro ( inquit idem Layman.) ad id
compelli poteſt: nec dubito, quin in fo-
ro externo compelleretur.
ices. Ergonè ſuæ obligationi nõſatisfa-
ceret;, dotando præcisée Titiam defloratâ?

14 R. Cum Sanchez. lib. I. Aiſp. 1Io. Maſtr.

Tbl. wor. diſp. 2o. n. 76. & La Croix. lib.
6. part. 3. n. 67. probabiliùs non ſatisfa-
cit. Ratio eſt: quia juſtitia commutati-
va exigit non tantùm ut reddatur æquale,

ſed ut (per ſe loquendo) idemmet, quod

ex juſtitia debetur, reddatur in individuo:
at Titius debet puellæ defioratæ ex ju-
ſtitia corpus ſuum in Matrimonio tra-
dendum: ergo non ſatisfaciet præcisè do-

C18

tando illam; præſertim ſi per juſtam Judi-

4 6
al
nare
leat,
tali
lig.
jus
iet
leſe
illa

non

ro.

ra-
r in F
Gid
o.
islr.
rati
laſtt.
.M.

listr⸗

Gale,

gual,

duo:
tIN⸗
e.

.

ligent ita, ut teneatur ſtare promiſſis?
Ss

Dee Natura &S Obligatione, &. 13
cis Eccleſiaſtici ſententiam fuerit adactus
ad matrimonium. Vide etiam Gobat. tr.
10. n. 230. Ubi mox datam reſponſio-
nem ſapienter limitat, reſolvendo quèòd

non teneatur ducere defloratam, Imo.

Caſu, quo mulier advertit fictionem pro-

mittentis, ut ſi promittens fuiſſet ex no-

bili ſanguine, puella verò ignobilis, &

de infima plebe; tunc enim videtur no-

luiſſe illum obligare, imò voluiſſe decipi
potiùs, quàm ſit decepra. 24dò. Non te-
nebitur eam ducere, ſi ex tali matrimo-
nio oritura fint gravia ſcandala. 3tiò. Si

promiſſor falsò putârit, puellam, cui

fictè promiſit, eſſe virginem, qualis tamen
non fuit; & ſinè dubio ceſſat obligatio, ſi
puella patiatur ſe ab alio corrumpi poſt
factam promiſſionem; quo caſu ne quidem

tenebitur quidquam ei dare pro dote, ſicut

nec tenetur, ſi illa reſpuit fictum promiſſo-

rem; quia non promiſit dotem, ſed matri-
monium. Ita poſtSanch. Lugo. Gobat cit.

CLASIIS SECINDISS.

C Empronia ſponſalia feci t ecum Sempro-

nio, quem probè noverat; eſſès Ack-
tholicum; hine Parentum ſuorum nedum

. oſenſam Jed & diſeratiam incurrit.

Pabitat ergo, & quaærit, an ſponſalia ob-

2

15

14 Conferentia prima
R. Semproniæ ſponſalia videntur non
valere, ideôque non tenebitur ſtare pro-

miſſis. Ratio autem eſt: quia ùt cum

Communi DD. tenent Gobat cit. n. rof.

Babenſt. IIIſ. Kugler part. I. n. I1I4. ma-

trimonium Catholicæ cum hæretico, re-
ulariter ſaltem loquendo, eſt illicitum,
adeôque moraliter impoſſibile: nemo au-
tem ad impoſſibile obligari poteſt, ùt ha-
betur Reg. WI. Zur. 6. ergo.
Deinde, ex tali connubio Semproniæ
meritò timeri debent ſcandala, diuturna
Parentum offenſa, & alia inconvenien-
tia: atqui ſponſalia ex quibus hujusmo-

di mala rationabiliter rimentur, ſunt nul-

la, utpote repugnantia pietati, aut charita-
ti: ergo. Vide la Croix.6a. Spor. n. 20¾.
Dices. Quidſi autem Sempronius ſpon-

deat, quòd velit veram, ſeu Catholicam

fidem amplecti ?

16 R. Si hoc ſpopondit dum ſpon⸗

ſalia contraxit, & Parentum offenſa,
periculum ſubverſionis &c. non fſint
timenda, probabilius valida funt. Ita
cum aliis pluribus Kugler proximk cit.
Verùm, quia multiplici experientiâ com-
probatum eſt, quòd (præſertim ſponſi hæ-

retici) matrimonio ſemel contracto non

ſtent promiſſis, in illis ſaltem locis, ubi
hæretici vivunt permixti cum Catholi-
cis

bene
ro
on
. E

Dee Natura &- Obligatione, G&. T15
cis, quin potiùs nitantur & mulieres, &
liberos fortè ſuſceptos pervertere; hinc
bene monet Gobat. tr. 9. n. 220. cum Tan-
nero, Laym. & aliis, ut DD. Parochi,
quoad poſſunt ſeſe opponant talibus con-

₰

SS ſponſalilus eum Cnja andeſti-

nè contractis, poſtea Pacti pani-
tens, cuidam alteri promiſit matrimo-
nium, promiſſümque jurejurando confir-
mavit ocoram pluribus teſtibus, proprio
etiam ſaunguine ſubſeèribens. Hinc quærit;
an huc 2da ſponſalia prioribus non prava-
leant, an verò priorilus potius ſtare te-
veaturfffff ð
R. Non prævalent ada, ſed tenetur ſta-17
re prioribus. Ita cum Communi la Croix.

lb. 6. part. 3. n. 73. Ratio eſt hæc: quia

cùm priora fuerint valida, non amplius
licet ei contrahere matrimonium cum alia
ſine conſenſu prioris ſponſæ: ergo promiſ-
ſio matrimonii alteri facta fuit de re illici-
ta, & per conſequens nulla, uùt conſtat ex

dictis n. y. Datéô tamen, quèd Qajus
cum 2da. contraxerit matrimonium ratũ
(quod ſubin vocatur ſponſalia de præſen-

1I6 conferentia prin
ti, ſed impropriè tantum) hoc velut for-
tius vinculum tribuens jus in re, præva-
leret prioribus ſponſalibus de futuro, tri-

buentibus ſolum jus adrem, prout habet

communiſſima Doc orem.

„

Dices. Sed quid ſi prima ſponſalia
fuiſſent inita ſub conditione tantum de

futuro, ada verò abſölutè, ſimèulla con-
ditione, nunquid hæc praæ valebunt?
18 KR. Non prævalent: quia vi prior tenetur

expectare eventum conditionis, quônon

exſpectato illicitè contraheret cum alia:
ergo etiam invalidè promittit tale matri-

monium contrahendaum. Navarr. San-.

chez. lib.5. diſz.6. n.5. Clericatus de Matr.
deciſe go. n. 22. Et eſt communis DD.
Dices iterum. At Cajus zdam ſpon-
ſam ignaram priorum ſponſalium jam im-

pragnavit, tenebiturne nihilominùs du-

cere priorem ?

R. Per ſe loquendo tenetur ducere pri-
mã, ſi cum prima contraxit ſponſalia abſo-
luta aut conditionata quidẽ, ſed conditio-
ne modò ſam adimpleta. Ratio eſt: quia per

hoc, quòd zdam imprægnaverit, non tol-
lirur jus prioris ſponiæ: & homines ſolent
inſiſtere juri ſuo, non curando de injuria,
vel damno, guod aliis inde infertur. Si ta-
men ex violatione priorum ſponſalium
exiguum incommodum ſit obventuruùm
priori

De Natura & Obligatione, &. 17
e. priori ſponſæ, 2dæ autem grave; & præ-
r ſertim ſi hec aliter vix reparari queat à
,t. Caſjo, tunc æquitas ſaltem aliqua, aut cer-
be tè charitas poſtulabit, ut prior ſponſa ce-
AQaat juri aquiſito, potéſtque tunc judex
AI compellere ad ducendam poſteriorem, ait
n A ia Croix. eit. n. 7a. referéns pro hac ſen-
cr tentia Sanchez, Krimer, Kugler & alios

; plures. Addit Gobattr. 1o. n. 327. quòd
gett i zda ſponſa fuiſſet conſanguinea primæ

önon in zdo gradu“, teneretur Sponſus pro-
aliu priis expenſis procurare diſpenſationem.

„— Corollaria nonnulla, ecx dictis
ſhor üinferenda.
Olliges Imò ſponſalia inita ex erro-20
OOOre vel fraude verſante circa ſubſtan-
epr⸗ tiam contractůs, aut circa qualitatem per
adb. ſe intentam, ſeu redundantem in ipſam
ce fübſtantiam, eſſe nulla. Rartio eſt: quia
iapet ubi intervenit talis error vel fraus, deficit
e Eognitio, & per conſequens conſenſus in
ſlen“ fuübſtantiam: ergo etiam contractus, ur-
h pote conſiſtens eſſentialiter in conſenſu.
Si.. Deinde talis error invalidat ipſum matri-
Wuon monium, ut dicemus infrà n. SS. ergo 41
in fortiori ſponſalia de Ihturo ; quippe Gu
on-

8 W Cinſerentia primn
longè facilius diſſolvuntur, quàm matri-

monium. Contra verò, ſi error, aut

deeceptio folùm verſentur circa qualitates,
aut circumſtantias ſponſi, aut ſponſæ;
ſponſalia quidem valent; attamen ſi qua-

tis ſupervenientes, ſufficerent ad ea re-
ſeindenda, tunc errans aut deceptus ha-
bebit jus ad reſeiſfionem ſponſalium. Ra-

tio eſt: quia ut notavit Leſſius lib. 2. de
Iuſt. c. 32. dubit. g. in jure paria cenſen-

turnon eſe, & non hareze aliquid ſua-
.

pervenire, & pracedens ignorari. Vide
Sporer. n. 167. Herincx. part. 4s. de ſponſ.
diſp. 1. n. 20. . .

21 Collig. adò, ſponſalia ab habente vo-

tum caſtitatis perpetuæ contracta (vel

aliud quodcunque impedimentum ma-
trimonii) irrita eſſe, & nulla, ſaltem re-
gulariter loquendo. Ratio jam ſuprà

data fuit:quia ad impoſſibile, aut illicitum

aliquid faciendum, nemo ſe obligare po=-
teſt: at habens votum perpetuæ caſtita-
tis (vel aliud quodcunque demum im-

pedimentum matrimonii)liciteè nunquam

S contrahere matrimonium: ergo.
Reiffenſt. Wl. moritr. Ic. diſt. Ig. n. 27.
Dices. At nunquid valebit talis pro-

miſſio facta ab habente votum caſtitatis,

—

litates ſint tales, quæ ſponſalibus contrac-

1

Del
mee
ſenleri

Gnnt

kEnt

lun
bitur

6,

mur

tere
D
1. 20

4 De Natura & obligatione, &. 19
uti ſi Puella intuitu ralis promiſſionis conceſ-
ſerit copiam corporis?
itne, R. Non valet, nec obligat, præſertima2
onle, i Puella ſupponatur fuiſſe conſcia voti;
qu, tunc enim ſibi debet imputare, quòd con-
ſenſerit: Eſto etiam, quòd fuerit voti ig-
ee. nara, nihilominus ſi votifragus aliter
nohr damnum Puellæ illatum compenſare va-
m. N. leat, tenebitur abſtinere à matrimonio:
„ iin minus, per accidens quidem =
ener bitur eam ducere, at non vi promiſſio-
nis, ſed titulé juſtitiæ: nec licebit ei pe-
VEéE tere debitum, quamvis reddere tencatur.
ſun, Ita cum commun. Perez, Gobat, Sporer,
n. 266. =
NW. Collig. 3tid, Sponſalia ante ſepten-23
Nl nium complerum inita, irrita eſſe & nulla
m. per c. litteras. de deſponſat. Impub. Quia
en in talibus nondum ſupponitur uſus ra-
ſu tioenis, conſequenter nec conſenſus ſuf-
iuan ficiens. Si tamen ſeptennium egreſſi,
Neße⸗ ſpondeant matrimonium, quamvis annos
tms pubertatis nondum attigerint, ſponſalia
mie quidem valebunt, infirma tamen erunt,
nduan quia reſcindibilia poſt pubertatem adep-
h“ tam, ut dicetur n. 30. 4
% . Coll. 4td, Sponſalia ſub conditione dea4
6. futuro inita ( aliud eſt de initis ſub
conditione de præterito vel præſenti;
quia hæc, ſubſiſtente conditione ſtatim
h. B 2 va-

itats
6

20 conferentia prima
valent, non ſubſiſtenteautem non valent)
non obligare abſolutè, nec inducere im-
pedimentum publicæ honeſtatis quouſ-
que conditio ſit adimpleta, ita expreſsè
ſtatuitur c. I. de Sponſal. in 6. Ratio eſt
hæc: quia ante eventum conditionis non

merentur dici ſimpliciter ſponſalia, eòè⸗-

quèd adhuc deficiat conſenſus perfectus
in matrimonium. Nihilominùs, ut jam
dictum eſt, hujuſmodi ſponſi tenentur ex-
pectare eventum conditionis: quâ adim-
pleta ſtatim valebunt; quia tunc conſen-
ſus tranſit in abſolutum; proindéque in-
ducent dictum impedimentum publicæ
honeſtatis. Ita Communis DD. ut vi-
dere eſt apud Sanchez. Lib. S. diſp. S. n. 24.
& Sporer. n. 213. Krimer lib. g. n. 569.
la Croix. n. FH5. 2
Dices. Sed quid de ſponſalibus ſub
conditione impoſſibili contractis tenen-
dunnn:
25 R. non ſunt valida, nec ullam pariunt
oôbligationem. Ita Schmier. tom. 3. lib.

Babenſt. cit. art. 3. . F. Ratio eſt: tum
quia ad impoſſibile nemo ſe obligare va⸗
let; tum etiam quia talia ſponſalia ob im-

poſſibilitatem conditionis nunquam po-

terunt tranſire in abſoluta: & hêc ipio,
quòd contrahens adiiciat conditionem

3 he

„
=
S
=

De nutkra & obligalione „&c. 21

I) impoſſibilem, ſatis oftendit, ſe non habe-
oll re animum contrahendi: ſiné animo au-
Urht tem contrahendi irritus & nullus eſt con-
A Kractus. Quòd verò conditio impoſſibi-
“ lis contractui matrimoniali adjecta habea-
ei. kur pro nulla, fit ex ſpeciali diſpoſitione
Hl juris, quæ, cùm non pugnet pro ſponſa-

libus, ad hœæc extendi non debet.

WM Denique, ſi conditio turpis, & inho-26
M neſta ſponſalibus adiiciatur, ante imple-

“õ tam conditionem nullatenus obligabunt,
en ſed reſcindi debent: Nam quæ facta laæ-

“WB dunt, pietatem, exiſtimationem, vere-
h 8 ëundiam noſtram, & 6 ut generaliter di-
RVL

xerim) contra bonos mores fiunt, nec fa-
cere nos poſſe credendum eſt, ait Papinia-
nus in L. Filius 15. ff. deé conditione inſti-
ttiut. Congditione autem ſemel adimple-
Im t2 obligant; quia per eventum conditio-
enen nis tranſeunt in abſoluta, & cùm tale ma-
rrtrrimonium honeſtè contrahi poſſit, om-
nin nino obligabitur promittens, ut huic ſa-
tisfaciat. arg. L. 4. Q. Jed quod 3. f. De
„A Ccondict. ob turvem cauſam. Vid. Ba-
tun. bdenſt. cit. 2. 9.
reo CQCollig. denique sStò, ad valorem27
bin. ſponſalium non eſſe neceſſariam præſen-
n . tiam Parochi, & Teſtium: unde ſonſa-
6b lia clandeſtinéè contracta defactò valent

22 conferentia ſecunds
ſecundam communem DD.; quia nulla
lege veljure ſunt irritatꝛa.
Nec dicas. Vi Concilii Trid. &eſſ. 2 ½.
de reform. Matr. c. I. Defacto non valet

matrimonium clandeſtinum in locis, ubi

Concilium hoc promulgatum eſt: ergo
nec valent ſponſali. ”l
R enim Negando conſequentiam :
clandeſtina enim matrimonia per Con-
eilium Trident. irritata ſunt ob graviſſi-
mas cauſas, & ad præœcavenda irremedi-
abilia mala perpetui concubinatus, &
adukerii aliquorum, qui prius clande-
ſtinè cum una, & poſtea in facie Eccleſiæ
cum altera contraxerant; quæ mala, cùm
ex ſponſalibus clandeſtinis non immine-
ant Eccleſiæ, hinc dicta conſtitutio nul-
latenus extendi debet ad ſponſalia, præ-
ſertim cùm de his Tridentinum nullam
fecerit mentionem, & de ſolo matrimo-
nio loquatur. Vid. Reiffenſt. diſt. 14. .
30 & 37.

SECUHNDA.
De Sponſalium diſſolutione &

Cauſis ca diſſolvendi. 4

SIIM.

CONFEREN TI‚A

em
49

Anolt

e

tim!

ari.
mec⸗

F, AQ.

lunde⸗
cleſiæ

cü

mine⸗
onul.
nullem
nim

1 1,l

bDe rochber. Aiſt. atiokenct. 23
SII MM ARIIM.

28. ouſala etiam itins celebe. ata Helant di S.
olv.
29. Im m i 66 lare celent ber mutuum 4 Sinam
onlotum;

3 . Non tamen ipnbbrum, uumadi nt alas.

31. Ceſſant etiam per ſigoeptionenz Ordinis Sacri.

32. Mtem per profelſionem Religionis approbatæ.

33. Trem per Marnmaninm cumz alio, vel alis
contrattunn.

34. Probabilius tamen in hoe eaſu non di olnan-
tur abſolate & ſi⸗ mpliciter.

35. Etiam dirimuniur bey Zao:lvis imkedimentar,
Jpervenient.

. 3697 An autem N, mplieiter: 2 5 eentroveglan inter
DD.

37 Sonlalia ſubinde eIant per lapſaun tempo orix.
38. Non tamen ii tempui ſit 1. ram aa Bollicitax-
dam obligationem.

39, 4 ſonſeliber rel⸗ lre liget, Ponlas peſt e.

40. Item ob ſnn cationem /ponß aut Pponſe;
41. I4 4½ verum eſt, licéêt fam Sonka, quànr Nnße

ehet Fornicatus.
42 Item lieitum eſt relilire ob mutationem orabi-
lem ſupervenienten ðð
43. Quæznam naulatio cenſtatur norabiss 3
44. Quænam ſint notabiles eæ parte animi?
45. Quænam ex parte corporis? Et
46. Quænam ex parte toöortunæz à5

47 .TInde dignoſeendum, an ſponli præviſa tali mula⸗

tione, oontraxißent iponfalia, vel non?

L 48. Et quid, ſi dalitetur an con/znſi, WWent?

6497 ſ,6 quando privata auctoritate liceat V

24 Conferentia ſecunda

20. Retwitar Cus l. de ſponſo AFamane Kon-

Jam ſuam.

FI. Reloivitur Calus II. de Honſs . au: i ulis erißti.

mavit ſponſam eſſe divitem.

52. Reſolvitur Caſus II de e0 721 po PBonßalie

diſoeſſit, &c.

53. Quid ſ ſponlus redeakz, ante routraum 4 on-

No matrimonium cum alio “
54. Et guid, ſiſponſa interim evali Iit rio- 2—
5 5. Sponſalia criana juramentö Firmata Paſſant d, 45 .
oloi.
56. Si ſponſa (idem eſt de ſponſo) laboret Netode
perniciofos tenvtur illum manifeſtare, G.
52. Segus, A non ſit pernicigſus neec manite Mandes.

58. Hon ſ tenentur abltinere ab' iis, guæ matrimor-

nio contrahendo obſtant. Inde
59. Sponſus, vel ſponſa pecpando tum alio, Ro obe⸗
Viliäirce. vommittit s dablex brcoartm.

§. I.

Præimittuntor, & brevi ter reſolvun-

tur r quſita, ſeitu neceſſaria ad reſolvendos

Caſus circa diſſolutionem
ſponialium.

diſſolubilia? 2
28 R. Sunt omnino: quia eorum n diſtolu-

tio neque jure naturæ „neque divino, ne-

que eccleſiaſtico eſt prohibita 1ſ juſtis de

cauſie 3 .

„

Nleres 1mo, Sintnè ſponſalia ſemel
legitimè S validè contracta rurſus

Clenl
Per an
lcl
2. R
gene
lenlin

A

6
onl
Aere
dad
arn
cimu
ftal

(pol

Neße

. De ſponſalium diſſolutione crec. 25
en. gauſis fiat. Quin ctiam tum ex jure ec-
AQleeliaſtico, c. Braæterea. de ſponſal. tum
er. etiam ex praxi, & conſuetudine in Ec-
cleſia paſſim recepta conſtat, quèòd ſolvi
valeant. Sunt tamen cauſæ nonnullæ ex
u. quibus ipſo jure ceſſant; aliæ verò, quæ
ſolm dant jus reſiliendi, prout obſervat
„ Babenſtuber cit. Aiſp. 1. art. 4. Unde
6½ Quxær. 2dò, Quibus de cauſis ſponſa-
H lia iplo jure ceſſent, & diſſolvantur?
Ra.. Imd: Prima cauſa eſt mutuus ſpon-29
ſorum puberum conſenſus, vel potius
n. diſſenſus. Ratio eſt: quia omnis res,
, der quascunque cauſas producitur, per
e eaſdem diſſolvitur. C. omnis res. 27. 4.
2. Et c. I. de Reg. Jur. atqui ſponſalia
generantur mutuo contrahentium con-
fenſu: ergo per mutuum diſſenſum diſ-
u ſolvuntur. Maſtr. ag. diſp. 7. Z. 297.
ens . Dixi: primam cauſam eſſe mutunm 30
Sonſorum puberum diſſenſum. Nam ſi
ſponſalia ſint contracta à ſponſis, quorum
uterque, vel unus ſaltem eorum impubes
ſenl erat(puta maſculus ante annum deecimum
rurs quartum, & fæmella ante annum duode-
e cimum completum) non poſſunt ſponſa-
ſol. ſalia diſſolvere per mutuum diſſenſum, ni-
,e., ſi poſt annos pubertatis ade tos, prout ex-
e preisé ſtatuitur. e. de illis. 7. de deſponſat.

—W
M

nſilu

x.

26 (Conferentiaſocunda
Impub. item c. à Nobic. F. eod. tit. & ali-

bi. Ratio hujus diſpoſitionis eſt : quia
ob fragilitatem ætatis nondum cenſentur

tempus pubertatis eſt exſpectandum. Vi
Maſtr. I. it. . 298. —

habere maturam deliberationem ar iden

31 K. 2do. Sponſalia etiam diſſolvuntur

per ſuſceptionem Ordinis Sacri (iſt eſt
majoris, non item minoris) Ratio eſt: quis
conſtiturtus in ſaeris eſt perpetuò inhabi-

lis ad matrimonium. Ita communis.

Utrum aqutem ſponſo absque cçonſenſu

ſponſie liceat Ordinés ſuſeipere, major
contractus ſponſalium ſemper tacitè ſal-
tem involvat hanc conditionem: niſi e-
legero ſtatum perfectiorem (qualis eſt
ſuſceptio Ordinis, vel etiam cœlibatus)

Plurimi autem negant, uùt videre eſt apud

cit. n. zy. & Schmier. lib. g. tr. I. c. J. n.

liorem mranſivero, contraétui ſponſalitie

nec ex natura rei, nec ex jure poſitivo in-

eſt; ſecus enim pariter liceret eligere ſta-

tum cœlibatus: ergo Via. Babentt. art. 4.
n. F. on nit. adi. 6.

s,õ
3DOH

32 K. 3tio. Sponſalia item diſſolvuntur

per profeſfionem Religionis approbatæ.

Ratio eſt: quia Profeſie dirimit matri-

.

mo⸗

De ſponſalium Diholutione, & c. 27

„& monium ratum. C. ex publico. de converſ.
au Cenjug. ergo à fortiori dirimit ſpon-
nlem ſalia. Cæterùm, an ſolus ingreſſus diri-
Kil mar ſponſalia, controvertunt. DD. San-
nVO chez, Bonac. & alii volunt diſſolvi abſo⸗
Ilute per ſoluùm etiam ingreſſum: econtra
lwunm D. Thom. Durandus & alii apud Cleri-
(ſtd cat Deciſ. 17. n. 172. contendunt, non
n diſſolvi, niſi per profeſſionem. Tertia tan-
umbe dem oôpinio eſt media, quam tenent Pa-
ut laus, Pont. Maſtr. cit. n. 3200. dicentes,
onſem quèd per ſolum ingreſſum diffolvantur
me ex parte remanentis in ſæculo, ita, ut
ocudt non teneatur protinus exſpectare profeſ-
teal ſionem ingreſſi: & hæc videtur veroſimi-
Jior Ratio autem, quòd ex parte rema-
l nentis in ſæculo diſſolvantur, eſt: tum
bes) quia ingrediens eô ipſo cenſetur cedere
eſtapr juri ſuo ad ſponſam aquiſito: tum etiam
rinn quia nimis immutat ſtartum. Quèd ve-
ℳ r ex parte ingreſſi non ſolvantur er ſo⸗
lum ingreſſum, eſt hæc ratio: ne Cillcet
cd Via aperiatur fraudibus: facilè enim quis-
Fol. que ſponſalium, vel ſi onſæ poriùs per-
ete r. trœοſus, Religionem d tempus ingrede
ℳτι Lretur, ut ſic ab onere ſponſalium ſeſe exi-
meret, & aliam ducere poſſet. Vid. Cle-

ur ricat cit. l.
d. . R. 4td. Inſuper ſponſalia ipſo jure diſ-33
Pull⸗ ſolvuntur per matrimonium validè con-

28 conferentia ſecunla

tractum cum alio, vel alia ſponſa. Ira

communiſſlima DD. Schmalzgr. lib. g.

kit. g. A. 30. Reiffenſt. &c. Kartio jam

fuit fſuperiùs inſinuata: quia nimirùm ma-
trimonium cä fortiùs vinculum, quàm
ſponſalia, tribuens jus in re: ergo huic
ſponſalia, tribuentia ſolùm jus ad rem,
debent cedere. Deinde ſtante hoc matri-

monio, jam impo flibile evadit matrimo-

nium cum priori ſponſo, vel ſponſa con-

trahendum: ergo hôc ipſo ceſſat obliga-

tio contrahendi matrimonium cum illa.
Dices. Sed quid ſi tale matrimonium

ſolvatunper mortem conjugis, erirnè tunc

obligatio ducendi priorem ſponſam, ſi
contractaa 5 eee
34 RK. Sanchez, Laym, Filliuc, Babenſtub.
aliique ſat multi negant; eoquèd per
matrimonium obligatio priorum ſponſa-
lium nedum ſuſpenſaà, ſed penitùs extinc-
ta fuerit, adeôque non ampliùs reviviſ-

hæc ſupponatur urgere ſponſalia olim

cat. Affirmativa tamen opinio, quam

tenent Sporer, Haunold, Maſtr. Herin.

Schmier, Kugler part. . n. gzz. aliique

ſat multi, videtur probabilior; tum quia
talę matrimonium nec ex jure naturæ,
nec'ex jure poſitivo probatur habere vi

ſimpliciter irritandi ſponſalia priùs eôn-
tracta; prout beneèe probat Schmalzgr.

oit.

lerren

l.

Gtez,
Clarun
nhint⸗
uni

n

Ueliene
Uud,

uuinon

ſern
Meigtt

(untra

N,
ergta
I. 0
Genon
Peſim
Anch
linex⸗
enrt

Natio

walid

inhoc

ob

Sa

Itrum

— „

Enl.

de ſponſalinm diſſolutione, & c. 29
a. h Tt n. 3 5 tum etiam, quia obligatio ſpon-
r ſaliorum conſiſtere poteſt cum matrimo-
tio jon Nio, in tantùm, ut poſt diſſolutum tale ma-
trimoniũ cum priori contrahere teneatur:
quemadmodùm ergo qui habet votum in-
grediendi Religionem, vel caſtitatem ſer-
vandi, non liberatur ſimpliciter per ma-

Tümme
8, utnr
tgo hui

ihren, trimonium, ſed hôc diſſoluto tenerur il-
e ud ſervare 3 ita pariter in noſtro caſu te-
u netur talis. obligationi ſponſalium ſemel
KM contractæ ſatisfacere. Vid. DD. cit.
i K. ytò. Sponſalia porrè dirimuntur3 7
per quodlibet impedimentum dirimens,
d Ime probabilius etiam impediens, quod
Rdn de novo ſupervenit. Et quidem de im-
un pedimentis dirimentibus confſentiunt
in n Sanchez. Iib. 1. Aiſp. 56. Palao, Laym, He-
rinex de Ga di. I. n. 35. quoad impe-
ben qientia tantum tenet Sporer. n. 274.
nd Ratio autem eſt: quia per hujuſmodi im-
nhonn pedimenta matrimonium redditur vel
el invalidum, vel certè illicitum: ad
actum autem illicitum, ceu moraliter
, Pl impoſſibilem, quamdiu talis eſt, nulla da-

tur obligatio: ergo. Maſtr. 4. diſp. . M.
. 22. Caſpenſ, & alii.
tume Qalio tamen non inanis movetur,36
Hütint utrum per hujuſinodi impedimentum ſu-
een perveniens ſimpliciter ex parte utriuſque
(ponſi ſolvantur, an.verò ex partc inno

Umalin, centis
.

30 conferentia ſecunda
centis ſolum, qui cauſam impedimento
non dedit? Quocirca omnes tenent,
diſſolvi ſponſalla ex parte innocentis, ita,
ut ne quidem teneatur acceptare diſpen-
ſationem ab altera parte forté procu-
ratam; quia per hoc, quèd compars cul-
pabiliter dederit cauſam impedimento;,
renuntiâſſe cenſetur ſponſalibus, & in-
nocenti dedifſſe jus reſiliendi, quod per
diſpenſationem non amittitur. Probabi-
liùs tamen videcur, ex parte nocentis
fſponſalia non ſolvi; quia ex ſuo delicto
non debet reportare commodum immu-
nitatis à ſervando fidem alteri datam.
Q(are cùm ex juſtitia teneatur repara-
re ſus læſum, pariter obligabitur mediis
faltem ordinariis procurare diſpenſatio-
nem, ſi compars acceptare velit. Schmier.

lib. g. tr. 1. c. F. n. 7I. Qaſtrop Babenſt.

KRK. Tandem 6t0b. Sponſalia ſubinde
ceffant ipſo jure per lapſum temporis;
quando tempus eſt præfixum ad fini endam
obligationem; ut ſi contrahant hoc mo-
d6: promittimus Watrimonium, hoc ta-
men annb adhuc contrahendum; quò dato
ceſſaburit ſponſalia, ſi elapsò anno matri-

monium non fuerit celebratum. Eſt

Conimunis. Ratio redditur hæc: quia ta-
li modo contrahendo quivis ex ſponſis ſibi

,—

1

De
Toter
Düunne
ente
iol
Didun
fütprr
unſ
un bl
kerured
lerent
hoeten
legni
ſoro⸗
lercel
ün
igni
Nnac,O
Helllre
AI
Inde
honl⸗
ſumt
Cliun
Clleſt
Ronſt
Ueen
(Lecick
herite
ſte hh
Wein.,

De ſpenſalium dWſolutione, G&c. 31
Ciem Xacite reſervat jus reſiliendi, ſi matrimo-
tenen nium non ſequatur intra annum, ne ultra
tis,in talem terminum cum incommodo, & Præ-
e Ciſhen judicio ſuo teneantur abſtinere à nuptiis;
Drn Dictum fuit ceſſare ſponſalia, ſi tæminusq
al fuit præfixũs ad finiendam obligationem;
immento, Namn ſi fuiſſet Ppræfixus ſolàm ad Löllicitan
En dam obligationé, ne ſcilicet diutius differ-
oa „retur, àt ſi dixerint: volamus, ut nuptig ce⸗
probadi lebrent ar, enpore vVente coſtes, tunc elapsò
oeem hoc termino né ſolvuntuxr ſponſalia. Ratio
delict eſt: quia in iſto caſu intervenit duplex ob-
Limmu ligatio, nempe una celebrandi Nuhptias, al⸗
n. tera celebrandi tali tempore; hinc quam-
repart. vis elapſo tali tempore ceſſet hæc zada ob-
medin ligatio, non tamen ceſſat prima. Laym. Bo-
euite Dac. Salmant. &alii apud Babenſt.«tt. . 15.

Quær. 3tidb. Quibus de cauſis liceat

De rellire à ſponialibusg:
R. Licet ob tres ſe quentes præcipuè. 39
üit Imò. Si Sponſus poſt Rorualin (idem de
, ponſa dicendum) in Kegionem longin-
e 1 quam ſe transferat animò mutandi domi-
inien cilium, vel ſi abſque hoc animo quidem
“ diſceſſerit, certum tamen ſit, quèd diu
W“ hon ſit reverſurus prælſertim ä ab üt ſinè
ng necçeflitate, vel ſinè oonſenſu alterius. Ita
10 .

. deciditur in c. de illis s: de- ſponſal. Et
meritò: quia ſponſus ita diſcedendo ta-
I eitè ſaltemrenuntiavitiponſalibus. Bo⸗
Gnhe pacin. de ſponſ. 1. I. punct. 6. n. S. 200.

m.
Ulat.

32 Conferentia Nocunda

24dd. Licer reſilire ob fornicationem al.
terius, præſertim ſponſæ, tamerſi vi fuiſ-

ſet oppreſſa; quia per hoc redditur no-
tabiliter vilior, atque deterior: nec cen-

ſentur aliter ſibi promittere fidem, niſi
Si altera quoque
Kexten

parsfide m ſervet. prout habetur eX ap.
Dutmadmodum. de jurezar.
Quodli uterque ſponſus fuerit fornica-
tus, cenſent nonnulli DD. neutrum poſſe
refilire; eòôquod delicta compenſentur:
alii tenent ſolum ſponſum, non item ſpon-
ſam, utpote cujus fornicatio eſt multò
fœdior & deteſtabilior, poſſe reſilire.

cum hac conditione:

I

Probabilius tamen exiſtimo cum Palao,

Mugler e P. Ke 3. n. §59. IIII. &
aliis, quemlibet ſalvà conſeientia reſilire

poſſe. Ratio potiſſima hæc eſt: quià ſi
v. g. ſponſus priùs fornicetur, ceſſat im-
mediatè obligatio in ſponſa, ira, ut jus a-
quirat immediatè reſiliendi, nec ea obli-

gatio revivifcit per hujus ſubſequentem
fornicationem: ergo etiam ceſſat ſi uter-
B fornicetur eodem tempore; nam ſub-
equens fornicatio ſponſæ non facit ſpon-
fum fidelem, aut ineulpabilem, adeôque
nec ſibi illa aufert jus reſiliendi. Vid. eit.

Kugler.

42 31tid. Licitum eſt reſtilire à ſponſalibus
ob aliquam mutationem notabilem, ve

De

cleunt
rne
Ueith
Mn munn
Lyn .

.

lus co

prud
errn
iee⸗
Telnnn
LII
tunmat
nuun
len
nCrün
Tortan
Roni
Nrim
Itrio
onh)
Mlen
Alkter,

De ſponſalium diſſollatione, & c. 33
donem circumſtantiam ſupervenientem, quæ, ſi
A Aà principio exſtitiffet, vel cognita dinlet,
Idite meritèò à ſponſalibus abſterruiſſet. Ita
necca ecam communi Sanchez. lib. I. diſp. 62.
gem ,N. Payn. hic. z. I5. Ratio eſt: quia neu-
4ℳοα trius contrahentis intentio præſumitur
rer ſe extendiſſe ad talem caſum, qui quem-
vis prudentem à promiſſione matrimonii
unſ 1H Dices. Quænam autem circumſtantiæ,
glenti Vel mutationes reputantur notabiles?
en hon R. IIIæ reputantur notabiles, quæ ſta-43
Emum tum matrimonialem reſpectu talium Per-
teſlin ſonarum reddunt norabiliter difficilio-
aPhe rem; poſſüntque accidere in triplici bo-
I1 horum genere, nempe animi, corporis, &
relit fortunæ, prout notârunt Laym. Sporer,
gul Konig, Kugler part. 3. . 2 4. & alit.
elttin Primèò itaque cx parte animi notabilis44
mutatio cenſetur, ſi ſponſus (idem dic de

utiee
* ſponſa )deficiat à fide: ſi incurrat nota-
tene bilem infamiam V. g. propter furtum,
lun adufterium, vel homicidium commilſ⸗
R ſum: item ſi poſt ſponſalia contracta noſ-
ciher. Catur efſe inclinatus ad vitia v. g. Lu-
A libidinis, ſevitiæ, aut aſperitatis ni-
NN miæ, &c. Secus dicendum foret, ſi
he Ipohla jam aliunde néſier, ſponſum hu-
ſ juſcemodi criminibus infectum, & nihil-

4 5

ſponſa incidat in morbum pernitioſum,

34 cvüinſerentiaſöcenda
ominus contrasiſſet; quia tunc meritèò

præſumeretur conſenſiſie; ut notant DD.
Secundèò. Ex parte corporis cenſetur

notabilis mutatio ſi ſponſus, vel etiam

Ppræſertim incurabilem, uti ſunt lepra,
Paralyſis, morbus CGallicus, & eptilep-
ticus: item ſi ſponfa evadat notabiliter
deformis, aut mutiletur aliquo membre
corporis, manu, pede, vel naſu, & c. &c.

46 Tertiò. Ex parte fortunæ reputatur mu-

tatio notabilis, ſi ſponſus vel ſponſa in

paupertatem incidat: vel ſi Parentes ære

alieno graventur, ut dotem ſolvere ne-
queant; vel ſi uterque ſponſus ita fiant,

aut deprehendant ſe eſſe inopes, ut valdé
difficulter ſe ſuſtentaturi ſint. Katio ho-

rum omnium eſt: quia ſtarus matrimo-

nialis, cùm ſit de ſe valdè difficilis, perpe- al

tuus, & inabdicabilis ex natura ſua, taci-
tè præſumitur excipereée omnes mutatio-

nes, notabiliter præjudicioſas, ſeu tales,
quibus cognitis ſponſalia nunquam fuiſ-
ſent inita: atqui omnes modèò enu-
meratæ, judiciò prudentüm tales reputan-
tur: ergo. Vid. Kugler cit. & Ulſüng.

Dices. Sed unde dignoſcendum, an:
on.

D

Ponkli
Cühnlnt
1 H
(lei
nVe
Umum,
fbern e
timt
Plominn
,ſ
Pronnicl
mo,
1o, ie
Non mp
10.). l
1 29.
fanc
nutatio
Ulie

utttiot
berit
M eſt
Pentibus

murtter

Kherte
IIS en

lCnd

. De ſpoſalinm diſſolutione, & N. 25
he here ſponſalia ſtante tali conditione aut cir-
Dent M cumſtantia fuiſſent inita vel non?
K. Hoc ex confeſſione contrahentiumA7
Scenen qignoſci debet. Quare oportebit ſpon-
eln ſum (vel etiam ſponſam) examinare,
tnitiltt utrum, ſi eo tempore, quò ſponſaliorum
nt len fidem dedit, hanc vel illam circumſtan-
l tiam, aut mutationem ſciviſſet, fidem ni-
torbiit hilominus daturus fuiſſet, nec ne ? ſi di-
ment cat, ſe fuiſſe daturum, tenebitur ſtare
„Kab promiſſis: ſi neget, præſertim cum jura-
tatum mento, credendum ipfi erit à confeſſa-
onſ, rio, ideôque dicendum, quèd ſponſalia
tes non amplius obligent. Laym. lib. S. tr.
Nerem 1. p. 7.6. 2. 2. 15. Schmier. z.159. Sporer.
Nt Tandem, ſi dubitet, an præviſa tali48
Retiof. mutatione fuiſſet fidem daturus vel non?
u. Diſtinguendum erit arque dicendum,
Se quèòd non teneatur ſtare promiſſis, ſi
WuDEE mutatio fuerit revera gravis, bene verò,
mHI ſi fuerit ſolum levis, ſeu non notabilis.
ſentidſ Ratio eſt: quia ex communiter contin-
nun . gentibus fit prudens præſumptio: com-
det: muniter autem contingit, ut defectus vel
Srehncte circumſtantia & mutatio gravis abſter-
L reat à ſponſalibus, non item mutatio le-
vis: ergo. Ita Tambur. & Leand. apud

Cun, Ta Croix n. T6 S5.
NT C z Quær.

36 conferentia ſècunda“

Qbrr. 4 t b. Utrum à ſponſalibus li-
ceat reſilire auctoritate privata, an verò
ad hoc Opus ſit auctoritate Dublicaudici;

eccleſiaſtici? 2

R. Eum diſtinctione. Si enim cauſa reſt. 1
liendi fit certa, & notoria, ſive notorei-
tate facti, ſivej juris, licitum erit auctori-
tate privata reſilire, ſaltem per ſe loquen-
do, ceſſante nimirùm ſcandalo, vel aliis

inconvenientiis. Si autem cauſa reſilien-
di ſit dubia, nec conſtet, eſſe ſufficientem,
opus erit auctoritate „& Sententia ju-

dicis eccleſiaſtici, ne alteri fiat i injuria,
& ſpolietur ſinè ſufficienti cauſa jure a-
iſito per ſponſalia. Quin imè in puro
Junio „an cauſa reſiliendi ſit ſufficiens,

ne quidem in foro externo poreſt fieri

diſſolutio; quia poſſidet jus pro ſponſali-
dus, ut notat Herincx de an diſp. 1.
. 53. Hinc etiam ad præcavendas lites

ac alias injurias (teſte Laym, apud Ba-

benſt. cit. z. 4.) in multis Germaniæx
Dicœceſ bus cautum eſt, ut à ſponſalibus
HWH notis, non liceat recedere, niſi

causà Prids: 2 Ordinarium delata.

—R . —=

”MM

de ſonfalium dißlutione, &c. 37

e Proponuntur, & breviter reſolvun-
tur Caſus practici circa diſſolutio-
itanati nnnenm 8ponſalium.
H CASIIS PRIMIS.
lrelie T Tkia nobilis Puella de futuro matri-
Rciennn . A monio Ridem dederat Titio, equidem

tentuf nobili, ſed minds opulento. At ubi animad-
inſuuu vertit, Parentes ſuos id zægerrimeè ferre,
ſjure u penuere ob conditionem Ronſt multum
dinun diſparem, cæpit vacillare, cogitavitque
Kcien renunciare ponſalibius . quöd abi ſpon-
Orelt fen Jus inaudiit, minitatus eſt Gonſæ S. Ia-
6 Ponl mationem. Quin etiam oppidè propala-
N A wvit, ſe Titiam ſæpins jam carnaliter
encnslis cognoviſſe ,& (neſoio quæ) propudia cum
Ppolke es, perpetraſſe. Dubitatar proin, an
Canm Titia non hubeat juſtam cauſam repu-
vonlte Adiandi Titium, velut injuſtum diſßfama-
t. „ R. Videtur habere juſtam cauſam repu-y0
diandi. Ratio eſt: quia per hoc, quòd
ob juſtam Parentum indignationem co-
gitaverit renunciare ſponſalibus, ſponſo
non fecit injuriam, certè non gravem:
. C 3 Er-

1

398 conferentia fecundla
ergo Titius injuſtà ſua, & quidem gra-
viſſima diffamatione præbuit cauſam ju-
ſtæ averſionis & indignationis. Acce-

dit inſuper, quòd ex tali matrimonio vix

ſperari queat bonus exitus, quin potiùs
meritò timeri debeant Parentum offenſa,
rixæ, & ſcandala: hæc autem & ſimilia
præbent juſtam reſiliendi cauſam. Immèò

verò, ſupoſité, quòd Parentum offen-

ſv graves prudenter timeantur perpetuò

duraturæ, dicendum foret, ſponſalia

nulla fuiſſe, prout jam ſuprà z. Iy. dictum

fuit, &cum aliis docet Gobat. tr. o. n. Fob.

CASHIS SECIINDUS. G

SEmronin: Jam pridem ambiérat ma-
trimonium cum Sempronia honeſta
Liaua contrahendum, eb quòd putärit il-
lam ſatis divitem, & dominam domüs,
Jen Tabernæ vinariæ ; tandémque fdem
Juturt matrimonti ab eadem obtinuit.
Vernm non multo poſt venit in notitiam,
quba dempronia ſit pauperrima, & plu-
zimis debitisgravata z quaxre gogitnl re-
Iſilire dubitat tamen az ſibi hoc liceret,
Præſèrtim cam in contraltue, ſponſalitio
nullam fecerit mentionem de divitiis,
el dote adferenda à ſèmproniad

N.

leſlie.

CunC

.1I7.

(ionen

i, dv
Deinde
tmrar e
d hot
Honün
lle
Cobae,
uciee
uramen
COütt
Panpet
Poſtè

AI Pr!

Umere
Uique

eRRe ſponſalium diſſolutione, &. 39
idenn R. Licitum eſt in hoc caſu Sempronioy
cumé reſilire. Ita Babenſt. ci. art. g. n. 3 6. &
„A cum Caſtrop. Krimer & aliis La Croix.
moniod z. 17 5. Ratio datur hæc: quia in omni
dinomm actione nuptiali includitur promiſſio do-
moken tis, quamvis de hac non fſit facta mentio.
& ſimm Deinde tanta paupertas Sempronia repu-
n. i tatur circumſtantia reddens matrimoni-
mn kr um notabiliter difficilius: ergo intentio
petecl ſponſi meritò præſumitur non ſe exten-
Hponl diſſe ad tale matrimonium. Conſentit
.din Gobat. tr. 10. . 3006. addens, ſponſo à
ℳ t Judice credendum, præſertim ſi cum
juramento atteſtetur, ſe nunquam fuiſſe
contracturum, ſi ſciviſſet ſponſam eſſe
. pauperem. Aliter dicendum foret, ſup-
proſitô, quòd egeſtas Sponſæ Sempronio
eme jam prius fuiſſet perſpecta; quia tunc præ-
ſumeretur conſenſiſſe in pauperem: quèòd
utique & valide potuiflet, & licité.
.6 CastIS TERTIIS.
,,. CAe- , conſèntiente ſponſa ſua Caja,

tuk — abiit (kt ſölent juniores opifces) in
heh Regionem longinquam, ſpondens tamen,

. Je Poſt elapſam trienninne qaant ooe)us ne-
Geitir diturum, interim verò ſingulis annis da-
8 taram litteras ſponſalium confirmat oftass.

40 conferentia ſocunda
PElapséb jam triennio Cäjus nec rediit, uet
ultas interim dedit ad ſponſam litteras.
Laapropter cum modo inguius matri-
moninm offeratur Cäijæ, quærit hæc, an
ſebinon liceat illud acceptare?

12 R. Congruum fore in hoc caſu, ut ſi

Caja ſciat, ubinam ſponſus moretur, eun-

dem moneat de elapso termino, ad præ-

cavendas omnes tricas & lites, prout
bene monet La Croix. z. 206. ſi autem

ignoret, ubinam moretur, tuta conſcien-

tià poteſt acceptare matrimonium pin-
guius; tum quia procul dubio noluit ſe
obligare ad expectandum incertum ſponſi
reditum, præſertim pro tali caſu, ubi pin-

guius ſibi offerretur matrimonium; tum

ctiam, quia meritèò præſumitur ſponfus

ceſſiſſe jure ſuo per hoc, quèòd non redi-

erit ſtatuto tempore, nec unquam ſcrip-
ſerit litteras. ä
Dicdces. At quid, ſi ſponſus ſupponatur
rediiſfſe priuùs, quàm Caja matrimonium
celebraverit cum alioe
53 R. Tunc obligabitur ſtare primis ſpon-
ſalibus, relicto etiam pinguiori matrimo-
nio ſibi ab alio oblato, datô ſaltem, quòd
ſponſus redierit proximè poſt elapsũ tri-

enni terminũ. Ratio eſt: quia præſumptio
Cajæ, quèòd ſcilicet ſponſus ceſſerit juri,
cùm fuerit ſiniſtra, debet cedere veritati;

.

†

/
un etia
oris
Pont,
Per, a
lt G0
nonent
Ponſisd
Leckettac
honſce
Arcum
eula hp
ſaeken
Conlitue
ices
Nterin
lediter
nlon.
t. (
“D 17

n; en

Innot

etelinr

crn,,

, conl

geat m
Wlieri

De ſponſalium diſſolutione, &c. 41
Alit tum etiam, quia per exiguum ſaltem
tempus tenebatur exſpectare reditum
GsG“ ſponſi, ùt bene notant Abbas, Henri-
thu, quez, Palaus de ſponſ. diſp. I. punct. 23. .
3. Et Gobat tr. Io. n. 353. Ubi etiam
u, u monent, quèd ſi juſté impedimento
etur, eu ſponſus detineatur in alio loco, ad judicem
,Ade eccleſiaſticum ſpectet, attenta qualirate
5, proll ſonle, Perigulo incontinentiæ, aliiſque
aten circumſtantiis, decidere, an ſit ſufficiens
onltien cauſa ſponſalia diſſolvendi: neque enim
lumgn fas eſt cuilibet, ſe propriæ caufæ judicem
noluce conſtituere, inquit Palao c.
b Dices iterum. Quid ſi autem ſponſa
ubtpin interim facta fuiſſer ditior v. g. ex hæ-
m;u reditate, vel legato inopinato, teneretur-
onm nè adhuc ſponſum priorem acceptare?
nte K. Sanchez, Caſtrop. Kugler. Part. 3.54
n. . 1o7. tenent probabiliter, quòd fic; eo-
guèòd ſponſus per hoc non ſit factus dete-
vm FiOr. Contra verè Illſ. Schmier, Ba-
. benſt. oit. avt. zg. n. 37. dicunt, quèd
non; eoquèd ſponſus reſpectu ſponſæ
nher jam notabiliter ditatæ, evaſerit inferio-

mopiun

ng 118 conditionis, & faltem comparativè
, deterior. Sapienter tamen monet Spo-
Peun Tcr. Z. 252. hujusmodi ſponſo jam impa-
umh . Ti, conſulendum eſſe, ut non multùm ur-
f Secat matrimonium, propter periculum

cim mali exitus, quem plerdmque ſolent nan.-
d. Ae⸗ 5 ciſei

4 Conforentia ſecunda N
4 . . „ „ „ ⸗. S
ciſci matrimonia inter inæquales con- Umumea
tracta, proindéque contentus ſit alia com: ulin

penſatione pecuniaria. Man
Corollaria ex dictis inferenda. miim

— du
5 (Olliges rmò, ſponſalia juſtis de cau- Arnüine
ſis (quas ſuprà à n. 29. recenſuimus) (imtt
diſſolvi poſſe, tametſi juramenté firma- Prepnu
ta fuiſſent. Ratio eſt: quia juramentum mm
ſequitur conditionem contractüs, cui wler
adiicitur: atqui natura contractũs ſpon- c
ſalitii hoc habet, quòd juſtis de cauſis pofſ- tiſhi
ſit diſſolvi: ergo pariter ceſſabit juramen. t,.
tum. Vide Sanchez lib. 1I. de matr. diſv. (osd
2. n. 6. Laym. lib. S. tr. 1o. P. 2. c. 2. unat
n. 1. Qlericat. deciſ. 17. . 11. iiari
56 Collig. 2. Sponſam (idem teneas de tettir
ſponſo) quæ laborat defectu aliquo per- 1 2,6
nicioſo, ſeu tali, qui matrimonium rec- Coll
datr notabiliter difficilius, utputa ſi eſſet lri
multis gravata debitis, vel ab alio jam . Ed
imprægnata &c. teneri per ſe loquendo obltr
hujuſmodi defectum manifeſtare ſponſo, turg
vel certè abſtinere à matrimonio contra- milſio
hendo; ſecus enim ſponſum deciperet in . urſn
materia gravi, ſéque ac illum coniiceret dum
in periculum perpetuarum diſcordiarum, m
alio:

—

De ſponſalium diſſolutione, &c, 42
les aliorumque malorum; quod ſinè peccato
aliscct. graviſſimo fieri ſanè non poteſt. Ita
Da. communiſſimè. Sanchez. lib. 6. Aiſp.
27. n. Io.
Dixi: ſi laboret defectu pernicioſè & .5
Quando enim laborat tali defectu, qui
enda. matrimonium ſolum reddit minùs com-
modum & appetibile, ut ſi ſit ferocis in-
sdeean genii, parata tamen ſe corrigere, vel etiam
enſuim „ ſi jam ſit ab alio cognita, non tamen im-
t0frm. prægnata, neque hoc crimen manifeſtan-
mentn dum unquam, &c. non teneretur illud
t, a Prodere; tum quia conſuetudine jam re-
is bor ceptum eſt, ut contrahentés ejuſmodi vi-
uls Lia ſibi non manifeſtent, inquit Babenſt.
ſoramer cit. n. 42. tum etiam, quia nemo tenetur
,ρ ſuos defectus propalaré, ſeque ipſum dif-
121 famare „quando eos reticendo nulli facit᷑
inyjuriam: atqui in hoc cafu ſponſa non
tenes? facit injuriam ſponſo: ergo. Vid. Sporer.
n. 2 56. Herincx ott. n. 5s. Fin.

lin Collig. 3ti, Sponſos vi ſponſalium ob-8
taſich ligari ad abſtinendum ab omnibus, quæ
dio. datæ fidei, & executioni promiſſionis
locpen, obſtare poſſunt. Ratio eſt quia qui obliga⸗
oo. Kur præccpto, affirmativéê juſtitiæ ad pro-
M miſſionẽ ſuo tempore implendam, obliga-
de c-. tur ſimul præceptô negativo ad abſtinen-
ee dum ab omnibus, quæ impletioni pro-
D miſſionis poſſunt eſſe impedimento: at-
4 H

AM⸗ qui

44 Conferentia ſocunda

19

qui ſponſi ex præcepto affirmativo juſti⸗
tiæ tenentur ad contrahendum ſuo tem-
pore matrimonium: ergo etiam & c. Ca-

ſtrop. Mezger, Babenſt art. 3. . 3. Unde

CLollig. 4t %, ſponſum poſt ſponſalia
fornicando cum alia (idem dicito de
ſponſa) probabiliùs committere duplex
peccatum, nempe contra caſtitatem, &

contra juſtitiam; quia vi ſponſalium tene-
tur abſtinere ab omni eo, quod executioni

promiſſionis obſtare poteſt; tum etiam
quia tenebatur corpus ſuum conſervare

in eodem ſtatu, quò erat, dum ſponſalia
fuerunt celebrata, aut certè illud non red-

dere notabiliter deterius: atqui ſponſus,
vel etiam ſponſa fornicando cum aliis e-

vadunt notabiliter deteriores; tum quia

reddunt ſe ſuſpectos de frangẽda aliquan-
do fide conjugali; tum etiam quia ſe ex-

ponunt periculo alendi prolem extrane-
Am: ergo. Vid CQericat. Deciſ. 16. . 17.
Kugler de ſponſal. part. 2. à n. 274. Ubi

etiam inferunt, ſponſos teneri in confeſſi-
one hanc circumſtantiam, utp ote ſpeciem
mutantem, exprimere, quamvis Maſtr.

Caſpenſis, & alii ſat multi oppoſitum te-

neant.

CoON.

8
⸗
mr
l. Diri
lummf
Mem,
64. 06,
lonti,
6) daor,
i hi
ij. (44
60 ot
1eH
. ,
ge
(uin,
uord

. ling⸗

4

tivo
(o ten
m Re
D
dicito 1
re Cuple

ten,à

lum tere⸗
vecutiot

mn etin

nleryun
Gonläl
non ret
honlis
n Aie
tunn g
1dligun
vin ſeel
nextmn
tn
2/ 1
onſc

eſhel g.

vis M,
ſituum 1

s) e Sen 4 ½

CONFERE N T A
T ERTIA.

de Impedimentis Mäatrimonii

in Cenere & de Impedienti-
tibus tantùm in Specic.

SUIM MARIIIM.

60. Imnhedimentum 2, in genere . ohhtsculum Me.
trimonii, &.
61. Dirimentia Paſant hatui ab Eec ieß Re. 2, vei §.
Pontificoe.
62. Epiſéopus autem vullam mprdenuama ami.
men-y,
63. Bene tamen impedientia Hatuere por eſt.
64. Olim impedientia fuerunt Plura:at mods⸗ 1 4
tantum numerantur NKilicer
65. Sacratum Tempus,
66. Vetitunz.
67. (Ad quod alia tria recsegrta)
68. Sponſalia; Et
69. D rne t mpleæx; quod zracfagehen 6 eri .
telt.
70. An, vel quaudo habens votun pohi⸗ 7 redders,
vel etiam petere debitunnd
71. Ltinam in talibus votis At 4 SGenſare

72. Enumerantur impedimenta dirimentia qude

tuordecim.
73. Haretici probabilius iildem impedizserrit

D Wynnrad.
74. Kr-.

—R

46 Conferentia tertia
„74. Ler conſuetadinem introduti, vel 4cvogan

poteſt impedimentum;
75. Si tamen covuctndo Sit oitima introduce: 5
Et

76. Insgegipzentaun⸗ ſoloj jure bumano iatrodaéam.

77. Reſolvitur Caſus I. de quadam Tertiarin, hai

bente votum caſtitatis; quæ

78. Contrahendo Matrimoniun Peccavi⸗ mortan-

Ser.
79. Reſolvitur Caſus I1. de udioſo, qui contra

ſunm votum Esrediend Keigianenen mnivit ma-

krimoniunz;

80⁰. Froptereuque brima vicé petendo debitum

”

peccat.

81. Refolvitur Caſus IIi. de Ponß. 5. tontratentilu:

abi que proclamationibus praviis. D
82. An tales licitè, vel-validè contraxerint?

83. Matrimoaium cum impedimento airimente

contradtum, eſt nullam;

84. Etſi Ponh inoralſert. J laborare tali mhe-

dimento.

85. LParochus per uend- tenetur tale matri-

monium impedire.

86. Quidagen daum, ſi tale matrimoniun non .

1. 72 aiferri 1 4a ihamatione &ec.

§. I.

Præmittuntur, & breviter reſolvun- .
tur quæſita, ſcitu neceſſaria ad ritè deci-

dendos caſus circa impedimenta
in Genere

C Uæres Imò, quid & quotuplex i ſit

impedimentũ matrimonii in genere?

R. Im-

—

De imn
Lbomlne e
0lkr, ne
TMohlum

⸗ Tentorur

Ihedien
nimot
1S cont
M Vere
mengg,
ſel ſet
Miweg
Cinent
cimm
Indeci
RI.
kepote
keprrten
lls

De impedimentis Matzimonii, & . 47
Kk. Impedimentum, t vel ex ipſo 60
L nomine conſtat, dicitur omne illud, quod
udl obſtat, ne inter aliquas Perſonas matri-
monium contrahi poſſit valide, aut licitè.
uu LInde duplex eſt genus talium impedi-
X mentorum. Alia dicuntur minora, ſeu
impedientia tantùm, quæ obſtant, ne
matrimonium licitè contrahatur, quam-
ie Vis contractum in ſuo valore ſubſiſtat.
MueN Alia verò appellantur majora, ſeu diri-
mentia, quæ faciunt „ ut matrimonium
nec licitè contrahi poſſit, nec validè,
emi proindéque contractus, ſtante tali impe-
dimento initus, non ſolùm illicitus ſed
1 Eetiam nullus eſt, &irritus. Cmmunis DD.
ne Quxr. 2dè, Quisnam poſlit ſtatuere
Impedimenta Matrimonii
K. I. Impedimenta dirimentia ſtatue-61
aene re poteſt non ſolùm Concilium generale,
repræſentans univerſalem Eccleſiam in
umNE ſuis Capitibus congregatam, ſed etiam
fummus Pontifex, qui eſt caput viſibile
totius Eccleſie. Ita cum Cummuni
KRKeiffenſt. Thl. mor. tr. 14. diſt. I4. n. 2.
ſoru. Ratio eſt: Quia Pontifici conceſſa eſt uni-
1e del, Verſalis poteſtas ligandi atque ſolvendi
eun ſuper terram. Hinc Concil Trid. S. 24.
Can. g. definit: Si quis dixerit, Eccleſtam
on votuiſſe conſtituere impedimenta ma
gert sä eiri⸗
geliee
R.

nel abfiſt

Git morh

teli inß⸗

48 Conferentia tertia

trimonium dirimentia, velin iis conſtitn-

endis erräſſe, anathema ſet.

62 R. 2. Poteſtas conſtituendi impedi

menta dirimentia matrimonii, defacto

non competit Epiſcopis. Ita concors

DD. (teſte Clericato. Deciſ. 15. n. 22.)
Rationem dat idem Clericatus: quia Epi-
cCopi nullam aliam habent jurisdictionem

Chriſtus conſtituit Monarcham, Princi-

Ber & Caput totius Eccleſiæ: :atqui nul-

ibi legitur hæc poteſtas Epiſcopis con⸗

ceſſa: ergo.

63 Dixi autem, defacto Epileopis non eſſe

conceſſam Poteſtatem ſtatuendi zmpedi-

menta dirimentia. Quèòôd enim pro bo-

no regimine Eccleſiæ, & Populi fibi con-
erediti, ſtatuere poffint impedimentaim-
pedientia, nullus eſt, qui neget, ait idem

—

Clericatus cit. z. I3. Ratio elt: quia Ec-

cleſta * vetitum numeratur communiſſime

inter impedimenta impedientia, ut ſtatim

dicetur: atqui poteſt Epiſcopus ex ratio-
nabili cauſa aliquibus matrimonium in-
terdicere: ergo. Vid. Schmalzgrucber

lib. 1. I. T. n. 762.

Quær. 3tid. Quæ, & quot defacto vi-
geant impedimenta impediemia tan-

tüm ?
R. Olim

(quæ eſt neceſſaria ad leges ferendas) ni-
ſi illam, quam ipfis elargitur Papa, quem

—

Deinn
Oui

ümnereba
nat

lil

4 4te
Nerh
Gond e
Urcekact
Ulmer
imeme

De mpedimentis mal riwogii, E&. 49
h — R. Olim quidem jure antiquo diverſa 64
numerabantur impedimenta iinpedienria,
di impel nempe SJðJUMU
1, Gend

t conon Eeeleße s vetitum, nec non enpus feria.

1. 1. ¹ es
n Agee caledzur. crimen, Hoallie,
endeh Veramj jure novo Concilii Trid. anti-

“ quus ille rigor mitigatus fuit in tantum,
n, i ut defacto non niſi quatuor impedientia
guitl numerantur communiter, ſoequenti He-
nis Xametro comprehenlſnn.

Sacratum tempus, vetitum, Ronſalia. ⸗

none votum.
i mn!
nſni Primumi itaque impedimehtum impe-6

Git diens eſt Tempus Sacratum, id eſt, illud,
1 er quod eurrit ab Adventu uſque ad Epipha-
r⸗ * niam; item à die Cinerum uſque ad Oc-
tavam Paſchæ incluſivè. Quo tempore
tamen ſolùm prohibetur matrimonium
Pt ſolenniter celebrandum, id eſt, cum ſo-
uitt, lemni benedictione, vel etiam traducti-
en one ſponſæ in domum ſponſi, vel aliis
Oniin van lætitiæ ſignis, velut inconvenien-
begrn tibus & i importunis hoc ſacro tempore:
r unde prætermiſſis hujuſcemodi ſolemni-
k 1 tatibus præſertim in caſu neceſſitatis, ſi-
mi? ne & Peccato poſſet Parochus aſſiſtere ma-
R

tri-

0% ckzrentin tertia

trimonio in aliquo loco vel domo priva-
ta; quia Concil. Trid. &. 244½. de refor.
Matr. c. 1o. ſolùm dicit: antiquas ſolem-
nium Nuptiari prohibitiones diligenter
ab omnibus obfſervari, ſancta Synodus
præcipit. Sanch. lib. z. diſp. 7. Reiffenſt.
cit. n. I2.
«6 Secundum impedimentum impediens
eſt Vetitum, id eſt, prohibitio ſive ge-

neralis, ſive particalart is, ab Epiſcopo, vel
étiam à Parocho facta ex rationabili cau-

ſ. , utputa ſi dubitetur, an inter ſponſos

non verſetur aliquod impedimentum?
&c.

Huc etiam referri poteſt & debet, imè.
ndeſtinitas, id eſt, matrimonium clam
ſinèé Parocho & T eſtibus celebrandum;
lUlicèt enim in loco, ubi Tridentinum non

eſt receptum, Validè contrahatur finè Pa-

rocho & Teſtibus, tamen contrahentes
peccant mortaliter; nam talia matrimo-
nia, ut ait Trid. i. S. 2g. 6. I. aun-

Ta Dei Eccleſea ex juſtiſſemis ocauſts ſemper

adeteſtata eſt, atque prohibuit. 2d. huc
reduci debet omiſſio benediétionis; item

3 tiè. omiſſio proclamationum, quæ ſeclu-
ſa diſpenſatione ſinè gravi peccato omitti
nequeunt. Ratio eſt: quia Eceleſia ſeve-

rè præcipit, ut fiant diétæ denuntiatio-
nes, quatenùs impedimenta, ſi qu in-

—

ter

Nein,
hont
gleſeme
Clntin
3,Gek.

.

fertiu
hun
letim)
Kiamnot
martin
tumſpe

Ibs he

teryeneri
erins ln!
Mun

tumek

iyend
j 1. e/ enci
s yl
riu
Shturj tat; 1
(1 ldemn di⸗
imdeli ur

⸗ et

3 in

De impedimentis matrimonii, & . O1
Dnoptn ter ſponſos verſentur, detegantur, fic-
l Ni que ſeandala, & animarum pericula præ-
gun iir cludantur. Ita cum communi Perez. diſp.
ligen „3. Necf. I. u. 7. apud Buſenb. de Matr. c.
4 Fne 2. Aab. 1. H
jNefn Tertium impedimentum impediens 68
eelſt ſponſalia: hæc enim (ſi tamen valida
imelen fuerint) impediunt, ne quis cum alia,
tite etiam non conſanguinea, poſſit licitè ini-
ces re matrimonium, niſi prior ſponſa, vel
nabii etiam ſponſus conſenſerit, aut alia à prio-
er ribus ſponſalibus reſiliêndi juſta cauſa in-
imentu tervenerit; ſecus enim læœderetur jus al-
terius in materia gravi, quamvis matri-
ebet,u monium ipfum adhuc ſubfiſteret, ùt dic-
Mumd tum eſt ſuperius . 33. ̊
ebrundn (Quaartum denique impedimentum im-69
tirune pediens eſt votum ſimplex; idque qua-
corieh druplex. 1. Votum Oklibatüs; ſeu nun-
Outcten quam contrahendi matrimoni. 2. Votum
4 Iunmn ſezſoipitendi ſacros Ordines. 3. Votum in-
6, E dn Religionemn. 4. Denique Yo-
GdS Zum ſimplex(nam folemne dirimit Matri-
M monium, ut dicetur n. 103. ) perpetuæ
mizi Oaſtitatis. Ratio autem, quòd hæc vota
(idem dic de eo, qui feciſſet juramentum)
t0 O impediant matrimonium, eſt: quia Con-
delakt. juges debent ſe obligare ad uſum corpo-
is in Ordine ad generandam prolem:
uſus autem corporisad quem repulariter
“ D 2 6

Dni

e

4
.
9
.

52 cconferentia tertia
ſe obligant, repugnat voto Caſtitatis;
item ſtatus matrimonialis repugnat cœ-
libatui, ut de ſe clarum eſt: ergo qui ha-
bet ſimile votum aut juramentum, illici-
t& contrahit matrimonium, quamvis
adhuc validé: nam multa fieri prohiben-
tur, quæ, ſi facta fuerint, obtinent ro-
boris ſirmitatem, ut habetur C. ad Apo-
Kolicam. de Regularibus.
Quwr. hic incidenter 4 b. Utrum
habens hujuſmodi Votum ſimplex, poſt
matrimonium ſemel validè (t ſupponi-
mus) contractum, poſſit petere & red-
dere debitum conjugale? “
70 R. Qum neceſſariis diſtinéctionibus.

Nam I. habens ſolummodo votum non

nubendi, vel etiam ſacros Ordines ſuſei-
piendi „contractò ſemel matrimonio po-
teſt petere & reddere debitum; quia

X . . . . v
cùm ſtante matrimonio, tali non amplius

liceat ſuſcipere Ordines (ſaltem ſinè con-
ſenſu uxoris) Votum jam eſt redditum
impoſſibile, conſequenter pro hoc ſtatu
non ampliùs obligat. 2doͤ. Qui auté vovit
Religionem, probabiliùs peccat mortaliter
prima vice conſummando, ſive petendo,
five etiam reddendo intra primum Bime-
ſtre; quia talis ante conſummationem ad-

huc poteſt, & per ſe loquendo tenetur in-

gredi Religionem, poſt conſummationem
** à0U-

Nimn
tenn h
Greci
ichliene

( eruy
Ileinel

Uium;
lellere:
1corjn
Atadult
ſcin

iberah,

r.
het ſira
ortältte
Iutentior
ſec ktiar
ſtione
Ibantü⸗
Uenereo
4Petencka
Netenti I
mun Bin

le er

can
Näkrt

De impedimentis matrimonii, G&. y3.
Cliade autem non ampliùs: ergo conſumman-
de do reddit ſe ultimatò impotentem ad ſa-
ogun tisfaciendum ſuo voto; quod abſque pec-
unG cato gravi fieri nequit. Tamen matrimo-
„dum niéô ſemel conſummato, poteſt perere de-
he bitum; quia Caſtitatem non vovit; &
Gest reddere: immèò tenetur reddere, donec
CAM4 vel conjuge moriente, vel conſentiente .
aut adulterante, poſſit Religionem ingre-
lun di, ſicꝗque ſuum votum implere, ait He-
Mer, rincx diſp.6. de Matr. n. 17. & Keiflenſt.
tſidi cit. n. 21. Fin. 3tiò. denique. Qui ha-
te”n bert VYotum Simplex Caſtitatis, peccat
mMortaliter, non ſolùm contrahendo(cum
Gionu intentione conſummandi) matrimonium,
um ſed etiam quoties (ſinè legitima diſpen-
neh ſatione) petit: quia vi voti tenetur,
mmone quantùm poteſt, abſtinere ab omni actu
umi venereo: poteſt autem licitè abſtinere
on Aà petendo: ergo. Nihilominus debitum
INν petenti redere tenetur, ſaltem poſt pri-
ele mum Bimeſtre: quia ad hoc jam eſt ob-
ohk ligatus majori vinculo matrimonii, ſimul-
AG que per votum fuum non potuit præju-
wor dicare juri IIXoris. Scotus. 2. adliſt. 35.
Derint A. conſimiliter. Sanch. lib. 9. Aiſp. 32.
um M Keiffenſt. eit. n. Tr. & 19. .
tionen“. Dices adhuc. Sed quis diſpenſabit le-
tenetmI gitimè in tali voto, vel etiam ad peten-
dum debitum? H
R. I.

74 Conferentia teriaas
71 R. I. Summus Pontifex poteſt diſpenſa-
re. 2. Epiſcopus verò in voto Religio-
nis, vel etiam perpetuæ & integræ Caſti⸗
tatis, utpote ſpecialiter reſervatis ſum-
mo Pontifici, per ſe loquendo diſpenſa-
re non poteſt, bene verô in caſu urgen-
tiſlimæ neceflitatis, ubi mora non pati-
tur recurſum ad ſummum Pontificem.
3. Confeſſari Mendicantium (& qui ho-
rum Privilegiis gaudent) etiam in voto
perpetuæ &integræ caſtitatis juxta proba-
bilem ſententiam, quam tenent Herincx.
part. 3. de voto. Alſp. a. n. 73. Reiffenſt. &
alii plures) diſpenſare valent in caſu ne-
cefhitatis, prout inferiùàs z. 496. videbi-
mus. Poſiunt infuper diſpenſare quèad
petendum debitum cum conjugibus, qui

contraxerunt matrimonium Ccum VOtO

Caſtitatis ante emiſſo, itémque cum con-
jugibus inceſtuoſis, qui contractô jam
matrimonio cum alterius conjugis con-
ſanguinea intra ſecundum gradum adul-
terium perpeträrunt, dummodè ta-
men tales Confeſſarii ab Epifcopo ſint
approbati, & ad hoc munus à fuis Pro-
vincialibus deputati; hanc enim faculta-
tem diſpenſandi nos Mendicantes à di-
verſis Pontificibus, non ſolùm vivæ vo-
cis oraculo (t Lezana ſibi perſuadet)-
ſed etiam per ſpecialem Bullam Eugenii

„

Nim
.Eai
Uobeim
V bene
ylum
Eum Sane
ſentt.,n.
Cretale.
gentinn
X.In
nümnti
Istamen
icecku
kin, i
Gekaco
decim,

Eyrer
S
Clet⸗
H
e,

Mr

De impedimentis matrimonii, &. 5
tdien IV. & aliam quandam declarationem Julii
oRelin II. obtinuimus, prout teſte Sporer z.
gre Cm „S. bene probat Quintanadven. Singu-
Vatisin arium tr. 9. ſingular. 2. J. n. 6. Vide e-
dihen tiam Sanchez. Aib. §. Aiſp. 16. n. F. Reif-
u uga fenſt. in Apendic. de diſpenſ. poſt ztum De-
non du cretal. G. v2.. 2 ððð

Ontiftn Quær. Stoô, quæ & quot defaéto vi-
Equihe geant impedimenta dirimentias“
nn om R. Impedimenta dirimentia Matrimo-72

taph nii antiquo jure tantum duodecim erant:
Herinn iis tamen per Concilium Trid. duo ſunt
Henſt. acdhecta, ſeilicet abſentia Parochi, & Te-
cam ſtium, itémque Raptus Mülieris; quare
Viden defacto comuniter numerantur quatuor-
e gn decim, & omnia continentur in ſequen-
gidis, tibus verſiculis.

cuin W H H
ecuncn Error, Conditio, Votum, Cognatio:
Gaci⸗ „ „ crimnen, S
gser Cultüs diſparitas, Vis, Ordo, Ligamen,
Gonn Honeſtas:

noN n ſes Aſinis: ſ. fortè coire nequibis.
oNůe. d P arochi, aut duplicis deſit præſontia

inſkk Raptavà ſit Mulier, nec parti reddita
ntes cAàa AIc. .
Wive- Hæc Jocianda vetant connubia: ſe aclta
N, roetrablant.
n bip

I D 4 Sunt

6 conferentia tentiss“

Sunt quidem nonnulli, qui dicunt eſſe

ſedecim impedimenta dirimentia, ſed

hi explicité numerant triplex impedi-

mentum Cognationis, unde non in ſub-
ſtantia, ſed ſolùm in modo numerandi dif-
ferunt. Alii denique pro diſtincto im-

pedimento addunt ætatem Impuberum,

qua ratione etiam tertium verſiculum
præallegatum ita inſtituunt: 4
Ktas, Aſinis, ſe förté coire nequibis.
Verùm iſtud impedimentum ætatis, ut-
pote quam malitia poteſt ſupplere, com-
modè reducitur ad impotentiam, ut in-
frà 2. n. 2 52. videbimus. L M
Quzr. 6toô, Utrum etiam Acatholici,
Lutherani, aliique Heæretici ſtringantur
mox enumeratis Impedimentis cccleſia-
ſticis, ita, ut ſi cum tali impedimento ex
jure eccleſiaſtico dirimente contrahant,
Matrimonium ſit irritum & nullum?
73 R. Permulti, & quidem graviſſimi DD.
Germani, Marchant. Wribun. Sacram. tom.
3. tr. I. Eit. 6. conc. 4. Tannerus, Laym.
Dicaſtillo, Habſenſ. apud Sporer. de
Mäatr. 6. I. n. 3 5. Schmalzgrueber lib. 4.
tit. I. n. 379. Kugler de Matr. n. &94.
putant Matrimonia Hæreticorum, cum
impedimento juris eccleſiaſtici, uti eſt

Clandeſtinitas, contracta, eſſe valida ;-

quod multis rationibus oſtendere nitun-
tur

Nime
U, K
trrin con
N unis
ſiente
mabrog
ljugese
uerinte
guam tan

munt core

lgo ec
In cum
lile.
Uebülrs;
llg
Gtſedde
Impedin
a: hun
(s 00
Roniss
I. h. g.
4 tit

54

Noſtrz el

Krin

an 8.
ue o⸗

tti leeg

4. 8

Gicunte
nentin,6
er inhet
non inſt
netancil

ſtincton

nppberm
vetſculn

nihuti⸗

, TVtarb

ete,
n, utn

catholi
triognon
18 eeclen
iment 6.
cootthhen
un!

wilinl 1

cruHN
oree,
dder ih,

—
S=

renick
ren

De impedimentis matrimonii, & . 32
tur, & vel ideò maximè, quèd con-
traria conſuetudine Hæreticorum jam à
tot annis practicata, Pontifice utique
ſciente & non contradicente, videantur
jam abrogata hæc impedimenta. Deinde
conjuges converſi ad fidem, licèt non con-
traxerint coram Parocho Catholico, nun-
quam tamen urgentur, ut denuo contra-
hant coram vero Parocho & Teſtibus:
ergo Eccleſia ſupponit eorum Matrimo-
nia cum tali impedimento contracta va-

luiſſe. Nihilominus mihi videtur pro-
babilius, etiam Hæreticos ligari impedi-

mentis jure eccleſiaſtico introductis, &
conſequenter eorum matrimonia cum tali
impedimento contracta eſſe nulla ac irri-
ta: hancque ſententiam tenent mordi-
cùs Gobat Thl. experim. tr. 9. à n. 41.-
Kônig. Schmier tr. 3. de imped. Matr. c.
I. . 2 7. Helſs. Pignatell. Krimer apud La
Croix approbantem. z. 772. Reiffenſt. I.
4. kit. 3. n. I40. & Jag. Ratio autem
noſtra eſt heæc: quia certum eſt, Hæreti-
cos ſtringi legibus eccleſiaſticis, quando-
quidem vi Baptiſini ſint ingrefſſi Eccle-
lam, & hujus jurisdictioni fubjecti; ne-
que Dodtores pro contraria opinione ci-
tati negare poſſunt, quin Hæretici legi-

„ UIE⸗ . . „ 1 . 7
1 bus Tridentini Concilii aliquando fue-

8 Conferentia tertia

rint obligati: ergo dicendum, quòd etiam-

num ſtringantur.

Neque conſuetudo Hæreticorum po-
tuit obtinere vim abrogandi impedimen-

ta ſinéè conſenſu ſummi Pontificis: atqui
Pontifex nunquam conſenſit, ſed frequen-
ter contradixit, declarando hujuſmodi

matrimonia ùt invalida & nulla, prout
authenticè oſtendit Reiffenſt. it. n. 1 32.

& Matthæucci in Cautela Confeſſarii
lib. Z. c. S. n. IoI. Nec dubito, quin ſi
hodiedum deciſio circa valorem matri-
monii cum tali impedimento ab Hæreti-
cis contracti peteretur à Curia Romana,
reſolveretur, nullum fuiſſe & invalidum,
prout facilè colligetur ex dicendis in-
frà a. n. 237.. ubi de impedimento Clan-
deſtinitatis. Nec eſt cur Papa vel Ec-
cleſia nunc velit indulgere, & permittere
deſpici leges illas ab illis rebellibus, qui
Papam vocant Antichriſtum, & Eine-
gant poteſtatem ad talia impedimenta in-
ducenda, aut tollenda. Quèd autem ſœ-
piùs non contradixerint Pôntifices, ideò
contigit, ait La Croix cit. quia ſciebant
nil profuturum apud contumaces, & ſa-
tis erat, ſemel ſæpiuſque proteſtatum eſ-
ſe. Unde etiam Gobar olτ. z. 5z. teſta-

tur, ſe à graviſſimo quodam, & uſu pe-

ritiſſimo Doctore ex Urbe intellexiſte
hanc

Mipe⸗
bene turri
loliter
E
Nolt aro⸗
Ni, Velno
N Der

onipoch

Gelaſtlco
Umroduel.
Ur. Ce
Pitureze
Uen egit
Ulilexhr
cOolkader
AI Dro
tum: X
itur
mroducl
.
idun
Pentin.

Knnhs

4

rede

nenty

De impedimentis Matrimonii, & . 59
guddetin banc doctrinam eſſe hodie conformem ſty-
lo, & determinationi Curiæ Romankg.
ioorum 4 Quær. 7timèò. An per conſuetudinem
hmpetine poſſit abrogari impedimentum matrimo-
ffcs: nii, vel novum introduci? “
ſedfregut R. Per conſuetudinem legitimam ab-74
hufudm rOgari poſſunt impedimenta ſolo jure ec-
Ulla, po cleſiaſtico . introducta „Vel etiam novum
I. introduci. Ia commants. Sanchez,
Couelin Maſtr. Clericatus. deciſ. 15. u. 20. & col-
0, glin ligitur ex a. 7. & cap. Buper co. de Cognat.
em mm Eirit. KRatio eſt: quia per conſuetudi-
bHere Rem legitimè præſcriptam poteſt abro-
Romm gari lex humana, velnova introduci, ùr
rmidbin conſtat &X ap. Fin. de Conſuet. ergo eti-
cencs an abrogari aut introduci impedimen-
eatocs tuin & certè impedimentum „quod di-
H Eirur Cultus diſparitas, ſola conſuetudine
emim introductum eſſe fatentur DD. communi-
e Dictum tamen fuit: per conſuetudinem 75
Imemis legitimam; ad hance verò requiruntur ſe-
ene QJuentia. I. ut ſit rationabilis, 2. ut per
ſuleni tempus à lege præicriptum ſit introdu-
red Rta, & quidem 3. cum conſenſu ſaltem
4 “ tacito Pontificis, ſeu Eccleſiæ : & quia
O Hercticorum conſuetudines hiſce condi-
ſunm tionibus non ſunt veſtitæ, hinc non ob-
in tinent vim abrogandi impedimenta, ùr
ellenſt H Dro

60 coferentia tertia
proxime dictum. Vide Gobat cit. tr.
n. 24.

76 Dictum fuit 2dò, abrogari poſſe impe-
dimenta ſolo jure eccleſtaſtico introducta.

Impedimenta enim, quæ ſunt juris divi-

ni vel naturalis, non vincit conſuetudo 3

nec etiam ea, quæ jure divino ſunt ſolum
impedientia, & ſimul jure eccleſiaſtico

dirimentia, uti eſt v. g. votum ſolemne;

quia hôc ipſe, quòd Deus & Eccleſia di-

rectè ſemper vetent talia matrimonia,
præſumendum eſt, nunquam in ea con-

ſentire. Gobat. cit. n. 41. La Croix. z.

Proponuntur, & breviter reſolvun-

tur Caſus practici de Impedimentis
impedientibus.

rum &. P. Franciſei in ſæculo viven-

tiam, & quidem publich in Eccleſta, nec †

ontenta commnni profeſſionis formula,
gud alii non clauſtraliter viventes Terti.-

.

awi, & Terttartax utuntir. Saegi.
AWo-

1 mn d. Ordinis, inſuper in actn bprofeſee

nls

iaprofelſa eſt Ordinem Tertiario.

d ml

N Allir
fmuno
ſGrſen
in utin
Uurturja
Metinm lt
aA
rio .
Aeptione
Droelſio
(ercihi
Pol Soi⸗

ncdne

emittitde
Clplenddt
1.c.G*

otum 1.

De impedimentis matrimorii, & . 61
tait.n, nis addidit hæc verba: Voveo etiam &α
olein Promitto Deo omnipotenti, & tibi Pa-
mumii zer G*. ſervare caſtitatem perpetuam.
rbi verim Out inconſtans eſt Mulierum genus)
tonſteni non multò poſt facti pænitens nupſit Titio.
lne Oaueriturjam primo, utrum valide? 2ds
eol an etiam licQch —
mſolem R. ad Imum. Matrimonium valet. 77
edeit Ratio eſt: quia tantum votum ſolemne in
min ſuſceptione Ordinis ſacri, aut in Religio-
n e ſa Profeſſione, non item votum ſimplex
4CU (ſi excipias votum, quod emittunt Keli-
gioſi Societatis ESI poſt Novitatum;
itémque vorum Caſtitatis, quod Uxor
emittit poſt datam Marito licentiam ſuſ-
cipiendi Ordines ſacros, ùt habet Sporer
reolu z. 43. & alii) dirimit matrimonium: ar
edimens votum Titiæ in noſtro caſu fuit tantùm
ſimplex: ergo non dirimit.
Nec refert, hoc votum fuiſſe publicè
lln factum in Eccleſia; quia ùt teſtatur La
OCOCroix n. 40 I. ad hoc ut votum caſtitatis
dirimat matrimonium, non ſatis eſt, fuiſſe
, emiſſum coram Epiſcopo, Parocho, vel
α etiam coram alia Perſona publica; ſed re-
VGα. quiritur, ut ab Eccleſia ſit ſolemniza-
te. tum & acceptatum. Quin imo, Cap. un.
1 1, de voto. in 6. clarè deciditur, quèd nul

62 conferentiatertia
lum votum cenſeatur ſolemne in Ordine

ad dirimendum Matrimonium, viſß
emiſſum in Religioſa profeſſione, vel ſacri

Ordinis ſuſöepttone quale non fuit illud
Titiæ. Neque Eccleſia, vel Ordo Sera-
phicus, aut is, qui auctoritate Ordinis
profeſſionem acceptat, aliter acceptare
vult, quàm ſub modo & formula, ab Ec
clefia vel Or dine præſeriptis: atqui formu⸗
la profeſſionis, præſcripta Tertiariis
non clauſtraliter viventibus, non conti-
net votum Caſtitatis: quare, quòd Titia
ſimul emiſerit votum Caſtitatis, conti-
git forſitan ex privata devotione, & me-
rè per accidens.
78 R. ad zdum. Titia nubendo peccavit
mortaliter, ſi tamen habuit animum ke

obligandi acd conſummationem & uſum

matrimonii, ad quem al'i Conjuges com-
muniter ſé obli ant. Ratio eſt: :quĩa cùm

votum Qaſtitatis valuerit ſaltem in ratio-

ne voti ſimplicis; hinc Tita manebat obli⸗
gata ad ſervandam Caſtitatem omnimo-
dam, cui ſtatus matrimonialis repugnat,
ut conſtat ex dictis z. 70. Quaré ſinè di-
ſpenſatione debitum Conjugale petere
nunquam poteſt, quamvis poſt primum

ſaltem bimeſtre alteri comparti juſtè pe-

tenti reddere teneatur, ut dictum ett I.-
cit.

CA.

eime
(6

gei
ut,
ſie 3
liuen
lie t lmn
l hariter⸗
nouimn
Matri,

amn i

S

nerſoprin
deflt ot
7 atrin
I. 14
opeeczr
Relgioni
Econgit
S COn
enn l
Ulg tenet
N VCdu
Niumi Impe
uln

4 nut

Ui COnſtat

er eſſe

G CASIIS SECINDUS.

r . Slmnronie, ſtudioſus dum graviter de-

De impedimentis matrimonii, &. 63

. .
nfuit i adu, viter

ligionem, ſi Deus ſanitatem priſtinam ſi-
bireſtitueret : recuperata autem valetu-
dine, cum paulatim ſonſiſſet ſtimulos car-
vis Pariter invaleſcere, neglecto voto ma-
erin Iimonium cont raxit Dunm empronia. &α
wnen 1ia matrimonis contracto daamprimim
I. an lonſit conſéientiæ ſtimulos, hine
— veondum conſummato mäatrimonio, nec
bs, s ονimo Bimeſtri quarit 1. an pecca-
ne, A verit contrahendo? 2. an poſſet conſuma-
ve matrimonium? Quid reſpondendum!
R. ad Imum. Sempronius contrahen-75
do peccavit, & quidem contra virtuteng
KReligionis. Ratio eſt: quia votum, li-
céêt conditionatum, recuparata valetudi-
te ne, & conditione ex parte Dei adimpleta,
teninn cœit abſolutè obligare: ergo Sempro-
uneht nius tenetur ingredi Religionem. Nec
mon tale votum deſinit obligare, & matrimo-
tee nium impedire ex eo, quòd voto obſtric-
ateſtni, tus ſentiat ſtimulos carnis etiam vehe-
gdle OH mentiſſimos; tum quia (teſte Babenſt.
v/. 5. Part. Z. diſp. 3. art. I. Z. I2.)ex pra-
tiſik Xi conſtat, quèòd Eccleſia tales non exiſti-
jcuné met eſie liberos ab obligatione voti; cuùm
S . ſta-

iune Ort
ter Nceſtl
Imbln,
Atvifon

aulmun
en un
ningeser

64 conferentia tertia

ſtatus Religionis, ſicut etiam Ordinis ſa-
cri tam ſint excellentes, ut merito ob il-

los aſfequendos vovens debeat velle cum
divino auxilio ſuperare quaſcunque diffi-

cultates, & tentationes; tum etiam quia

in Eccleſia non levia mala & ſcandala pro-
cul dubio orirentur, ſi cuilibet propter

tentationes, ſtimulos, vel etiam lapſus

carnis, neglectê voto liceret ampleéti ſta-

tum matrimonialem. Sanchez. Aib. z. diſp.

1I. n. 9. Baſil. Ponce, Conink, Palao de
Pponſal. Aiſp. g. Punct. n. 2. 12. M. I.
80 R. ad 2dum, peccaturum mortaliter, ſi
etat debitum& matrimonium conſumet:
imèò etiam probabiliùs peccat mortaliter,
ſi intra primum Bimeſtre reddat, At jam
pra n. go. diximus. Ratio eſt: quia
ante conſumationem adhuc poteſt Keli-
gionem ingredi, & non conſumare, ne
quidem reddendo debitum, quamdiu hoc
inè injuria denegare poteſt: poteſt au-
tem negare intra primum Bimeſtre: ergo.
Et hæc ſententia, quàm tenent Reiffenſt.

hic n. 20. IIII. Tambur. Bonac. Kugler. 7. Pchh
1592. procul dubio probabilior eſt, & u len

Nihilominus ſunt, qui probabile cen- Itant N

tutior.

ſent, u habens votum Religionis,

contractò ſemel matrimonio, ſi ſeſe jam
reſolvit, quòd nolit ampliùs mutare ſta-

tum,

Nimpen
n olit
let ſhe,

h ob.

tan
tulguan
Dollumnus
1(0 Cblery
Il, nor
docrinan
Prinn vi⸗

ncorhmun
Ine k,
numer

lbenre

gliterp
(IN 6
Celldile

dißsre

e Diar

Alreg een
s dunt

gi ſtatns

Mapul

1 De impedimentis matrimonii, & . 6y
nOi tzum, poſſit etiam intra primum Bimeſtre

neritd Iicitè ſaltem reddere debitum. En tibi

= —

enſelen verba Gobati, quæ habet tr. ro, n. 6.
ngen „Quia tamen (inquit) non debemus

mnetlam
ſcandah

=

cuiquam laqueum iniicere, quando
ppoſſumus cum ratione abſtinere, idcir-

—,

iber „co obſervo ex Stephano de S. Paulo in
etum „Thl. moral. tr. 5. diſp. &. dub. J. n. 6G2.
mE „doctrinam, quam de redditione illicita
6 , prima vice tradidimus, fuiſſe quidem

2
2
2
3
,ME „ communem Doctorum, ætate S. Tho-
., „ mMmæ: at verò poſteriores Theologi tan-
Drtaltee „ tô numero apud Dianam part. 1I. tr. 5.
conm zeſol. zo. abſolutè adſtruunt licentiam
morulm „ liberè reddendi, ut cenſeam, tali mulie-
N, M „ri, & viro, conſtitutis in periculo mor-
Oelie , taliter peccandi reddendo, ſuggeren-
dolt , dum à Confeſſario, quèd fit perquàm
ummen „ credibile, nullam culpam admiſſum iri
Humgit ab iis reddendo, atque ita etiam ſentit
„potels ipſe Diana, non diſſentiente Stephane
ekre »„deS. Paulo. Ita Gobat. Et hanc ſen-
them tentiam cum aliis pluribus DD. multùm
Kugn probabilem vocat Kugler ci. Tum quia
liore „Plures cenſent privilegio primi Bimeſtris

Mos tantùm gaudere conjuges, qui co-
abies Bitant Keligionem ingredi tum etiam,
eligime quia ſtatus matrimonii quòad redditioné
videtur ſuſpendere votum, ut nonnulli te-
gure? néet apud La Croix . 36 1. EK his facilè col-
V

—

6 6 Conferentia tertin
liget prudens Confeſſarius, quid oporteat

reéeſponderedempronio noſtro. Sienim mo-

raliter poſſit, jubeatur abſtinere etia à red-
dendo, & ingredi Religionem: ſi non
poſſit ampliùàs, poterit permitti ut red-

dat. Conſummatéô autem ſemel matri-
monio erit eidem liberum etiam petere,

juxta dicta ſuperiuùs n. 7o.

CASIIS TERTIIIS.

iemeeenmaen, ſo ſonſit d Ruoſzon-.

J ; quapropter ne exmatrimontidi-
latione crimen admiſſaem aliis innoteſte-

zet, petiit à P. R. Domino Decano Rurall

licentiam contrahendi pratermiſſis de-
nuntiattonbus ; quam etiam obtinuit,
Ned c-um onere, ut contraheret coram D.

Parocho ſponſi. At illa, diſſimulatohoc one-

re contraxit coram ſao Domino Parocho.
Dübitatur ergo I. an P. R. Dominus De-
canus Ruralis potuerit concedere hanc li-
‿ntiam? 2. Wirum memorati ſponſt potu-
orint licite, vel ſaltém validèt contrahere
coram D. Parochoſponſæ, Cajæ ſoilicet?

81 R. ad 1mum. Poteſtas diſpenſandi in de-
nuntiatié6ibus ſeu proclamatiéibus, de jure

ordinario ſolùm competit I. Pontifici, 2.
& Epiſcopo, ejuſdémque Vicario Gene-
rali.

Deim
M
Urhen
nbll
od gr⸗
ſorb, ſe
nemfi
F.lo n,,
ekono⸗
til Gent
, d

lonem!
itls n
opn

1Oehs
Gud 1
Obliger
Cadlri

(alſin
Umnkn

y,

(Ccndurn

Kiterir 1
Dnd gi

De inpelimentir mat rimonii, Sc. 67

id opotte rali. Quin imè, Epiſcopus i in iiſdem tene-
tur diſpenſare, quando id exigit necefli-

jenimm
dainn tas publica vel privata, ad Vitandum ali-
ein: nd quod grave incommodum animæ, Ccor-
ituem Poris, famæ, vel etiam fortunæk. Ka-
nel mmn tionem ſubmitriſtrat cum Tannero, Gobat.
m helnt r. to. n. 5oS5..La Croix n. 490. quia hc po-

teſtas non commirtitur Epiſcopi, aut Vica-
rii Generalis libertati, ſed arbitrio, id
eeſt, judicio, ſecundàm prudentem ra-
, tionem regulato. Unde in caſu neceſſi-
tatis, quo ſeilicet non datur recurfſus ad E-
ſaß piſeopum, ait La Croix z. 494. poteſt Pa-
rochus ( quidni & Pecanus?) declarare,

rimmonilt
7 vtu uôd præceptum prochamationum noen
in 1 obliget ſi Epiſcopus diſpenſare teneretur,

6 adiri non poſſit. Quare cùm in noſtro
nio caſu ſupponatur, Cajæ iminuiſſe pericu-
W lurrimfamiæ ex dilatione Nuprtiarum, di-
. hes cendum videtur, quèd ſi de hoc fortè con-
n Nfſtiterit Domino Decano „potuerit is ſin
, minùs diſpenfare, ſalcem declarare, quòôd
Præceptum proclamationum cum tantò
veu, periculo non obliget.
d/te. R. ad 2dum. Præmemorati ſpo onſi 82
ar. validè contraxerunt coram Parocho
Cajæ, Ratio eſt: quia Tridentinum plus
ndie non requirit, quàm ut contrahant coram
proprio Parocho: Sacra autem Congre-
ore Lgatio (teſte La Croix n. 497.) declar avit,
E 2 per

68 conferentia tertiaz

per proprium Parochum intelligi Paro-

chum alterutrius e ſponſis; quod immu-

tare non potuit D. Decanus: ergo. Quin

etiam licitè contraxère, ſi ex gravi, &
rationabili cauſa id fecerunt; ; quia non
eſt præſumendum, fuiſſe mentem D. De-

cani, eòs obligare, ut cum gravi incom-

modo contraherent coram Parocho ſpon-
ſi potiùus, quàm ſponſeę. Verumtamen

ad hoc practicè dignoſcendum, utrum
ſcilicet contrahendo peccaverit? atten-
dendæ erunt aliæ circumſtantiæ, utputa
finis prohibitionis &c. &vel maximè utri
bona, vel mala fide contravenerint Præ-

cepto D. Decani.
§. III.
Corollaria ex dictis inferenda.

2 Coli. r. Matrimonium cum impe-

dimento ſive ex jure naturæ, ſive
Eccleſiaſtico ſolùm dirimente contra-
Gtum, nullum eſſe, ac irritum; idque
verum eſt, tametſi contrahentes in-
vincibiliter ignorâſſent ſe impedimento
irretitos. Ratio eſt: quia Eccléſia non

ſolum prohibet ſponſos volentes con-

trahere cum impedimento dirimente:,

ſed

Neinp
Klnte
(un:at
nunln eti
5 un
aletih

Diees,

9
dere rat
unin
n, 1

Noranti
(ultel
Nundun
Contrah
licti
Pitſoro
Cogeret
34 Mon 5
uinon
ulten
Draris
rnr
unm,

.
.

laike . De impedimentis matrimonii, &. 69
imt ſed inſuper eos inhabilitat ad contrahen-
1o. G dum: at ubi lex eſt inhabilitans, igno-
EgrI Fantia etiam invincibilis non facit habi-
gli les, quamvis contra legem agentes ex-
mmh cuſetà peccato: erĩvvvo.
ziden Dices. Aliqua ſaltem impedimenta
chohe v. 8. Criminis, Raptũs &c. videntur ha-
runtut bere rationem Pnæ: ergo quemadmo-
R dum ignorantia invincib ilis excuſat à pœ-
it? m. na, ita excuſare debet ab impedimentis
wimen K. cum P. Kugler n. 1 957. quòd, icèt 84
int n hujuſmodi impedimenta ſtatuantur etiam
in poœnam delicti, tamen primariè, &
principaliter ſunt inhabilitates Canoni-
cæ, quæ certèò incurruntur etiam ab ig-
norantibus, ùt conſtat ex praxi Eccleſiæ,
ch quæ teſte Corrado apud La Croix n. 642.
nunquam permittit talis criminis reos
CLontrahere ſine diſpenſatione. Hinc idem
unID La Croix n. 526. cum Sanch. Carden. Leſ-
turr, ſio & aliis rectè infert, eum, qui cogno-
vit ſororem ſponſæ, vel qui per judicem
n;. cogeretur ducere conſanguineam ſuam,
ente - non poſſe contrahere, & conſumare ma-
dimdé trimonium, tametſi gravi metu ad hoc
cnm adigeretur; licèt enim vis, aut metus
es gravis poſſint quempiam excuſare ab ob-
time Tervatione præcepti eccleſiaſtici, tamen
eum, qui inhabilis ‚non poſſunt red.
H 3 E-

jU„V00 (Cconferentiatertia

dere habilem ad contrahendum. Fateor

tamen, aàa P. Krimer. Z. IoI4g. Pichler,

& aliis 'ſatis probabiliter doceri, quèd
ignorantia excuſet ab impedimento cri-
minis. Unde Gobat, Sporer, Kugler

cit. & alii putant, eos, qui cum tali ig-

norantia contraxerunt bona fide, in ea fi-
de relinqui Poſſe.

87 Coll. 2dò, Parochum licits non poſſe
aſſiſtere matrimonio illorum, quos! novit

eſſe irretitos impedimento præſertim di-
rimente, niſi talem notitiam hauſiſſet ex
ſola confen lone Sacramentali, qua in ſo⸗

rO externo Uti neutiquam licet. Ratio

eſt: quia cum tali impedimento contra-
hentes peccant mortaliter, & Sacramen-
tum fruſtrant; 3 quod utique Parochus ceu
Paſtor animarum ſub gravi culpa prohi-
bere tenetur; præſertim quia! hujuſmodi

putatitii conjuges ſemper verſarentur in

periculo fornicandi. Oportebit proin

hujuſinodi ſponſos remittere ad Epiſco-

pum, aut ejus Vicarium Generalem, vel

denique ex Urbe impetrare diſpenlatio-

Pem ig. Sanchez. lil. 3 3. diſp. 15. . 3.
Dices. Qutdii a autem iinpedimentum
ſupponatur ocenltum, & foli Parocho

cognitum, ſimúlque matrimonium ſine-
ſcan-

⁶
—
r

—*

Dem
ſendalo
Eerri
0
.
Gur im
Nl me
(eler
oced
Finci
Chern
Chece
Acont
Crmal
Daroet
lum
taree
Etiam
telte,
ln ing
nod

e. De impedimentis matrimonii, &c. 7I
n. n ſcandalo vel infamiæ periculo non poſſit
.Dichan differri ampliùs? .ł D
ei, R. Cum P. Sporer n. 457. in hoc caſu 86
ment c & fuppoſito vel maximè attendendum eſ-
, N ſe, an contrahentes, vel etiam pars illa,
um tHÿ quæ impedimenté laborat, ſit in bona,
le, inen vel mala fide? Et ſiquidem Parochus
(vel etiam Confeſſarius) adverterit, eos
SnonH Procedere bona fide, aut ex ignorantia in-
em Vincibili, oportebit tacere, diſſimulare,
Alermm & permittere, ut agant bona fide potiùs,
ualee peccent materialiter, quàm conſterna-
mnif tà conſcientia, cum periculo peccandi
t. N formaliter. At verò ſi Confeſſarius, aut
, Parochus advertat, ſponſos, vel etiam ſo-
Gnm lum ſponſum, aut ſolam ſponſam, labo-
chd rare errore, vel ignorantia vincibili, vel
Iee Eectiam ſi ſuſpicentur de impedimento la-
rinm tente, aut omnino interrogent, conſi-
ruen liumque petant, tunc procedendum erit
irae modo ſequenti. I. Veritas erit aperien-
. 3Ende. da, dicendum que, quèòd nequeant con-
trahere. 2. permittendum ut contrahant,

ae ſed cum animo contrahendi ſeu faciendi
ee. quantàm poſſunt. 3. Interdicendus erit
63* uſus, & conſummatio matrimonii (ſi im-
ne pedimentum ſit dirimens, vel impediens

Prt propter votum Caſtitatis aut Religionis)
GE . quouſque fuerit impetrata diſpenſatio.
o Hinc 4. quamprimùm recurrendum erit

lum

272 Cenferentia tertia

ad Epiſcopum, vel ejus Vicarium Genera-

lem ſecundùm dict⸗ n. 7I. Vel, fi non ſit
periculum in mora, ad ſummmum Pontifi-
cem pro impetranda diſpenſatione. Si
mora deſit, & periculum incomtinentix
ex altera parte impedimenti ignara ti⸗
mendum, induc (ait. Sporer cited.) utr

pars impedimenti conſcia ex tempore vo-

veat Deo ſervare caſtitatem, aut primo
triduo, juxta monitum Archangeli Ka-
phaelis Pobiæ juniori datum; aut in raro
caſu primis novem diebus, in honorem
novem menſium, quibus Beipara Virgo
Deo gravis fuit; vel aliquid ſimile fanctæ

intentionis. Intereai impetrata diſbenſa-

tione ſuavis quoque modus eſſe porerit
renovandi conſenſum juxta dicenda 4. n.
335. Hane Reſponſionem meritè appro-
bat P. Kugler z. 2179:

4
N

CONEFEKEENTIA
QIXART A.

De Iimnpedimentis Dikineni: . nie

.
.

bus⸗ Kroris & Conditio-

D
F 1
H. Mei
ſantien
Tyage
1e
1. Nen
Gitioſ
92. R 4
9 NI .

cory

955. Kle

ünpen
90. K
ert⸗

8, le⸗

eſche
1) M

unr,

loo.,

Pl Ue
hnnn

kena

02. M.
.

I M.

en
Alle lunn
ungell
Urkinnn
Phonoren
Atr Vi

ikki

len

ſe doe
ence /
itozppn.

De impedimentis nirimentibus, S 72

S II MM ARIIM.

27. Luid ſit 1t Error?

88. Error cireæ ſuhſtantiam Ferſonæ dirimit;
89. Vel eirea qualitatem, quæ reaundat: in ſah-
ſtantiava,

90. Traduntar dua Regulæ, 44d de⸗ gnosenaxn, an

error qualitatis redundet in Eibltantiam, vel
n204
91. Nomine conditionis intelligitur ig gnorata con-
ditio vituti

92. Et quidem ſtricts talis.
93 sSi liber cum ſerva ſcienter eontrabit, ,valet.

94. Rgölvitur Caſus I. de eo, qui contraxit cunz
corrupta, quam azaverat, We Vircgivem.
95. Sola hbabitualis diſpolitio voluntatis, eur non
impediat valoren Matrimonii?
96. Relolvitur Caſus II. de eo. qui contraxwit ,is.-
gen ſe el Miniltrzam Principis.

97. An ſponſa lieuerit talem deſerere?

98. Et quid, A poſt agnitum errorens eidem con-
cehſihet eſum corporizs!
99. Rgſolvitur Cæſns III. de Porſa, 1 naaſie
damnato ad Triremes.

100. Hoc Matri imonium, probabilius valet.

I I. TItrum error circa 7walitatem vedundet in ſube
Rentiam Perlonæ, poteſt ſus modo coligi eæ præ-
viis intetoeutionibns, vet motine ⁶° line contras
bendi.
102. Matrimoninzs paine ,ſervo a4eriptieio tantun,
vel Origivario contradum, Nuhſeſtie.

74 canferentia quarta

§. I.

tur quæſita, ſcitu neceſſaria ad ritè deci-
Adaendos Caſus circa impedimentum
Erroris, & Conditionis

ſervilis.,. .

Uæres I. Quid intelligatur per im-
pedimentum Frroris:
87 R. Nomine erroris hic intelligitur non
tantùm ſiniſtra apprehenſio, ſeu judicium
intellects, ſed etiam ignorantia, quâ quis
ignorat Perſonam, vel qualitates Perſonæ,
cum qua contrahit. Unde talis ignoran-
tia ſeu error dupliciter poteſt continge-
reé, nempe I. circa ipſam Perſonam (&
vocatur error ſubſtantialis; eoquèd ver-
ſetur circa id, quod eſt de ſubſtantia con-
tractûs matrimonialis) vel circa qualita-
tes Perſonæ, utputa circa bona naturæ,

famæ, vel fortunæ &c. Eſt communiſſima

DD.
Quær. 2. Qualis error dirimat matri-
monium?

88 R. I. Error verſans ſeu contingens

circa ſubſtantiam Perſonæ dirimit; non

Item 2. error circa qualitatem, niſi talis

qua-

Mim

ndaret

— S c.
Præmittuntur, & breviter reſolvun-

dee
Dont. N⸗
epti
iseſten

klin
Chtrad
1. l.
l t,
i

onſer

nd
Mi
ſenlun
kepu
lond⸗
Ggum
turn
euni
7 (ond

kelolyut
tite gec
mentun
is

Ur erit

giturndad
judicin
„qud
8Derſon
signotn
contie
lonan
uol e!⸗
Antla .
aul⸗
naturt D
unin

.
lit n ₰

htingen.
nit, Mn

Nii
5

De impedimentis dirimentibus, & . 75
qualitas ex intentione contrahentis re-
undaret in ſubſtantiam Perſonæ, vel
potiùs contractůs. Ita rurſus un com-
muni Scot. z. Aiſt. 30. g. I. Sanch. Tamb.
Pont. Maſtr. 4. Aiſp. 7. . 390. Katio pri-
mæ partis eſt: quia ad valorem contrac-
ts eſſentialiter, & per ſe requiritur con-
ſenſus in ſubſtantiam objecti, circa quod
contraétus fit: at, quit errat noiut conſe-
tit. L. ſe per errorem ſ-. de juriſäilt. omz.
Jud. & errantis nullas eſt conſenſus er.
cum, teſtamentuiz. LE. non, idcirco. C. de
juris & ſacti ignorantia: ergo deficiente
conſeniu circa ipſam Perſonam, deficit
contractus matrimonialis.
Hlinc etiam comunis eſt Doctorum con-
ſenſus, hoc impedimentum dirimere ex
ipſo jure naturæ; quia ex ipſa rei natura
repugnat contractus ſine conſenſu in ſub-
ſtantiam; cùm contractus nihil aliud fſit,
quàm duorum vel plurium in idem placi-
tum conſenſus. L. I. f-. de pact is. Katio po-
ſilerioris eſt: quia ad valorem matrimonii

ſufhicit conſenſus in ſubſtantiam Perſonæ,

ſeu corporum quæ mutuo dantur: ergo
quidquid eſt extra ſubſtantiam corporum
(uti ſunt qualitates) eſt accidentale, nec
poteſt invalidum reddere matrimonium.
Ita rurſus DD. conmmuaniter. Herincx hic
Aiſp. 6. n. 37. Sporer z. 5. Engel. lib. 4.
IIt.

„

26 conferentia quarta

tit. 1. g. g. n. 2. Et colligitur ex C. eum

in Apoſtolica. de ſponſal.

29 Dicdtum tamen fuit: niſi talis qualitas

ex intentione contrabentis redundaret in

Nubſtantiam Perſonæ, & fubinde enim

talis error, ùt Doctores communiter no-
tant, redundat in fſubſtantiam Perſonæ,
quando nimirùm Perſona aliunde prorſus

ignota alicui contrahenti fub fola aliqua

qualitate proponitur v. g. quòd ſit primo-
genita; quòd ſit genere nobilis, &. at-
que ideo determinat voluntatem con-
trahentis, ut in eam præcise conſentiat:
quapropter deficiente tali qualitate deficit
conſenſus in ſubſtantiam, & ipſe contrac-
tus. Vid. DD. cit. Verùm pro pleniori
hujus intellectu
Quær. 3. Unde colligendum, quèd
error circa qualitatem redundaverit in
ſubſtantiam Perſonæ, vel non? Z
90 R. Ad hoc dignoſcendum diverſæ à di-
verſis aſſignantur regulæ, ùt videre eſt
apud Gobat. tr. 9. 4. z. 113. & Clericat.
eciſ. I9. n. 27. Convenienter tamen, vi-
tandæ obſcuritatis gratiâ, ſtatui poſſunt
duæ ſequentes. —
Prima Regula. Si contrahens matri-
monium qualitatem illam poſuit in con-

us

e tals

der
In cor
onitio

ſemenn

71. dn

1NI
lunße⸗
Guundo
mnin
CGaktak
mKun
AAte

inci

Contra

gonlith

e ſe
it⸗
urae

l
Uind

ditione contractũs, ſive formaliter, ſive ,

virtualiter; ùt ſi dixerit: Duco te, ſi ſi
virgo,

4
Pex A

lirgual
undareri⸗
binde ern
huniterne
n Perhonz,
ndeyroi
Pla dr
ſtpin⸗
6, G
tem C.
nſentia
te deßt
Contk
0 lenir

Im, l
laverle t
erlelt
igere
Cleric.
mern 1. »„
poliu *

6 Mol-. .

in ek .
ter, ſt .
, 6
0

De impedimentis dirimentibus, & . 77
virgo, ſi nobilis, ſi dives, ſi primogenita,
&. tunc deficiente tali conditione, con-
tractus pariter corruit. Ratio eſt: quia
tunc talis qualitas fit pars objecti princi-
Pas per ſe intenti, eſtque conſenſus ſo-
um conditionatus: atqui conſenſus
conditionatus conditione non fſubſi-
ſtente nullus eſt, ùt omnes nôrunt: ergo.
Ita cum communi D. Bonavent. 4. diſt. 3. .
21. apud Sanchez. Lib. 7. diſp. 1IS5. . 21.
2da Regula eſt hec: Tunc error qua-
litatis cenſetur redundare in ſubſtantiam,
quando de ea actum eſt ante contractum
matrimonii, quia v. g. Perſona cum qua
contrahitur, vel ejus Mediatores affir-
mäàrunt, eam eſſe nobilem, divitem, &c.
& altera pars ob illam qualitatem, in quam
principaliter dirigit mentem, intendit
contrahere cum illa Perſona, quam ita
Jueliſcatam credit. Ex. Gr. Si Puella ja-
et ſe nobilem, & alius non quidem no-
bilis, dives tamen, principaliter, induca-
tur, ac moveatur ad contrahend propter
nobilitatem; in hoc caſu probabiliùs ma-
trimonium nullum eſt, ſi puella non fue-
rit nobilis. Ratio eſt: quia in tali caſu
qualitas non minùs intenditur, 9 uam Per-
ſona, ideôqué hit pars objecti principalis
ex intentione contrahentis, & conſenſus
vere pendet à tali qualitate: ergo hac
non

78 Cenferentia Pearta
non fubſiſtente, deficit confenſus, &
per conſequens contractus. Vide Go-
bat. loc. cit. Clericat. deciſ. 19. n. 29. Kug-
ler z. 10 95. “U

mine Conditionis ſervilis?
91 R. Nomine conditionis, quæ eſt im-
pedimentum dirimens, intelligitur igno-
rata conditio ſevitutis fſtricté talis; &
innuitur, matrimonium cum Mancipio
Eontractum à Perſona libera, conditio-

Quær. 4t0, Qud hic intelligatur no-

nis ſervilis ignara, eſſe nullum, & irritum,

prout ſtatuitur cap. ſin. de conjug. ſor vor.
92 Dictum tamen eſt Imèò, intelligi Con-
ditionem Servitutis ſricte talis. Quo-⸗
circa notandum venit, dari ſervos in tri-
plici differentia; alii enim funt &rvi ad-
Neriptitii, alii Originarii, & alii Ervi
Propriè tales, qui alio nomine nuncupan-
tür mancipia. Servus adfcriptitius di-
citur, qui Glebæ ſeu præœdio colendo in
perpetuum ita addictus eſt, ut inde rece-
dere ſibi non liceat, niſi facta priuùs re-

miſſione à Domino ſive gratis, ſive etiam

perſolutò ejuſdem pretio: & tales ſat
multos hodiedum eſt reperire in Bohe-
mia, Polonia, Suevia, & aliis nonnul-
lis Germaniæ locis. Originarius Servus
appellatur, qui ortum habet à ſervo ad-

ſeriptitio. .
. Tan-

Nin
Iunde
cii
Uebeo
lstan
1eſt in
Memk, ut
1 le Cn
Chaſtitut
MMtural!
Ut i
Alalenn
Poteſtate
Heckulib
Deinde
üicgdi
fete ad
1verd
uulig
ortquo
Fentrem.

„De impedimentis dirimentibus, &c, 79
okenſi Tandem ſervus proprie & ſtrictè talis
Vike eſt, qui ita ſubjacet poteſtati ſui Domini,
„h utab eo etiam vendi poſſit pro libitu. Et
hujus tantùm ſervitutis conditio ignora-
Mignrom ta, eſt impedimentum matrimonii diri-
mens, ut ſtatuitur in jure l. cit. item ca.
gk 2. de Conjug. Serv. Katio autem hujus
girurig⸗ conſtitutionis fuit hæc: quia æ qquitati
Otis; naturali omnino videtur conſentaneum,
SMne ut ii, qui matrimonio ſunt copulandi,
conem &εqualem corporum ſuorum conferant
Ximim poteſtatem: at hoc non poteſt ſervus re-
G, ſpectu liberæ; cùm non lit ſui juris.
iein GO Deinde cuùm Servus lucretur Domino
„. quidquid lucratur, non poterit ſatis con-
um ferre ad commode nutriendam prolem:
„ ſi vero UXor ſit ſerva, & Maritus liber,
di rurfus ſequetur ingens incommodum;
quotquot enim genuerit proles, ſervitu-
E ti ſubiicientur; eoquèd partus ſéquaztur

S
dlat ventrem, ut jura loquuntur: ergo Eccle-
den ſia juſtiſtimam habuit cauſam irritandi hu-
2ſrir⸗ juſmodi matrimonia. Immèò verò fat
Erean multi, etiam graves DD. apud Sanchez
. lo, & Laym. tenent, tale matrimonium ip-

Nre.. ſo jure naturæ nullum eſſe; eoquia Per-
ſona libera meritèò præſumitur, nolle fu-
, um corpus tradere pro corpore alterius,
571 niſi ſimiliter libero. Vid. Sporer. z. 10.

80 Conferent ia quarta cfe
93 Dictum fuit zdò, matrimonium eſſe Nn
nullum, ſi ſit contractum a Perſona li- (All, e
bera, conditionis ſervilis ignara. Quan- ſ l
do enim Perſona, libera contrahit ma- er Et
trimonium cum Perſona, quam ſcit eſſe niilter
conditionis ſervilis, validé contrahit, non linlier
minùs, quàm ſi ſervus contrahat cum Inb en

ſerva: ùt habetur. C. alt. de Conjug. ſer- agulig

Vor. Atque hoc etiam procedit, ſi con- wdund
trahens liber ſperavit conjugem liberta- inn
Mure

te donatum iri, tametſi vana ſpe fuiſſet e
deluſus. Ratio eſt: tum quia talis non Weft
erravit circa conditionem ſervilem; tum ng
etiam, quia huic utpote volenti, & (GElle

conſentienti non fuit facta injuria. Eſt zmin
communis apud Spor. Babenſt. & alios. . d 4
L indi e

§. II. AMlliden

Proponuntur, & breviter reſolvun- titrn
tur Caſus practici de impedimento cHacn
Prroris, & Conditionis. e WM
CASHS PRIMUSs. unm
Tius in facie Eccleſie contraxit couom Menm
Titin, quam Fede,ze von a . Th
Virginem: at Verò Poſt contraclum d pre- ulbet
bhendit non ſölum corruptam, ſöd & gravi- uldnh
dam ab alio; qun ratione cogitat reſilire ulſe
4 matrimonio, & quarit , un hoc voſſit a
tutaà conſeientia ? AIPerho

R. Non

De impedimentis dirimentilbus, &c. §

nomiune K. Non poteſt, niſi in contractu ecx-94
ertul Ceperir, vel antecedenter proteſtatus ſit,

7. ( ſe nolle contrahere, niſi cum Virgine,
ateahied Katio eſt : quia matrimonium, 11 ſub⸗
* ſtantialiter conſiſtat, nequit infirmari aut
mnrane reſcindi, exceptis caſibus, quos Eccleſiæ
Nuietr Praxis permittit: cum crrore autem cir-
* ca qualitatem (ut eſt Virginitas) con-
. 3 tractus fubſtantialiter ſubſiſtit; nec ullo
d canone eccleſiaſtico tale matrimonium in-
em firmatur ergo, Hinc L. Alioquin, F. Ae con-
ſe fll⸗ trabh. emptigze dicitur: quòd ſ, Ago mé
virginem emere putarem, cam eſſet Ma-

8

2 talis
ſillem u ,,.α id eſt corrupta, ait Gloſſa, valebit

lenti emptio- in ſexis, enim non eſt erratum. Ve
uu. rum eſt, quèd talis emptio ob dolum re-
Adlis ſeindi poteſt; ſed matrimonium ſemel
validum reſcindi ita non poteſt. Laym.
lib. . tr. Io. Part. g. C. 2, . 2. Palao, Nieſt-
reſoe ner „Schmalzgrueb. ib. 4. tit.. I. z. 447.
cdinem Dices. At verò Titius proteſtatur,
„ ſe taliter fuiſle diſpoſitum, ut ſi ſciviſſet,
8. ſponſam jam eſſe corruptâ vel omnino im-
prognatam, prorſus nunquam conſenſiſſer.
AAh.³ R. Hæc habitualis tantum diſpoſirio ni?95
s il facit ad invalidandum matrimonium;
Mr quia in hoc contractu non artenditur
o uid feciſiet, ſi ſciviſiet, eſſe corruptam,
r T quid actu fecerit: atqui adtu conſenſit
N Berſoian Titiæx, & quidem abſolu-
“ 10,
R. Nen

82 Conferentia quarta
tè, ſine ulla exceptione, proteſtatione,
vel conditione appoſita, ùt ſupponimus:
ergo valet. Accedit, quèd ſi hujuſmo-
di habitualis diſpoſitio ſufficeret ad re-
ſcindendum contractum, innumera ſam
matrimonia reſcinderentur, nec ulla am- ſalyera

plius foret matrimonii firmitas; quando-

quidem frequentiflimè accidit, contra

Ninden
(A5
gemui

twifen

n Pyine
HAe
lul efd

hentes errare circa qualitates Perſonx. wven en
.

Quin etiam quivis matrimonii pertæſus,
facile prætendere poſſet, ſe erraſſe in
qualitate Perſonæ, proptereaque reſiliret,
utique non ſine ingenti detrimento pro-
lium, ſcandalo ac perturbatione Reipub-
licæ Chriſtianæ. Atque hac ratione diff-
cillimum eſt in foro fori obtinere ſenten-
tiam nullitatis matrimonii ob errorem in
qualitate Perſonæ, ut teſtatur Clericat.
Per/ 19. z. 33. addens in Fin. idcircèò
cauti ſint, qui in contrahendo matri-
„ monio ducuntur motivo alicujus qua-
,litatis in Conjuge, & eam in pacto ex-
„ preſsè deducant in conditionem ad ef-
, fectum, ut ea deficiente poſſint ſenten-
.tiam nullitatis conjugii obtinere. Vid. .
Sporer. n. 6. Babenſt. 1r. S. part. 2. diſp. 3:
ail. 2. Z. 10. 2OB

lennee
ihe ileni
Mmit EEe
nſnit
inſie .
Pnnte
S ans .
orir inr
M/ yt
otali,
eici
luy an
minmi
Uleonl

1
hoe n⸗

onnud

t4 De impenlimentis dirimentibus, &. 83
tſapgrr CQASIUS SECIINDIIS.
d Aacn
fieretit Slmyronins,et Vacilinssemproniampra-
innumer! divitem, & honeſtam Virginem per-
,nee h ſizaderet ad conubiüu, mentiebatur ſo cajuſf-
itu; u Aam Principis Miniſtrum & Legatum
cicit, e quò verò dictis ſuis fdem conciliaret ma-
nes e jorem, confinxit quamplures litteras,
onii en eaſätmque per Poſtarios velut à ſao Prin-
e al cipe identidem miſſas, ad ſe deferri cu-
quett vavit, Semproniæq, exhibuit legendas.
ttinent Conſenſit tandem mproniascelebratiſqué
tionela in facite Eccleſiæ nupt iis, abiit cum ſuo
eratinet Rponſo à domo paterna, pinguem ſocum a-
tinete Sportans dotem. Verum poſt exiguum tem-
obennn poris intervallum inaudit, Sempronium
ur Cu mon eſſe Miniſtrum Principis, ſed merum
Eni impoſtorem, qui ob plara hinc inde perpe-
bendon Zrata crimina, jam aliquot ies ecvulare, E&
Meniist fugaſebi conſulere fuiſſet coaltus. Qua-
in hi itur jam 1. Quid ade valore hujus ma-
vonent zrimonii cenſeèndum z. An Sempro-
Minen, nic non liceat reſilire“
tnee. . R. ad Imum. Probabilius videtur, 96
jt. α hoc matrimonium eſſe nullum. Ratio
elſt: quia, ut in caſu proponitur, ante
ronnubium de qualitate Miniſtri quà ta-
Slis, ſingulariter actum fuit, & hujus intui-

84 Conferentia quarta
tuitu ſemproniæ perſuaſum, ut contra-
heret: at, qualitates taliter intentæ cen-
ſentur redundare in ſubſtantiam Perſonæ,
ut dictum fuit n. 90. Reg. 2. ergo. Certè

oppidèò ſimplex fuiſſet Sempronia, ejuſ

démque Parentes (inquit Gobat tr. 9.
n. 122. in ſimili caſu) ſi in contractu, vel
interlocutionibus præviis nunquam ap-
poſuiſſent hanc conditionem: zradimus
tibi Filiam, aut, duco te, ſe ſis talis, qua-
lem te dicis. Accedit inſuper, quèd
quælibet Perſona, nedum prædives, ſed
vel honeſta ſolum, meritè præſumi de-
beat, noluiſſe contrahere cum homine

tam infami, cui abſque periculo maxi-

morum damnorum cohabitare non lice-
ret: ergo præſumendum videtur pro nul-
litate contractůs. Fatendum tamen eſt,
quèd ſi Sempronia abſolutè conſenſiſſet
in Sempronium, quem putaverat Mini-
ſtrum, quamvis non intuitu miniſterii,
matrimonium fore validum, prout jam
conſtare debet ex dictis. terùm,

quo animô conſenſerit aut contraxerit,
prudens Confeſſarius colliget ex ipfius
8 *

confeſſione.
97 R. ad zdum. Poteſt Sempronia ſuum
deſerere ſponſum, & reſilire ſaltem quòèa

.

Nimne⸗
Geenr ,.
imccens,e⸗
Unnt gruw
Teiritva
agleſtrane
icis ſent
Uuminmor
ntionbil
Inbonis
nee e
In poblie

un, Ce

Contracur
ne dil
onnn 3
Atali or
berit
lo, dot
Urbeber,/
Diceg .
Pnim,
Auyiter
E⸗ o)
dlemn
n,
.C
Cncd. de

torum, & cohabitationem, & quidem,

propria auctoritate. Ratio eſt: quia, uld
L di

4
1

UnO &

. umſenl

4 De impedimentis dtrimentihbus, & . g5
1,t dicetur z. 376. quando Conjux, præſertim
Inteus innocens, ex cohabitatione rationabiliter
timben timet grave damnum fſive corporale, ſi-
ergo. C Ve ſpirituale, juſtam habet cauſam ſeſe
nproH;s ſequeſtrandi, & quidem non exſpectatâ
GH Judicis ſententia, datéô, quòèòd ſit pericu-
on; Tum in mora: at in noſtro caſu ſempronia
nunqum rationabiliter timuit gravia damna, tum
em: nadi in bonis fortunæ, tum etiam in bono fa-
ſetis mæ &c, ergo. Quia tamen matrimoni-
luper, " um publicè in facie Eccleſiæ fuit celebra-
redi tum, & conjugium Fccleſiæ auctoritate
praſnn contractum; hinc ſinè ejuſdem auctori-
cum iu tate diſſolvi non debet, ùt habetur æ.
etichon porro. 3. de divort. Unde ad recedendum
mreI à tali conjugio ſaltem quòad vinculumo-
getu pus erit judiciò Ecceſiæy. Wieſtner, Pa-
mumm lao, Sot. Navarr. & alii apud Schmalz-
conn grueber lib. 4. it. 9. n. 41. .
reI Dices: Sed quid ſi ſupponamus, ſem-
umii proniam, poſteaquam cognovit ſe fuiſſe
1, NHE Sraviter deceptam „nihilominus adhæ-
gen ſiſſe ſuo Marito, atque affectu verè con-
contm, jugali admiſiſſe copulam, nunquid per
et “„talem actum matrimonium evadet vali-
dum, tametſi priùs nullum fuiſſet?
ronku R. Clericatus deciſ. 20. n. 70. cum 98
lten . Mard. de Lauræa, Pontio, Menochio, Fag-
& E“ nano & aliis tenet abſolutè, hujuſmodi
, vonſenſum tacitum, & interpretativum
F 3 non

86 cconferentia quarta

non ſufficere ad revalidandum matrimo-

nium; eoquòd ratificatio matrimonii in-
validi ſemper debeat fieri coram Parocho
& teſtibus, dicitque hoc eſſe deciſum à
Rota, & à S. Congregatione Concilii
declaratum. Nihilominus Sporer, Go-
bat, Sannig, IIlſung, Jluribuſu enn

geſtis Schmalzgrueb. i

trimonium ſufficere tacitum conſenſum,
& ratificationem matrimonii priùs coram
Parocho & teſtibus contracti, dummo-

dò impedimentum ſupponatur occultum,

ita, ut in facie Becleſiæ probari nequeat;
quia hòêc ipſo, quòd impedimentum pro-
bari nequeat, Eccleſia matrimonium ſo-
lenniter celebratum firmum habet, &
validum, nec permittit tales reſilire.
Quare cùm ex tali matrimonio timenda
non ſint incommoda, quæ olim ex clan-
deſtinis deſponſationibus ſequi conſue-
verant, dicendum videtur, quèòd éx
mente Eccleſiæ tale matrimonium non ſit
clandeſtinum, ac proinde ſufficiat clam

ſtabit, quid ad præſens quæſitum ſit re-
ſpondendum. Si enim fupponatur, nul-

probabiliter tenent, ad revalidandum ma-

4

renovari conſenſum. Ex quo facilé con-, .

Nitpe⸗
n r
ling marr
nhelet illa
Alterta
er adher
Neretltio

oro ext

Cnlninken

64

Aure
Perpe
ſone Aiſiu
ervitute
uniun
ſamſen,
Worit⸗
rmoni,
rejeſin
Na
CUmn e
ſen h

litatem matrimonii ob præfatum errorene- „Cemnnn

à Sempronia probari potuiſſe in facie Ec-.

4

cleſiæ, dicendum, quòèd non fufficiat ta“

CI-

ſat
Ut nu
ihn

4

7

„ De impedimentis dirimentibus, Cuc. 87
nmm Cita illa revalidatio: & contra ſi nul-
rinoms litas matrimonii probari nequeat ,
taim band ſufficiet illa ratihabitio.
decdr. Aliter tamen dicendum foret, ſi perre-
one Co xiſſet adhærere Sempronio affectu ſolum
Sotenl meretritio, &non conjugali; quèòd tamen
in foro externo non præſumitur. Vid, di-

sſanne
e cenda inferiùs z. 202.
iknde C,uüASUIS TERTIIIS.
1Conlch ””MG
rhe Ajus ob plura crimina ad triremes in
ale e Perpetuum damnatus, captataocca-
“B Rone diſzupit vincula, & eaſit wiſeram
Dall e Nervitutem, nec diu voſt contraxit matri-
mentumn monium cum Caja prorſiss ignara, quòd
imon zg,, ſomel ad i ee: ſuiſei damnatus.
nnid. Quaritur ergo I. quid de valore hujus ma-
iimonii cenſendum? 2. An Cja poſſit de-
io in ſorere ſaum Tponſum!
R. ad Imum. Maſtr. 4. diſp.. n. 402. & 99

inat
gul id cum eo OQlericatus deciſ. 20. z. 1II. Cen-

.α. ſent, hujuſmodi matrimonia nulla eſſe;
ume eoquèòèd ad carceres, vel triremes perpe-
fees tuè damnati, fiant ſervi vænæ, ac proinde,
hrie ſi quocunque prætextu aut colore cum
tun 1 Muliere libera, ignorante eorum con-

i,. -demnationem contrahant, matrimonium
. flat. ullum propter impedimentum con-
t .ckitionis ſervilis. Verum Manzius, Son-

ne 6 P 4 ne-

§8§ Conferentia quarta
nemann ad Nov. 22. 6. F. Olingenſperg.
lib. I. Qnſtit. tit. 12. Barthol. m L. gui
ultimo. n. 3. G. de pænis. Pignatelli
tom. 2. conſielt. y. Z.2. in ſin. (ubi pluries

ita firmâſſe dicitur Rota) cum aliis pro-

babiliuùs tenent, quòôd hodie nec illi, qui
ad opus publicum faciendum, vel ad Ke-
mos, vel ad Carceres perpetuos condem-

nantur, fiant ſervi ponæ; cùm Imperator

dict. Novell. 22. c. S5. expreſsè dicat: Nos
autem hoc (ſcilicet ſervitutem) remitti-
mus, & nullunme ab initio bene natorumex
Supplicio permittimus fieri ſervum. Ne-

.

aé enim mutamus nos foöormam liberam

in ſervilem ſtatum, & c. (Qapropter di-

cendum, matrimonium Cajæ (ſaltem ſi

ſupponatur in noſtris partibus, ſeu Koma-
no Imperio, ubi prædicta Novella viget)
contractum, firmum eſſe, ac validum;
quia Cajus revera eſt liber, & non ſervus.
LInde jam
100 R. Ad zdum. Matrimonium Cajæ,
datò quòd jam conſummaverint, quèad
vinculum eſt omnino indiſiolubile. Hoc
tamen non obſtante licitum erit Cajæ
Maritum deſerere quèad torum, ſi ex e-
juſdem conſortio rationabiliter timeat a-
liquod notabile nocumentum in bono fa-,
mæ, corporis, vel fortunæ; quia hæc

dani⸗

R

Deinhe⸗
Cunfaſtan
Mickur
.

(oro

„ollge

trur
(undetin
Enlum
lones ⸗
Infnem.
Com ſen
Clſint.
hensm
en, ,
tametlt
inus .
ſulir,
Uton ſtt
erit
di
Pohnl
En

tA4
Uingenhe
9l. n L4
. Dignnt
(ubi Do
Utm alli
enecillie
1, Nelm
Os coNN
Im Inpen-.
e dicnt
emn) eni
nator
N..
non
uniſin
(Wen
8,ſenln
vele
Wie
enon ſent

eri O.

III, 10
3 Cinen!

De impedimentis dirimentibus, & . 89
dant juſtam cauſam divortio, ut proxi-
. . . . . „
mè dictum fuit, & ampliùs dicetur a. 2.
365.

§. III.

Corollaria ex dictis inferenda.

6 "Olliges 1. ad dignoſcendum, u-
— trum error circa qualitatem re-

dundet in ſubſtantiam velnon? atten-

101

dendum eſſe vel maximè ad interlocu-

tiones prævias, & ad motivum, leu eti-
am finem contrahendi, itémque ad mo-

dum, ſeu formulam, quàâ contrahentes

uſi funt. Unde ſi v. g. Titius contra-
hens matrimonium dixit: Duco prælèn-
tem, quam puto eſſe Filiam conſalis,
tametſi non eſſet filia conſulis, nihilo-

minus matrimonium valeret. Econtra,

ſi dixit: Duco, ſeun conſontio in Filiam
Conſulis, am puto, ſſe præſòntem ;

ſi non ſit Filia conſulis, matrimonium

hon erit vilidum. Ratio diſcriminis
eſt: quia in priori caſu, ùt ex formula
loquendi patet, Titius directeè intendit,
& voluit contrahere cum perſona præ-
ſente: hinc, quamvis erraverit, cre-

bom.= dendo præſenti perſonæ ineſſe qualita-

tem, quèd ſit Filia Conlalis, tamen

4 — F 7 con-

102

*

9 Cconferentia quinta

conſenſum præbuit in id, quod eſt de

ſubſtantia matrimonii, ſcilicet in Per-
ſonam præſentem. In poſteriori autem
Caſu conſenſus Titii immediatè & di-
recté ferebatur in Filiam Conſulis, &
non in perſonam præſentem quà talem:
ergo ſi fupponatur non eſſe Filia conſu-

lis, deficit conſenſus, & per conſequens

matrimonium. D. Thom. Navarr. San-

chez, Sporer. n. 7. La Croix. n. y54. &

alii conmuniter.
Coll. 2dò, Validum eſſe matrimoni-
um, quod à perſona libera contrahitur

cum ſervo tantùm adſeriptitio, vel O-

riginario, licèt ignoràâſſet conditionem
ujus ſervitutis. Ratio eſt: quia Eccle-

ſia nuſpiam legitur irritàſſe tale matri-
monium; tum etiam quia iſti non ſunt

ſervi propriè dicti ſeu mancipia, ſed
re ipſa liberi, & ad certa ſolùm obſequia
ſuis Dominis adſtricti. Caſtrop. de
ſponſ. Aiſp. z. pincl. S. G. T. z. 10. San-
chez, Sporer, Babenſt. ubi ſupra. art.2.
. 19.

2RENTIA
N L A.

CONF
QuI

— oè

10 9 Phun-
mniſum
6.Craini

6. M

veſtiti
eguiltin
105. botu,
100, l.
trapium
108. Ord
nonite
109, Or⸗
ut.
lIo. Vr.
lurex
III. R
ids 770
I1e. No
ſ
atri
5 n. Tl
invehia
IIl G
uit d

gui)
, etiam

4 rgg,

2

64 De impedimentis Voti & Ord. &c. 91

quoc et
eit. De Impedimentis ditimenti-
die A4 bus Voti & Ordinis.
Cnſalitl
1gudn ttn SUHMMARIUIM.
l 103. 1. rem . ut dirimat ,debet éeſſe ſlenne ,6⸗

eee miſſum in Religione approbata, vel ſisſeeptionée
NwIAe S. Ordinis. Hl
J. 1 ℳ 104. Meſuper hujuſinodi vota dehent efſe valida,
& veſtita aliis conditionibus ad rationem voti
matrinon requilitis. r
r 105. Votum ſolo jure Eecleſiaſtieo dirineit.
tocn 106. & 107. Solvuntur duax inſtantiæ in cone
iio, ſe triraxrium.
Ontlone 108. Ordo ſacen, ſeu Major tantum dirimit,

niakec 57 item Minores-
tlemn 109. Or4do debet eſſe validè, & voluntarièò ſulcep-
. tus. e

li Non H 1I10. Vis dirimendi in §. Ordine, non ſenmper ori-
nlpl tur ea voto.
mobled III. Relolvitur Caſus I. de Moniali, quæ inva⸗
ſto,. „ lidè mofeſſa, poſtea eontraxit matimoniunz.
.c 112. Reſolvitur Caſus II. de quodam Clerico, qui
l poſt ſiſceptung Ordinenz ſaerung, contrawik
rl M Matrimoninm
113. Tale Matrimoninm fuit validum, N Ordo
invalidè ſulceptus. Econtra
114. Si Ordo S. validé ſuſo eptus, RMatrimonium
1I9 Juit Sacrilegum, & nullume.
1II5. Reſolvitur Caſus III. de quodam Minorifta,
qui Matrimonium contraxit ſiniltrè eredens,
etianz Minoribus eſſe annexan obligationem
O= Ervandi caſtitatem;
116. T4

9 R conſerentia quinta

116 Talis, ſi intendi
valids coutraxit.

Z facere, gquantum potuit, Utle. 4

De me

Nunor
112. Solvitur quædam Inſtantia. entis,
119. & 120 Solvuntur duz Inſtantiæ contra ur: K
hoc. .
121. An, vel quando conſtitutus in Sacris, & de- IN VIIO

linguens contra Caſtitat en
Juum eaplicare3 .
122. Matzimonium à Clerico in Majoribus con-
Rituto, velà Religioſo attentatum eſt nullum,
& Saerilegunz; Et quas pœnas tales incurrant)

Præmittuntur, & breviter reſol- AUln;

§. I.

teneatur ſtatum Uines,

ui,
Notane
tunn ſole
tum ine
Onpino
tutamn

vuntur quæſita, ſcitu neceſſaria ad ritè

. . . IA imer
decidendos Caſus de impedimen- Obligan
tis dirimentibus Voti, & oruit
Ordinis. nelor
. Klomnm,
Uæres Imèò, Quodnam, vel quale 1,.
votum ſit impedimentum diri- (er
mens matrimonium contrahendum? (er
103 R. Votum ſolenne Caſtitatis, emiſ- Nrhotr
ſum in profeſſione alicujus KReligionis Uum;
ab Eccleſia approbatæ; itémque votum D
„ .„ . „* 1
illud Caſtitatis, ex conſtitutione Eccle-

ſiæ Sacris Ordinibus annexum.

9. item in Latteran. Cap.
UIt

Ita ex⸗ .,
preſsèe ſtatuitur in Concil. Trid. Sd5. 24.
de Watr. Can.

(libus

„„ Deiimpedimentis voti & Ord. & . 93
unn n I lex. 40. 6. 27. 4. I. Vota autem ſim-
plicia non dirimunt, duobus dumtaxat
eryxceptis, nempe voto, quod poſt bien-
Gtekh. nium Novitiatüs in So cietate Eſu emit-
Mumit un titur; & voto ab uxore emiſſo poſt da-
tam viro licentiam ad ſuſcipiendos Or-

, Suerit, 64 e
matn , dines, ut Jam ſuprà . 77. notatum
Miinihun Notandum tamen eſt, ad hoc, ut vo- 104

n,tu rum ſolenne dirimat, aut ſimplex vo-
Ae tum impediat matrimonium, neceſſum
omnino eſſe, ut concurrerint omnia ad
naturam ſeu eſſentiam perfecti voti re-
quiſita; adeôque debuit fuiſſe emiſſum
her n I. voluntariè & deliberatè. 2. cum ve-
IIn un ra intentione promittendi Deo, & ſeſe
pedlium obligandi. 3. ab eo, qui ſe obligare
1, potuit. 4. ut ſit de re Deo placita & de
meliori bono. Ita cum Tamb. Leſſio,
& communi DD. Clericatus. deciſ. 21.
,Tele . F.
htum Quær. 2. quò́ jure votum ſolenne
encon/ Caſtitatis in profeſſione KReligionis ap-
rn probatæ emiſſum dirimat matrimo-
Rege. nium l
Ue oe R. Dirimit ſolùm jure eccleſiaſtico, 105
onele non autem jure naturæ. Ita Scot. 4.
, I. Aiſt. 35. 4. An. Maſtr. Herincx, Boſco,
„,6 Sporer. z. 4I. & alii 8SS. communiter;
ran — quibus adſtipulantur RR. Laym. Filliuc.

=—

94 Conſerentia quinta
Kugler n. 1I S1. contra Gonet, & plu-
res IT. Et quidem quèd jure eccleſia-
ſtico dirimat, fatentur omnes, patét-
que claris textibus juris; namque Gre-
gorius XIII. Bull. Aſcendente Domino
ait, voti ſolemnitatem ſola Eccleſiæ con-
Iſtitutione inventam eſſe. Idipſum do-
cuit perſpicuè Bonifac. VIII. c. un. de
ot. in. 6. dicens, vott ſolemnitatem
(ſcilicet matrimonii irritativam, de qua
ibi loquitur) ſola Eccleſiæ conſtitutione
inventam eſſe. Quèd autem ex jure
naturæ non dirimat, inde patet: quia
votum ſolemne & ſimplex quèad ſub-
ſtantiam ſunt ejuſdem rationis, nec
differunt in ratione voti, ſed unum æ-
què ac alterum coram Deo obligat, ut

habetur c. rurſus. Qui Clerici vel vo.

ventes: atqui certum eéſt, quèd votum
fimplex matrimonium non dirimat ex
natura rei: ergo pariter certum eſſe de-
bet, quòd votum ſolemne ex natura rel
non dirimat. Neque dirimit ratione
ſolemnitatis; quia hæc ſolemnitas voti
eſt ſolàm juris eccleſiaſtici, ùt habetur
ex cit. ap. an. de voto in o. Immdò hæc
ſolemnitas vix aliter explicari commo-

de poteſt, quàm per vim dirimendi ma- -

trimonium, huic voto ab Eccleſia ad-
Dices.

N ijpe⸗
es.
letu, ut.
Enlitan
mliconl
er rolel
Clposlun

ttiam Rel

nditione
, ui⸗
Cöhracto
X.Ditt,
keinund
Eandern
Sucit
Tn d
dat alid
licet .
Citione
atura.
guochve
Uabengr
Ute el
Dend
Mo
Ullte
onvn
Utetede
(lit
*5 ,77

.
4

—

„ Deimpedimentis Voti & Ord. & . 95
onet, A Dices. Px natura rei repugnare vi-
ſoreee detur, ut quis rem uni ſemel donatam
Mnnes, t & traditam, rurſus tradat alteri validè:
Nmmcvet atqui Cconſtitutus in ſacris aut ſolemni-
leue is der profeſſus, per ipſam profeſſionem
kuli corpus ſuum tradit Deo, & Eccleſia, vel
Iiptüne etiam Religio nomine Dei acceptat talẽ
III. e. Al traditionem ergo ex natura rei repug-
ſlemnitmn nat, ut idem corpus tradat conjugi per
eme vontractum matrimonialem.
ßſfui RR. Diſt. Maj videtur repugnare, ut quis 106
rem uni traditam titulô v. g. juſtitiæ,

* eandem tradat rurſus alteri eodem titu-
nil 10 juſtitig, tranſeat. Ut rem uni tradi-
Gris, tam titulé v. g. Religionis, eandem tra-
ure dat aliò titulo v. g. juſtitiæ alteri, ſci-
diisr ülicet conjugi, neg. maj. Nam iſtæ tra-
ν ditiones, cum ſint diverſæ rationis, ex
i ſ natura rei invicem ſe non excludunt;
uuiſt quod vel inde patenter colligitur: quia
n habens votum ſimplex caſtitatis ex vir-
* tute Religionis tradit corpus ſuum Deo,
eYmnnt

6 Deus tale votum acceptat, & nihilo-
Init minus validè contrahit matrimonium.
nnicz⸗ * Similiter, qui poſt contractum matri-
chi monium validè fuit profeſſus, ſi poſtea

=—
=

Iund KAteretur conjuge ſua, non peccaret con-
tiden tra juſtitiam, ſed ſolum contra votum
nendn LQL.aſtitatis, ut notat Boſco diſp. 12. delt.
lch s, n. ga. ergo obligatio ex virtute Keli-

96 Conferentia quinta

gionis Deo facta, non excludit ex na-
tura rei obligationem faciendam alteri
titulé juſtitiæ. Vid. Maſtr. 4. Aiſp. 7. Z.
4s. La Croix n. -Sg. ==
Dices iterum. Conjugatus ſtante
conjugio, ex jure naturæ nequit con-
trahere cum alia; eoquèòd non ampliùs
habeat dominium ſui corporis, utpote
jam abdicatum & traditum uxori: ergo
ſimiliter ex eodem jure naturæ repug-
nat, ut Religioſus vel quicunque con-
ſtitutus in ſacris, corpus ſuum jam ſe-
mel traditum Deo, & Eceleſiæ, rurſus
tradat uxori. 15”ùùRV
107 R. Cum Noto g. diſt. 33. 4. 2. H. Mor
dus conveniens. & Clericato cit. Tectſ.
21. n. 22. ex jure naturæ non repug-
nare, ut uxoratus habeat plures uxores;
in veteri enim Teſtamento ſancéti Patri-
archæ plures habuerunt: unde quèd in
lege nova Maritus nequeat ducere plu-
res ſimul, inde provenit, quia primæ
uxori tradidit corpus ſuum cum hac
conditione, ne alii daret; id, quod à
parte viri in lege Moſayca non ſervaba-
tur, in lege tamen evangelica fuit fir⸗
matum jure divino à Chriſto Domino,
à quo polygamia fuit proſcripta. Quare .
neg. cons. Vid. Kugler 4. . 16604. “

deirprdh

. 3.
utiinonin
Ordo⸗
Cheountas,
In. Qoaru.

II, PkOr

em Hnche⸗

Etiz.n,
] . 4

Eedulrintut

Tnnut mart
N. Dur
UrOrio
Gefectn
il, ſlce⸗
linrrie,
Ciſneint
lun lltep
natids 0
Cun rarin
leretioni
Ordine
lld o
Uetetamen
out ſi ie
ramid

Uer .N

rii

tk De impedimentis Voti & Ord. &c. 97

udit dS (Qucxr. 3ti0, qualis Ordo dirimat

jenmit matrimonium contrahendum?
65 K. Ordo facer dirimit, nempe Sub-
diaconatus, Diaconatus & Presbytera-
gins mm tus. Quatuor autem minores non diri-
neut munt, prout habetur 6. quis Borum.
Inonmt A,ft. 32. & c. 2zz. de voto. in6. Ita eti-
ori,WM amn Sanchez. ib. 7. diſp. zy. n. 2. Cleric.

nuot:id Aeciſ. 25. n. 2. &w ſogaa. aliique communi-

aturete zer..
jcungen (Quxr. 4t 0, Quænam conditiones
umim requirantur ad hoc, ut Ordo ſacer di-
lele,u rimat matrimonium?
. K. Duvæ ſequentes requiruntur. r.
5 It Ordo ſacer ſit validè, adeôque ſine
o defectu alicujus ſubſtantialiter requiſi-
NNE ri, fuſceptus. 2. Ur ſit ſuſceptus vo-
resum luntarié, & fine metu gravi. Hinc,
ndhike qui ſine intentione & voluntate ficte ſo-
tee lum ſufſcepiſſer; vel qui in infantia or-
guce“ dinatus, ordinem ſic ſuſceptum nun-
ue quam ratifcàſſet, poſtquam ad annos
un diſcretionis pervenit, miniſtrando in ta-
,. li Ordine, per ſe loquendo licitè, &
n E. valide contrahit matrimonium: abſti-
aE“ nere tamen debet ab exercitio Ordinis,

108

109

Domm prout ſapienter ſtatuit Eccleſia. coa. Ad

I =noſtram item .:ſegnifical um nobis. De Ré-

8 cgular. Et cum comuni tenent Sanchez.
ab. 7. Aiſp. 29. u. 6. Sporer. n. 47. fin.

Quxr.

98 Conferentia quintn
Quxr. Sto, Utrum vis dirimendi
matrimonium proveniat immediatèé es

voto annexo Ordini ſacro, an verè im-

mediate ex ordinatione, leu conſtitu⸗
tione Eccleſiæ?
R. Vis dirimendi certèò emperpio
venit ex ordinatione Eccleſiæ, non ta-
men ſemper ex voto. Prior Pars do⸗
cetur à Scoto & aliis 88. communiter 3

quibuſcum ſentit Gobat. zr. 9, n. 270.
& habetur clarè in Concil. Trid. fuprà

et. Seſj. 24. Can. 9g. Altera verè pars,
quèd ſcilicet non emper proveniat im-
mediaté ex voto, inde ſuaderi poteſt;
tum quia plures graviſſimi DD. mox ci⸗
tandi tenent, Clericos i in ſacris conſti.
tutos, non Ni voti, ſed tantuùm Vi con-
ſtitutionis Eccleſiaſtice teneri ad CCli⸗
batum & obſervantiam caſtitatis; tum

etiam quia poteſt contingere, ut quis

velit ſuſcipere Ordinem ſacrum, & ta-
men nolit vovere caſtitatem; quò cali
certè non tenebitur ſervare altitatemn
ex voto: er odicendum, quèòd hæc ob-
ligatio nonentpet oriatur ex voto Or=
dinibus ſacris annexo, quamvis ſemper
ex ordinatione Eccleſi. ie, quippe quæ
voluit ad hujus obſervantiam obligare
omnes, quotquot Ordines ſacros ſuſci⸗
piendo voluntariè ſeſe conſecrtum
60 5

Neingea
Do K el
i Enns,
Plunr min
t Undlci⸗

ſtedten

Tellt, ad
fentia,&:
Dn aCtls en
M IIYI E

Proponun
irCa⸗

e

n 6
nhlau
adtri,
nnnſc
D
npl tum
lanfi⸗

. 0

its
vis Cirine
Timmedin
10, Aurel
,len Cnl

to lengen
cleſie,e
Prior es
.Cin
er en 4
rhrorene
Uuderi ho⸗
iDM
nlcrie
Znthm
enetiti
icri⸗
gere,1
licrum,
eni; lil
e al
oeft⸗
S tel

De impédimentis Voti & Ord. e. 99
Deo; & quidem juſtiſſimè: nam, ut
dit Scotus g, diſt! 3z. n. g. Clericus de-
putatur miniſterio ſacro; quod requi-
rit munditiam mentis, & carnis, per-
picacitatem intellectůs, & fervorem
affectůs, ad quæ omnia diſponit conti-
nentia; & ad eéorum oppoſita frequen-
tia actüs carnalis. Gob. Suarez. Kugler
. IIZI. & alii plurées. u
Proponuntur, & breviter reſolvun-
tur Caſus prackici de impedimento

—WVoti & Ordinis.
CLA SIS PRIMIISs.
Tie ante annum decimum ſexium,
quem erediderat ſe jamiam com-

pleviſ Jölemniter profeſſa eſt quen-

dam Ordinem ſacrum, al qué in äéollem

ber compluriism annorum ocurricula ufe

Tae ad Iri klſimum Rüa at atis annum eſt
onerſatn. Tanädem verb, ubi inaudiit,

Profeſſionem ſuam, utpote falctam ante

completusm, annum decimum ſoxtum,
nullam fuiſſe ac irritam, animum mur
tavit & habitum,; relictogque Monaſte-
ris matrimonium cont raxit. QLuagri-
tur an validb 2
G z R. In

111

100 Conferentia quinta
R. In foro fori, ſeu in foro Feccle-
ſiaſtico præſumitur invalide contraxiſ-
ſe. Ratio eſt: quia Eccleſia prudenter
præſumit, Titiam intra tam lon
gum temporis tractum ſaltem tacitè
ſuam ratificàſſe profeſſionem, præſer-
tim ſi interea contra valorem ſuæ pro-
fefſionis nunquam exceperit. Verum-
tamen, cùm Eccleſiæ nequeat fupplere
conſenſum ad valorem profeſſionis ne-
ceſſarium; hinc dicendum, quèòd, ſi Titia,
poſtquam cognovit nullitate profefſfſio-
nis, eandem nunquam amplius ratifica-
verit, matrimonium contractum in fo-
ro conſcientiæ, & coram Deo omnino

valeat. Quin etiam datò, quèd de-

prehenſo errore, & nullitate profeſſio-
nis ſuæ, Titia intra quinquennium à
die profeſſionis reclamâfſfet, quamvis
non exaudita à fuis Superioribus, poſ-
ſet modè interpellare Ordinarium, vel
ſummum Pontificem, & procul dubio,
facta priùs probatione de defectu æta-
tis, & nullitate profeſſionis, matrimo-

nium declararetur validum, atque li-

beri, ſi quos fuſeepiſſet, legitimi. Vid.
La Croix. 4. n. SyHYy.

Diinpen

(l

ſenm
hehe
en Nubgia
leptione, i
uidglret.
Uut man.
lumnhe
nmiumn cn
Mrg, hin
hſientig
e l. gui
euemilx
N a
lidus,
WR
Ulten br
pohbeè&

Nenproni

—

CA-

olultſa
.. ket dene
Conditia
COhlegu
N
ronio
60 eſt

4 Deimpedimentis VoticzOrd. &. 101
enomn CASIIS SECMINDUIS.
eſia put
ra tun Srnzyenien, e qud ſperaret amplam
llen conſequi benefcium, ſuſeepit Ordi-
nem, Mm zenz JSabätaconatus, en tamen cum in-
Nrenſat zentione, ut ordo ſen ordinatio 1eſpectu
git ſn Met valeret, ſe benefieium obtineret, ſo-
Gber ens non. Tandem vers dum advertit .
roleſion ſo vana Jpe deluſum, contraxit matri-
„gudcii monium ocum dempronia rei prorſus ig-
ne it warz;,; hinc jam non nihil anzkins, &.
nplis I conſeientia ſtimulis agitatus, petit ſoei-
tadunm ve. 1. quid de valore ſui Ordinis? &.
noon aid de valore ſui matrimonii ſabi eſſet
,l zenendum 5
nee R. ad primum. Ordo reipſa non fuit
inmqgenmm validus. Ratio eſt: quia ad valorem
Get, eu ordinis in aduitis requiritur intentio
oribis ſaltem habitualis, & quidem abſoluta
Civariun dro hic & nunc, ſuſcipiendi ordinem: at
ocI Sempronius talem non habuit: immè
eknt noluit ſuſcipere Ordinem, niſi obtine-
s ret beneficium: ergo deficiente hac
, Cconditione, deficit intentio, & per
giini conſequens valor Ordinis. Hinc
aad zdum. Matrimonium à Sem- 113
=pronio contractum, reipſa & coram
Leo eſt validum; quia cum Ordinem
“ 6 3 validèe

112

102 Conferentia quinza S
validè non ſuſceperit, impedimentum
dirimens non contravit. Unde ſi ſup-

ponatur eſſe in tali loco, ubi ignotus

omnibus, poſſit ſine ſeandalo Iori

cohabitare, non ſoluùm licebit, ſed eti-

am tenebitur eidem adhærere. Verum
cùm in foro externo præſumatur habu-
iſſe intentionem abſolutam ſufeipiendi
Ordinem, pariter præſumetur pro nul-⸗
litate matrimonii, nec dubitandum,
quin, ſi res Eccleſiæ innoteſceret, com-
pelleretur uxorem deſerere. Neque

mirandum de tali præſumptione; quan-

doquidem talis præſumptio omnino
conveniens, immè neceſfſaria ſit ad

tollenda ſcandala, aliaſque perturbatio-
nes, quæ in Eccleſia facilé orirentur,
ſi cuilibet defectum internæ intentio-
nis alleganti fides adhiberetur, prop-

tereâque ab Ordine ſacro reéſilire, & ad
ſtatum conjugalem tranſire permittere⸗

tur. Hac de cauſa multa matrimonia

præſumuntur valida in foro fori, quæ

tamen in foro poli (propter impedi-

mentum merè occultum) valida non
ſunt, ait Gloſſa in cap. cum in Apoſtolica.
Et in cap. Js, qui. de ſponſczl. item in

cap. ad Noſtram. de onjug. ſervor. Vid.=

Clericat. deiſ. 19. E. 33. ..

Deimhea
lices. A
Pronidsabl
Einen, vor
Continentie
ſahtineret
R. Inha
1 cdotine
eeicl
eoied e⸗
natrimon
lun, ind
Dtane
Advove⸗
M. gen.

(C

i/
Man 1
ut bert/
lulai
fae
Murante
tur, an

RKi

ult, n

De impedimentis Voti & Ord. &e. 103
moclinen —Dices. At quid, ſi ſupponatur Sem-
IIelt Pronius abſolutè quidem intendiſſe Or-
hiigi dinem, votum tamen ſeu obligationem
ndh. Continentiæ non, niſi ſub conditione .
ebit,Ete Ne obtineret henefcinm Gperatums
trett. n. R. In hac ſuppoſitione non teneretur 114
Ponrattr ad continentiam vi voti; cùm nullum e-
a ſulint milſerit: nihilominus „quia voluntarié
. uſcepiſſe ſupponitur Ordinem ſacrum,
neni eoipséò ex conſtitutione Eccleſiæ con-
e r traxit impedimentum: per conſequens
leſune matrimonium attentatum fuiſſet nul-
ee Ium, imo Sacrilegum, non quidem vi
tenee voti , ſed ratione Ordinis ſacri ,mane-
ppne bitque obligatus ad continendum, vel
eeſrn ad vovendam continentiam, ait Gobat.
epemm „„, 9. n. 271.
8 orkeg “

relll,,

hielt, ( . Ajus cognoments Simplicius, ſaſce-

l . . . „. .
nen bit minores Ordines, ſiniſtre exi-
4 ne ,Nimans, etiam his eſſe annexum votum,
N0

s. aut certe praceptun Eccleſiæ de ſervan-
ter 4* dacg aſt Utatét vVeryetun. Nihilominus ma-
B ſ la ſide, & conſèientia multum remur-
14, meiurante matrimonium iniit. Luagri-
R. Si intendit ſe obligare quantum po- I15
etuit, matrimonium reipſa ſubſiſtit; quia

104 Conferentia gainta
impedimentum dirimens non dependet
ex ſiniſtra exiſtimatione Caii, ſed ex
conſtitutione Eccleſiæ: Eccleſia autem
Ordinibus minoribus nullum annexuit
impedimentum: ergo. Dubitandum at-
men minimeè eſt, quin contrahendo pec-
caverit mortaliter, ſaltem ex conſeien-
tia erronea, eoquia putavit ſe agere
contra prohibitionem Eccleſiæ, utique

in materia gravi, & tamen non abſti-

nuit à matrimonio. Vid. Gobat. cit.

n. 27. Sporer. z. 415. Babenſt hic art. 2.

.. 25. .

116 Dictum tamen eſt: ſ; intendit ſeob-

ligare qcant um potuit tdatéô enim quèd
hoc non intenderit, ſimulque exiſti-
maverit, matrimonium ſibi jam impolſ⸗
ſibile propter Ordines minores, dicen-
dum foret, matrimonium eſſe nullum,
proindéque revalidandũ mediante no-
vo conſenſu. Ratio eſt: quia ad valorem
matrimonii requiritur conſenſus effi-
cax: reſpectu impoſſibilium autem non
datur efficax voluntas: ergo cùm Cajus
exiſtimaverit matrimonium ſibi eſſe im
poſſibile, eò ipſo non potuit efficaciter
in illud conſentire. At verò, ſi inten-
dit facere quantum potuit, per hanc
ſuam intentionem correxiſſe cenſetur
alteram illam erroneam cxiſtimatio-
nem,

—

Deiſrai
ten, gud
infollbile
ices,

Auibus cre

emne c⸗
lult emitt
Umirince
Wmonmun
Arn
60 Conlel
Cit. A no
Ws, nerr
iterer
ttimonick

en

luten
terpreta
menvot
ſcum,

Coro

C
i
lenn
Mamr
bens
.

Deimpedimentis voti & Ord. & c. 10 5
nonen nem, quâ putavit matrimonium fſibi
C,K impoſſibile eſſe.
Leckam Dices. Cajus ſuſcipiendo minores,
lhumm annen guibus credidit annexum efle votum
Nubitmdn ſolemne caſtitatis, ſatem implicitèe vo-
tahenn luit emittere hoc votum: ergo con-
GGH⁊I traxit impedimentum dirimens, & ma-
twit e trimonium eſt abſolutè nullum.
cleſe, . KR. Transmiſsô antecedente, negan- 117
en donm do conſeq. quia ùt ait Gobat proximée
. Gobun oit. & nos jam ſuperiùs z. 7z. notavi-
entes mus, nemo privata authoritate valet e-
mittere votum caſtitatis, dirimens ma-
rud trimonium: licèt ergo daremus (quod
ASeine tamen Sanchez. lib. 7. Adiſp. 31. u. J. ab-
dlgue ei ſolutè negat) Cajum implicitè, & in-
Pinmim terpretativé voviſſe caſtiratem, hoc ta-
men votum, utpote privata auctoritate

elſe l factum, non haberet vim dirimendi.
nunen⸗ Corollaria ex dictis inferenda.
dſtic, Olliges ex dictis 1. Summum Pon- 118

tas tificem diſpenſare poſſe in voto ſo-
lemni Religionis ſeu Caſtitatis, ad

e „effectum contrahendi matrimonium,
H . quamvis ſumma Sedes non conſueverit

„ . diſpenſare in hoc voto, niſi urgentiſſi-
S e GC ·j ma

119

—

106 Conferentia quinnag“
ma de cauſa. Ratio eſt: quia ſecun-
dùm dicta & probata z. 1os. Votum
ſolemne dirimit ſolùm jure ecclelſiaſti-
co: atqui in hoc ſummus Pontifex, ceu
ſupremus in Eccleſia Legislator, poteſt
diſpenſare: ergo hæc facultas ſummæ
Sedi non eſt deneganda; præſertim cùm
aliunde conſtet, Succeſſoribus D. Petri
concereditam à Chriſto fuiſſe ampliſſi-
mam poteſtatem diſpenſandi, juxta il-
lud Matth. 16. V. 19. quidquid ligave-
ris ſuper terram, erit ligatum & in
cælis, & quidquid ſolveris - -erit ſolu-
Dices. Cap. cum ad Monaſterium.
De ſtatu Monachorum. Exprelſsèé dici-
tur: abdicatio proprietatis, ſicut & cu-

Dehnpeni
tto
Un koar
tenrilt,9
Ullrre
elarerlte
ttekegt
lerpretant,
bybirhi
Nmiohu
Cudttar:
nee, ur

s ſh

ſontelle
fü, M
Crſi
de perl
ferum

ſt odia aſt Utatis ,ades ſt anneXau Reguls D

monachali, ut contra am nec ſummus
Pontifex poſſit licentiam indulgere: at
poſſet ſecunduùm hanc reſponſionem: er-
g0, &c. l
OConfirmatur. Profeſſio religioſa ju-
re naturali & divino obligat ad obſer-
vantiam votorum: atqui Pontifex ne-

quit diſpenſare in jure naturali aut divi-

no: ergo nec in voto.

doceri, quòd nec Pontifex poſſit dare
licentiam contra cuſtodiam caſtitatis
3 Ke-

R. Ad objeét. cit. Capitulé ſolum.

nepzyit
440
tlone,
li
Ger

4

t: guin ſe
, 109, Vo
ure eecle
8Pontitey’
ölator,
Aolras lun
Prelenia
DribusE
fuille n
indi,un
gilie
gutmn
PI⸗ A

Inſſn
Eyprebt 4
1,
eNL
erſN
Reree!
lle 8
oſonen

relgie
1r AN.
Ontiken 17
Aiard

De impedimentis Voti & Ord. &x., 107
Religioſo quà tali, & quamdiu ſuppo-
nitur ligatus voté caſtitatis: non au-
tem vult, quòd nequeat dare licentiam
ſublatò prius voto, ubi Religioſus jam

ceſſiaverit eſſe talis: & in hunc ſenſum,

teſte Kugler z. 166 5. Cit. Capitulum in-
terpretantur Suarez, Sanchez, Barbo-
ſa, Pirhing, & omnes fere Canoniſtæ.
Ratio hujus interpretationis inde con-
cluditur: quia non quærebatur à Pon-
tifice, utrum Abbas poſſit aliquem à
votis ſubſtantialibus abſolvere, ut de-
ſinat eſſe Monachus: aliunde enim con-
ſtitit, Abbatibus id non competere; ſed
quæſtio erat, an Monacho in Religio-
ne perſiſtenti poſſit Abbas aliquarum
rerum ſtriétam proprietatem indulgere:
& hoc fieri poſſe vel ab ipſo Pontifice,
negavit Pontifex. Hinc S

Ad Confir. R. cum eadem diſtinc-

tione. Profeſiio Religioſa jure natu-
rali & divino obligat, quamdiu Mona-
chus à votis non eſt abſolutus legitimè,
con. Suppoſita tali abſolutione, & vo-
torum ſublatione, facta à ſumo Ponti-
fice neg. maj. & Jappoſttum, quòd
Pontifex in tali caſu diſpenſet in jure di⸗
vino, niſi indirectè.

. Collig. 2dèò, non eſſe omnino cer-

tum, quèòd Subdiaconus, vel etiam Sa-

121

I0S Cönferentia quinta
cerdos ſæcularis vi voti teneantur ad
obſerwantiam caſtitatis; quia quamplu-
res etiam graves Doctores, Scot. Maſtr.
Boſco, Herincx (upraà relati, Averſa
& alii tenent probabiliter, cos ſolum
obligari ex præcepto eccleſiaſtico. Qua:
re ſi ſupponamus Clericum ſæcularem,

qui Ordines ſacros ſuſcepiſſet, animò

non vovendi, nee ſe obligandi ad con-
tinentiam, & deinceps ſolo actu interno,
conſenſu, vel dele ctatione morola, abſ-
que deſiderio vel intentione opere ex-

terno peccandi &c. contra virtutem
caſtitatis deliquiſſet, probabiliter non

peccàâſſet peccato ſacrilegii; tum quia,
ut fupponitur, caſtitatem nunquam vo-
vit; tum etiam quia juxta probabilem
multorum opinionem, Eccleſia actum
merè internum prohibere non poteſt;,
Vel certè non ſatis videtur conſtare actu
prohibuiſſe. Hinc etiam talis proba-
biliter ſatisfaceret in confeſſione ſeſe
accuſando in hunc modum: delectatks
Joam cogitationibus venereis &c, &c. eti⸗
amſi non exprimeret, ſe eſſe conſtitu-
tum in ſacris. Sporer. z. 57z. Gob, tract.
122 Collig. 3tiè, Matrimonium 4 Cle-
rico, vel etiam Religioio apoſtata con-

tractum, nullum eſſe, immò & Sacrile-

gum.

Minraln
Num Rat
nnliciter
Cum fnatrim
KrCicis: &
Etr. 10.,
1elen Cone
uas Monae
rietint,
6pellanr,
elvovent,
kegleres,
tonem (
len un.

erntor

Cer.
ere ſe⸗
Auſi ,
lel Nuſa
M. Et
lenn ucl
Porer.,
14.

Dei

“ Coz

viso De impedimentis Voti &! Ord. &c. 109
ti tenemm gum. Ratio eſt: quia Eccleſia tales
Squisum ſimpliciter inhabilitavit ad contrahen-
es, NoM dum matrimonium, prout jam conſtat
reſati, M ex dictis: & videri poteſt apud Laym.
ter, 1I. . Ef. 10. part. g. c. 3, n. I. ubi plura
cleſalie refert Concilia, & Patres, qui nuprtias,
u Ieels quas Monachi, aut Sanctimoniales con-
Nlgncimm appellant. Quamobré cap. 1. Qu! Cleric.
1o actuinten vel vovent. declarantur ipsô facto ir-
ne morol, regulares, & incurrunt excommunica-
tone den tionem quamvis non reſervatam) per
ntri win Clem. un. de conſang. E- Aſinit. Porro
beiige. Imperator Juſtinianus L. s. C. de Epiſé.
giumg & Cer . ſtatuit: Ni quis non dicam ra-
nhungun Vere Ned attentare tantnm, Jungendi
Drobli Aesd Matvimonii, ſjacratiſimas Virgi-

* Im 6S aiſits fuerit . capit ali Pa‿nn Fferia-
wenm le Wur. Et tales in Confeſſionali ne qui-
rcankne: dem audiendi ſunt, niſi ſeparati, inquit
nts n Sporer. z. 143â. Vid. Clericat. deciſ. 25.
m: .
e. C ONFERENTIA
eſee Cli 8 E KI A.

De Impedimento Dirimente
un Cognationis Carnalis, Spiritua-

oſate . .
AS lis, & legalis.
D

8IM-

Conferentia ſexta
SIMMARIIM.„

123. Cognatio ut ſio eſ Propinguitas Pernarai
ed que triplex.
124. Carnalis eſt propinguitas; orta e Vusr
eς, Jön propaßatitone carnali.
125 Quid nomine Kipitis mteifigatur! ⁶½
126. Quid nomine Gradus itenumn
127. QRuid nomine linez ? quæ zripleæ elt.

128. Tradantur tres régulz, dd ogneſeendam

diſtantianz Perfſonarum.
129: Cognatio naturalis jure novo ſe extendit ai
ad Atum gradum inolaſivè
130. Docetar modus; praclics imdetigardinho
pinguitaten Perſonaruni
121. Taditur äalius moda: inveſtigandi.
132. Quo jare hoc impedimoentum dir imat ma-
krimoniunnmi? Et

133.˙ Quando Papa ſoleat in hoc di Wpenſare 1

134. Cognazio ſpiritualis oritur ex collatione, bel

Jasſoéptionée Sacramenti; 5 idque jure Eocleſia
Kticoe:
135. Dir imit wairimoöniuni contrabendat 3
non iten jam contractum.
136. Mig, be, betua.
137. Ut Patrinus inéurrat boc mpedimertam:
requiruntur guatuor conditiones
128. Dum infans per alizam levatur, Hino ipa⸗
lis ſeu Mandans contrabit hoc inapedimen-
zunm.

139. Cognatio legalis ex adoptione pervenit; gus

140. duplea eſt.

141. Probabiäus exr ſola adoptione berfeäta ori-

uar,

142. Quo⸗

Deimpe⸗

il uchu

14) bloir
mmj Matri
3 colinei
14 Rnon he
i wonten
1) Bene dend
leb ltqnil
imn eubiti
erenß,
lin lenuce
149. Ntoi
ecſtteh ,
160. Ouidſ
lzl Marit
umn Fil
nendi ge
1, ufil
Gec
nleg
, dſn,
tat
unt,
6 4/ 8
leiin⸗
ſ d 1
lweyt

uitai Nin

1, onta r
Ngatr, 6
iglere
40 lzrlſn

ob ſrer

4 neſtel

“
umn Gimi

eſnel
4 len

ontrkeni⸗

ipelimi

el.
tur,!
an⸗

=

De imp. dirim. Cogn. Carn. &c. 111
142 Quothhur ſe extendat hoc impedimentam: 3

143. Reſolpitur Cäſus I. de eb, qui poſt contrac-
tunt Matrinzoniani zucipit daéitare, au non

Vit conſanguineu, ſuæ LIlæoris? Hic,

144. Si non habet fationabilem aus ſanm debiran-
di, uon tenetun inquirere &c.
145. Pene verò s ſirationabiliter dubitet.
146. Et quid., ſante contrattunti Mak imonium
jam dubitàſſet
147. Reſolvitur Cafus 17. de gu am Parvulo
Egrenſt, Cujus noömine Parentei aliam LPuel-
lam levaver ant.
148. Quid juris de tali conſuetudine

149. Reſolvitur Caſus III. de Marito, dTuii in ne-

ceſſitate baptizaverat propriam’ſobolenz.
150. Quid ſi ponſus baptiget brolem JIfuz ſponſæ!
151, Maritus etiam ſine neceffitate baptizan Ju⸗
um PFilium, probabilint non Privutrr. jare Per
tendi debitum.
152 2. Infhideler validè contrabunt matimonis 88
Iieit ſint conlanguinei in 2do, 3 7%, vel 4 4–⁵
Gradea &g.
153. Ss ſponſus: in sto, & ſponſn in ado graducor-
vingat communent Ripitem, vatlias contra-
hunt.
154. An, & quinam Patrinus non contr. zhaf
impedimentum Cognationis ſpiritualis?

i5s Et quid, li plures l, maul eun den zfaniem

ſeven

123

rreCyee. 2 Härt⸗ 24.

Pratmittumtur & breviter re .
vuntur quæſita, Ritu neceſſaria ad re-

ſolvendos Caſus de unhedimnenro
triplicis Cognationis, ſeilicet
Carnalis, „Spiritualis, α
Leg alis.

Ures I1mè, quid 4 t Cognatio, &
— quotuplex:

conjunctio, ſeu propinguitas Perlona-

tam; quæ ſecundutn communem Doc-
torum eſt triplex, nempé I. naturalis,
quæ ex ſanguine; 2. Spiritualis, quæ

eX adminiſtratione, aut ſuſceptione Sa-
cramentorum, 3. & legalis, quæ ex

Adoptione oritur. Ratio hujus diſtin-

ctionis facile conſtabit; nam ex tribus

capitibus modè recenſitis poteſt oriri
conjunctio, ſeu propinguitas Perſona-

rum: ergo & cognatio.
Quxr. 2dò, quid ſit cognation na⸗
turalis?

124 R. Eſt conjunctio ſeu propinguitas

Perſonarum, ab eodem propinguo ſti⸗
pite deſeendentium, per carnalem pro-

Pagationem contracta. Ita D. Thom.:

Sanchez.

hen

R. Nomine cognationis intelligitu

Nein. .d/

,. Hoc
Aumin
Uunt 15,e00
. tbeo
lnenpantur
Upui iei
Ptent,
H
lentarum
un Uie r
ein
ſtte,
ng id i
Rem dcſee
mmedin ger
leſcender
en l
5
abins
UId E
Conai
urirl
ſen
dertinl
Rreciatn
ture,
Plirni

4

teniter tl
ecellain
mpedinenn
is, ſelic

Ualls,

De imp. dirim. Cuga. Carn. &c, 11¾
Sanchez. & communi DD. Kugler n.

7293. Hæc verò cognatio naturalis
alio nomine vocari conſuevit eonſaàn-
guinitas, eoquèd ſit quaſi ſangainis uni-
as. & ab eodem ſanguine deſcendentes
nuncupantur conſanguinei, ſeun etiam
cognati ‚quia ab eodem ſanguine & ſti⸗
pite nati. Qocirea H L

Notandum, nomine ſtipitis impræ-

ſentiarum intelligi illam Perfonam, à

1t Cogen

nis intali
zlith
mmmnuen!
e1. nn
ritulls,,
ſeeytin
O huſis
namn er 1
in lens

oite,
pile
D,
Gc⸗

A aliæ proficiſcuntur. Sie Adam &
Eva dicuntur eommunis humani Gene-
ris ſtipes, eoquòd totum humanum ge⸗
nus ab ipſis per carnalem propagatio-
nem deſcendar. Quia verò Perſonæ
media generatione naturali ab invicem
deſcendentes in diverſos gradus & li-
neas ſolent diſtribui; hine non abs re
Quæxr. 3tid „Quid intelligatur no-
mine gradûs, & quid nomine lineæ?
R. 1. Per gradum intelligitur diſtan-
ria unius Perfonæ ad allam; five habi-

126

tudo diſtantium Perſonarum „ qua

cognoſcitur, quotà cognationis, vel

agnationis diſtantida Perſongæ inter ſe

differant. Sic v. g. Filius, cùm vi ge⸗
nerationis immedlatè à Parentibus pro-
greliarur ‚dicitur ſuo modé ab ipfis
iſtare, & facere unum gradum conſan-
guinitats.

1 14 Conferentia ſexta

127 R. 2d. Per lineam hic intelligitur

ordinatio, ſive ordinata colleétio Per-
ſonarum ab uno ſtipite deſcendentium.
Quia verò contingere ſolet, ut vel una

Perſona ab alia deſcendat imediatè, v. g.

filius, aut filia à Parente ſuo; vel etiam
plures ab eodem ſtipite, ut frater &ſoror,
quamvis nec à ſorore frater, nec frater
à ſorore; hinc à Doctoribus communi-
ter duplex ſtatuitur linea conſanguinita-

tis, nẽpe rect a & obliqua ſèn transverſa.

L inea recta eſt coordinatio Perſona-
rum, quarum una ab alia deſcendit,
vel immediatè, ùt Filia à Patre, vel me-
diatè, ut Neptis ab Avo. Porro, ſi Fi-
lius comparetur ad Patrem, Avum vel
Abavum &c. dicetur linea recta Men-

dens: ſi autem Pater comparetur ad Fi-
lium, Neptim &c. dicetur deſcendent.

Linea obliqua ſeu tranſverſa eſt coor-

dinatio Perſonarum, quæ ab eodem
iem communi ſtipite deſcendum,

ed ita, ut unanon deſcendat ab altera,

ſicut, v. g. Frater & ſoror &c. & tales

perſonæ ſemper ſunt collocandæ in li-
nea obliqua, ſeu tranfſverſa. “

. .

uòdſi Perſonæ in linea tranſverſa

collocatæ æqualiter diſtent à communi
ſtipite, ùt frater & ſoror &c. dicitur

linea transverſa æqualis; ſi inæqualiter,

its

„

WA reo

4

Deſſhir

Wrmplr
Cetrineatr
ſecl predi
teris eonla
t. Kd
liek, uor⸗
in bnris
Mocd

(lendihnske

nietto d
Colllefen
e: iu
t ſunt
r Müla
Peneratie
EPilium
dux P
umn Catur
Gnn &)
tiones G
Note du
S⸗ Inua
Ua thi

Mnſiſ,

Olleiinn

llter u

le⸗ De imp. dirim. Cogn. Can. &c. 1I5
Hic intelt ita ur una plus diſtet, quàm alcera, di-
eolledhh cetur linea tranſverſa inæ qualis;, prouf
Geſtenan facilè patebit ex præſenti Schemmate
Clet, ſt arboris conſanguinicaris.
Kimmeci. (Quær. At0, unde p? cticè dignoſci
eſio; i queat, quoto gradu unaquæque perſo-
rfiued na-in quavis linea diſtet ab altera?
ater, AA R. Hoc dignoſci poteſt ex tribus ſe- 129
tibuscum quentibus regulis, quas DD. commu-
aconſug niter pro diverſitate linearum aſſignare
utes conſueverun. JMM
naiel rmaigitur regula pro linea Tecta eſt
glin dee hæc: in linea rebta tot Rant radus,
Pmt. uor. unt perſonæ, und ôlnm dempta;vel;
,Lom ut alii loquuntur: tot ſant gradas, gtot
ten, Au gen iones. Ware cùm inter Patrem
nenkete Filium detur unica tantum generatio,
mpren & duæ Perſonæ, pariter unicus tan-
ur ℳα ta datur gradus: e contra quia intet
Kerhele Avum & Nepotem dantur duæ genera-
ur de tiones & tres perſonæ, hinc Avus à&
e detet nepote duobus diſtat gradibus. .
dAA 2zda regula pro lincea tranſverſa æ⸗
rde quali eſt hœc : in, linen tranſverſa achul-
loener; li tot gradibls Perfona diſtant intér. N,
eu. 7e0, quaælibet, vel una ers en diſtat à
en tit Dnν ſtipite 3 hinc quia duo fratres,
. vel etiam frater & ſoror uno gradu di-
ſtant a Parente ceu communi ſtipite,
3

ingu Hriter uno gradu diſtant inter ſe.

1I 2 3t1

116 Conferentia ſexta
3tia regula pro linea tranſverſa inæ-
quali eſt ſequens: in linea tranſverſa
inæquali tot gradibus perſonæ diſtant
inter ſe, quot vemotior perſona diſtat
commani ſtipite. Hinc frater & filia
ſororis diſtant inter ſe duobus gradibus;
quia filia ſeun neptis ex ſorore duobus

gradibus diſtat à communi ſtipite.

129 K. Jure antiquo olim ſe extendit uſ

uær. ytò, quouſque hoc impedi-
mentum Cognationis naturalis ſeu con-
ſanguinitatis ſe extendat? 2
que ad gradum ſeptimum: placuit ta-
men Eccleſiæ ob rationabiles cauſas jus
illud antiquum corrigere: unde vi juris
novi cap. Non debet. de Conſang. & Aßßi.
nit. Solùm ſe extendit uſque ad Atum
gradum incluſivè. Hinc Titius in me-
dio ſchemmatis, arboris ſcilicet con-
ſanguinitatis poſitus, vinculò conſan-
guinitatis impeditur in tantum, ut cum
nulla alia perſona in eodem ſchemmate
deſcripta valeat contrahere matrimo-
nium. Ita cum communi Reiffenſt. cit.
Quzxr. 6tò, quo modé in praxi pro-
cedendum, ut inveſtigetur propingui-
tas perſonarum ſanguine junctarum?

130 K. 1. cum P. Reiffenſt. Thl. mor. tr.

14. diſt. 14. n. IoI. hoc facilè colligi
poſſe ex ſchemmate arboris conſangui-

k
kanſyerliin
trißi
ſone
inndt
frater &l
busgradl
Drore d
iſtipite
hocime
ralisku

exten!
: len
les
Uaceni⸗
ne 4
iriusne
ilict
l e
Um,G
ſchekm
nprul, “ððWMN
ropit,
Ctarumn
l.
Uc
Onun

Nim
unts S
Pyrnr in
linvs
Lenlorel
Aunper
hnn
S ſetlonarn
on N
rperti
Telad
ulen
Kepllk
Eerehe
Ciſter
tclgur
Illrun
itinte
nitaii,
Whle

De imp. dirim. Cogn. Carn. &. 117
nitatis, & quidem ſequenti modo. Col-
locetur in medio arboris, ubi Titium
poſuimus, una perſona, deinde aſcen-
dendo vel deſcendendo inveſti getur, an
Alltera perſona, de cujus propinquitate
AQdQdubitatur, pertineat ad unam reliquarum
perſonarum, ſeu etiam cellularum, vel
non? Si ad unam illarum deprehenda-
tur pertinere, tunc vel ad lineam rectam
vel ad obliquam, Xqualem, vel inæ-
qualem pertinebit; proindéque juxta
regulas proximè datas, facillimum erit
AQdeprehendere, quantùm una perſona
Adiſtet ab altera. Sin autem ad nullam
rreeliquarum perſonarum, ſeu etiam cel-
lullarum pertinere noſcatur, nullum e-
rit inter tales impedimentũ conſangui-
nitltatis. Quèòdſi hic modus inveſtigandi
non placeat, aut in veſtigaturus arborem
côſanguinitatis ad manũfortè nõ habeat,
R. 2dò, prædictam conjunctionem
Etiam ſequenti modo, quem tradit Go- 131
bat. tr. 9. n. 106. & poſt eum La Croix.
. Z. 6o7 poſſe inveſtigari. Quaærat igi-
tur ex iis, qui ajunt intercedere cog-
nationem, cur hoc putent aut dubitent:
quibus auditis inveſtigaturus deſeribat
in parte inferiori alicujus carthæ nomen
ſſponſi ad latus ſiniſtrum ad latus autem
extri ſponſæ: ſupra ſponſum deſeribat,

1 98 conferentia ſexvas

Nim.

ordine femper aſcendendo àproximiori- Windh
bus, nomina illorum ſponfi cognatorum, ufmni
qui dicuntur dediſſe canſam cognatio- Iag
ni ex hujus parté: fimiliter ſeribat in mii
altero latere nomina eorum, qui es par. undorg
te ſponſæ dicuntur dedifſe ejuſmodi Müer
cauſam; nec cefſet à ſeriptione, donec nnttte
deveniat ad communem ſtipitem. Qu⸗ .
factò conſideret utrum ſponſi ſint in li- memm
nea æquali, vel inæquali. Si in inæ- uimonl
quali, applicet regulam 3tiam. Si in h
æ quali, applicet zdam. Exempléô for- imdth
ſitan res clarior evadet. Ponamus igi- rred
tur Titium & Titiam ſponſos dubitare, Eenil
an poſſint contrahere matrimonium: (at.
cauſam dubitandi allegent hanc: 4s ι D.)
corum Abavi fuerunt uterini fratres. ecc
Jam in hoc caſu, qui cupit propinqu- hau
tatem vel diſtantiam eorum inveſtigare, (pent
ſcribat in cartha ùt fequitur. üenn
Proavus Joannes.. tent
2 Abavus Paulus Abavus Petrus 3 M
&α Avus - Colinas Avus- Damian. en
S Pater - Georgius Pater- Simon 3 u
Titius-Sponfus Titia- Sponſa 5 ien
In hoc can deprehenditur Joannes “
Proavus fuiſſe ſtipes communis, à quo. dum
Paulus & Petrus ſponſorum Abavl & ti
fratres uterini immediatè, ſponſi ver?
me-˙

t De imp. dirim. Cogn. Carn. ec. 119

rorint mediatè deſcenderunt: & quia Titius &
cognImI Titia ſponſi in linea obliqua qualiter,
n enknt leilicet 4tuor gradibus, diſtant à com-
erenn muni ſtipite, ſequitur pariter, quèd
g atlen quatuor gradibus diſtent inter ſe „pro-
e Ain indéque abſque beneficio diſpenſationis
one, Contrahere non valeant.
Piten. Quær. 7timò, quòê jure hoc impedi-
e mentum conſanguinitatis dirimat ma-
S ini trimonium? 22—
lan. „ . K. Probabiliter ipſo jure naturæ di-

Nemtif rimit, &quidem in quocunque gradu li-
NDumé nex rectæ, ſive aſcendentiũ, ſive deſcen-132
8 bihit denti. lta ſentire videtur Scot. 4. Aiſt. z.
nimwe q. un. J. de ſecundo dico, aliiq; graviflimi
Rene: “ S. Ratio hujus opinionis Ppræcipua eſt
te hæc: quia omnes aſcendentes in linea re-
Qdk habent rationem principii reſpectu
he deſcendentium: atqui inſtinctus naturæ

videtur dictare, quèòd Genitoribus de-
beatur ſpecialis reverentia propter con-
S. junctionem ſanguinis, cui reverentiæ
Pem copula carnalis repugnare videtur; qua
DmH ratione Doctor Subt. Il. cit. extendit
Enmn hanc prohibitionem ac irritationem ju-
le, re naturæ ad quemcunque gradum li-
8 neæ rectæ, immò etiam ad primum gra-
gi 4 dum lineæ tranſverſæ. Nihilominus
AI . ſatis probabiliter alii tenent, quèd ſo-
D s primus gradus conſanguinitatis li-
. I 4 neæ

—- —

120 (vnferentia ſexas
neæ rectæ, puta inter patrem & filiam,

& inter matrem & filium, de jure naturaz

matrimonium dirimat. Ita Sanch. Ca-
ſtrop. Baſil, Pont. Bonac. Qlericat. de-
iſ. 22. u. 23. La Croixn. &οb. Schmalz-
grueb. Iib. 4. tit. I14. n. 25. & ſéaq. Ra-
tio hujus opinionis eſt: quia Avus, cæ-
terique aſcendentes reſpectu deſcenden-
tium non ſunt principiùm per ſe genera-

tionis, ſed per accidens; Filius namque

exigit ſolüùm Parentem, non verèò A-
vum, vel alios aſcendentes, prout patet
in Abele, qui fuit verus Adami Filius,

nec tamen habuit Avum; ex quo patet,

quèd Avo aliiſque aſcendentibus non
ſit debita reverentia tanta, ut ſi inter
eos contrahatur matrimonium, in jus
naturale offendatur.
133 Norandum tamen hic venit pro praxi,
quèd, quamvis Papa ſecundùm probabilé
plurimorum DD. opinionem diſpenſare
valeat in omnibus gradibus lineæ rectæ,
tum etiam transverſæ, ſolo primo gra-
du lineæ rectæ excepto; attamen in
gradibus lineæ tranſverſæ rarè ac diffi-
culter diſpenſare conſuevit, eò quidem
difficilius, quò major inter diſpenſan-
dos verſatur ſanguinis conjunctio: nec
ſolet, præſertim in gradu primo & 2do
diſpenſare, niſi urgentiſſimis de Cauli
e c Eal. ..

X
llreuaute
hermi
udonrite
Eer 8
iunl, g
P entendi
„A LK
ſinguige
Eeceſalii
fonen h.
fleento
benn
d he
4 gb.l
Irped
rimete
Penliti
. 2
6 elen
AIrn (0
Annctn
ting
inlti
(nel

Iun

½ De imp. dirim. Cogn. Carn. &c. 121
tem Aflu In lineaautem recta, teſte Clericato cit.
lejemm n.206.per mille &ſeptingentos annos nul-
aSnnO lus Pontifex unquâ diſpensàſſe legitur.
Ceia (Quxr. Stavo, quid ſit cognatio ſpi-
t Am ritualis, que jure dirimat, & quouſque
“ ie cxtendaaatt
Ui Ae . R. I. Cognatio ſpiritualis eſt pro- 134½
tuceten pinquitas quarumdam perſonarum, jure
erkegen eccleſiaſtico introducta 8 propter colla⸗
Uisns tionem Baptilmi, vel confirmationis,
non fuſceptionemvè recizientis aliquod ex
,Drond e his Sacramentis. . lta communis DD.
hi apud Babenſt. 77.5.pat. 5. diz. 3. art.
A Z-. 36. EX qua deſeriptione patet, hoc
ſuntos impedimentum jure ſolum eccleſiaſtico

z,Utl dirimere, proindeque tolli poſſe ex di-
Niun dq7 ſpenſatione Pontificis.
R. 2d. Cognatio ſpiritualis mo- 135
pon dè delcripta ſolùm dirimit matrimo-

munnve nium contrahendum, non item jam
le contractum, ſi huic ſuperveniat. Porro

ad quinque tantùm perſonas ſe extendit,

igep tet! .
nenn ita ut vi Baptiſmatis ipſè baptizans, &
1 Evit2 & fonte levans hanc cognationem con-
eb 3 trahant cum baptizato, baptizatique
etit Patre ac Matre. Similiter vi confir-
iben⸗ mationis hoc impedimentum contrahit
g confirmans, & confirmatum tenens,
5 4 cum confirmato, confirmatique Patre
no

ℳ . ac Matre: nec ultra ampliùs ſe extendit.
„½ H S3“ Ita

„

122 (conferentin fexta

Ita ſtatuit Concilium Trid. S. 24. de
refor. matr. e. z. Reiffenſt. ubi ſuprà.

n. TI 3. & 1I 4.

136 Ubi inſuper notandum, quòd hoc im-
pedimentum cognationis ſpiritualis ſit
perpetuum, nec extinguatur morte li-
linus perſonæ, cujus occaſione contrac-

tum fuit, baptizati nempe vel confirma-
ti. Ratio eſt: quia jura hoc impedi-
mentum nullibi limitant ad tempus,
quéô illa perſona ſupponitur ſuperſtes.

Hinc bene dicit Sporer n. ;. fallere

illud Germanorum proverbium: Das
Kind iſt geſtorben, die Gevatterſchafft hat
ein End. Vid. Sanchez. Ab. 7. diſp. r.
v. J. Tilliucius tr. 1o. p. 2. n. I59.
Qucxr. 995, quænam conditiones re-
quirantur ad hoc, ut Patrinus contra-
hat impedimentum cognationes ſpiri-
tualis? *

137 R. Requiruntur Atuor ſequentes.

I. Ult habeat intentionem ſaltem virtua-
lem, & implicitam, obeundi munus
patrini; nam ſine intentione verè non
obiret munus patrini: quemadmodum
fine intentione non verè baptizarer.
Sanchez, Coninch. Schmalzgrueb.
lib. g. it. II. . 26. 2dò, Requiritur, ut

baptizatum de manibus baptizantis im-
mediatè ſuſcipiat, vel, fi alicubi fortè

bap-

Ninp

uflnns.

lone ſae
rene
Cin gii

a lolo

t .
70 ½.
Is ſaor
lenmdi,8
utiine
Pkexint

eritin

Merntio:
regener
hegrk
I n
dpucd
ſ. 2
If

Nvia 10

inent
uckun,
ation

eh

W. e

id. N ,,

Wiſi

gͤti
8 Hiritull

ltur non
one conn
vel com
hoe ine
t 20 tene
tur ſyet
n. NI.
ig 4
. 10.
ndlitlonei
tinms n
toniz

f ſdlin
lteni.
nd .
lan 5
bapti in
Nultot⸗
D
Unhl

ubifn.
Nr

PDe imp. dirim. Cogn: Carn. &e.

baptiſinus conferatur per immer fonem,
è fonte ſacro levet, idque per ſeipſam,

aut certè per ſuum ſubſtitutum; ſecus

enim dicinon poſſet, eundem de bap-
tiſmo ſuiſcepiſſe. König. hic n. T4. Reif-

usn . Fz. apud Schmalzgr. cit. .

37. & 35. 31ti10. Requiritur, ut Patri-

nus ſaum munus agat in baptiſine ſo-

lemni, & validéè adminiſtrato; quia in
baptilno private ſuſcipiens non ſuſci-

pit ex inftituto Eccleſiæ; & ſi baptiſmus
uerit invalidus, non fit ſpiritualis rege-

neratio: atqui propter ſpiritualem hance
regenerationem contrahitur impedi-

mentum, ab Eccleſia inſtirutum: ergo.

HII. z1r. 6. diſp. 2. azxt. 6. M. 27. & alii

apud Babenit. tr. §. part. 2. Aiſp. I. art.
S H. 2. 2. 4. 4t0. Nequiritur ut Patri-
nus è& fonte levans ſir ipſe baptizatus 3
quia non baptizatus non incurrit impe-
dimentum ſolo jure ecclefiaſtico intro-
dquctum: itémque Patrinus in confir-

matione debuir eſſe confirmatus, ut hoc

impedimentum incurrat; quia ùt dici-

tur. c. in baptiſenate. 502. de conſecr.

Aiſt. a. in baptiſinate vel erifmare non
poreſt alium ſieſoipere in filiola m, qui non
c baptixatus ,vel confrmal us. Vid.
Clericat. deciſ. 23. 4. . F0. Schmalz-

grucb. cit. 4. n. 34.
Dices.

ra4g (Cconferenria ſexts
„Dices. Quidſi autem aliquis infan:
tem levet per alium ſubſtitutum , ſoll

Procuratorem, an Procurator an verò
Principalis mandans, ſeu ſubſtituens

Contrahet hoc impedimentum??
138. R. Olim quidem plures cenſuerunt,
in tali caſu impedimentum contrahi 4
ſubſtituto ſeu Procuratore; verùm,
teſte Sporer. n. 96. jam communis tenet
ſententia, (quam ſequuntur Laym.
Bont. Tamb. Cob. Schmalzgrueb. Mat-
thæucc. Schmier, & alii) hoc impedi-
mentum contrahi à Principali ſeu man-
dante, non verò à ſubſtituto. Ratio
eſt: quia, ut ait Sporer cit. generalis
ſta conſuetudo in Eccleſia notiſſima,

haber vim declarandi legem, & regu-
lam illam juris in &. Dui facit per alium,

7 Perinde, ac ſifacint per R ipfam. Et
hoc fuiſſe declaratum à ſacra congregat.
29. Mart. 1582. itémque I5. Martii.
163 1. teſtatur Nicolius apud Clericat.
Proximè cit. deciſ. 23. n. F. Tandem in
declarationibus Conzil. id. ad G 2. G.
24c. Z. g4. habentur hæc formalia: Pro-
ucrator non contrahit cognationem Bi.
ritualem ſili, ſid mandsntt Quare
de hujus opinionis veritate prudenter
vix dubitare licet. ü

„Qxrr. enl

Nin.4
Vr. Ie
Kr, E
Eiggun
ne ror
Ulins gen
ohdinen
di, gd
ttfahts
elende
ut lin
liuraute
ſtlepbe

Dorlcis:

te⸗
X.
Pertec
ktlame
erlon⸗
kinei⸗
lkuter
ln l

Wor
CRem
ure
lium
allun

% De imp. dirim. Cogn. Carn. & c, 127
Aiquisin „ Quær. 10. Quid ſit cognatio legalis,
Kitutun quotuplex?

e . .
rnrot,nei K. I. Cognatio legalis eſt propin- 139
1 ſblime Auitas quarumdam perſonarum, ex adop-
tum: tione proveniens. Ita communis. Pro

6 Centuekunt hujus pleniori intellectu notandum :
m m adoptionem à DD. communiter deſcri-
hre; Venn dĩ, quòd ſit es ten⸗ aamptio perſons
mmmundm XiYaneæ (id eſt, talis, quæ non eſt es
untur In Aeſcendentibus adoptantis) in Filium
legruenli aut Filiam, Nepotem vel Neptem. Di-
eim citur autem legitima alſumptio, eoquòd
Pallan ſit legibus civilibus introduéta, & ca-
tn. Monicis approbata. Laym. lib. .tr. ro.
Lelen P. 1. c. 7. Filliuc. ubi ſuprà. z. 195. ca-
notlin ſtrop. de ſponſ. diſp. 4. unkt. g. 4. n. 3.
4 Uen K. 2dò. Adoptio eſt duplex, nempe 140
„ Poerfecta, & imperfecta. Perfectacquæ
m Eettiam dici ſolet Arrogazio) eſt, qua
igin! perſona extranea, ſui juris exiſtens, per

e Principis reſcriptum transfertur in po⸗
1,. Al teſtatem & familiam adoptantis, ur in-
6 Chin ſtar legitimorum liberorum eſſe inci-
ldnn diat. Imperfecta ſive ſimplex eſt, in qua
“MZ auctoritate cujuſdam Judicis jurisdicti-
ali Oonem habentis perſona extranea, ſub
nen Parentis ſui poteſtate conſtitura, in Fi-
d lium vel Filiam, Nepotem vel Neptem

aſſumirur, abſque jure adoptanti ſucce-
. dendi neceſſariò, ſed ſolùm ab inteſtato;

id eſt: abſque eo, quòd taliter adoptans

—

,

teneatur adoptatum inſtituere hære

dem, quamvis ita adoptatus habeat jus

ſuceedendi, datò, quòôd adoptans nul-

lum fecerit teſtamentum, vel invali-
dum aut caſſatum. Vid. Babenſt. tr.

5. p. 7. dtſp. 3. Art. 2. . 27.

Qucxr. tandem II. Utrum tam per-
fecta, quàm imperfecta adoptio generet

hboc impedimentum, & 2dò.
ſe hoc extendat?

141 R. I. Ex adopt

ione perfecta oriri hoc
impedimentum, fatentur omnes. Ex im-
perfecta pariter oriri, docent quamplu
res etigam inſignes DD. Palao, Keiffenſt.
Cleric. & alii. Negativa tamen opinio
„ mibhi videtur veroſimilior. Ratio eſt;
tum quia textus civiles, loquentes de

cognatione legali, loquuntur de tali

adoptione, per quam adoptatus tranſ-
fertur in potefſtatem & familiam adop-
„dit.
adoptionem pro adſtruenda cogna-
civi-

tantis: textus autem canonici
Schmier. lib. g. tr. 2. c. 32. n. 21.

tione recipiant in ſenſu juris

lis, utique non aliam, quàm arrogatio-
nem, ſeu adoptionem perfectam admit-
tunt; tum etiam quia hoc impedimen-
tum introductum eſt ad vitandam forni-
cationem, quæ facilè fieri poſſet

inter

per-

..

inke

Petimm ine
lltor pen
intecn,
tomntrad
len woy
Un Kun
S.lnhl

X1

Grim

Eatöhtnn
Aalönem
lkanleg
Commden
Ccitane
dmniter
Goidem
verd &
eintolin
lltuntl
Mberln
Une
nzehr
tl ſa

1

Po
turl

ltertitſt perſonas in eadem domo comorantes:
Uthere m atquihoc periculum ceſſat in adoptione
ltubert imperfecta, quippe per quam adopta-
4Coprint tus non traducitur in domum & pote-
I ſtatem adoptantis: ergo &c. Coninck.
tDen: Laym. König, Wieſtner, Schmalzgr.
runtint : R. 2. Cognatio legalis extendit ſe, 142
n 220 dirimit I. inter uxorem adoptantis
Sradoptatum. 2. inter uxorem adoprati
hrgloie & adoptantem. 3. inter adoptatum, &:
ia tcommuni Gobat tr. 9. n. 177. Quo-
mnes Circatamen notandum, hoc impedimen-
engu trum inter adoptantem & adoptatum eſſe
n quidem perpetuum: inter adoptatum

=☚

L Anme diu ſolùm durat, quamdiu filii aut fili?-
e exiſtunt ſub poteſtate patria adoptantis.
Hur n Babenſtub. ct. n. 35. Plura de hoc im-
ens pedimento diſſerere videtur ſuperffu-
flnm um; cùm his temporibus adoptio per
“ fecta ſit admodum raarr.
N A†e⁊ò G . V
Proponuntur, & breviter reſolvun-
kunH tur Caſus practici de impedimento

ce CLognationis.

„

128 conferentia Rxia

CASUS PRIMHS.

.

Ius quinguennis in ſtatu ma-

imeniali jam transacto, nupen In
T imonialtanm Ituunele e⸗

adierat, qud eſſet cognatus I
qquodam audierat, quod eſſet cog lpuud co

Nu conſanguinens Ec uxoriz; qua rat!,

one anxius, & dubius, quid jam dein-

ceps agendam, conſilium petiit. Ste.
IF'’Iarins deſuper interrogatus T. 75
uvm ad proprium Parochuimn, “ Si
interim, dum veritatem rei deprehen-

deret, ab auſu Conjugii He e

ritur jam 1. an Confeſarins bene kee
rit? 2. Haid D. Parocheo agendum, vel

de valore hijus matrimonii cenſendum
kuerit?

543 R. I. Si Titius ex rationabili Gauſ
ſeu fundamento dubitavit de imheul
mento conſanguinitatis, Confe Eind
bene fecit mittendo eum ad Paro hun
proprium; quia Titius rencnatut ri
tatem indagare, & interim ab uſu .
trimonii abſtinere: atqui veritatem po-

rtuit faciliùs indâgare conſulente pro-

Berio Parocho; ſemper enim ſupponitun

arochus habere majorem notitiam O-

vium ſuarum ſeu parochianorum, quàm

alius Sacerdos vel Confeffarius, cui

Pœnitgns ignotus eſt ergo, &e. Dixi

Ninn G

ini tamen
llſigubiten
un habuerit
Piendi ce⸗

neritacker

Irn, Nind
un kndden

Oborhirin

dchndKen

h

(gulsed
hrnſez
lewde
Mitts ſ
pienncl
200
tondbil
plinento
Ugere, S
Gaendm
Mettim uſ

WNNS

len len
Iinsten
dengel
Etlamred
Mtriman
ulem

rts De imp. dirxim. Cugn. Carn. &c. 429
Dinxi tamen: S& TLitius exrationabili 144
RIMUS ean S ſa dubitavit, &. daté enim quèd
non habuerit rationabile fundamentum
in ſmn ſuſpicandi de conſanguinitate ,nec talé
uan Potuerit afferri ab illo, qui aſſeveravit
eſeten Titium eſſe co nſanguineum, is non fuit
zwni, il obligatus contra ſe inſtituere quæſtio-
liss nem, proindéque non fuiſſet opus il-
etit 1 lum remittere ad Parochum. Ratio
mt,f eſt: quia ut in materia de jure & juſtiria,
, ipnut dicĩtur, & eum comuni träditsp orertr.
nniie 2. 7. 2. 2. gI. Poſſeſſor bonæ fidei
e ( qualis eſt Titius noſter) non tenetur
contra ſe ipſum inſtituere inquiſitionem
levibus ſolum de cauſis: ergo multd
minus ſi nulla adüt rationabilis cauſa
ſuſpicandi de aliqua conſanguinitate.
KR. 2d. Daté quèòd Titius habuerit 14 5
rationabilem cauſam ſuſpicandi de im
nce pedimento, tenebatur Parochus ipſum
OH adigere, & pro poſſibili adjuvare ad in-
a dagandam omnimodam veritatem, &
ehni interim uſum matrimonii interdicçere.
n 5 Quèdſi facta ſufficienti inquiſitione ne-

yiut N
9 0N
ia

=S=S—
=RMU

Konbil
it Gein

ſl⸗ queat deprehendi omnimoda Vcritas,
Mülen 4 Titius tenebitur ſtare matrimonio, ei-
n npn démque licebit uti tum perendo, tum

nottii etiam reddendo. Ratio eſt: tum quia
oruIme matrimonium eſt cauſa favorabilis, pro
Nr, qua ſemper eſt ſtandum, ut habetur Aaß.

146 R. Contrahendo cum tali dubio, ſal-

130 Conferentia ſexta 4
ex litteris. de prob. item c. fn. de ſent.
& re judic. Tum etiam quia univerſim
actus in dubio debet grerpretani vali-
dus. L. quoties. de rebus dub.; ſemper

enim præſumptio ſtat pro valore actůs,

donec de invaliditate certèò conſtiterit:
ergo etiam in noſtro caſu præſumptio
ſtat pro valore matrimonii. Viqd. San-
chez. lib. 1I. diſp. 185. An. 5. Barboſ. .
Xiom. I2. n. 7. La Croix n. 29595.
Dices. At quid, ſi Titius jam ante
contractum dubitàâſſet de impedimento
conſanguinitatis, & nihilominus con-
traxiſſet? .
tem per ſe loquendo, peccavit mortali-
ter; tum quia Sacramentum matrimonii
periculo nullitatis & irreverentiæ; tum
etiam, quia ſe periculo fornicandi ex-
poſuit. Suppoſitò tamen, quòèòd jam con-
traxerit, & dubium vincere, ſeu veri-
tatem, vel potiùs nullitatem matrimo-
nii ſui deprehendere non poſſit, lice-
bit eidem nedum perſeverare in ſtatu

Ninp a,
totius
to ore ſi
Iunimoniun
(lm, lcit

Un Keute
erl Heitun⸗
Wlen, dir

Oninel
er/
t are
Evata
Enyrrt
unuhiug

uereh,

WMu /
tveif /,

lden
n:

conjugali, ſed etiam petere ac reddere.
debitum. Ratio eſt: tum quia impedi-
mentum non præſumitur, ſed probari
debet; tum etiam quia ùt proximè dic-
tum, in dubio præſumitur pro valore
actůùs ſeu contractus matrimonialis:
V ergo

hnmti

.
„

De imp. dirim. Cogn. Carn. & . 131
emnt, 1 ergo Titius probabiliſſimè præſumet
Guanum pro valore ſui matrimonii: atqui ubi
acn matrimonium probabiliter putatur va-
Miſ lidum, licitè petitur ac redditur debi-
10 Vlloren tum: ſicut enim in aliis, ita in hac ma-
etbenfn teria licitum eſt ſequi ſententiam pro-
ln prin pabilem, ait La Croix. z. 299. ergo.
„„ A OQASIUS SECUNDUS.
liti in⸗ Nowinesezronii, nati Egrenſis, dum
beimhedlt puer adhuc erat quinquennis, ab
hilonm zt,s parente e ſacro baptiſmatis fonte
—vata eſt Sempronia: & quia idem
titti. Sempronius jam vehementer affeltat
connuhbium,; hinc quarit, an non valeat
ummit Aucere emproniam,; præſortim cum nun-
everelti pin. habuerit intentionem agendi Pa-
rmn, inum reſpectu Semproniæ, imm nec
ldcn potuerit habere tunt temporis. Qaid
ere, cenſendum, aut Sempronio reſponaen-
Nenmn aus L
e R. Sempronius nequit ducere Sem- 147
ee preniam. Ratio eſt: quia non ſolum
ger PEgræ, ſed etiam in tota Dicecefi Katis-
qum bonenſi conſuetudine legitima intro-

A ductum & receptum eſt, ut infans, cu-
DHH, jus nomine alius levatur, impedimentũ
1" cognationis Spiritualis contrahat cum
P. SS

132 Conferentia ſexta
levato, prout mihi authenticè conſtat

ex quodam gratioſo reſcripto Reveren-

diſſimi Conſiſtorii Ratisbonenſis, dato
1I. Junii anno 1725. Quare cùm ſecun-
dùm dictav. 7a. per legitimam conſue-

tudinem poſſint abrogari, vel etiam in-
troduci impedimenta matrimonii etiam

dirimentia, dicendum, quòèòd Sempro-
nius, utpote natus Egrenſis & ſubditus

Dicœceſis Ratisbonenſis, contraxerit im-

pedimentum.
Dices. At nunquid hæc conſuetude
eſt conformior juri communi?
R. Non videtur conformior; quia
ſecundùm dicta n. 137. de jure commu-
ni requiritur, ut patrinus habeat inten-
tionem agendi munus patrini: at talem
intentionem Sempronius non habuit,

nec habuiſſe ſupponitur: ergo. Quare

mihi videtur certum, quòd præſcinden-

do à præfata conſuetudine, dictum im-

pedimentum non contraheretur ab in-
fante, cujus nomine à Parentibus alius
levaretur. Videatur de hoc Qericat.

Nin A
eſtent na
nungenen
len le 11
pomit.
lruror.
Pynuaen,
a nutrin⸗
X Cun
7, Eyrno
lern 14
Cennnioner
Gln bec e
Thiirt
I dlenn
NNedr
erense
aAhl 3,.
inußli
at ſatul
r eſled⸗
n, gu
Id codt

deciſ. 23. . n. Io. Schmalzgr. lib. 4. tit.

TI. A. n. 30. L

CASUS TERTIIS.

( Aja inopinatum edidit partum .
quia nemo praſens erat, qui infan-
tem

ümnkfi
Diunn
ſin B
reſude⸗
Ugectll
lult, e
oyrian
Nn

t

gentice e

kihto Reren
bonenls,
are chnſen
timamn
i, velein
crimoniiet

nod denn

nlsAKtt⸗

ontruititk

e Colſtet
nuni!
Cormior,
ejurecon⸗
lubenm
tni:
pon k
S

De imp. dirim. Cogn. Carn. & c. 133
tem recens natum ſacrö baptiſmatis la-
vacroregeneraret ; hine Cijus Maritus
eundem de vita jamjam periclitantem
baptizavit. Jam verò dubitat, an

cum ſua uxoreé contraxerit cognationem

BPiritualem, vi cujus prohiberetur ab
cſa matrimonii?
R. Cum Sanchez. lib. 7. diſp. 62. n.

1o. Fagnano l. 4. in. . ſi vir. n. 9. Kug-
lern. 1942. Cajum contraxiſſe quidem

cognationem ſpiritualem cum uxore;

quia hæc ex omni baptiſino validé ad-

miniſtrato contrahitur: at non contra-
Xxit talem cognationem, vi cujus pri-
varetur uſu petendi debitum: ita enim
expreſsè deciditur Can. ad limina. 7.
cauſ. 30. q. I. ubi ratio redditur: quiz

inculpabile judicandum, quod neceſſi-

tas intulit. Et hujus opinionis vide-
tur eſſe Schmalzgr. tit. I1. n. 42. ubi
negat, quòd parens in neceſſitate bapti-

149

zans contrahat impedimentum cogna-

tionis ſpiritualis, nempe tale, vi cujus
ab uſu matrimonii impediretur. Ubi

.*

eetiam n. 13. addit, Patrem non amitte-

re jus petendi debitum ab uxore, ſi in ca-
ſu neceſſitatis, ubi alius haberi non po⸗
tuit, è ſacro baptiſmatis fonte ſuſcipiat
propriam prolem; quamvis enim patri-

nus non ſit de neceſſitate Sacramenti,

1 3 eſt

134 Cconferentia ſFexta

baptiſmo etiam privato honeſtiùs adhi-

betur. Quapropter cùm in tali caſu

parens nihil delinquat, non eſt, cur

impedimentum jure canonico in pœ-
nam deliéti ſtatutum portet. Ita etiam

ſentiunt Engel, König, KReiſtenſt. apud

Schmalzgr. cit. item Laym. lib. F. Er. 10.

art. g. C. §. n. 7. Ubi etiam notant, ab
1 L

hac pœna privationis petendi debitum

exceuſare probabilem ignorantiam juris

aut facti. Immèò Sanchez. Lib. 9. diſp.
32. n. 17. etiam illum liberat ab hac pœ-
na, qui laborat ignorantiàâ facti craſſla,
modèò non ſit affectata, vel ita craſſa, ut

ingens temeritas ſit ignorare; quia jus

imponit pœnam privationis ſetenti: à.
tali autẽ pœna excuſat ignorantia quæ-

cunque non affectata, & quæ non eſt a-

dedò craſſa, ut ſit ingens temeritas. Vid. 4

Sanchez. octt. n. 36. 3 9. & 40.
Dices adhuc. Si ſponſus prolem ſuæ
ſponſæ per fornicationem genitam, etia
in neceſſitate baptizet, aut è& S. fonte le-

vet, contrahit impedimentum cogna-

tionis ſpiritualis, vi cujus prohibetur
ducere ſponſam: ergo idem impedi-

mentum contrahit Maritus, prolem le-

gitimam ſuæ uxoris baptizando, vel
S. fonte levando.

eſt tamen de neceſſitate præcepti, & in

ih
omms
Ierlis.
Miw in
Mngtias

(in, ies

UMen:

Wclan
gui gn
El Möhd
imhedine
norllsink
nnmnicif
eninbu
Tbi od
Wse
ligleni
Dieee
lemfue
ſienter
. Gid in⸗
ſbrenci
XA

R. Cum

nnnn
Wwe
re
N
AKun
dehnn
Kug⸗
ullo
(nr⸗

1

vDe imp. dirim. Cogn. Carn. &c. 13 5
NrcetdR. Qum Sanch. Fagn. Engel, Wieſt- 150
doneſtien ner & aliis, negando conſequentiam.
m intle Dilparitas in hoc ſita eſt: quia marito
non l, poſt nuptias aquiſitum eſt jus petendi
onico inm debitü, ideò privatio hujus juris cenſe-
et, Iid tur pœna: nemo autem puniri debet,
eitens niſi culpa præceſſerit. c. diſeretionem. de
..l eo qui cognovit: &contra inter ſolutos
m notm ſeu nondum junctos matrimonio, hoc
endidan impedimentumnon cenſetur pœna, ſed
Orantunm moralis inhabilitas ad matrimonium ex
1. , canonici juris conſtitutione: tales au-
eabhen tem inhabilitates etiam ſine culpa con-
ſadin trahi poſſunt, ùt patet in irregularita-
nec tibus contractis ex defectu v. g. corpo-

Ae; aj ris, lenitatis, &c. Vid. Laym. prox. cit.
nis en⸗ Dices adhuc. At quid ſi Maritus pro-
orantind- lem ſuæ uxoris ſine neceſſitate baptizet
En ſcienter, vel ex baptiſmo levet, nun-

timl qWuid in hoc ſaltem caſu privabitur jure
petendi debitum?

Prln⸗ R. Affirmant S. Thomas, Laym. cit. 151
4 , 7 / . 2 .
cinn Bonacin. aliique ſanè permulti & graves
4 . DD. Verùm hodie negativam ùt proba-

biliorem tenent Maſtr. 4. Adiſp
un ⸗ . Aaitr. 4. 4. 7. N. 13 0.
rohbe Herincx diſp. . q. 2. n. 10. Keiffenſt.
Schmalzgr. cit n. 45. aliiſque congeſtis

Cen⸗ Kugler. n. 19065. Ratio eſt: quia hoc
. nullo claro jure oſtendi poteſt; immè

contrarium potiùs colligitur ex cap.
NI. 1 4¾

re ego cum P. Gobato coaſ. S. n. 61S. eti-

. liter.

152

demus de divort. quo jure Infideles

153

Sporer. z. z5. Fatentur tamen omnes,

136 (conferentiaz ſoxta
vir. 2. h. tit. abſque claro autem jure
non eſt aſſerenda tam gravis poœna. Qua-

dm ſecluséô privilegio, tutò ſequerer in
praxi hanc ſententiam, inquit meritè

quèòèd taliter baptizans peccet morta-

Corollaria ex dictis inferenda,

Olliges ex dictis Imèò, Infideles va-
lide contrahere, tametſi in 2do, 3tio,
vel 4to gradu conſanguinitatis fuiſſent

conjuncti: proindéque ſi ad fidem con-

vertantur, non erunt ſeparandi. Ratio
eſt: quia hoc impedimentum, in quan-
fum ſe extendit ad 4tum, tertium, vel
etiam zdum gradum, eſt introductum
jure ſolùm eccleſiaſtico, per cap. gau-

non ſtringuntur. Secus dicendum fo-
ret, ſi contraxiſſent, poſteaquam fidem .

Nim.
Uhei d
Men. R
Tenmnnol
Aunngoi!
fiienin
Pun cil
Rrd

01J.

(ol. X
imeire
Doptinncl
Lelgars
lenn

in,,
tlo hort
Plinink
Weqn
Nlinen
tctt
l
W⸗
ng

veram jam ſuſcepiſſent. Babenſt. ubi ſu-
prà. A. 3. art. 2.n. 24.
Collig. 2dòó. Si Titius communem
ſtipitem contingat in ?to gradu, & Ti-
tia in 2do, 3tio, vel 4t0, cos non Pid- .
S 1-

lke
Non

ime

8
Mnn.

De imp. dirim. Cgn. Carn. & . 137
ro aten? hiberi, quò minùs matrimonio ſociari
spem valeant. Ratio eſt: quia hoc impedi-
i„st mentum non extenditur ultra 4tum gra-
tolegnen dum: atqui Titius contingens comunem
ingnit ei ſtipitem in 5to gradu, jam ultra 4tum
tümenonm Sridum diſtat à Titia: ergo &c. Sanch.
peccet nmn ib. 7. diſp. 53. n. 5. Gobat, La Croix
Coll. 3tiò, Eum non contraxiſſe hoc 154
impedimentum, I. qui à Parentibus
baptizandi, vel Parocho non rogatus, aut

femt. delgnatus ad munus Patrini;, levavit.
Item 2. qui levavit ſine intentione pa-
Ifess trinu agendi, ſeu ſupplendi cæremoniam
Ginads baptiſmi more aliorum juxtaccleſiæ in-
icniolin ſtitutũ. Vel 3. qui putans ſe levare Iiti-
Afdene um, per errorem levavit Cajum. Ra-
rnci tio horum facilè eruitur ex dictis . 137.
n,E dulain his omnibus deficiunt conditio-
ertt Des equiſitæ ad contrahendum hoc im-
rok pedimentum, prout fuſius oſtendit
1 .„ 1t GClericat. deciſ. 23. Z. . 3. ltem Kug-
ler de Matr. d. n. 1915.
erlni Dices tandem. Quidſi autem
nſ⸗ plures à Parentibus deſignati, eundem
tti⸗ infantem ſimul levâſſent, contraherent-

nè omnes, vel nullus eorum hoc impe-
we dimentum?
n R. Juxtapræſcriptum Trid. de Refor. 155
3 . Matr. SS. 2. c. 2. non ſunt admittendi
Sung. Rt 5 (T Plures

135 Conferentin ſexta
plures ſimul, ſed unus tantùm, vel ad
ſummum una & unus patrinus. Dat
nihilominus, quèd vel ex ignorantia,
vel etiam ex vana policia &c. fuiſſent
admiſſi plures, oportebit attendere, an
omnes ſimul, an verò ſucceſſivè tantùm
tetigerint & levaverint? Si fucceſſivè,
dicendum, quèd ille ſolus contraxerit
impedimentum, qui primus tetigit &
levavit, vel ad ſummum primi duo, ſi
fuerint vir, & mulier; quia revera iſti
tantùm ſunt ſuſceptores, & quan do ac-
cedit 3tius levans, miniſterium patrini

jam invenit exhibitum; & ſic ejuſdem
exhibendi jam non amplius eſt capax.
At verò, ſi ſupponantur plures deſig-
nati ſimul levâſſe, Sanchez, Navarr. Sa,
Barboſ. Paſſerinus apud Schmalzgr. cit.

Deinh.d.
ſyrrinemn

elelilet n
Outumen

llls. l

Pentiame
00)
ehn

Vb. n
157,. de
Maehi

Autem

n. FHg. probabiliùs tenent, ab omnibus
incurri hoc impedimentum; eoquia
omnes conditiones pro hoc impedi-
mento contrahendo reperiuntur in fin-
gulis. Teſtatur etiam Fagnanus in cap.
Ex litteris. fin. h. tit. ita fuiſſe decla-
ratum à S. Congregatione: è contra
Kugler z. 19eo. contendit, in tali caſu
probabilias à nullo contrahi impedi-
mentum; quia Tridentinum prohibens
adhiberi plures patrinos, videtur for-
mam ſtatuiſſe, & irritâſſe plurium de-

ſig-

———— —q

39. Ce
lurhin,
39 Aue
ein ad
1i Pu
nt
un;
Rn
162. 8
prit
lein
Vee

— .&,-æ—

—,,

14
Intum, ſel:
trinus. Dr
exignorn
Cec. file
attencere,
eſſive tun
8 fuceli
1s contkn
nus tetel
prini n
lia teren
E gatent
etiunpn
ſe eilc⸗
Eektcn.
luresle
‚„Num

alte ?

3, onmni-
m; N.

0e I

Unturink?

AlS i,
iſe e
.
intiic
i ime
Nrohihe⸗
Peturte

De imp. dirim. Cogn. Carn. E. 139
fignationem, ſecus enim non efficaciter
excluſiſſet multitudinem patrinorum,
quod tamen erat intentum hujus conſti⸗
tutionis. Ex quibus patet, utràmque
ſententiam eſſe ſatis probabilem.

CONFERENTIA
SEPTIMA.

De Impedimento Dirimente
Criminis. J

SIM. MARIIM.

156. Impedimentum Criminis deſoribitur.
157. Spectato jure antiquo, eſt duplex, videlieet
MWachinatio mortis, & adulterium: atrlmque
autem duplieiter contingere pot eeefkz.
158. Quænam condiriones reguirantur, uAt ſola
Macbhinatio dirimat!
159 Quznam, ut dirimat Machinatio jundtan
cum adulterio Et
160. Quænam tandem, ut adulterium junktum
oum promiſſtone Matrimonii dirimat?
161. Si talis promiſſio ſit revocata ante commi-
Jum adulterium, non ineurritur impedinzen-
tum; bene autem li primum poſt adulterium
Iſit revocata. .
162. Similiter ſi tuit promiſſio eonaitionata.
prius quàm ea adimpletur, non contrabitur im-
Dpedimentum, bene veroò poſt adimpletam, dunma
—acceſſerit adulteriuns.

*

140 Conferentia loptima

163. Reolvitur Caſus I. de Marito, qui coope-

rante ancilla occidit uvorenz; Talis

164. FPotelt ducere ancillam. ſi huic non manifeſta-
it, ſaam intentionene ducenat iplan ancil-

16 5. Regolvitur Caſus II. De Uxore, quatonceſ-
Jèerat uſum corporis cuidam matrimonium ſibi
bromittenti.

166. Si talis Uwor nihil repromift, probabiliter

poteſt nubere Adultero poſt mortenz Mariti.
167. Solvitur quadam inſtantia.
168. Reſolviturcaſus II de eo, qui vivente prima
Urxore duxit 2Zdam, nikul huic manifeliang,
guòd eßſet ligatus. ”
169. Quid ſi hac 2da lor conceſſiſſet Sum cor-
bporis, polteaquam audivit, Maritum jam eſe
ligakunz!
170. Impedimentunz Criminis non inourritur
ew adulterio, ubi una pars neſeit, alteram eſe
ligatam.
171. meurritur tamen live Vin occidat Lrorem,

ſive Llxor Virum, modo acceſſerint aliæz condis

tioner & . & .
172. Inſideles tempore infideiitatis com mitten-
Zers kale Finen, non ineurrunt im pedimentum.
173. Pidelis oconmiſſo crimine fit tantum inha-

bilis ad ducendum complicenz eriminids.

174. Qurs vivente Conjuge alteri promitkit Mätr i⸗=
monium, per ſé loquendo graviter peccarz.
175. Idem dieendum de eo, gui ſicis quiden pro=
mittit, ita tanzen, ut fictio non advertatur ab
altsra parte.

2 0. “

§. 1.

Nimn

Mrrnittun
unurgoerl
Grencos
ir

E
Wn

moriomcdh
N.hme⸗
Cun obla
trodve
e Cn
d W
Valeant.
Autermn e
netum

me;

l, ſer
Cenoct
r.
E
. Wndat
Ad
hler
Morten
lennu

tin De impedimento Giminis. 141
Mwito, Nick L
it un munſi
d Hn/ Præmittuntur, & breviter reſol-
un, g vuntur quæſita, ſciteu neceſſaria ad re-
munmimn ſolvendos Caſus de impedimento
dirimente Criminis.

t, NCi
, “ Uæres Imò, quid ſit impedimen-
. tum criminis, & quo jure matri-

ictmt monjum dirimat?
ui nunſi⸗ R. Impedimentum eriminis eſt quod 156
dam obſtaculum, auctoritate Eccleſiæ
ak introductum, vi cujus perſonæ ob enor-
me crimen commiſſum impediuntur,
mius quò minus matrimonium contrahere
t,d valeant. Ita in re cmmunis DD. Ex hac
autem deſcriptione patet, hoc impedi-
e mentum jure ſolùm eccleſiaſtico diri-
,α mere; idean⸗ auctoritate Pontificia
onnnii tolli, ſeu diſpenſari poſſe cum hujuſ-
geine cemodi criminoſis, prout omnes faten-
tuuin, tur.
Quxær. 2d „ quotuplex ſit impedi-
mni mentum criminis?
. * R. Spectato jure communi antique 142
u, duplex eſt, nempe 1I. Machinatio in
mortem Conjugis, & 2. Adulterium.
Ita rurſus cum communi DD. Keiffenſt.
.Thl. mor. di d. 14. . 5t. Dictum elt:

142 conferentia Je ptima
Nectato jure antiquo nam jure novo
Concilii Trid. dareform. Matr. S. 24.
c. 6. additum fuit impedimentumRap-
tis; de quo infrà n. 29o. agetur.
Srxterum, utrumque crimen duplici⸗
ter contingere poteſt, nempe machina-
tio mortis 1. ſic, ut vir & mulier com-
muni conſenſu committant conjugici⸗
dium. 2. ſic, ut una pars tantùm, vir
ſcilicet, aut mulier conjugis mortem
machinetur, & inſuper committat adul-
terium. Similiter adulterium, prout
eſt impedimentum criminis committi
potẽeſt I. ſie, ut ſimul fiat promiſſio ma:-
trimonii de Ppræſenti cum adultero. Vel
2. ſic, ut adulterio inſuper accedat pro-
miſſio matrimonii de futuro. Hinc eſt,
quèdspor er aliique plures dicant, impe-
dimentum criminis eſſe quatruplex.
Vid. Reiffenſt. cit. Verùm enim verè,
cùm non quodlibet adulterium, nec
quævis machinatio mortis poſt ſe tra-
hant hoc impedimentum, prout DD.
communiter fatentur; hinc non abs reE
dubitabis, &
Quær. 3tiò, quænam conditiones re
quirantur ad hoc, ut ſola machinatio
mortis dirimat?

158 R. Sequentes quatuor conditiones re-

quiruntur. I. Ut unus conjugum alte-.
ri

im

Dümenetn

Nelmlc,
rutr
Fimebioari
n fuen
en h. 3
4 Fr. in
Prſens)e
a,K eun
Nonil
Ne ſel gi
eticl e
Min

Nel lmert

Nud WN
De macd
tentlone
dimatri
lem ſſb

(I mor⸗

Uio hn
,.
Mebimm
exer
Ulnerede
Utendion

nei, &

berd
ein.s

prina!
Nuln urem
1. Matr. N
Gdimentum
crimenen “
empe munl
E miliren
tant conict
1 tamim,
jugis D
Ommmitt, D
terium,,n
inis conm
nnlli
Adltero,
1 Nedtt
ro. Hus
Gicuntin
lalt
menin, 6

De impedimento Criminis. 143

xi machinetur, ſeu verè inferat mortem,
vel phyſicè, vel ſaltem moraliter, ut-
puta mandando, ſuadendo &c. 2. UIt
vi machinationis ſeu cauſæ poſitæ mors
alterius fuerit effective ſecuta; nam
juxta cap. Hæc autem verhba. de ænit.
diſt. I. in materia pœnali (qualis eſt
præſens) verba ſunt ſtricte interpretan-
da, & cum effectu accipienda; unde ſi
mors fuiſſet ſecuta non ex machinatio-
ne, ſed ex imperitia, ſeu etiam incuria
Medici, vel hyrurgi „vel ipſius etiam
patientis &c. non contrahitur hoc im-
pedimentum. 3. Requiritur, ut machi-
natio mortis fiat ex mutua conſpiratio-
ne machinantium. 4. Ut fiat ex in-
tentione perveniendi , ſeu contrahen-
di matrimonium, ita, ut hanc intentio-
nem ſibi manifeſtaverint criminoſi,
qui mortem conjugis machinati ſunt.
Ratio hujus eſt: quia, ut ait Illſung tr.
6. diſp. 9. n. ů̊. Eccleſia ſtatuendo hoc
impedimentum, voluit illud periculum
Præcavere, quod conjugi innocenti im

mineret ex aliorum mutuè manifeſtata

intentione matrimonii, tanquam ido-

nei, & ordinarii medii ad libidinem li-

berè explendam. Maſtr. Herincx, Bo-

nacin. Sanchez. lib. 7. AM. 7S5. Z. 13.
Quær.

144 Confereniia ſu ptima
Quxr. 4 t , quid ſeu quænam con-

ditiones equir antur ad hoc, ut machi.

natio mortis cum adulteri 10 dirimat ma-
trimonium:?
R. Ut machinatio mortis conjunda
adulterio dirimat, requiritur I. Ut fue-

rit commiſſum adulterium formale. 2.

Ut ab una parte adulterantium ſit mors
machinata alteri conjugi, ſive phyſicè,
ſive moraliter, & vi machinationis ef-
fectivè ſubſecura. 3. Ut machinatio
contigerit ex intentione perveniendi
ad matrimonium cum adultero, vel a-
dultera. Ita cum comuni DD. Sanchez.
cit. IIlſ. n. St. Palao Laym. ib. 5. tr. 10.

y. 4. C. 10. . 2. Ratio eſt: quia hoc im-

pedimentum introductum fuit, ne cu-⸗
piditate alieni matrimonii conjux inno-
cens occidatur: atqui hæc ratio locum
non habet, ſi conjux occidatur ex alia
intentione v. g. vindicandi injuriam,
vel liberiùs peccandi &c. ergo.
Quær. 5tò, Quænam cConditiones
requirantur ad hoé, ut adulterium cum
adjuncta promiſſione matrimonii ſive“

de præſenti, ſive etiam de futuro⸗ diri-

mat matrimonium?

160 R. Quatuor ſequentes conditiones
requiruntur. 1. UIt promiffit 10 ſit faca
ſerièò, & non fictè tantùm; quia pro-

miſſis

D

nlitckn
ſen Ino
IO,dt Kun
ns 1. Ca
(n lric
chenk inn i
D i
tert 1n
Cüidn,
k,an
Crininis lt

Llicen

Eeleerarh
iltate en
ceon
(ue NON
Perfeckun
SFt 2, ,
Nönmmmiſtin
mIrimon
ub bpi⸗

inn hoe
d lud doſt
Keonne⸗
lthhorer,
, R
odar
e

De impedimento Ciminis. 145
miſſio ficta non eſt vera promiſſio,
ſicut homo fictus non eſt verus ho-
mo, ait Kugler z. 1979. quare cûm
verba Ss. Canonum in materia tam O-
Irsann diots: Krigte ſint interpreranda: &c aes
riur,u. cibienda, dicendum, quèd non ſuffi-
Imme ciar ca prornilkio. Krimer, Naſtt.
umfr SPorcrZ. 10 9. IIII. cit. 2. S7. 2dô re-
i hezt quiritur, ut adulterium formale, id
eſt, cum advertentia quèd compars
tind criminis ſitligata, fuerit commiſſum,
r mmen e quidem completum, ſeu tale, quod
e ee dqe ſe crat ſufficiens ad generationem,
le, ideéque cum copula perfecta. KRatio
i eſt: quia hæœc eſt materia odioſa, ideô-
14. ſt que non extendenda ad adulterium im-
nit. perfectum. Babenſt. ubi ſupra. diſp. 3.
1 .

pring
Guenumt
hoc, urm
eriocirimm

nfii arpt 2z. n. 6. 3tia conditio requiſita
ce eſt, ut vivente codem conjuge ſit
emE commiſſum adulterium, & data fides de
tihu matrimonio. Hinc ſi fides fuiſſet da-
ndi in ra ſub priori conjugio, & adulterium
e commiſſum ſub poſteriori, non incur-
GNHE ritur hoc impedimentum; quia per
ltelm .aliud poſterius matrimonium difſoluta
gimm eſt connexio adulterii & promiſſionis;
fun ait Sporer. n. 1oH.. Atò denique requi-
tur, ut promiſſio à criminoſis ſit ſigno
CoNM quodam exteriori facta ſeu manifeſtata,

.

toK“ α ab altera parte acceptata. Katio
e K prioris

0

146 Cconferentia ſoptima
prioris eſt: quia ſola interna promiſſio,
vel potiùs intentio promittendi utpote
incognita, non præbet alteri parti occa-
ſionem machinandi mortem, ad quam
præcludendam hoc impedimentum jure
introductum eſt. Deinde, juxta ſacros

canones requiritur datio fidei, ut hoc

impedimentum adulterii incurratur:
fides autem inter homines dari non po-

teſt, niſi per ſigna externa, prout bene
advertit Kugler n. 1393. Ratio autem

poſterioris eſt: quia ſine acceptatione
promiſſionis non habetur propriè pac-
tum, aut datio fidei, qualis tamen re-
quiritur c. Re ce. eo, qui duxit.

Laym. Eſcobar, aliique apud Gobat

Dices. Quidſi verò promiſſio facta
quidem, at rurſus revocata fuiſſet?
161 R. Qum diſtinctione. Si enim ſup-
ponatur revocata ante commiſſum adul-

terium, non incurritur hoc impedimen-

tum; quia cùm per revocationem fue-
rit extincta, non potuit ampliùs cum
adulterio influere ad inducendum hoc
impedimentum. Si autem fuerit re-
vocata poſt commiſſum adulterium,
quamvis ante mortem conjugis, jam
contractum eſt impedimentum: jam e-
nim concurrerunt adulterium ſimul, &
. pro⸗-

lmnpe
Ponllome
Mluin pon⸗
dme teyot
retorn
Ane pore
Diessirer
ſohc hii
X Me
ondirionen
Cimennm,
oebbabin
fumpom
ehhen
n
Inducene
kommmun

nh,

0

T

en 4

temimn De impedimento Criminis. 147
mminenlim promiſſio matrimonii; unde non eſt am-
Aterime pliùs in poteſtate criminoſorum, me-
Oten,A diante revocatione effugere hoc impe-
pedinam dimentum. Sporer, Babenſt. cit. 2. 59.
nde,unt aliique plures.
tio flen Dices iterum. At quid, ubi promiſ-
rii inum Rio facta fuiſſet ſolàm ſub conditione?

nsnn R. Ante purificatam ſeu impletam 162
em ,H eonditionem non incurritur hoc impe-

z. ND dimentum ‚bene verò ſi conditio ſit ad-
impleta, & acceſſerit adulterium., Ra-

e en pleta, ſleri
tur Nint tio eſt: quia promiſſio conditionatapriùs

ulsam. quàm ponatur conditio, manet ſuſpenſa
.“ &inefficax, eè verò adimpleta evadit ab-
e mil ſoluta, ideéôque efficax & ſufficiens ad
inducendum hoc impedimentum. Cum
n communi Laym. Perez. diſp. 33. Ject.
deini Proponuntur, &breviter reſolvur
roponuntur, &breviter reſolvun-

4

n tur Caſus practici de impedimento

ucendan .
gele 1 US PRIMIS.
n, I nie⸗ non tam perſonæ, quum divi-
Pe egrem umore captus, duxit Ti-
uum D tiam ; at verò cum haæc continuis quuß
M K 2 al-

148 Conferentia ſeptima

attereretur infirmitatibus, malorum
tandem impattens, mandavit ancille
Jux, ut ſibi venenum procuraret : paruit
ancilla lubens: venenum attulit ⸗ Titius
prepinavit: uxor obiit. Hinc ancilla
upiens matrimonio jungi, Hero ſuo eſt

blandita, & ab' eodem, poſtquam ſapius

ad peccandu illü incitärat, impragnata.

Dubitatur jam, an Titius poſſit ducere

anciltanm?

363 K. quèd poſſit. Quamvis enim oc-
ciderit uxorem, ancilla cooperante;
quia tamen non fecit hoc ex intentione
contrahendi cum ancilla, non incurrit
impedimentum criminis, ut conſtare

debet ex dictis z. 15g9. .

Dices. Saltem ancilla fuit coopera-
ta in mortem Dominæ ex intentione

contrahendi cum Hero: quid ſi ergo &
Titius habuiſſet hanc intentionem,
nempe contrahendi cum ancilla?

164 R. Poſſet nihilominus illam ducere.

Ratio eſt: quia machinatio ſola ſine a-
dulterio non dirimit, niſi intervenerit

mutua conſpiratio cum intentione in-

vicem ducendi, & quidem exteriùs ma-
nifeſtata, prout viſum z. 160. & cum
conmuni tenent Sporer, Tamb. Perez,
Gobat, z. 15“ÿ. Kugler, z. T35c. atqui
in hoc caſu ſibi non ſupponuntur mani-
fe-

din

tll inre
Untelumi
Dieno; chn
öſnkueri
Nol: erg
Cnenwum.

(8

ſetu
itcon
AI3 9
Gtili
Mariti
ſn or
e len,
niſe M
un haß.
itfin
lezt g

Win

X

ennes
lerid
miſſon
ſi, t
benl.⸗

ptins ddDde impedimento Criminis. 149
Mu, min feſtäſſe intentionem contrahendi, nec
ndadr Ad adulterium interceſſit, ſed ſimplex for-
utA nicatio; cüm Titius per mortem uxo-
Atult h ris jam fuerit ſolutus à vinculo matri-
monii: ergo non contraxerunt impe-

i, n dimentum.
H CaAsSIIS SECIINDIIS.

G Srmpronia, Sjus WMaritns Jam pri-
mrisein — dem fuerat Caſtraz ſecutus, ſapils
οα ad peccandum ſöllicitata à dempronio,
cx imemmn 220 nit conſeèntire, propter periculam in-
, Monie Iſ⸗ amlcd gunt ratione Se mpr onius eidem
ral obtulit ac promiſit, quòd poſt mortem
Mlariti vellet eam ducere, dum modou-
luit coe Num corporis lbi concederet. Tandém-
inetd gae denmpronta aquteVit, ſed nihil repro-
nilen miſit, nec dixit, ſ ratum at que accep-
tentiom 2An habere promiſſm. MWuarit ergo,
ncinA e defuncto Jam priori Marito nubere

0 Nn K. Poteſt huic nubere. Ratio eft: 16 5
Sptene . Aula ſolum adulterium non trahit poſt
tention- éimpedimentum criminis „ niſi acceſ-
eLtetinſ⸗ ſerit & promiſſio matrimonii, & pro-
,he. b* miſſionis acceptatio, & quidem expreſ-

1 N ſa, ut cum Bonacin. aliiſque tenet Ba-
benſt. cit. diſp. 3. uMrt. 2. n. 63: quia cum

1585 Cconferentia ſoptima
verſemur in materia odioſa, non debet
extendi, ſed potiùs reſtringi ad promiſ-

ſioné veram & ſtrictà matrimonii; qualis
non datur ſine acceptatione: hac de cau-

ſa Henriquez lib. 12 c. I1. n. 3. Bellarm.

de matr.l. I. c. 22. apud Laym. hic c. 1 0. . .

probabilius cenſent, ad inducendum hoc

impedimentum requiri promiſſionem
mutuam, ideôque repromiſſionem alte-

rius partis, prout ſatis clarè innuit Glofſſa

imn cap. ſignifcäſti. de eo, qui duxit: atqui

certum eſt, in noſtro caſunon interve-
niſſe promiſſionem mutuam: ergo, & c.
Dices. Sempronia non contradixit
promiſlioni: ergo cenſenda eſt acceb-

„

166 R. Neg. Conſeq. Licèt enim, qui

libus, non tamen idem præſumitur in
odioſis: jam verò acceptatio in hoc ca-

ſu cenſetur quid odioſum, eoquèd in-

vehat, & poſt ſe trahat impedimen-

tum criminis: ergo ex ſola taciturnita-
te præſumi non debet acceptaſſe pro-
miſſum, ſed potiùs ex alio motivo v. g.
libidinis explédæ, conſenſiſſe in copulà.
Dices iterum. Si Sempronia ſolli-
citanti reſpondiſſet: zon concedam ke-
ITum corporis mei, ziſi promittas mihi
matrimoninn, Sempronius acceptande
S uſum

H

lumhe⸗

n derpor
Clnle, S

ylnrlite
uletirma

Eetetet ulun
Mumcen
ſen.

K

merfem
ſenlis ſen
nimmlhie

omnlte

tid cedler
rormite
2300 Cd
tantomn

ſkeita
mentumm
rondi

mentn
Aſte
Wnt
honnn
Nuge
keert

B De impedimento Criminis. * 51
oll, hon inn

,NS uſum corporis, meritèò præſumeretur
figine conſenſiſſe, & promiſiſſe matrimonium:
trimann ergo ſimiliter ex eo, quòd Sempronius
oneheen Sbtulerit matrimonium, ſi mulier con-
113 M cederet ufum corporis, hæc conceden-
e do uſum cenſetur acceptàâſſe promiſſio-
Gncaudan nem. 1 K de
roniſin . R. neg. conſeq. quia in priori caſu 167
niſionnn intervenit pactum mutuum, atque con-
teimi ſenſus, ſeu conventio duorum; dum e-
il nim mulier dicit: Concedo uſum corporis,
Unonim ſepromittas &. vir utendo corpore me-
mie ritò cenſetur acceptare conditionem, &
nNHK promittere matrimonium: è contra in
nhoH 24o caſu non intervenit pactum, ſed
ta.ntum pollicitatio, id eſt, ſolius ſem-
t enn pronii offerentis promiſſio; quod non
rinhiat Dſkicit ad introducendum hoc impedi-
eſmm mentum. Et datéô etiam, quòd mu-
Goinh lier acceptàſſet, ſi tamé nihil repromiſit,
8 ol probabiliùs non comtraxiſſet hoc impe-
inehe dimentum, ut proximè dictum z. 16 5.
quia ſine repromiſſione, ſeu mutua pro-
e miſſione, non habetur vera promiſſio
HE ſponſalitia, proindéq; nec datio vera fi-
en dei de matrimonio. Vid. Sporer, z. 109.
e Kugler, 2. 1952. ubi pro hac opinione
A refert Wieſiner, Krimer, IIIſ. & alios.

1 z2 Conferentia Jptima 4

Ajus relicta priori conjuge, matri-
weonium ſicte contraxit cumn Cja,

ligaminis huſus prorſus ignara: elapss
autem biennio, cvum unam, & alteram

Iam prolem ſeepiſent, Zaſrs eß, cnn.

dide putatitie conjugi ſue, ſé eſſe liga-

tum cum alia, propterenque fete tantum
conſonſiſſe in matrimonium: nihilomi- 4
nus perrexerutt cohabitare mods coniu-
.. —R X 7 ,17 .
gihus vVeris aſſueto: & eum mods reſeiat
Priorem obiihſe, quærunt, an non poſſint

. 2.

de novocontrabheres
6I 8g R. cum diſtinctione: poſſunt enim

contrahere, ſinon compromiſerint de

novo, poſteaquam Cajæ innotuit nul-

litas matrimonii ob impedimentum li-
gaminis. Ratio eſt: quia hoc impedi-
mentum non incurritur ratione folius
adulterii, niſi ſimul acceſferit promiſf-
ſio, & quidem vera ac ſeria, matrimo-
nii, prout dictum ſuprà n. 16ο & cum
aliis docet Kugler. z. 9go. at Cajus non
promiſit veré, ſed fictè, ut ſupponit

Caſus: ergo &c.

Dices. Quidſ autem verè ac ſeri
intendiſſet matrimonium cum Caja,
— nun-⸗

lin,

untid ind
tun aininie
llin en
Nizelpoti

Rd Cr,

alarnit

Oninmei

Mors, rade
inentune
toniun,8
lelt torne
raline
Eenlumn.
Lugeer
(Cum Tarr
nles dut
Khlterr,
lishcte
umxelar

Pünum
Eenun
Aerin
ecchen

logis,

fretieg

7

iting De impedimentoCriminis. 113
nunquid incurriſſet hoc impedimen-
EIIS, tum criminis datê⁶, quèòd poſt talem
notitiam perrexiſſent utendo matrimo-
ere, nio; vVel potiùs adulterando:

/G K. Si Caja poſt adeptam notitiam, 169
Gmmi quòd putatitius maritus ſit ligatus, ni:

,‿α hilominus eidem fecit poteſtatem cor-
ſirtfe Poris, probabiliùs contraxerunt impe-
. ti dimentum criminis; quia, ùt ſupponi-
ele⸗ „tur, priùs vere compromiſerunt matri-
ſedel monium, & modò tali promiſſtoni ac-
rrdks ceſſit formale adulterium; quod ſuffi-
6,N „Clit ad impedimentum Criminis incur-
Kugler. n. 139ö, Sporer tamen n. 10655.
cum Tamb. cenſet probabile, quòd ſi
RK tales putatitii conjuges perrexiſſent
tnienm adulterari, non ampliùs vi promiſſionis
notlit priùs factæ, eoquòôd jam apprehenderint
Giemm, eam velut impoſſibilem ceſſaſſe, & expi-
boe ine⸗ râſſe, non contraxiſſent hoc impedi-
tinteln mentum; quia adulterium non ampliüus
ee fuiſſet conjunctum cum promiſſione.
mnde t certum eſſe debet „quòd non con-
GE . traxerint hoc impedimentum, ſi poſt
4C, acceptam notitiam de vita prioris con-
Nrii“ jugis, ſtatim retractâſſent priorem pro-
miſſionem, licèt protinus fuiſſent adul-
ren terati; quia ſolùm adulterium non indu-

n: Ml

olinten

un Ccit hoc impedimentum. L

x5y4 Conferentia ſoptimmg m

APm Ns§. IIII ulhncii
Corollaria ex dictis inferenda. min en

3 , ſedve
Olliges ex dictis 1. hoc impedi- in mnin
MBYmentum ratione adulterii non in- Mh rio
curri, ſi una pars adulterantium neſ- onantt
ciat alteram eſſe ligatam. Ratio eſt: indnan.
quia ad contrahendum hoc impedimen- 6 .
tum ratione adulterii, debuit præcefſ- (ahzte
ſiſſe adulterium formale & reale: K a⸗ illienb
lias canones ſcientiam requirunt, quòd mpeiii,
nimirum alterutra ſaltem pars ſit liga- umnmhen
ta, prout expreſsè ſtatuitur æc. Propoſt- Rmenn
tum. de eo, qui duxit. Hine Coninck, inecdl
Laym. Perez, Sporer, aliique inferunt, Smtur.
quèd ſi puella ignoraverit, hunc virum mmiſl
eſſe matrimonio ligatum, aut uæorem ianis,.
ejus adhuc wivere, etſi ignorantiàâ cral⸗ Holl
ſa, non contrahat impedimentum cri- Mfeli
minis ex adulterio proveniens. Vid. mmntthe
Spor. prox. cit. n. 1I0o. La Croix n. 622. Andl.
171 Collig. 2dò, impedimentum crimi- e
nis incurri, ſive vir uxorem, ſive uxor“ ciimnin
virum occiderit. Ratio eſt: tum quia Wleg
jura, quibus hoc impedimentum intro- Muünon-
ducitur, modòè de uxore, modò de ma- üinicen
rito adultero & fidem dante loquuntur, qdum

ut videre eſtc. t uper hoc. c ſignifäſfi.de In de

170

Ginfekentl

1. hoc in
dulterim
Aterantinn:
m. Nuin⸗
hocinpen
Gehuithi
le Eiele
en P
Hine
igteint
it, uu. 4
n, S
ignormi
edimmenmm,
Drenies
4CrOAN/

rem,

=

=☛ =
—–—

MW De impedimento Criminis. 1 5½

co, qui duxit. item c. ſi quis vivente. 31.

7. I. Tum etiam, quia diſpoſitum quam-
vis odioſum ac pœnale) de uno corre-
lativo, cenſetur etiam diſpoſitum de al-
tero, ſi æqualis comparationis ſint (uti
nulla ratio probabiliter afferri poſſit,
prout contingit in præſenti. Laym. ubi
ſuprà. c. Io0. z. y. Caſtropal. de ſponſ.
AA. 4. v. 12. 2. ..M
Coll. 3tio, Infideles, ſi tempore in-
fidelitatis commiſiſſent hoc erimen, non
impediri, quò minus inter ſe poſſint
contrahere. Ratio eſt: quia hoc im-
pedimentum introduéctum fuit jure tan-
tùm eccleſiaſtico; quéò Infideles non li-
gantur. Si tamen fidelis cum infideli

commiſiſſet hujuſmodi crimen, machi-

ſunt maritus & uxor) & diſparitatis

172

nationis ſcilicet vel adukerii, non am-

plius poſſent inter ſe contrahere ;

5„
quia fidelis reſpectu alterius infidelis
contraxit hoc impedimentum criminis.
Caſtrop. Laym. Babenſt. hic n. 6.
CLoll. 4t, Criminoſos ratione hu-
jus criminis non reddi ſimpliciter in-
habiles ad contrahendum quodvis aliud
matrimonium, ſed ſolùm unt inhabiles
ad invicem, ſeu cum criminoſo contra-
hendum, prout ſtatuitur c. ew littera-

173

ram. de eo, qui duxit. Hinc ſi crimen

com⸗-

174

156 conferentia. Noptima

commiſeris cum Titia, prohiberis, im-

mèò inhabilis es ad ducendam hanc, non

verò aliam, quæ non fuit particeps cri-
minis. Herincx de Matr. diſp. 6. n. 76.

Sporer. n. II4.
Coll. ytò, Conjugem, qui vivente

adhuc conjuge alteri promittit matri-
monium, per ſe loquendo graviter pec-

care: idem dicendum de altera perſona
acceptante promiſſionem. Ratio eſt: quia

talis promiſſio jure prohibetur. ap. in.
de o, qui duxit. eò nimirum, quia hu-

juſinodi promiſſiones ſolent inducere,
& anſam præbere machinandi mortem
conjugi innocenti, pro ptereaque meri⸗
tô reputantur repugnare bonis mori-
bus, & taliter promittentes jubentur

puniri. cap. cit. Sanchez, Laym. Caſtrop.
Gobat. Theol. experim. tr. 9. . 211.
Dices. At quid de fictè ſolùm promit-

tente tenendum, peccatnè & incurrit

hoc impedimentum?
R. Procul dubio peccat, ſi ita pro-
mittat, ut altera pars non advertat fictio-

nem, credatque ſeriè ſibi promitti;

quia talis promiſſio adhuc præbet, aut

certê præbere nata eſt, occaſionem ma-
chinandi mortem; qua de cauſa Sanchez,
Babenſtub. & alii plures cenſent, etiam
per hujuſmodi fictam promiſſionem,

Mime
nhem adul
Wenmm cri
(Cele ktuuuer
Urinprrch
Ntonidus.
Uer Mgho.l
Utenendh
Cunichi,
Iuenudnoen
Corrit inep
ftend herel
Hne non
Uittegt ine

ofi

1 Pamiſ
nuchinan
r . ing
Conſtitut
0 X dar
Nlols

.
Erhreſe
MNIN
NMIkinor

jun-

00

Siting Deimpedimento Criminis. 1 57
Drohibeii junctam adulterio, conträhi impedi-
ndumieen mentum criminis; eoquèd finis Ec-
Uitpertiges cleſiæ ſtatuentis hoc impedimentum
1t 6 fuerit, præcludere viam iniquis machi-
nationibus. Verùm Bonac. Laym. Kri-
n, qumm mer z. 9906. La Croix. n. 62ρ.. probabi-
romititm lius tenent, hoc impedimentum non in-
togrwim curri ab iis, qui fictè ſolùm promittunt,
Beden quemadmodum fictè baptizans non in-
no currit irregularitatem, nec fictè pro-
bibemn fitens hæreſin excommunicationem.
mium nau Flinc non bene arguitur: Nerio pro-
ſolenti mittens incurrit hoc impedimentum
tinmdim ergo & icte promittens; cum etiam täa-
Rteteiger lis promiſſio nata ſet præbere ocenſtonem
re bonin mac. hinandi mortém. Non bene argui-
enesin tur, inquam; quia in bofitivis juris
am conſtitutionibus non valet argumenta:
8,1 tio ex paritate rationis, Præſertim in
Glnge odioſis ‚uUti eſt impedimentum crimi-
Ffthæc ſententia utpote benignior, vel
t, maximeè eſt amplectenda; caſu quo
eert“ matrimonium jam fuiſſer celebratum
i ron. ab hujuſmodi criminofis. R
e CONFERENTIA

S=

3

1 5 8 crnferentin eravs

De Impedimentis Plas
Cultůs, & Vis te

Metas.

SII MM ARIIIM.

176. Cultus di löerirar reperitur zantum inter
baptizatum, & non baptizatum.
I77. Hoc impedimentum ea conluetudine Erehe.
Jiæ eſt introdudtunmz.
178. Matrimonium tamen inter tales hmmer
fuit, & eſt ilicitum per lIe loquendo.

179. Merrimoninn, Catholicæ um Haær etirs

(vel viciſivz) valet.

180. Si tamen juxta leges Erckßie, e, & Aſzuein. im.

pedinzento dirimente ſit celebratum;
781. Nibilominus per ſ’e loquendo eſt graviver 1.
li eitum.

182. UIt Metus dirimat, requiruntur Juatuej

Conditiones.
183. Quinam Metus cenſeatur gravis à &
184. Quandonam injuſte incuſſus?
185. Qaojure dirimat Eſt duplea rentir.
186. An, vel uando ex mezu contrabens peccet?

1877 Habens aninzum conſummandi matrimo-

ninm ratione gravis & injuſti metus nuhum, „
peccat graviter.
188. Solvitur quæzdam inſtantia contra hor.

189. Reolvitur Caſus I de Muliere Catholica,

quæ cum Haæretico contraxerat;
190. Et eundenz, cum ſine periculo dremm
cohabitare non potuihet icitè deſeruit.
191. Praæcluditur quadam Inſtantia.

iup.⸗
INl Nobitar
lintulln
In Ili ineu,
1e Nregend
Nibitur
Mlemn pyypt

ed ueret

sne
n ri
mnenſe

Dr ſette

rden i,
h Dõl
nnn
1, lelkſan
Uimetai ini
100, dwitu
801. iCr
e nulun
102. bt 99
S

1

n

Mu G

192. Re-

idren

(A

V, Ke

eitur totin

ete
rpnteti

gunch.

ice ℳ M

Pretue

0NdAS

guimnmn 6

u⸗ 7
lalnu
Anptiihh,
mul, i

miii

nhH
gint 0

De imp. diſparis cuhss, &c. 159
192. Rgolvitur Caſus II. de IUore, uegren;
metu inducta nupſit.

193. Tali incumbit probare metum, ι Auo-
modo!

194. Quid agendum, ſi probase nequeat: 3

195. Reſölvitur Caſus III. de eo, qui defloraverat

Tuellam, propter euque ab Epfſzopo fuir coacta
ut eam duceret.
106. Si à ſolo Parente Daelle metat mortis mjuſt
coαρπν ααι urſet, quod eam vellet ducere, jura-
mentam eſPet nullum.
197. Pro ſententia tamen Epiſeopi in tali A
ſtandum elt.
198. Matrimonium Fidelis cum Catechumeno
eæſi nullum.

199. Eceleſia meritòirr tavi Mairimaniun grar

vi metu injuſto gtortum.

200. Solvitur quædam laſtantia.
201. Si Covjux metu adadtus nunquam conſen-

ſum præbuit, matrimonium eſt ipſo jure natu-
7g * nu anr. .
Et guid, i poſtea habeant eorulam, tarna-

. 1

pPræmittuntur „& brcviter reſol.
vuntur quæſita, ſeitu neceſſaria ad bene

reſolvendos Caſus de impedimento
diſparis Cultus, & Vis, „
ſeu metůs.

Uæres amd, quid intelligatur per
im⸗-

6eO Conferentia oltava
Impedimentum, quod appellatur Cultus
diſparitas?
R. Intelligitur obſtaculum matri-

176 .„ * -
monii, ortum ex diverſitate Religio-

num, & irritatur matrimonium, quod

ſidelis ſeu baptizatus contrahit cum in-

fideli ſeu non baptizata v. g. Judæa,

Pagana &c. Dixi: cum infiaeli öen Loh

baptizata &. etenim nomine infide-
lium hic non intelliguntur hæretici,

ſed non baptizati; & nomine fidelium

intelliguntur baptizati, tametſi fidem
veram ſeuCatholicam non profiteantur,

Ita communiſſima DDdo.
Quær. 2dò, quo jure hoc impedi-
mentum dirimat matrimonium
197 R. Dirimit ſolàùm ex traditione, &
conſuetudine Eccleſiæ univerſaliter ap-
probata. Ita Not. g4. diſt. 39. 4. Ah.
Maſtr. aliique Scotiſtæ communiter.
Ratio eſt: quia non dirimit jure natu-
ræ, nec jure Eccleſiaſtico poſitivo, pro-
ut bene, & diffusè probat Clericat. de-
ciſ. 26. 4. n. 5. reſtat proin dicendum,
quòd ſolùm dirimat ex traditionekccle-
ſiæ, ſeu conſuetudine; quæ, ùt dixi-
mus ſuprà z. 74. habet vim introducen-
di, vel etiam abrogandi impedimen-
ta matrimonii jure humano impe-

Drißpea
letinnt dir
ij.

Wundum
cnm iandelibu

temturk;
E herietlon
mmlredudati
. 7. Vge!
leeng zeſe

g nende

Altur teior
Erhokalis
lfe uer⸗
l Fuge
Mürrimonn
Ueretien
lltam,
ſſi ⸗ n
vnuniſtx
Rry. 11.
Kemei
, ec ge
30 alet.
W Inen

hn

oll De imp. diſparis Cultus, G& . 161
ppeliru dientia, aut dirimentia. Vid. Sporerza
chellin. Notandum tamen eſt, matrimonia 17 9
eniueld cum infidelibus eſſe illicita, & quidem
rimonimg jure naturæ; ſemper enim viderur ſub-
ontrinten cſſe periculum ſubverſionis, aut certè
W g malæ educationis prolium: hince Deu-
ziſftl ter. Z. V. 3. Deus Ifraelitis prohibuit
nomne“ dicens: zeque ſociabis cum eis (Genti-
Untur hund Hbus nempe) conjugia ‚ ubi v. 4. ad-
nomninei ditur ratio: quia ſeducet filium tunm.
j, tunel Et Apoſtolus 2. Cor. 6. hortatur fi deles:
nonhefte nolite ducere jugum cum infidelibus.
Vid. Kugler. z. 1404. & 19979.
re hNme (Qer. 3t10., Quid tenendum de
wonum Matrimoniis Catholicorum cum Hære-
Unietnieo K. I. Matrimonium Catholici eum 179
bararica velicidim) contra dumelt
cormx- Validum, datb, gudd Röéocundam leges Ec-
ne , celetzatuze, Ita Thrologi
oboſan ovmmennißime, ut Bellarminus apudspo-
Ce“ rer z. 1I17. putet, oppoſitum aſſerere

—,,—

in Coen eſſe errare in fide. Ratio eſt: quia ta-
RK le matrimonium nec naturali, nec divi-
4 WR na, nec eccleſiaſtica lege-irritatur: er-

giree 80 Valet.
Nota tamen per omnem modum, quod 180
Ninn non ſine nota dictum, nempe, eſſe va-
h lidum dats, quod ſeècundum leges Ec-
cleſiæ

162 Conferentia oltava

cleſiæ ſit celebratum. Qùm enim hæ-
retici ſtringantur legibus eccleſiaſticis,
ut DD. communiter tenent, & ſupran.
732. inſinuatum fuit, atque pluribus 1.
cetur inferiùs z. 255. & ſeg 71. conſe⸗
quens eſt, quòd, ſi celebretur mjuſng.
di matrimonium cum aliquo impedi-

mento, ſive jureD, ſive etiam eccleſiaſti-

co dirimente, matrimonium nullum
eſſe, ac irritum. Et certiſſimèò irri-
tum erit, ſi fuerit contractum cum pa-
G diſſolubilitatis, prout videbimus.
.37 20.
1 c Hujuſmodi etrimoniun
eſt graviter prohibitum, ita, ut per ſe
loquendo Catholicus cum hærctica
contrahendo peccet mortaliter; tum
quia Sacramentum miniſtrat berne
indignæ; tum quia ſe exponit ericlo⸗
ſubverſionis; tum denique quia ſemper
ſubeſt bericulum malæ educationis pro-

lium. Hac de cauſa nedum jure na-

urali & divino, ſed etiam humano, in
Phuribus conciliis prohibita fuere l
juſmodi connubia, ùt videre eſt apue
Sanchez. Vib. 7. Aiſ. 72. Maſtr. 4. diſp-z.
n. vo. & alios paſſim. 4
Quxr. 4tò, qualis vis ſeu metus di⸗
. rimat matrimonium? 2

Nimn
EIn ner
unnr cone

2 Ultad ex

lle neullus
Unlenkomi
etit.
Reg Ar

E dnnis

N CrS
ſbl, rel ſuis

morts mut

18 emifon
uri
urninie

in cochlhmd

imela eth⸗

Vit uU Vale

Vencum,
l unglun
Den MMtant
munimoniun

tentatum

—— = S.

herio

l in ob
1,. guh.
vrltlint
Uan lenh
ohim
Ceterin

ler;
Er nel

n
Obmm enin)
us ecclelaki
ent, Afn

De imp. diſparis Cultüs, &0c. 163
R. Ct metus dirimat, requiruntur 182
quatuor conditiones. I. ut ſit gravis.
2. ut ſit ab extrinſeco, & quidem 3. in-
Oeplurnul juſtè incuſſus. 4. ut fit incuſſus ad ex-
6 4 torquendum ipſum matrimonium. Com-
bretut iſ⸗ munis. ð
Niqne in Dices. At qualis metus cenſetur eſ-
fin ecn ſe gravis HMUUMUW—
vonuun u K. Gravis reputatur ille, quò quis 183
Cetlim ſibi, vel ſuis timet malum grave v. g.
monmen mortis, mutilationis, diuturni carcé-
OIr iln ris amiſſtonis proprii ſtatus vel digni-
taaatis, ſtupri inferendi, &c. &c. unde
mIIe communiter talis metus dicitur cadens
n,W in conſtantem virum, eoquèòd hujuſmo-
Gun u di mala etiam cordatum, & conſtantem
ofti virum valeant commovere ad aliquid
mn agendum, quod præſcindendo à tali me-
Nont e tu nunquam feciſſet. Communiter ta-
Uede men notant Doctores, ad irritandum
crii matrimonium fſatis eſſe, quèòd malum
edumm intentatum fuerit reſpectivè, ſeu re-
mIN ſpectu perſonæ cui intentabatur grave;
nfie, quia, ut obſervat Leſſius ib. 2. e juſt.
le Al c. 17. dub. 6. . 25. talis metus æquéè
ltr/4 conſenſum tollit, vel certè notabiliter
minuit reſpectu perſonæ quam percel-

.

ennen lit, quàm metus abſolutè gravis.
QCLeterùm, quòd metus ſolùm levis, ſeu
ex levi malo proveniens matrimonium
DH L. 2 non

164 conferentia oct vva

E quia
B Ix. 2. 64 9. qui⸗
vgiores⸗ mnon minuit norabiliter.
ralis en , & facile contemni p
bertatem ,

it. Idem tenent de met
it. Idem tener metu
quiden gen ſed ab intrinſeco incuſ-
Zien, gravi,

iculo fragii „
ericulo nau ,
&c. pr us, ſed potiùs conceptus
icitur incuſſus, aliis La
ee ut obſervat cum aliis
à metuente, “
Croix. eit. n. 651.

O igi metus
Di⸗ es iterum. Quand Igltur m. Eus
Dices i g

eputandus eſt injuſtè incuſſus?

e reputatur injuſte incuſſus
„ cC reputatu ſtam
184 R. imäinterensnon habun di tale
quando ſeu poteſtatem intentane
cauſam, ſeu p

m cuti G. Spor. n. Iö.
nalum, ſeu incutiendi met. S P

jure metus di-
Cæterum , quo jure m
QCæterüum , q
18 5

&d dirimat ex
tenere videtur, qusd Thomiſte
Pus jure naturæ: rohahiliterte⸗
* ali plures, non minùs pr re eecleſia-
irimere ſoluùm arum facit
nent, dir in tamen Parum facd 4
tico. Ad praxin tamen ippe eſt,
ſtico. Ad. certum quippecit,
aidel tden tali metu Sene &c.
rrinſeco injuſt incuio novum conſen.
ſum liberè præſtitum,

me-

„

Ninp,

umnn hellus

t⸗
Er ſto
Ala metag
Entinmatri
Won cet
care mort
Rermmenrun.

eur cun i

uls conr

lnn, Ocuanti

Climmti,

uetnt edi

hmaterg
Otind nor
amhhibolo
Noneſt Pro

Tamentum

Aunexg eü
ulsnonee

üik inent

Peindern
er, ve⸗ D

demtin

et gien

mentienn

lanen De imp. diſparis Cultus, &. 16 5
llme ſtnn metum paſſus eſt. Vid. La Croix. 4. -n.
irnothig (Quxr. 5tò, an vel qualiter peccet,
contem qui cx metu gravi injuſté incuſſo con-
tenendt ſentit in matrimonium?
iuriſeadn R. Non defuêre ‚qui putarent talem 186
icllonmug Peccare mortaliter; eoquòèd fruſtret
tlimens Sacramentum. Verum meliùs reſpon-
otiisen Adetur cum diſtinctione dicendo, quèòd
Vt Cu ſi talis contraheret animò faciendi tan-
tuum, quantum poteſt, ſine intentione
NrE conſumandi; vel etiam, ſi contrahendo
nhoſet uteretur æquivocatione, ſeu amphibo-
neult logia materiali, aut non purè mentali,
inſſkehen omnino non peccaret; tum quia talis
ton hiun, amphibologia in caſu neceſſitatis gravis
nie non eſt prohibita; tum etiam quia talis
netd, n nec mentitur, nec irritat propriè Sa-
ne en cramentum: quia ratio Sacramenti non
oni eſt annexa contractui niſi ſit legitimus;
1u qualis non eſt contractus ex gravi metu
uob in, injuſte incuſſo initus: ergo. Si verò
oI ſis abſque interno conſenſu fingeret forma-
rotitii liter, ſive per mendacium, ſive per æ-
, e. quivocationem purè mentalem, pecca-
en ret quidem, ſed venialiter ſolum ; quia
un mentiretur, quamvis comparti non fa-
cCeret gravem injuriam. Kugler, .
NHH. 7o2. Carden. Gob. Bonacin. Perez, Spo-
udeD rer, & alii plures. D 1

166 conferentia oc ava yr
187 Dictum tamen fuit, non pecccarc, i
7— y, „,znndi, di teekna 8.
contrahat ſine animo conſammandi. dl Nazatd
enim haberet animum conſummandi, Eet n
vel alios actus caſtitati repugnantes ex- H
ercendi, ſeu etiam admittendi, procul “

caret graviter pro gravitate
. dubio peccaret graviter pro gr⸗ “
materiæ; quia cùm matrimonium ſit re- Crione
ipſa nullum, talibus non licet plus, quàm ftre Aen
aliis ſolutis. Gobat, 6r. 9. . 256. Ca- innſt

ſtrop. Sanchez. s
Dices. Conſtat ex propoſitione29. lenngn
ab Innocent. XI. damnata, non eſſe li- Orn

citum, etiam ex urgenti metu, ſimulare
Sacramenti adminiſtrationem; bine
Sacerdoti nequidem ex metu mortis e- Prdporn
vadendæ licitum eſt, pronuntiare tor- Pr
mulam abſolutionis ſuper indiſpoſitum:

ergo nec licet ex gravi metu contrahe- .
re matrimonium, utpote nullum ac ir- e
18 8 R. negando conſequentiam, & fuo-
polſitum, quòd talis ſimulet adminiſtra:- Ili

tionem Sacramenti; quia adminiſtra- oe
tionem Sacramenti ſimulare, eſt poneré tphller,
materiam vel formam, vel utrumque,
omiſsé tamé aliquo efſſentialiter requi- .
ſito v. g. intentione, aut jurisdictione Zmg
in Sacramento pœnitentiæ: atqui con-: Mm
tractus meticuloſus ex gravi metu, ut- Arun
pote ipſo factô irritus, nec eſt materia-

=

S
nonpeccen
Hinmntet.
conäummm
epognatct
nitencl,n
er Pro gen
rinonuunt
licetpogſ⸗
Nropolii

7

late,Nol 6

wetnint

tlonen—

metumn-
tonunbin
er incilc

wenn am

gtim 4

in nii,
luimi
tirltenii
nisi

e:rl D

ut proles, 4 5¾ * G.
miam & regulas fdei Catholicæ educa-

De imp. diſparis Cultus, &. 1 67
nec forma Sacramenti: ergo ſive me-
fingat ſe ponere, non erit ulla ſimulatio
Sacramenti. Alia eſt ratio de formula
abſolutionis ficté prolata: quia talis Sa-
cerdos vere pronuntiat formulam à
Chriſto inſtitutam, & fingit ſe admini-
ſtrare Sacramentum pænitentiæ & me-
rita Chriſti indigno, utiqueé non ſine

gravi injuria in Chriſtum auctorem Sa-

cramentorum. Vid. Kugler cit. 2. g.
Proponuntur, & breviter reſolvun-
tur Caſus practici de impedimento
Diſparis cultûs, & vis ſeun
T Via Yingo Cathelica nuphßt Titio
eretico, ena conditione expreſſa,
gquas SZiſciperent ud nor-
rentur. Elapsö autem auno & altero
aueno, cogebater a ſuo Marito, ut & pro-
lem nat am juxta principia hereticoram

inſrneret , & inſa inſuper Bereſen

amplectenetur 3 qua ratione Titta um
JNaa prole clam aufagit, &Gad partes Ca-
L 4

tholi-

168 conferentia octavo
tholicorum tranſiit: Titius verò aliam

duxit axorenn. Quagritur jam 1. an
matrimonium Titiæ fuerit validum?
2. an non huig pariter licezt tranſire

ad 2da vota, ſonu nubere alteri?

189 R. ad primum. Matrimonium Titiæ
fuit validum, ſuppoſitò, quòd non in-
tercefſferit aliud impedimentum. Ra.
tio conſtat ex dictis n. 179. quia matri-
monium Catholicæ cum hæretico, aut
viciſſim, nullibi irritatur, ſed ſolum
prohibetur ab Eccleſia, velut illicitum,

læ educationis prolium, quod in ſimili-

bus matrimoniis rarò, immèò rariſſim-
abeſt, prout experientia docuit, & pa-

ret in hoc ipſo caſu facto, non ficto.

Hinc Gobat, Sporer, aliique Doctores

communiter monent, ut Parochi hujuſ-
cemodi matrimoniis nunquam aſſiſtant,
niſi moraliter certè conſtet, abeſſe pe-
riculum ſubverſionis. Et prorſus nun-
quam, ait Perez de Matr. diſp. 36. Ject.
2. n. G. ſi ſponſi adiiciant pactum, ut

malculi naſcituri ſequantur fidem Pa-
tris, fæmellæ verò Matris; quia hujuſ-

modi pacta ſunt prorſus impia & irrita,
utpote contraria juri poſitivo. cap. Ex
litteris. de converſj. Infdel. z. Judai. 25.

pronter periculum ſubverſionis, & ma-

Deinpea

tTene obliga

Cicbebo, led
Pereedlaad
Cüpiriwale

loym
CKholica !

Cllmablty
Lüchaleco⸗
Vendamn ad
Cert' ad E

Laymm fne.

ot. Ge.
RN Aad
Gunmn dele
30l
7.4.leu
tIo ad pel
llntis d
nibilomin
Ural acan
Mns mat,
Irltus 40

2. 1I. itéêmque juri divino, vi cujus Pa-

1tonos Deſimp. diſparis Cultüs, G&c. 169
litunen rentes obligantur proles educare non
Gitrim, diabolo, ſed Chriſto, eildémque præ-
Gert ae bere media ad ſalutem quà corporalem,
eruut i quà ſpiritualem etiam neceſſaria, ideô-
ealα que dogmata veræ fidei, qualis eſt ſola
täimonumn Catholica. In dubio autem, an peri-
, guodm culum abſit, vel juſta ſubſit cauſa permir-
Gimentun tendi tale connubium, rem eſſe devol-
17h. glinnr vendam ad ſummum Pontificem, vel
n huein certé ad Epifcopum, ſapienter monert
atur ſtn Laym. hic. c. I4. 2. 2. H. Jöcunao limi-
vtelec Za. v.
verkton n R. ad zdum. Titia potuit quidem 190
golilli ſfuum deſerere Maritum; quia ùt infra
nmdm . 365. cum P. Keiffenſt. Herincx diſp.
Coeite 7:-4. 9. 4. 4. 55. & aliis dicemus, incita-
1,, ti0 ad peccatum, ſeu grave periculum
Eonelok ſalutis præbet juſtam divortii cauſam;
nihilominus permittendum minimè eſt,

1 nen ut ad zda vota tranſeat; quia, ut diximus,
prius matrimonium fuit validum, &
le⸗ maritus adhuc vivit: ergo Titia impe-
,, ditur impedimento ligaminis.
eee. Nec obſtat, quèòd adjecerit pa- 191
e dum expreſſum de educandis proli-
itnn „“ bus in fide Catholica, ideéque videa-
bzg tur conſenſiſſe tantùm ſub conditione,
nbn, daam Maritus non ſervavit. Non ob-
, ſtat, inquam; quia non potuit adiice-

„re hanc conditionem ita, ut eſſet ſu-
een a. ſpen.
9 .

. =

176 Cconferentia ocaven

tio ipſa fuiſiet adimpléta z ſecùs enim
debuiſſet velle conſummare matrimo-

nium priùs, quaàm eſſent veri & ab-
ſoluti Conjuges; quod nunquam licet,

multò minùs ab Eccleſia permittitur
aut Præſumitur.

CASS SECIHNDIS.

Wmio in perpetnis gqaaſi imnimicitiis
2c iris Vivere canſas antem rixe-

ram dicit eſe ſequentes. 1. Dudd

Snna, Babuerit animnm nubend,.
d Makyimonium fuerit concta a ſuis
Parentibus, vomminantihbus ſabi exX-
haredationem, &- doenegationem omnis
hactenns de‿mpronio Marito ſuo debitum
Danqnat, redaltaerit. gZam quaritur
1. quia de valore hujus matrimonit te-
nendgam,s 2. quid d‿mpronig e polt val-
de aßfick onſielendum!?

192 K. ad rmum. Hoc matrimonium

reipſa, & coram Deo nullum eſt. Ka-
tio eſt: quia licèt probabile ſit „metum
non obfiſtere matrimonii valori, cer-
tum tamen, & exploratum habetur ab
omhibus, quèòd metus gravis injuſte

im.

ſpenſiva inatrimonii, quouſque condi- inkuntie
Eenumm, Gir
Uem merun

ll kert: e
A M

Eenpronia

Enontre
meinge
8A nubenn
er teſes
enter til
A
Dimines
Geo⸗aod
relcdider
Gonlo ſ

„ inllatn

Uine 4.
ihetere
Cunubio.
Nllmbst

7 R

tobaren
lde ine
tenlt
Upeit
leonli

4

De imp. diſparis Cultüs, & . 171
inecuſſus, immò & reverenrialis con-
iſett zunctus minis, aut malæ tractationi Pa-
NEE rentum, dirimat matrimonium: talem
berton autem metum paſſa eſt ſempronia, ut
Er enddl caſus fert: ergo. Hinc SS
hnimgunm R. ad zdum, conſulendum eſſe, ut 1932
nem Sempronia modo poſſibili probet, &
reymonſtret Judici Eccleſiaſtico, ſe vi
NDUS ſeu metu gravi Parentûm fuiſſe adactam
— al nubendum; hoc autem faciet I. Si
1mn ,l per teſtes probare potuerit, ſe antece-
A qenter fuille ſæpiùs poteſtatam contra,
E wel 2. Si per eoſdem teſtes probaverit,
2. 1 4 ſibi minas fuiſſe intentatas. 3. Etiam
Gle ex eo, quòd hactenus debitum nunquam
u/ reddiderit, nec pacificè cohabitaverit
tur ſponſo ſuo. Ratio autem, cur hæc &
isE ſimilia ſint conſulenda Semproniæ, ma-
xime à Confeſſario, eſt hæc: tum quia
, i Aliaàs in continuo quaſi periculo peccan.
α di perſeveraret; tum etiam quia ex tali
Ae/E“ connubio exſpectari nequit aliud, niſi
AK“ peſlimus tandem eventus.
PDices. Quidſi autem Sempronia
iH Pprobare non poſſet, ſibi metum injuſte
mek, twiſſe incuſſum, proptereâque nec au-
lt, diretur à Judice Eccleſiaſticoę
eren R. In tali caſu vix aliud remedium 194
f, ſuppeditabitur, quàm, ut vel fugâ ſi-
habem bi conſulat, vel per liberum oolen.
s uuum

172 Counferentiz otava

ſum matrimonium ratificet; quò facto
ſubſiſtet matrimonium, ut videbimus

inferiùs. z. 202.

CASIS TERTIIS.

AHus defloravit virginem, honeſtie,

immo nobilibus Parentihbus natam;

gquod ubi Parens inandiit Lat bomofau-
rioſis erat) minitatus eſt mortem quan-
zocpus inferendam Cajo,niſt vellet duce-
re deſtoratam: aunuit igitur Cajus ut
mortis evaderet periculum, Spopondit-

gue, ömmo juravit, ſo ducturum deflora-

tam. quia tamen eX poſt facto renuit
eam dacere z hinc ab Epiſcopo intenta-

taâ excommunicationis, &- diutterni Car-

eris pana fuit compulſus, ut duceret

defteratam. Quaritur jam, quid de
Valore hujus matrimonii tenendumg

195 R. Matrimonium fuit validum. Ra-
tio eſt: quia metus ab Epiſcopo fuit ju-

ſteèe incuſſus: talis autem metus ex cauſa

juſta incuſſus non dirimit: ergo &c.

Non tamen fuiſſet validum, ſi Cajus ſo-
lo metu à Parente incuſſo adactus con-
ſenſiſſet in matrimonium; quamvis e-

nim Parens defloratæ habuiſlet juſtam

Cauſam accuſandi defloratorem coram
Judice Eccleſiaſtico, non tamen habuit

juſtam cauſam incutiendi metum mor-

tis:

N np.
tie martlmor
le ineutlo .
Utcorttae de
Re rekert
Uulert,
ler e.2,
In wnrtimon
inculd in

ebndendonn

nchet, A
ien
Geir
(uaidi
ſhcere⸗
NOnaede
Dices.
im conle

Ueteg

ſriz,

Wius,

Cloriler
tione nl
4 ucenck
dicztie
utimon;
Nn

ulbetn

lsiny

in . De imp. diſparis Cultüs, &c. 173
iet; s tis: matrimonium autem ex metu in-
It n juſté incufſo contractum, eſt nullum.
Auut conſtare debet ex dictis: ergo.
RTIII Nec refert, quòd Cajus jurejurando 196
promiſerit, ſe ducturum defloratam:
iun, quia ler. c. 2. de eo, qui duxit, non ſo-
ntihu matrimonium ex metu gravi inju-
4Mα ſtè incuſſo initum, ſed etiam adjectum
éͦnee juramentum annullatur. Caſpenſis,
iii“ Sanchez, Averſa, Maſtr. Theol. moral.
CGHρ diſp. zo. n. 39. Nec obſtat, inquit La
,/ Croix. n. 666. cap. inter cætera. 22. 4.
oend g. quia ibi tantùm dicitur, quòd poſ-
un ſit ducere eam, quam ita juravit ducere,
in inmm non autem quòd tengatrr.
αhh Dices. Defiorator virginis, præſer-
tim conſentientis, non tenétur eam
mn, Wducere; quia ſcienti & confentienti non
eRMK“ fit injuria, neque dolus, juxta Reg. 27.
diduan? Zuris in 6. (uin etiam, ſi in VTitam
i defloraâſſet, non teneretur niſi ſub con-
ensaé ditione, nempe vel ducere, vel dota-
t: n re illam: ergo ſi cogatur determinat?
,10 ad ducendam illam ſub pœna excom-
se municationis, metus erit injuſtus, &
un matrimonium nulluum.
KR. Trans, ant. negando conſequen-197
ren an tiamn: quia in quibuſdam locis ſolet ex
tumm Lginis in vitæ in poœznam ſtupri mmjungi .

174 Gunferentia octava
ut ducat corruptam: ſuppoſita autem

tali confuetudine metus erit juſtè incul-
fus: & cum aliunde conſtet, judicia-
lis ſententiæ tantam eſſe auctoritatem,

ut ſemper pro Judice præſumi debeat,
donec contra ipſum aliquid legitimé
comprobetur, Zext. cap. in præſeèntia.
de renunciat. hinc, & in propoſito præ-
ſumi debet pro Epiſcopo, & metu juſtè

incuſſo, ideôque & pro valore actůs,

præſertim poſt contractum jam matri-

Kugler z. bb.

Corollaria ex dictis inferenda.

198 Olliges 1. Matrimonium à fideli

= contractum cum Cathecumeno
vel Cathecumena, eſſe invalidum; quia
tales adhuc ſunt infideles, ideôque in-
habiles ad contrahendum cum fideli.
Aliter dicendum foret de matrimonioà
fideli contracto cum tali, qui poſt bap-
tiſina ſemel ritè ſuſceptum, modò pro-
fiteretur judaiſmum, vel paganiſmum;
Jquia talis reipſa propter baptiſma ſul-

——

ceptum reputatur pro fideli, quantùm
ad noſtrum attinet propoſitum. Ita cum

„

ing.
Conmui Dl
Msh ls.
1.Q
UConmahit,
mins
Dum Imn
Kil bom.
is ſenperh
Uum dine

ſlemitrino

Gins (nl
nrrimonus
lauen,
timt. den
Colenr N
tlem et
Suniterpe
en,
Ultz l
eineude
Ils, er
r

me Deſimy. diſparis Caltüs, G&+. 175
E Communi DD. Laym. tom. 2. tr. 10.
nppoſt in Part. z. c. I4. R. 1I.
Keeln (I. 2. Quòd, licèt in eo, qui ex me- 199
ltet, i tu contrahit, reperiatur conſenſus vo-
uCen luntarius (metus enim non tollit vo-
Erlmi lunarium fimpliciter, ut dicitur in tr.
ignidtet de act. hum.) quia tamen talis conſen-
& ſus ſemper habet admixtum involunta-
Amen tale matrimonium, ne ſcilicet ſequatur
ore exitus (malus) qui de invitis ſoler
Humimm matrimoniis provenire, ut dicitur c .
f. IIN um, locum. I4. de SPonſ. & matr. Vid.
etiam c. veniens 13. cod. tit. Hinc ſe-
quitur & colligitur facilé, eum, qui
talem metum gravem injuſte incutit,
Tkeren graviter peccare; eoquòd metum paſſo
nic, 4 inferat gravem injuriam, ut communi-

nüm wer Laténtnr DD.
Cttean Dices. Etiam ex matrimonio metu

idm juſté incuſſo inito debet timeri malus
W" exitus; nec dubitandum, quin cum in-
Cun 14 voluntario contrahatur: ergo etiam
hoc crit nullum.
a K. neg. conſeq. diſparitas eſt, quòd 200
„mo metum juſte incuſſum patiens v. g. de-
agmniin florator, ſeu ſtuprator virginis, dede-
tiin rit cauſam mets; quare ſibi imputare
,Jin, debet, & facilius ſeſe reſolvere ad por-
m N, tanda matrimonii onera. Cumd;maxi-

„

I6 conferentia octava

monium metu contractum de j jure na⸗

turæ non ſit irritum, nec Eccleſia ta-
. libus condeſcendere, & contractum
irritare voluerit „conlequens eſt, quèd

matrimonium metu juſtè incuſſo ini-

tum valeat. Kugl. n. 69gI. Abbas, San-

chez & alii apud: Keiffenſt. lib. 4. . I.

201

conſenſum, tale matrimonium ſit ex ip⸗

202

n. 329.
Coll. 3tiè, quod ſi conjux metu a-

dactus fateatur, ſe nunquam conſen-

ſiſſe, ſed potiùs ex metu gravi ſimulſſe

ſo jure naturæ nullum. Ratio eſt: quia
matrimonium conſiſtit in contractu le-

gitimo: implicat autem contractus ſine
conſenſu duorum: ergo. Hinc hujuſ-
cemodi conjugibus blus non licet, quum
aliis meré ſolutis; cum in rei veritate
ſint ſoluti. Ita cum communi iDD. Go⸗

bat, La Croix, Sporer, Z. 24.

Dices: At quid, ſi cõnjux admiſerit
copulam carnalem, nunquid matrimo-

nium cenſebirur Validum: 2

lIùm, & à fortiori ſi admiſerit cum ani-
mo non perſeverandi in tali connubio,

matrimonium nullatenus convalidabi-

tur

R. cum diſtinctione. Si enim ad.
miſerit illam ex metu tantùm, vel fi-
niſtra opinione putans matrimonium
fuiſſe validum, vel etiam ex libidine ſo-

Nin,
ryef tilen
ſte un mne
En rere eo
1 Areli
rlyponu
Unetimu
et con

o, rd

Crjaglize
rerſober,

eihn

Phnmn

tl con

li 6 Wn
io uit
tali cokd
fobarte,

non tame

8 Hb
ili uud
nui 1

um Ge juter

gec Pecleſet

& contruer
guenselh
ſts inento
1. Abbag
ſt MRs

CONiux .
1amn d

gtugiim
oniumlta
Rtoeti
inonnmtl
conmie
Hlnen
nonlicetd
in teiſe
muni
m,
nid nn
u
nattün
Xlibine

momio valido.
1 .ð

De imp. diſparis Cultüs, &ͦ. T7ν.
tur per talem copulam. Si autem ceſ-
ſante jam metu admiſiſſet copulam af-
fectu verè conjugali, matrimonium e-
rit, & præſumetur validum; tum quia

(àt ſupponitur) metus jam ceſſavit ;
tuùm etiam quia ad valorem matrimonii

ſufficit, conſenſum exprimi verbis, vel
ſigno, vel etiam facto; quale eſt actus

1

conjugalis: ergo &c. Vid. DD. cit. Spo-

rer, Gob. tr. 9. z. 26 1. Ubi etiam n. 202.

mox ſubjungit: & verò, quando aliqua
puella annum unum cum dimidio vixit

quietè marito, eſt tam firma præſump-
tio juris & de jure, quòd affectu mari-

tali cohabitârit, ut etiamſi poſſit clare-

probare, ſe ex metu injuſto contraxiſ-
ſe, non tamen admittantur ejus probati-
ones. Habetur expreſſa deciſio in cap.

ad id, quod. 21. de Pponſal. & matr. Ita

Gobat. cit. .
CONFERENTIA
De Impedimento Ligaminis,
& publicæ Honeſtatis.
SHMM ARIIIM.

203. Ligamen eſt vinoulum ortun ex matri-

ℳ 204. Ur

in tali conjugio coacto, cohabitans

„»

171 S8 conferentia nona

204. Ut ad adas Nuptias tranſire licent, requin

ritur de morte piéëoτ†+ Conjugis ce itudh mora-
lis in ſoro eatern.

206. In joro interno ſußkcit robabilima r

ſumptio.
206. Reſpondetur cuidanm obectioni.
207. Undenam moralis certitudo de morte e.
Jummi poſſit, vel debeat9
208. Impedinmen!ame pabiics honeſlatis eli pio.
pinguitas Penfonurm, orta &J ſponſalibus.

209. Oritur tam ex ſponſalibux de futuro, 21d

Ade praſenti Jeue Matrimonio rato.
210. Exſponläalibus de aturo validis tantum :

ritur, & deſacto zltrà primum gradum ſe

non ekrtendet: ex mzatrimonio aul em rato, ée
tiam invalido, uſque ad ꝗtam gradunmz ſe eæten-

dit, modò non fuerit invalidum eα defelle eo con ·

ſen its.

214. Reolsitur. Cäaſus I. de Dar vche ,gui minut,
quàm oportebat, cautè procedens, copgisvene⸗

uworenz cum alio.
212. Tules tamen Conjuges non ſuerunt Ratim
Jeparandi.

213. Si kalis Mualier naala fide nupſit, & adtat

rationabiliter dubitet, an non vivat prior Ma.-
ritus, non licét ei petere debitum cc.
214. Reocvitur Caſus II. de quddam jur ene, Jui

poſt obitum ſuæ ſponſæ voluet ducere bnjus ſoro-

renz, & non poznit.

2¹5. Tocui⸗ tamen cun diſpenlatione impetran-

da.

216. Relolvitur Calas III. de Puella, qua con-

tra ſuum votunz Caltitatis:, illicité cuidam
promiſerat Matrimonium, Poſtea auten ns 7

Scjusſälen, Filio.

Nimſedi,
n bulſmi
lMmnem del
10 Lulm caut
titnbelurore
ien
1 i run
iſt ed dhi

bieſier

Zenn Adbue di
onni?
Mnl. Irnſchi
222 lyi eu
Vtbu, geit
ii utniiit

murfikt def

ſarie
ng. rmn
inde ruſſa⸗
ulſiror
vim irli

194, Ber ,

ineuzez,

umtänn

(lreng

Uivnn

Mons

De impeimento Ligamiinis, G&c. 179

nßre Mrect 217. Conteſſarius zali E. ioie maszits int erdiait

Gitcernitucnn

probahil inn,

jellioni
kitud, de ini

e Honelttir
16, zonſlh
u defutan,
in tA.
Oulidi, inid
rimun gl

nin utent:O

, ulun 64
guher tlh⸗

ocho,9
relept A

in ſenmn N

h
munutftt
möt. .
DNenn MN

lrrr,M

iurint

S

6 ,
AdN

—

7 7
11,

betitionenr debité.
218. Lusm cauts ſit Far ebobroe baendume onn
viro vel uvore, gqua vult * trankre ad aaas Na-
ptias.
219. Qui runz dubio de zzorte prioris conjugis
trankit ad alia vota, peccat graviten.
220. Quia Ii en poſtta &t reſciat, priorem Conji.
genz adhut Pnννaur* Pujus 2di wmatri-
monii? .
221. Sponſalia de futuzo, unde, vel quamdo nulla?
222. Leui contraait ſponſalia conditionaza oecum
PBertha, deinde non exſpedtato eventu conditio.
Mis contranis abhölnta cum ipſius ſörore, non
ineurrit ber hoc impedinientum Puölice hone-
ſtatis.
223. Si ecum Bertpa tecit ſponſalia 2ſolheta, de⸗
inde rurſas abſoluta, etiam de præſenti, cun
iplins ſorore, hæo zda nons Pravelat nec habent
viminvalidandi priora. .
224. Ea Matrimonio rato . gaando boc inape-
dimentkune non conſurgar!

9. ..
Præml ittuntur, & breviter reſol-
vuntur quæſita , ſcitu neceſſaria ad
reſolvendos Caſus de impedimento
Ligaminis, & publicæ Ho-
neſtatis.

Ileres primè „quid intelligatur
per impedimentum ligaminis? 2
R. Intelligitur vinculum matrimo- 203
nii, ſeu obſtaculum, ortum ex matri-
Mz tri⸗

180 Conferentia nona Ninra,
trimonio conſummato, vel etiam rato tennfro
tantàm, vi cujus Conjux impeditur, Ghe
ut ne quidem validèe poſſit contrahere Einirene
cum alio vel alia, quamdiu vivit prior dumcon
Conjux. Inſuper polygamiam, ſeu e- k cnee
tiam polyviriam, tam jure divino, Ennerl
quàm etiam humano prohibitam eſſe, AMrugti,
ita, ut nec uni Marito plures uxores, Mhan ke
nec uni uxori plures maritos ſimul ha- Emn gen
bere liceat, pluribus rationibus oſten- migmett
dunt egregiè Clericat. deciſ. 29. A. . Ultic,8
3. item Kugler, z. 1255. Unde Con- an cent
cil. Trid. &”. 241. de Reform. matr. Cun. Ine me
2. decidit: & quis dixerit, licere Chri- monlse
ſtianis plures ſimul habere axores, Oι W cdntr
hoc nulla lege eſe prohibitum, Anathe- ohillt
ma ſit. à fortiori uni uxori eſſe prohibi- lello:y
tum, etiam ex ipſo jure naturæ, habe- u. cert
re ſimul plures viros, cum IIIſ. Krimer, e,qund
König, & aliis pluribus, probat idem Urlrörat
Kugler n. 1533. eé́ præſertim, quòd bgumri
ex congreſſu cum pluribus, mulier fiaat ihm
inhabilis ad generandum, ùt experien- unor,
tia docet in meretricibus, ideéôquepo- mn
lyviria repugnet fini matrimonii. mle
Quær. 2dò, qualis certitudo de tig, i
morte prioris requiratur ad hoc, ut behüik
conjux ad ſecundas nuptias tranſire Slvett
Poſlit)/ . .
204 R. Requiritur certitudo moralis, ſal- nen
. tem

, nn

jur inpein
Ollr conmt
EdiuviVit
gamin,ſ
n jure A
rohibitum
pluresun
aritos I
tioniblste

Seriin

hie
rn Mit

rt,luenl
Gere uumn
riekeyn⸗
eniut
n MN.
,rett,
Clenin f
us,l
ir ee⸗

De impedimento Ligaminis, &. 191
tem in foro externo. Ratio eſt: quia

ap. in præſèntia. de ſponſal. & matr.

ſtatuitur, ne mulieres permittantur ad
aliorum conſortium canonicè convola-
re, donec certum nuntium recipiant

de morte virorum. item c. Dominus. de
adis nuptiis decernitur, ut nullus am-
pliùs ad ſecundas nuptias migrare præ-
ſumat, quoad conſtet, quòd ab hac vita
migraverit uxor ejus: atqui certum

nuntum, & ly quoad conſtet & c. indi-

cant certitudinem moralem: ergo.
Tunc autem cenſetur haberi certitudo
moralis de morte, quando ita creditur,

ut contrarium nullé modo videatur
probabile, ait Gobat tr. 9. z. 293. cum

Leſſio: vel, ut ait Engel. de ſponſ. duor.

v. Sj. certitudo moralis habetur de mor-
te, quando arbitriò Jjudicis, & pruden-
tis viri, rationabiliter credi poteſt obiiſ-
ſe, quamvis abſolutè poſſet ſubeſſe falsũ.
Dictum tamen eſt, requiri certitudi-
nem moralem ſaltem in foro externo;
nam pro foro interno, ut vir vel

mulier licité tranſeat ad zdas nup-

tias, ſufficere veroſimilem, & pro-
babiliſſima præſumptionem, tenent poſt
Sylveſt. Koſell. S. Anton. Sporer. &

Laym. lIib. F. tr. 1o. Ppart. 3.c. 3. n. I. ſin.

Quin etiam Kugler, quamvis nobiſ-

M 3 cum

20 5

I82 2 = Conferentin nonn: mo⸗
cütn teheat, requiri Kertiructine⸗ jn ca-
ralem ſaltem regulariter 3 valdè pro-
ſu, ubi talis haberi nequit, vValde t
ſu, ubi tal iis puribus exiſtimat,
ſatis eſſe, quòd habeatun 1 probabilitss
bilitas, & Praæumptio, ve ta, ad hoc,
major de morte, quaàm permittere
t Judex eceleſiaſticus po RK ue pro-
tranlütun ad 2das nuhtiaè , er elilatn.
Daré hititur tum XK c Tatione: quia
baten 1. tum etiam hac ratione an
c. etun en ⸗ plena cer-
in rebus humanis, in qu- tiam in ipſis
titudo haberi non poteſt AKtituendas 20-
udicibus a prudehrer inſtituendin
tiones, ufficit judicinm broberi ali-
mum, aut faltem Prchadi⸗ t non om-
fua, quam de opphliro 21 agit tem?-
Hino certum; quia talis tlir etaap. cit.
rè, nec imprudenter. Et “ & ut ok-
eutarun e de intelligi poſ-
TLet &‿α. tamen commodè tieudo mo-
Aunt &e debent ſic, quòd cer cntus regu-
ralis de morte alterius requllse clo Ra-
Talt & quahdo plena certitude n
lariter, non ancem in omni caſu,
beri poteſt, non UEE . Vid. Kugler
212 4. 32 ITSAX. torum
. .W . F— R .
1 dicas: in materia Saora nentorben
non eſt licitum uti opinione pr .

Nipe,
In enmne
Teinhocc.

Aundn dunt

li, ma
Mi;, ne
Eeilllonul!
Dtierionun
Weaun dl
Unane
memcrum,.
Ultr huberi

etaberirn

Ciſiphott
kudo wor
Hinc etnnr
Peenitente
(retedi
ſeln haben

etitudline

Dlrenge
unbbhbe
blen
C
Vranend
kendn Ne
tlonbn
guod u
1 llnan⸗

UArenitur

1 i01r a ex TOP
relicta tutiore „ ut conſt P ma,

Nrin der

ps Deimpedimento Ligaminis, &c. 183
Citucdinenn Ima , damnata ab Innocent. XI. jam
tmenm Vero in hoc caſu licitum eſſe tranſitum
it, Taler ad zdas nuptias, eſt opinio ſolum pro-
ibrsetlin babilis, ſimulque eſt tutius abſtinere à
umd nuptiis, ne Sacramentum exponatur
Fel mokm. periculo nullitatis, & conjux periculo
olſiteinn K. cum diſtinct. non eſt licitum uti 206
6; , Opinione probabili in materia Sacra-
A mentorum, quando pro uſu Sacramenti
cIiE tuta haberi poteſt, ov. quando non po⸗-
teſt haberi tuta, prout fit in noſtro caſu,

.
Prkhe ubi ſuppéitur, quòd nequeat haberi cer-
olinens titudo moralis de morte conjugis, neg.
n Norti Hinc etiam Confeſſarius licitè abſolvit
ImeRG PEUtentem, dquem probabiliter judi-
bPüil e Cat eſſe diſpoſitum, ubi non poteſt majo-
l, rem habere circa ipfius diſpoſitionem
8 ertitudinem, quamvis illicite ageret
M abſolvendo ubi omnimodam certitu-
nn g, dinem habere poſſet. Unde propter in-
* vincibilem ignorantiam de morte prio-
Celin ris, Conjux contrahendo non exponit
“ Sacramentum periculo formali irreve-
ceie rentiæ, nec ſe periculo formali fornica-

na dA . 1131 lali
n tionum, ſed tantùm periculo materiali;
quod utique licitum eſt ob cauſam gra-
viſſimam, & valdè urgentem: qualis hic

enee invenitur, ne ſcilicet talis conjux coga-
e, tur in perpetuum abſtinere à coniugio,

cx DN orte
eN M 4 torte

184 Conferer tia nona
fortè non ſine periculo incontinentiæ;
vel aliorü damnor. Gormaz. desacram.-
n. 323. Carden. IIIſ. tr. 1. diſp. 1. n. 77.

Quxær. 3tio, unde moralis certitudo
de morte prioris conjugis defumi poſſit,

aut debeat? .

207 R. Poteſt deſumi ex ſequentibus capiti-

bus. I. Si Parochus, v elkector Parochiæ

authenticè atteſtetur, eum obiiſſe; vel2.

ſi vir omni exceptione major idemte-

ſtetur; vel 3. ſi alius vir bonæ ſidei,
præſertim teſtis de viſu cum juramento

deponat, priorem conjugem obüiſte;
vel denique Atò. Si ſit fama communis,
ræſertim juncta cum aliis conjecturis
indiciis v. gr. quòd periculosèé decu-
buerit: vel prælium ingreſſus interieri
&c. item ytò. Si famæ communi acce-

dat unus teſtis de viſu. Non tamen

ſufficeret ad faciendam certitudinem
moralem quicunque teſtis, etiam de Vi-
ſu aſſeverans; nec teſtimonium pluri-

um ex ſolo auditu; multè minus ſola,
quantumvis diuturna alterius conjugis
abſentia; quia hæc & ſimilia in re tanti
momenti non videntur facere tantam

ertitudinem, ut de oppoſito rationabi-

liter dubitari nequeat, vel ctiam firmi-

ter credi poſſit obiiſſe. Vid. Spor. z. 1.

Gobat. tr. 9. AJ. n. 310. La Croix.n. 67.

13 pet,

Prnd
Pe hon
WININ

TIun,Otti

nl batot
te,

lunpte
Menheri
lite Plb

Cemtur al
Lehonek

Uchomtion
Dockelia
onkn
cillin

Ceterdl

boeime

Uturali

lm,
ulienti,

10 oe

dunch

De impedimentoLigaminis, &c. 18 5
nebtrinen Quær. 4t0, quid fit impedimenrum
mudhm publicæ honeſtatis, & quo jure diri-
1.Hher mat matrimoniuu
Felis enrn K. Eſt quædam propinquitas perſo- 208
8deümdd narum, orta ex ſponſalibus, vel matri-
monio rato tantuùm, inter ſponſum ex u-
genthuce na parte, & conſanguineas ſponſæ ex
ecorbue altera parte, ac viciffim. Appellatur
. Obiideft autem hoc impedimentum communiter

mngſor in juſtitia publicæ honeſtatis, eoquèd vi-
rbot deatur juſtum & æquum, atque publi-
unſum (a honeſtati conſentaneum, ut propter
en oô inchoationem matrimonii, quæ fit per
nncon ſponſalia, impediretur matrimonium
is Clſt k ſponſi cum conſanguineis ſponſæ, ac vi-
ele ciſſim ſponſæ cum conſanguineis ſponſi.
ellen Cæterùm communiſſimè fatemur DD.
fefunn hoc impedimentum non dirimere jure
cnnn naturali, nec divino, ſed eccleſiaſtico
MH Tolum, ut habetur c. Zuvenis. 3, c. ald

ceriil⸗
1, üin 4

audientiam. g. de ſponſal. & matr. &
1

alibi ſæpius. Ex quo patet, infideles

roe héc impedimento non affici; fideles ve-
e r poſſe diſpenſari à ſummo Pontifice.
ers „Sanch. Pirhing, Schmalzg.l.4. tit. 1I. n. 96.
Gnhn Quær. tò, ex quibus ſponſalibus
hocimpedimentum oriatur?
ſto dc R. Oritur tam ex ſponſalibus propriè 209

crc, talibus ſeu de futuro, quàm ex ſponſali-
N bus improprie dictis de præſenti, ſeu ex
Ce, M 5 ma-

186 C(Cunkferentia noug
matrimonio rato. Ex ſponſalibus de
futuro quod oriatur, patet ex juribus
num. praced. allatis. Quòd autem pa-
riter oriatur ex ſponſalibus de præſen-
ti (quamvis clarus textus juris de hoc
non habeatur) tamen haud obſcurè de-
dqucitur ex Cau. ſiquis deſponſaverit. 13.
item Can. ſe quis uxorem. I4. C. 27. 4. 2.
Accedit ratio: quia ex matrimonio ra-
to oritur major conjunctio, quàm ex
ſponſalibus: ergo ſi jura reputent eſſe
inhoneſtum, ut ſponſus ducat conſan-
guineam ſponſæ, proptereaque ſtatue-
rint impedimentum dirimens inter eos,
àa fortiori præſumendum eſt, repugna-
re honeſtati publicæ, ut ſponſus (vel
viciſſim ſponſa) poſt matrimonium jam
contractum ducat conſanguineam uxo-
ris ſuæ. Sanch. Aib. z. diſp. Zo. n. I. Fag-
nanus. o. ad audientiaiz. h. t. Reiff. lil.
g. Eit. g. Z. TI.
Quær. étòô, quoufque ſe extendat
impedimentum publicæ honeſtatis?
210 K. Olim jure antiquo ex quibusvis
ſponſalibus, tam de præſenti, quàm e-
tiam de futuro, licèt invalidis (dumo-
do non fuiſſent invalida ex defectu con-
ſensus) oriebatur hoc impedimentum,
& ſe extendebat uſque ad quartum gra-
dum, ut videre eſt. c. un. de ſponſ’. &
malt.

N prt⸗

. 6 4
l Ne ſos

bonlelia

nonci

5 Ant
ſuntuet
Er giuhu
alllfun
leltut; N
lſun un

Gy ſ.

Hee tan

lonek

urdto)
Matrimor
Claravit!
to,
Ubeturi

ulſit .

Ueriamn

7

Ucencan

II Crir

IINRdun
tenciaue
Ne Ee

tendit

KAlſan

1

ℳ De impedimento Ligaminis, E&. 1897
Hooklinze matr. ing. Attamen jure novo Con-
rer Aimk cil. Trid. jus illud antiquum, quantùm
uodutem ad ſponſalia de futuro relaxatum eſt.
Dusdeti Verba Concilii. &ö. 24. de reform. matr.
b iuneh c. 3. Sunt ſequentia: jaſtitiæ puhlicæ
ud obu honeſt atis impegimentum, ubi ſponſalia
ullanmni quacunque ratione inaalida erlenk, Saur
14 &ta Inodus prorſus tollit ubi autem
mtrimmn valida fuerint, primum gradum non erx-
kio, dun cedant; quoniam in alterioribus Sred-
reheni bus jam non potſt hujufmodi probibitio
ducxem abſöue Aiſpendio obſervari. J
eigekn æc tamen Hmitatio juris antiqui
denttd ſolum eſt intelligenda de ſponſalibus de
ct,en fuüturo, non autem de Ppræſenti, ſeu de
Ponlsl matrimonio rato; nam ita expreſsè de-
Tönontunx claravit Pius V. in decreto 1 56§. ema-
migemm nato, quod incipit ad Romanum, &
1 „„ habetur in Bullario Cherubini. zom. 2.
rN conſtit. 62. dicti Pontificis, poteſtque
. videri apud Reiffenſt. i. Z. 14. Quare
l dicendum, hoc impedimentum etiam-

1

c num oriri ex omni matrimonio rato,
none. Al . . . . d — —
Cin etiam invalido, dummodè non fuerit
7 invalidum ex defeétu conſensüs, ex-
l , eH

dsC tendique uſque ad 4tum gradum in clu-
jeſela ſivèe: C contra ex ſponſalibus de rure
diwenmn extendit ſe ſolùm ad primum gradum;
B ete OH & ſi ſponſalia fuerint invalida, quacun-
, („½ que demum de cauſa, nullum inde ori-
“ tur

Proponuntur, & breviter reſolvun.

»„

211I

188 Cconferentia nona

tur impedimentum. Ita cum commu.

ni Spor. Filliuc. tr. 1o. part. 2. c. 6. 2.
22. Herincx de Matr. diſp. 6. MD

tur Caſus practici de impedimento liga-
minis, &publicæ honeſtatis.

CASIIS PRIMIIS.

Tin ,cum Ppacificb ſaxæ uxori coba-
bitare non pot uiſſet, maluit caſtra
Nequi, quapropter clam abiit, uxore Ti-
tia domi relibta. Contigit autem, ut

elapfo uno alterozd anno quidam teſta-
retur, ſe vidiſſe Titium Periculosé de-

cumbentem, nec dubitare »quin ſit mor-
nus alius inſuper teſtahatur, ſe ex ore

nſäam militis reancis à caſtris au-

diiſe, quod obierit ; quibus teſtilus

anaitis, LParochus Titiam copulavit cum
alio. Queritur jam r. an D. Parochus
bene ſecerit? z. an dicti Conjuges fue-
rint ſéparandit, as verd botuerit iphs
permitti, ut in ſuo conjugio pertfévera-
renkt 2 S è
R. ad primum. D. Parochus non
bene fecit, aſſiſtendo ſecundo matrimo-
nio. Ratio eſt: quia cùm cauſa matri-
monii ſit una ex graviſſimis, oportet
om-

D peli⸗
Ornino, ur
Tltorzbllire

te beberet

Eelut ad ſuun

eankbecleſin

Ehuit ratiot
l, in n
inninien
ekamn, ur
Conectertu
Unr orer
ien Bern

un, Re

N d.
N id

(Cconnubi

ChIn can
Apolſ⸗
nimoninn
o Valor
anügest
lun vel
Uralicue
ltcelet
oecaſi
d n

vel Ai

(N leer

De impedimento Ligaminis, &c. 189
aamem omnino, ut quotiescunque Parochus
MwIteE rationabiliter dubitat, aut certè dubi-
65,6.g tare deberet de impedimento, rem de-
ferat ad ſuum Ordinarium velut Judi-
ceum Eccleſiaſticum: potuit autem, &
ſterrehn debuit rationabiliter dubitare in noſtro
belinemm caſu, an non obeſſet impedimentum
oneln?, ligaminis: neque mulieribus eſt permit-
ININS tendum, ut ad 2das nuptias tranſeant,
donec certum nuntium, id eſt (ut Go-
Aa bat, Sporer, & alii exponunt) einen ge⸗
naluté wiſen Bericht recipiant de obitu viro-
it, s rum, ut ex dictis n. 204. conſtat: er-
it autef go &C.
iln KR. ad zdum. Non fuerunt ſeparan- 212
eriußi di, ſed permittendi potiùs, ut in ſuo
„Nοοα Cconnubio perſeverent. Ratio eſt: quia
tur=α cum cauſa matrimonii ſit favorabilis,
ℳ ex pôſt facto, ſeu pòſt contractum ma-
Gihur

trimonium ſemper præſumendum eſt
Aplni Pro valore matrimonii, præſertim cùm

. Conjuges ſine ſcandalo, detrimento pro-
lium, vel aliis abſurdis vix, aut raro ſe-

A
parari queant; quod vel maximè tenen-
19, dum, caſu quo matrimonium bona fide
fuit celebratum, ut nos ſupponimus in
rochi! hoc caſu. Hinc. cap. Dominus. de ſè-

Nomm cund. nupt. expreſsé ſtatuitur, ut ſi aliquis
u“ vel aliqua hactenus id non obſervaverit
6, ℳ (ad ſecundas nuptias migrando) & de

21

19090 Conte rentin nona

morte Prioris, onjugis adhut . eiſi.

met dubitandum, i qui ipſi naßſit (bo⸗

na fide ſcilicet) debit um non deneget po-
ſtulanti. Vid. Gobat. Thl. exper. tr. g.
n. 306. item in Cipeo Clem. Iud. .

1T9 5. La Croix 4. z. 373

Dices. Sed quid, ſi mulier mala ſde

contraxit, utpote dubitans, vel etiam
credens, qud maritus prior adhuc vi-

vat, & modò poſt omnem inquiſitionem

moraliter poffibilem, non poteſt depre-

hendere, ſitnè adhuc in vivis vel non?
poteſtnè in hoc caſu non tantùm redde-
re, ſed etiam petere debitum?

n. cum diſtinctione. Si enim me
ram dubitet, an Maritus non ſit mortuus,
proptereâque valeat ſe cundum hoc ma-

trimonium, nullatenus licebit ei

petere debitum; ; quia poſſeſſio mala fide
cœpta nullum tribuit) jus in dubio; qua-
re huic nihil ſuffragatur T itulus poſſeſ-

eſt) reddere teneatur alteri conjugi, qui
bona fide contraxit, proptereâquema-
net in poſſeſſione legitima matrimo-
nii, & juris aquiſiti in corpus uxoris;
quo jure privari nec poteſt, nec debet
in dubio, ut notat neher. lib. 2. ARiſp.
44. n. 2. Herincx diſp. . q. 6. n. 31. &

alii ommuniter. Sin utem ſuppo-
na-

Ninvaix
unn ton
erettlones

iuliltercrec

Einpellmen
bfam kuerit
Kolndascon
tllete d
lem lccbi

) Derer,

n. F. 10,
Uüiles
et, elrexe
e Iunrin

nedd N

Renm de
Aebinl,e
Patur de
te action

045

ſionis: quamvis (ut proxime dictum

M
ey non
r jen ltaft
infit ſegu
fanit
angen
ſinli &

itt, i

*D

2t.
iiinegel
nin gelthi
Gl eer,

Nuliermit
, Ne dl
rior abhuen
inguiſtin

iris velt
Antumm red
irummt
di enin
OntNONRE
dumboes
ſelio nlt
1 ubiolr
linſet
Nind l:
tereigle⸗/

4

1

De impedimento Ligaminis, &c. 19 1
natur, non merùm dubitare, ſed habere
verè rationes probabiles, ita, ut ratio-
nabiliter credere liceat, nullum ſubeſ-
ſe impedimentum, eoquòd v. g. mari-
tus jam fuerit mortuus eo tempore, quê
ſecundas contraxit nuptias, non ſolum
reddere, ſed etiam debitum petere
eidem licebit. Sanchez. Lib. 2. diſp. 42.
n. 9. Perez, Dicaſtillo, Gobat. Expe-
rim. Wr. 106. n. 642. Sporer. Z. 472. &
alii plures. Ratio eſt: quia non appa-
ret, cur ex opinione ſpeculativa de va-
lore matrimonii, & nullitate impedi-
menti, nequeat inferre probabilem pra-
Gicam de licita redditione & petitione
debiti, eò præſertim, quèd hic non
agatur de valore, ſed de ſola honeſta-

te adctionis.

C, ASUS SECIIN DUIS.

— ſtam puellam Semproniam, quaæ ta-
men non multo poſt diutina infermitate
correpta fuit: ſponſiss verò, cum agrotan-
tem frequentius Viſitäſſet, cæpit nonni-
hil familiarius agere cum ſorore, ut
tandem hanc impragnaverit: & quia
Ronſa Sempronia Sem, IJuuam jamjam
obiit, hinc ad tegendum ſeelus, & e*i-
tandam ſimul infamiam, quarit Sem.-

VPro-

214

192 (cvnferentia nona
pronius, an non;

ſponſæ ſux defanct a?

²R. Non poteſt illam ducere ſine di-

tractum, perpetuòè manet, ita, ur
nec per mortem alterius, nec per
mutuam ſponſalium diſſolutionem tol-
latur: ita enim authenticè declaravit
Congregatio Cardinalium 16 55. 6. JRa-
lii, approbante Alexandro VII. Decla-
rationem hanc authenticam in terminis
referunt Fagnanus e. ad audientiam. de
Jponſ. &w matr. n. 2 9. Spor. . 57. item Cle-

ric. deciſ. 30.n. 9. Reiffenſt. abi ſupra n.Iz.

& alii plures. Deinde nec ex jure, nee

ex ratione oſtendi poteſt, hoc impedi-

mentum tolli per mortem, vel mutu-
am ſponſalium diſſolutionem; præſer-
tim cùm facta etiam diſſolutione ratio
motiva, ob quam hoc impedimentum
introductum eſt, ſemper perſeveret,
nempe honeflasnarurdlis.

2157 Didétum tamen eſt, quèd non poſſit
ducere ſororem ſponſæ ſine diſpenlatio-

ne &c. Notat enim Clericatus cit. .
241. Papam non rarò diſpenſare ſuper hoc
impedimento, & quidem faciliùs ‚ſi
Pproveniat ex ſponſalibus, quàm ſi ex
matrimonio rato. Quare cuùm fo-
ror

poſſet ducere ſororem

ſpenſatione. Ratio eſt; quia impedi.
mentum publicæ honeſtatis ſemel con-

iſpra,
I0r horlr i⸗
onmino

H

lentione
Unten, ve
n ucle;
in ſden.
Elkt, W in

—

udun inter
onlus non

Menturn ſ
Pekn ient
hincedtl
(N
a,
Matrimmun,

un o

Menur,

immin,

euo e

Edalereh
2 giCin

eutin

118 Klic
u Fltar

licun

mn
Aurere /

ducere i
1. goin in
ſtarsſemee
anet, in
rlus, hel
Colutionen!
ntiee Eelr
m 16904
ro VII. DN
n in tern
9udleuins
, 57 ten.
iſirit
ee un
,voe im
em, Nel
ſoluriore 1
mpebines
1 Hethi

9 non

icts
reſhen

De impedimento Ligaminis, Gc. 193

ror ſponſæ jam ſupponatur imprægna-
ta, omnino congruum videtur, ut

oruc procuret, vel procurari faciat

iſpenſationem; tum ob conſervandum
honorem, vel etiam reparandum dam-
num puellæ; tum etiam ad legitiman-
dam prolem. Neceſffum tamen non
erit, ut in ſupplica exprimatur copu-
la quæ interceflit; quia per hanc Sem-
pronius non contraxit novum impedi-
mentum affinitatis cum ſorore, ſeu
puella imprægnata, ſed tantum cum
hujus conſanguineis.

CASIS TERTIIIS.
CAe pepetuæ caſtitatis voto obſtri-

a, oontra ſunm voöotum promiſitk

matrimonium Cajor verum hunt ipſam
paulo poſt exoſarepudiavit ob ſeniam,

S& abiens cum Filio Cati contraxit ma-
7 SS”õ .„ / „ h/ Co 2 . . 4
trimoninm ; quod uht Confeſſariuz in⸗

audiit, juſſit eam deinceps abſtinere 2
petendo debito. Jam quæritur I. quid
de valore hujus matrimonit tenendum?

2. an Confeſſarius bene feterit prohiben-

do petitionem debiti?
K. 1I. Matrimonium Caje, quam-
vis illicitum, utpote contra votum
ſeu vitutem Religionis celebratum;
validum tamen eſt. Ratio eſt: quia càùm

216

217 R. ad zdum.

1949 conferentia nona
ſj enſglia cum Cajo inita fucrint null
P nim de objecto illicito, ſe
runt enim de objecto illicito, ſeu
”äl te voto caſti-
repugnante voro caſti.
de matrimonio re eſt imnden
tatis) n ex ipfis ortum eſt impe.
tatis) nullum e- omeliants. nn dgi
eitatis, ut di
imentum publicæ honeſtatis, ut i
imen “ ergo matrimonium R
to comſcientiæ laltem, & coram De⸗
ſt validum. In foro tamen exte no;
fnon conſtet de voto emiſſo, ee oce
bari æſumeretur pro val .
Pori r n nullirate matri-
ſponliali riorum, & nullitate matr
ſponſalium priorun ”c
monii entis, üt poſt Sanchez,
monii ſubſequ . Oerieatuz
notat Cleri L
t. Averſ. & alios n lericatus
ete 17. 5 quia Eccleſia non judicadde
0 ccultis, ſed de iis dumtaxat, dug Kuib ⸗
„vel in foro fori geſta ſunt. 1—
“ Gonfeſſarius inte
dicendo petitionem debiti pen keeie⸗
ſi ob orumn inrerdirir uia vord e
rictis non licet petere, i
Hri Non autem feciſſet bens intir
dicendo Rrobrerimpcdimentumchulhli
nullitatem matrimo-
cæ honeſtatis, & M
nii inde oriundam; dum in ro Lon
cientiæ (in quoò Conteſſarius tenetur
ſcientiæ (in quoô teniut
pœnitenti adhibere fidem) priora ſpo

tem de futuro nullis, nullum contrahi-
tur impedimentum: ergo &c.

Nimelix

(oolari

Ulgeser
lbltuns
Uionil, u

4

Mhn per⸗

renusſtane
lümnrrinor
Orcinrinn;
kopreter⸗
Un grawichr
Ue animard
ndar Wd
Verids, &
teri dedi
Mnimarunn
lvi cen
Ee. C
ilere pon

Md Doct⸗
eheik

U ei

ugrd

Gbmm
ſalia fuerunt nulla: ex ſponſalibus au-

bodin toe
Ctedentn
Unprobe⸗

nsH De rimyedinen Ligaminir e. 19
infe. 8. III.

o Ulicio
t. H Corollaria ex dictis inferenda.

Nrtum et in Olliges ex diéctis I. Quòdſi i Perſona 218
eſttis,int dubitans de ligamine prioris ma-
tinonumm trimonii, an ſit ſolutum? veniat ad Pa-
& cm rochum, petens copulari cum alio, nul-
tamen eim latenus ſit audienda, nec aſſi ſtendum ta-
nifo,e li matrimonio, niſi re prius delata ad
tur ro Ordinarium, & diligenter diſcuſſa. Ra-
nullaem tio patet ex dictis: quia hoc eſt negoti-
nter um graviſſimi momenti, ex quo Pen-
otuGe det animarum ſalus: quanta enim ori-
entur mala, ſi prior maritus fortè re-
dgul verſus, deprehenderit ſuam uxorem al-
aſin reri dediſſe fidem? quanta pericula
Elris“ animarum? 2 quanta in populo ſcandala?
iitenn atqui certum eſt, id jam ſæpiùs conti-
giſſe. Qaſus mirabiles (ſi curioſus es)

anon le

nn⸗ 6 1 videre potes in P. Gobat jam ſæpiùs eit.
. kei, tr. 9. 4. n. 32 5. Qua de cauſa idem exi-
“ mius Doctor bene monet z. 334. non
menmmn eſle facilè ſtandum teſtimonio nudo u-
ten ins nius, etiam occulati teſtis, niſi alia ad-
i W jungantur adminicula, & Conjecturæ de

ink obitu prioris conj jugis: . immè & teſti-
na lte, bus in hoe puncto non eſſe nimis facilè
ni 7 credendum ait; conſtat erenim, quòd
umn improba & cœca venus multas non ra-

AN. 10 excogitaverit fallacias. Hinc Con-
N 2 feſ-

29* cvnferentia? nona
feſſarii, & Parochi minus quaàm oportet,

cautè procedentes in hoc puncto, de fa-

cili poſſunt ſemetipſos proſtituere, &
exponere periculo cenſurarum.

219 Collig. 2. Conjugem, qui cum du-
bio de morte prioris tranſit ad ſecunda
vota, peccare moraliter; tum quia ſe
exponit periculo inferendi alteri inju-
riam gravem, itémque periculo forni-

candi, , & tandem Sacramentum peri-
culo nullitatis. Nihilominus, ſi con-
jux prior vità jam ceſſerit, & ſuperſtes
latcadit ſe obligar e, ſeu contrahere cum
alio quantùm potuit, Valebit matrimo-

nium; quia potuit ſe obligare, &, ut

ſupponitur, voluit, ſi, & in quantum
potuit: ergo &c. Barbohß,⸗ in c. Dominus.
Sporer, & alii plures.

Dices. At quid, ſi tales relciant, „

priorem conjugem adhuc vixiſſe, tem-
ore, quò⅛ matrimonium Gecundum ce-

ſebratum fuit, & poſtea primum c obiiſ⸗ .

ZJur. in 6. non frmatur tractu temporis,

quod de jure ab initio non ſubſeſtit. Con-

gruum tamen erit, ut ob ſcandala: evi-

tanda, & proles, 14 quas ſuſceperint,

melius educandas de novo contrahant.

hbo⸗

.

ſe Hoc ſe ecundum: matrimonium ma-
nebit invalidum; quia juxta Reg. 15.

Mimnt,
Sre. 1.5
Cönmuniter
fetrione

20ln matr!
en ſr cel

ebrercit

Ule lde
Cller! Une⸗
Tünn zutem
ſenriaber

l. ti
ler honeh
e EKurdt
etſttse
CAitati⸗
ünti
honlilin
t, 2,
iig er
nendotn
Nl
N.eWn
Colntenc

ſac

ℳ

un en

deſuncto
Mrokitter,
furarun.
m, quin

ranſt Aher Z

er; tun gl
endi alteli
periclh 1
ramentum

nim,S

, ſe
ntrahett,
lebit mart
Nigee 4

Kin guun
bin⸗ .M

tals tel⸗
e Ne,

Prümmn

rimonui
N,,
1 Andli
ſleche.

De impedimento Ligaminis, &. 1 99
Sporer. z. 53. La Croix n. 678. & alii
communiter. Neque opus erit ulla

diſpenſatione Pontificia, daté, quèòd

2dum matrimonium bona fide unius

ſaltem ſit celebratum, prout facilè col-

ligetur ex dictis: ſin autem mala utriuſ-

que fide ſupponatur celebratum, diffi-
culter impetrabitur diſpenſatio. Ut-

rum autem in tali caſu opus ſit nova aſ-
ſiſtentia Parochi & teſtium, dicetur n.
34. ⸗
Coll. 3tiò, hoc impedimentum pub-
licæ honeſtatis non oriri ex ſponſalibus
de futuro I. ſi ſint contraéta à ſponſis
irretitis aliquo impedimento v. g. voti
caſtitatis, aut Religionis, cognationis,
affinitatis, criminis, &c. quia talia

121

ſponſalia ſunt nulla, utpote de re illi-

cita. 2. Idem tenendum de ſponſali-

bus ex metu gravi initis, ſecundùm
dicta ſuperiùs z. 3. 3. Idem quoque
tenendum, ſi ſponſalia ſint fictè contra-
ca, vel cum perſona in determinata

v. g. una ex Filiabus Titii; vel ſi ſint

contracta à Parentibus nomine Filio-
rum abſentium; quia etiam hæc, ante-
quam à ſponſis ratificentur, ſunt nulla.
4. Denique idem dicendum de ſponſa-
libus ſub conditione de futuro initis;

quippe quæ ante impletam conditio-

N 3 nern

498 Ccontferentia nona Dimrd,
nem non ſunt proprie & ſimpliciter iniiege
ſponſalia: atqui juxta dicta n. 210. ex Aunen ſ
ſponſalibus de futuro, ſi quacunque ulnguine
demum ratione nulla ſint, nullum im. cogn
pedimentum publicæ honeſtatis oritur: eſchne
ergo. Vid. Clericat. A. n. Tz. Maſtr. 4. Iuberhn
diſp. g. n. 45s. in
Dices. Demus igitur, Titium con- menimm
traxiſſe ſponſalia ſub conditione de fu- nhinog-
turo cum Bertha, & non exſpectato e- umplble⸗
ventu conditionis rurſus alia, & quidem M nn 4
abſoluta contraxiſſe cum ipſius ſorore, ſolen
nunquid incurrit impedimentum pub- (Ml
licæ honeſtatis iiKoc
222 R. Nullum incurrit: non enim ex hin
prioribus ſponſalibus; quia erant tan. Gum .
tùm conditionata, & conditio nondum Qaumign
adimpleta: neque ex poſterioribus ; erm
quia hæc erant invalida; tenebatur e. (nique
nim Titius exſpeédtare eventum condi- mytlet
tionis, nec priùs cum alia potuit licitè o
contrahere matrimoniim. (ulr h
Dices iterum. At quid, ſi cum Ber- Muinor
tha feciſſet abſoluta ſponſalia, & rurſus (llenel
alia abſoluta cum ipſius ſororen atc
223 K. Hæc zda nulla eſſent, nec habe- mitine
rent vim inducendi impedimentum oret,
publicæ honeſtatis, vel irritandi prio- ex lo
ra, prout expreſsè ſtatuitur. aρ. un. de Cognati

Pponſal. in 6ö. (Qare adhuc enee nde

ds Deimpedimento Ligaminis, & . 199
Alni tur ducere priorem, ſcilicet Bertham.
Gichn u Si tamen ſororem Berthæ „vel etiam
qus conſanguineam ejus in primo, vel 2do
t, Alun gradu, cognoviſſet carnaliter copulâ
mneſtrsnm perfecta, neutram ex illis ducere poſſet.
1,,. M Non Bertham, propter impedimentum
auaffinitatis cum ea contractum: nec ſo-
r, Itin rorem, immò nec conſanguineam ejus

me in primo gradu, propter impedimen-
nien tun publi oeltbatls, Vid. Reiffenſt.
ali, Thl. mor. aiſt. 1I4. r. I4. R. 130. Sporer.
niglus n. ſ5. Cleric. E. 2 94. — 224
imentun . Coll. 4tò, ex ſponſalibus de præſen-
E ti, ſeu matrimonio rato non conſurge-
on c re hoc impedimentum, ſi fuerit contra-
inee Gtum I. cum errore perſonæ, vel 2.
hna Ccum ignorantia qualitatis ſervilis, vel
nitcen 3. ex metu gravi injuſtè incuſſo, vel
hent denique 4. in amentia, ebrietate ple-
na, vel etiam infantia ſeu tenera ætate.
VeH

Ratio patet éx dictis n. 2106. quia non
Lupnl ritur hoc impedimentum, quando
matrimonium eſt nullum ex defectu
nr conſensús: atqui in his omnibus caſibus
deficit conſenſus requiſitus ad valorem
tote 8 matrimonii: ergo &c. Secùs dicendum
foret, ſi matrimonium fuiſſet nullum
eyx alio capite v. g. ob impedimentum
nimnt/, cognationis, affinitatis, criminis, vel
„ Cclandeſtinitatis; quia in his non defi-
lnuc e N 4 CICE

200 Conferentia decima
cit conſenſus. Pont. Perez, Herincex
diſp. 6. q. S. E. go. Maſtr. cit. n. 4g⸗.

CONFERENTIA

DECFMA.

De impedimento dirimente
Affinitatis.

S II MMARIII M.

225. MWinitas eſt propinquitas gnaruen Te.

zumn una oum conlangninea alterinus babuit o⸗
pulam carnalem.
226. Debuit eßſe copula carnalis Petkcke; unde

22²2 z. Probabiliter boc impedimentum non ine

oarritur, Li ſolzs vir ſeminavik.

128. Aflnitas oontradta ea copula illicita Aſzue

ad ꝛdam; ex copula verò heita aſque 44
4Atum gradum ineluſivé ſe extendit

229. Traditur modus prablics dignofeendi 4.

Vantiam unius Derſöonæ ab alia, in gradu AMxi.
zatlis.

230. Quo iure , Gnitas dirimat matr imonium 2

231. Anitas ſupervenient Matrimonig, Tgc-
do privetjure petendi debitunzs
232. Inoehtas dehet ehſe volantaris,
233. PEr ſéienter commiſſus, uk privet Se. S&ραe
234. m, hae pœunn diſpenhäre valent. 1I. S. Pentis

teg 2. Ep ſéopns, & 3. Cont⸗ſſarii Mendican-

bin m aa hoc depatatt cαρ.
235. Keſolvitur Caſas l. Mulieris dubitantis
de valore ſii mal vim onii 60 gquod in juventu⸗
6

Ninme

(ilrprer

n
2)6 Vagkitet
lilitir in hl
4. Ntigue
Ggtirte⸗
19 Utmmen
Uedier, 7
leiti Aleyet
440. Reſeite
(uſfl Nirin
agirmn 9
N wr
numn ote
1 fcorit.
3 ½2 Meo
Poyhahi
333. Dop
, gut
3 44, Vr5
ee
16G. An
36 60. rrhi
ulſizt

ſ, Mart,

i ingti,
ſenli e

24 ½ N
. 45. Aee

liugnine
249. Ner
Nkimne

o. lrnr
2 hiten

Ltia
Erer, Hu
l.Cif

NTI.
14.
kicne
PU.

Dnorun

Ctin Hl

1 neckin
ptutuen
it.
pul , iMtle 4
Y heit 1
lenan.
te

in
trimnlrit,

,
znut 16n
4
3t. l, 86

1, 11 Mn

it, ℳ

iu ,

De imped. dirim. Affinitatis. 201
te ſapius peceaverit cum PFratre ſui Mariti mo-
derni.

236. Si dubitet an habuerit cooulane perfebtam;

videtur in hoc cali Præſumendane pra copula
pertecta;

237. Idebque Aas Matrimonii interdieendus.

38. Satis fit utdanz Inſtantiæ.
239. Si zamen zalis Mulien haberet rationes pra-
babiles, quòdnon inter ſerit copuala pertecdta,
licitè ateretur luo matrinzonio.

a: Relölvitur Calns II. de Marito, 7ui ſemel

caun FPatrina, & ternn ecunm Noverea ſuæ Con⸗
jngis renz habuit.

241. Si Noserca on Kmul! pronziſit matrimo-

nium, toteri ean ducere poſt: mor Eém moder-
E uaoττâ.

2 42. Rekolvitur Caſus III. de Puella, 4 l& pof

ſonſalia carnaliter beccavit um fratre ſus
Lonki:
243. Propterea tenebatur abſtinere à 4 marrimio-
nio, quoigſque inipetraret diſpenfationem.
244. Vir & Malte, Tacognotentes, non fiant af-

Ene- &.

245. Affinitas ſemel Tonkracka, perpetuò du; at.

246. Ex Cölis tactibus, guantume vis aſowis, nons

conlu, git.

217, Maritus peceando oum on Uanguinea Clxo=

tis in 2tio aut A4t gradu, non amittit jus pe-
tvendi debitum.

24³⁸. Neque mirtit IRi peceet ecun propria eon-

längnineg.
249. Ner LIxor amiſit, Tuc i . gnoranter ommik-
JRit ine eſtum.
250. In prawi non eſt Ratim Ponehidendum, 2u8a

Tadileh amilerit jus Derende debitum
251. Da-

202 Cconferentia decima
251. Daté etians, quòd am ſerit ilud, nihilomii-

nus licité alteri parti offert eſum ſui corporit.

§. I.

Præmittuntur, & breviter reſol-

vuntur quæſita, ſcitu neceſſaria ad
reſolvendos Caſus de impedi-
mento Affinitatis.

(lilæres I. quid ſit Affinitas, &

quotuplex?

225 R. Affinitas eſt propinquitas duarum

perſonarum, quarum una cum conſan-
guinea alterius habuit copulam carna-
lem. Ita Navarrus cum communi DD.

Duplex autem eſt, & adhuc viget affini-

tas, una, quæ ex toro legitimo in ma-
trimonio, tera, qus ex toro illegitimo,
ſeu copula fornicaria extra matrimoni-
um oritur, prout videbimus. Sed
Quæxær. 2. Qualis requiratur copula,
ut inde oriatur affinitas?

226 R. Requiritur copula carnalis perfe-

cta, per ſe ſufficiens ad generationem,
nempe facta cum penetratione & imilſ-
ſione ſeminis intra vas naturale fœmi-
neum. Rationem dat Sporer. n. 72.
quia per omnem & ſolam talem copu-
lam vir & fœmina fiunt una câro, unum-
que principium generationis; in qua
uni-

Ua n
1

Ninpe
Unlire func
nierslrpes
telet in fol
Urerofueri
etiun int
aetit co
el erce
gnevit. 5
kell. lhe
Dices 4
ſeeſinn den
Mn⸗

(i N

Uit. neg.
neganth
atio e
1. ſoeun
er givi⸗
Uum com
a Meci⸗
1 hener
,Kd

ledlens
letürce
Kretie

uula ti
130 in
mpeci⸗

4

Rim Deiimped. dirim. Affinitatis. 203
til i unitate fundatur propinquitas, & affi-
n‚i nitatis impedimentum. Nihil tamen
refert, an fœmina ſponte conſenſerit,
an verò fuerit invita, ignara, dormiens,
hteyitet e, Vel etiam inſana &c. dummodo inter-
venerit copula perfecta, prout colligi

necelitt
leimel. Poteſt ex cap. dEeretionem. 6. de eo, dati
i vognovit. Maſtr. 2. Aiſs. 7. z. 2r,. Reif.-

feunſt. lib. 4. tit. I4. . 44. Laym. Cle-
t Afnia ric. deciſ. 37. m. 3. S
Dices. At quid, ſi ſolus vir, non item
nisu fermina ſeminaverit?
mumen R. Adhuc oriri impedimentum affi- 227
oma nitatis, cenſent Sanch. Pont. Keiffenſt.
Nanhl c1t. . 43. quê tamen probabiliter hoc
tuerges negant Hurtadus, Maſtr. Loc. cit. & alii.
epitlne in Ratio eſt :quia, ut ait Cleri cat. cit. n.
oln Z: ſecundùm principia juris Canonicie.
munmn eX divina. 2j. q. 2. Tequiritur ſemi-
ing ” num commixtio; & ſecunduùm princi-
inmr Oe bia Medices, fœmineum etiam ſemen
„ àad generationem neceſſarium reputa-
cms tur, & ad hunc finem fuit à natura inſti-

coneki edicus, relatus à Clericato, non ve-
te retur dicere, oppoſitũ eſſe apud Medicos
n t. hæreticum: at ſi fœmina non ſeminavit,
hents nulla fuit facta commixtio ſeminum:

An ergo in hoc caſu probalius non oritur
impedimentum affinitatis. Quare nul-
e e lus

28

204 couferentia decima

lus dubito, quin huice ſententiæ ſaltem

in foro conſcientiæ poſſit eſſe locus;
tum quia aliunde conſtat, hoc impedi-

mentum velut odiofum quid, eſſe re-

ſtringendum potiùs, quam extenden-
dum; tum etiam quia, ùt Cardenas, La
Croix u. 533. Tamb. Krimer, Kugler,
n. To5So. Pichler. & alii docent, in du-
bio de impedimento contracto, præſer-

tim juris humani, præſumendum eſt

pro nullitate impedimenti, & pro liber-
tate volentium contrahere. Vid. eti-
am Gobat tr. 9. u. 396.

Quvær. 3tiò, quouſq; ſe extendat hoc

impedimentum?

veniat ex copula licita in matrimonio,
jùre novo jam ſe extendit ſoluùm uſque
ad ꝗtum gradum incluſivè, prout exprelſ-
s& ſtatuitur c. Non debet. 5. h. t. Si autem
ortum fuerit ex copula illi cita ſeu forni-
caria, ex conſtitutione Concilii Tr.

. 2g. de reform. makr.. . ſoluùm exten-
ditur uſque ad a dum gradum incluſivè,
& non ultrà. Ita communiter DD.
Quxr. 4t0, quomodo practicè pro-
cedendum, ut dignoſci queat, an, Vel
quoto gradu affinitatis una perſona di-
ſtet ab altera? S=ð

K. cum diſtinctione. Si enim pro-

Dinue⸗
oun P
hoechnoſee
Geni 1 .
Panierbiten
Cei kabuer

Alen derte

Unes ii
in cumun
ſontqudd
Uumiteren
IUnensafkn
Uullten 1
Emcopuln
fuerkl
iee;
antem
tendit.
lendum,

bill

nit,t
rl dot

Alnienis

APerit
1Ren

wile

ndog
Ulter

R. cum

conjunh

gdeige s De imped. dirim. Aſßinitatis. 205
Mã cum P. Gobat. tr. 9. u. 40οο. ad 229
Ullt ele dee hoc dignoſcendum obſervanda erunt ſe-

ln, weim e I. Itaque ſi v. g. Cajus & Caja
gtil, ſonſi dubitent, oportebit indagare, an
dimere ajus habuerit copulam carnalem, &
Ut Cnten quidem perfectam, cum una ex conſan-
Crimen guineis Cajæ, an verò Caja talem habu-
docent,1 dica cum uno ex conſanguineis Caii? ſi
ntracho e min quòd non, certum jam erit, nul-
Amemn Inter eos verſari impedimentum di-
ni rol tia ſale⸗ affinitatis. 2. Si autem alteru-
ere. altem pars fateatur, ſe habuiſſe ta-
lem copulam, mox conſiderandum erit,
denende en fuerit licita, an verò illicita & for-
nicaria; quia hæc tantùm ad zdum, il-
matnne den hum n eE 3tlo tandem erit atten-
a ch quoto gradu conſanguing

erdm facilè Doteri juncta Cajæ (hoc autem
niag ile poterit colligi ex arbore conſan-
ß A nitatis, modéê ſuperiùs z. 130. tra-
irc iro⸗ nam in eodem gradu affinitatis
minc, S Se mdt conjunctus ſponſæ. Ex. gr.
Sempronia, quam Cajus fatetur cog-
, noviſſe, fuerit conjuncta Cajæ ſponiæ
Prakia in 2do gradu conſanguinitatis bi
do gradu conſanguinitatis, parifor-
eu⸗ miter Cajus erit in zdo gradu affinitatis
pe conjunctus ſponſæ ſuæ Sajk. Vid. ctiam
de

206 conferentia decima

de hoe Reiffenſt. cit. n. 52. vel in Thl.

mor. tr. Ig. diſt. 14. n. I20.

Quxær. Stò, quo jure affinitas dirimat

matrimonium?

230 R. Quamvis multi, etiam magni no-

minis Doctores (ut videre eſt apud

Kugler n. 1593.) exiſtiment, quèd af-
finitas ſalrem in primo gradu lineæ re-

t dirimat jure naturæ; probabilius

tamen videtur, dirimere ſolùm jure
eccleſiaſtico. Et ita tenent Scot. Maſtr.
Boſco, Herincx, & alii Scotiſtæ commu-

niter, contra Reiffenſt. Ratio autem

eſt: quia inter affines nulla reperirur

ſuperioritas vel conjunctio ſanguinis:
ergo uſus matrimonii inter illos non

repugnat reverentiæ ſanguini debitæ,

nec tantæ turpitudinis cenſeri debet, ut

matrimonium ipſo jure naturæ dirimat,
quamvis ſi ſine juſta cauſa affines contra-

hant „ nonnulla videatur intercedere

irreverentia, ait Herincx diſp. 6. Z. 65.
Vid. etiam Kugler cit. l. ubi hanc
ſententiam pluribus probat rationibus.
Quær. 6tò, an, vel qualis affinitas

impediat petitionem debiti conjugalis?

R. Affinitas ſuperveniens matrimo-
nio, contracta ex inceſtu cum conſan-

uinea (vel conſanguineo) conjugis
in primo, vel 2do gradu velertai &

Ninpea
ſiünr con
uun len pir
wurl Aarit
en inceſtum
ührinprin
Gmiglus 4
, db no
Petendo dcbi
Cdnal)en
Reitur Aterl
Ctns Hne ſin
Mnan. lt⸗
petoto tit
ne domn
1„.83. N
rle, Vel 0
noque er⸗
lonis
n Enl
Ddn
emipront
iſun;
(ee, te
. alake
Petente:
4 conln
nlpebilt
lem bie⸗
illi

decina De imped. dirim. Afinitatis. 207
a. Wit ſienter commiſſo , inducit pœ-
m, nam, ſeu privat jure petendi debitum,
Anisci ita, ut ſi Maritus ſcienter commiſerit ta-
lem inceſtum cum conſanguinea uxo-
ctmmm ris ſuæ in primo vel zdo gradu, utputa
Gdere es cum ipſius Avia, Matre, ſorore, vel
nen, filia, ſub mortali tencatur abſtinere à
gracu Ie petendo debito (idem dic de uxore in-
2; nii ceſtuoſa) quamvis debitum reddere te-
ere ln neatur alteri parti petenti; quia inno-
nentee Ccens ſine ſua culpa non debet ſentire
eorleum PGenam. Ita ſtatuitur expreſsè Variis
I AApp. toto titulo. de eo, qui cognovit E&c.
luter Eſtque communiſſima PDD. teſte Sporer.
e Iu . 53. Nec refert ſitnè inceſtus noto-
ro rié, vel occultè commiſſus; quia in u-
nte. α trôque caſu contrahitur affinitas cum
npuln conjuge, in qua fundatur hæc pœna pri-
erlit “ Vationis debiti, ùt obſervat Sanchez,

22 .
vadge Laym. & alii communiter. M
34 * Dictum tamen fuit, hanc pœnam in- 232
c, curri propter inceſtum voluntarik com-

i 6 PRace, quia juxta cap. diſeretionem. 6.
ee Tc 0, beaer Erc. nemo ſine ſua
buk . culpa debet Pprivari jure aliàs ſibi com-
uls⸗ petente: at ſi uxor v. g. vi ſupprimatur
à conſanguineo mariti, non cenſetur
SMO, culpabiliter admiſiſſe inceſtum: ergo.
Idem dicendum foret, ſi ex gravi metu
admiſiſſet; quia non videtur præſumen-
“. J dum,

208 Conferentia deeima
dum, quòd Eccleſia velut pia Mater,
velit tam gravi pœna animadvertere in
conjugem gravi metu coactam ad fran-

gendam tori fidem. Laym. Tamb. IIlI-

Additum inſuper fuit, hanc pœnam
incurri propter inceſtum ſétenter com-
miſſum. Etenim Sanchez l. 7. d. 32. .
43. Gobat. tr. 10. n. 63â. Herincx adiſß.
7. n. S§. cum aliis probabilius tenent,
ignorantiam tam facti quàm juris

(dummodo non ſit affectata) excuſare

ab hac pœna, quémadmodum excuſat
ab aliis. Idcircò ſi quis ignoret, hanc
perſonam cum qua peccat, eſſe conſan-
guineam ſuæ uxoris, vel certe, ſi igno-
ret, huic crimini de jure eſſe annexam

penam privationis petendi debitum,

tutâ conſcientia poteſt adhuc peteré
debitum; quod pro praxi eſt bene no-
Quær. tamen gtimò, quinam diſpen-
ſare valeant cum inceſtuoſo in hac pri-

vatione petendi debitum conjugale?

234 R. cum P. Reiffenſt. in append. 4

itum lib. Decret., G. I2. . n. 56 y. HæCc

poteſtas competit I. non tantùm fum-.

mo Pontifici, ſed etiam 2. Epiſcopo;

& 3. Sede vacante Capitulo, ſaltem vi

conſuetudinis, quæ tribuit jurisdictio-
nem.

—

itpe
dent an

tNe H

Mlemrin
DorCunus d

unnllineel

ell eten
fult n!

ir helles

ſdeszorng

Aing

il
lohneri
ego ed
M 1egl,
Tnedde
Geclan

11l, i
ihetirfe
1 rlrrer
Katid

ie; un

(lineng

lut pin
limadvenre
Fln. Im

nſengt
Henihail
,Nan
data) e
ignoret,
cere/
elle im
ndi Gehiu⸗
2Ohue N
en

Ginand

loinh
1N6
Cintun
. Eyl
. ice
6

4
1

Deimped. dirim. Aßfnitatis. 209
nem. c, cum contingart. de foro compe-
tent. 4. Inſuper Confeſſarii regulares
Mendicantium, à ſuo Provinciali ad.
hoc munus deputati, poſſunt diſpenſare
cum tali inceſtuoſo, etiam abſente, in or-
dine ad petendum debitum. Ratio eſt:
quia ùt jam fuprà z. 77. notatum fuit,
hæe facultas diſpenſandi nedum vivæ
vocis oraculò (ùt ſibi perſuadet Lezana)
ſed etiam per ſpecialem Bullam Euge-
Congregationis Caſſinenſis (qué pri-
vilegio etiam Mendicantes gaudent)
anno 1736, pridie Calendas Julii. Er
hanc poteſtatem eſſe conceſſam, poſtea
declaravituliusII. prout videre eſt apud
Reiffenſt. cit. n. 57ga. Unde Gobat tr. 10.
n. Gσ ait. Si Parochus ſcribat tali
Religioſo (ex Mendicantibus ) à ſuo
ſuperiore ſpecialiter deputato: veto à R.
V. at diſpenſet enin NN. in debiti petitio-
ze, erit res ſalva, cùm Confeſſarius re
ſcripferit : Aiſpenſo, dummodo ſubſit
rationabilis cauſa; quæ vix unquam
deerit; tum ob periculum incontinen-
tiæ; tum etiam ob periculum in fama-
tionis, contentionum, vel alia mala de-

clinanda. Monet etiam Portell. Made.
Reſponſ. moral. part. 1I. caſ. 2. talibus

c pœnitentiam.

21& conferentia decima Nin
Vid. de hoc Sanchez. lib. §. diſp. 16. 2n. Werndo
5. Quintanadven: Singular. Ir. g. in. ulneten
zul. Z. 4. n. 6. Sporer. z. 453. Herincx fün, z
de Matr. diſp. . E. I3. Kugler. n. 1333. (tmn n.

e, mn ho
§. II. MV em Ilhe
Proponuntur, & breviter reſolvun. w dnd
tur Caſus practici de impedimento jphhm
Affinitatis. nare
„TTICG en hren
CASHS PRIM US. inelzin

Itia fatetur, ſo continuis exagita- at dl
r Nerupulis, ⸗rdd in jisventn Uun, il
te ſua, prius, quam de matrimonio in. Ms:
eundo quidquam cogitàſſet, a quodam ju- Lenthl
vene ſeduct a, Tapins ſut corporis copiagg mſahe
eidem feciſſet, eujus jam fratri nupſiſet. niere
Hinc poſtulat ſeire 1I. quid ſebi de valore lirerin
ſui matrimonti tenendum 2. an poſſit gint, e
tutà conſcientia uti matrimoniosk iglid
235 R. Ad 1mum. Si habuerint copu- menr
lam perfectam, matrimonium nullum 18
eſt; ſin autem imperfectam tantàùm, va- mimen.
let matrimonium, prout jam ſequitur nan
patenter ex præmiffis. Cæterùm ut eimen
Confeſſarius vel Parochus &c. digno- inorh
ſcat, an habuerint perfectam, nec ne? zikr
oportebit indagare I. quot annorum ſy
tunc fuerit, dum peccavit? ſi enim an: eiſ
nos pubertatis ipſa, vel ſaltem juvenis ln en

—

tune

uim De imped. dirim. Aſſinitatis. 211
Nd6; tunc temporis nondum attigiſſet, non
. ,eE præſumerentur habuiſſe copulam per-
.493. Hen kdam, prout cum aliis notat Gobat
ler„ Lit tr. 9. n. 3 95. 2 dè. oportebit inda-
gare, an non impediverint generatio-
neFm, diſpergendo ſcilicet ſemen extra
terreen vas; quod ſanè frequenter nimis faci-
npecimmn unt perſonæ ſolutæ, ne patefactò delic-
to incurrant notam infamiæ. Et ſiqui-
dem fateantur, ſe hôc, vel ali modo
IMN impediviſſe, rurſus concludendum
miet erit, quôd nullam contraxerint affini⸗-
= tatem, ideòôque matrimonium valeat.
anin Dices :At quid, ſi Titia fateatur, & ſe,
igin complicem criminis, tunc temporis
mwi jam ſuperäſſe quidem annos pubertatis,
dubitare tamen, an generationem impe-

,tpin
e diverint, vel copulam perfectam habu-
„6 Erint, vel etiam an tunc ſatis intellexe-
rIit; quid ad copulam perfectam requi-
Uerun en veretuk“ 36
nium R. di dubitet, an impediverint gene- 23
turnn rationem &c. rlimendum videtur
inee Pro. copula per ecta, ideôque pro im-
7 erl pedimento affinitatis, & nullitate ma-
„ trimonii. Ratie eſt: quia e- commu-
D iter contingentibus ſit prudens pra-
8 Jumptio: communiter autem contingit,
ſn ut perſonæ jam puberes habeant copu-

S lam perfectam præſertim ſi ſæpiùs re-
enj
Y ◻ 2 G pe-

238 K. neg. min. in hoc enim caſu mora-

212 Conferentia decima
petant, nec impediant generationem.
Hinc poſt Sanchez, Gobat, & alios,
Clericatus deciſ. 31. n. 7. ait, in foro
externo, ubi conſtat de congreſſu viri

cum fœmina, & de copula cum ea exer-

cita, ulteriùs non eſſe indagandum, ſed

pronunciandum pro impedimento affi-
nitatis, & prœæſumpta ſeminum effuſio-

ne, ac commixione: atqui etiam in fo-
rO interno tenemur nos accommodarée
præſumptioni fori externi, quando non
conſtat, hanc eſſe falſam: ergo in hoc

caſu videtur ſtandum pro nullitate ma-

trimonii; & per conſequens ex hac
ſuppoſitione.

237 K. ad zdum, Titiam uti non poſſe

matrimonio; quia, ut dicetur z. 479.
quando conjux eſt moraliter certus de
nullitate ſui matrimonii, in nullo caſu li-
cet ipſi petere, aut reddere debitum;
quia fornicaretur: quod eſt malum in-
trintecauanm.
Dices rurſus: poſt matrimonium ſemel

contractum, præſertim bona fide, ſemper

præſumitur pro valore ipſius, quamdiu
certò non conſtat, fuiſſe contractum
cum impedimento: at in noſtro caſu
certò non conſtat de impedimento: er-
go &c.

liter

lim,
ecero

E

ln chnſte
lenſtpids
Cnntiisco
nnrrcon
Toonmnixt
4 harn
Ulo hen

Nlalronn

1. tamer

udens ne
Jumn kaben

4

Uliret ſen

Euhlu

lenlo ſe
Muerha
rn⸗
Ullrlleinn
1 COlra

en mud

uhlroni
Uleniun
bume
Ominhe
. e Undk
eltenii
Niſinan
1 en ſi
Maln

lin De imped. dirim. Affnitatis. 213
Benettin liter certò conſtat de impedimento ;
ba, . quia conſtat de copula carnali, & qui-
it, im dem ſpiùs iterata inter puberes &c. &
congrelim cùm talis communiter, ſeu regulariter
keuman ſemper conſueverit fieri cum effuſione,
gandun, & commixtione ſeminum, hinc meri-
edlimerto t eunitu fuiſſe facta, nec pro op-
nimm ekk poſito habetur prudens argumentum,
nietimm ait La Croix. z. 537.
cenm R. tamen 2dò, quèòdſi Titia haberet 239
,gbunchn prudens motivum, credendi, ſe nun-
erg nn quam habuiſſe copulam perfectam, vel
nullaten ſi ſciret, ſe non ſeminâſſe &c. poſſet abſq;
lem A! ſcrupulo uti matrimonio, nedum red-
dendo, ſed etiam petendo. Ratio eſt:
Gfi 4 quia ex hac ſuppoſitione poſſet pruden-
ene ter & ationabiter credere, ſe non in-
Curriſſe impedimentum, ideôque vali-

nnuloen dè contraxiſſe matrimonium: qui au-
ere ddin tem prudenter & probabiliter putat

tmmiun matrimonium eſſe validum, licitè pe-
tit debitum; tum quia ſtat poſſeſſio pro

oiune illo tum etiam, quia ſicut in aliis, ita
le Etiam in hac materia, ubi tantum éitur
H de honeſtate actus, licitè ſequi poteſt
1

ſententiam probabilem, juxta commu-
viſſimam DD. Additque rectè Averſa
ee 2. 27 Räct. 2. G, ult. apud La Croix z.
299. adhuc petere poſſe, etiamſi opinio
ſin 5£WF bro

214 Conferentia decime yye
pro invaliditate eſſet probabilior. Vid. eme,

La Croix cit. 4. Z. 297. In non
CASIIS SECUNDISBS8.. Mueinn
. . eiud;ui
Empronius vem habuit ſoèmel cum Pa- imahe
trina ſua, & iterum cum Novercz monots

propriæ conjugis. Dubitat proin, &G il, ſonnl
7 Ecund
quarit . an deinceps poſſit ab uxore pe- Neheehen
tere debitum? z. an, caſa quo uxor ünfeln
proprial quæ alt n periclitater in partu) ] anmllge
moreretur, non poſſel ducere Novercam, Clun n
ut pote quam ſiſticatur a ſö impragha.
40 K. ad Imum. Potefſt Sempronius
petere debitum. Ratio eſt: quia nec
Noverca, nec Patrina (uti ſuppono)

ſeren ae
e.

fuit conſanguinea uxoris : liceét ergo C1
peccando cum Patrina comiſerit adul- , em
terium inceſtuoſum, propter cogna- md t,
tionem ſpiritualem vi baptifmatis cum nhſe⸗
ea contractam; quia tam nullam per S
hoc contraxit affinitatem, hinc nec iun- ,
currit pœnam privationis petendi de. ei
bitum. Quamvis uxor, ſi reſciret tegn
adulterium à Sempronio comiſſum, poſ- in
fet de jure eidem negare debitum, ut “
dicemus infrà z. 366+. Vid. etiam La n,
Croix n. 597. . nage
KR. ad z dum. Poteſt Sempronius mor- e⸗
tua conjuge ducere Novercam illius,

ſi

ein

babilior .

Ws

tſenelcunt

, CuN
Zar gr
abem,

i A

e M

Ptiinubt

6

,iNont
O
Gebitum.

De imped. dirim. Aßinitatis. 215
Ii huic ante, vel poſt adulterium com-

miſlum non promiſit matrimonium.

Non enim incurrit impedimentum eri-
minis; quippe ad quod non ſufficit ſo-
lum adulterium, niſi accedat vel machi-

natio mortis, vel promiſſio matrimo-
nii, ſecundùm dicta z. 159. & 160.
Neque incurrit impedimentum affinita-
tis reſpectu Novercæ; quia per copulam

cum uxore propria exercitam factus eſt

ſolùm affinis conſanguineis uxoris: No-
verca autem non eſt conſanguinea:

CASIS TERTIIS.

CLiaaob inita cum Cajo ſponſalia .

peccavit carnaliter cum ipſius fra-
tre germano; & quia ſponſus vult pro-
xime celebrare matrimontium in facie
Eecleſtæ ; hinc multum anxia, utpote ti-
mens vel Dek offenſam, ſiconſontiat, vel
coram hominibus infamiam, ſi non con-
Jentiat, ſoèiſeitatur, an non poſſit contra-
Üre cum Cajo matrimonium? Rationem
dubitandi allegat geéminam. 1I. d 4
ratre ſponſe Zuerit quodammodo vio-
lenter anacta ad peccandum. 2. quòd ſè-
men ab e receperit quidem, ſtatim ta-
men rurſits 1, BdS ,ne forté gravi-

216 Coöonferentia aecima .
da inecurreret notime in famiaæ coram ho.
minibus., Quid Caja reſpondendum!?
42 R. Sine diſpenſatione non poteſt va-
lidè conſentire, & contrahere matri⸗
monium cum Cajo, propter impedi-
mentum affinitatis contractum. Nec
enim obſtat, vel excuſat I. quèd invi=
ta; & quaſi violenter adacta fuerit ad pec-
Candum;, nec 2. quòèòd ſemen receptum
mox effuderit: quia recepto ſemel ſe⸗
mine copula jam fuit perfecta, & de ſe
fuffieiens ad generationem, ideôqueé
Coôntractüum impedimentum, ut notat
Sporer n. 7z. quèòd autem receptum ſta-
tim effüderit, eſt per accidens. Sccus
dicendum foret, ſi conſtaret, quod ip-
ſa non ſeminâſſet, prout jam dictum
Dices. Quid ergo Conſilii in hoc caſu⸗
K. I. Vel abſtinendum erit à matri-
monio; vel 2. ſi abſque detrimento;
aut nota infamiæ abſtinere nequeat, pro-
Euranda diſpenſatio priùs, quaàm matri-

monium celebretur in facie Fccleſiæ;

Vel denique 3. ſt ob periculum gravis
nocumenti aut infamiæ res moram non
patiatur, & ſponſus urgeat nuptias ſo-
lemniter celebrandas &c. ſponſa erit in-
ſtruenda, ut conſentiat, animô tamen fa-
ciendi quantùm pro hie & nunc bote
zt⸗

linn

erkline
Chaulgue
Cunmnant
ent, de

(ortolar

(⸗
ella
0bntk,
Gllarirn
Anbur oti
Te⸗ COtur

Unumer
WS
Ue;gef

Urlangnt
Aufnltar
i onl
Ulienn (On
lnnt

Aele

uchli
dcnt

NinGe De imped. dirim, Affnitatis. 217
ier atque abſtinendi ab omni actu venereo,
irdeudes quouſque diſpenſationem obtinuerit.
Nonpoten Quinam autem in tali caſu diſpenſare
Cihetem valeant, dicemus z. 491. & ſéag.
Tim Corollaria ex dictis inferenda.
icſt, (Oluüges exX dictis 1. Virum non 244
fen ele — fieri affinem mulieri Carnaliter 4
te ſn ſe cognitæ, nec viciſſim mulierem viro:
i, 6 Quia vir & mulier ſele cognoſcentes, di-
ih . euntur potius principium affinitatis, &
rm ſtipes communis, ex quo affinitatis gra-

mn, n, dus numerantur, & diſtinguuntur, prout
Ccum aliis notat Schmalzgr. ib. y. tit.
en, ſanguineis mulieris à ſe carnaliter cog-
timn mnite ac vVieiſſim mulier fit affinis ſon
, ioe conſanguineis Viri, & quidem in eo gra-
du affinitatis, in quo gradu conſanguini-
i tatis conſanguinei diſtant à viro: ipſi
Gn autem conſânguinei inter ſe non con-
nee trahunt affinitatem niſi indirectam,
gbun quæ defacto non ampliùs habet vim in-
Pe ducendi impedimentum inter eos. Hinc
Ulunn

n nihil obſtat, quò minùs Pater & Filius
HH. qucant viduam matrem, & ejus Filiam,
H Vvel duo fratres duas ſorores alterius
e familiæ, Vel etiam idem vir ſucceſſivè
Bun quas viduas, quarum mariti germani
. .

218 Cconferentia decima

fratres fuerunt; quia univerſim inter

duas perſonas virgines, ſeu etiam inter
tales, quarum una non habuit copulam
carnalem cum alterius conſanguinea,
nulla intercedit affinitas, prout cum
conmunt DD. tenent Sporer z. 7y.
Sanchez, Baſil. Pont. Leſſius, Clericat.
Coll. 2. Affinitatem ſemel contrac-

tam perpetuò perſeverare. Hinc Ma-

ritus (ſine diſpenſatione) nunquam am-
plius ducere poteſt uxoris ſororem, ma-
trem, vel etiam filiam ex ſorore natam,
etiam poſt mortem uxoris. Ratio eſt:
quia hoc impedimentum oritur imme-
diatè ex commixtione corporum ſemel
facta inter virum & mulierem: ergo
quemadmodum commixtio ſemel facta,
eſt quodammodo perpetua; quia ſemel
factum infectum fieri nequit; ita & af-
finitas inde confequens perpetuèò durat.
Ita teſte Sporer, communis DD. apud
Tambur. hic. tr. I. c. 12. J. I. 2. n. 10.

246 Coll. 3tiò, nullam contrahi affinita-

tem I. ex ſola copula etiam vaſe pene-
trato facta, fſemine tamen viri vel om-
nino non, vel extra vas muliebre dif-
fuſo. 2. Neque ex copula ſodomitica,
vel alia quacunque pollutione extra Vas
generationi deputatum facta, multò
mI⸗

ſhe⸗
Mins en tat
bislleiris
ronionto.
lfenina!
,t. 1
Crgnin
hll ſette
Nernionem:
n don ilc

olbt conld

ol. 40
Uoris ſar
Wograd,
Nlddds d
Mrid e:
CUrreret
Contractan
Ur Ut af
Ollituti

Anmße,
N Ulntont
e
E

it De imped. dirim. Affinitatis. 219
nürernt minus ex tactibus quantumvis turpi-
enelmm bus & laſcivis. 3. Nequc ex ſolo matri-
abiten monio rato. 4. Neque ex copula, in qua
onlngle ſola fœmina ſeminavit. Ita Keiffenſt.
6, rone lib. 4. tit. 14. a. n. 39. Ratio horum
GNoker eſt: quia affinitas non oritur, niſi ex
R li copula perfecta, de ſe ſufficiente ad ge-
nerationem: atqui omnia modè recen-
neom fita non ſufficiunt ad generationem,
.. Hil Prout conſideranti patcbit: ergo.
undn Cigll. 4r; Virum, qui heccar cum 247
uxoris ſur conſanguinea in 3tio vel

8lororen⸗ . .
ſorore huu 4 t0 gradu „ non incurrere ponam pri-
6 u Vationis petendi debitum ab uxore.
1 Ratio eſt: quia hanc pœnam ſolùm in-
rre „W Ccurreret propter affinitatem cum uxore
PNonnn contractam; eòquod indecens videa-
ſen, tur ut affini commiſceatur: atqui poſt
otac conſtitutionem Concilii Trid. 221. 6.
mzaune 4. de reform. Matr. ex copula illicita
hnnen ſolùm contrahitur affinitas cum conſan-
ee uineis cognitæ in Imo & 2do gradu
1 M 3 . : .

„ & non ultra: ergo non privatur jure
7 petendi debitum. Vid. Sanchez, ib.
eri . diſp. 67. . g. Clericat. ubi ſuprà v.
m 25. Kugler n. r 321.
Coll. ytò, hanc pœnam neque incur- 248
ri à Marito, qui peccavit cum propria
ſolone ſua Conſanguinea, vel primi, vel 2di
eeſt gradús. Idem dicendum de uxore pec-
a, cante

conferentia decima
cante cum proprio conſanguineo. Ra.
tio eſt eadem: quia hæc pœna privati-

propter inceſtum & affinitatem contra-
ctam cum altero conjuge: at ſi peccet
cum proprio conſanguineo, non con-
trahit affinitatem cum conjuge, liceèt
cæteroquin hoc peccatum ſit gravius:
ergo &c. Laym. Aib. F. r. 1o. part. 4.

249 Coll. 6t0, non fuiſſe privatam, vel

privandam hoc jure petendi debitum
illam uxorem, quæ prima nocte poſt
nuptias celebratas, putavit ſibi rem elſ-
ſe cum Marito reipſa autem fuit cog⸗
nita à Leviro, ſeu Fratre Mariti. Ratio
eſt: quia ſecundùm dicta n. 233. hæc
pœna ſolùm incurritur propter ince-
ſtum ſcienter commiſſum: atqui hæc
Mulier non commilit inceſtum ſéienter:

ergo, &c. M ”M
„ à . .
2706 Coll. tandem 7timòô, quèòdſi in pra-
Xi obtingat pœnitens, ſeſe accuſans,
quèd peccaverit carnaliter cum con-
ſanguinea ſponſæ ſuæ, vel etiam uxo-
ris, non ſtatim concludendum ſit, eum
incurriſſe impedimentum affinitatis, vel
amiſiſſe jus petendi debitum, ſed quàm
cautiflimè indagandum, ſeu interro-
gandum eſſe, primò, an cum conſan-
⸗ gulinea

–

Nliſ⸗
üfrle

ye⸗
glur hon

culnginen
onis petendi debitum, ſolùm incurritur

tlit, vi⸗
A lcita
1 inguire
innint co

1

melkechano

lun. zid.

(iendie

bumrinrin
nrminn
UIntrd ine
,fun in
Dices
Preydor

tionis
tamen Ne
Alitumabeh

tun le
, 60 gu
Aler ete
ung

Well

ſen Ei

Corſtes
6. Nt
0 Florg:
ſ Ugorej
un grn

ſuie De imped. dirim. Affinitatöis. 221
nguim! guinea ſponſæ in primo gradu, vel cum
tpenim conſanguinea uxoris in zdo gradu pec-
lüminum caverit; quia ultrà hos gradus ex co-
itenu pula illicita non extendit ſe affinitas.
eE 2dô. inquirendum erit vel maximé, an
neo,um habuerint copulam perfectam; quia ex
conigen imperfecta non oritur affinitas, ùt di-
im Ir n Gum. 3ti0. an conjux peccati reus
S ſciverit, huic crimini eſſe annexam pœ-
nam privationis petendi debitum; quia
fiatm ignorantia juris, vel etiam facti (quæ
endi dh non rarò intervenit) excuſat ab hac pœ-
m e na, juxta ſuperiùs dicta. J
tbiteen Dices adhuc. Quidſi verò conjux
gten i fateatur, ſe non ignorâſſe pœnam pri-
Nirt.¹ vationis huic facto annexam, timere
„ tamen, ne ſi deinceps contra morem
Pohe ſolitum abſtineat à petendo debito, red-
n: ai darur ſuſpectus IIXori, aut certè onero-
eſtumfen ſus, eo quòd ipſa præ verecundia non
audeat petere debitum? B
dcl⸗ R. cum Soto, Ledeſina, Sanchez, L. 251
e . diſp.7. Laym. Sporer, z. 45 3. & aliis.
In tali caſu licebit ei ſe modeſtè inſinua-

ſein re ad debitum, & quidem in gratiam
m GOjugis vV. g. dicendo, an non placeat?
fiine &c. Katio eſt: quia hæc pœna cum tan-

10 rigore introducta non fuit ab Eccle-
6 iren ſia, ut cum gravi periculo infamiæ, vVel

men⸗ ctiam gravi incommodo conjugis in-

222 Conferentia undecima
nocentis oblervari debeat. Vid. DD.
itt.

CONFERENTIA
UNDECIMA

De Impedimento Dirimente
õ

SI MM ARIIIM.

2352. Imapotentia coeundi eſt impedimentum diri.

mens,
253. Notatur triplex impotentia. .
254. Ut dirimat, debet eſſe I. antecedeny. 2, 6.
perpetua, & 3. abſoluta, ut adſoluté reddat
wzbabilem.
255. Quidti ex pöſt falio oriatur dubium, an im-
potentia præceſſerit Matrimonium?
256. Detectu atatis impotentes cenſentur „Ju⸗=
venis ante annun 1atuns, & Puella ante an-
wunz 12. completum.
257. Si tales atztentare præſuamant Matrimoni:
un, per ſe logquendo graviter delinquunt.
258. E quid, A malitia ſuppleat atatem?9
259. Impotentia ætatis dirimit ſolunz jure Eccle-
haſtico.
260. Impotentia auten orta ea cfedh cor. porit,
jure naturali.

261. Solvitur quædam Inſtantia contra bot ſac “S

Deitt in
16) Berpo
itin tener
ltiak.
A Nitiur
Artickere,
K S mrl
lmnnteer
finleimnt
or,
. inri⸗
diekirn
16. Nbtr
in lle ent
Ml kuiten
. Hyr ieit
fuchit

fiengt,

. Matrin

291. Mo
lajentjum.
1,M
nt, enn

262. Refölvitur Caſus I. de Viduo, qui poſt
2dum Matrimoniunz celebratun advertit
impotentem, & propterea judicis Ecelsſiæ fuit
divortiatus.

—

diu Deimp. Impotentiæ & Atatis. 223

bet. WI! aé63. Si eæ poſt facio conttaret, fuiſſe erratum in
Judicio, teneretur talis redintegrare Matri-
moniun.
X 11 264. Reſolvitur Caſus II. de Nonſo, qui volens
contrahbere, dubitavit, an eſſet potens?
IMA. 265. Si ſit probabiliter potenz, Parochus licit?
AXAwWilit;
„ 266. Immò tenetur aſiſtere Matrimonio, ſi no.
0 Diain⸗ titiam de inzpotentia dubia haulit exæ ſola con-
267. Solvitur inſtantiu, & redditur ratio , our
Ill in tali dubio liceat contrabere?
, 268. Reſöltvitur Caſus III. de Marito, qui ſau-
nrdintd am Uxorem poſt primum puerperium non am-
plius pokuit cognoſceere.
ntis. 269. Huie icitum eſt eonari ad copulam, quans
mni diu affulget probabilis ſpes, eum aliquando per-
ut AMeld Ficiendi.
270. Matrimonia ſterilium valent;
rlu 271. Non item Evnuchornum ͤ utroque tefte

zninn carentiune.
Ier u 272. Si Maritus evadat Evnachbus, multi te-
5 e“ι tent, eum licitès uti matrinionio. “
25273. Qxid de valore Matrimoniià ſenſibus?
muat Mu 274. Vel etianz ab infirmis oontra dle?

H 275. 8 certò conſtet, WMWatrimoniun cuni ime
ud“. Potentia pe,petua fuiſſe contractum, nulitas
,linin derſe loquendo debet intimari.
276. Subinde tamen per accidens eportet diſſi-
, fven miulare veritatem.
2 77. Conjugibus dubitantibus de impotentia,
tonta Permittitnrſpatiume triennii ad tentandan &.
dun, 278. Muuer, quæ ſomper cune periculo vita, vel
Aten eriani proles mortuas confuevit parere, nee noK&
S0. obſtante validè contrabit: an etiam heité:

*

Præmittuntur, & breviter reſol.

vuntur quæſita, ſcitu neceſſaria ad rite

reſolvendos Caſus de impedimento
impotentiæ, & Ætatis.
IUæres Imò, quid intelligatur per
impedimentum impotentix?
R. Intelligitur impotentia coeundi,

ſeu defectus hori & inhabilitas ad

habendam perfectam copulam conjuga-
lem; unde qui perfectam . exercere poſ-
ſunt copulam, quamvis ob ſterilitatem
laborent impotentia generandi, non ta-
men ſunt inhabiles ad contrahendum
Quær. 2dè, quotuplex ſit imporentia
ber ; alia nàmque eſt I. antecedehs, alia
poralis tantum. 3. Rurſus alia ab elurn,
& alia reſpectiva. Antecedens dicitur,
quæ jam exſtitit ante contractum matri-
monium, conſequens verò, quæ ma-
trimonio contracto primùm fſuperve-
nit. Perpetua cenſerur illa, quæ ahl⸗
que miraculo, vel certè per medium
aut

224 Conferentia undecimg
Weleame

conſequens. 2. Alia perpetua, alia tem-

—

Ninp n

Fnonorb⸗
m rel de
Pprlinonis

ler der re

ſerienlot

iu inoumdb
une kum d

in
Unl mlien
ſihre ere
ngamdirt
Kn Nſt
Ktolidon
undiffei
e exorel
entia
llnn
Uheiturt
Al ſenin

nneen

Mic
uur; Wie
övefiln
Ohnminn.

;

ut ninn

derh De imp. Inpotentiæ e& Ktatis. 225
aaut medicamentum naturale, ſine gra-
viſſimo morbi, vel etiam vitæ difcri-
eſite d mine 5 vel denique abſque peccato v. g.
N füperſtitionis tolli nequit (eſto tolli
necelitki poſſet per remedium ſuperſtitioſüm,
einpeline aut periculoſam valdè inciſionem fœ
Ans, minæ &c.) quia talis impotentia cen-
linelem ſetur incurabilis, ideôque perpetua;
mpoenn unde cum aliis pluribus Sanchez, Aib.
entin 7. Aiſp. 93. n. 20. bene infert, non te-
Xinmiin neri mulierem pati, nec virum ex-
Pulam ℳ ſpectare eventum tam periculoſæ inci-
neeet ſionis, ſed petita ſolutione matrimonii
bſellu tanquam irriti, poſſe conjugem poten-
nermis dem tranſire ad alias nuptias: & contra
nttn tam difficile . vel per ordinarios Eccle-
ſiæ exorciſmos in maleficiatis, im-
Gcirnis potentia ſolùm cenſetur temporanea.
umtmn Abſoluta impotentia dicitur, quâ vir
1 is impeditur reſpectu cujuslibet ſœminæ
gteceten (aut fœmina reſpectu cujuslibet viri)
,D ita, ut cum nulla poſſit exercere copu-

D lam perfectam: reſpecéctiva autem dici-

eleni, tur, quàâà impeditur ſolùm reſpectu hu-
Gdms ſus vel illius perſonæ, & non reſpectu
ö, e.. Annium. Ita DD. communiter.
1 Quxr. 3tiò, qualis impotentia diri-
. “ mat matrimonium? M

R. cum szommuni PD. Impotentia, 254
. P

J N
Pel ſ ut

226 conferentia, undecima

utmatr imonium dirimat, debet ee.
antecedens. 2. per Pctua, & 3. abſoluta;

reſpectiva enim non dirimit, niſi re-
ſpectu perſonæ, cujus impotens eſt. Ra-
tio rmi deſumitur ex c. Hi, qui. 32. 4.
7. item c. S: axorém. 32. g. F. ubi ſatis. atlti E
clarè deciditur, impotentiam, quæ ma- aiſ
trimonium ſubſequitur, non dirimere;

quia poteſtas ſemel data non adimitur.

per hoc, quèd ſuperveniat impedimen-

tum utendi oteſtate, ùt patet in Con-
jugibus Religionem brofeſſi is poſt ma-
trimonium. Ratio 2di deſumitur ex Undne ger
cap. Fraternitatis. de le frigid. & malefe. el

qula nimirũ de ratione matrimonii noh, mnne

eſt, ut conjuges poſſint ſemper habere
copulz perfecta, ſed ut ſibi conferant po-

teſtaté ad aliquando habendam, ſeu quæ N
poſſit haberi aliquando ſaltem. Ratioztii W
eſt hæc: quia ſi v. g. Vir ſit ſolum impo-
tens reſpectu hujus, non verò alterius
perſonæ, nihil obſtat, quin poteſtatem
corporis ſui alteri perſonæ tradat: ergo
impotentia reſpectiva non dirimit ma-

trimonium, niſi reſpectu illius perſonæ,

reſpectu cujus vir eſt impotens. Ita
communis DD. apud Sanchez cit. A. n.-,
Cæterùm perſonæ impotentes haben-
tur, & recenſentur ſequentes I. Qui ni-
mis ſunt calidi. 2. 1 Nimiuùm frigidi. 3.

4*

UCh ſen
Henmopt
nnm veler

E ollede
Uuntudenn

cituin Ser

ikes, N

. San⸗
hlor 65
hc ſt or
el Indul
e ac
Cntencki ut

Anhe
1 a mi

kring De imp. Impotentiæ & KEtatis. 227
Ghed Maleficiati, ſeu maleficié redditi impo-
Kzdh rentes. 4. Mulieres nimis arctæ. 5.
timit Ii Impuberes ante legitimam ætatem
dorndt! (horum tamen impotentia cenſetur ſo-
H, lùm temporalis) 6. Senes nimia ætate
.IE exhauſti, & viribus deſtituti. 7. Ev-
tangu nuchi ſeu Spadones teſtibus deſtituti.
on Im 8. Hermaphroditæ. Hi omnes, quan-
UnAI donam vel qua de cauſa impotentes, &
irimee per conſequens inhabiles ad matrimo-
tuetin nium habeantur, videri poteſt apud Cle-
Oktlses ricatum deciſ. 32. 4. n. g. ubi diffusè &
Enmim fundatè de hac materia diſcurrit.
1 Dices. At quid, ſi dubium oriatur,
Immmeis utrum impotentia præceſſerit matrim
enpeke nium, an verò fuerit ſubſecuta?
icon R. Sanchez. ib. 1. Aiſp. 15. n. 6. & 25 5
umn alii plures volunt, præfumendum efſe,
lendm quod ſit orta poſt matrimonium; eò-
elng quòd in dubio ſemper ſit ſtandum pro
n Tettnd valore acts „ ſeu etiam matrimonii
. det contracti, üt habeture. Vict ex qaadam.
H de Teſtibus & Atteſt. Verùm Bonacin.
Ciini: Laym. Engel Reiffenſt. cit. ?1it. 15. n.
lusede : probabilius exiſtimant »præſumen-
„ dum eſſe quèd præcefſſerit; tum quia

c tunc ſolùm in favorem matrimonii pro
egtes hujus valore præſumitur, quando po-

teſt conſummari, & obtineri finis ma-
0 trimonii, nempe generatio prolis; tum
DBW P 2 etiam

228 Cconferentia undecima
etiam, quia per hoc conſulitur bono
prolis, & evitatur periculum inconti-

nentiæ ex parte conjugis potentis, dum

huic conceditur poteſtas tranſeundi ad
alia vota. Idipſum præſumendum exi-
ſtimat Keiffenſt. l. ct. n. 29. Caſu quo
conſtat, impotentiam eſſe ortam ex ma-
leficio, vel mutilatione membri &c.
Sporer tamen z. 12 5. cum Gobat ait, in
tali caſu (ubi ſcilicer conſtat, impo-
tentiam ortum trahere ex maleficio)
minimè tutum eſſe, ut ſeparentur tales
conjuges. Quare oportebit, ut in ſimi-

li caſu Confeſſarius cautè procedat, ni- e ar⸗
2èð ;—— . : (W.n:
Allauctoritate propria decidat, ſed po- en

iùs taliter dubitantes mittat ad Rk.
Conſiſtorium, vel Conſilium Eccleſiaſti-
cum. Vid. de hoc Gobat. tr. 9. 4. n.
gTo. Kugler A. n. 2o5 2.
Quæxr. 4tò, quinam defectu ætatis
cenſeantur impotentes, ac proin inha-
biles ad matrimonium? .
256 R. Defectu ætatis impotentes cenſen-

tur Juvenes, qui nondum compleverunt

annum decimum quartum, item fæmel-
læ ante completum annum duodeci-
mum. Ita ſtatuitur c. continebatur. Item
c. Atteſtationes. de deſponſat. impub.
Ratio autem eſt: quia Eccleſia pro in-
convenienti habet, matrimonium con-
. tra-⸗

Kt⸗

Nim.,
Cllbi,
Lenerll p
mult
Uunn, & f⸗
Eeimun eo
eſin
teremmtine

Koord

unnen ſin

Cnnt mottali

uueth grr

llcke

Diitun
is coner
e dicker
lamm (on
nli po
uddum

lung De imp. Impotentiæ & Etatis. 229
onſiink trahi ab iis, qui nondum pubertarem, &
lalumnhn gencrandi potentiam aſſecuti ſunt: at-
oencht qui maſculi ante completum annum
Stnne rAtum, & fœmellæ ante annum duo-
fümenne decimum completum plerumque non
2,,0 aſſequuntur potentiam generandi: ergo.
leonmad Hinc ſi impuberes attentent contra- 257
ne menm here matrimonium de præſenti, nullus
unCE eſt contractus (niſi malitia ſuppleêſſer
col zætatem) immèò tales probabiliùs pec-
NE cant mortaliter contrahendo; quia in
ſenenmn materia gravi agunt contra præceptum
ehiiti? Eccleſiæ. Baſil. Pont. Hurtad. Cleri-

Gel Dixi tamen per parentheſin: niſi ma- 28
ninr itia ſauppleat atatem. Etenim, ſi cer-
umk“ tis conſtet indiciis, puerum, & puellam
., ante dictam ætatem, & uſum rationis
ad eum contractum ineundum ſufficien-
Geſhnn tem, & etiam pubertatem, ſeu copulæ
7 nic carnalis potentiam aſſecutos eſſe, ne-
quaquam à matrimonio repellendi e-
KenedA runt, ur cavetur. c. de illis. 9. c. ult. de
cone deſponſat impub. Quo calu tamen li-
ione centia ab Epiſcopo (non, niſi ob ur-
unn GNH gentiſſimam cauſam danda) impetran-
ehg da erit; ſecus probabiliùs peccabunt
pſit N mortaliter; quia Eccleſia tale matri-
e monium ob impubertatis tempus fieri
noniw’ prohibet graviter ‚niſi ob cauſam legi-
. P 3 timè

230 Cconferentia undecim
time approbatam, utique ab Epiſtopo,
inquit 8porer. n. 732. Vid. KRugler. n.
2117.
Quxær. tdn quo lareimpotentia di.
rimat matrimonium:

279 R. I. Impotentia proveniens ex de.

fectu ætatis dirimit ſolum jure eccleſia-

ſtico. Ratio eſt: quia ut jam ſuperiùs

notatum eſt, hæc impotentia eſt tantùm
temporalis, & non perpetua: ergo ſpon-
ſi impuberes poſſunt ſibi tradere] jus ad

copulam aliquando ſaltem habendam.
Quèd autem jure ecleſiaſtico dirimat,

patet ex c. Ubi. De deſponf- impub.

260 K. 200. lnpotentis provenienserde. 4

fectu corporis, dirimit jure naturæ,

ideéque diſpenſari non poteſt. Ia

comnenniſſimes DD. apud Kugler. .
2041... Ratio irrefr agabilis videtur hæc:

ie de eſſentia contractůs matrimo-
ialis eſt, ut conjuges ſibi tradant jus

V TPl

adcopulam, ideòque & Corpora ad co-
pulam, ſaltem aliquando exercendam
apta: atqui impotens, héc ipſo quèd
talis ſit perpetuò (ut ſupponimus) ne-
quit tradere corpus aptum ad copulam
aliquando habendam: ergo &c. Qua
ratione Maſtr. 4. diſp. 7. n. 416. meritèò
matrimonium cum impotente contra-
Gtum, vocat chymericum.

Di⸗

N e

Vicp
Ms In
ſentiins,
eberiu it
iur lh
Nntionem,
6 K D
umnindri
Deehentin
(Cl Reeti
ſel,itnie
Uunſiti
Ute, & .
Intöimori⸗

W⸗

Dopor
Nntur

t
itk
e le
er ti
e N
. in, “

luna De imp. Impotentiæ & Ttatis. 231
eib Hig Dices. Impotentia matrimonio ſu-
Vil-ugu perveniens, illud non dirimit: ergo de
eęeęellentia matrimonii non eſt, ut conjux
imcten tradat, Vel habeat corpus aptum ad ge-
nerationem. G
Veniesaed R. diſting. conſ. Non eſt de eſſentia 261
mmeeke matrimonii in facto eſſe, conced.
ramie De eſſentia matrimonii in fieri, neg.
entiaettn conſ. Sic etiam ad matrimonium in fieri,
n:g ſeu, t validè fiat, requiritur, ut ſpon-
imcee ſi non ſint irretiti impedimento affini-
tenlebenn tatis, & tamen affinitas ſuperveniens

.

liccin matrimonio, illud non dirimit.

.

en Proponuntur, & breviter reſol-

. „ . .
i vuntur Caſus practici de impedi-
l NM „ maento impotentiæx.
Sidt

eH OASHS PRIMUS,
n U ius viduus matrimonium celebra-

vit oum Titia: poſt contractum

animadvertit, ſe impotentem ad di-
winez mittendum ſomen intra vas, duravit-

Gi guc bac impotentia ultra trienninm,
z ec tolli potuit ver media naturalia, ne-
, 1

7 N gjue per Wiritnalia, quanmis Viein in-
1, vD terim non rard ſonſorit ſe incaleſéere ad

aAllias mulieres, & pollai in Emno. Tan-
”M 4 dem

232 Conferentin undecima
Akienre

dem ro ad Ordinarium Seng,„ matri-
monium fuit declaratum nullaum, & Ti-

e. date boreſtas tranſéund adalza vo.
Thide contigit, ut Litius cum alia

Pectantt; &- quda hane impragnvit .
bhinc vult eꝛm ducere in uxorem. ac-
ritur proin, an Poſſit, t, an Verò veneajas
redire ad priorem conjugem?

262 R. Non tenetur redire ad priorem, .

ſed poteſt-ducere z dam, quam impræ-
gnaſſe fertur. Ratio eſt: quia penlitis
omnibus cir cumſtantiis i in caſu allatis,
Titius reſpectu prioris fuit impotens ex
maleficio: impotentia autem e malefi-
cio orta, ſi per media ordinaria, vel
ordinarios Eccleſiæ ckorciſimmos rtolli ne-
queat, meritò cenſetur perpetua, ideô-

que dirimens matrimonium: ergo ma-

trimonium cum Titia contractum ab
initio fuit nullum, proindéque cogi
non dehet, ut ad priorem redeat, præ-

ſertim cum ſupponatur jam imprægnal-

263

ſe 2 dam. Sanchez. lib. 7. Aiſp. 92. Kri-
mer. n. I3T. S alii apud 1 Croix

n. oα. Clericat. z. 35.
Supponimus tamen in hoc caſu, im-

petentiam ortum traxiſſe ex maleficio,

quod poſt triennalem probationem nec
per media naturalia, neque per ſpiritu-
alia tolli potuit: ſi enim Titius etiam
al⸗

n uecre
leprtus
fniattioni⸗
Mlisadutn
ttnefetn
Hanu
tgeiſn

mnKenn

Gnrt 1. A
Pygteruit
Urio At
Ktbnigr
nme,
Cellt Ne
Vid. “

e⸗

licendum

rerm Pi

Epetuan

um De imp. Impotentiæ & Kktatis. 133

Gelaa, NMAt

nelum,

nar adi

Vitius unt
inpyihun
uoreff
, vefotinti
u in
e a grin
guunin

glit ent

nC An
i inporeni
jenei
tinni,
enostal
henit
meagne
Atnidun:
degent
eler:.
inprren
Ui
iin
hrleret
ionent

erhi⸗
s

6

4

auctoritate eccleſiaſtica ob impotenti-
am, quæ credebatur eſſe naturalis, fuiſ-
ſet ſeparatus ab uxore, & poſtea ratione
fornicationis inventus uùt potens, &

habilis ad ulum matrimonii, abſque du-

bio teneretun, & cogeretur redire ad
priorem uxorem Titiam, etiamſi hæc
interea jam aliud contraxiſſet matrimo-
nium, & confummdàſſer. Ita enim deci-
ditur c. Accepiſti. o. Lausdabilem. &
c. Haternitatis. de Frigid. & Malefc.
Ratio eſt: quia præſumptio debet cedere
veritati: prius autem matrimonium fuit
verum; quia impotentia nulla inter-
cefſit, vel certè non perpetua: ergo.
Vid. Sanchez, Filliuc. Laym. Gobat.
tr. 9. n. 430. Kugler. z. 2709. Aliter
dicendum foret, ſi Titium inter & u-

xorem primam interceſſiſſet impotentia

perpetuareſpectivèe talis.

Sbmpronins pridie nuptiarum acceſ-
Jam ſapius carnaliter cognoviſſe ponſam
Keiam, nunquam tamen perfecte, eoqubd

lLub actuali congreſſe önſerit inſolitum

quendam languorem corporis ,„& aver-

Lonem ab abtu venereo, propterelqleé
I ſemper retraxiſſet ſine alla Jömi .
P 5S -

234 Conferentiaundecimag
ſ aſtone; quibus auditis Confeſſariut,

tia, hunc dimiſeit ad Proprium Paro-
ehum, mandans, ut huic rom totam

S llonaturalt concrederet. Zam dAubi-
1a sr L. atram Confeſſarius bene fece-

rit * 2. utrm D. Parochus auditla rei

Nerie potuerit aſſiſtere, matrimonio dem-

Pronti!
264 R. ad imum. Videtur Confeſſarius

non bene feciſſe dimittendo Semproni-
um ad Parochum. Ratio eſt: quia im-

potentia Sempronii non eſt certa, mul-
tò minus certô perpetua, ſed potius du:
bia. Et quamvis ex præfatis indiciis
(judiciò Zacchiæ Medici apud Clerica-
tum cit. n. ro.) argui Pollt

tis; tamen hæc frigiditas videtur po-
tius ab accidentibus, quàm à natura
proveniens; quia, qui ſunt naturà fri-
gidi (teſte Medico cit.) non ambiunt
copulam frequenter: atqui dubitans ra-
tionabiliter, an non ſit potens ad matri-
monium, licitè contrahit, juxta San-
chez, Tamb. Gobat, Sporer, Kugler, 2.
10°5. La Croix. n. 795. & alios: ergo
Confeſſarius ſine cauia gravavit ſuum
pœnitentem, eum dimittendo 1 D.
aro-

N nch,

Ducdum,
P’ez ans demept oninm laboraré impoten. Snmtuce
ſummertre
Mzd
. , . . . ) ,
Siub, Sigillo confeſſionis, avut certè ſub'Si.

e natrime

t, Sempro-
nium laborare impedimento frigidita-

enmonids

lümns;tun

Pe igedaren

Eonds n!

Ion otut,

Mehit.
ninn

Mentir
C Relide
(Kerament
Mattimon
Wen D
heinn
Uhprxn
Prlertim
(ſatere
lloncer
Mg
iit

l con

detezn

intig

.
Gerane
„

iuo De imp.Impotentiæ & Tiatis. 235
G Parochum, præſertim cùm ſinerubore,
u,e & propria confuſione, non potuerit cui-
pris h pPiam aperire ſuum ſtatum.
gie en M. ⸗ R. ad 2dum. Potuit D Parohus aſſi- 265
utaes ſtere matrimonio Sempronii; tum quia
4. Sempronius potuit licitè contrahere, ut
Hyiur lunf diximus; tum etiam quia matrimonium
huraus ſine inconvenientiis, & ſiniſtris ſufpi-
trimmmh Ciohibus in his circumſtantiis differri
non potuit, prout conſideranti facilè
rCNs Patebirt. . .
eidemn (Quin immè, ſi Parochus hujus im- 266
beki potentiæ dubiæ notitiam habuit ex ſola
dtemen Confeſſione pœnitentis, vel ſub ſigillo
Eelporint ſacramentali, tenebatur aſſiſtere tali
rpi Watrimonio; quia ſecundùm communif-
wltlꝛ Eman, DD. notitià, ex confeſſione, Vel
ſub ſigillo confefſionis ſacramentalis

AA,N in. 1
“ Comparata, in foro externo uti non licet,
ilere. præſertim ubi ex hujusmodi uſu pœni-
6. u Lens pateretur notam infamiæ, vel con-
dan fuſionis: ergo. “
nrn 6 Dices: qui dubitat an ſit potens, eò
non Ve ipſo dubitare debet de valore matrimo-
anic nii contrahendi: atqui dubitans de va-
E lore Sacramenti, nequit licitè contra-
u here; quia illud exponeret periculo nul-

lage litatis ſeu irreverentiæ: ergo &c.
ne R. diſt. min. dubitans de valore 267
Sacramenti, nequit contrahere, ſi boi

236 Confſerentia undecim
facilè abſtinere, & aliunde non ſit præ.
ſumptio pro valore, con. ſi ſit præ-

ſumptio pro valore, & nec facilè abſti-

nere poſſit, prout fit in noſtro caſu,
neg. Cùm enim valdéè difficilè accidat;
hujuſmodi hominem adigere ad perpe-
tuum cœlibatum, ſimuúlque dubitetur,
an non ſit potens ad matrimonium, ita
ut hoc dubium vinci, ſeu deponi ne-

ueat, niſi per experientiam; hinc ſtat
9 P P 3

poſſeſſio libertatis pro Sempronio; cùm
communiter loquendo quivis ex natura
ſit potens ad uſum matrimonii. Er

quamvis ſtante dubio practico illicit?

contraheret, poteſt tamen tale dubium
practicum prudenter deponere; unde
non video, cur depoſitò dubio illicitè
contraheret: neque talis ſe exponit

periculo peccandi formaliter, ſed

tantùm materialiter, prout patet in ca-
ſu, ubi poſt matrimonium contractum
dubitatur, an impotentia præceſſerit, an
verò fuerit ſubſecuta. Vid Card. diſert.

2.2 n. 51g. Viva ad I.propoſ- ab Innocent.

XI.damnatam. n. 31. Kugler 4. n. 1539.
C A 8 UIS 1. E. RT IIS.

* Seugap,ne amplins perfeciſſe opus

Cau-

okjagale alſcue diſperſione ſeminis.

4

Nip n

¶in ,j⸗

nulrem
il eſeber

Wen

Purf. A

Mrinon’o
uammmnti

lußfleri
AId Mi

emultin

1, imote

Inid N

Ulobir e
MXRu

es,in⸗

Eltum eſt

Peter in
P Cjer
Setr.
nns
Aynor
mnhun
rerr
berſe

lains De imp. Impotentiæ & Etatis. 237
benonſin Caasſam hujus interrogatus, reſponaet;
1I1 Riam auxorem in proximo Puerperio dae
hclem deò eſſe deſtruct am, ut ob corporis aréti-
noltodt tadinem hactenus penetrari nunquam
Kelegt Potaerit. Quaritur jam 1I. quid de hoc
getentie atrimonio Zenendum ? 2. quid Cajo
dreilta ut errogauti reſpondendum, vel confu-
rimoniun, lendum fuerit?

*

R. ad primum, matrimonium ſubſi- 268

ſs ſtere validum; quia ſecundùm dictan.
nypronioze 2 52. impotentia ſuperveniens matri-
iberun Mmonio; præſertim conſumato, illud non
ini. diſſolvit, juxta communiſſimam DD.
ein R. ad 2 dum quæſitum. 81 apparet 269
Ntleclti ſpes, aliquando perficiendi copulam, li=
Vneteze citum eſt Cajo eam attentare, tametſi
Præter intentionem pollutio contingat.
ſ ee ke⸗ Cajetan. Navarr. Henriquez, Laym.
littr, . F. tr. 10. P. 4. c. II. Z. 4. Sanchez,
tprt P 6. 9. diſp. 17. n. 20. Ratio eſt: tum
tomtt quia Cajus vacat aßeri licito, tentans,
Leelali & procurans copulam ſibi poſſibilem ac
rd, permiſſam, & præter intentionem ſe⸗
„ gquitur externa illa effuſio; tũ etiam quia

habet jus inveſtigandi illud impedimen-
tum, prout conceditur cap. Laudabilem.
FIIS ce frigid. & malefici: atqui non poreſt
aliter inveſtigare, niſi operi conjugali
ſe vacando: ergo. Addit S orer, n. 127.
Ppro praxi ſequentis: inſuper (ait ipſe)
. non-

28 cConferentia undecima

nondum quidem legi, fed vir magnus,
in praxi verſatiſſimus mihi conſulen- 3
ti relpondit, quêd ſi ex tali impedi-

„½

r

la

mento ſuperveniente v. g. Si uxor
poſt puerperium deſtructa, & arcta fa-

Sta ſit, & absque periculo ſecari ne-
queat, ſi ſaltem pars ſeminis ſubin-⸗
trare pollit, poſſe ſe excitare applican-
do, etſi major pars ſeminis effunda-
tur, dummodo aliquid intret, prout

regulariter fit, attrahente matrice;

ſic enim in ſequenti puerperio fortè
remedium invenietur. Ita Sporer
, l. ot. Ex quo patet, quid Cajo reſpon-
dendum Vel conſulendum ſit. 4

„Cor ollaria ex X Belisinferenld.

Bolliges ex dictis I. Matrimonium 8
ſterilibus contractum valere.
Ratio eſt: quia ſteriles poſſunt exerce-
re copulam perfectam: quèd autem ſe-
men eorum non ſit prolificum, eſt per
accide ns. Idem tenendum de matri-
monio inito cum muliere, quæ ſemen
vViri recipere quidem, non tamen intra
Vas retinere poteſt; quia prius qum
ſemen receptum rurſus effundat, copu-

de⸗ ſe pta a ad Senerationem jam fuit
Son-

bin,

. cohünmutn
lnel du
Hanamn
(n Nei⸗
2..
Cemove
lur, ele

iul

khin
ſeo ſemnine,
IElI anf
ini

lorſſin de
ercr

tHonins

tes teſte
i⸗ ſe

D
1 lrir⸗

s De imp. Impotentiæ & Ktatis. 239
Aritng conſummata, & perfecta; cui per acci-
n cond dens eſt, quòd ſemen rurſus effundatur.
Rtllin Ita cum communit DL. Sanchez, Lib. 7.
Ar diſp. 92. Reiffenſt. La Croix. . oga.
Kmm . Coll. 2. Matrimonia, quæ ab Evnu- 271
elolkene chis utroque teſte carentibus Ccontra-
huntur, eſſe nulla & invalida. Ratio
eſt: quia tales ſunt impotentes ad copu-
ints eie lam perfectam, quandoquidem careant
Min W Vero ſemine. Ita decidit Sixtus V.
inttit,, Bulla. um frequenter. uüt habetur tom.
ntemm „. Bullariit Rom. conſtitut »g. dicti
Pontiſicis, potéſtque videri apud Sanch.
Reiffenſt. Kugler . 2047. & alios. Ni-
hilominus Spadones uno tantùm caren-
tes teſte validè contrahunt; eoquèòd
unus ſemen ad generationem ſufficiens
fſuppeditare queat, prout communiter
gfatela fatentur DD. Maſtr. Herincx, Sporer,
ALaCroix. n. 75. Ubi ſubdit ſequentia:
Corrinon⸗ Hermaphroditos contrahere poſtle ſe-
Kun ii cundùm ſexum prævalentem, habetur
Cuntel L. Quaritur. ſy. de ſtatu hominum.: ſi
Adi neuter ſexus prævaleat, datur optio,
cum ijurent ſe permanere velle in eo ſexu.
n & Valet tamen, ſi conjuge mortua mutent.
Glr ſi Vide Spor. 4. z. 134.

lemini ii
ltretgyie

i Ne⸗ . . * —
tm Dices. At quid, ſi contingat virum
s poſt matrimonium jam contractum ca-
ncat,, ſſſiiitra-

nin,

272 R. Probabiliter licere putat Sand

240 conferentia undecima
Gtrari, ſeu privari utroque teſte, lice.
bitnè huic vacare operi conjugali?

Palao, Wieſtner, Keiffenſt. Schmalz-
grueb. zit. 15. z. vo. contra dicaſtill.
Dian. & alios oppofitum cenſentes.
Sanchezii autem ratio eſt: quia ta-
lis vir utitur jure ſuo ſemel aquiſito;
quòèòd autem ſemen verum etnittere non
Valeat, eſt per accidens: quemadmo-
dum ergo uſus conjugii interdici non
poſſet, nec deberet, ſi apertè conſtaret,

viri ſemen ex morbo eſſe corruptum,

Vel ſterile, vel ſi copulam velit habere

rope tempus partûs, ubi non eſt poſſi-
bilis generatio; ita nec in tali caſu pro-

hibendus videtur, præſertim cum in
tali congreſſu ſalvetur finis ſalté ſecun-
darius matrimoni, dum ſedatur ardor
Goncupiſcentiæ, &ſimul præcavétur pe-
riculum incontinentiæ. Vid. Sanch.
l. eit. Kugler. z. 20 521 thece
Dices iterum. Sed quid tenendum
de matrimonio à ſeniculis, & viribus
exhauſtis contracto
R. cum diſtinéctione. Si enim tales

ſfſint, ut vel naturà, vel ſaltem arte ca-

lere poſſint ad coitum, validè contra-
hunt; quia hoc ipsò fieri poſſunt una ca-
ro,

Diß1
tteeinge

tee muurs
I. ent d h

n chihl

eesvalide
nt Ita
N
uCcirn;

utumell
Dices,

tmegbenh

örlliddee
n edu
n lepr
NRNR
ellereel
nez.
Urmi ex

etun;

ungener

Ulkio

Kudumſfor
6 nrle
thendun

Ugeren

ſe, h

4

Ning

ne teſte O.

iugzni

De imp. Impotentiæ & Wtatis. 241
ro, nec impotentiàâ laborant. Sin autem
nec naturàâ, nec arte ampliùs excitari

ut queant ad habendam copulam perfec-

Fn h,
Fenlt, Shn

tam, eéò ipſo velut inhabiles & impo-

tentes valide contrahere non ampliùs

enm d4 poſſunt. Ita Caſtrop. hic panct. I4. H.

unn Ceit
: e
Enel
mhbtinet
5 tentt
enkenſe
n eltnt
S
ſeer

til 4

lednt

tkemeti
Pid N

690,.
6 Cind
tem n.
lide n/
Guntun
1

2. Averſa, Krimer, Kugler & alii apud
La Croix n. 79r. contra nonnullos op-
poſitum cenſentes. l
Dices. Qui ex morbo ita languet,
ut nequeat habere copulam, nihilomi-
nus validè contrahit v. g. ad emendan-
dum affectum concubinarium, vel pro⸗
lem legitimandam: ergo etiam talis ſe-

nex licèt nec naturâ, nec arte ampliùs

calere poſſit &c.

„

R. neg. conſ. quia impotentia talis 274

infirmi ex genere & modo ſuo non eſt
perpetua, prout eſt in ſeniculo. Si ta-
men vis morbi ita deſtruxiſſet poten-
tiam generandi in ægro, ut nullo medio
erdinario reparari poſſet, pariter di-
cendum foret, matrimonium ab ægro-

to convaleſcente contractum-vel con-

trahendum, nullum fore. Vid. DD. cit,
Kugler à z. 202 9.
CGoll. 3tiò, caſu quo certò conſtaret,
matrimonium ab utroque, vel uno fal-
tem perpetuò impotente contractum
0=

fuiſſe, hujuſcemodi conjugibus Per “

275

242 Conferentia undecima

loquendo eſſe intimandam nullitatem
matrimonii, atque interdicendum om-
nem uſum venereorum; quia talibus
utpote merèé ſolutis ,„ plus non licet,
quaàm aliis ſolutis. Aliter diſcurren-
dum eſt de conjugibus, quibus pot
matrimonium valide initum, primuùm
ſupervenit impotentia perpetua;! talibus
enim utpote veris conjugibus propter
jus ſemel aquiſitum Hiciti ſunt tactus &
oſcula, ad declarandum affectum con-
jugalem, vel ad fedandam nonnihil
concupiſéentiam, dummodo ablit peri:
culum Pollutionis, etiam ligatis ſemper
illicitæ. Vide Spor. Lit. n. 127. Illiuns.
tr. 6. diſp. g9. Z. 123.

276 Signanter tamen Aictur elt, con-

jugibus, qui cum impotentia erpetua
contraxerunt, per ſé loquendo intiman-
dam eſie nullitatem &£ interdicendum

uſum venereorum. Rationes hujus

limitationis dabimus inferius n. 335. &

4α.
Giccs adhuc Quidli autein conju.
ges poſt matrimenium contractum de-
prehendant ſe impotentes ad conſum-
mandum, ſimulque dubitent, ſitnè ta-

lis impotentia ber petuò duratura, nec

ne?

277 K. Conjugibus rationabiliter dubitan-

tibus

7

Nr iſhe,

tib mn lbe

ue ullah
Emlaktrie
Pienctn;
tpkobai
ull, Ep
Punne,
n ſclti⸗

ISleſckaras

A,.Ars
Guterien
gbbes
nrifudt
Murtitod
lusplerp e
Cntinzit
elis autea
mpore 1
Chpl
lmmmndi
4
ilitdert
unen⸗ Dr
Nrhe
MNunte
I1
lint ſ
Collr
i attin

Periene

lim De imp. Impotentie & Etatis. 243
n mlin tibus an laborent impotentia perpetua,
Cicencunn per c. Laudabilem. de frigid. & malefic.
in permitti triennium ad tentandum & ex-
ls n periendum; quin immè, quamdiu ap-
nndln paret probabilis ſpes aliquando conſum-
guchl mandi“, & perficiendi copulam, licet
tumN ipfis tentare, tametſi præter intentio-
et D nem pollutio, ſeu effuſio totius ſemi-
goe nis extra vas contingat, ob rationes 2.
lüngtkt 26 9. allatas. Inſupèr notant Laym. hic
Aecun c. Z. Coninck., Salmanticenſes, & alii
m apud Olericat. Aeciſ. 32. n. 43. in con-
oa abltr jugibus, qui ob naturæ imbecillitatem
lrsle ſunt inhabiles ad perfectè conſumanduũ
E matrimonium, exſpectandum eſſe tem-
prus plẽæ pubertatis, quæ ſecundùm jura
un G contingit Maſeulis decimo octavo, fœ-
egtuepe mellis autem decimo 4toô anno, &ab hoc
cilni tempore numerandum trienii ſpatium,
Terflen quô elapſo, ſi nulla appareat ſpes con-
rine⸗ ſummandi, vel ſeparandi erunt, vel,
bt⸗ 6 ſi abſit periculum incontinentiæ G quod
tamen, præſertim in junioribus, vix
n aut rarò aberit) permittendum, uæ per
nit, modum fratris ac ſôroris, abſque om-
ni uſu venereorum cohabitent, ſi no-
“ lint ſeparari.
rinnn Coll. tandem 4t, valide contra- 278
hi matrimonium à muliere, quæ longâ
role experientia didicit, ſe nunquam pepe-

”M Q2 riſſe

244 Conferentia undecima
riſſe ſine periculo vitæ, aut nunquam
genuiſſe prolem vivam. Ratio eſt: quia
talis mulier non eſt impotens ad uſum
matrimonii, quippe quæ, ùt caſus fert,
jam ſæpiùs concepit. Major eſt diff-
eultas & quæſtio, an talis mulier poſſet
licitè contrahere? Negat hoc Boſſius
apud Tambur. tr. I. sc. I32 ſe 2. e. 12.
aliique plures. Verùm Sanchez. ib. 7.
diſp. 120. Spor.n. I 22. Tamburinus & alii
meliùs affirmant, & tenent, talem mu-

lierem non peccare, ſi viro ſcienti &con-

ſentienti nubat. Ratio eſt: quia talis
mulier nec viro, nec ſibimet, utpote
conſentientibus facit njuriam, nec pro-
li, quippe cui meliùs eſt aliquanto ſal-
tem tempore fuiſſe, quàm nunquam;
tum etiam quia valdè durum eſt negare
tali mulieri remedium concupiſcentiæ,
ſcilicet matrimonium, in hunc finem
ſaltem ſecundariò inſtitutum à Chriſto
Domino, & eam compellere ad reme-
dium duræ mortificationis & extraor-
dinariæ, causâ ſupprimendi ſtimulos

carnis; nam neque infirmum, ut vitam

ſervet, obligamus ad remedium admo-
dùm difficile conquirendum vel ſuſti-
nendum, ait Sporer cit.
Ex quo bene infert P. Kugler n. 20ℳ6.
quòd talis fœmina debitum & petere

lim. I
Arlleepo

ullgerito

Dtlin, nihi

ſeecne

teſectis⸗
Eeoattai
DDen.
. Nor

Nhutah

R belſe
euntum

n

2831 n
betnnfi
134. An
lel aen,
.
N Dane

mn De imp. Wmpotentia &. Eratts. 24 5
ut nue & reddere poſſit, immò etiam teneatur
ocks reddere viro petenti; cùm miſeriæ ſuæ
Rtens An conſcia, nihilominds ad hoc ſe obliga⸗
D verit. Secus dicendum foret, ſi ignara
ioreé ſui defectûs & periculi pariendi, bona
Smens fide contraxiſſet, un videbimus z. 395⸗
hocka VWid. DD. cit. Herirnicx. hie E. 6. 2. n.
„5. Ron . A. 2. 7
l

Am DHODECIM A. .

blihmir

it De impedimentis dirimenti-
unn bus Clandeſtinitatis, &
ali nunm IeBiae Raptûs.
e SII MM ARII M.
eupſe Ren 270. Clandeſtinitas oritur ex defedu Farochi &
kuete Teſtiam aſſiſtentium.
mC . 280. Ecoigia per hoc non mutavit diretté Saora-
kun mentum.

entte 281. Ad. valorem Matrimonii requiritur Ai. =
Kene Rtentia proprii Parochi;

dl in- 282. Qualis benſetur eNe Parochus domicilis.
Ut N 283. Sponfi eæ diverſis Parochiis, coram utroli-
z bet vulidè contrahunt: an etiam lieitè)

Ciunn, 284. Paroohus fucultatem aſiftendi poteſt alteri,
7el 4 JſJed Sacerdoti tantum, delegare.
285. An idem valeat Capellanus
286. Præter Paroshbum debent ſimul aſſiſtere duo

een realii cujuſounque demunr 6 conditionis.
1 4 23 287. De-

246 Conferentia duodecima i,
287. Debent autem non tanzum pheylicè, ſed d mgiliil
mioraliten eßfe praſentes. m G, mre

288. Matrimonin hæretieorum coram Frædican- anmhmndi,
tibus contracta, valida cenſentz multi Docto- P liſentet

s /. 18 W V Ulriſiani
289. Oppoſitum tamen videtur probabilius. in ic 1
290. Raptus eſt viotenta abdudlio tænzinæ de loco heiliun
in locum causà Matrimonii contrahendi. Pbnmng

29 1. Quidfi poſted liberè confentiat talis Feëmina) Muobtn
292. Si fœmina raperet virum, probabiliter non uiſotit
obſtaret valori Matrimonii. Pemti
293. Relolvitur Caſus I. de Miniliro Epile opi, lin nin
. qui coram alieno Paroohbo contrawerat; aſſeve- iene
rans, à ſuo Domino ſibi eſſe conceſfam bhbane
fkacultatenz.

294. Licèt dubitetur, an Epiſo opus dederit licen- Rrnke
ziam &. œminæ tamen non amplins licet ee- At
ſilixe: & quid agendam: AP ndur n

295 Reolvitur Ciſus 1II. de Nudioſo, qui eum ſolve

ſua ſponſa contraait coram D. Tarocho LVien-
nenli, falss diétetans, ſe eſſe Viennenſeni. NE
296. FSi illuc perrexiſſet anim quærendi vonditi- Uleren
onem & . matrimonium, ſulſoſteret. Qmn
297. Reſolvitur Calas IIl. de Catholico; gui unn e i
Acatholica ooranz Prædicante matzrimonium Ina
non ſolum ilicits, ſed & invalidé contraxit.
29 8. in buic potuerit permilti tranfitus ad 2da Umer ger
voka? SIE Unr

299. Et quid, ü tam ſponſus, quam ſponlafuiſ- (len
ſont avatholici! ôòMM .
320. Mazrimoniun line Parocho contractamd (ieg⸗
Perſonis habitantibus in loco, ubi Tridentinum
nunquanz tüuit promulgatum, aut receptune, Iueklnd
valel. ’WJUMWUN Ceteſt

301. Non tamen valeret, calu gus ſponfi & loo etuhze

im De imp. Clandeſtinit. & Raptüs. 247

nn tyleic recepti Tridentini exirent ad alium locum, ubi
non eſt receptum, praciss animi ibi olande Büns
eorttn Freift contrabendi.

ut mitil 302. Reſpondetur ouidam inſtantio.
303. Chriſtiani, degentes in partibui Naß delfunn
nakhſe vel in loco, abt Parovhusm habere nequeunkt;
igſafimdd abkhq;te ilo walids ontrabunt.
utre 304. Coram quo contrabere debeant Minites; 2
es allim 305. Non obſtat valori, tametli Parocbus & Te-
,Pmbelilei kes inviti aſzſterent
0 Aſiſtentibus Matrimonio elſt gants proveden-
ſriſeo N Wam r ſi Ton R nt egtsaz: d
tyremt 4½

A Praæmittuntur, & Drcviter reſol-
miil vauntur quæſita, Teitu neceſſaria ad ritè
ise reſolvendos Caſus de impedimento
. de Clandeſtinitatis „& Kapts.
ſn Uæres primò. Quid ſit impedi-
“ mentum Clancdeltitutatis „& quô
erlei 6 jure dirimat matrimonium?
RKõ R. Eſt obſtaculum matrimonii, or- 279
ae tum ex defectu Parochi & teſtium; ete-
ui nim matrimonia clandeſtina appellari
ſ ſolent, quæ clam, ſeu clanculario, &
α quaſi in occulto ſine præſentia Parochi
page, & teſtium contrahuntur: talia autem
SH matrimonia, licet S. M. Eccleſia ſemper
ℳ,“ ſit deteſtata, ob ingentia mala, puta per-

„„ betuos concubinatus &c. & ſimilia inde
, „ Q4 non

248 cnferentia duodetima
non rarò orta, olim tamen valebant;

verùm in Concilio Trid. jam totaliter
caſſata & annullata ſunt ſequenti con-
ſtitutione &S5. 24. de Reform. matr. c.

r. ubi dicitur: qui altter, quam pra-
Jente Parocho, vel alio Sacerdote de ip-
us Parothi ſeu Ordinarii licétia, & duo-

bus vel tribus teſtibus matrimonit con.

trahere attentaäbunt, eos §. Synodus ad
ſie contrahendum omnind inhabiles ted-
dit, & hujaſmodi contractus irritos &
nullos eſſe decernit, prout ebs præſenti
decreto irritos facit, & annuktat. ExX
quo patet, hoc impedimentum jure tan-
tùm FEécleſiaſtico introductum, ideô-

que diſpenſabile eſſe à ſummo Pontifi-

ce. Eſt communiſ. DD.
Dices. Pccleſia nequit inſtituere,

immutare, vel etiam irritare Sacramen-

ta: ergo nec contractum matrimonii,
quippe cui ex inſtitutione Chriſti Do-
mini fuit annexa ratio Sacramenti.
Ek. permiſtſ. ant. neg. conſ. Ohriſtus
enim Dominus non cuilibet contractui
annexuit rationem Sacramenti, ſed
tantùm contractui legitimo, id eſt, ſe-
cundùm leges inter fideles, & perſonas
habiles celebrato; quænam autem per-
ſonæ habiles, vel quis contractus eſſet
legitimus non determinavit, ſed po-
tiùs

inn.
sleterm

Hirſomit
Itren anin
Tlnioären⸗

eloin in
gnoſlan

lchtetye
Entiitin
I, Unetl
Elleitin
lalein ir
Eumentün
EudRade
Uitcerrg

trahend
mmmuni,

emin 1
Mmonii:

l,gie

ing De imp. Clandeſtinit. & Raptüs. 249
en lmhn tiùs determinandum reliquit Ecoleſiæ;
immtetht hinc potuit Eccleſia ad publicam uti⸗
ſeuentie litatem animarum matrimonia clande-
n ſtinazinfirmare, & fideles ad ſic contra-
“ ang hendum inhabiles reddere, quemad-
eralfit modum & Kespublica civilis contra-
Meris Ctus quoſdam v. g. pupillorum vel ſim-
* pliciter, wel ſi certa ſolennitate ſint de-
ie ſtituti, irritos, aut certéirritandos decer-
srae nit; tametſi ſpeétato jure naturæ irriti
u illiciti non eſſent. Neque ex hoc
/E FEccleſia directe mutat, aut annullat Sa-

hul cramentum, ſed ſolum indirectè, qua-
unſn, tenus ad contradtum legitimum requi-
unrt rit certas ſolennitates, & ad aliter con-
mmit trahendum perſonas reddit inhabiles.
communis. Kugler. g. 90 3. Spor. . 32.
lti Quxr. 2dò. Qujuſnam Parochi alſ-
eg 8 ſiſtentia ſit neceſſaria ad valorem ma-
mniine trimonii?
Cri (K. Requiritur aſſi ſtentia Par ochi pro⸗ 281

enni Prii quia ut poſt alios notat Schmalz-
e grueb. lib. a. tit. 3. L. I34. Concili-
„% um Trid. loc. ſuprärelato eundem Pa-
rochum requirit ad aſſiſtendum matri-
4. monio, quem requirit ad illud denun-
NH tiandum: ad denuntiandum autem re-
A P quirit Parochum proprium: ergo &c.
es⸗ Validé tamen aſſiſteret Parochus pro-
prius ‚tametſi eſſet ſuſpenſus, vel in-

r. 0

et n

2570 Confererntia duodecima
terdictus, vel etiam excommunicatus,
vitandus, Schiſmaticus, &c. dummodè
non ſit actualiter depoſitus vel privatus
beneficio. Ratio eſt: quia aſſiſtentia
hæc non eſt actus jurisdictionis wel ad-

miniſtrationis, cùm etiam ab invito vel

coacto validè præſtari poſſit; ſed eſt ac-
tus teſtimonii ex juris diſpoſitione re-

quiſitus: ergo quamdiu verus Parochus
manet, matrimonio validé aſſiſtere, &

auctoritatem præbere poteſt. Spor. m.

362. Laym. Averſ. Krimer, Caſtrop.

& alii apud La Croix. n. 7ag. 9

Dices. Quisnam ergo cenſetur Pa-

rochus proprius contrahentium?

282 R. Parochus domicilii, in cuſus ſei-
2

licet Parochia contrahentes habent do-
micilium, vel quaſi domicilium in illa
autem Parochia cenſentur habere quaſi
domicilium, in qua cogitant habitare
Véel perpetuò, wel ſaltem per non bre-

Ve tempus, ait Gobat. zr. 9. n. 456.

Ratio eſt: quia Tridentinum requirit
Parochum proprium: talis autem eſt
Parochus domicilii, utpote ratione cu-
jus quis Parochianus efficitur juxta cap.
elt. de Paroch. ergo. Boſco de Matr.
Aiſp. II. n. 355. Perez, Sanch. Schmalz-
grueb. aliique communiter. Hinc
Reiffenſt. Aib. g. tit. 3. n. FS5. Schmalz-
gr.

im6

Fcblad

Uulniterint
tum Procl
(Ctrltenre
Wümmmibi
le ſöhns ce
giogride
Erir Kc⸗⸗
e lieenri
Töambik
eli
Gelbroe
Cngrege
Aunide
(Ae on
hig on
mar,
Dices
wi ſec
Uioceles
Noun
Uöund
“ End Nnrre
e. N

Tlmnoni

Nnidg De imp. Clandeſtinit. & Raptüs. 251
mmuren gr. cit. La Croix z, 719. cum aliis com-
Ac. durm muniter inferunt, non ſufficere aſſiſten-
Gvekin tiam Parochi Originis, niſi in tali Ioco
Uiralken contrahentes habeant domicilium, vel
itbr animum ibi habitandi. Ratio eſt: quia
Rabimime ille ſolus cenſetur Parochus proprius,
Gr;Eidh à quo quis alia Sacramenta v. g. pœni-
iholtinen tentiæ &c. recipit, & qui poteſt alteri
enohad dare licentiam ad eadem ſuis Parochia-
eAtee nis adminiſtranda. cap. omnis Atriuf-
eſt, Re Nxus. ae paait. & remiß. atqui ta-
en,C Iis eſt Parochus domicilii: ergo. Unde
zuigit⸗ Congregatio Cardinalium, ùt videre
celernm eſt apud Boſco.it. n. 4oο. decidit, illum

niumen eſſe proprium Parochum ,in cujus Pa-
R rochia contrahentes habitant témpore,
kban duo matrimonium contrahitur.
jliumi Dices rurſus. At quid, ſi contrac-
tecg turi⸗ ſpectent ad diverſas Parochias vel
Crlun Dioceſes? ie
erante R. cum Boſco, Navarro, Pirhing & 283
„S aAliis apud Keiffenſt. cit. n. 56. tales co-
4 Ra ram utrolibet ex duobus contrahere
un d poſſe. Ratio eſt: quia contractus ma-
Sn trimonialis eſt individuus „& non, ni-
n ſiinter duas perſonas conſiſtere poteſt;
conſequenter ſi quis ùt Parochus pro-
pPprius matrimonio unius poteſt aſſiſtere,
n, poteſt etiam aſſiſtere matrimonio alte

„ riſus cum illo contrahentis. Quin e-
c tiam

252 Conferentia duodecima
tiam Pignatellus, Fagnanus. c. Guba no⸗
bis. de candeſt. deſponſ. n. 33. & alii,
plures referunt declarationes Cardina-
nalium, quæ dicunt valere matrimo-
nium, licèt in Parochia ſponſæ contra-

hant coram Parocho ſponſi. Poſſet

tamen (ait rectè La Croixn. 716.) Or-
dinarius circa iſta aliquid præcipere,
quod obſervandum eſſet, quamvis non
de valore. Hinc Reiffenſt. aliique
monent, in praxi obſervandam eſſe or⸗
dinationem proprii Ritualis Diœceſani.
Quare cùm in hac Diqceſi noſtra Paſſa-
vienſi vi conſtitutionum generalium
ordinatum ſit, ut ſponſalia coram Pa.

Parocho ſponſi contrahatur, cenſeo, ab
hac laudabili conſuetudine abſque ur-
gentiſſima cauſa non recedendum, vel

quovis modo contraveniendum.

(Quxr. 3tid. Utrum P arochus hanc

ſuam poteſtatem aſſiſtendi matrimonio
Poſſit delegare alteri, & cui?

284 R. Potelt delegare alteri, ſed Sacer-

doti tantùm,„ non verò Diacono vel
Subdiacono. Ratio deſumitur ex Trid.
ſuprà relato, ubi dicitur: qui aliter,
quàm præſente Parocho, vel alio sater-
aote de ipfus Parochi ſon Ordinarii li-
centia contrahere attentabunt &c. er-

yiſn l
Pbheinſo
uocholice
cClalkurm
ilas, be

Cpelan
tidallſte
Meltrenne

n Eler,

Nlkteme

uulr,
(egareen
Verd
rr fuit,

m abi

Unrrar
1l o

reſe

ntcſe⸗
trnn, H
ettoge
Wum

Cer.

ineet

getitns
nus, . e
1, 35,
Nete munt
IN/ 1609
id prraſt
Rquamyßt
Ndme
Dioe
geter
laconl
umeetd
UCle
ge ddr
encun D
ocnnz
mnine

Digconof
re

iA

1

De imp. Clandeſtinit. & Raptüs. 453
go hêc ipſo ſupponitur, & conceditur
Parocho licentia delegandi, & fubſtitu-
endi alium Sacerdotem.
Dices. Poteſtnè etiam Cooperator
vel Capellanus hanc licentiam matri-
monio aſſiſtendi alteri Sacerdoti dele-
gare ? 0 1s.1. 23455 316 ) or
R. cum diſtinctione. Si enim ſup- 285

ponatur Capellanus, qui non habeat

oreuzrennivCi aIRtendi ſed ſo-

lum delegatus pro aliquoô certo actu

v. g. matrimonio Titii, nequit hanc
poteſtatem alteri delegare; quia delega-
tus ad actum particularem (ſaltem re-
ulariter loquendo) non poteſt ſubde-

legare. eap cuùm cauſum. 62. de appellat.

Si verò Cooperator ſit talis, cui vice-
eura fuit eommiſſa ab Ordinario, vel
etiam ab ipſo Parocho, licèt ad paueos
duntaxat dies, aut ſi ſit Vicarius Pa-
rochi, poteſt alteri Sacerdoti hanc ſu-
am poteſtatem delegare. Ratio eſt:
quia delegatus ad univerſalitatem cau-
ſarum, ſive ad omnes cauſas, ſaltem in
certo genere v. g. matrimonii, poteſt
ſubdelegare, dummodo ſubdeleget ad
actum particularem. Kugler z. 330.
Averſ. Krimer. n. 6S1. La Croixn. 734.
Quær. 4 . Quot & quales teſtes
ſint neceſſarii ad hoc, ut matrimonium

254 Conferentia duodecima iß
286 R. Preæter Parochum requiruntur o Nbo
alii duo vel tres teſtes, prout patet ex 11Eli⸗
conſtitutione Coneilii Trid. relata 2. (un 6t
279. qui debent ſumul intereſſe; quia uulesb h
debent ita intereſſe, ut de uno eodém- anihs cor
que contractu matrimoniali teſtari va- Celium]
leant, quod facere nequeunt, niſi ſimul dt;re
præſentes exiſtant, üùt notant Sanchez, lone NRein
Boſco, Perez, Reiffenſt. a. 1 07. *W Nie
Quia tamen Concilium memoratum Mepohh
non requirit in teſtibus aliquam ſpecia- Ingnigrl
lem qualitatem, hinc communiflimè ln Dien
docent DD. quoſvis rationis eompotes, Mrerho
etiam pueros, fœminas, conſanguineos, inddſe⸗
Religioſos &c. aſſumi poſſe in teſtes s woöl
matrimonii. Vid. La Croix ci. A. n. Areticine
Quæres ytò. Qualiter Parochus & Conllit
teſtes debeant eſſe præſentes? (idbon
287 R. Debent eſſe præſentes non tantùm ühnig
phyſicè, ſed etiam moraliter, ita, ut ad. huenr
vertant, & intelligant, quid agatur. KRa- ummr
tio eſt: quia debent eſſe ita præſentes, lli cen
ut poſſint authenticè teſtari de contrac- omgſn
tu matrimonii: atqui ſi non intelligant (dem
quid agatur, nunquam poterunt teſtari, um Nn
nec cenſentur fuiſſe præſentes; quia àͤr conmn
dicitur. L. coram ſf. ae verbor. ſignif. 6o A ſlen
ram Titio aliquid jacere juſſas, non di- elerere
citur eo praſonte feciſſe, ziſi is intelligat: there,

lrimz

egoinm
Mrontptt
Hride relte
Uterele ſe

geano eo
altelte
tinten
lum⸗

Oimmund

ngee

oNOſ

r Duoly
GStortt
n in
lurte
eo
etuntti
es,
ind

De ͤimp. Clandeſtinit. & Raptüs. 255

ergo. Barboſ. Sanchez. lib. 3. Aiſp. 39.
n. I. & alii communiter. J
Quxr. 6t0. Quid tenendum de matri-
monlis ab hæreticis coram ſuis Prædi-
cantibus contractis in illis locis, ubi
Coneilium Trid. promulgatum & recep-
tum eſt, v. g. Auguſtæ, UIImæ, Ratis-
bonæ, Memingæ, Campidonæ &c. ?²
R. I. Quamplures etiam graviſſimi

DD. probabile tenent, hujuſmodi ma-

trimonia valere. Ita March. Tanner.
Laym. Dicaſtill. Habſenſ. Schmalzgr.
Sporer, Kugler, & noviſſimè P. Pichler
in ſuo jure Canon. Ducuntur ſequenti-
bus potiſſimum rationibus. I. quia

heretici per contrariam conſuetudinem

videntur jam præſcripſiſſe, & abrogdſ-

288

ſe Conſtitutionem Trid., diſſimulanti-

bus id Pontificibus. 2. quia ſi talia ma-

trimonia dicantur nulla, maxima inde

ſequentur abſurda, utputa quòd hære-

ticorum proles ſint illegitimæ, item
S 2

quòèd ſi convertantur ad fidem Catho-

licam poſſint ab invicem divelli, immè

debeant, ſi de novo non contrahant co-
ram Parocho Catholico: at hæc ſunt
contra praxin Eccleſiæ; quia converſi
ad fidem non permittuntur invicem ſe

deſerere, nec coguntur de novo con-
trahere; quod tamen deberet fieri. 3.

quia

258 Conferentia duodecima
quia multi in talibus locis contrahen-
tes invincibiliter ignorant hoc decre-
tum Tridentini, utamtes bona fide ſu-

um Paſtorem eſſe egitimumParo chum:
ergoô ſaltem iſtorum matrimonia erunt

.

289 K. 20. Videtur probabilius, hu-

jùsmodi matrimonia ab heæreticis co⸗

ram ſuis P rædicantibus contracta in lo-
cis ubi Tridentinum promulgatum &

Præpoſ. Leſſ. Pignat. Tamb. Gobat,
Krimer & cum aliis pluribus La Croix.

z. 7ga. Mezger;, Schmier. Oberaſcher
apud Babenſtub. tr. F. p. 7. diſp. 2. art.
Boſeo ceit. v. 133. Herincx hie diſßß. .
n. I0. & alii quamplurimi. Ratio hu-
jus opinionis eſt: quia ſecundum dicta
ſuperius n. 73. etiam hæretici per ſe
loquendo obligantur legibus eceleſia-

ſticis, æquè ac alii ſubditi rebelles le-

gibus fuorum ſuperiorum. Nec eſt;
cur Pôntifex ipſis condeſcendat; quia
ut dicit Trid. cit. c: . non eſt dignus Tui
Becleſiæ benignitatem facile experintuy;
eujus ſalubria monitatemert contemyſit:
Proſeel nec ipſimet Prineipes acatho-
lici approbarent matrimonia contra
ſuas leges à ſubditis rebellibus inita, aid

0-

Duit. 6
chr fr .
(polltend

lkicltione
1i, Mendu
leqaiabt
Cthalieorn

ſaenrelgens

ennti ex

(ucer

hrſey
ontraherxe

ileelt

Untione
Rchurracl

ur o

ntor
Conzihe
ſirnir
en

tumenci

ten
kntatit
uadlin

Ebehe

eim De imp. Clandeſtinit. & Raptuüs. 2,7
is n Gobat r. 9. 2. 2. Ad rationes pro
t eHH« ppoſita ſententiàâ R. ad primam dicen-
Sbomfe do, heæreticorum conſuetudinem eſſe
munbmch illegitimam, nec habere vim irritandi
ttimonud conſtitutionem Trid. ut jam ſuperiùs
nv.i 73. notatum fuit. Ad 2. dicimus nul-
obanilis lum ſequi abſurdũ (niſi fortè ex malitia
hretee acatholicorum rebellium; quod eſt legi
ootrahi per accidens) nam r. Eorum liberi poſ-
onugm lunt haberi pro legitimis ſaltem in foro
Iud politico; quia ad hoc fufficit, quèd ſint
mh G Prognati ex matrimonio tollerato, &
uela habito pro legitime in fero fori. 2.
Ore Quèd autem converſi ad fidem non ſo-
zaip leant ſeparari, nec cogantur de novo
t.3 6t, contrahere inde fit: quia ſaltem Pro-
he babile eſt juxta plurimorum opinionem,
oAAH in rationée: ſacramenti, ſaltem in ratio-
riis necontractus civilis; quare ex poſt facto
useH videtur potius præſumendum, & ſtan-
i rick dum Pro valore actùs quamvis ſi Curia
eni,⸗ aliter reſponderet, ut noôtat La Cro ix.
iene S„. 76 7. Mmox ſubjungens n. Zyo. Tutius
tamen erit, eos Chæreticos ſcilicet ad
tftidem converſos) adducere, ut ob-
renta diſpenſatione in impedimentis, ſi
SS quæ adſint, contrahant de novo coram
"Farocho Catholico & Teſtibus, ne ſZ
R ex-

exponant periculo materialis fornica- mlianti
tionis. Ad 3tiam rationem dicendum, immnenn
quèd licèt ignorantia invincibilis ex. is 4
cuſet à peccato, non tamen poteſt eos ripoten
reddere habiles ad contrahendum, quos mium cun
Eccleſia inhabilitavit, prout patet de amdi
conſanguineis contrahentibus matri- femmnlet
monium cum ignorantia etiam invinci- mmi teilin
bili impediment. uuii
Quær. tandem 7timò, quid ſit im. „,, n
pedimentum Raptüss ſenelinloee
290 K. Kaptus propriè didtus, prout eſt lkr Kui
impedimentum jure novo dirimens ma- aints cdn
trimonium, eſt violenta abdactio fe-. ed
minæ de loco ad loum, causà Matrimo. Mhererfh
nii contrahendi. Ita Herincx, Naſtr. 4. A
diſp. 7. n. 403. Clericatus decil- 33. . . Pfim lo
Kugler z. 1124. & alii plures. Ubi e Nantn
communiter notant, ad incurrendum libus
hoc impedimentum requiri tres condi- ca ſenn
tiones. I. ut inferatur violentia, & quide
2. ipſi fœminæ. 3. ut hæc inferatur exfi-
ne contrahendi matrimoniu. Ratio eſt:
quia Concilium Trid. per ſuum decretum e3

„

annullando hujuſmodi matrimonia ni-
hil aliud intendit, quàm ut libertati
matrimonii conſuleret: atqui ſi nulla
inferatur violentia Puellæ in ordine ad
contrahendum matrimonium, ſed ipſa S
ſponte conſentiat, jam nihil præjudica- r
G tur,

eom Deimp. Clandeſtinit. & Raptüs. 279
nils im tur libertati: ergo ex mente Tridenti-
enden ni non incurritur hoc impedimentum.
mincbl - Dices. At quid ſi Puella violenter
men ſort rapta poſtea liberè conſentiat in matri-
Mhendune monium cum Raptore?
Dre oeD R. cum diſtincione. Si enim ſem- 291
ent, per manſerit ſub poteſtate Kaptoris, nee
etimim parti reddita tutæ, matrimonium nul-
lum erit, prout innuitur verſu ſuprà
,Nldi z. 72. allato: validum autem erit, ſi
ſepmel in loco tuto, ubi liberè abire po-
, tuiſſet, fuiſſet collocata, & illa nihilo-
dnreg minus conſentiat. Ita commanis.
N. Dices adhuc: quidſi verò fœmina
AA MH raperet virum, valeretnè matrimonium?
eM R. Probabiliùs valerer: quia Trid. 292
6 666 ſolum loquitur de Raptoribus, non verò
s de Raptricibus;: nec ſolent leges ſtatui
um de caſibus rarifſſimis, qualis eſt hic,
ne quèd fœmina rapiat virum. Quare cum
eeς hoc decretum Concilii ſit correctivum
rms juris antiqui, ſimúlque poenale, non

M eſt extendendum ad fœminam Raptri-
me Cem viri. Sanchez. lib. . diſß. 13.
ninenan 10. Herincx, & alii plures apudpor. ci.
IES CEontra Maſtr. & alios.
Proponuntur, &breviter reſolvun-

4 ; tur Caſus practici de impedimento
lprric Alandeſtinitatis.

260 Cunferentia duodecim
Itins cujufälam Principis & Epiſco-

ve⸗ Miniſter venit ad D. Paro-
cham, aſſeverans jure inrando, ſibi 4

ſuoCelſiſimo vivæ vocis oraculs conceſſam
fuiſſe vot eſiatem, oram quolibet Barocho
contrahendi cum ſua ſponſa, proindéqgue
etiit ab eodem Düo Parocho, utolt
ALabi familiariſſimocopulari , quod & Pa-

ädtum. Vernm, ubi Epiſeopus id reſii-

Hinc & Titia incultos viri mores jam-

jam eoſa, voluit à matrimonio, lictt

Ham conſumemato' Feſtlive. Quck,itic,

Jam 1. quid de valoré hujus matrimofit
tenendum? z. An Titia otuerit ſalvi
conſèientia reſilire, vel hoc permitten-

dum fuerit d

493 R. ad primum cum diſtinctione. Da-

t6 enim, quòd Epiſcopus re ipſa dederit
ampliùs recordetur, matrimonium va-
lebit; quia Epiſcopus poteſt hane fa⸗
cultatem delegare cuilibet Sacerdoti,

prout clarè patet ex verbis conſtitutio-

nis Tridentinæ: atqui ſi Titio conceſ-

ſit facultatem coram quolibet contra-

hendi,

inp.
denl ei
nrn Meh
ſi gemfit
um et ve
, ⸗
ſimtlnan
ilit te
e gun e
Chts en

ibiret
vit, improbavit faäctnm, & D. Paro-
chum ſitſpendit al Officiozproteſtatus, ſi-

bi non conſtare de data Titio licentia.

uon ſcralte
ſodev
EGre
ullſx
lro cac
(rornl
6, matr
Nlanct
M ri
nelpte
(hiN
Mlennice
mmn
legesie
Aent

oD Deimp. Clandeſtinit. & Raptüs. 261
INIISD hendi, eéô ipſo indirectè cenſetur pote-
ſtatem afliſtendi delegàâſſe illi Sacerdo-
α ti, quem Titius elegit: ergo matrimo-
Alh nium eſt validum. Sccùs dicendum
dA foret, ſi Epiſcopus Titio talem licen-
H“ tiam nunquam conceſſiſſet. H
heton R. ad zdum, Titiam non potuiſſe 294
NAPAe refilire, neque hoc permittendum fuiſ-
G le; quia cum dubitetur, utrum Epiſ-

,ℳ, copus non conceſſerit licentiam, eò

ipetl ipſo dubitatur, utrrum matrimonium
GN non ſit validè contractum: atqui in du-
Pttſenn, bio de valore matrimonii jamiam con-
eG tracti, præſumendum eſt, & ſtandum pro
Gh valore ackûs, præſertim in caſu, ubi
inenio nulla ſtat præſumptio pro impedimeto,
„ D& nullitate matrimonii: ergo etiam in
e noſtro caſu ſtandum, ac præſumendum

Oteerie eſt pro valore actůs; cùm aliunde con-
pe, ſtet, matrimonia ſemel conſummata ſi-

ne ſcandalo, vel periculo prolis vix,
e aut ne vix quidem diſſolvi poſſe. Quia
eigid tamen præœſumptio-hæc poſſet fallere,
mA daté, & ſuppoſito, quòd non ſit con-
noni ceſſa Titio licentia, hinc meritò, & ſa-
ek hn pientiſſimè in noſtro caſu ordinatum,
GSn S& mandatum fuit, ut memorati con-
NXς⅓ü uges iterato contraherent, ſeu conſen-

ctirent coram proprio Parocho. Vi⸗
tio e H Prop deti
ecge D J. dctt

262 CcConferentia Auodecima AX
deri etiam de hoc poteſt Carden. Aiſert. (midlium
2. 4 n. 5gS3. La Croix. n. 736. & 117. lnitrebi⸗
CQASIS SECUINDIIS. nlini
Srnmonins ujnſdam Univerſitatis lunrh ſn
ſtudioſus pro Pallade Ebi deſpontd⸗ ſten Inche⸗
verat Semproniam ; ne autem contra- gHhugee
hendo in eodem loco condiſeipulorum ſu- 1 ehegl
orum lIudibrio ſeſe exponeret, perrexid Dg,
Viennam, anims ibiaem contrahen- Untettic.
di, ſimulque de famulit ios ſet, t ocatt, wſ n
conditione ſibi providendi. Aeceſſit nialium,
Pproin Parochum Viennenſèm, petensee: Innenllnn
Pulari ; & ut facitins impetrayel peti-
tum, dictitabat ſea falſo ) & Vie- füſer 1
nenſom eſſe, & cuidam Comiti ſua lociſſe? oeo Dar
JNervitia; qua rationé aſſiſtentiam Pa- ehum
rochi haud difficulter impetravit: Quia lice ii
zamen congrunze ſibi Jervitium impe- Akren
trare non potuit, hinc in Patriam eae nn
Sempronia redire coactas fuit Jam Re.n. ie,
rò agitatus ſtimulis conſoient ia dabesee Uln.6
&qusrit de valore ſii matrimonii. QLua
interroganti reſpendendunzgd .
295 Rk. Matrimonium valuiſſe. Ratio (4
eſt: quia ùt caſus fert, Sempronius per- 2
rexit Viennam animòê ibidem aquirendi unt in
congitionem, ſeu ſervitium: ergo eti- trinn
am animéô ibi habitandi , & figendi aic,
Juuſi domicilium: at, qui figit in lac 1 ge,

Meim De imp. Clandeſtinit. & Raptüs. 263
domicilium, vel quaſi domicilium,
M.Gα ſortitur é& ipſo Parochum, & poteſt ibi
NDN Etlam prima die(cæteris ſuppoſitis) con-
trahere matrimonium, ùt habetur c. alt.
Uinee de Paroch. ſupraà relato, & cum aliis do-
Rρ cent Sanchez, Pont. Gobat tzr. 9. 2.
ANeNn g532. Kugler. n. 307. Laym. lib. .. tr. 6.
ihe c. 10. 2z. §. Laà Croix. z. 722. ergo.
ret, Dices. uidſit autem Sempronius
uNHE non habuiſſet animum habitandi Vien-
a næ, ſed quærendi conditionem & do-
A ℳ micilium, ubicunque demum locorum
Nre congruumreperirerrkt 9
NH K. PEx hac hypothefi Sempronius 296
GMe fuiſſet vagabundus: vagabundi autem
. 100cO Parochi domieilii ſortiuntur Pa-
eue rochum hofſpitii, & poſſunt ubique,
e adhuc validé contraxiſſet matrimo-
ei. nium. Sanchez, Leſſius, Pirhing, Kug-

G ler. n. 304. La Oroix. n. 7406. & 747.

o CASIS TERTIIS.
CAas Catholicus in quadam ivitate

l t Imperii, ubi Catholici permixti Vi-
ron vunt cum Acatholicis, contraxit ma-
nig trimonium cum Caja Acatholica, &-
ni gquiidem coram pſèndo -paſtore Pradican-
/, te: quia verò poſt annum circiter frege-
gien 4 R4 rat

poteſtatem tranſenui aa alia vota. In-
.

dieante potuerit licite, vel ſaltem wali-
de contrabere à . atram Cjo poſſit

alteni nuptam 03 14 te
297 K. ad primum. Cajus non tantùm
illicité, ſed etiam invalidè contraxiſie

pes perveniendi ad priorem, ulpote jam

ſtitutionem Tridentinam tenebatur
contrahere coram proprio Parocho:
proprius autem Parochus Caij non fuit
Prædicans, ſed Catholicus & verus
animarum Paſtor, à quo tenebatur eti-
am reliqua Sacramenta ſaſcipere. Nec
ullibi conſtat, quòd Fecleſia cum ſimili-
bus Catholicis, qui coram legitimo
Parocho facilè poſſent contrahere, velit

£ illicite coram Prædicante contraxe-
rit; quia fruſtravit Sacramentum. Vid.
Leſtſ. in auctar. Verb. Mæret. CGnverſa-
Zio cum Catholicis. caſ. 24. 25. & 26.
Gobat. tr. 9. n. 772. & 512. La Croix.
2. 771. item 7bn.
R. jam

rat thori fdem, peccando cum alia;

vit CGijam a lege viri ſolutam, fecitque

indulgeri licent ia ducendi aliamz Pra-
Vertim cum nudla buic amplins aſfalgent

Ninp.6

— uminonin
de jam qukritur k. un Cajns corkin, Pra- M,

ImerUnce

ſumnobet

nn groden

(rmmnin

enoCotho

. n eh,
MAnentur
4
npem,

videtur. Ratio eſt: quia ſecundàm con-
udlsin

diſpenfare. Ex quo facilè patet, quòd

Mentign
Ohuilan

Lentiim 1

ot. Vie
ond
Inern de
liͤfiten
idenre
Uniip
lea
COnnkhi
Alll na

uommcr
—

Neinda De imp. Clandeſtinit. &; Raptis. 26 5
n .A R. jam ad zdum, potuiſſe permitti 29
mun Cajo, ut & ipfſe tranfiret ad zda vorta.
en, KRario eſt: quia ſecundùm dicta, prius
GAH&. matrimonium certòô videtur fuiſſe nul-
Grz lum. Unde atteſtante ſimul, & appro-
Aimm bante Gobat cit. v. 37. à Reverendiſ-
GE fimo quodam Conſiſtorio declaratum
die A eſt, matrimonium fuiſte nullum illo-
“ rum ſponſorum, qui cùm à proprio Pa-
AH rocho Catholico obtinere non potuiſ-
ſent, ut eò, qué volebant, tempore co-
homknn pularentur, excurrerunt ad Pagum lu-
Cconcuu theranum, ibique à Prædicante copu-
lung Tati ſunt. ouadendum tamen erit Cajo,
ete t ad evitanda ſcandala, & alia ineonve-
obum nientia, à ſummo Pontifice, vel certè
Ci ab Epiſcopo petat authenticam dechara-
Etioncm nullitatis prioris matrimonii, li-

teneeumt centiamque impetret tranſeundi ad 2da
een 1 vora. Vid. Schmalzgr. hic n. II I.
1nH Notandum etiam eſt, hie fuiſſe ſer- 299
M monem de caſu, quo vel uterque, vel
l unus ſaltem ſponſorum Catholicus con-
RH traxit coram Prædicante. Etenim ſi
cunm ſponſi fupponantur fuiſſe acatholici, pu-
entun! tat La Croix cit. z. 773. permitti non
Cintß poſſe ab. Ordinario „ut diſſoluto priori
6. connubio tranſeant ad alia vota; eò quòd
Prius matrimonium coram Prædicante
Ccontractum probabiliter fuerit vali-

15 R 5 dum

266 (Conferentia duodecima
dum, ideôque ſtandum videatur pro

illius valore. Nec refert, illud fuiſſe

à Conſiſtorio Acatholico diſſolutum;
quia talis diſſolutio fuit nulla, inquit
Verumtamen non dubito ego, quin
ſi altera pars volens amplecti fidem Ca-

tholicam, in tali caſu aſpiraret ad alia

vota, Romà ſaltem impetrare poſſet
declarationem nullitatis prioris matri-
monii; quandoquidem Reiffenſt. cit.
tit. 3. à. I32. & ſeqq. Matthæucci in
Jua Candel. l. g. c. . à n. ro1. &alii plures
referant declarationes authenticas Car-

dinalium, quibus hujuſmodi matrimo-

nia declarata fuerunt ùt nulla &invalida.
Confirmor ampliùs ad hoc aſſeren-

dum ex reſolutione data à S. Pœniten-

tiaria Romana anno circiter 1718. ad
ſequentem caſum. Claudius natus &
ccducatus in hæreſi Lutherana, deſpon-
dit ſibi Bertam pariter hæreticam, co-
ram Prædicante ſuo tunc ordinario,
cui per aliquot annos conjugaliter co-
habitavit. Cum tempore Claudius ab-

jurata hæreſi ad Gremium Romanæ Ma-

tris ſe recepit, propter quod repudia-
tus fuit ab uxore, quæ poſt annum;
annuente heæretico Miniſterio, alteri
nupſit. Hinc Claudius Cajam ſibi jun-
Xxit,

Ninn 0

Ein

Cnicllium;

iir ſur 0
or role

ſimnin urge
Uretotnad
mttlmmn,1
UIrermemor
ilo beo;

eſtni,

Gnudose
Uiictone
heruiint
emt, &
rimum 8&
Ulmonium
n,ſecun
Il nullun
umilum,
(Wecoran
R olknin,
Cnd
eoncip
de⸗ ähi
(Umr
. Daroe
enti,

Cerini⸗
1ridenar
1t, Ulud ſ
0 Giſolonn
ll in
bitoego,t
elti flenl
ßirartut!
Petrare d
riorisn
Reifkent:
Crtheuot
Gliptn
Caruesl
voimnd
lninrd
Nhoe A
1Den
cite int
iuspmn
Netionm
gugile⸗
Clhuii⸗
Nunm
1o en⸗
oſt m,
etio, .

1

De imp. Clandeſtinit. & Raptuüs. 267
Xit, & in quadam Imperii Urbe fixir
domicilium, verus Maritus hujus pu-
tatitiæ ſuæ Conjugis habitus, ex qua
aliquot proles ſuſcepit. Tandem con-
ſcientia urgente quæſivit remedium,
& re totaad S. Pœnitentiariam Roma-
nam delata, invenit ſequens. Peteba-
tur ex memorata Pœnitentiaria r. An
in illo loco, ubi matrimonium contra-
Gum eſt, Concilium Tridentinum ſit
receptum a. An Claudius inter hæreti-
cos natus & educatus, Coram Prædicante
Miniſtro hœretico côtraxerit?́ 3. An Lu-
therani in his partibus matrimoniu ha-
beant, & agnoſcant Sacramentum ?à Ad
primum & adum reſponſum eſt affirma-
tivè. Ack 3tium verò negative. Pro-
indéque Romà reſcriptum, quòd ma-
trimonium cum Berta, quia Clandeſti-
niem, ſecundùm Tridentinum per ſe fu-
erit nullum, proptereâque Claudio
permiſſum, ut cum Caja putativa con-
juge coram ſuo Parocho & Teſtibus
conſentiat, in occulto tamen, ut ipſius
ſamæ conſuleretur, & ne eſſet ſcandalo
fuis concivibus. Ita mihi vir quidam
fide digniſſimus retulit, qui rei totius
(dt narratur) ſeriem de ore ipſius R.
D. Parochi huic zdo matrimonio afli-
ſtentis, exceperat. Subſummo jam:
atqui

268 1 Conſerentia duodecima . Nin
atqui ſi Pænitentiaria Komana agnoſ-. mene in
ceret hujuſmodi matrimonia ab hærc- m Cſtitu
ticis coram ſuis Prædicantibus contra- Areſ it
ca eſſe valida, vel tanquam valida ag. Inteill
miſiſſet Claudio, ut tranfirer ad ada vo- (un Cmin
ta; quia non poteſt diſpenſare in impedi. (alos
mento ligaminis: ergo &c. Uits Ar

„Orollaria ex diclisinferenda. mun
300 (Olliges ex dictis 1. Matrimonium Laummd
à berſonis habitantibusin loco, SIN
ubi Tridentinum quoad præſens pun- d tenm
tum nunquam promulgatum, aut re- (kium, m
ceptum fuit, contractum ſine Parocho& rd cie
teſtibus, eſfe nihilominus validum. Ka- (lim, ve
tio eſt: quia Concilium cit. expreſsè Uunepoti
declarat, hoc decrertum nonobligare, ſiheracci
ei, boß, eriginta dies à peblicatione eint: Pncgn
etgo in loco ubi nunquam promulga- In l
tum eſt, non obligat, ac proinde tam Cngren
Indolæ illius loci, quàm advenæ, vel Uuhem
potiùs vagabundi, poterunt valide con- unli
trahere ſine Parocho & Teſtibus. E- Endcl
contra ſi Concilium Trid. in aliquo lo- katgii,
co promulgatum ſit & receptum, inva- is
lide Contrahitur matrimonium ſine aſ⸗ nicil
ſiſtentia proprii Parochi, tametſi con. Umtti
4 tka-

Nltide De imp. Clandeſt init. & Raptüs. 269
Nommm trahentes invincibiliter ignorent dic-
woninbm tam conſtitutionem; quia, ut dictum
ntibus enn eſt n. 259. ignorant tia etiam invincibi-
Punm vlia lis non reddit Perſonas habiles ad con-
Unumlun trahendum. Ita communis DD. apud
ſterudꝛm Sanch. Conink, Reiffenſt. RKugler n.
lreinin 565. &e alios. ib ſe
Dices. At quidſ ſponi exeant acha a-
lium locum, ubi Tridentinum non eſt
promulgatum vel receptum, ibique
matrimonium clandeſtine contrahant „
e. critnè Validum
in * K. cum diſtinctione. Si enim exi- 301
gtiuwinle⸗ crint præciséè animéô ibi contrahendi,
miut & denuo revertendi ad ſuum domi-
em, cilium, matrimonium erit nullum. Si
elnt verò cxierint animéô figendi ibi domi-
rl lnl cilium, vel quaſi domicilium, vel alte-
cücht rius negotii Pertradandi causà, ita, ut
* dir ibi per accidens quaſi, & fſine aude i in
liatimf legem, contraxerint, valebit matrimo-

J en nium. Ita enim declararum fuiſſe à§.

in Gongregatione, & abiUrbano VIII. ap-
* probatum anno T62V. I4. Auguſti, teſtan-
lte tur Lugo Reſponſ: mor. lib. I. dub. 36.
i Engel. 1i. 3. n. 20. Bar boſaà, Matt-

hæucci Proxime cit. & alii plures.
ie Dices iterum. (Wi ita exeunt è loco

ne domicilii ,ſolò etiam animo contrahen-
ſ di matrimonium alibi, utuntur jure
ic⸗ ſue

302

270 Cceonferentia duodecima
ſno: ergo non agunt in fraudem legis;
ergo etiam poſſunt in tali loco inire
matrimonium, non minùs, fquam alioz
contractus. unn
R. cum P. Schmalzgr. it. n. 113.
hujuſinodi matrimonia eſſe invalida

non tam ob fraudem, quàm ob decla-
rationem ſic approbatam à S. Pontifice,
ui noluit ita eludi decretum Triden-

tini. Unde non eſt paritas de aliis con-
tractibus; quia, ùt ſuponitur, & debet

. ſuppgni, aliis non obſtat ſpecialis lex,

ſicuti contractui matrimoniali. Qare
O; Gu ult. conſ.
Coll. 2dò, Chriſtianos degentesi in
artibus infidelium v. g. Turcarum, va-
idè contrahere. Idem dicendum de
contrahentibus in partibus hæretico-
rum, ubi Epiſcopus, Parochus, vel
alius Sacerdos habens licentiam aſſi ſten-
di, adiri non poteſt abſque periculo gra-
vis mali, v. g. carceris, exilii &c. &c.
Ratio eſt: quia omnino rationabiliter
per Epikejam præſumitur, non fuiſſe
mentem Concilii vel Pontificis, com-

prehendere talem caſum; quandoqui-

dem Eccleſia vi hujus conſtitutionis
ſolùm voluerit obviare malis ex matri-
monio clandeſtino ordinariè proveni-
entibus minimè verò obſtare, quò
. mi-

N inn

minds Cach

Porineiiss

Procbimat

Mlem. 50

. 1 Mll.!

(N134
i Cerho
n corumc
Thenhune
R ſer guenn

Cen

lgdi 3tl
N didre

umdmmde

Uod bie
Pohtti
tubennt
Untur. V
Eills y t

reibus

bu

n vel

(ren
Emnicln
Gd
Chamenn tn
ei

Meidg De imp. Candeſtinit. & Raptüs. 271
udene Winus Catholici in integris territoriis,
IiDEHE Provinciis ac, Diœceſibus, ex defectu
is,guumt Parochi matrimonio conjungi unquam
poſſent. Boſco, Marchant. Herincx.
d.1I Aiſz. See. 10. La Croix. . 770. Reiffenſt.
ele imd 11. . 13 4. ubi mox ſubjungit, hujus-
umbe modi Catholicis in partibus hæretico-
iSom rum coram duobus ſaltem teſtibus con
tetun A trahe ndum eſſe 5 eoquòd tales facilè ob-
scedin Tincri queant, & ita declaratum ſit à
Gin,A S. Congregatione Cardinalium.
ßeellil Coll. 3t10 „Milites Caſtra ſequen- 30
gti C. tes, qui proprium non habent Qapella-
num campeſtrem ſeu Miſſionarium, va⸗

0 egen lideuhigs conjungi poſſe à Parocho
Turcurunt. 10 Pitii s quia tales, cum nullibi fixum
– habeant domicilium „ meritò æquipa-
Prochi de illis, qui in præſidio collocati, vel
atim 9 rdinus Nobilium. ſuis deſervientes
iage 1 cialibus, per longum temporis ſpa⸗

idet tium, vel majorem anni partem ibidem
tontt ſuſtentantur; quia tales aquirunt quaſ
at domicilium, ideéque non ſunt vagi,
efck ſed quantùm attinet perceptionem Sa-
ude cramentorum, ſubditi Parocho il⸗
4 Eeni lius loci, in quo converſantur. Schiara,
.“ 4 La Croix. n. 751. Clericat. deciſ. 25.
ee Coll.

272 Conferentia duodecima

3995

ant: atqui hoc poſſunt, etiamſi inviti
aſſiſtant; ergo. Et ita declaratum fuiſſe

teſtantur Cleric. cit. n. 20. Fagnanus c.

Qusſitum. de pynit. & remiſ-. n.7. alii-

gente cauſa.
matrimonio quam cautiſſimè proce-

verſa apud La Croix approbantem /.
742. regulariter credendum non eſſe
contracturis, aſſerentibus ſe licentiam
habere contrahendi &c. niſi in ſcriptis
hujuſmodi licentiam exhibeant. Ratio

nimirum , quia, Cauſa matrimonii
eſt una de graviſſimis, ex qua dependet
animarum ſalus, nec facilè diſſolvi po-
ceſt matrimonium ſemel (licèt invali⸗-
de) contractum, ſine ſcandalis & aliis
. ma-⸗

Coll. 4t %, Valori matrimonii non
obſtare, tametſi teſtes vel Parochus aſ-
ſiſterent inviti. Ratio eſt: quia horum
præſentia ſolùm exigitur in eum finem,
ut de matrimonio contracto teſtari que-

que plures. Meritò tamen cenſet Aver-
ia apud La Croix, tales, præſentia Paro-
chi tam irreverenter abutentes, gravi-
ter peccare; quod procul dubio verum
exiſtimo, ſi fiat ſine gravi, & valdè ur-

dendum eſſe; monétque recté A-

hujus facilè colligetur ex dictis; tum

Ditn
uuünks ine

lln etperie
mmoree⸗
Earigiun
er hdehi
(munilet,

. 1 5 ethidend
à S. Congregatione die 11. Maii. 1669.

Eainrihte
ſin tber

306 CGollig. tandem yptò, Afſiſtentibus

“

1) Man
ine
nnnde

ien

oe Demp. Clanaeſtinit. & Raptuse 273
utiinonin maximis inconvenientiis; tum etiam
brn quia experientia docuit, à ſponſis in-
Egunm ſano amorée exccæcatis, jam pluries fuiſ-
tinamfr ſe excogitatas fraudes, quarum occaſi⸗
otetrig one Parochi, aliique, minùs quàm
caimt oportuiſſet, cautè procedentes, & fu⸗
Ahramme amn exhibentes præſentiam, turpiter
I. Mü& proſtituti fuere. Hinc & Concilium
,imm TriderSs. ez. de refonm. Matt. c. g. præ-
nAα ipit Barochis, ne Vagoram matrimoniis
ncenleth interfent niſt primo diligentem inqui-
emuh Ntiozem fecerint, & re ad Ordinarium
ents, delats ab eo licentiam id faciendiobtis
Gobio de Aluer Et hoc præceptum graviter
Evle obligare; meritò tenent Averia; San⸗=
chez, & alii communiter.

CONFERENTIA
eNI DECATkgꝰRZA TERTIA
len De Natura; & Eſſentia Matri-
ee monii, uſdémque Solemnita-
mmm 30. Mazrimonium Aſk legitina Maris at .
giee mina conjanktio, in individis am vi te ſciriu⸗

K

, tem & . l
. ſckie 3 . Elq; triplex, videlicet legitimnms, atam,
Ab eoutnatumm. ee
1

=

§ 269. u.

“

274 Conferentia decima tertia

309. Inter Fideles legitimè celebratum, elt Sas

cramentum.
30. Materia remota ſant corpora, proxima
eſt traditio: Forma autem ſunt verba, vel alia

Signa contrabentiü, conſensiiſatis eæprimentia
311. Miniſtri hujus Sacramenti ſunt ipfimet con-

trabentes: =
312. Non item Parochus: quiſolum N teſtis an-
thorizabilis.

313. Conſenſus oontrabentium debet eſſe mutuus,

voluntarius, liber, & abſolutur &e.
314. Si Matrimonium contrahatur ſub conditi-

one honeſta de præaterito, aut praſenti, ed ſub-

ſiſtente ſtatinz convalecit.

315. Si ſub conditione ptoyficè, vel etiam morali-

ter impolfibili, idebque abſque ſerio animo con-
trabendi, matrimonium eſt nullum.

316. Inforo tamen externo (niſi aliud conltet)

hujuſmodi conditiones habentur pro non adjee-
tis, & matrimonium praſumitur validum.
37. Si contrabitur ſub conditione repugnante
Jabſtantiæ Matrimonii, vel ejus triplici bono,
non valet. “
318. Valeret tamen, ſi contrabendo Je verè obli-
garent v. g. ad ſervandam fidem & . licèt bhabe-
rent intentionem aliquando non ſervandi &.

319. Ad Matrimonium legitimum requiritur

tripleæ ſolennitas, nempe I. trina denuntia-
tio. 2. Copulatio, ſeu benedibtio Parocht, 3. E-
juſdemque, & teſtiunz præſentia. “
320. Rgolvitur Cafus l. de Perlöna, Aua vol⸗
Bimpliei Caftitatis obſtridta, nuplit cum hac con-
ditione, ut ſibi liceret ſervare Caltitatem Deo
promiſſam. “
321. An talis Perſöna à Judice Eccleſialtieo con-
demnata ad reddendum debitum zeneatur, ve
ſa tems poſſis licitè reddere 2 322 Vi-

(DM.
R 38n cktur ei
tinem,

39 Mbitur
nirindacta
umininnuh
t. Nehoitur
umntum a
Uuit ere ⸗

l beebhee

i. Cpult Car
Mhnli

o⸗ Mrinn
Auunizeſor

n lunitt i

rio nondel
6. eeranti
Nranie cont
deeramzen

Qanch
uttahun

unpan,
1 e lan
14 in ut

nitenn De Nat. & Eſent. Matr. & . 275

lyutuni,l 322. Videtur eidenz confſalenduns, at petat di-

Vpenſationen.
pore 323. Rgſolvitur Caſus II. de Leella, qua Rereu n
nderti, A minis inducta (probabilius invalias) nuhpfit, &

ſtirertrinn. convivio nuptiali diſoeſſit.
iintiimt 22 4. Reloltitur Caſus III. de ſponſo, qui ob impe-
dimentum afknitatis occulté contractunr. res
zünng o nuit ducere iponſanm ſuam ‚proptereaque à Ja-
dice Eeclelialtico fust inearceratus &
lues 325. Copula Carnalis non et de ehéntia Matri-
tot 6ö. monii.
utrhbin 326. Matrimonia contracta cum pakto illad al-
enti, nandodi Wioendi per repudiuns & ſunt nulla.
327. Sacerdos in ſtatu diſgratiæ alſſltens Matri-

grinnn. maonio non peccat.
ſriaum 328. Teccant tamen graviterſponſi, in ſtatu diſ
um. gratiæ contrahentes; guia indignè ſur cepiunt
ſulenk Sacramentum.

4rjnint, 329. Quando per Epiſtolam, vel Procaratorem
zrd conttabnnt, debent eſſe in ſlata gratiæ pro ee
zinni ae tenmpore, qué contradtus fit per Procuratzorem.
zunhni 330. leſe tamen Procurator fungendo egatione
lua in ſtatu diſoratiæ, non peccat.

4 §. 1.
lent, Præmittuntur, & breviter reſol-

nut vuntur quæſita, ſcitu neceſſaria ad ritè .
decidendos Caſus de Natura ſeu
9 37 eſſentia Matrimonii.
“
Qnen primò. Quid ſit Matrimo-
mm nium?

„ K. Matrimonium eſt legitima Maris 307
1 ac cfœminæ conjunctio, individuam vi-

„

4

276 Conferentia decima tertia

tæ ſocietatem retinens. Ita in re com-
miunis. Dicitur autem conjunctio legi-

tima, id eſt, facta ſecundum leges,
inter Perſonas ſcilicet non irretitas im-
pedimento aliquo ſaltem dirimente.
Quèd autem conjunétio illa debeat efſe
individua ſeu perpetua, colligitur ex
fine primario, in quem inſtitutum eſt
matrimonium, nempe ad procreandam,
& honeſtè educandam prolem: hoc au-

tem nunquam, aut vix unquam fieret,

ſi Parentes non conjungerentur perpe-
tuo fœdere, ùt conſtabit ex dicendis:

ergo. Alii diſtinguunt inter matrimo-

nium in feri, & in falcto eſe. Matri-
monium in fieri (quod habet annexam

rationem Sacramenti, uùt videbimus)
deſcribitur à Scoto 4. diſt. 26. 4. Aß.

quòd ſit maris & fœminæ mutua trans-
latio corporum ſuorum, pro uſu per-

petuo, ad procreandam prolem, & de-

pitè educandam. Matrimonium au-
tem in facto eſſe, eſt mutua obligatio,
ſeu vinculum illud, quò conjuges inter
ſe mutuò indiſſolubiliter obligati per-
manent; quod vinculum eſt effectus

contractůs matrimonialis. Vid. Maſtr.

Quær. 2dò. Quotuplex ſit matrimo-
niumm 1

R. Ma- 4

Delltur.
Mtrin
Ctlytimu,
lytmmmn
W eonlentn
Abrenon.

rrauten

Pltiuitn
Ournon ſ
d ſeri
NEII.
ſinkuchrt
COnem
Dremhm
ſum ſteo
ſroniume
en inten
(nment
Mmmmg,
lene rerl
annll ve
(Eurnior
amng
Inkecen
Cranen
GAando

i,H4H
Itain k4

opunctoke
Undrn N
ieiimt
Ciinr
ilaceber:

colier
Inſtinmun

rocten
Olem: hi

entute .

ex Cicehl
Nrer wunn
oer U

De Natur. & eſent. Matr. &c. 297

R. Matrimonium eſt triplex, videli-308

cet legitimum, ratum, & conſamatum.
Legitimum dicitur illud, quod legiti⸗

mo conſenſu inter perſonas habiles,

ſeu jure non impeditas conſtitutum eſt.

Dicitur autem legitimum, eà quòd juxta

leges ſit initum. Et tale matrimonium

datur non ſolùm inter fideles baptiza-

tos, ſed etiam inter omnes illos infi-
deles, qui legitimè, id eſt, abſque
ullo impedimento dirimente con-
trahunt. Matrimonium ratum in

ſe includit legitimum, & inſuper addit

rationem Sacramenti, per quod ma-
jorem firmitatem aquirit, quamvis non-

dum ſit conſummatum. Et tale matri-

riis. monium datur ſolùm inter fideles, non

item inter infideles, utpote incapaces

Sacrameêenti. Tandem matrimonium

conſummatum appellatur, quod acce-

dente reali corporis uſu, ſeu copula

carnali perfecta, & de ſe ſufficiente ad

generationem, inter Conjuges eſt com-

Pletum & conſummatum. Ita rurſus
in re communiter DD.

Quær. 3tiè. Sitnè matrimonium Sa-
cramentum novæ legis inter fideles, &
quando à Chriſto inſtiturtum?
R. Eſt ſacramentum inter fideles, ſi
legitimè contrahatur, ſaltem cum in-
. 8 3 , ten⸗

309

278 Conferentia decima tertia
tentione illa generali faciendi, quod
Cbriſtus inſtituit. Ratio deſumitur
tum ex perpetua traditione & ſenſu
Eccleſiæ, tum etiam quia hoc nedum
Concilio Florentino, ſed etiam à Tri-
dentino &.. 24. Can. I. tanquam de fide

fuit definitum. Cæterùm de temporé,

qué contractus matrimonialis à Chriſto
ſit elevatus ad dignitatem Sacramenti,
non conveniunt DD. ùt videre eſt a-⸗
pud Clericat. de Matr. deciſ. 1. n. 1 .
Scotus, aliique plures ſatis veroſimili-
ter aſſerunt, fuiſſe elevatum tunc, quan-
do Chriſtus Dominus Matth. 19. ap.
probans matrimonium eò modo, quôò

primitùs inſtitutum fuerat Gen. c. 2.

ſubjunxit: quod Deus eunri, e
non ſeéparet j quandoquidem ali M
planius inveniatur inſtitutio hujus Sa
cramenti. Herincx hic di b. 2. . 20.
Quær. 4tò, quænam ſit materla;,

quæ forma, & quis Miniſter hujus Sa-

cramenti?
R. 1. Materia remota ſunt corpora
tradenda, proxima verò eſt traditio
corporum in ordine ad Sencrarlonen
prolis. Forma autem ſunt contrahen-
tium verba, vel alia ſigna externa ver-
bis æquivalentia, & mutuum conſen-
ſum internum, atque traditionem 8

NNat

Ctrlonen
Unenia.

Sn. Ne

Une aſin

Ulns int
Unolo er
Uultstntri,
Eermritadſt
ſiegende
1 N
merin con
Uhorn edt
ünlodee
Nndäse
1nd.
Corporun
eramen
IUnm in 5
ueieere
Wima
unopot

uin

Ankann
ada
ſfcjen
Neifen

tirtin
Nienti,
tio deiung
tione &l
n hocnein
Cetiumt
nqvum
mdeten
nialsa
1 Here
ridelet

gs rerol,
ntunc, 9
Itth.

De Natur. &- elſent. Matr. & 279
ceptationem corporum ſufficienter ex-
primentia. Scot. 4. diſt 26. Maſtr.
diſp. 20. Theol. moral. n. 9. & Io. Reiffenſt.
aliique paſſim. Ratio prioris eſt: quia
Chriſtus inſtituens hoc Sacramentum,
in nullo penitùs mutavit naturam con-
tractûs matrimonialis, ſed eum duntaxat

elevavit ad ſtatum &dignitatéSacramen-

ti: ergo eadẽ eſt materia hujusSacramen-

ti, quæ eſt materia contractûs: atqui

materia contractůs matrimonialis ſunt
corpora contrahentium: generaliter
enim loquendo materia cujuslibet con-

tracts eſt res illa, de qua contrahitur:
ergo. Quòd autem traditio legitima

corporum ſit materia proxima hujus
Sacramenti, probatur à ſimili; nam e-
tiam in Sacramento Ordinis traditio
materiæ remotæ, cenſetur eſſe materia
proxima ipſius: ergo idem dicendum
in propoſito. Ratio autem zdi eſt: tum
quia & in cæteris Sacramentis forma
conſiſtit in verbis; tum etiã quia genera-
tim forma contractuũ ſolent eſſe verba,
vel alia ſigna verbis æquivalentia, quæ
ſufficienter exprimunt internum con-
ſenſum contrahentium. Ita cum com.
Keiffenſt. Thl. moral. tr. I4. diſt. 13.
n. I4. ð
S 4 Di-

2 8o ò Cbnferentia decima tertias Mur.
Dictum etiam fuit; vel alia ſigna ex- Hun in n
terna verbis aquivalentia &. Quia mi in⸗
mutus, etſi loqui non valeat, nihilomi- chdienen
nus matrimonium contrahere poteſt; mmdimder
cum, quod verbis non poteſt, ſignis va- Mliitiſi
leat declarare, ut diciturc. Cum apud. ueg. e
de ſponſal. Ubi Pontifex hoc ipſum ad- m bokerun
mittit de muto & furdo, dummodo wp ſermo
hic fit compos rationis, & fufficienter armdum
intelligat, quid agatur. Wip ecle
31I R. 2d. Miniſtri Sacramenti matri- (ntciele
monii propriè ſunt ipſimet contrahen- umtimd
tes, ambo quidem adæquatè, ſinguli iqerlie
autem inadæquatè. Ita communis, & in Ghids
præſertim Scot. 4. dißt. 26. J. de Mini- um, H
Stro, ubi ait, quòd ipſimet contrahentes ſüsverbis,
miniſtrant ſi, i hoc Sacramentum, vel ientin
mutad, vel aterque ſibi, integrant ta- ſtim qlie
men unum Miniſérum. Ratio eſt: quia miim,
ille debet eſſe Miniſter hujus Sacra⸗. (alliſte
menti, conſiſtentis in contractu, qui imn anin
eſt miniſter ipſius contractús: atqui (un ie⸗
Miniſter hujus contractus funt ambo n ſt do
contrahentes; ipſi enim per mutuum
conſenſum faciunt contractum: erge
Dices. Juxta præœſeriptum Triden-
tini cit. Parochus vel alius Sacerdos aſ-
ſiſtens matrimonio, intellecto ſponſo-
rum conſenſu, debet dicere ad illos:

.

ſs tirtli De Natur. & eſſent. Matr, & . 281
sſe Ego vos in matrimoninm oonjungo, in
sG& C nomine Patris, & Filii, & irits §.
len,imd ergo dicendum, quòd hic ſit Miniſter;
tehere an cum aliunde videatur abſurdum, dicere,
ot. gun quòd Laici ſint Miniſter Sacramenti.
re. h KRK. neg. conſeq. Etenim verba iſta 312
boeihin non proferuntur à Sacerdete ſeu Pa-
O, Anmn rocho permodum formæ ſed Ppræcisè
& lufen per modum Piæ precationis, ac cære-
mphoniæ eccleſiaſticæ, quâ confirmatur,
eri m & in facie Eecleſiæ approbatur contrac-
N tus matrimonialis; quod vel inde evi-
rt, ink denter licet concludere tum quia 0-⸗
OoeNns lim ſubſiſtebat matrimonium clandeſti-
8 „ℳ« num, & etiamnum ſubliſtit ſine præfa-
) ctis verbis, ſi contrahatur in loco, ubi

neut Tridentinum non fuit receptum; tum
eee . etlam quia hodiedum ſubſiſteret matri-
ids monium, tametſi Sacerdos vel Paro-
ni „ chus afſſiſtens nullum proferret verbu-
lum, aut invitus aſſiſtens contradiceret.
nin 13 Quare dicendum, quòèd Sacerdos aſſi-
na, ſtens ſit duntaxat teſtis auctorizabilis,
88 “ ſeu talis, qui nomine atque aucéctori-
rate Eccleſiæ aſſiſtere, & in contrahen-
tes habere debet jurisdictionem ſpecia-
W lem, vel ſaltem ab habente talem ob⸗
Vn 16s tinuiſſe licentiam aſſiſtendi. Et quia
o hoc Sacramentum non requirit Mini-

„ Krum conlſecratum; hinc abfurdum vi-
16 „ 8 F deri

282 Conferentia decima tertia e Mtu
deri non debet, quòd poſſit confici à iwel
Laico; conſtat enim, quòd etiam fœ- uunnctibu
mina poſſit adminiſtrare Sacramentum (eellentl

Baptiſmi. Cmmunis. uoflij
QAr. 5t0, qualis requiratur con- minr or
ſenſus ad valorem matrimonii? (won alte

313 R. Requiritur I. conſenſus mutuus, Plij, Nie
2. verus & ſerius, 3. voluntarius & imelitege
liber, 4. abſolutus, & y. proprius mn urgn
contrahentium, aliquo ſigno exter- Dligumur
no manifeſtatus. Ratio horum colligi Chenent
poteſt ex dictis de ſponſalibus A. z. 2. Si yenotn
enim conſenſus ſponſaliũ debet eſſe ve- .
ſtitus memoratis conditionibus, à for- (Iun cortt
tiori idipſum tenendum eſt de conſen- onelhd
ſu in matrimonium. Vid. Sporer z. bſiltent

290. conlenſu
Dices. At quid, ſi matrimonium inabloln
contrahatur ſub conditione, eritnè va- cond
lidum? e cone
Ante reſponſionem advertendum, da. gun.
ri nonnullas conditiones, quæ ſubſtan: (nlitin
tiæ matrimonii repugnant. 2. Aliæ dan- lnlne
tur, quæ ſunt impoſſibiles vel naturali-· iglon
ter, vel ſaltem moraliter, ita ſcilicet.
ut ſine peccato poni, & adimpleri ne- Edren
queant. 3. KRurſus aliæ conditiones dan. Kwen
tur de ſe honeſtæ, vel etiam indifferen Ninr
. tes, & iſtæ poſſunt-eſſe vel de præteri:· Etde⸗

to, vel de futuro primuùm, prout etia am tmnen

..
fieri

4

4

oteto De Natur. & eſent. Matr, & . 283
lt om fieri poteſt, & non rarèò ſolet in aliis
od imm contractibus. Subſtantiæ repugnan-
Sacrumin tes cenſentur, quæ repugnant vel I.
bono fidei conjugalis, vi cujus conjux
Ainue tenetur corpus ſuum ſervare conjugi,
nori!: & non alteri proſtituere, vel 2. bono
ſenmsmm prolis, vi cujus conjuges tenentur non
olmmm impedire generationem prolis, vel 3.
. en bono Sacramenti, vi cujus conjuges
ſono en obligantur contrahere indiſſolubiliter
rum & perpetuèò, vel potiùs ad dies vitæ.
41 Hôc notato.
ebetelen . R. ad quæſtionem I. Si matrimoni- 314
ibes um contrahatur ſub conditione de ſe
tcees honeſta de præſenti, aut præterito, tunc
G ſublſiſtente conditione ſtatim valet; quia
Conſenſus conditionatus ſtatim tranſit
vtimume in abſolutum. Si autem contrahatur
e,An ſub conditione de futuro contingenti,
ante conditionem adimpletam non eſt
tenene validum: poſita tamen, ſeu adimpleta

u u conditione ſtatim convaleſcit, & qui-
„,AMAH dem ſine novo conſenſu, dummodo an-
dung tiquus non ſit revocatus. Ratio eſt:
nhone quia alii contractus ſub conditione ce-
immleit lebrati, poſita conditione ſtatim valent,
goesc⸗ & tranſeunt in abſolutos, præciſo om-
liler ni novo conſenſu: ergo idem dicendum
Eynt eſt de contractu matrimoniali (ſuppoſitò
te Lamen, quòd ſit celebratus coram Paro-

6 cho 5

=—

284 Conferentia decima tertia UMutvr.
cho, & teſtibus) tum quia matrimoni- mitale
um in ratione contraéctùs non differt ab men, G0
aliis; tum etiam quia de contractu ma- (ganmſkanti
trimoniali nihil ſpeciale conſtiturtum s in
reperitur ullo jure, ſive divino, ſive mſcd en
humano. IIIſung. tr. 6. diſp. 9. n. 47. (n attemn
Laym. Caſtrop. Bonac. Babenſt. tr. J. weis, &
Part. 7. dAiſp. 2. art. 3. n. 27. Notat ta- euümiur⸗
men Sporer. . 329. & alii communiter, Nanktl
hujuſcemodi ſponſis uſum matrimonii .
non eſſe licitum, priùs, quàm conſtite-. iimon
rit de conditione adimpleta; ſecùs e- mWiitar
ninpm exponerent ſe periculo fornicandi. Iimenun
FVia. DD. citt. (((Vchh
315 R. 2. Quando contraétui matrimo- 8, Ked
niali adiicitur conditio vel phyſice im- Metamil
poſſibilis, qualis eſt hæc: / lam digi- (Wmodunn
totangas, vel impoſſibilis moraliter, ůͤar ienenn
eſt ſequens: &inter conſanguineos licet EeEen ne
contrahere, & ex circumſtantiis colli- Khecuni
gitur, eam adiicienti non fuiſſe ſerium i ne
animum contrahendi, nullus efficitur E 8.
contractus matrimonialis. Ratio eſt: laith,
quia ſine intentione contrahendi dari )

N
non poteſt conſenſus requiſitus ad valo. wicn
rem contract⁴s matrimonialis: at ubi reugn
non eſt ſerius animus contrahendi, non h
datur intentio: ergo &c. ieri
316 Dictum tamen fuit & ex circum- pler

eto De Natur. & eſent. Matr. &. 2985
la mattim Rantiis colligitur, non fuiſſe ſèrianm a-
nonciden pimum, G&. Nam ſi abſint tales
COnttidnn circumſtantie , conditiones impoſ-
econtun fibiles in foro externo præſumun-
Ginn“ tur joci causa adjectæ, adeôque in
5Sα foro externo habentur pro, non
Pebent. adjectis, & in favorem matrimonii
, Nm præſumitur pro valore contractûs, pro-
commm ut expreſsè deciditur c. fiz. de conditio-
nmimn nib. aAppoſ. Idem tenendum eſt de ma-
imconu trimonio contracto ſub conditione
;ſes moraliter tantùm impoſſibili, v. g. &
ricenn 1Ixorem occidas, ſi fildemneges, & . da-
tô enim, fuiſſe ſerium animum loquen-
uümm tis, & conditionem ab altera parte im-
Nhfet⸗ pletam, ſubſiſtet matrimonium, quem-
ri admodum contractui ſtare, & olve-
mori re tenetur poſt adimpletam conditio-
e turpem, qui promiſit meretrici da-
d=e re pecuniam, ſi concederet uſum corpo-
fileln ris. Ita cum communi Sporer z. 337.
lis au EG 335. Salmanticenſ. Mezger apud Ba-
benſtub. cit. n. 15. “”“
6 R. 3tid. Si matrimonium contraha- 317

„henc
en tur ſub conditione, vel potiùs ſub mo do
ls:r reépugnante ſubſtantiæ matrim onii, ejuſ-
* V triplici bono; ùt ſi alrer dicat al-
ning, eri: contraho tecum, ſi generationem
⅓⅝ Pr. olis evites; vel, donee inveniam dig-
„niorem; aut, ſi pro quæſt u adulteran-

dam

1

286 Conferentia decima tertia

dam te tradas, ita, ut hujuſcemodi con-
ditio in pactum deducatur, & eò modo

aut pacto contrahatur, ut conjux ſit ob-
ligatus ad talia facienda aut permitten-

da, contractus matrimonialis nullus eſt,
non tantùm jure poſitivo c. ſin. de condit.
appoſ. ſed etiam ipſo jure naturali.

Katio eſt: quia de fubſtantia contractũs
matrimonialis eſt conſenſus in ſocieta-
tem perpetuam, ad fidem ſibi ſervan-
dam, & ad prolem ſuſcipiendam, aut
certè prolis generationem poſitivè non
impediendam: atqui memoratæ con-
ditiones, ſi in pactum & obligationem
deducantur, tollunt talem conſenſum;
cùm obligent ad eidem contraria: ergo.
Vid. Spor. . 342. IIII. cit. n. 5y1. Filliuci.
tr. 1o. p. I. C. g. n. I17.

318 Dixi tamen: Si hujusmodi conditiones in

pactume&grobligations dedacantur; nam ſi
conjuges ſeſe verè obligent ad perpetuò
ſervandã fidem, & ad reddendum debitũ
&c.tametſi haberent voluntate hujuſce-
modi obligationi nunquam ſatisfaciendi
in actu 2do, nihilominus matrimonium
valeret; quia actus zdus v. g. redditio-
nis debiti &cc. non eſt de eſſentia vel ſub-
ſtantia conjugii, ſed tantùm actus pri-
mus, ſeu obligatio reddendi, vel jus
petendi; ferè quemadmodùm de llu⸗
an-

Denlter
otirotine
untium vo⸗
Eiptun V.
t,let rov

Cnunſervancl

Er to.
Is ad cont

oolom;

l Ponpr
u Eene.

Utilexdol
n extrinlee⸗

n Eenon

bln dere
MN Mop
Veprelent
elicione

eccn

Is nee
lun conſi
Uone pe
Ennb n

Arthlte

. Cnclun

Urgtiken
Kinen
n, non
Gritltr:

tertis De Natur. &) eſſent. Matr. &. 287
Reenodier ſtantia voti non eſt actualis obſervatio,
t,Kehm ſed tantum voluntas ſeſe obligandi; un-
tcofmke de votum v. g. Caſtitatis adhuc vale-
pemim Tret, licèt vovens haberet animum nun-
ilisnnles quam ſervandi caſtitatem. Vid. DD. citt.
Sude n uær. 6t0, qualis requiratur ſolen-
re um nitas ad contrahendum debitè matri-
ncee monium? . ... . .
indee . R. Juxta præſcriptum Concilii Trid. 319
nbilen 5K. 24. de reform. matr. c. J. requiri-
tur triplex ſolennitas, quæ eſt quaſi for-
ma extrinſeca matrimonii, nempe I.
Trina denuntiatio prævia. 2. Copula-
tio ſeu benediéctio Parochi. 3. Præ-
ſentia proprii Parochi & teſtium. De
hac præſentia egimus 4. n. 251. De be-
nedictione breviter adverrendum, non
eſſe peccatum mortale, immèò proba-
lten biliàs nec veniale, ſi ſponſi matrimo-
nium conſumment non præmiſſa bene-
1 dictione Eccleſiæ, dummodo abſit con-
tune temptus aut ſcandalum. Ita cum aliis
nlun Babenſtuber. cit. n. 39. Ratio eſt: quia
hrklen Concilium Trid. proximè cit. horta-
lrßſan⸗ tur quidem conjuges, ut ante benedi-
im ctionem non conſumment matrimoni-
elli um, non tamen præcipit, ſed tantùm
rine conſulit: conſilium autem non ſequi,
n, ex ſe peccatum non eſt: ergo.
, Denuntiationes tandem quod atti-

n . net

jencdam,
poſtinen⸗
noratr
Pögrione
conlenin
rrainen
I.

„

288 Conferentia detima tertia

net, ordinavit Concilium Trid. loc.
cit. at in poſterum, antequam matri-
moantum contrahatur, ter à proprio
eui
1 zulta

zontrahentium Parocho, tribus conti-

nuis diebus feſtivis in Eeccleſia inter

Miſſarum ſolemnia publicè denuntietur,

nter quos Matrimonium ſit contrahen-

dum. Qumque finis hujus præcepti ſit

gravis momenti; hine Dodtores com-

muniter fatentur, denuntiationes inter-

mitti non poſſe ſine gravi peccato, niſi
excuſet legitima cauſa, vel diſpenſatio

interveniat. Quòdſi ſponſi in eadem

Parochia non habeant domicilium, ſed
ſpectent ad diverſas, in utraque Paro-

chia fieri debent denuntiationes, ut

impedimenta eò faciliùs detegantur.

Attendenda tamen erit circa hoc pun-
tum conſuetudo locorum. Cæterùm

quinam in proclamationibus ſeu denun-

tciationibus diſpenſare valeant, dictum

eſt n. 5&I.

matrimonii.

CA.

Dblter.

Aol

lſnſin a

uceberand,

I Mariti

ſ
Muc
niſone ſr⸗
Wonemn ee

.

utn i 1

rn imne
(vor clſan
Uun no
MArmlt

ſeuln

mn, ſu,t
tande,
Uigin
agm,
la

Atn rea⸗
uſn n
Proponuntur, & breviter refol-
rvuntur Caſus practici de valore

A uhl
einn
eiſliun
AI Mat
adi

na feeq ℳ½ De Natur. & Eſent. Matr. G&. 299
n CASIUS P RIMIIS,m,

tegtn

2 I Iia vots Caſtitatis obſtricta, poſt

Irhhut a . BOY
e,H multas precum inſtantias anaen

4 Aeuutere conſonſit in matrimonium oun, Titio Vi-
amk duo celebrandum „ Nod ſub ea conditio-
ſugi ne, ult Mar u; debitum nunquan po-
Ddhes RKularet, & libi liceret caſtiütaten Deo
R Promiſſam ſorvare illæſam. Titins con-
e Airionem accept avit quidem, ſod poſt ce-
1 en lebratum in Pacie Ecleſiæ matrimonium,
ſelcien debitam importunk petiit, quod tamen
i n uxor conſtanter negavit. Et quia alis
RMZ weodo import anitat em viri declinare,
uete jiudicavit ſibi impeſſibile , hinc ad redi-
tit, wendan vexam, & votum Deo ſèrYan-
dn Jum, fugä ſibi conſuluit. Verum de-
iee ILata tandem tota rei ſerie ad Zadicem
. E Leccleſiaſticum, Titia ſul interminatio-
busſd „e graviun pæœnarum condemnata, &.
lun,d comyalſa ſuit, ut viro cobabitaret, &
Lebitum redderet, eb præſèrtim, qudd
votum ſuum probare non potuerit, nec
in altuali contractu coram facie Eccle-
—lLe celehrato quidquam exceperit. Te-
tet dA vit proin multum anxia ad Confeſſariu,
ge conſilium poſtulans, & quaærens 1. an, Va-
leat matrimonium ita contractuns? 2.
an Zudici obtemperare, & Marito de-

2.

bi-

„

290 Conferentian decima tertia Mn.
bitum reddere teneatur, vel quid ſibi Nadd.)
agendum Eenno
320 RK. ad Imum. Matrimonium valet. oltempe
KRatio eſt: quia Titia obligationem red- (lkementin
dendi debitum, ſaltem remotam, ſeu in pümptione
actu primo non excluſit, ùt ſupponitur; ellid iti
præſertim cuùm more aliorum in facie MWen uum
Eccleſiæ centraxerit; ſed tantùm ex- Um andt
cepit contra actualem redditionem de- l. Nee
biti in actu zdo: actualis autem reddi- Qrmoede
tio non eſt de eſſentia ſeu ſubſtantia (ltß con
matrimonii; ſecus enim dicendum fo- lhrrceytn
ret, quòd B. Virgo Maria (quæ pro- (Nn Prrinn
cul dubio nunquam habuit animum u- NNndRüg
vendi matrimonio) non fuiſſet vera ſtribell
Conjux, nec validè contraxiſſer cum contenetu
fuo caſtiſſimo ſponſo S. Joſepho. Et ſiumt
quamvis multi Doctores teneant, matri- cli Multe
monium cum pacto ſervandi caſtitatem pleretur,
initum, eſſe nullum, oppoſita tamen undanch
ſententia, quam defendunt Vaſquez, It.0
Præpoſ. Herinex. cit. diſp. 3. n. 37. Kug- go
lIer n. y2o. & alii plures, eſt probabi- nmnium
liſſima: atqui Matrimonio juxta proba- umn
bilem ſententiam validè contracto cer- E
tò ſtandum eſt; tum quèd ſit cauſa ſtmori
favorabilis; tum etiam quia præſumen- ul
ddum eſt potiùs pro valore, quàm pro culmncdh;
nullitate actùs: ergo. Vid. DD. pro- inmnnnin
xime citt. olle

.

u tertii De Natur. & eſent. Matr. & c. 291
„el ul, . R. ad 2dü. Titia in rigore loquendo, & 321
eyrx juſtitia non tenetur reddere debit,
nomumd nec obtemperare Judici. Ratio eſt:
igrinmm quia ſententia Judicis procedit ex falſa
enctma Præſumptione facti particularis, nem-
tnpeon pe quèd Titia non exceperit contra ac-
iorum n“ tualem uſum matrimonii, & Maritus
ummm talem conditionem nunquam accepta-
Alrnne Verit. Nec dubitandum, quin Judex
Sarend aliter procederet, ubi de rei veritate
u te ſibi ſatis conſtaret: atqui ſententia,
vel præceptum Superioris procedens ex

loendum
ine⸗ falſa præiumptione facti particularis
ictacimm non obligat; unde Uxor, cui certô con-
Kilite ſtat de adulterio à Marito commiſſo,
trvilre non tenetur ampliùs eidem reddere de-
lene bitum, tametſi ad reddendum à Judice,
hemme Cui adulterium probare nequit, com-
ci ie pelleretur, prout cum aliis pluribus te-
lae ent Sanchez. I. 10. diſp. 12. n. 6. Laym.-
6 l. F. tr. I0. p. 3, 6. I. n. 4. Sporer. 2.

51. ergo &c. Nihilominus cùm ma-
NOH trimonium ſit valideè contractum, ut
ſuenmm ſupponimus, ob rationem datam ſupe-
N „% rius, & Titia debitum negare non poſ-
RW ſit moraliter loquendo, tum ob pœnaàa
à Judice Eccleſiaſtico intentatas, tum
etiam ob importunitatem Viri, & con-
A rinuum incontinentiæ periculum; hinc

procul dubio poteſt, immò ex charita-

292 Conferentia decima tertia
te ſaltem tenetur reddere; quia votum
continentiæ cum tanto rigore non ob-

ligat, nec debet eſſe majoris boni im-

peditivum. Hinc eſt, quèòd Maritus,
qui fecit votum non petendi debitum,
teneatur illud interdum non ſervare, ſi

Laymm. l. 4. tr. g. c. 7J. Z. 16. Illſung. tr.

T. diſ. I. n. I2. MM
322 Confulendum tamen videtur Titiæ,
ut propter periculum incontinentiæ

vitandum petat diſpenſationem, quam

impetrare poterit, & de facili impetra-
bit vel à ſummo Pontifice, vel ab E-

piſcopo, vel denique, ſi neceſſitas ur

geat, ab aliquo Mendicante, qui vi pri-
vilegiorum fuorum in voto continen-
tiæ, ſaltem poſt contractum matrimo-
nium, ubi neceſſitas urget, diſpenſare
poſſunt, prout poſt alios bene probat

Sporer tr. 3. decal. c. 32. n. 54. &. 75. &

infrà n. 19“. videbimus.

CASIS SECINDIS.

OBEmpronia 4 Parentibus ſuis ſapins

angariata, ut nuberet Sempronio,

ad e‿ααnendas tandem aliquando Paren-

wnm minvas, & importunas ſölicitationes,

—
bit

ician. Mea
ilſen, ih
re⸗

advertat tale votum ægrè ferri ab uxo- Pülcere,

re, aut præbere cauſam diſcordiis. Vid.

n fr.

unhAehi
umn, aleſit

ilue ohn

onſ
entunnmn
(Vuriturz⸗
rinnniit,

N. Cone

(niumel
(umpis ſi

e de ſe
tundt ar

4

Rimpon
KM inne,
Utmie.

reſpondit Parentilus! agite, quod vo

tirtlu
re;goner

Iigore nnt
Mors bonit

udcl Mn
etencl cebr
non ſernnt

rb ferti An
,7 „ .
Gilcorelss.

I6. Mn!

Vietn 4.
incontinct.
ionem, (
Gliinne.

ſce, W
necelin
Nre, n
voto coN:

n.71. LaCroix.z.6 57.-Et quoniam ex ta-

5

De Watur. & ent. Matr. &e. 293

bis lubet, Quare Parentes adornärunt
auptias. Deancitur proin Semproiaz ad
Eecleſtam, ibique coram Parocho & te-

NLibus interrogata, an sempronium

velit habere in ſuum! reſzondit fri-
gidum: ita. Verum pauld voſt re-
ducta ab Eccleſia ut aſſolent) in hoſpi-

tium, d Regt convivio nuptlalt, re-

nuttque cobhabitare ſponſo, aſſeverans

Ne ſolum conſenſeſſe in matrimonium ob

Parentam minas, & importunas preces.

DQaeritur jam, quid de valore hujus ma-

☚

ririmonii conclunendum2çqe
R. Concludendum videtur, matri-

monium eſſe nullum. Ratio eſt: quia

quamvis ſolus metus reverentialis ut-
pote de ſe levis, non habeat vim ir-
ritandi matrimonium, tamen ſi acce-
dant importunæ ſollicitationes, Paren-
tum minæ, vel ſi rationabiliter timea-
tur gravis & diuturna Parentum indig-
natio, vel mala tractatio, vel denique

aliud quodcunque grave malum aut in-

commodum, matrimonium reddit nul-
lum, Pprout jam ſuperiùs z. 192. dic-
tum fuit, & fatentur DD. communiſ-
ſimèé. Sporer. z. r7. Sanch. Laym. Kugl. 4

323

294 Conferentia decima tertia
li matrimonio timeri potiùs debuit e.-
ventus peſſimus, quàm ſperari exitus

bonus; hinc meritò, & quidem ſapien-

tifſimè, judiciꝙEccleſiæ (ut mihi conſtat)
declaratum fuit, memoratum matri-
monium fuiſſe nullum, & data Puellæ
poteſtas liberè, cuicunque vellet, nuben-
di. Vid. Gobat. zr. 9. 2. z. 175.
CASHS TERTIIIS.
C Ajus poſt contract a cum Cja Boge.
O lia, ex fragilitate bhumana .
Zs, cognovit carnaliter Proreze ſ
Gponſæ; unae etiam propter ronrracen
inde impedimentaum affinitatis, licet o-

cultum, renuit ducere Cjam. Herwe-
rò acceſſit ad tribunal eccleſtaſticum,

pet ns at ſponſits ogéreler implere led.
miſſionen, ſponſalium. Et quoniam aa-
monitus à Judice Eccleſiaſtico noluit ſta-

re Ppromiſſis z hinc incarceratus fuit, &α

eο ÿMpneniatus. Bgritur. ſpu Se
Caijo agendum, vel conſilti loco Sgg ren.
dum ſaerit in hoc caſu?

324 R. Gonſulendum fuit, ut Cajus pe-

teret diſpenſationem ſuper impedimen-
to affinitatis, & hoc, vel à S. Pœni-
tentiaria Romana, vel ab Epiſcopo, qui
in caſu tam urgenti poteſt diſpenſare,

onlisriner
onhlendurn

e Mur.
Vher, La

Wn.

blibentar

im dum

ſtionen,o
Eenel, pen

z.
non contin

ELobtentam

“
†

In clnde⸗

139.) D
Orktabant

er ho ſ

em, mt

, ſed 1
ondlünm

um, Pi.

Us Inte
Achrans,

11. Carde

prout jam communiter fatentur DD.

San-

jty De Natur. & eſent. Matr. &t. 295

itg ten danchez. Laym. Spor. Conink, Kug-
ans lern. erat. & alii. Quodli Epiſco-
gidengt Rus diſpenſare nollet (prout teſte Car-
niem den. Adſſert. 22.n. §. multi faciunt) vel
Dtatun m ſponſus vincula aliter evadere nequeat,
Gink Conſulendum erit, ut in facie Eccleſiæ
ereleme unterim, dum Româ obtinuerit diſpen-
,, ſationem, contrahat, animéô tamen fa-

ciendi, quantùm poteſt pro hic & nunc
TIK Gan eſtpro e Sr Dun⸗
410 & non conſummandi matrimonium an-
,Ceh te obtentam diſpenſationem; in tali e-
unaes nim caſu neceſſitatis (inquit La Croix
iren n. 539.) Eccleſia non prohibet, ut

ut Contrahant quantùm poſſunt: neque
ti Pper hoc formaliter ſimulant ſuſceptio-
n. “ nem, aut adminiſtrationem Sacramen-
g i⸗ ſed potiùs ſimulant contractum, qui
,ide ecundùm ſe non includit actionem ſa-
unit ecram, priusquàm ſit completus & va-
i,mli⸗ lidus, inter perſonas habiles legitimè
R5 celebratus. Vid. Gobat ?tr. 9. n. 256. &

ℳℳ S50. Cardenas cit. 9 Boſco diſp.
. . . . 990. 00 /V.
Mα 12. dect. I. 4. n. 232. 6

gn
106 Corollaria ex dictis inferenda.

inee ¶ Olliges ex dictis primèò, copulam 2.
ee , carnalem non eſſe de eſſentia Ma-
iet trimonii; tum quia matrimonlum Tra-
„tum præſcindendo à copula, eſt verum
T 4 ma-

eſt tantùm uſus matrimonii; uſus autem
füpponit eſſentiam rei, cujus eſt uſus:
ergo. Hinc ſecundùm dicta, inter B. mtliten
Virginem & virgineum Ejus ſponſum

Joſephum, fuit verum matrimonium,
abſque ullo commercio carnali. Ni-

juris in corpora ex ſua natura ordinetur

ad copulam tanquam medium necefla-
rium ad ſuſceptionem prolis, qui eſt
finis intrinſecus matrimonii; hinc ſpon-
ſi contrahentes & expreſsè conſentien-
tes in translationem juris, non poſſunt
non conſentire ſaltem implicitè in uſum
talis juris, ſin minùs in actu zdo, ſal-
tem in actu primo, uùt notant DD. com-

326 Coll. 2dò, Matrimonia à Paganis vel

etiam hæreticis &c. contracta cum ex-
preſio vel tacito ſaltem pacto illud diſ-
ſolvendi per repudium, eſſe nulla ſeu in-
valida. Ratio eſt: quia indiſſolubilitas

eſt de ſubſtantia matrimonii: tale autem

bactur repugnat indiflolubilitati: er-

g0 & fubſtantiæ. Secus dicendum fo-

ret, fi ſponſi haberent animum con-
trahendi indiſſolubiliter, quamvis co-
Rirarene cum tempore invicem ſe dere-
inquere, ut ex dictis conſtare debet.
. Sanch.

296 Conferentia decima tertias
. . . .„ R 5
matrimonium; tum etiam quia copula

Ini

Delirur.

reh. Salrnn
,4=.
Coll ztid

üortulism
rlan mit
enco zut b
hilominus cùm traditio & acceptatio

Ut cobkeit

nruri on
ll Kd.
Ilmorthlie
Uer le
(in Ncrn
EtEnhe
Ecrament
Leccant
ünin;
dhoe der
fihecil
Eemuumad

di op

Uilen.

un ban
Drorn

uarnen

,tni De Natar. & eſent. Matr. &e. 397
nqe/S Sanch. Salmanticenſes, Cleri cat. deciſ.
I; uſdm F. g. 432.
smn Coll. 3tiò, Sacerdotem non peccare 329
lc, um mortaliter, ſi conſtitutus in ſtatu pecca-
Bjns hont ti mortalis matrimonio aſſiſtat „dut be-
narinum nedicat nuptias. KRatio eſt: quia af-
carnui. ſiſtendo aut benedicendo non miniſtrat
E accumg aut conficit Sacramentum. lta caum
Ura oldu ooνvovn Bonacin. Sanchez. lib. 2. Aiſß.
linm ne 6. . ſXů.
Ns, i. Coll. 4tò, Sponſos, qui in ſtatu pec- 328
öhinehe cati mortalis contrahunt, peccaremor-
Leohlelti taliter, ſaltem in quantùm ſuſcipientes;
NAH quia Sacramentum indignè ſuſcipiunt
Hcctnu & tractant, ponendo obicem gratiæ
Cn 2rI. ſacramentali. Probabiliùs tamen non
ue Peccant mortaliter in quantum ſunt
MWiniſtri; quamvis enim ſint Miniſtri
Pen ad hoc deputati, non tamen funt Mini-
rackrn: ſtri ſpecialiter conſecrati ad hoc Sacra-
d“ mentum adminiſtrandum; etſi fatendum
nlelet ſit, ait Spor: nz. 35S. opinionem Na-
Gieii⸗ varri (oppoſitam) eſſe ad modum pro-
rlen babilem. Loquimur tamen de ſponſis
llienz fꝗdelibus ſeu baptizatis; nam Pagani feu

cencmm infideles non baptizati, cùm ob defec-
*M „tum baptiſii ſint incapaces Sacramen-
umze torum, contrahendo non conficiunt
„ Sacramentum; unde etiam in ſtatu dif-
enle, Kum;
H LSSn gra-

298 Conferentia decima tertoia
gratiæ celebrantes matrimonium, non „„
peccant, ne quidem ùt ſuſcipientes. 60
Dices. At quid ſi matrimonium DEC
contrahatur per Procuratorem?
329 R. I. Per Procuratorem contrahi De M⸗
poteſt, dummodo mandatum ſit datum
ad aliquam Perſonam in individuo, &æ
poteſtas contrahendi tempore, qus u
Procurator contrahit, non revocata.
Ratio eſt: quia alii contractus celebra- 1. Maenm
ri poſſunt per Procuratorem: ergo & inne z
iſte; cùm nihil ſpeciale de hoc ſit con. mn.

ſtitutum. Accedit etiam praxis Eccle- huyin
ſiæ. Neceſſum tamen eſt, ut ſi tale ma- g wen
trimonium per Procuratorem, vel per Brikn

Epiſtolam (prout fieri poteſt) celebre: gg un;
tur, id fiat coram proprio Parocho & zen
teſtibus, ob rationes ſupra àn. 279. alle- 8 Lea
Satas. = I D
330. K. 2. Ut Procurator licité etiam ,
contrahat nomine ſui Principalis, non mMan
eſt neceſſum, ut ipſe ſit in ſtatu grati?,· h n
bene tamen ut mandans, cujus nomine iinen
contrahit, in ſtatu gratiæ exiſtat. Ra- Auſe
tio eſt: quia Procurator non recipit Sa- M
cramentum, bene verò mandans ceu si
Principalis, qui proinde tenetur tunrc e be
eſſe in ſtatu gratiæ, ne illud indignè re-⸗ muant
cipiat. Sanchez. Bonacin. Salmanti- da de
cenl. Babenſt. ?7r. 5. p. 7. Aiſp. 2. art. 4. ien
ℳ. 27. CON- 4

texti⸗

hndn. D
eihients⸗
criup
okem!
rein Con
tümmſit
indiricto,

npore,
lon tevc

Atus e,
em: eigt
hoe ſte
tais
Urdlen
tem, ſ

etols

Daroc!

ſcite 1
in

341. Ssegs dicendums, ſi brævideat, Jiana re-

e A (1) K è 29)

CONFERENTIA

DECIMA QIHARTA

De Matrimonio invalido
revalidando.

SI MM ARIIHM.

331. Matrimonium quod cum im edimento die

rimente oontraktum, bene conciuditur effe
niullum.
332. Impedimenta jure naturaui dirimentia e⸗
numerantur 6.
333. Jure naturali divino (Jaltem impedientia)
Junt duo.
334. Jure humano tantùm dirimentia, dantur
Ztem.
335°. Quæ dirimunt jure naturali, ſunt indi Sen.
ſabitia.
336. Illa etiam, quaæ jure D. impediunt, pote-
lſiate humana directè tolli, ſeu itenar non
voſſunt.

337. In impedimentit „jure humano tantäüm

irimentibus, diſpenſare poteſt I. Sumnmzus

Poutifex. 2. Subinde etiam Epiſiopus.
338. Conte Harius dum advertit Pænitentem
laborare aliquo impedimento, praſertim diri-
mente, debet cautiſſimè procedere 5

339. Et ante omnia attender e, litné peænitens, in

bona, velin mala fide? G...
240. Nec oportet plus reſpondere, quàm interro-
gatur.

Non⸗

300 Cönferentia dJecima qa aris

. &.
admonitio profutura, vel non?
343. Qando Matrimoninm füit nullum er de-
Fedlu conſenſus in una parte v. g. ſponſa, ſußeit
pro revalidatione, ab eadem parte novum bræ-
Nari conſenſiena. .

Parte novus interveniat conſènſus: an verò eæs
Plicitus! diſputant DD.,
345. Cſu qu nullitas prioris Matrimonii eſt no-
tvoria, debet revalidari in præſentia Parochiae
Teltinum: non item, ſi ſit occulta, ita ,„ut pro-
barinon poſſit, & 6.
346. Repondetur cuidamz Inſtantiæ.

348. Quid Confeſſario in tali Cafu agendum

cedendum!

landeltins cunz uno, poſted autem bablics um
atltero econkrawerat. ”
351. Quid tali contitendum d

Jupponatur obfſtritia ) coram Judice proban-

3 54. Reſölvitur Caſas III. de Fœmina, quæ falsò
dicdlitans coram Judice, JNo 2 Sempronio impta-

natam, Eundene coggit ad contzrahendum.

lidanaunz.

Bonſionem, vel admonitionem eſſe profuturam,

342. Et quid, N confeſſariut dubitet, ſitnò ſua

lLdlu,

3 li uo
Pnpruniu
11
Cs ut,
artvaſi⸗
3. Nen en

344. Si autem tuit invalidum propter inhabilita-
tem Perſonarum, neceſſunz elt, ut ex uträque

3427. Reſolvitur Caſus I. de Ixore, qus mals
fide d quadraginta annis vixit in ſtatu Conju-

349. Et quonzodo praclics ad revalidationem bro- H
350. Reſölvitur Caſas II. de Wrore, quæ prius
352. Vel gub m odo impedimentum ligaminis G
353. Quod. ſi probare nequeat, opor kebit fugere.

25. TLale matz rinzoniunz videkur neceſariò reva⸗

356.

Ninpedie⸗
i.
labutan
r,

Ermntto

(untur 4
reſdre

uo De Matr. invalidorevalidando. 301
ee orntnt 356. Et quomodo? præſertim ſi dubitetur, an
. Sempronius hactenus libers unquan oꝝſenſe-
Gitet, A re . .— H
35⁵7. Qua ratione Confeſſario cautè procedendum
it uleeen 6iroa revalidationenz 5 2
nει 358. Non ſemper tenetur peœnitenten, obligare,
hatte nirgf u? impedimentum latens alteri parti manife-
unri 359. Eaplicantur duæ clauſulæ, quæ videniur ob-
, A N. 21%

1.
gtinmnii P . Kä
ues Præmittuntur, & breviter reſol-
eiH Vvuntur quæſita, ſcitu neceſſaria ad
rrereſfolvendos Caſus de matrimonio
4 invalido revalidando.
Queres I. Unde dignoſcendum vel
4R concludendum, quèòd matrimo-
gu, nium fuerit invalidè contractum?
“e R. Concludendum eſt fuiſſe invalidè 332
„Ccontractum, ſi ſponſi tempore contrac-
ts fuerint irretiti aliquo impedimento
dirimente. Ratio eſt evidens: quia
„impedimenta ideò vocantur dirimen-
usH tia, quòd matrimonium reddant nul-
α um, vel potius quèd obſtent, ne illud
„Nℳ« validé contrahatur. Quia verò ad
Præſentis Conferentiæ inſtitutum vel
maximi refert, noſſe, quænam impedi-
menta ſint diſpenſabilia, & quænam
non; hinc Qbxær.

1 “
e

302 Conferentia decima quarta My,
Quær. 2d0, quænam impedimenta 1 0me
dirimant 1I. jure naturali? 2. quænam Mlſ.
jure divino? & 3. quænam tandem ju- its. ,
re humano ſeu Eccleſiaſtico? (Wr z
332 R. I. Impedimenta jure naturali di- un fn
rimentia ſunt I, Error in Perſona. 2. m
Conditio ſervilis ignorata. 3. Si defuit N md.
conſenſus ſaltem ex parte unius, ùt ſi h oonſen
ficè tantùm datus, aut etiam (ſecun- albila,
dum probabilem opinionem Scoti & a. lenm en
liorum) metu gravi injuſtè incuſſo ex. n „ in
tortus. 4. Impotentia perpetua. ſ. (inenton
Conſanguinitas in primo gradu linex mm imes
rectæ, & (ſecundùm aliquos) etiam (imd
in primo gradu lineæ tranfſverſæ. 6. mMheiime
Probabiliter etiam ligamen. mune
333 R. 2d. Jure divino naturali matri- D. com
²²* monium ſaltem impedit votum ſolem- miumm
ne Profeſſionis, ac etiam votum ſacris N za).
Ordinibus annexum; immò, ſecunduùm (Eiin
D. Thom. votum ſolenne etiam dirimit Memtibn.
jure D. 2. Eodem jure D. cultùs diſpa- uhl
ritas impedit matrimonium. “ Aer llde
R. 3t10. Jure humano ſeu Eccleſia- Auurll
ſtico tantum dirimunt ſequentia. I. ti
Conſanguinitas ultra primum gradum; gelnp
immdò etiam (ſecundaàm multos) in eſert
primo gradu lineæ tranſverſæ. 2. Om- ale
nis affinitas ex quacunque copula. 3. Gind
Omnis cognatio ſpiritualis & legalis. elen
A4. Om-

334

NarpoI De Matr. invalido revalidando. 303
impedin 4. Omne crimen, ſicut & 5. Publica
12 qum honeſtas. 6. Raptus, & 7. Clandeſti-
untunden nitas. Communis DD.
ſco: Quæzr. 3tiò, an vel quænam impedi-
lemn menta ſint diſpenſabilia, & quænam
en non?
;, G R. Imòô. Impedimenta orta ex de- 33 5
enis fectu conſensûs, non ſunt propriè di-
eim ſpenſabilia, ſed tantùm ſupplebilia per
Nen Cit liberum conſenſum de novo præſtan-
Kinue dum. 2. Similiter indiſpenſabile eſt im-
ahenl pedimentum impotentiæ perpetuæ. 3.
,mul kem impedimentum conſanguinitatis
les)a in primo gradu lineæ rectæ, ſicut & 4.
ruſen Impedimentum ligaminis jure ſaltem
humano eſſe indiſpenſabilia, fatentur
Un DD. communiſſimé; quédque in iſtis
uee nunquam diſpenſetur, docet praxis.
KR. 2d. In impedimentis jure natu- 336
Arali divino dirimentibus vel ſaltem im-
pedientibus, uti eſt votum ſolenne &cc.
6 nec Epiſcopus, nec Pontifex diſpenſare
valet, ſaltem per ſe & directè; tum quia
lex naturalis propriè & directè non eſt
*D dii enlöbilis; tum etiam quia inferior
ane in lege ſuperioris diſpenſare nequit abſ-
ein que ſpeciali licentia, ut oſtenditur in
nk tr. de Legib. Qua ratione autem Pon-
e tifex in voto ſolenni diſpenſare poſſit,
N aut ſoleat, dictum fuit z. 115.

304 Conferentia decimn quarta

recenſitis, diſpenſare poteſt per ſe lo-
quendo ſolus ſummus Pontifex ceu ſu-
premus legislator Fcecleſiæ univerfalis.
Per accidens tamen, in caſibus valdè ur-
gentibus, poſſunt ctiam Epiſcopi di-
penſare, uùr videbimus infrà z. 493.
Cæterùm, quando vel quibus de cau-
ſis ſoleat diſpenſari, videri poteſt ex di-
ctis de ſingulis impedimentis in parti-
culari. Vide etiam Sporer z. ge.
e 4t , an Confeſſarius tenea-
tur Ttatim admonere pœnitentem, ſi ex
confeſſione advertat, eum laborare im-
pedimento præſertim dirimente, vel
quid in tali cau agendum

338 R. 1. cum P. Sporer cit. z. g444. La
Crroix & aliis, in tali caſu quàm cautiſ-
ſimè procedendum eſſe, & ante omnia
attendendum, ſitrnè impedimentum ju-

re naturali, aut divino, vel humano ſo-

lum dirimens? vel qua ratione ma-
trimonium ſit nullum: Quia Confeſia-
rium oportet ſcire, ſitné impedimen-

tum diſpenſabile, nec ne? Secus non
poterit bene conſulere.
339 R. 2ddò, vel maximè etiam atten-
dendum eſſe, utrum pœnitens ſit in bo-

na, aut mala fide. Si in mala, ita ut
=èðWJM ſciat

44

337 K. 3t410. In impedimentis jure poſi-
tivo Eccleſiaſtico introductis proximé

1

emecrime
ebitet,
UIletanſini
edd

gringlire

Ennci
Ulllt

e naciee

liens⸗

Efſeitnen-
UIuneti

1 Emu,
reorinn

W) mni

teneture
hertthba
ringen
anit
zine
NN
Eheriit
emlit
nd in
Anerlann
Penttden
helinen

4

de
ndernr

Pbende 4

2

no.. DeMWatr. mwalido revalidando. goy
suee Kciat matrimonium eſſe nullum, aut cer-
Gis ponn 1t dubitet, vel interroget de valore,
Kpee vel etiam ſi vincibiliter ignoret nullita-
tie e tem, coquod de valore dubius, negle-
ubieh xerit inquirere veritatem, tunc veritas
büusHE eidem candidè erit aperienda, & inſi-
Polc? nuanda nullitas matrimonii, proindé-
LAα que interdicendus uſus matrimonii, ut-
bsdes pote illicitus, & merè fornicarius. Ra-
votetee tio eſt; rum quia in hoc caſu diſſimu-
in m. lare veritatem, eſſet approbare falſita-
, tem; tum etiam quia pœnitens eſſet in
rins ten malo ſtatu, & incapax abſolutionis, ob *
men, ignorantiam culpabilem (t ſupponi-
bornen mus) atqui Confeſſarius per ſe loquen-
meme, do tenetur erudire pœnitentem, quem
AdAadvertit laborare ignorantia vincibili im
, matcria gravi: ergo. Si autem adver-
Um tatur pœnitens eſſein bona fide, utpote
me Ignarus impedimenti, aut nihil dubitans
genton’ de valore fui matrimonii, tunc cautiſſi-
u mé oportebit procedere, nec ſtatim in-
tione m timare nullitatem, multò minùs inter-
Conte, dicere uſum. Quin immò regu-
wedim kriter loquendo (ait ſpor. cir.) relin-
Bees& quendus erit in bona fide, præfertim ſi
umpedimento juris naturalis aut divini,
in tt MWdeéôque indifpenſabili laborare depre-
sſt, hendatur. Katio eſt: quia regulariter
uu loquendo admonitio Confeſſarii reſpe-

306 Conferentia decima quarta
&tu talium nocet potiùs, quàm proſit;
eoquèd non ſoleant deſerere conjugem
putatitium, tum ob ſcandala, infamiam,
vel alia incommoda evitanda, præſer-
tim ſi proles jamjam ſuſceperint, prout
cxperientia multiplex docuit. Qua-
propter cùm ex duobus malis minus ſit
eligendum, præſtat diſſimulando pœ-
hitentem relinquere in periculo pec-
candi materialiter, quâm aperiendo
veritatem eum deinceps exponere pe- 1
riculo peccandi formaliter. H l inne
340 Inſuper bene monet Spor. cit. etiam lcd
in caſu, quo pœnitens impedimenti Isa

* . . . NN
conſcius, apprehendit ſe non poſſe pe- ds ruin

tere debitum, bona fide tamen & in- Ananth
vincibiliter credit, ſe poſſe reddere al- nnd
teri petenti, diſſimulandum eſſe, prae- „Cin.
ſertim, ſi ſit fœmina; quia fœminis E nan
majus ſemper periculum iminere ſoler vel
ex negatione debiti; hinc La Croix z. Kenke.
a3. rectè dicit, Confeſſario non eſſe In de
plus reſpondendum, quàm interroge- Ußer
tur: addunt Tann. & Gobat apud eun- lktaren
dem D. cit. poſſe Confeſſarium diſ- furarn
ſimulare veritatem , aut verbis (ll echen
eludere, ſi graviſſima mala pœnitenti Inl,
imminere prævideat ex clara manifeſta- Allent
tione veritatis. EEFeme

nn t
h ele

anien⸗

Elin c
tkrins
Elimiih
lenzls,d
iple,
Mnlline
ugln

N, tuin
Di- urei

Centt

De Matr. invalido revalidando. 300
lvam prokt

e Dictum tamen fuit, vegalariter lo- 341
re e ſendo eſſe diſſimulandam veritatem,
lwinimt ubi pœnitens eſt in bona fide; enim-
nd, verò ſi in caſu (quiĩ tamen rarus erit)
Derim, Confeflarius prævideat, matrimonium
ein. 6E megdiante diſpenſatione & renovatione
nlemmm conſensüs, abſque gravi periculo reva-
ulencof⸗ lidari poſſe, deberet pœnitenti nulli-
etienlef tatem inſinuare, atque uſum interdice-
n Peitt re; quia Confeſſario incumbit etiam
onpeccata materialia impedire, dum fa-
cilè poteſt, prout omnes fatentur.
Dices adhuc. At quid, ſi Confeſſa-
mefme rius rationabiliter dubitet , ſitnè ſua
npel admonitio obfutura potiùs, quàm pro-
men A furura: è
etellert KR. Cum. P. Gob. La Croix n. 742. 3 4²
mele ſi matrimonium nondum ſit contrac-
in ſenn tum vel proximè contrahendum,
fime Ccommuniter conſultius erit impedi-
iC5N mentum detegere, dummodo ſit ali-
0ONO Aalis ſpes, ut pœnitens deſiſtat, & di-
inten ſpenſationem petat: ſi autem matrimo-
apvde nium jam ſupponatur contractum, con-
riunm 6 ferri debent inter ſe ſpes, & timor
t ſen damni, idque eligendum, quod præ-
eiet ponderat. Denique ſi Confeſſarius ip-
iſi⸗ ſe diſcernere nequeat quid præponde-
rét, tutius erit difſimulare & ſilere,

„

„donec diſpenſatio ſit impetrata. Vid.
Ir. D. citt. V 2 Quær.

243

344

sogs (Cunferentia decima quarta

trimonium ſit neceſſarius novus utri-
uſque conjugis conſenſu?s “
dum ſolùm ex defectu conſenss, eòô-
quèd alteruter ex ſponſis cæteroquin

habilibus, ficte, vel etiam coactè tan-

tùm conſenſerit, ſatis tutum & probabi⸗
le eſt, ſuficere, ſi ille, qui prius ficte
conſenſit, de novo eliciat verum con-
ſenſum, etiam internum tantùm. Ra-
tio eſt: quia conſenſus alterius qui non
ſfinxit, erat legitimus, & inter perſonas
habiles, & cum hic ſupponatur alterum
ſemper tractare ut verum conjugem;
hinc conſenſus ſemel datus cenſetur

ſemper adhuc durare. Bonac. Sanch. A-

verſ:Kugl. n. 59o. LaCroix. n.511. & alii.
R. 2d. Si matrimonium fuit inva-
lidum non ex defectu conſensũús, ſed
propter inhabilitatem perſonarum ra-
rione impedimenti latentis, DD. com-

muniter fatentur, requiri novum u-
triuſque conſenſum, eoquèòd prior ut-
pote inter perfonas inhabiles fuerir
nullus. Controverſia tamen & difficul- w

tas maxima eſt, an ex utrâque partere-

quiratur de novo conſenſus explicitus

& expreſſus, ut proin neceſſum ſit⸗
conjugem impedimenti latentis igna-

rum—

Quzr. Ftò, an ad revalidandum ma-

KR. I. Si matrimonium fuit invali=

5Mr.

mlnoner.
(Gel.
mn,La C
uuniertener
ignwo ir
WNOG0,

lfaipote

ſn, AC
hun ſtnu
il nennde
norn i n
Nck co

lioniset

Uimonit
Ulenſm

ßemel

Huu 4
idancdumt

novi N

fuit int
nlensts, 4
Cktelon

n Cot
n Crat
i prüste
Verumne
de novo in matrimonium, quantum o-

Ctüm. 1
tetherlon
ur Aren

coNjlg

tos el

e. Gnn

ſuit g
nlenshs, 4
tonmmn .
0. n
N
00 r.
bile e
Ue
4
Nin 1,

l

Ften⸗

De Matr. invalido revalidando. 309⁹

rum admoneri de nullitate? Scotus. 7.
d/if. 35. J. F. Uitt. H. Tambur. Co-
ninck, La Croix n. yY2. & alii com-

muniter tenent, neceſſariũ eſſe, ut Con-
jugi ignaro impedimentum aliquéê ſal-

tem modo, aut ſub dubio ſignificetur;
quod fieri poteſt, ſi alter dicat v. g. ſu-
ſpicor, vel timeo, ne matrimonium
noſtrum ſit nullum, ideôque rogo te,

ut ad pacandam meam conſcientiam,

pus eſt, conſentiamus. Ratio hujus
opinionis eſt: quia ſi conjugi ignoranti
nullé modo manifeſtetur invaliditas
matrimonii prioris, nunquam dabit
conſenſum novum, ſed tantùm ratifi-
cabit, ſeu etiam confirmabit contrac-
tum ſemel factum, qui, cùm fuerit &
ſemper maneat nullus, eo ipsô eſt in-
ſufficiens ad conſtituendum verum ma-

trimonium. Alii verèò moderni DD.
Henriquez, Sotus, Ledeſma, Herincx

hic diſp. 6. n. 33. Sporer. z. 759. quam-

vis fateantur, neceſſum eſſe, ut inter-

veniat utriuſque Conjugis conſenſus
novus, putant tamen, id fieri poſſe abſ⸗
que eo, quòdnullitas matrimonii alte-
ri parti manifeſtetur, daummodo pars

altera conſentiat de præſenti, & abſo-
lute, cum hac expreſſa intentione, quèd,

V 3 etiamſi

sI0o Conferentia decima quarta Mllni
etiamſi non valeret matrimonium an. ullcwin
tea factum, velit tamen nunc de nova üklſtris e
facere. Si enim altera pars de novo abr meſmtemi⸗
ſolutè conſentiat, non apparet ratio du- Creſt 5
bitandi de valore novi matrimonii. uuummr
Tandem Ledeſina, & alii nonnulli, jingten
quos refert Sanch. lib. 2. diſp. 36. . 2. Piltmir,
exiſtimant, ſatis eſſe, ut ſolus conſcius in Mben
impedimenti de novo conſenſum expri- Arrement
mat per aliquem actum externum, ſive m wnli
verbis, ſive factis, v. g. per copulam men mind
affectu maritali habitam, nec eſſe neceſ- tho, . l.
ſarium, ut altera pars impedimenti ig- t.1en
nara, ullo modò moneatur vel de nul- Coact
litate matrimonii, vel denove conſen- Orr.
ſu eliciendo; quia dum Pars ignara pen imnchmma
tit copulam, affectu utique maritali, & allltentin
alter conjux impedimenti conſcius eo- aum
dem affectu reddit, jam adeſt, inquiunt, xiorir
ſufficiens utriuſque conſenſus in matri- lene
monium. Et hæc 3tia opinio, utpote mneceſum
minàs probabilis, & minus tuta, extra kercon
caſum neceſſitatis redigi non poteſt in ſun ebe
praxin: tamen in caſu neceſſitatis, ubi ſelchii
nulla apparet ſpes, abſque gravi incom- atn
modo obtinendi novum conſenſum al- Crti ch
terius expreſſum, poſſet Confeſſario de- hmelr
ſervire pro ultimo remedio, prout no- ,
tant Sanch. Bonac. Caſtrop. Sporert. an t

1et De Matr. invalido revalidando. 312
imorimm apud La Croix n. 51. Extra caſum tamen
udes neceſſitatis extremæ, non licet ſequi
Isdenemu hanc ſententiam, ſed ſequenda eſt pri-
Mretrté ma, quæ eſt Scoti, ùt diximus, utpo-
arimom te tutiſſima pro valore; vel ſi prima re-
Müinomf digi nequeat in praxin ob periculum
AFt“ v. g. infamiæ, oportebit ſequi ſecun-
cs dam. Ratio eſt: quia hic agitur de va-
ſenimen lore Sacramenti: atqui dum de valore
ternun,“ agitur, non licet ſequi minùs probabi-
er coin lem, aut minuùs tutam relicta tutiore:
ecelenen ergo, &c. Laym. Sporer, Boſco diſß.
edonendii 12. Necz. I4. n. 90. Card. cit. 4. z. 669.
velden La Croix cit. & alii cmmuniter.
noreen Quær. tandem é6tò, an ad revali-
signnß⸗ dandum matrimonium ſit neceſſaria no-
emd Va aſſiſtentia Paro chi & Teſtium?
cNiee R. cum diſtinctione. Si enim nul- 34
K,de litas prioris matrimonii, & impedimen-
snm tum plenèé probari poſſit in foro exter-

gio, N n0 ‚neceſſum erit, ut matrimonium re-
s tn validetur coram Parocho & Teſtibus;
n ſiautem probari nequeat in foro Eccle-

celict⸗ ſiæ, ſufficiet illud revalidari in occulto.
Ariinee Ita Boſco ubi fuprà à n. 11I. Navarr.
Onleti Cordub. Herincx cit. diſp. S. n. 39.
elne Schmalzgr. Sannig. de deſponſ- impub.

Norn c. I. Z. I4. Illſ. tr. 6. diſp. 9. n. 119. Car-
, ℳ den. cit. n. 665. Ratio inde deſumi-
8 twr, quèòd mens Tridentini, prout ex
a E V4 tcextu

312 Conferentia decima quarkn

gravia peccata ex clandeſtinis nuhtii⸗
conſurgentia, eoquòd in facie Eccleſiæ
probari non potuerit matrimonium à
ſponſis contractum, proptereâque re-
Hicto priori conjugio ad aliud convola-
bant, utique non ſine concubitu forni-
cario: atqui hæc ratio non urget in no-
Ktro caſu, ubi ſupponitur, matrimoni-
um eſſe publicè contractum, & impe-
dimentum probari non poſſe; quia Fc-

cleſia hujuſmodi matrimonia ſemper

habet rata, nec unquam permittit ta-
les ſponſos convolare ad aliud matrimo-
nium: qua ratione Pius V. declaravit

(At videre eſt apud Herincx & Navar-

rum c. 22. Mau. n. zo.) hujuſmodi ma-
trimonia revalidari poſſe abſque nova

præſentia Parochi, eâäque declaratione

S. Pœnitentiaria uti conſuevit, eò vel
maximè, quòd plerumque ſine maximis
difficultatibus matrimonium coram Pa-
rochò & Teſtibus revalidari non poſſit.
Hine Carden c⁰. v. 665. meritè dicit,

hanc fententiam poſſe tutèò deduci ad

praxin, nec ſubjacere damnationi.
Dices. Clemens VIII. fertur di-
ſpensâſſe cum talibus ſponſis, ut matri-
monium abſque præſentia Teſtium &
Parochi revalidare poſſent: ergo ſad⸗
6 up-

textu patebit, ſolùm fuerit, ut vitentur

lur.
helit eſt

Cnun aro⸗

ouml

Eelltionen

llit evn
Uicem,

un mnt ee
en ſeeuri
Ulientiarn

Droponu
InC

T. e
4 AUrua
a,guant
lrnri
ulilinmn
malu f⸗
tee in,
n gen

.

1 4

uns DeMatr. invalido revalidando. 213
utrwim ſuppoſuit eſſe neceſſariam novam præ-
Kinis umm ſentiam Parochi ac Teſtium; ſecus fru-
fcielkh ſtra diſpenfäafe.
trimomin R. cum DD. citt. in primis de hac di- 346
Ntereigen ſpenſatione non ſatis conſtare, & dato
udcon quòd diſpenſaverit, factum procul du-
rbinhn bio fuit, eoquòd impedimentum occul-
nurgetint⸗ tum quidem, ſed probationi erat obno-
„mittim xium, aut certè id fecit folum ad ma-
n,” jorem. ſecuritatem, & tranquillitatem
e;di conſcientiarum. Vid. Schmalazgr, lib.
ia ſeng g. Zit 3. . 122.

ermnittit! äss
“ Proponuntur, & breviter reſolvun-
tur Caſus practici de revalidando

iinal S? Matrimonio.
H OπASIIS PRIMIS.,.
benis Via tempore Oponſalium peccadit
corun carnaliter eum germano fratré
3 oe ſg E,i. . . I
pon P Pponſe ſui; ande facti œnitens & con-
63 . .
rdde SCa, daant oe,rs , Coef Iſario ed, Lit,
Gecui: . Wcler. iſſe Impéaiment ane dirimens:

vihilominus perrexit in ſuo propoſito»
S&mala fde nupſet Titio ſponſo ſuo, Vi-

XiI gac in eoden matrimonto so. Als

ttvn re 1. .
dtut Elaibus inde Ticſoeptis prolibus. Tan-
. 2) . .
ce. dem vero periculase decumbens, E&, ki
N mens

31r4 Conferentin decima quarta

Auit. Quaritur jam 1I. utrum Con-
Feſſarius bene fecerit, quantoepus inti-

unitentids
347 R. ad primum, in hoc caſu vel ma-

dum, an non impediverint conceptio-
nem ſeu generationem; & datô etiam,
quòd non impediverint, ideôque habue-
rint copulam perfectam, impedimen-
tum non fuit quantocyùs intimandum,
ſed advertendum potiùs, an Titia fue-
rit in bona, an verèò in mala fide, itém-
que an talis admonitio eſſet profutura;
plerumque enim, dum ſponſi proximè

mèubi ad nuptias ſolenniter adornandas
jã omnia ſunt parata, hujuſmodi admo-
nitio erit inutilis atque inefficax. Hinc
per ſe loquendo videtur Confeſſarius
non bene feciſſe ſtatim inculcando &
intimando impedimentum, ſed opor-

relinquere, vel, ſi in mala fuit, inſtruere,
ut contraheret animo faciendi quan-
tùm poſſet, non tamen conſummandi
matrimonium, & quamprimùm procu-

weens de ſalute, petiit Confelſarium, ei.
démque miſerum animæ ſuæ ſtatum ex-

mando impedimentum TIitiæ? z. Luid
agendum, vel conſulendum fuerit pe-

ximè attendendum fuiſſe & interrogan-

cogitant celebrare nuptias, & velmaxi-

tuiſſet ſponſam hanc vel in bona fide

Mr.
cihen
Colloer⸗
umiummhe,
Cwintoeh
Ulſtlnt,
wrimiſe
h, ne
immmrocr
mli enoen
WAroni n
Unle peecn

icsde

o De Matr. invalido revalidando. 315
ſeſmimt rare diſpenſationem. Ratio hujus fa-
eſatnt Ccilèe colligetur ex dictis z. 335. quia
urus nimirum hujuſmodi incautæ admoniti-
tes ones in hoc puncto plerumque plus ob-
142 eſſe ſolent „quàm prodeſſe, prout ex
nfurt“ hoc ipſo miſerabili caſu planè non ficto,
ſfſed facto, luculenter colligere licer.
n R. ad zdum, à Confeſſario ad in- 348
Lintenogt firmam vo cato præ primis fuiſſe adver-
tconcen tendu, an fuerit ſpes reconvaleſcentiæ;
cdathetii el non? ſi nulla, oportebat peœniten-
gelndu tem de peccatis, & confeſſtionibus in-
nhetine validis hactenus fortè factis, examina-
inandn re juxta regulas in tractatu de pœniten-
T, tia tradi ſolitas, proindéque verè do-
astee lentem, ſeu contritam ac confefſam ab-
tgofnme. ſolvere, relictò protinus putatitio
i ri Marito in bona fide, utpote, quæ nec
Grdn. ipfi, nec prolibus quidquam nocebit.
im Si autem affulgeat ſpes recuperandæ va-
ſncdinn⸗ letudinis priſtinæ, & per conſequens
eften EHn. periculum eccandi ob incontinentiam
Coelnn viri, Confeſſario incumbet, ut quam-

alemhn Frimùm conetur impetrare diſpenſatio-
ſed oN nem, vel ab Epiſeopo, vel ſi resmo ram
tter Petrata procedere ad revalidandum ma-
. trimonium ſecundùm dicta hactenus.
Dices. Sed quomodo procedet ad

316 Conferentia decima quarta

349 R. Ante emnia inſtruet Titiam de

novo conſenſu eliciendo & impetran-
do à Marito. Deinde advertat, an ha-
ctenus pacificè cohabitaverint, invi-

cem ament & c. ideéôque ſit ſpes facilè

impetrandi conſenſum Mariti; tune

verò hôc aut ſimili modo in præſentia

Titiæ Maritum poterit alloqui v. g. di-
cendo. En Deus uxorem tuam ribi u⸗
tique charam & dilectam redonavit
reſtituendo eam priſtinæ ſanitati zabar⸗
tebit ergo, ut protinus in pace ac ſan

converſatione inviccem cohabitetis, &
nunquid eam actu in tuam recipis, eti-

amſi nunquam recepiſſes * Zi Mariens
reſponderit ita, uxor facilè idem rep .

net, nec ampliùs dubitandum erit de

valore matrimonii. Hoc pro mea ſim-

plicitate exempli causâà ſuaſerim, Tu ve-

rò, ſi in praxi pro diverſitate Perſana⸗
rum & circumſtantiarum quid ne ius
tibi occurrat, tutò utere: per me ĩcet.
C A SIIS SECHNDUS,
Empronia Watrimontem avdoßt.
uné conutraxerat cum Sempronio 8 . .
Ludque carnali opere conſummavit. 7:
, /0 dem graviter offen-
rum paulo poſt ab eodem graviter o
n, coram Judice interpoſito etiam g .
eran zavit, ſoe unquam zupliſe
Jarando negavit, Jo ung A

i

Atr.
yyuno,

ererit Au,
ſer

ſinutire,

ſun, /
mnd,

tetdum
IInum mad

Alilicetin

upbumel,

Meccie

edumded
is Cortte

uis hoe

nere c
ſiten cle
mmentid
o piget
wi ireye
umenti,

Kids

n kll
tem
Indhurm tn
lhre
Mleretn
etrn
dn eck P⸗

ſuartt
et Titiam
Cimpetn

Vertit t

ferint, in
lt hesi
Mrici; dn
infruin
oli gt
tuum tll
ecorE
nitri:oe

e eſind

Nbitetis
tecigis,
di Mun
Lilentge

Cotn ene

Drommerd.

lerinln

gte aſt

Uid nan

DS.
pro
uni
Niterg
inſ

4

primum matrimonium contraxerit,

De Matr. invalido revalidando. 317
Sempronio; qua ratione à lege viri ab-
loluta fuit, proindéque in facie Ecclefiæ
contraxit cum Titto, ex quo aliquot
jam proles ſuſcepit. Tandem tonſes
tie ſtimulis exagitata opem poſtulat &
conſeliu. Dusritur ergo,quid indhoc cſi
agendum, & quid conſilit ſiggerendum2
R. Imdò, in hoc caſu præ primis at- 370
tendendum fuiſſe, ubinam Sempronia

XK

an ſcilicet in loco, ubi Tridentinum
receptum eſt, Vel non? ſi primum, liquet,
eam peccàſſe graviter, tum contra præ-
ceptum Bccleſtæ, tum etiam probabi-
lius contra reverentiam Sacramenti;
quia hôc ipſo, quèòd quaſi tentaverit
ponere contractum matrimonii,; &
quidem clandeſtiné, fecit rationem Sa⸗
cramenti à Chriſto annexam eſſe irritam,
quod videtur fieri non poſſe ſine ſatis
gravi irreverentia in auctorem Sacra-
cramenti, ait La Croix z. y32. Inſuper,
At ex dictis z. 297. conſtat, matrimo-
nium fuit nullum, & per conſequens
actus carnalis merùm fornicarius. Se-
cundum tamen matrimonium in utro-
que foro eſſet validum, atque in ee

perſeverandum. Si autem fateatur,

ſe contraxiſſe in loco, ubi Tridentinum
non eſt promulgatum vel receptum,

371

Eceleſiaſticum tanquam caſum occul-

318 con ferentig decima Jaarta

licitè quidem, validè tamen contraxit:
conſequenter negando illud coram Ju.
di ce Eccleſiaſtico, commiſit perjurium,
nec potuit vivente Sempronio validè,

aut licitè alteri nubere, ob impedi-

mentum ligaminis, quod ſecunduam
dicta n. 33 5. humana auctoritate indi-
ſpenſabile eſt; quò ſuppoſito.
R. 2dèò cum P. Engel lib. z. tit. 2rI.
g. ad ztimam Quaſt. Semproniæ i in⸗
terroganti conſilii locôò ſuggerendum
fuiſſe, ut curaret Maritum putativum

data oportunitate per Confeſſarium, vel

alios viros idoneos certiorem reddi de
nullitate matrimonii, atque eò diſponi,
ut pateretur negotium ad Conſiſtorium

tum deferri, à quo potuiſſet pronun-

ciari divortii ſententia, ex cavſa impe-

dimenti occulti ſibi cogniti, & coram ſe
Vegitime probatt, & mulieri ob præce-
dens perjurium aliqua etiam occulta
pœnitentia dictari, 4
quit D. cit.) ſæpe deferuntur caſus oc-
culti matrimoniales ad Conſiſtorium,
qui ulteriùs non propalantur; quemad-
modum enim Ss. Canones non tantùm

ad forum externum, ſed principalirer

agd internum ordinantur. c. novit. 13. de

Faci.⸗ . ut animarum. 2. de conſtitut.
in

icut apud nos (in-

N Mr.
nſ inetin
er ſer
Uentionem!
ez (
Al nin

Genn ilt
fim mnnit
Ubenll bas

“S elſ td
n murrime

rbrio lec

ſehoncer:

eentem
1 Cducorre

iNrii
oltione n

Holtione
elenci
eraliis e

te lern
Ullämn

n
Disgite
iu R

8 zunm De Mar. invalidorevalidando 319
en contmm 6. ita etiam Judex Eccleſiaſticus in
ladeckwt uanrum fieri poteſt, fori interni con-
ltpeimm Uiderationem habere debet.
Nnin Dices, Quomodo mulier hæc po-
o int tuiſſet probare impedimentum ligami-
DNKm nis; cum ipranquam perjuræ, & pro-
Corcnen Priam tur itudinem alleganti, non ſit
ſo, habenda fides Arg. cap. ſicut nobis. g9.
N, . T. de Teſtibus? & in ordine ad ſeparati-
epreni onem matrimonii jam contracti plena
Uggerent probatio requiratrr? WD
nntti,n Reſpondet idem Engel: videtur ſuf-322
ilme ſilentem botuiſie elſe probationem ex
Enmdt his concurrentibus 1I. ex depoſitione
eedclien veri Mariti jam ſemel facta. 2. ex de-
Conikinin poſitione nova iblius fœminæ. 3. ex
meorn depoſitione Confeſſarii cum licentia
4 Cne revelandi ſigilli à pœnitente facta.
ſen 4. ex aliis circumſtantiis, utputa ſi fœ-
en „" mina lacrymetur, debitum tanquam
S ten ſibi illicitum recuſet, fugam mediterur
4 1 . &c. Obtentàâ autem divortii ſententia,
di s vel priori & vero Marito reconciliari
gnn⸗ debet, vel, ſi id non poſſit, innupta
r e in alio loco ſibi non periculoſo degere.
tee Dices iterum. At quid, ſi vir puta-

; ſe tivus renuat ſeparari, vel Conſiſtorium
DN contradicat?

ini R. in caſu tam deſperato vix aliud 3,2
ene, medium magis oportunum ſupererir,

uulr i
N prim
kliten
inek: gui

320 Conferentia decima quadta
quàm ut Sempronia oportunâ fuga ſu-
conſulat ſaluti; nam debitum reddere
nunquam licebit, ut dicemus z. 419.
redditionem verò ex integro declinare nlend
videtur moraliter impoſſibile; qua- nl
propter cuùm ſecundùm rectam ratio- unm il
nem corporis incommoditates ſint poſt- e ntk
habendæ animæ & ſalutis æternæ peri- eier
culis, conſulendum videtur, (lalvé eemd
meliori judicio) ut captatâ fuga Sem- e
pronia in loco tuto deinceps deliteſcat. iann
CASIUS TERTIIIS. MNN
CAa coram Judice Eocleſtaſtico di- Menter d
O& d‿ravit mendaciter, ſé à Crjo cui. Nid
JBemel fecerat poteſtattzſui corporis ub ſpe ⸗ Cotlenl
matrimonii eſſe impragnatam, quapro- nn dl
zier Juder Eccleſiufticus ſub' intentata: Neonſen
diuturni carceris & excommunicatio- litris
nis paa condennavit Cnjum, multum Enlzper
reluctantem, ut corriptanm duceret i Inlimich
quod & faltam. Jam verockja Ffactipe, Ee Nclimn
nitens fatetur, ſé Maritu ſänm, ſalso de- uin
tuliſſe, oqudd al aliocofrapta, & impra: I Cuce
geyat a ſat & quonianm hactenus non beie Ig
cohabitärunt per ſut longu tempus’lcoa- Himred
a vamqi matrimoniaplerum; malun: E e
Jortiuntur exitum) hinc quærit. L. Al,, I ſheren
.: Marrimonin valeat! 2. an ſit neceſſaria l mrine
revalidatio hujus Matrimomi, pralin- Cabite
Zim cum jam conſummaverint? —

— .
= –
E

60latt
tunt fort
Dtum tedte
CethuIS /,/
egro ellin
olibile zn

ltates lnt

tenne

Letur, (M

tl fugn
Pelteli

TIUS.

,C,
ni

tan, iſ

iunh
unene
, ſbre
, Aeſil
Gn
1NN

pH

. 4
e

De Matr. invalido revalidando. 321

R. ad primum, hoc matrimonium
probabiliùs eſſe nullum ſeu invalidum.
KRatio eſt: quia metus, cujus impulſu
Cajus conſenſit, fuit gravis, & reipſa
injuſtus, utpote fundatus in falſa præ-
ſumptione facti particularis: atqui talis
metus irritat matrimonium ſecundùm
dicta n. 152. ergo. Vid. La Croix. z.
6;52.. ubi pro hac opinione refert etiam
Pont. Dian. & Averſ. M

314

R. ad zdum. Matrimonium hoc vi. 355

detur neceſſariò revalidandum, niſi a-

liunde conſtet, Cajum liberè, & inde-

pendenter à metu ſibi incuſſo contra-
xiſſe, vel interea ſaltem liberum præſti-
tiſſe conſenſum. Cæterùm, ùt adver-
tit cum aliis Kugler a. n. I14. liberé
jam conſenſiſſe præſumitur, ſi conſcius
nullitatis ob metum injuſtè incuſſum,

hactenus per notabile tempus v. g. an-

num & dimidiumlIxori ſuæ cohabitavit,

nec reclamavit, aut fugit, dum tamen
facilè potuiſſet; & præſertim ſi conju-

gali affectu copulam habuit &c. D
Dices. Quidſi auté penſatis omnibus

dubium relinquatur, an Cajus indepen-

denter à metu conſenſerit, vel hacte-
nus liberum præſtiterit conſenſum, e

vel maximè, quòd vix unquam paciſi-

c& cohabitaverit Uxori?

322 Conferentia decima quarta.

376 R. Laborandum fore, ut Caja vel per ſe,
vel per alios bonos amicos inducat Ma-
ritum ad dandum jam liberum conſen-
ſum independenter à metu ſemel in-

cuſſo; quia tale conjugium abſque pe-

ticulo infamiæ, aut ſcandalorum &c. vi?—

“

ampliuùs poterit diſſolvi. Et datò tandé,
quòd prævideatur Cajus tam facilè non
perſuadendus ad dandũ de novo conſen-

ſum liberum, poterit Caja amplecti ul-

timũ remedium ſupraà z. 344. recenſitů,
& matrimonium ratificare reddendo
debitum affectu conjugali, quampri-
mùm Cajus illud petierit; quamvis e-

nim hic modus revalidandi ſit minàs

tutus, tamen ſi matrimonium abſque
gravi incommodo aliter revalidari ne-
queat, Sanchez, Bonacin. Palaus, Spo-

rer, Gobat Quin. tr. 5. c. 37. u. 135.
putant eum practicè tutum. Idque vel d
maximeèe dicendum videtur in caſu no-
ſtro; tum quia dubitatur, an non Ma-

ritus intra tam notabile tempus liberè
& independenterà metu conſenſerit?
tum etiam quia Sanchez, lib. 4. diſp.
I4. n. y. probabile cenſet, valere matri-

monium, tamerſi judex aliquem com-

pelleret metu revera, & à parte rei in-

juſto, dummodo talis ſecundùm allega-

ta & probata juſtè fuerit compulſus,

prout in noſtro caſu contigit. §. III.

Atri⸗

Choleri
ls r

Oenns ine
Enin inſim
elimentun
NINNUe
Wmline pro
werletit,

Mni

Cenndt, N

Ulis un
Ginnalic
tatitii ſe

guatt,
Ciarelet

Dee Matr, invalido revalidando, 323

e OCorollaria ex dictis inferenda.
un he ( Olliges primo, quàm meritò hac- 357
Hlorumdee. — tenus inculcatum fuerit, ut Con-

TFratden feſſarius in ſimili caſu, ubi deprehendit
tumfcdn impedimentum dirimens latere, matri-
enowek moniumque revalidandum eſſe, quàm
anplelie cautiſſimé procedat; quia ſi minus cau-
gakerli te proceſſerit, faceile poterit continge-
ve lellen re, ut pœnitentem illaqueet quodam-
,Jumm modo, & graviſſimis exponat periculis
qum Peccandi, prout ex dictis colligere li-
dkemu cet. Hine idem Gobat proximè cit.
cium . 125. bene monet, ut Confeſſarius,
etlm“ Prius quàm pronuntiet matrimonium
,Dlanſe eſſe invalidum, inquirat an Conjuges
71. Dutatitii ſe mutuèò ſincerè ament, an
liiel Kerd ſæpiùs rixentur? item, an uxor
rin lunn nabeat magnam parentelam, nec ne?
Vnterk an. poſſint facilè carere, ſeu etiam abſti-
Ie nereà commercio carnali? &c. arque

. n
unns his & ſimilibus ponderatis, primum di-
1.ℳ ced, vel non dicet, matrimonium eſſe
lctene⸗ riu 2d „quòd, licèt Confeſſa- 358
ren Hl EX charitate ſaltem teneatur adju-
Cun E Ponitentem, & collaborare pro

— S alidando (ſi tamen fieri poſſit) ma-
. E trimonlo, non tamen ſemper tenetur ei-
. N X 2 dem

324 Conferentia decima quarta len.

dem præcipere, ut impedimentum la- ntce
tens detegat alteri parti, & ab ea petat 4 ninh
novum conſenſum; quia frequenter “
accidit, ut nullitas matrimonli, vel ia e
impedimentum latens, abſque graviſſi- enen eke
mis incommodis, puta infamiæ, rixa- ecee
rum, ſcandalorum &c. periculis, alteri D le,
= non polſit. Hinc in imn,
itteris Apoſtolicis, ubi in talibus im- Punch 5
pedimentis diſpenſatur, communiter Alnemmm
executio diſpenſandi demandatur Con- D Nobe
feſſario, aut alteri viro diſcreto &c. ut urider
daC

diſpenſot &. ſod ita caute, ut Latoris
delictum nuſquam detegatur. Vid. Hen- I1t.
rique? lib. 11. c. 3. 2. 6. Sanchez lib. 2. 00X
R. „. . 0)
Pices. Atqui etiam in iiſdem litte- DE
ris apoſtolicis communiter additur hæc
clauſula, ut diſpenſetur, ſeu etiam re- N Die
validerur matrimonium altera parte en 0
certiorata de nullitate prioris Sce, „ le
ité additur hœc clauſula: ut inter ſe pub-
lic, & Jervata forma Tidentini con. III
tyahint &c. heæc autem fieri nequeunt
abſque éo, quòd impedimentum alteri inn
parti intimetur : ergo hoc eſt neceſſa- um 3
359 R. cum P. Gobat cit. n. 242. pri-
mam clauſulam eſſe obſervandam, quan- 6
do id fieri poteſt abſque detectione cri- e.
. mi- “

guat,
Aimenrun

Ee en
i feqen

trimonl, .
ige gn
nnlamie,
ericulis, 1
ſ. Hir

in taibist

commmuni

ndaturC

cteto El./

erk ,
Nent iicn
inegter
tunn 7, 1.
eſt nec

. „29 4
ncne
ig,

De Matr. invalido revalidando. 325

minis, prout vel ex eo colligere licet,
quèdi in iiſdem litteris ſtatim addatur:
Jed ita cautk, ut Latoris deliltum nuf.
1 am detegetur. Similiter reſpon-
endum eſt ad alteram clauſulam, nem-
pe Pontificem ſolùm velle, ut tune
publicè, & ſervatà forma Tridentini
contrabant, „quando id vel nunquam

factum eſt, vel quando nullitas & im-

pedimentum Eccleſiæ innoteſcit, aut
certé probationi obnoxium eſt. Ita
Sanch. Pont. Pirhing, Krimer z. 539.
apud La Croix n. 576. Boſco. ai ip. 712.

SDect. I4. n. 107. & IiIT.

CONFERENTI
DECIMA QIHINTA.

äl

atque indiſſolubilitate Matri-
monii.

SII MM ARIUIM.

362. Maemrnonien Ppracisé ratum, 6 diſolu-

ek: ram Auoa thorum, quàm Auod vinsa-
um.

361. Matri monzen conſunmmatum inter Pide-

les, pariter diffolvi poteſt quoàâd thoraum, non
12 irene⸗ gquodd vincutum.
262. . . 303. Solvuntar duæ Imſtantici in contra-

364. Que

326 Conferentia decima quinta
364. Quo jure Matrimonio conſummato compe-
tat bac indiffolubilitas —
365. Matrimoniunz infidelis, liest contlumma-

tum, poteſt diſſolvi in tribus Caſibus, A con-
verſus ad fidem aliud matrimonium contra-

pa?z.
866. Non item ſiuterque convertatur ad veram
367. Divortium eſt legitima ſeparatio viri ab
Ikore, manente adhuc vineuto conjugali.

368. Enumerantur 6. cauſæ, ex quibus fieri por

teli divortiunr.
369. Satigit euidam Objeciioni in contrarium.
370. Refölvitur Caiſus I. de ſpontö, gui polt con-
rradtam quidem, nondum tamen conſuimatum
Mairimonium, cogitat ingredi Religionem:
Jubitat tamen, an liceat, eosudd ante contrac-
tune ponſam jam cognoverit &. SS
271. Siſponfam non imprægnavit, per ſe loquen-
do licits ampiectitur ſtatune religioſum.
372. Et ſponſa poſt profeſfonen: Mariti, licits
convolat ad 2das Nuptias.
373. Reſolvitaur Cafus I. de Judeo, qui poft
ſuſeeptum baptiſma, cogitat ducere puellam
Chriltianam , repudiatis duabas LUortibus ju=
dæis.
274. Primam eoniagem (NRutiliter poſſit) te-
netur adlmonere, quatenus velit ampiecti veram

375. Quæ, ſi renuat converti, vel converſa coba-

bitare, non tenetur Maritas illams acceptare.
376. Relolvitur Caſus III. de Uore, qua tam ob
malam tradlazionenn, tzum etiam ob adulte-

nium à Marito commaiſum, diſe cſit, nolens

rever tises

y Vadhe
noure

r,
. I1 /1 ,
0 mrhe
uintgcnn

elin ngu

o Murinon
un, li
Aui hrote
Onur

tn jiru⸗

il ertior

i 4

e en g

uiter lom

Mntun

Menihn

Uunur aue
te kellr⸗

3 lblit

glint

lammati i

eit eotſaene

Cbur A/
inioniufn int

Oert tur A

9 Harthn 1i

1 ntie,

irunnuin
, u m
erennſnnitn

di Nekgoren
Ate in H

he.
4 , 6

4 4 .

guerrt ,ll 1
4 Immer

r ſt) W

ptiide
uehi
am eteren
4 10
4,

“ ,N

.
r

De Divortio Gα 327
377. „7 adulterium viri Stponate, notorium ,
poteſt manere divortiata.

378. Ter ſe loquendo tamen, ſuadendum vide-

tur, ut ad virune ſunni regrediatur. Hl

379. Ad conlummaändum Matrimoninßs, &

omnimodam ejuſdem indi WMölubilitatem indu-

cendam, requiritur copula earnalis perfecta.
380. Mar imoninin non diſſotvitur per ſolum in-

agreſſum, led per ſolennem profelſionem Reli-
gionis approbatæ.

3 u, Coninæ, non potens cohabitare alteri abſaue
gravi pericalo animæ aut corporis, eæimitur

a* obligationibus matrimonialibus.
382. Conjux, qui alteri dedit cauſam adultenan-
di,. non habet vauſanz petendi divortiumn.

383. Uæor, quæ poſt cognitum Mariti adulterium,

pvariter commilit adulterium,tenetur egrediaa
Maritum . ab ilo poßaletur.

Premittuntur, & Previtcer reſol.

vuntur quæſita ſcitu neceſſaria, ad de-
bitè reſolvendos Caſus de in- & diſſo⸗
lubilitate Matrimonii, ſeu
Divortio.

ugre⸗ primò:, an, vel quomodo
Matrimonium ratum ſit diſſolubi-

le reſponſi ioné ſuppono cum com-

muniDD. matrimoni diſſolvi poſſe, vel

quoaàd thorũ tantùm ‚Vel quoad thorũ &

vinculũ ſimul. R thorũ diſſolvitur,
quando conjux legitimè à conjuge ſe-

X 4 Pa-

328 Conferentia decima quinta
Patatur quantùm ad cohabitationem &
ectum. Quoàd vinculum autem diſ-
ſolvitur, quando ita ſeparantur, ut eis
concedatur libera poteſtas alteri nu-
bendi, vel cum alio contrahendi : hôc
modo olim mediante libello repudii a-
ud Hebræos diſſolvebantur matrimo-
nia, prout videre eſt apud Clericatum
deciſ. g9. n. .
360 K. jam ad quæſitum. Matrimonium
præcisé ratum diſſolvi poteſt tam quoad
thorum, quàm quoàd vinculum 1. per

ſolennem profefſionem Religionis ab

Eccleſia approbatæ. 2. per diſpenſati-
onem à ſummo Pontifice factam
vel faciendam. 3. non tamen per
ſuſeeptionem Ordinis Sacri, vel impo-
tentiam fſupervenientem, multè minus
per mutuum difſenſum, ſeu volunta-

tem ugun. Ita cum vommuni DD.
Glericat. eciſ 13. La Croix z. 412. Ra-

tio primi inde deſumitur; tum quia
Chriſtus hoc privilegium conceſſit Re-
ligioſæ profeſſioni, prout ex perpetua

traditione, & ſenſu Eccleſiæ, atque de-
claratione, vel potius deciſione Concilii

Trid. &. 2. Can. 6. habetur; tum etiam

quia contractusmatrimonialis tacitè ſal-
tem ſemper includit hanc conditionem:
niſi ante conſjſaummationem voluero am-

r.

Ed, ot ſi
urmr layr
r,ummnd
ertibe
umimonium
Aelhmitan
ernlinieo
tun ſ iſe
her nutun

er imdo

Ulenicde

un potids
Lcommun

erxdecla

ur. 20
Unorium
erntli
uguuth
n et
luſen
den
omg e

;

luint
.H“
hitationen ,. AFum
riter deſumitur ex praxi Eccleſiæ, quæ

im autend
Nuntut I
ls Aterle

trabenei⸗A.

elo wuli
ntur manne
Ud Clerienn

ſrrimorin

tim ei
Plum 1n
eligionis 1
1 fet
gce nin
n tanen K
1,N e
multd mNS
ſeu V Ulnn⸗

unun N

n AN

tun Culi

eelit N

, 41 e 6

De Divortio &. 329
plecti ſtatum religioſim. Ratio adi pa-

jam ſæpiùs diſpenſavit in matrimonio
rato, prout ſuprà n. 11S. dictum, &

fatentur Laym. Sporer, Kugler, Go-

bat, immò communiter Canoniſtæ:
ergo per diſpenſationem poteſt diſſolvi
matrimonium ratum. KRatio autem
3tii deſumitur ab oppoſito; quia ſcili-
cet nullibi conſtat, quòd matrimonium
ratum ſit diſſolubile quoàd vinculum,
velper mutuum diſſenſum Conjugum,

vel per impotentiam ſupervenientem,

vel denique per ſuſceptionem Ordinis;
quin potiùs oppoſitum conſtat ex praxi,
& communi perſuaſione Doctorum, nec
non ex declaratione Zoannis XXII. Ex-
trav. Antiquæz. de voto &c.

.

Quzær. 2dòô, an, vel quomodo ma-

R. Matrimonium conſummatum (co-
pulà carnali perfecta) inter fideles, ra-

trimonium conſummatum inter fideles
ſit indiſſolubile?
361

tionabilibus de cauſis diſſolvi quidem
poteſt quoàd thorum, quoàd vinculum
tamen eſt fimpliciter indiſſolubi-
le. Ita ſemper tenuère, & etiamnum

tenent DD. Catholici communiter. D.
Thomas, Scotus 4. diſt. 31. litt. G. &

S. 39. 1. J. H. opinio. Maſtr. g.

330o Conferentia decima quinta NN
diſp. g. n. 157. Reiffenſt. Laym. &c. & iintin
habetur expreſsè deciſum in Concil. an.
Florent. ac Trid. Can. 5. 6. 7. & S. Id- Ur cie⸗
ipſum proteſtatur Apoſtolus 1. Cor. 7. (lmtimn
dicens: iis autem, qui matrimonio jun- s Na
Ciſunt, pracipio nom ego, ſed Dominus, Ellalgigu
IUxorem a Viro non diſcedere- quòd ſi dif- M, A⸗
eſerit, manere innupt am, aut viro ſuo itti ſe
reconciliari; & vir uxorem non dimit- ſ gligin
tatn ergo cùm Dominus præcipiat, Mu- nlut n
lierem diſcedentem ex quacunque cau- Mndtt,
ſa, ſi non reconcilietur, manere innup- Mſohſn
tam, manifeſtum eſt, inquit La Croix, ere, eh
voluntate viri non poſſe diſſolvi. ullomie
Dices tamen. Chriſtus Dominus vi- ge dalen
detur expreſſam dediſſe licentiam diſ- Wiggent
ſolvendi matrimonium conſummatum rumt⸗
ob fornicationem Matth. 19. dicens: luy yini
quicunqut dimiſoerit uxorem ſunm fyuzcem,
NB. niſi ob cauſam fornicationis, & a- InteſteC
liam duxerit, mæchatur, & qui dimiſ- N Nipen
Jam duxerit, maæchatur ergo ob for- Uthe, 17
nicationem licet uxorem dimittere. inmg 00
362 R. cum Scot. Maſtr. Cleric. deciſ. 10. Mhgsaln
z. gg.. & communi Catholicorum, Chri- nn (mic
ſtum fuiſſe locutũ de dimiſſione uxoris (uii ri
ob fornicationem quoàd thorum, non i. an
autem quoaàd vinculum. Unde diſting. Eilhr
Conſeq. ergo ob fornicationem licet Nan
dimittere uxorem quoàd thorum & luncn
co-

.

Ln & Ccohabitationem, con. quoaàd vinculum,
n in Cn neg. conſ.

7,ο „Jeque dicas, hanc reſponſionem eſſe
olcs r ſolùm arbitrariam & excogitatam. Nam
inms Chriſtus Marc. 1o. abſolutè proreſta-
Gis tur dicens: quicunque dimiſerit uxorem
Gr. un Ham, & aliam durerik, adulterium
peI A Wit 1t ſaper eam. Item Luc. 16. om-
, m AE S1dgaut dimittit uxorem ſuam, & alte-
rrcehit Ad ducit, mæchatur: & qui dimiſſam
cungec ir„ ducit, machatur: at hoc eſſet fal-
en ſum, ſiob fornicationem licerer aliam

anere innn .
itlao ducere, repudiata priore etiam quoaàd

“ vinculum: ergo. Hinc D. Auguſt. lih.
Doinns 2. Ae adalter. Conjug. c. 4. ait: nulliaus
enunt dir, Poſterioris Malier Uxor eſſe incipit,
mſinmmn S. Prioris eſe deſterit: eſſe autem deſinet
ig As Roc, Prioris, ſe moriatur vir ejus, non
nn 1⁷ errcr. Et hanc interpretatio-
ni,, mem geite Cleric. z. q 5. fin. faciunt om-
,, n 2 . ipturiſtæ in commentar. ſuper
. 1bo Aaer c. 719. Lyranus, Abulenſ. Mal-
Pine nneus „Cornelius à Lapide &c.
iulnſ⸗ am Phariſæi interroga-
mfun dant (. riſtum de dimiſſione Uvoris

horeu Auoid vinculum, & non quoad tho-
Potn 4 um: ergo Chriſtus cenſeri debe
len am de illa reſpondifſſe.
nenß K. cum La Croix. n. 402. Chriſtum 363
conn plus reſpondiſſe, quàm interrogârint;
e quemad-

t eti-

332 Conferentia decima Tuinta

quemadmodum Matth. 22. interroga. a

tus: an liceret dare Cæſari tributum? Urcki

1 V. Her
incCetien
cl ſitith
(Cers fum

reſp ondit: = ergo quaæ ſunt Ceæſuris

caſari, & n ſunt Dei, Deo. Dixit

ergo in noſtro propolſito, licere uxorem
quoàd thorum dimittere propter for-
nicationem, & tamen ſine adulterio non
licere dimittere quoàd vinculum. Qua-
re in forma diſtingui poteſt conſequens:
ergo Chriſtus cenſendus eſt reſpondiſſe
Qde dimiſſione quoàd vinculum, & ſimul
de dimiſſione quoàd thorum in ſenſu
jam explicato, con. de ſola dimiſſi ione
quoad vinculum, neg. Con.
Quær. 3tièò, quo jure Matrimonio
conſummato Fidelium competat tam
ſtri cta indiſſolubilitas?

364 R. Aliqui putant competere cidcm

jure naturæ: alii volunt, competere ſo-
lum jure poſitivo: probabilior tamen
ſententia tenet, indiſſolubilitatem ma-
trimonii conſummati fundari quidem
in jure naturæ, quod fornicationem,
ſeu etiam concubitum vagum ( qui ex
diſſolubilitate matrimonii conſumma-
ti facilè inveheretur) prohibet; nihi-

lominus omnimodam indiſſolubilita-

tem oriri ex jure divino, ob rationem

Sacramenti & ſi gnificationem, ſeu re-

Præſentatione Unionis hypoltatic in⸗
ter

ekorarn h

Cte Atrin
r Kh

imnni lnke

tumindidon

Quum

Uuonmnii

lne conc
RE marricn

enmntmti
e ſut de
Dihilominn
Ur adiden
laluß n
6 egben
ine n
4 ſgite
fmminhtil
a
ae en
ninen de
Rtöter
inſet Uel,
ituti

D

na pe Divortio, &c 2333
enhteg ter naturam humanam Chriſti & Verbi
Nium D., quæ eſt indiſſolubilis. Maſtr. cir.
ſan 2. n. 175. Hérincx, Spor. n. 390. Vid.
1, M ertiam Clericat. Aeciſ. 9. & 1I0. Ubi dif-
liceenee fusè diſcutit hoc punctum. Quiaverò
teo hactenus fuimus locuti de indiſſolubi-
Allletint litate Matrimonii Fidelium; hine
nellu’ c Quær. 4tò, an, vel quomodo ma-
Kconee trimonia Infidelium ſint ſolubilia, vel
rhemi etiam indiſſolubilia?
um An. R. Quamvis Matrimonia Infidelium, 36 5
tun in ſeu non baptizatorum, legitimè (id eſt,
ünifin abſque conditione repugnante fubſtan-
A. tiæ matrimonii) contracta valeant ſal-
Mimina tem in ratione contracts civilis, ide6-
one“ que ſint per ſe loquendo indiſſolubilia;
nihilominus ſi unus eorum converta-
Neer’ tur ad fidem veràm, poteſt contrahen-
do aliud matrimonium diſſolvi in tri-
Giiortinm bus ſequentibus caſibus. I. ſi alter nolit
itenm converti, nec cohabitare converſo; vel
Niden 2. ſfi quidem cohabitare velit, at non
etiogen ſine injuria Creatoris, utputa quia Chri-
n(i Kum, aut fidem blaſphemat; vel deni-
conlmm que 3. ſi converſo ex cohabitatione im-
mineat periculum ſubverſionis ; qua-
oltlu pröpter Apoſtolus 1. Cor. 7. dicit: &
ntdd zufidelis diſeedit, diſcedat, non enim ſer-
n, en wvituti ſubjeltus eſt frater aut ſoror (id
lr elſtfidelis ) iw hajaſmoedi; quibus erh is
Dð . Ape-

734 Cnferentin Neeima Juinta

Apoſtolus voluit innuere diſpenſatio-
nem à Chriſto Domino factam in tri-
bus enumeratis caſibus, prout commu-
riſſimè tradunt DD. catholici. Sanch.
Maſtr. Salmant. Cardinal. de Laurœa a-
pud Clericat. Aeciſ- 11. n. I4. Ratio
autem hujus divinæ diſpenſationis fuit:
uia fortè multorum converſiones fuiſ-
i impeditæ, & nimis grave accidiſſet
Chriſti jugum, ſi omnes ad fidem con-
verſi cogerentur vivere in perpetuo
cœlibatu, caſu quo alter infidelis nollet
converti, aut converſo cohabitare ſine
“S injuria Ohriſti, vel periculo fubverſo

nis. Vid. Laym. La Croix z. 400.

vertatur &ö. Nam ſi uteérque ample-

tatur fidem catholicam, neutri licebit
ab altero diſcedere; quia tunc ceſſat ra-
tio diſpenſandi mox inſinuata, prout

conſideranti patebit. Ita communis DD.

Quær. Sto, quid ſit Divortium?
367 R. Eſt legitima ſeparatio viri ab uxo-
reé, manente adhuc vinculo conjugali.
tommunis. Dicitur autem legitima
Veparatio: quia ſine lege & legitima cau-
ſa fierĩ nõ poteſt, nec debet; z quando qui-
dem vi contractus matrimonialis Con-

juges teneantur ad indi viduam vitæ ſo-
cietatem retinendam. Cæ-

e
tuln,

Auuncef

Ar latehr.

Ar rottin

ulecleſe

10 ,. i

er e,

hen⸗ lnjea

unak lite

ne nniſhu
lneſe H
Eerh,
llleni
Kgene
nunn

uuin
366 Dictum tamen fuit, matrimonium Hlrim

eſſe diſſolubile, Si uns infedelium con- de kr

ett ort,

. . „ele

n

bhiiatl
N Irtl ien
nete fekürag 8
lat henee
tnd u
laich
lnens

De Divorio, &4. 33 ½
OCOrxterùm, quôd legitimis de cauſis
auctoritate præſertim Eccleſiaſtica fieri
pofſſit divortium, ſatis conſtat ex per-
petua Eccleſiæ praxi; idque declaratum
M tanquam de fide legitur in Concil. Trid.
lelama Ke. 2 4. Can. 5. ibi: ſi quis dixerit, Eccle-
1 V ham errare, eum ob multas caucſas ſopa-
ltnd vazionem Conjugum quoàd thorum, ſeu
rerloneri quoud cohabitationem adcertum, incer-
mel tamvt tempus poſſe fieri decernit ana-
fent shemaſit. Hinc jzau“
in enen. (Quær. 6tò, quibus de cauſis fieri poſ-
flelisnle ſit, aut ſoleat divortiuum
kubeem KR. Sex generatim enumerantur. Ima 368
loliroti eſt mutuus contrahentium conſenſus,
„ℳ. ſi nimirum velint ob honeſtum finem
uttinn v. g. ad ſervandam caſtitatem, vel ut
α vacent orationi, ut innuit Apoſtolus
e r. Cor. z. vel etiam ne nimia prolis mul-
Teimilcii tiplieatione graventur. 2da eſt forni-
met catio ſpiritualis, ſeu lapſus in hæreſin
Duni, aut gentiliſmum. 3tia eſt incitatio ad
peccatum Frare; ſeu imminens grave
Im periculü falutis ſpiritualis; ut ſi ab altero
oühm incitetur ad fidem abjurandà, ad corpus
oNHe Droſtituendum per adulterium, ad vene-
en α ficia &c. Ata eſt ſævitia Conjugis; ut ſi al-
egine teri cohabitare nequeat abſque pericu-
duné lo mortis, aut mutilationis, attrocis
onilse verberationis, vel ſalutis Corporalis. 5ta
unſte ”ü r l

, int,
e (lenſt
Uackam in r
prout eonn
holici. n

536 Conferent ia decima quinta
eſt votum ultramarinum ad liberandam hh
Terram ſanctam: hæc tamen in noſtris itiin
partibus rarò continget. 6ta eſt forni- Genk
catio, vel potiùs adulterium carnale ab .
altero voluntarie & culpabiliter com- eck

2 3 . 2* „ . . 1 inti
miſum. Dicitur notanter: voluntariè
& culpabiliter commiſſum &c. Nam ſi M

ex ignorantia inculpabili contigiſſer, n
4S5 . S. e. ncd
eoquèd v. g. Conjux putaverit ſibi eſſe i⸗ 1
rem cum conjuge, aut vi fuiſſet ſuppreſ- 1 len
ſa &c, non daret cauſam divortii: quia
cùm talis non ſit culpabilis, nec puniri
debet. Argum. c. Ita e. &c. Propoſito. ponur
22. 1. F. Vid. Reiffenſt. Thl. mor. tr. 14. rC
diſt. 13. A. n. 91. Ubi etiam z. 10. no-
tat, nomine adulterii hic intelligi etiim ()
peccatum ſodomiæ, vel beſtialitatis,
non item tactus impudicos &c. pollu-
tiones &c. quia per hæc, licèt cæterô- altn
quin gravia peccata, non perfectè & . /
conſummatè læditur jus matrimonia-

„ 2⸗ . .
le; cùm non dividatur caro unius Con- ſurek
jugis ab altero in Tertium. urt
Dices adhuc. Chriſtus Dominus . un
- n

Matth. 19. unicam cauſam divortii re-
cenſet, ſcilicet fornicationem: ergo
aliæ non debent admitti.
369 R. cum P. Engel tit. de Divort. n.
140. & II. ac aliis, Chriſtum ideò for- t inn,
nicationem ſpecialiter recenſuiſſe, quia
. hæxac

vinna

iberundh
ninnol
elt fon
1CArnalet

liter ac.

Voluntri

Ac. NNI

ontigilet
ritſbi
ſuppre⸗
rtii: un

ec punit
yopoſte

104,I0.

gigicinn
tigienb⸗,
eciterd

erſelt A
ttinon .
nins r

P.,

De Divortio, &. 337
hæc ſola dat cauſam divortii in perpetu-
um, etiam nolente & invita alteraparte;
ubi e contra aliæ cauſæ non dant jus per-
petui, ſed ſoluùm temporalis divortii,
quamdiu ſcilicet durant, v. g. pericu-
lum incidendi in hæreſin, morbum
contagioſum &c. quibus ceſſantibus
ſeparata cogitur redire ad conjugem,
eſtque eidem reſtituenda.

Proponuntur, & breviter refſol-
vuntur Caſus practici de Divortio
Conjugum.

Trins poſt contralctum matrimoni-
um cogitat ingredi Monaſterium
aoddam paœnitentiæ caus. Motus
autem fult ad hanc reſolutionem, tum
uia int ellexit, Uxorem tempore ſpon-
Hulium ſibi fregiſſe filem, pecoando cum
alio ; tum ettam quia pacifick hacte-
ms non cohabitärnnt z tum denique
Nuia nancuam adhuc l ob maleficium,
t ſaſpicatur) potuit conſummare ma-
trimoenium. Dubitat tamen, an ſibi li-
ceret ingredi Religionem, eoqubd ante
tatratfen, matrimoniu ſuam Donſat

„

338 Conferentia decima quinta

aliquoties cognoverit carnaliter. Quid 4

reſpondendum Titio?

370 R. Titius per ſe loquendo licitè poteft

amplecti ſtatum religioſum, etiam re-
nuente IIxore. Ratio patet ex dictis:
quia matrimonium præcisè ratum po-
teſt diſſolvi per profeſſionemReligionis
approbatæ; eoquèòd contraéctus matri-
monialis ſemper tacitè ſaltem involvat
hanc conditionem: niſi voluero ample-
cti ſtatum religioſum. Nec obſtat,
quèd Titius ſupponatur ſuam ſponſam

aliquoties carnaliter cognoviſſe; quia

per copulam antecedentem matrimo-
nium nequivit fieri conſummatum, cùm
nondum fuerit ratum.
371 Dictum tamen fuit: per ſe loquendo
licitè poteſt, &. Si enim ſupponamus,
Titiam ex præcedentibus fornicatio-
nibus à ſuo ſponſo jam fuiſſe impræ-
gnatam, aut Religionem ob eas forſi-
tan manifeſtandas diffamatum iri, non
licebit Titio ingredi Religionem; quia
damnum ſponſæ illatum, vel etiam dif-
famia Religioni inferenda vix aliâ via
ræcludi poterunt, quàm perſeverando
in ſtatu conjugali: ergo tenetur in hoc
perſeverare; ſi tamen ſupponatur im-
potentia Titii non fuiſſe antecedens,
& perpetuò duratura; de qua ſuprà z.
2542

dicun
i ſite
Ues.
tlim,

Eld Ate
intic,,

) Mrer
llenis
n Etam
bhrs i

A nein

Ullte ad

Nrediv

Cortiun

Uiturun

entem,
Voblien
t tamen
ulth,

Elitſtgrn
Sharun

ne ſen
n Cen
lkon
1 en
Une, er
t .
jtſn

Hiuts De Divortio, &. 239
ur. 24. dictum fuit, qualiter obſtet valo-
ri. Vide Clericat. Jeciſ. 1z. n. 16.
citeon Dices. Datéô jam, Titium fuiſſe
etumk profeſſum, poteritnè Titia remanens in
er ids ſeculo alteri nubere, ſi dedit cauſam
ru A divortio, peccando cum alio?
Relgim. Rk. Poterit. Ratio eſt: quia profeſ- 372
us II Kio ſolennis diſſolvit matrimonium ra-
rine tum, etiam quoàd vinculum. Et quam-
Ae vis pars illa, quæ dedit cauſam divor-
oln, tio v. g. adulterando &c. ſine exprefſa
ſponſin vel tacita ſaltem licentia non poſſit
e; du tranſire ad alia vota, nec Religionem
mutin- ingredi vel ſuſeipere ordines, tametrſi
n divortium per ſententiam Judicis eſſer
inſtitutum; quia divortium non no-
Hgunß centem, ſed ſolùm innocentem eximit
ommg ab obligatione thori conjugalis &c. po-
ornicne teſt tamen licitè tranſire ad alia vota,
ſeinmd. ſuppoſité, quòd pars innocens muta-
ensI. verit ſtatum ſuum, prout fit in profeſ-
Nir‚m ſione ſolemni; quia aſſumendo talem
em;u ſtatum cenſetur etiam innocens à ſe ab-
etimd. dicare omne jus conjugale, quod habuit
9aIH in alteram partem. Sanch. Pirhing. Fag-
remn nan. c. ex litteris. 5. h. t. Schmalzgr
turime cod. tit. n. I24. Babenſt. tr. 5. p. 7. diſ;
atur I 2. Al. 6. Z. 32. 8
eCeeh

„W LV 2 CA-

3406 Conferentia dec5ima quinta
CASIS SECUINDUIUS.,„
Snbronin abjurats gZudaiſino, -
3 dem cum hbaptiſmate ſiuſeepit: fa-
zetur tamen, ſe tempore Iuſßidelitatis ſug
d ecaaan uxore duxiſſe aliam,
ariuter.
quid ſibi de prioribus matrimoniis te-
nendum? 2. an modò repudiata etiam
ſecunda conjuge poſſit ducere puellam
ud nna Juam ſibi jamjam deſpon-
ſavit?

373 R. ad primum. Matrimonium Sem-

ronii cum prima conjuge fuit omnino
validum in ratione contractùs (ſi tamen
non exceperint contra perpetuitatem,
nec adjecerint aliam conditionem ſub-
ſtantiæ matrimonii repugnantem) quia
etiam Infideles de jure naturæ poſſunt
invicem transferre dominium ſuorum
corporum, in ordine ad generandam,
& educandam prolem; quò fuppoſitò
dicendum, matrimonium cum 2da con-
tractum fuiſſe nullum, quandoquidem
inlegium repudii jam ſit à Chriſto
Domino revocatum, prout defacto
Quin immò nec licitè potuit z dæ Uxo-⸗
ri adhærere, niſi invincibiliter igno-
raſſet revocationem hujus privilegii,
4 in-

dgdn. Luarit proin I.

communiter tenent omnes Catholici.

1
iſer.

1

Uelur adn

ſumen 6
flger)
ti i
lun, Pror
Colr.

um
orfennn
MlNC

oni
ices

ntco

re velt
. Ne
1 At 4 ,
lut in,
itrion
Gheliell

eſs
y, .
chen 4

znta
S
eit
tati
ſe Aen
Cin l.
oiis .

ta etion
uel

dcur.

am em-
romnine
ſitamen
tuitaten,
Menn lo⸗

n

Pornn

n. 40 9. COlericat. l. cit. n. 10.

De Divortio, g&G. 341
inquit Card. de Lauræa apud Clericat.
R. ad zdum, quèòd Sempronius te-
neatur admonere primam conjugem

374

(ſi tamen poſſit, aut ſpes converſionis

affulgeat) quatenus etiam ipſa velit
amplecti fidem veram, ſeilicet Catho-
licam, prout communiter monent DD.
La Croix z. goss. Sanchez. Diana, Lau-
ræa &c. apud Cleric. cit. n. 21. Quèôdſi
uxor renuat converti, licebit ei ducere

puellam Chriſtianam, immò tenebitur

vi promiſſionis ſponſalitiæ.

Dices adhuc. At quid, ſi uxor re-
nuat converti, & nihilominus cohabi-

tare velit?

R. Non tenetur illam acceptare; quia,

Aut ait Apoſtolus, non eſt ſoervituti ſub-

Jelctus in hujuſimodi. Deinde ex tali co-

habitatione plerumque exponitur fide-

lis periculo ſubverſionis; ad quod tamen
declinandum Chriſtus diſpenſavit in

vinculo matrimonii cum Infidelibus

converſis. Quèd autem Apoſtolus 7.
Cor. . adhortetur, ut, Si quis frater
uxorem habet infidelem, & bhac conſen-
tiat habitare cum illo, non dimittazt il-
lam, rationem conſilii habet, non
præcepti, prout notant DD. La Croix.

CA.

37 5

342 Conferentiaz decima gqainta

CAe ante aliquot menſes diſceſit

2 ſuo viro 3 partim quod ab eo ne-

dum verbis, ſed etiam verberibus fue-

rit malè tractata ; partim etiam, quòd
Maritus commiſorit adulteriuem. Et
quamvis à ſuo Marito ſapius ſuerit re-

vocata, noluit tamen revertt, nec ha-

bet animum revertendi. Quagritur I.
an propter allatas cauſas potuerit licité
recedere à 2. an etiam protinus poſſit
Jequeſtrata manere, vel 3. quid Con-
feſſario in hoc caſa valde practico agen-
dum *

376 R. ad Imum. Si mala tractatio re-

ſpectu Cajæ fuit verè gravis ſeu ſæva,

utpote notabiliter excedens modum

corrigendi aut corripiendi jure permiſ-
ſum, ex quo Cajæ imminuit grave ma-
IH v. g. vitæ, mutilationis &c. àt ſuperiùs

dictum, potuit vi hujus licité recede-
re à ſuo Marito, & quidem auctoritate

privata; quia nemo tenetur cum peri-
culo gravis mali exſpectare ſen-
tentiam udicis, ne inde enaſcantur in-
juriæ, unde debet naſci jus. Quin e-
tiam propter ſolum adulterium culpa-

biliter à viro admiſſum, tutâ conſcien-

tia potuit diſcedere, dummodo de adul-
terio

CASUS TERTIIIS.

tio heri
icihze⸗
etenll,

Dllne

gin1

Mmiltere
1Eala
Cultione,
Cngle

tgenit ed

o conle
12.z
int eri

.II2, G

Wen ſenn

Ekres
unt ſeane

mmnumit
Ere uct
1e N
iln

Mi

Unpehenn
len,
Mtorion
eAun
icor
nenl

lintn De Divortio, &c. 343
IIIS terio fuerit moraliter certa ( ſola enim
ſuſpicio, etiam gravis, non dat cauſam
65 iei recedendi, prout communiſſimè tenent
dab a DD. Palaus, Filliuc. Laym. ib. 5y. tr. 10.
lerhufe vp. 3. c. 7.) & ſcandalum abſit. Ratio
tiun eſt: quia matrimonium ex ſua natura
u E non aliter obligat ad redditionem debi-
furt ti, & alia matrimonii onera, quàm ſub
j, uu conditione, ſi etiam alter conjux fidem
rim conjugalem ſervet: ergo ſi alter fidem
ritluh fregerit, ceſſat hæc obligatio ſaltem in
czſt foro conſcientiæ. Schmier. de Matr.
gul C. tr. 2.c. 5. n. 91. Wieſtner, Reiffenſt. Cle-
Hisger ricat. deciſ. 39. n. 31. Schmalzgr. H. Z.
n. 112. Gobat tr. 10. n. 722. Quia ta-
aCtior- men ſeparatio quoàd cohabitationem
ſeu en, eſt res publica, ex qua facilè oriri poſ- .
5 nodn ſunt ſcandala in plebe; hinc DD. cit.
gepenti communiter monent, eam fieri non de-
rent bere auctoritate privata, ſed judiciò
tlupenlS Eceleſiæ, prout etiam ſtatuitur. c. Por-
stecele. v0. de Divort.
ctoriun R. ad 2dum. Caja propter adulterium 377
cum en à Marito culpabiliter admiſſum, poteſt
dare in perpetuum manere ſequeſtrata ab eo-
antor . dem „ſi tamen adulterium ſit publicè
Qie notorium notoreitate juris vel facti
Un Culer nam ſi ſit occultum, à Judice Eccle-
conleer ſiaſtico reſtituetur viro petenti, quo-
oce/ uſque adulterium viri probaverit. Juxta.
Nℳe V 4. .

378

344 Conferentia decima quinta

e. ſignificaſti. de Divort.) Ratio jam con-

ſtare debet ex dictis: quia adulterium

tribuit jus divertendi à Conjuge, &

quidem in perpetuum. Argum. .

mox cit. At verèò ſi ob ſolam Ma-
riti ſævitiam divertiſſet, non liceret
ei in tali ſtatu perſeverare in perpetuum,

ſed tamdiu ſolum, quamdiu Maritus non

præſtiterit ſufficientem cautionem,
quòèd velit ſvitiam deponere &c. prout
habetur. c. litteras, &. 6. ex Tranſmiſſa.
de reſtitut. ſpoliat. ut jam n. 36 9. inſi-

nuatum fuit. Vid. Reiffenſt. cit. n. 100.
R. jam ad 3tium. Confeſſario in ſi-
mili caſu laborandum videtur, ut per-

ſuadeat Cajæ, quatenus velit regredi
ad ſuum Maritum (ſi tamen non poſſit

prudenter prævidere, ex tali regreſſu

majora oritura mala & c.) Ratio eſt: quia
oportet, ut Confeſſarius ſuo pœnitenti
ſuadeat ea, quæ pro animæ ſalute

videntur magis expedire: at magis ex-

pediens videtur in his circumſtantiis
regreſſus ad Maritum, ad evitandum

periculum incontinentiæ in conjugi-

bus, & præſertim ſi quas jam ſuſcepiſ-

ſent proles, ad meliùs eas educandas:

ergo. Vid. Gobat. cit. n. 723. vel in

Wair. tr. y. c. 3 4. Rct. I. 2. & 3. LaCroix

*. Z. g2 6.

6. III.

(odl

Ulte⸗

Goarn

n i
, neceſe

n le u
üregunit
b e
Enllerek
Uunteyrel

ſi
Ull zen
meſenten

10, cſd

Mati,v.
onn bene

inmen
Utinoni

Ugelotin

Mint, DDe Divortio, G. 34 5

Corollaria ex dictis inferenda.
N Olliges primèò, ad conſumman- 379
ſolmN ◻ dum matrimonium, & omni-

non icere modam indiſſolubilitatem hujus vin-
perpetun culi, neceſſariam eſſe copulam perfec-
Cotlusrm tam, de qua ſuprà z. 226. Ratio eſt:
Utionen quia requiritur talis, quæ ſit de ſe fuffi-
cr Lciens ad generationem, vi cujus vir
ßs ac mulier efficiuntur una caro, & inci-
9. in piunt repræſentare unionem Humanita-
.n, 1 tis Chriſti cum Divinitate: ſola autem
Grioinn copula perfecta eſt talis: ergo &c. Et
Ir, uten hæc ſententia poteſt deſervire Confeſſa⸗
lrregen rio, caſu quo Conjuges jam eſſent ſe-
nd parati, vel ad alia vota tranſiſſent,
liregen Prout bene animadvertit Clericat. de-
u Sl.7. n. I2. Quamvis ante factũ potiuùs ſit
eniten inclinandum ſemper pro valore prioris
2 lute matrimonii, & Conjuges adhortandi,
ugls ut velint in eodem perſeverare.
nKaetis Coll. 2dèò, Matrimonium ratü non diſ- 380
itandum ſolvi per ſolũ ingreſſum alterius in Keli-
com gionem, nec per qualemcunq; profeſſi-

ſulcent⸗ onẽ, ſed per profeflionem ſolenñem Reli-
genes Lionis ab Eceleſia approbatæ, cum emiſ-
vel ſione trium votorum ſubſtantialium,

CI ſcilicet obedientiæ, paupertatis, & caſti-
tatis perpetuæ. Hinc quamvis Tertia-

346 Conferentia decima quinta

rii & Tertiariæ Ord. S. Franciſci, vel

S. Dominici, in ſæculo non clauſtra-

liter viventes, faciant profeſſionem pœ-
nitentiæ causè, quèd velint ſervare
mandata divina &c. non tamen per hoc

ſolvuntur ab onere Conjugii, ſi quod
contraxerint; tum quia non emittunt

tria vota ſubſtantialia; tum etiam quia,

eſto aliquod votum emitterent, non

notavimus.

tamen foret ſolenne, ùt ſuprà n. 77.

Cæterùm ratio congrua hujus conſti-

tutionis eccleſiaſticæ fuit hæc: quia

profeſſio ſolennis Religionis approbatæ
eſt quædam mors ſpiritualis, ita, ut

ſolenniter profeſſus fictione juris cen- Amene

ſeatur Sæculo defunéctus, juxta illud

Coloſſ. 3. Mortui eſtis, & vita veſtra ab0--

Ncondita eſt cum Chriſto, &. Quemad-
modum ergo mors naturalis ſolvit vin-
culum carnale matrimonii conſummati;
ita & mors ſpiritualis, vel potiùs civi-
lis, debet ſolvere vinculum ſpirituale
matrimonii rati. Jam verò profeſſio
Tertiariorum (ſicut & ſuſceptio Ordi-
nis ſacri) non eſt mors civilis: ergo
mirum videri non debet, quòèòd hæc non
habeat vim diſſolvendi matrimonium

ratum. D. Thom. 4. diſt. 27. q. 1I. art. 3.
Bellarm. Durand. Sotus, Car dc Laura

Klüim
(A zt
Pniſerie

inulh

inn ab ol
hetoe
tnigre

un dlen
lrre a

5

Untb Prop⸗

enlt
imn .

ſertere,

Ucatinle

um conn
Coll. 4

(aub
hlre ex

kiun en

drelt

Mn her

guinm D e LDivortio, ge. 347
anciſi & alii apud Clericat. deciſ. 13. u. 35.
von n α .. =ðW =
ionen Ooll. 3tio, Conjugem, qui abſque 381
lin em gravi periculo animæ vel corporis ne-
menpern quit ſimul habitare cum altero conjuge,
gi, eximi ab obligationibus matrimoniali-
Dn eniumm bus. Ratio eſt: quia lex charitatis exigit,
etumg ut quiſque ſibi priùs velit confultum,
rent,m quam alteri: ergo nemo cenſetur ſe
ra,6 obligare alteri ad non cavenda pericula
dülutis propriæ corporalis, aut ſpiritua-
uscoN, lis. IIII. r. 6. diſp. 9. q. 4. art. 2. . 146.
e: u Babenſt ubi ſuprà. z. 34. Ex quo ii-
pprohn dem DD. inferunt, Conjugem poſſe di-
8, in vertere, ſi alter incidat in hæreſin, ei-
ſuris e . demque pertinaciter adhæreat, aut ſi in-
uurn I cidat in lepram, peſtem, vel alium mor-
olſnutl bum contagioſum &c.
Qvem Coll. 4t0, Conjugem, qui alteri de- 382
Niin dit cauſam vel facultatem adulteran-
umm di, ſive expreſsè, ſive tacitè; ut ſi adul-
tisci, terium, dum facilè potuiſſet, non impe-
iricune divit, vel ſi debitum negavit per longum
Nololi tempus v. g. 5. aut 6, menſes, dum ta-
to men advertit, alterum ideò fore in peri-
ls: e˖ Culo incontinentiæ &c. non poſſe prop-
Ahrem terea petere divortium. Idem dicen-
finotin dum de eo, qui adulterium, vel potiùs
1ℳ injuriam vi adulterii ab altero conjuge
lm commiſſi ſibi illatam expreſsè, vel alte

348 Conferentia decima quints
condonavit. Ratio eſt: quia tales cen-
ſentur renuntiare juri ſuo: qui autem
juri ſuo renuntiat, illud non poteſt re
petere. c. Quàm periculoſum J. 4. I.
Cenſetur autem Conjux innocens taci-
tè condonare injuriam, ſi poſt cogni-

tum adulterium alterius actum conjuga-

lem cum eo exerceat: ſecus dicendum

ſoret, pro foro conſcientiæ, ſi exercen-
do hujuſmodi actum expreſsè intendiſ-

ſet, alteri non remittere injuriam, uùt
notat Spor. nz. yII. Vid. Keiffenſt. cit.
n. 113. La Croix n. 433. & 434. ubi plu-
res pro hac opinione refert.
Dices adhuc. At quid, ſi Conjux poſt
cognitum alterius adulterium, vel eti-
am poſt ſententiam divortii jam latam ²
Judice, & ipſe committat adulterium,

poſſetnè in hoc caſu manere divortiatus,

an verò teneretur regredi ad alterum,
ſi repetatur?
R. In tali caſu probabiliùs tenetur
regredi. Ita contra Sylveſt. San-
chez & alios, Schmier. zr. 2. de
Matr. c. . n. 109. Engel hic n. 75.

Wieſtner, Reiffenſt. aliique plures a-

pud Schmalzgr. tit. 19. n. 135. Ratio
eſt: quia ſententia non dat jus diverten-
di, ſed ſolùm illud ex adulterio inno-
centi aquiſitum declarat, ut eo publicè

utti

flpollt::

ie guel
Cnltonat
entinm,

Emarticne

mrimge⸗
uantorit

Nelnſs

Et) ricetn
Crortil
Itegecl,

(0

R
V M

((U i/

ifſiin
. ine

findkie⸗

1 lumn
Merei n⸗
Nr ii
tentten
) Nir
ungri
0 Ne;,

guint
ia täleste
ui ane
on pote
n 7,,
nocerdil

oſt agt

Utu Coile

1s Cicendr
ſiexerlt⸗
66 imen
Guriam,
fenſt.
4 Ub N1
onſnn
m, Nele⸗

jamlu len

gule er! un
ivortinn
Galterun

is tenet
eſt. N
tra.
ic n

De Divortio c. 349
uti offi it: atqui jus divertendi ex adul-
terio quæſitum innocenti, ſolùm eſt
conditionatum, Si act or ſervaverit con-
tinentiam, & duamdiu innocens eſt;a-
lias matrimonium reſtaurare non tene-
retur innocens, ſi poſt divortium pro-
pria auctoritate inſtitutum, ipſe pariter
fuiſſet lapſus in adulterium; quod tamen
certò videtur falſum: ergo non obſtan-
te divortii ſententia probabiliùs tene-
tur regredi, ſi ab altero petatur.

CONFERENTIA

DECIMA SEXTA.

de Mattimoni uſu licito,
debito.

8 MI M M AR I II M.

2284. Uus Conjugii veris conjagidn; ber ſe loquen.

do eſt licitus;
385. Immo & ſub gravi obligation. Jetitas;
386. Si tamen ab altero petatur ſeriò, jults, *
rationabiliter.
387. Enumerantur octo canſa, eæ quibus ab'ſque
peccato injuſtitiæ negari poteſt debituns:
388. Non tamen ſemper abſque peccato contra
charitatem.
889. Lus Matrinzonii tempore menſtrui (Jal-=
tem graviter) non eſt illicitus:
390. Nec tompore laktationis, vel pragnationis.
zr.

350 Conferentia decima ſoxta
Neque ſterilibus eſt inzterdictus. “
307. H licent taltur & modò ablit e.
rieulum pollutionis, & ea eieel von. R, t nimis
obſeæni.
393. Jiauten fiant abſque ur. genti guaſa, cum de.
rieulo pollutionis, ſSunt mortaliter peceaminoſi.

394. Reolvitur Calus I. de Marito, qui cum

Uwore ſemel deprebezſa in adulterio, noluit dein-
ceps modéò debito perficere opu- conjugale.

395: Licet tal awori vedaere debitum, ſ. Marito
perſuadere nequeat, aut modö debito illud per-

iat.
356. Maritus tamen non tenetir debitum redde-
re Uxori, niſi injuriam libi illatam condonſ
ſe ſupponatur.
39 7. Reſolvitur Calus II. de Core; quaæ Marits
debitum negavit & .
298. Si moraliter certò prævidiſſet, ſè ea iterata
. conceptione expoſi. itum iri vitæ Perioto ,Jults o⸗
tuit recisſare petitunn.
399. Hoc tamen periculo non obhante, Bicits er
tiam redderet.
400. Reſlolvitur Caſus III. de Conjugibus, qui

mutuo conſenſu voverant certis diebas abltine-

re ab aeſu Conjugii;
40 I. E tale vorum mutud Iibi irritare non va-
leut.
402. Si ſolum voviſſent abſtinere à perendo, quis
* Sier teneretur alteri petenti reddere debitumz.
403. Conjuges per ſe loquendo non tenentur pete-
re debitam.
404. Qui alteri juſiè &o. petenti debitun negat,
veccat graviter. Unde 3
405. Confeſſarius tenetur talen admonere Nug oba
gatrone.

NeMn

aCd
i ſant t

406.

edniturge
0 A,,

fſudgeen

Uunttunt
Untnr veft
Utreoke⸗
Lebit

Alores

Omonli
tlring:

.'An

1, innd.
mnolet
Utli,
((lic
deg
E Not
D
lunm
ler
tee
Wen
Uiten ife
ndlnd

oH De Matr. aſi licito & debito. 351
„406. Conjugibus ab aſu Matrimenii impeditis;
nods Lieiti Junt tactus & . & quando? J
nop ut 407. Sotvitur quæzdam Inltantia contra hoc.
408. An, & quando ſit licitum Coxjugibus delis
calſotule Nere ab opere conjugali?
rpeeenmi
t dA« ,. §. I. “
e Præmittuntur, & breviter reſol-
vuntur quæſita ſcitu neceſſaria, ad de-
meMA bitè reſolvendos caſus de licito, ac

n ildN debito Matrimonii uſu.
un ( Ueæres primò, utrum uſus matri-
ne α e monii, ſeu actus conjugalis ex

ſe ſit licitus?

2 MeN . . „ . * . „
R. Eſt omnino licitus veris conjugi- 384

Noα bus, immò & honeſtus ac meritorius,
6o dummodo ſit veſtitus debitis circum-

ielo,j
„ſtantiis. Communiſſima DD. Ratio
e,α eſt: quia eſt medium ex natura rei or-
dei,5 dinatum ad finem bonum, atque hone-
gual ſtum, ſcilicet ad legitimam propaga-
tionem humani Generis. Unde Deus
emgé ipſe Protoparentibus noſtris primò
6 conjugatis Gen. 2. dixit: creſéite, & mul-
ea licamini: atqui blaſphemum foret,
HH dicere, quòd Deus aliquid ex ſe ma-
lum præceperit: ergo &c. Additum
une tamen fuit: Daummodo ſit veſtitus
doebitis circumſtantiis & .. fine ſcilicet,
“ & modo debito &c. quem, ſi conjuges
non

ment/

3 (vnferentia decima ſexta
non ſervent, poſſunt peccare etiam gra-
viter, prout conſtabit ex dicendis a. z.
Quxr 2. Utrum adtus conjugalis e-
tiam ſit debitus, & quando?

387 R. Eſt etiam debitus, & quidem to-

*E

386 Dictum verdò fuit. I1. Rriè petenti,
&. ſi enim ſeriò non peteret, vel eti-

ties, quoties alter conjux debitum ſe-

ridè, juſtè, & rationabiliter, ac licitè
ſaltem ex parte copulæ petit, ſive dein

.

expreſsè, ſive tacitè. Ita rurſus Com-

mun. DD. Spor. n. 5ob. Babenſt. hic diſp.
4. ant. I. Z. I. Ratio eſt: quia ex ipſa
natura contractùs matrimonialis conju-
ges invicem transferunt poteſtatem
corporum, in ordine ad uſum generati-

onis, & quidem proximum, regulari-

ter loquendo: & cùm res hæc gravis
momenti ſit, quippe ex cujus negatione
ſæpe ſæpiùs exponuntur periculo in-
continentiæ; hinc ſine gravi peccato
juſte petenti debitum denegari non po-

teſt.

am levi tergiverſatione, ſuaſione aut
prece de facili averti poſſit, communi:
ter fatentur DD. non eſſe peccatum gra-

ve, ſicut nec graviter peccat, qui red

ditionem pauxillùm differret, dummo-
do reſpectu alterius non ſit præſens pe-
ri⸗

M
illlm neo
Utetpfrerl
miniper
Picllrſis
klgrio
Wlkertn
Psteid
Monttlsn
letgudde
tenſteb
Ure welucn
rrideret,
Midediun
N MeR
Ant
lex parte
Eturreddd
tnhmuni

iedr

1
aldlert
Mitolt.
Miltered
Kat
in 1

o De Matr. uſu licito & debito. 353
eelimg riculum incontinentiæ, nec talis dilatio,
cence aut tergiverſatio ægrè feratur. Addi-
tum inſuper eſt. 2. juſtè petenti; quia
oniugif ubi ceſſat jus petendi, conſequenter ceſ-
üt obligatio reddendi. 3. dictũ eſt: ratio-
dnidenn nabiliter petentizquia petitio debiti ob-
Gebium ligans ad reddend, debet eſſe humana &
eA rationabilis; hince Iliſ. proximè cit. n. 12 .
, infert, quòd conjux nõ teneatur reddere
utis ſi petens ſit ebrius, aut amens, niſi aliud
I ρ grave malum ex denegatione oriturum
neih prævideret. Quòd auté etiam tacitè pe-
Asc/5AR tenti debitum ſit reddendum, inde col-
Dorele ligi poreſt & concludi: quia jus peten-
ngeget’“ di & obligatio reddendi ſupponitur cer-
eg ta ex parte utriũſque: ergo conjux te-
nee li netur reddere ſive petens expreſsè, ſive
neie tacitè, ſeu per aliqua ſigna ſuam volun-
eriene“ tatem manifeſtet. Vid. Ilſ. & Bab enſt. cit.
i en Quxr. 3tiò, quandonam uſus Matri-
grinmn monii non ſit debitus, proindéque pe-
teenti negari poſſit juſtè?
H KR. Varii varias enumerant cauſas & 387
,M Eaſus, üt videre licet apud Oleric. deciſ.
3Sb. . 13. Certum tamen videtur, quèòd
coo in ſequentibus caſibus debitum juſtè ne-
AN gari poſſit. I. Si unus Conjugum cul-
,tiſ pabiliter commilſit adulterium, ut pro-
Danve Xximè dictum fuit. 2. Si divortium ſit
Ereent legitimè factum. 3. Si conjux ob com-
miſlum inceſtum cum conſanguinea
2 IIxo-

35k4 Conferentia decima ſexta

tionis, aut ebrius ſit. vel y. Si priùs
ceſſit jure proximo petendi. 6. Si red-
dens rationabiliter poſſit timere grave

damnum vel periculum ſalutis corpora-

lis aut ſpiritualis, utpurta ſi v. g. Mari-

cus ſit peſte, morbo gallico vel lepra in-

fectus & c. quia in his caſibus conjuges

non cenſentur ſe obligâſſe ad redden-

dum. 7. Neque tenentur debitum red-
dere intrà primum bimeſtre, ex ſpeciali
privilegio & conceſſione juris. cap. ex

publico. de Converſat. Conjug. 8. Multi

tenent, debitum negari poſſe ex eo eti-
am capite, ne proles nimiùm multipli-

cetur, dummodo abſit periculum incon-

tinentiæ: alii tamen hoc negantz;eòquòd

matrimonium principaliter ſit inſtitu-

tum ad finem propagationis. Verùm
P. Herincx de Matr. diſp. . n. y. ine.

ſapienter, meéô judicio, ait, hoc judi-

cio prudentis, attentis perſonarum cir-

cumſtantiis, diſcernendum eſſe. Unde

Spor. n. 516. à peccato gravi excuſan-
dam meritè cenſet Uxorem miſeram,
quæ Marito omnia abliguriente, coge-
batur domi cum liberis eſurire, prop-
tereâque, ne ampliùs multiplicetur mi-
ſferanda proles, negabat debitum, quo-
uſque vir ſe emendaret. No⸗

UXoris in primo vel zdo gradu, amiſit
jus petendi. 4. Si petens careat uſu ra-

Ulbosm

“ ntdecbit
Umn holit

liligewi
(E Ayerd

ülinrni⸗

Menimt

hnen

mngi

ermmin
otes, 1

Rhkcien
olti⸗
(lam qude
eccend ee
(ntta (h
Uend M
E
HD” Ger.
erſtn
Dudanth
I.
nienen
Eeretk
Uariu
ARn
s N

4 De Matr. uſu licito & Aebito. 355
u,n Notandu tamen hic venit, quèd licèt 388
fenin in caſibus mox enumeratis Conjux ne-
Sih gando debitum non peccet contra juſti-
6.Rid tiam, poſſit tamẽ ſubinde, & frequenter
neregn quidégraviter peccare contra charitaté,
cN ur ſi advertat alterum Conjugem ver-
,g. N ſari in gravi periculo incontinentiæ &c.
Alent tunc enim, ſi abſque graviori incomodo
cN poſſit, tenetur reddere debitum exigen-
Creden ti, prout DD. communiter advertunt.
tumte Et meritò quidem (debito tamen cum
hecid moderamine) reprehendendæ erunt
. c4, IXores, quæ Maritis ſuis abſque juſta
9, MI Vvel ſufficienti cauſa debitum negant, ad
e Eeos mortificandos; quia tales, præter-
nmII quam quèòd juſtum negando graviter
funiar peccent contra juſtitiam, inſuper &
ggedi contra charitatem delinquunt, expo-
rim nendo Maritum periculo incontinen-
Jen. tiæ, & aliorum gravium peccatorum.
,„ Quxr. 4tò, Sitné uſus matrimonii
eſh licitus pro eo tempore, qué Uxor pati-
Gmmct tur menſtruum, vel lactans, aut præ-
ſe nans, aut omnino ſterilis eſt?

e⸗ R. Imòô. Uſus matrimonii tempore 386
im fluxũs menſtrui naturalis, quem fœmi-
e,A hæ regulariter loquendo ſingulis menſi-
ie, bus patiuntur, non eſt graviter illicitus,
icetrN ſed ad ſummum venialiter peccamino-
uniſ⸗ ſus,. Ratio inde deſumitur: ideò enim
d,
4

356 conuferentia decima ſextag N M⸗
ſecundùm AA. eſſer graviter peccami.
noſus, quia Parentes ſeſe, aut certè pro- gi
lem naſeituram exponerent periculo in- tann
firmitatum, vel quia ſemen videtur ahn
fruſtrà effundi; cùm eo tempore rarif- Unch Pon

ſimè ſoleant concipere fœminæ: atqui Klen
hæc minimè urgent; nam innumeri mune
conjuges coeunt tempore menſtrui, een
(ait Sanchez. lib. 9. diſp. 21. n. 7 & ta- enuri⸗
men rariflimè fibi, Vel proli damnum ier
inferunt; item ſine peccato coeunt tem- “
pore prægnationis aut ſterilitatis, ut rtt⸗
proximè dicemus, & tamen per ſe lo. d
tnſ

quendo non peccant: ergo &c. Quia ann
tamen talis acceſſus ad menſtruatam vi- dape

detur præſeferre aliquam inhoneſtarem n dor
& turpitudinem, vel etiam aliqualem “
incontinentiam contra rectæ rationis r d
dictamen; hinc Sanch. Loc. cit. Filliuc. donſt
laſtrop. de Sponſal. diſzy. 3. punct. 4. ſP. „leltt
Caſtrop. de Spo- ſp. 3. punckt. 4. H. unn

2. n.. & S. aliique communiter dicunt, r
taliter accedentem peccare venialiter rhe⸗
per ſe loquendo, niſi ſcilicet adſit juſta En
cauſa excuſans; qualis eſſet periculum Gun
incontinentiæ aut fornicationis; tunc Aihante
enim acceſſus omni culpa vacabit. Un- unnree
de Filliuc. & Caſtrop. ctt. n. 9. rectè di. leci
cunt, uxoré tali tempore licitè reddere, ach
immèò teneri ad reddendum, ſi Maritus hoſtin
de periculo prolis concipiendæ ad- locl ſen
monitus, nolit deſiſtere. R. 2do. enll.

ng De Matr., nuſe licito & debito. 3 7

en R. 2dô. Actus conjugalis tempore 390
e ackationis vel prægnationis per ſe lo-
erielar quendo non eſt illicitus. Ita rurſus
uln Sanch. Bonacin. Illſung. ubi ſuprà z.
Dorem „2. Ratio eſt: tum quia nulla lex pro-
ne: H hibens exſtat; tum etiam quia eſſet onus
cn longè difficillimum, ſi vir toto tempo-
Wedlrel,

re lactationis aut prægnationis cogere-
/ tur abſtinere ab uſu conjugii: nec du-
dn birandum, quin hujuſmodi conjuges
eunten innumeris exponerentur peccandi peri-
ltatls, U. culis. Dictum tamen eſt per No loquen-
der ſe le do; nam ſi ex congreſſu cum uxore pro-
K. Cpinqua partui, timendum eſſet pericu-
wurm lum aborrs, vel ſuffocationis, becca-
onehun rent mortaliter, ut de ſe clarum eſt.
in R. 3ti0. Etiam ſterilibus licitus eſt 39r
tde uſus conjugii. Ita Kugler, Laym. Spo-
7. Hh. rer, Herincx. p. 4. Aiſp. 6. n. 92. & alii
ℳ, communiter. Ratio eſt: tum quia nul-
erdm la lex in contrarium oſtendi poteſt: tum
eii etiam, quia ſteriles de ſe ſunt capaces
dlit , ad actum conjugalem perficiendum :
etie quèd autem ex tali congreſſu nulla ſe-
szI quatur generatio, eſt merè per accidens:
bi neque enim hoc provenit ex natura ip-
telt fius actus conjugalis, ſed ſôlùm ex in-
ree diſpoſitione Conjugis, vel etiam ex eo,
(Mm quèd ſemen non ſit proliferum. Vid.
er“ Babenſt. cit. diſp. 4. art. I. n. 9. Kugler.
Re N n. 20 36. 2 3 Quuzxr.

3758 Cconferentiz decima Frts 23

Quæxr. 5tò, Utrum Conjugatis li-
ceant tactus impudici, aſpectus, am-

plexus, verba, vel etiam dſeula⸗

R. I. Si fiant in ordine ad copulam,

vel conteſtandum amorem conjugalem

&c. omn ino licent, modèò abſit pericu-

lum voluntariæ pollutionis, & actus ip-
ſi ex ſuo objecto non ſint nimis obſeæni,
& beſtiales potiùs aut ſodomitici, quàm
conjugales: tunc enim Sanch. Gobat,

Fagundez, Caſtrop. Sporer, La Croix.

n. 315. Meritò putant, conjuges mor-
taliter peccare; eoquèòd tales actus ni⸗
mium à recta ratione, & fine matrimonii

deflectant, & bruta animantia magis,

quàm homines ratione præditos dece-
ant. Katio autem hujus reſponfionis
eſt: quia Conjugibus licitus eſt uſus ma-
trimonii, ſeu Eopula ad finem genera-
tionis: ergo & tactus &c. velut media

iticke

Eherielo
Pwi,ele

Inrlitr.

Eerine

t li
( mort
ergl
Uhunehn
Uleruk 1

skerin in⸗
1 cla;
htin

ure,

emper

lumme

Eckaton
einn

e⸗ o9. P
iet.

ad hunc finem neceflaria, vel certé “,

conducentia, eiſdem permitti debent.

Si tamen fierent ob meram voluptatem,

peccarent venialiter; quia tunc inter-
veniret quædam ſubverſio finis, & in-

ordinata delectatio in re de ſe Iicita

conjugibus. Tambur. LAib. 7. decal. &.
3. J. F. Z. Lo. & 42. IIlſung. cit. n. 129.
R. 24d0. ſi Conjux vel in proprio,
vel in alterius corpore exerceat hujuſ-
modi

oh
e

1

e 4

De Matr. eſu licito & debito. 359
nugrest modi tactus, amplexus &c. cum prævi-
echs,m 1ſo periculo pollutionis, & quidem ſine
enè gravi, vel etiam urgente cauſa, peccat
Huin moraliter. Ita um commnni DD. Maſtr.
corin Herincx. q. 7. z. 33. & alii. Ratio eſt
tſeiac clara: quia pollutio voluntaria eſt pec-
Aa; catü morrtale: ergo etiã tactus, amplexus
isoheon. Sc. ex quibus velut mediis ex ſua natura
ic;u in hunc finé ordinatis, fubſecutura præ-
,60 videtur pollutio, abſque lethali culpa
aCG exerceri né poſſunt ſine juſta vel urgen-
gesno te cauſa; quod notanter additur; nam
asn ſi juſta ſubſit cauſa, non cenſentur pro-
rinn curare, ſed poriùs permitrere pollutio-
tia ud nem : permitti autem poteſt ſine culpa,
dummodo excludatur conſenſus in de-
Porſin lectationem. Sanch. l. 9. Aiſp. 45. à n. 33.
uim Herincx oit. diſp. . n. 21. Sporer n. 490.
n geee & sSoοoο. Perez, Kugler aliique commu-

ned niter .
Nern. Proponuntur, & breviter reſolvun-
eim * tur caſus practici de licito ac debito
8, ceeccun uſu Matrimonii.
QASIIS PRIMIIS.
4 I rius deprehendit uxorem ſuam ab
onti alio concepiſſe; quapropter timens,
. tu ne deinceps ſimile quid contingeret, & p-

360 Conferentia decima ſexta
Jſe cogeretur alere proles ſpurias & ſup-
Ppoſititias, petiit quidem Frequenter de-
bitum, adebits tamen modo hactenus
nunquaim perfecit, ſed abruptä copula
lemen ad extraſömper diſperſit. Qua-

ritur jam in hoc caſa rI. an Titia Uxor

teneat ur, Vel ſalté deinceps poſſit ſuo Mar

rito debitum reddere?z. an että Maritus
teneatur nedaere Uxori modo cöpetenti?
394 K. ad primum. Si Maritus nolit per-
ficere actum conjugalem modé debito,
Titia non tenetur reddere. Nihilo-

minus reddere poteſt licitè, ſi abſque

gravi incommodo, offenſa, vel pericu-

lo rixarum „ aut incontinentiæ ( quod
rarò abeſſe contingit in ſimilibus caſi-
bus) illud declinare nequeat. Ratio
primi eſt: quia Conjuges vi contractús
matrimonialis non ſolent ſe obligare,
niſi ad uſum matrimonii à Deo ordina-

tum, & de ſe aptum ad generationem, ſeu

propagationem humani generis: ergo ſi
Maritus non velit matrimonio uti pro-
ut oportet, Titia juſtè id recuſare po-
teſt. Ratio autem zdi, quèd ſcilicet
poſſit, ſi velit, Tedclere, ac eſt: quia
Maritus habet jus ad copulam ſaltem
perfectam, ad quam Titia concurrere
poteſt, & intendit: quòd autem maritus
debitò modo eandem non perficiat .
2000 Cand H

cuiſd

cilr, a
aulamerun

renungl
nmneri
(ernri et
In Mriti

Urtrione
Imhemit
initin

i en

Homnlte
etenen
IIräprud

ito perli

ebite vel

I,

utl 4

iit iſfe

e Gen
un

J
£ te Co

ch. 63
1 30
eonlet
hiiter
I non
bem te

.

Verti
iat
uente 1
9 Volki
Gti pl

Ttia e
Nrl

Me
peten,

8nolitſe⸗

46 debint
edlr

Perie

iee (
ibub d⸗
. Nt
cottid

nen
S:ergol

lare de

ll

e⸗A.
n Idl
1 llin
ſcin,
,

De Matr. uſau licito & debito. 361

ſola ipſius culpa immediatè & proximè

oritur, ad quam uxor juſta & gravi de
cauſa merùm permiſſivè ſe habet: atqui
peccatum alterius permittere, vel etiam

ad materiale peccati gravi ex cauſa co-
operari eſt licitum: ergo ſi Titia abu-
ſum Mariti ſui ſuavi & charitativa de-
hortatione impedire nequit, poteſt il-
lum permittere. Spor. n. 490.
Dixi tamen :ſ charitativa dehorta-
tione impedire nequit &c. Certum
quippe videtur, quòd Titia in hoc ca-
ſu omni modo moraliter poſſibili labo-
rare teneatur, ut vel per ſe, vel per alium
virü prudentem v. g. Confeſſarium Ma-

rito perſuadeat, quatenus matrimonioò

debitè velit uti; & hoc quidem eò am-
plius, quò ipſa per ſuum adulterium
caufam, vel potiùs occaſionem tot pec-
catis & abuſibus dedit. Forſitan non
erit difficilè hoc impetrare à Titio, ſi in
uxore deprehenderit emendationem ſe-

39 5

riam, atque animum, ab omni extrava-

gante commercio carnali alienum. Vid.

Sanch. ib. 9. diſp. 16. La Croixn. 356.
K. ad zdum. SiTitio moraliter cer-

tò conſtet, de adulterio ab uxore cul-
pabiliter commiſſo, & injuriam ſibi fac-

tam nondum condonavit, non tenetur
eidem reddere debitum, prout dictum

396

Z 5 fuit

4

362 Conferentia decima ſexta
quèd, ſi velit uti matrimonio, teneatur
illo uti, modéô à natura, & Deo auctore
vaturæ ordinato, ad finem ſcilicet gene-
rationis. Comm. DD.

Simpronia poſt primum, zerperlnm

hactenus ſemper denegavit debitum

Marito ſjuo, öquentibus de cauſts. I.

quia ab eo tempore, quo primò concepit,
Jomper ſe malé habuit, coutinuis ſuccum-
bens infermitatibus. z. quia in parta
Jenſit dolores inexplicabiles ſeu ingentes.
3. quia cum ſammo vita periculo tan-
dem enixa eſt futum, & quidem mor-
zunm. Quaritur jam, an ſingulæ cau-
Jæ, vel ſaltem omnes modo enumeratæ
Eemul ſumptæ, Semproniam erxcuſoènt ab
onere debiti conjugalis, an verò hacte-
nus illud recaſando peccaverit

397 R. Imèô. Cauſæ modè allatæ non vi-

dentur ſufficientes ad eximendam Sem-
proniam ab onere debiti conjugalis.
Non enim prima; tum quia infirmitates,
ſi ſint leves tantùm, utputa dolores ca-
pitis, dentium, vel etiam parvæ febris,
inquit Clericatus deciſ. 35. nz. 13. non
excuſant; tum etiam quia Mulieres pri-

———

tüntterun
Ihuslii,
Ueim a
Mcnlae
mirim

llmcop

Urtions,
Aconcon
Uem . ſel
IS. N
Uollre i

heriendl
Itureg
eriri uch
ln.
les felie

nt lcet
inobli
h Perie
koordinar
Lomni
onnin
entn
Urrlertin
UEri

NPn

ntamene
hio,tenen
Deo aucht
dilicetten

ad concomitantia partum ſeu generati-
onem, ſcilicet dolores in partu ſuffe-

“
irob
Ac.
Ocmmtn,
1 ſuces
,n
, impent
ricuh
Gilen

tlN
tenon
Camde
Erritne
golored
Fyrfin

De Matr. uſa licito & debito. 363
mò uterum geſtantes plerumque majo-
ribus ſubiiciuntur difficultatibus, quàm
aliæ jam aſſuetæ ferendo oneri. Nec
2da cauſa excuſat; quia cum vi contrac-

tus matrimonialis ſeſe obligaverit ad

uſum corporis tradendum ad finem ge-
nerationis, eò ipſo cenſetur ſe obligaàſſe

rendos. Nec denique 3tia caulſa ſatis
excuſare videtur Semproniam; quippe

experientiâ conſtat, mulieres in primo

partu regulariter loquendo, majores ex-
periri difficultares, quàm in ſequenti-
bus. Quin immè Mulieres, quæ plu-

ries feliciter parturiere, ſubinde ſenti-
unt maximos dolores, pericula &c. e-

dunt fœtum mortuum &c. Quapropter
cùm obligatio reddendi debitum ſit cer-
ta, pericula autem aut difficultates ex-
traordinariæ in proximo partu ſufferen-
dæ, omnino incerta & dubia, Sempro-

nia omnino obliganda videtur, & in-
ducenda ad ſubeunda Conjugii onera,

præſertim ex eo, quèd procul dubio
Maritus innumeris exponeretur incon-
tinentiæ periculis. Nec dubitandum,
quin ſempronia hactenus negando debi-
tum, perſe loquendo, graviter pecca-

verit, & quidem toties, quoties juſté

Pe-

727

364 Conferentia decima ſexia lp
petenti denegavit, quamvis ob igno- küfn
rantiam forte inculpabilem, aut bonam i he
fidem à peccato formali poſſit excuſari. lenin
398 R. tamen 2dèò. Si Semproniæ Medi- um
corum judiciò certò conſtaret, ſe ex i- UmI
terata conceptione exponendam eſſe tltern
gravium morborum periculis, aut vitæ Mrhm
diſcrimini, vel etiam fœtum non niſi *.
mortuum parituram &c. poſſet proti- (19
nus abſque peccato recuſare debitum,
prout communiter fatentur DD. D. (
Thom. Scot. 4. diſt. 32. Sanch. Laym. 4 ne
Spor. z. 5Ig. Ratio eſt: quia Conjuges

Snis,0
corporum ſuorum poteſtatem non aliter imt ye
cenſentur transferre, niſi ſalva ſemper
fuarum Perſonarum incolumnitate: imòè MCHαÿ
nec poſſunt ſe aliter obligare; cùm non emm,
habeant abſolutum corporum ſuorum wui hip
dominium. c Ul ſterut
Dices. At quid, ſi uxor non obſtanti- lllita
bus hujuſcemodi periculis præviſis, ni- Wihin
hilominus velit obtemperare Marito, li- i n
399 R. Licebit: tum quia pericula hujuſ- leter
modi non ſunt adeò certa, aut infallibi- Qnty
lia; immò ordinariéò Dei beneficio fieri iane
poteſt, ut felicem omnino edat partum 4
Scùm ex altera parte difficillimum, imoòo . M
& periculoſum exiſtat, quaſi ſemper uri,; mdlc
& nunquam aduri venereis flammis; (lt
hince 6

o De Matr. uſu licito & debito. 36 5.
hinc videntur manere in poſſeſſione ſui
Juris, & petendi, & reddendi debitum:
tum denique, quia etſi proles naſceretur
hnie Mel mortua, tamen melius illi foret exiſtere
Gel bPrivatam viſione Dei, quàm nunquam
)1V
am 4. Exſtitifſe, prout poſt D. Auguſt. commu-
niter notant DD. Vid. Spor. cit. n. 51 5.

, Alt in
nton. he.

N, Cn & Cja Conjugati, communit
Loon , conſenſ, voverunt, dadd diebus
Corjuge feſtivis ,„Communionis & Sabbatinis,
tondin Zeé non per totacn quadrageſimam vel-
n ſemnt lent 2h Tinere ab opere conjugali. Ve-
dd OA, Cajas voſt editum votaen advertitr
tntt⸗ V memoratis diebus ſolitè acriorilus
ann carnis ſtimulis urgeri ; quibus cum non
c rarò ſuccubuiſſet, petiit aliquoties à Cn-
Juge debitum. Caja voti haud immemor,

8 Cb ien
aut bonm

t exclln

t timer hine ofenſam Dei ſj reddat, iline
hri⸗ S 1 em probe animadvertit, ob debitum ſi-
km i denegatum , aliguortes eſe vodriſe-
elſ. Qucrit proin, an teneatur, vel ſaltem
cote ut conſttentia poſſit aquieſtere Mari.
R. Si, At Caſus fert, votum abſti- 400

7
n— . . . . 7
nendi communi conſenſu, & quidem
“ Abſolutè & irrevocabiliter emiſerunt,

866 Conferentia decima ſexta

non poſſunt abſque peccato ſacrilegii

uti matrimonio diebus illis. Ita D.

Auguſt. S. Gregor. Albertus M. aliiſque

pluribus congeſtis Sanch. l. 9. d 6 .37.

v. 10. & 17. Ta Croix n. 3o. Ratio
eſt: quna tale votum fuit validum, & de
bono meliori: ergo obligat ad abflinen-
dum ab opere comjugali, Prælertim quia

mutuo conſenſu vovendo, conjuges à
ſe abdicarunt jus proximum ad illum
actum. Unde Sanch. cit. Laym. & alii

notant, conjugem qui in tali caſu petit
uſum tanquam ſibi debitum, nedum con-

tra votum & virtutem religionis, ſed

etiam contrajuſtitiam peccare. Addir

La Croix l. cit. hujuſmodi conjuges per
Judicem Eecleſiaſticum compelli non.
poſſe, ut redeant ad uſum corporis, e-
tiamſi eſſent obnoxii periculo, vel alter-

uter lapſus fuiſſet in fornicationem, ſed.

tenerentur vel fortiùs reſiſtendo vince-
re tentationes, vel petere diſpenſatio-
nem: & hoc ultimum remedium cenſeo
függerendum hujuſmodi Conjugibus,
nempe ut diſpenſationem petant; quam
procul dubio obtinebunt, vel ab Epiſfi
copo, vel etiam ab aliquo Confeſſario

Mendicantium, qui in hujuſmodi votis

diſpenſare boſlunt, Rroue zan glipi no⸗
tatum fuit. 1.
Di.

dlr

Uet.
uMiti,
Uunsirrit
N
U,den
1c,. IS.
conlen,
Dterunti
Poyentes
lu votn
mnmmin
1 ctmt
nglni
H
kypte
Drtatur.
ſuini
Dices 4
potn
ſeei
An
Uuili
Urnnon
uunn
dole
n, dn
A

.

negni
terun

Ai

êè
*

De Matr. eſie licito & debito. 367
ſcfl Dices. Ergone IIxor in tali caſu vo-
„ Il dum Mariti, aut viciſſim Maritus votum
MIINe Uxoris irrirare non poteſt?
6 R. Non poſſunt. Ita cum communi 401
h. . Abbas, Sanchez, Laym. tom. 2. l. 4. r.
un, Ale 4. c. 7. 2. 70. Ratio eſt: quia cùm mu-
Gabing tuo conſenſu voverint, cenſentur juri
ſrriniin ſuo renuntidaſſe. Secus dicendum foret,
iee KivoVentes ſibi reſervâſſent jus irritan-
adllin di tale votum, caſu quo adverterent
n &a magnum incontinentiæ periculum. Me-
luheri rIto etiam monet Laym. eit. Viné. Con-
Gumchn jugibus (niſi ſenes ſint) non eſſe ſüaden-
onis, dum facilè, ut edant votum continen-

“ tiæ, præſertim perpetuæ; juxta quod

ese hortatur Apoſtolus 7. cor. 7. Reverti-
ndehim mini in idipſum,ne tentet vos Sathanas.
rpot,e Dices adhuc. At quid, ſi ſolum feciſ-
Telde. ſent votum non petendi debitum diebus

Pnepſet ſuprà ſpecificatis Jð
Loe R. Adhuc fuiſſet validum, & tene- 402
Geneme retur quilibet abſtinere à petendo: hoc
mn en anen non obſtante, ſi unus adverteret,
. he alterum verſari in periculo incontinen:
R—ð tiæ, poſſet „immèò ſecundum Navar-
Aidl rum, Sanchez, La Croix cit & alios, ex

Glehete charitate teneretur alteri reddere debi-
olin tum: quia per votum non petendi non
ſin voluerunt excludere uſum reddendi ex
iuſtitia, Vel ſaltem ex præcepto charita-
d. tis

368 Conferentia decima ſexta
tis debitum. Quin etiam ſi unus adver-
ceret, alterum verſari in periculo incon-

tinentiæ, poſſet ſe inſinuare & offerre ad
uſum; tum quia talis inſinuatio vel ob-
latio non eſt debiti petitio, ſed potiùs

redditio; tum etiam, quia in tali caſu
neuter verè petit, ſed quòêdam modo
reddit; cùm neuter id faciat ſibi ſatisfa-
ieh gratiâ, ſed morem gerendi alte⸗
Vid. Filliuc. proximéè citandus z.
iz. Sanch. l. g9. diſp. g. n. rr.
. III.

Corollaria ex dictis inferenda.

403 (rer ex dictis primò, neutrum

ex conjugibus teneri ad peten-

dum debitum, regulariter loquendo.

Ratio eſt: quia nemo tenetur uti jure

ſuo, ſed poteſt quivis illo cedere. 8

ad poſtolicam. de Regular.
Dictum tamen eſt: per ſe loq gendo; .
nam per accidens, ob plricnlum incon⸗
tinentiæ, quod Gonj ux advertit in ſe
velin altero, poteſt ele obligatio peten-
di. Vid. Filliuc, 1r. 10. P. I. C. 10. 2.
30οa. Babenſt: cit. art. I. . y.

404 Collig. 2dèò, Conjugem, qui Ateri

ſeriò, juſtè & rationabiliter perenti, de-
bitum negat ſine juſta & ſufhcienti cau-

ſ; peccare moraliter. Ratio eſt: quia
ſe⸗

Mot,
Wcln 4
Aonbin
Ucharltaten

lit, dun

Mieniir
Nirterunt
ue lllia⸗
elirdl
eiminnol
ſcls
bleng
iun Noon

lhlenad
Ur Nller

Mnoneke
Cklitinten

K onn
ee, niſki

Mnn er,
Uapercie
ni
Gt,, ,:
WXi
Mne en
ſe
. iitmn
Wkn
1 D
) dod
Erlie

Nexu De Matr. uſa litito & debito. 2369
InusNte Tecundum dicta z. 3sy. hæc obliga-
culoinn tio eſt omnino gravis. Quin etiam con-
Kollem Wa charitatem peccabit graviter, ſi ne-
tio ld gaverit, dum animadvertit alterum in-
ſed continentiæ periculo expoſitum. Ex
inuld quo inferunt Sanch. lib. 9. diſp. 3. n. 3.
Ndumm Bonac. Filliuc. c.. 36g5. & alli, Conju-
lbiſt“ gem, qui vel crebris pollutionibus, vel
gendim etiam immoderatis vitæ auſteritatibus
itandua? V. g. jejuniis, vigiliis &c. ſe reddit
„—inhabilem ad commodè reddendum de-
bitum, peccare mortaliter: quia Con-
jjux eadem obligatione juſtitiæ, quâ te-
renc. netur reddere debitum, etiam tene-
nemm tur non efficere ſe impotentem ad ejus
“ her⸗ redditionem. Inferunt item, Conju-

gian gem non poſſe diu abeſſe ab altero con-
turbriſ . juge, niſi hic conſentiat, vel talem ab-

ſentiam exigat neceſſiras. Ratio eſt:
quia per abſentiam impeditur uſus Ma-
lient trimonii. Vid. Babenſt. ubi ſuprà diſz.
mnincn g. l. 1. n. 2. E& ſeqq.
Coll. 3tiè, Confefſario incumbere, ut 40

decere.

* moneat pœnitentem ſuæ obligationis,
1. 11 4 ſi advertat eum abſque juſta cauſa nega-

re debitum; quia aliàs perſeveraret in
niH malo ſtatu. Laym. l. F. tr. 10. p. 3. 6. 1.
H Y. J. Tunc autem, inquit La Croix. n.
et 399. habehit juſtam cauſam ſuſpicandi
iini Qde tali defectu, ſi deprehendat, conjuges
Nlee A a con-

370 Conferentia decima ſèͤxta N

continuèo rixari; hinc ſuaviter pœni- hnret
tentem rogare poterit, an etiam omnia iite
draſter;, sd quæ obligatur conjugi ſaa
vel ſuæ? MImaltu⸗

4 . — — 1 2. . 2 „» 2* . *
406 Coll. 4 t , etiam illis Conjugibus, amneler
qui ob aliquam cauſam extrinſecam, nn

. ISCaII . nolr.
v. g. morbum, periculum aborts, vel
étiam aliam impotentiam ſupervenien- Gnſen
tem, impediuntur ab ipſo uſu matri- Tan)
monii, vel alia de cauſa nollent eo uti, „lann
nihilominus licitos eſſe tactus impudi- R
eos, aſpectus, oſcula &c. dummodo ginan
abſit periculum pollutionis, & tales ac- D
tus flant ad honeſtum finem, v. g. ad r
concitandum, vel etiam conteſtandum tanen
amorem conjugalem (ſi enim fierent Nnman
ex mera & ſola voluptate, eſſent pecca- en
minoſi venialiter, ùt ſuprà dictum) Ita anine
Caſtrop. de Sonſal. diſp. 3. Punc. 4. H. innen
2. . 3. Illſung. diſp. 9. u. 129. La Croix Per
n. 3g1. ubi refert pro hac opinione 36. nn
alios DD. Ratio eſt: quia ſi tales actus da
Conjugibus eſſeênt graviter prohibiti, “ 4
matrimonium foret perpetua, & proxi- 6 s,
ma occaſio æternæ damnationis; ideoô- unma
que illicita foret omnis ſocietas conju- Cann
Fens præſertim in thoro: quia hæc af- e 1.
ferret proximum periculum mortaliter c c
peccandi, ac proinde taliter cohabitan- atd,

tes & perſeverare volentes abſolvi non eenn
pof. ll

n de Matr. auſu licito & delito. 271
ter on poſſent; quod tamen ſicut à ratione, ita
lmem & à veritate alienum eſt. =
Dnitie Dices. Status matrimonialis illos
ta.ntuùm actus cohoneſtat, qui hic &nunc
njngbe, poſſunt eſſe uſus conjugii: ergo ſi con-
tinen juges nolint, aut non poſſint uti matri-
, monio, etiam hujuſinodi actus erunt
rmeis ipfis graviter illiciri.
e. R. cum P. La Croix cit. neg. antett- 407
nt co dens. alioqui non licerent illis ulla oſcu-
zinpude la, amplexus vel aſpectus, niſi dum actu
un cogitarent coire; quod tamen falſum
lSNs eſt: nam talcs actus vel tactus, utpote
V. G. 4 conjugis naturà ſua referuntur ad co-
tehuin pulam conjugalem, àa qua relatione non
n fe eximuntur, eſto Conjux copulam non
enter intendat, aut etiam impoſſibilis ſit v. g.
unH ôb abſentiam alterius conjugis: hæe
ℳ“ enim per accidens contingunt, nec re-
LaUMW lationem intrinſecam illorum actuum
nine mutant: & ſicut matrimonium cohone-
NesAKH ſtat ipſam copulam conjugalem; ita &
ohnbii, tales actus, tametſi per accidens hic &
A punc non deſerviant copulæ. Sanch.
SS“ Hurtado, Ochagavia, Palao cit. n. S.
Coll. tandem jtò, Conjugibus lici- 408
ahel tum eſſe deſiſtere ab actu conjugali jam
vo inchoato, modè non ſit facta ſeminatio
Ohtbiu ad generationem inſufficiens, nec peri-
de culum illius faciendæ. Katio eſt: quia
0r Aa 2 D re-

372 Conferentia decima ſeptima 4

reliqua, quæ acta funt, non differunt ſget⸗
à tactibus impudicis. Cajetanus, Palud. — 7
N.

Saa, Sporer 2. 190. Illſung. cit. n. 129. ℳ
LDECIMA SEPTIMA.R.
De Matrimonii uſu illicito, ſeu g
peccatis Conjugum. rwan
S U M M A R I II M. aann

409. Tus Conjugii eæ triplici capite pot ſt reddi Giumife

Wicitus. ina
410. Subſtantia adtis conjugalis peſtulat, ut fatt dinellge
ocum immiſſione ſeminiz intra vas &GG. t.
411. Modus autem, ut fiat Muliere Succ -- Viro l deig,

inoubo TN-. yylil 3,
412. yſaper ſunt oblervandæ circunmzſtantia finis 6 Delde
413. Loci. 414. Temporis, & 415. Perſona- yinmrz
416. Conjux reddendo debitum, non ſemper peetat, Gh lat
quando alter illicits, ſeu cum peccato pofulat. in
417 Relolvitur Caſus I. de Uwore, quæ, né con- Cer⸗

ciperet, Jabinde negavit debitum, aut coegit vie ſe

. . e R, le dit 6t teu
rum abrumpere, vel etiam animum aliò diſfra- WKD Z
418. Hoc tianz protinus eidems licebit, non item
bprimum vel 2dum.

419. Reſolvitur Cafus II, de Uore, quæ ob nulli-
tatem ſui Matrimonii certô perſpeciam, Ma-
rito negavit debitum. .
420. Etianz à JQudice Ecclefiaſtieo condemnata ad
reddendum, in tali cafn peccat mortaliter N
reddat. 1 4²21.

e De Matr. zaſa illicito, &. 373
difteunn 421. 422. &* 423. Solvuntur tres Inſtantiæ con⸗
ueke tra hang Relutionent fakta. r
, A24. In tali caſi A procuranda diſpenſatio: & 4
14,AA . Ha.o..
. 425. Reſolvur Caſur III. de Core, quæ poſi
. viri receſſam eonſueveratſe ipſanz taclibu! pro=
†I 4 vocare ad eæplendanz Venerem. H
426. Si er hujuſmodi tactibur ſoleat pollui, peccat
4, morkaliter.
.. . 227. Et quid in tali Caſis conſulendumg
cito,/ 428. Conjugibus nunquam licet peſitivè impedi-
“ re generat ionem.
429. Nec lieent tactas (ſine neeſſitate) ex qui-
M. buus pravident ſe polluendos, nifiſint tales, qui
tgl ordinaris fieri ſölent abſque perieulo pollutionis.
430⁰. Qui in adiu conjugali aliam ſibi repræſentat,
ut,A“ 5* in eadem carnaliter delectatur, peccat gravi
. 431. Secus dicendum, ſi aliam ſibi imaginetur,

præcisé ob illius pulohritudinemz naturalene.
4232. Delsctator morogſus in conteſſione tenetur ba=
3 M rimere obiedtum deleciationis gquodd ſubſtan-
tian &.

yyi 433. Conjuæ voto Caltitatis obſtrikias, peccat mor-
, i “ taliter bPetendo debitum.
,eH 434. Simiädter, petendo ab Elxore debitunz peccat
teneH Maritus gui ratione comnmaigi incefties con-
1A rrawit oum eademe atinitatene.

de ISESEeEEeE

N N
SE
nu Aa 3 EG. I.

ale

374 Conferentia decima Neptima
. §. I. ü
Præmittuntur, & breviter reſol- anet
vuntur quæſita ſcitu neceſſaria, ad rité mlibl

decidendos caſus de uſu illicito uurtlien
Matrimonii, ſeu peccatis Mud
Conjugum. Aſ
”MVVs uuucten
IUær. primèò, an, vel qua ratione RK
Luſus Matrimonii reddatur illicitus Ee 1
ſeu peccaminoſus? „ RK
409 R. Ex triplici capite poteſt, & fre- 1
quenter ſatis redditur peccaminoſis;, 8
videlicet I. ex eo, quod Conjuges non H
obſervent id, quod eſt de ſubſtantia ac- t 4
tũs conjugalis. 2. vel quòd non fervent riſin
debitum modum, vel denique 3. quòd 6
alia accedat circumſtantia reddens eun- rlan
dem actum peccaminoſum. Ita Com- acg
Quær. 2dè&, quid quoaàd ſubſtantiam e
usus conjugalis ſit oblervandum? 2 len
410 R. Eſt vel maxime obſervandum, ende
ut fiat cum immiſſione & retentione imtn
ſeminis intra vas naturale debitum, ſci- V
licet matricem. Ratio eſt: quia uſus ne
cocjugii permiflus, & inſtiturus eſt “l
principaliter ad finem generationis, ſeu unns
“

propagationis ſpeciei humanæ: atqui d
nulla poteſt ſperari generatio, ubi ſemi- aun
nis Wfne

tim De Matr. uſe illicito. Gee. 375
nis fit diſperſio extrà vas naturale: ergo.
Unde Babenſt. cit. diſp. g. art. I. n. 6.
ter bene concludit, fœminam ſub peccato

fia, At mortali obligari I. ut ſemen viri recep-
llem tum retineat. 2. ut, quando ipſa jam
catis ſeminavit, exſpectet ſeminationem vi-

ri; quia ſemen fœmineum ſe ſolo non
elſt ſufficiens ad generationem. Vid.
in n Gobat tr. ro. n. 5go. Sporer u. =99o..
Ur illlcean Quær. 3tiò, quid quoàd modum de-
dbitltum ſervandum ſit in actu Conjugali?
i, Efe. R. cum DD. citz. Modus debitus PerII.
mincis ſe loquendo poſtulat, ut fiat Muliere
pa ſuccuba, viro autem incubo; quia hie
Dte modus eſt ad generationem accommo
nle datiſſimus. Ex hoc autem licet collige-
le t re, Conjuges à modo debito deflectere,
Gensen ſi vel ſtantes, vel ſedentes ,vel à latere
GH jacentes, vel præpoſterè more pecu-
dum, vel denique Viro ſuccubo, &
bumn Muliere incuba congrediantur; unde
I Spor. z. 793. meritè dicit, Conjuges
vN taliter congredientes ſine neceſſitate,
cten eſle dehor tandos, immè redarguendos.
ium, Ratio autem eſt: quia in his modis om-
E nibus, ſi ſit periculum effundendi, ſeu

I=H extrà ſpargendi ſemen (erit autem pe-
oHE riculum à potiori) peceabunt mortali-

e N ter; quia in materia gravi deflectunt Aà
Ubie debito fine generationis. Si tamen ali-
NE Aa 4 qui

H

412

376 Conferentia decima ſeptima
qui ex tali congreſſu vel modo, nullum
ſentirent periculum, non peccarent,
niſi ad ſummum venialiter; immò eti-
am à veniali erüt excuſandi, ſi id faciant
ex aliqua juſta vel gravi cauſa, utputa ſ-
Mulier jam ſit nimiùm tumida, & proli
periculum timeatur, vel ſi vir eſſet ni-
miùm pinguis aut craſſus &c. D. An-
toninus, Sanchez, Maſtr. Averſa, Card.
de Lauræa, Bonacin. Baſil. Pont. & alii
apud Clericat. Aeciſ. 3. n. 21. 4
Quær. 4tò, quænam Circumſtantiæ
ſint obſer vandæ conjugibus, ne peccent
in opere conjugali? .
R. Sunt obfervandæ ſequentes qua-
tuor. I. Circumſtantia debiti finis.
2. Loci. 3. Temporis, & 4. Perſona-
rum. I. itaque circumſtantia finis

poſtulat, ut opus conjugii exerceatur

ex bono, vel ſakem honeſto fine; cujuſ-
modi ſunt I. generatio prolis (qui eſt

primarius) vela. ut incontinentiam vi-
tent, aut 3. fidem ſibi ſervent, vel deni-
ue Atò, ut ſignificationem Sacramen-

ti perficiant (qui funt fines zdarii)
Quèdſi ex ſola voluptate congredian-

tur, peccabunt venialiter; eoquòd fi-

nem hujus actus de ſe liciti, quodammo-
do pervertant. Hac ratione Innecent.
XI. damnavit ſequentem propoſitio-
nem.

er 4,
ſemn exe,
.
Rlinnnde
pericon
eriöcan
n Ferum
nreninle
Psſoronn
Pnk, nr
en
Ce
Eiglenui
i Uete
u ſen
eekeenen
ledi
Aherhemn
len notri
fftenth
inklcn
mcn ie
lenſge
ſe,
ſenie
Nizben
IU Cn
Nonb

=

im De Matr. aſis illicito, &. 377
o, unin nem. z. 9. Opus conjugii b Jolam volup-
deceneun katem exereitum omut pentus aret
immda culpa, ac defectu ventalt. Nonnulli
Hidhm exiſtimant, conjuges venialiter peccare,
um ſi operi conjugali vacent ad ſanitatem
a,A Lcorporis conſervandam, vel reſtauran-
relan dam: verum Coninck, Herincx diß.
g. D. 4 7. . 27. aliique plures, tales 2 culpa e-
ei, tiam veniali abſolyvunt; quia ſanitas eſt
n All finis de ſe honeſtus, & cùm actus conju-
„ galis ſupponatur huic fini deſervire, non
Uoltuunnn apparet, cur ob talem finem evadat illi-
20400. Circumſtantia loci exigit, ut non 413
enresgl⸗ cxerceatur in loco publico, vel coram
citi iaiö Aliis, ob verecundiam naturalem, & pe-
D kil riculum ſcandali præcavendum. Item
tn O. nc exerecatur (abſque neceſſitate) in
cieren loco ſacro, id eft, Eceleſia: quia Eccle-
fnezaf⸗ ſia per humani ſeminis effuſionem (ſal-

ls(gie tem notoriam ) polluitur „aut certè ir-
endime reverentia magna ipſi irrogatur per hu-
e“ juſmodi opus carnale. Notam tamen
27

Gem Danch. Oib. 9. Aiſz. 15: dn. 2. & Salman-
. „ N — .
5 4l/ ticenſes hic c. I y. . 70. apud Clerxicat.
angrot deciſ. 35. Z. 29. nomine Ecclefiæ hic non

on venire Cœmeterium, neque Clauſtra
Gon e RKReligioſorum, nec Sacriſtlam, nec Tur-
s rim campanariam, neque Oratoria pri-
, vata non benedicta. —
h Aa 3t18

378 (Conferentia decima ſeptima

414 3ti0. Qircumſtantia temporis requit

rit, ur non exerceatur diebus feſtivis:
hæc tamen circumſtantia potiùs cadit
ſub conſilium, quàm ſub præceptum:
At verò in die communionis petere de-
bitum abſque neceſſitate aliqua, vel ra-
tionabili cauſa (qualis eſſe poſſet peri-
culum incontinentiæ) videtur non va-
care culpa, ſaltem veniali; quia reve-
rentia tanti Sacramenti exigit, ut ſuma-
tur ab impollutis non ſolùm mente, ſed
& corpore. Fatentur tamen DD. com-
muniter, ne venialiter quidem delin-

quere Conjugem, qui in die communio-

nis, ut ſuæ ſatisfaclat obligationi, red-
dit debitum poſtulanti. Vid. Clericat.
eit. n. 1 5. “
415 Atdò denique, ut actus conjugii ſit lici-
tus ob circumſtantiam Perſonarum, ne-
ceſſum omnino eſt, ut Conjuges non
ſint irretiti aliquo impedimento diri-
mente, immò nec impedimento impe-
diente voti ſimplicis caſtitatis; quia
talis petendo graviter peccat. 2. Ut de
valore matrimonii ſint moraliter certi,
vel ad minùs de honeſtate, ſeu liceita-
te actús conjugalis practicè non dubi-
tent; ſecus enim ſe exponerent pericu-
lo fornicandi. 3. Ut operi conjugali
non vacent cum detrimento notabili ſa-

41
imis uut
tcions
uin hi⸗
Mietpr
ilkonre
teſt
lenhter
lilctkn
e etent
Indunnc
iniluviter

A.

ch cran
Mteltie
Elbltidts
n ei
llatarn
Sle n
Cuen
neor
lge erl,
ran
lnne kie
hentt
erotle⸗

=☛

=

=
S

ban d
AUllga

lire⸗ B

r
porizkeſtl
Uio feſtlit
Otius eidl
pPrecepunn
peteet⸗
gun, en
poſet de
tur non fr
glin tet
t, ut funn
jente, ſel
0D. corn.
enn Gelin
Ommnbnd-
joni, e
.Cletiac

giithe
Urum,.
tsn
ento
to ine
ts;
2. I
ter eti
liet⸗
on.
tſerin⸗
nſga
tube
1

De Matr. aſu illicito, &. 379
nitatis, aut cum gravi periculo morbi,
infectionis, abortùs &c. Ratio eſt:

quia in his circumſtantiis uſus matri-

monii eſt prohibitus, prout conſideran-
ti facilè patebit: ergo &G⁊.ærb F
Quær. tò, utrum conjux debitum
reudendo peccet toties, quoties alter il-
lud illicitè petit?
R. Non ſemper peccat reddendo il-
licité petenti, prout jam colligi poteſt
ex dictis. Ut tamen meliùs dignoſca-
tur, quandonam reddens peccet, DD.
coνuιρι ſtatuunt ſequentes tres re-
gulas. Prima eſt: ſi petitio eſt illici-
ta ob circumſtantiam tenentem ſe ex
parte ſolius petentis, utputa ex co, quòd
ſit obſtritus voto caſtitatis &e. tunc li-
citum eſt ei reddere. zda. Si petitio
eſt illicita ratione circumſtantiæ tenen-
tis ſe ex parte actus conjugalis; ùt ſi pe-
tatur cum periculo abortús, ſcandali
&c. tune ordinariè, & per ſe loquendo
reddere erit illicitum. 3tia. Si petere
debitum eſt ſoluùm venialiter illicitum,

41⁶

tune reddere omni culpa vacat; quia

ſemper adeſt juſta cauſa excuſans, vide-

licet obligatio reddendi. Vide de his
regulis fuſius diſſerentes Sanch. l. 9. Aiſp.

6. Filliuc. tn. 70. p. I. c. Io. 4. P. 305.:

Laym.

417

380 Conferentia decima ſoptima
Laym., ubi ſuprà p. 3. 6. 4. . T7. Sporer
n. yTo. &ſögg.
Proponuntur, & breviter reſol-
vuntur caſus practici de uſu illicito
Matrimonii.

ChASUS PRIMIS.
TItia valdè abhorret conceptionem,
gqqia advertit cum prole etiam äg-
rumnas ſimul multiplicari. Hinc ſuo
Marito debitum non rarò negavit; ſub-
inde coegit eundem ſimulata infirmita-
*e, opus conjugale nondum perfeltum
abrumpereinonunquä verò uſum corporis
quidem permiſit, animé tamen ad alia
cc & diſtracto, ne & ipfſa concita-
retur ad ſominandum, & evaderet gra-
Vida., Qaeritur jaem 1. an, vel quo-
modo hact enus peccaverit? 2. an eadem
Protinus liceat practicare? “
R. ad primum. Titia ea ſolùm de
cauſa, ne evaderet gravida, negando
debitum, per ſe loquendo peccavit
mortaliter toties, quoties illud negavit;
quia allegata cauſa minimè excuſat; ſi-
quidem conjuges obligando ſe ad uſum
Matrimonii, cenſeantur hôc ipſo ſe
i-

Deldl,

eacco
Cimcomp
tunn en

l⸗

txende.

mltren
Rbrnge
Uotellter
umnan 1
Mur,M
itentihen
Precedere

Condra p

Uilet ded
üins)
dltcolie
Undem,
Urarerit
Ehabuen
nod ſin
lt poſti
llo, Ni⸗
l, Ain
un con
Indyete
od nt
ai di
Uhelit

Primn

17 on

ter kei⸗

uilicin

106.
im,
etiamn 4.
Hine /
ir 4

iſmmur

eftig

Nrſhn
,ℳ
ſue
Gert
6. el 6
d

Colunt
. egpt

Peeſt
neiſt
litif
A
ee
No.

=

De Malr. aſu illicito, &. 381
ligare ad conſequentia uſum, inter quæ
etiam computantur ærumnæ tum in par-
tu, tum etiam in educatione prolium
ſufferende. 2. Similiter ſimulando
infirmitatem, ſicque cogendo Maritum
ad abrumpendam copulam, peccavit
mortaliter & contra juſtitiam, & contra
naturam, fi res eò jam deveniſſe ſuppo-
natur, ut vir abſque pollutione,vel e-
videnti periculo pollutionis non potue-
rit recedere: ſecus dicendum de peccça-
to contra naturam, ſi res eò nondum
fuiſſet deduéta, & ſine tali periculo
Maritus potuerit recedere. Katio fa-
cilè colligetur ex dictis haétenus. 3ti0
tandem, per hoc quèd animum aliè di-
ſtraxerit, & quaſi merùm permifſivé
ſe habuerit, non videtur peccàſſe, dum-
modo finem generationis non exceluſe-
rit poſitive. Ita Sanch. Perez, Dica-
ſtillo, Eſcobar, Gobat cit. u. y92. Dia-
na, aliique apud Spor. z. 291. Ratio eſt:
quia conjux non tenetur ſemper pro-
movere, & procurare generationem
modo meliori, quô poſſet, ſed ſolum
obligatur illam non impedire poſitivè:
atqui diſtrahendo animum aliè, non
impedit poſitivè; quandoquidem ſeeun-
dùm probabilem ſententiam D. Thomæ,
& aliorum multorum, ſolum ſemen vi⸗
TrIIe

382 Conferentia decima ſeptima
rile ſufficiat ad generationem: ergo per

hoc præcisè, quòd ipſa conetur cohi-

bere naturam, non impedit poſitivè,
ſed ſolùm non promovet generationem

meliori modo, quò poſſet. Vid. DD. citt.
418 R. jam ad zdum. Hoc tertium Titia

protinus practicare poteſt, non item
primum & zdum. Ratio eſt evidens:
quia ſecundùm dicta, debitum negare,
vel ad illud abrumpendum Maritum co-
gere non poteſt ſine gravi peccato, bene
autem animum aliò diſtrahere: ergo
hoc 3tium protinus licebit practicare,

non item illud primum & 2dum, niſi in

lutionis.

CASIS SECHNDHS.,

hoc ſupponatur abeſſe periculum pol-

Empronia optima ſiae nupſit Sempro-

nio : ſèd quia ab hujus conſanguineo
in 2do gradu prinhs aliquoties fuit car-
naliter cognita, & quidem perföltk;
hine Coönfeſſarius eidem intimavit, ma-

trimonium eſſe nuklam, ob contractum

impedimentum afinitatis. Timens pro-
in conſéient iæ ſuc, aliquoties debitum ne-
gavit Marito, a quo propteren malk ex-
cepta & tralt ata, elem diſceſſit ad ali-
quot dies. Vernma Zudice Eccleſtaſti-
cone dum reſtituta, ſed etiam condem-
na-

A
lit ſit,
lumin
pn
hiniteen

Vr ltun

,
r ane,

eſteer/

nenten⸗

Uelare —
l rilchun
rrine;
lerlieg
lnyelie
mrieſ .
Coig, z
gut o
d lice
(toin
ll enſi
Aunte
Ingn
Cendum
Cnon olt

— == –

i i
61. N.
ir,
h.l

gin De Matr. üſi illieito, Er. 393
nsand Ahta, fuit, ut Marito cohabitaret, „G.
eturen Poſtulantt zedderet debitam. Dubitat.
elit. Ago, an lbi non obſtante nallitatt mar
ertomn ASimoni, certo cognita) non ieeret red-
Den dere debitum, tum quia à Zndice uit,
niumtn A hoc condemnata ; tum quia Maritus
Dpon en bona Fide Pen, ; um tanm qguid huic SDe-
Pericenen pedimentum & nullitaten matrimonii
mugn revelatv nequit ſine berienlo perpetna-
rium m rixarum, & gravißima ſu, dif-
rober Jacatone; tum denique quia redaitio-
te: eige bnm declinar 6 Pr. oltnus viadetur impoſſe

tadiene, bile moraliter, partim ob rationes jaz-
n,llu Jam allegatas, partim etiam ob inconti-
un et nentiam & importunitatem Mariti.
uaritur jä, quid dubitanti reſponden-
dAum, aut conſulendumd,
IlS R. Licèt nonnulli, quos referunt 419

,ven La Croix & Engel citandi, exiſtimârint,
4A in tali caſu debitum licitè reddi „ non

obſtante nullitate matrimonii etiam
Re certo cognita; nihilominus ſimpliciter
„dicendum eſt, debitum in tali caſured-
8 s di non poſſe abſque mortali peccato. Ita
Tann. Perez, Caſtrop. Dicaſtill. Gobat,
e Sanch. Bonacin. apud Spor. z. 471. He-
un rincx. diſp. . n. 30. Tamb. Decal. lI. 7. e.

4 d La Croix n. 31 5. Babenſtuber, ubi fupra.
axt. 2.n. I0. Kugler n. 176. Boicodiſp. 12.

wuts ct.
⸗

384 Conferentia decima ſeptima
Sect. 15. E. 249. & ſeqq. Engel lib. z4. tit.
21. Et eſt hodie communiſſima DD. qui-

bus noviſſimè acceſſit noſter P. Kazen-

berger. in ſuo Supplemento I. P. Sdargar.
Conferentiäa 4s5. à . 126. Ratio convin-
cens, & irrefragabilis hujus opinionis,
licèt rigoroſæ, eſt hæc: quia fornicari
eſt malum intrinſecum, prout patenter
colligi poteſt ex propoſitione, inter
damnatas ab Innocentio XI. n. 45. quæ
eſt hujus tenoris: Lam clarum videtur,
Ffornicationem ſocundum ſe nullam invol-

vere malitinm, & ſolum eſſe malam,
quin interdicta, at contrarium omnino

rationi diſſonum videatur:- atqui ma-
lum intrinſecè tale nunquam licet ope-
rari: ergo. Unde & Innocentius III.

cap. Inquiſitioni. De Sent. Excomm. in.

clarè decidit, quòd malier certò ſeiens
impedimentum conjagii, debeat potius
excommunicationis ſontentiam humili-
ter ſieſtinere, quam per carnale com-
mercium peccatum operari mortale.
Idem deciditur. ca. Litteras. de reſti-
tut. ſpoliat. Hinc ſententia oppoſita
ne quidem tenuiter probabilis videtur;
cùm contra eam pugnet ratio inelucta-
bilis, nempe malitia fornicationis cer-
t certiùs admittenda à Conjuge, qui
conſcius nullitatis nihilominusreddi

rnnrtion

D

ltum tn

Ahocomnde
Nnepolle
tüleed nal
Omitere
Tinen:at
n ormnne

Alietre il

Meteert
Ultiltics
Eeren

, P.

ICno⸗

leiconſte

MMennar
I quhrn
lCEes ta
Mdemdar

tinor

hetant

unie

Atece
Inen,
Kuipr
ridis e

Bim Dee Matr. uſin illiecito &&. 3 85
ll debitum utpote merùm ſolutus. Quem-
D admodum ergo nunquam licer pro-
rh. Eu curare pollutionem, eoquòd hæc ſit in-
. α trinſecè mala; ita nec unquam licet
ciocom committere fornicationem, ob eandem
8Oinu rationem: atqui committeret, & qui-
tigfonn dem formalem, Conjux putatitius, de
Nrtm nullitate ſui matrimonii conſcius: er-
ne, m g0 &c. &c. “
„ℳ Necrefert, vel excuſat, quòd Judex 420
poidt Eccleſiaſticus illam condemnaverit;
ening quia ſententia hæc procedit ex falſa
nim Præſümptione facti, proindéque non
n ℳ Obligat, prout in ſimili dictum fuir
mglin⸗ ſuprà, & notat La Oroix cit. Profectò ſi
nlee Judici conſtaret de impedimento laten-
entah te, & nullitate matrimonii, nunquam
Aunn condemnarer Conjugem ad reddendum,
ℳt Prius quaàm obtinuiſſet diſpenſationem.
le pi Dices tamen primo. Judex licite
α condemnat ad mortem, quem privat
,ileN ſcientia novit eſſe innocentem, tametſi
D Qcciſio innocentis ſit intrinſecè mala:

ti
ergo etiam talis conjux licitè reddit de-
1nort bitum &c. &c.
isdea K. Antecedens probabiliu 5 eſt falſum, 421
nel eb rationem allegatam. Transmilſsé
u „tamen, quòd poſſet condemnare Judex,
geg negari poteſt & debet conſequentia. Di-
ent fſparitas eſt: quia judex condemnat ùt

per-

386 Conferentia decima ſèptima

perſona publica: atqui ùt perſona
publica, prorſus invincibiliter ig-

norat, hunc eſſe innocentem, ſed po-

tius credere debet nocentem: ergo cùm

ignoranter condemnet, non peccat:
contra Conjux ùt perſona privata red-
dit debitum, & quia certèò ſcit, talem
redditionem eſſe meram fornicationé,
non poteſt non peccare reddendo.

Dices 2dò. Peccatori occulto pub-

licè petenti, tenetur Sacerdos admini-
ſtrare Sacramentum v. g. Euchariſtiæ,
ne illum diffamet, quamvis alias eſſet
ſacrilegium: ergo etiam Conjux li citè
reddit debitum, quamvis aliàs eſſet ma-
lum, ubi nullum foret periculum diffa-
mationis &c.
22 R. neg. rurſus conſeq. quia Peccator
occultus habet jus juſtitiæ ad ſuam fa-
mam, & nè publicè infametur, negatâ
ſibi Euchariſtia. Vir autem non habet
verum jus petendi, ubi matrimonium
certò noſcitur fuiſſe nullum, ſed tan-
tùm ex ignorantia putat ſe habere jus.
Deinde Sacerdos miniſtrans Sacramen-
tum, facit actionem de ſe bonam, ita, ut
tota malitia ſe teneat ex parte ſuſcipien-

tis indignè, ad quam ſe merùm permiſ-

ſivè habet Sacerdos. Unde etiam Chri-
ſtus Dominus Judæ ceu peccatori l.⸗
cul-

NI

(t edit
IIi rerd
l,Cern
Emlhmmel
Mrint au
Urerent
Ue zr
grnitit
Eefltoſbi
miſeh
leere:
Klum re⸗
E nIüs
In Comem
Ueli,re⸗
Ahnt,
onſtan
Cdlen
lufagen
Uerum 4
UNN do
Ueke,
inven
eb

tium De Matr. uſi illicito & . 3987
t hein culto dedit Euchariſtiam in ultima Cœ-
bilie é na: at verò reddens debitum in noſtro
n, eie caſu, operatur quod per ſe, & intrinſe-
megen cê malum eſt: quia admittit non ſuum:
eet non ſunt autem ullatenus facienda ma-
Nln, la, ut eveniant bona: ergo &c.
ſit, don Dices. 3tiò. Non tenetur Puella cum
ticrinn ſuo gravi diſpendio corporaliter reſiſte-
end. re viro ſibi vim inferenti, ſed poteſt ſe
ut permiſſivè habere, permittendo virum
Aid in ſe agere: ergo & talis Conjux poteſt
chnritin, debitum reddere.
is d. R. rurſus neg. Conſeq. quia ſecun- 423
ch dum communem uſum & modum lo-
elen quendi, reddere debitum non idem eſt
undé vwel ſonat, ac merum permiſſveè ſo habe-
e, Conſtanter excludendo omnem pror-
iabee ſus conſenſum in delectationem, & nul-
AANE lo modé poſitivè cooperari. Et qualem
ur, Tu finges Virum, quifreddendo debitum
nunk’ merùm paſſivè ſe habeat? Datô tandem,
indu quòd conjugi liceat merùm paſſivè ſe
ne habere, quæſo, mulierem tam fortem
huber“ quis inveniet, quæ permiſſivè tantùm
StH ſe habens, conſtanter excludat omnem
um“ eonſenſum in delectationem, & nullo
ee Prorſus modé poſitivè cooperetur, v. g.
un“ Ccorpus fuum aptando, membra diſpo-
in“ nendo ad congreſſum? atqui hæc abſ-
Rl que peccato fieri nequeunt, ut bene a-
.„. Bb z nl-

388 Conferentia decima ſoptima
nimadvertit Sotus, Boſco cit. z. 272.
& alii communiter: ergo. Nunquid
ergo jam cernis, hoc medium eſſe valdè

periculoſum, nec amplectendum, niſi in

”äs . 2
extrema neceſſitate? Quid ergo agendũ?

424 R. 2dò&, laborandum effé quanto-

cyùs pro impetranda diſpenſatione,
quam in tali caſu & neceſſitate non tan-
tùm Epiſcopus, ſed probabiliter etiam
quilibet Confeſſarius Mendicantium

impertiri valet ex ſpeciali privilegio à

Leone X. conceſſo, prout infrà n. 496.
videbimus. Scio equidem, hoc privi-
legium à nonnullis vocari in dubium,
noverint tamen illi, conſultius eſſe in
morbis tam deſperatis adhibere dubiam,
quam nullam medicinam. Unde in ſi-
mili caſu neceſſitatis non horrerem uti
hoc privilegio, pro quo hodiedum ſtre-
nuè pugnant Boſco, Reiffenſt., & no-
ſter Kazenberger, inferiuùs z. 496. ci-
tandi. Confirmor ampliùs in hac opi-

nione mea verbis P. Gobat tr. 9. n. 720.

Ubi ait: quia verò tamkyeracrucius, qudm
Chaſſatnuns adhuc tribuunt ipſe memo-
zatoſètlicet privilegio) robur, Belliza-

rius, & Bonagratia non negant, ſicut

nec Baſſæus, non eſſet manifeſti criminis
Jſeu imprudentiæ reus, ille ex Ordine
Mendicantium Regularis, qui naltus
juß-

/
Muc 0
ilter⸗
ineydl⸗
in/ e,

Mapnce,

ſonrimrre

Ubsconle
Mlecunc
ertimin
t, more

ammen ,
tul n
lan t
M yej
lnerem, .
Uiumm,
ninigtn
iie⸗
1. gy ei
enlen 1
N
chicer
h.1 7
Autde

iun Dde Matr. nſe, illicito, & 3989

D ejaſmodi Conjuges, conſeios impedimen-
ng ,, opt, ex fornicationté -= = diceret iis:

ce diſpenſo vobiſeum quond poſſann . gquia
n tamen valde dubium eſt, an poſſim, pe-
* tam a Pænitentiaria Romana, vel ab
yiſcopo certam diſpenſattonem-interim,
ltione, ſi cont inere non poteſtisrenovato tamen
lene prius conſenſu, & revalidato matrimo-
ler en nio ſecundùm dicta ſuperiùs à. 343.)
Noummn vevertimini in idipſum, ſperantes bene
ilgi⸗ de benignitate divina. Hactenus Go-
ec bat, more ſuo, ſapienter.
is elen C Aja Maritum ſortita eſt optimæ qui-
ei dem lht ait) indolis, calidioris
Iehe tamen naturæ, qut propteren debitam
merenn heaud infrequenter poſtulat, ſed citius,
edunde quam optaret, pro parte ſua perficit. Et
,An quia prafata Uor poſt viri receſſam
,N d venerem in ſè vehementer quidem exa-
inkeot⸗ gitatam, nondum tamen epletam ani-
NHSD madvertit; hinc andem proprii corporis
0 tactibus explere nitebatar. Quaritur
W . an licité? zao, quid conſilit Jugge-
,Mé rendum in tali caſu?
R. ad primum. Caja licité potuit 42 5
n hoc facere. Ita ſentiunt Sanch. lib. 9.
W Adiſp. r7. n. I12. (in Editione Brixinenſi
. SX An tuerpienſi) irem Bonacin. Perez,
Z B b 3 Balſ,

3˖90o Conferentia decima ſeptima
Baſ. Pont. Dicaſtillo, Diana, Homo bo-
nus, Leſſius, Filliuc. tr. 10. n. 330, Go-
bat tr. 1o. z. Svg. Spor. z. 491. Boſco
diſp. I 2:ſectione I 5.. 576. Clericat. Ero-
teém. . 11S. . 33. item de Matr. deciſ.
3s. Z. 23. Felix Poteſtas. JLom. 1I. p. 4. .
41316. Tambur. Decal. lib. . c. 3. G. 5. .
IS. & alii, contra Caſtrop. Burghab. La
Croix, & nonnullos alios. Katio au-
tem hujus opinionis eſt: tum quia eſt
probabilis etiam illa ſententia, quôd ſe-
men mulieris multum conferat, immè
verò neceſſariũ ſit ad generationem; tum
quia nimis durum eſſet, irritatam natura
compeſeere, proptereaâque talis Mulier
ſemper quaſi foret expoſita evidentiſſi-
mo periculo mortaliter peccandi, quo-
ties ex juſtitia redderet quod debet;
tum denique quia illa ſeminatio mulie-
ris in tali caſu eſt complementum præ-
cedentis acts maritalis. Et quamvis
nonnulli oppoſitum ſentiant, minimè
tamen evertunt fundamenta hujus no-
ſtræ opinionis, quò minùs maneat verè
probabilis: atqui ſententiam veré pro-
babilem licet ſequi, ubi agitur de ſola
honeſtate ackionis: ergo c.

Dices: At quid, ſi Mulier fateatur,

ſe ſemper ad extrà profundere ſemen,
quoties ſe tangit? .

e l.
) Dobit
Wconting
Un ſemen
Uetreread
Alnnb
Arpolttn
UUlier in
lete Lieen
nrlorifndi
lins, id
Eiqunce
ſüden pe
letdcerti
008, Kut
in noltro
ſare, a
lnodit
krtitn c
itur, ſe
Pllutionn
Adꝛdu
4 1 hl
Nladſenn
ndcril
Anckiben
Uolttin
daguddi
fendunmn

im De Matr. ufi illicito, G&. 391
Homah R. Dubitabunt forſitan nonnulli, an 426
„1ρ hoc contingat, coquèd judiciôò Medico-
rM rum ſemen mulieris plerumque ſoleat
criegh defluere ad matricem, rarò ad extraà, ut
t,u teſtatur Gobat Theol. exper. r. 9. Z. 391.
.ℳ Zuppoſitô tamen, quèòd, üt Caſus fert,
3 Mulier ſciat ſe ſemper ad extrà diffun-
Nngn dere, dicendum mihi videtur (ſalvô
Rov meliori judicio) hujuſinodi tactus eſſe
1 guin 4 illicitos ‚ideéôque interdicendos. Ratio
e eſt: quia certum videtur, ne conjugibus
Cimm quidem permiſſos eſſe tactus, quibus
onenn certèò certius prævident, ſe eſſe polluen-
uumnmm dos, ſeu tendere ad pollutionem: atqui
ISMu in noſtro caſu ſupponitur Mulieri con-
gidm ſtare, quèòd ſemper ſoleat pollui per hu-
nli cr juſmodi tactus: ergo non licent; præ-
dh ſertim cùm in tali caſu non merùm pa-
ome tiatur, ſed potiùs agat, ſeu procuret
un r bollutiohen.
ren Adzdum, quid nempe conſilii in tali 427
,tiin caſu ſuggerendum? Keſpondet P. Spor.
n. 4. his omnino formalibus: tardi-

Mneite. ori ad ſeminandum permittendum, im-
Nee mò conſulendum eſt ut ante concubi-
Ur eH tu tactibus excitetur ad venerem, ut ſic
poſſit in ipſo concubitu ſimul ſeminare;
ſtenn eoquèòd id multùm conducere ad proli-
eſm ficandum doceant Medici. Vid. D. cit.

t

392 Couferentia decima ſeptima N
- Coll ꝛ.
§. I I I. Uamilos,
Corollaria ex dictis inferenda. aufgi

428 (Olliges ex dictis primò, nunquam Rn
☛ elſle licitum impedire generatio- inackt
nem poſitive, utputa ſemen ad extrà Intruven
ſpargendo, vel jam receptum rurſus ef- Eenlinti
fundendo, aut procurando abortum &c.

. , 1rr
Katio eſt: quia ſemen humanum non in RM
alium finem inſtituitur, vel adminiſtra- mfoluti
tur à Natura, quaàm ut deſerviat propa- Coln

gationi humani generis: ergo quicùn- uIINGod

que generationem poſitive impediunt Ktüptan
modô prædicto, peccant contra natu- uriskinn
ram & finem Conjugii. Et, amabo te! erintent
quantum putas inferretur detrimen- gumm,
tum ſpeciei humanæ, ſi ſcirent homines, lutio
eſſe permiſſam hujuſmodi procuratio- kleite
nem? Unde Sanch. Laym. Gobat, Spor. wicen⸗
alifque DD. meritè inferunt, mulierem, Uobttion
quæ priùs ſeminavit, teneri ſub morta- onite
li pe ccato (per ſe loquendo) expectare Col
ſeminationem Viri; quandoquidem cer- uieii
tum ſit, ſolam mulieris ſeminationem talin
non eſſe ſufficientem ad procreationem etn
Prolis: fecus dicendum de viro, qui per ſln
ſeloquendo, non tenetur exſpectare ſe. Nad.
minationem mulieris, eoquod ſolum ſteeet
virile ſemen probabiliter ſufficiat ad HWR 8
generatlonem. Coll.

Htin

Crenc.
generth
en ad en
nrutloe.
hortunde.
unn nont
minilri
gi
Inpellu
utra nn
,alncor.
Certioet
bonis
Ntbenn
Obat N
Wblen
nidepee
ination
ro,
1od

De Matr. uſu llicito et. 393
Coll. 2do , ne conjugatis quidem
permiſſos, vel permittendos eſſe tales
tactus, qui ita ad pollutionem tendunt,
ut ſint quaſi inchoata pollutio, ſeu ex
quibus prævident ſe eſſe polluendos.
Katio eſt: quia cùm ſupponantur eſſe in
materia venerea, & per ſe vehementer

tendant ad pollutionem; hinc qui eos

vult, prævidens inde ſecuturam talem
turpitudinem, convincitur voluiſſe ip-
ſam pollutionem. Ita Averſa apud La

Croix nu. 313. Secus dicendum exiſti-

mant Gobat. tr. ro, n. 666. Spor. z. 5o5ρ
& alii plures, ſi tactus ſint tales, ut ordi-

nariè fiant abſq; pollutione, tametſi præ-
ter intentionem & exſpectationem con-

jugum, una alteravè vice fuiſſet ſecuta
pollutio: quia conjuges vacant rei de
ſe licitæ, & pollutio ſequitur merè per
accidens, præter intentionem vel ap-
probationem, aut conſenſum illorum, ut
lupponitur. Vid. DD. ecittrtt.
Coll. 3tiè, Conjugem, qui in uſu
conjugii ſibi imaginatur, & repræſen-
tat aliam perſonam, ita, ut in ea carnaliter
dele t tur, peccare mortaliter. Comanif.
Jſim ,5DD. Ratio eſt: quia delectatio ſumit
ſu m ſpecificationem ab objecto: atqui
objectum talis delectationis eſt prohibi-
tum, & mortalirer illicitum; cùm ſup-
B b g po-

429

430

394 Couferentia decima Neptima
ponatur eſſe aliena perſona: ergo. unlann
31. Dictum tamen eſt: & in ea carnaliter vpa .
dAelectetur & . ita videlicet, ut eam lo-⸗ (Ihani Cnire
Cô propriæ conjugis optet habere præ- (ſtener
ſentem, aut deſideret cum illa habere egert je
rem, ſeu⸗ turpiter agere, vel actu putet, ſi-
bi rem eſſe cum illa &c. ſecus dicendum Prcisd in
foret, ſi aliam ſibi imaginaretur præcisè Eumnh
ob naturalem illius pulchritudinem, in Mun, tine
ea ſiſtendo, & quodammodo quieſcendo ie Mehn
v. g. ex intentione generandi prolem Uenchs
ejuſdem formæ aut pulchritudinis; quia, Umigſe e
ur notat Sanch. aliique, i in hoc nulla ap- uInetih
paret turpitudo: quamvis omnes hoc incſir
ipfum etiam diſſuadeant, ob periculum l lin
incidendi, & admittendi delectationem bobi ed
carnalem graviter illicitam. dn n
Dices. Tenebiturnè hujuſinodin mo- Erdinn,
roſus Delectator exprimere in Confeſſi:· y
one objetum ſuæ delectationis, ſeu ip- ce
ſam perſonam, nedum quoàd ſubſtan- runnſt
tiam, ſed etiam quoàd circumſtan- a n
tias, puta, an fuerit ſoluta vel ligata 2 ee 4
conſanguinea vel non? &qll. Uunn
432 R. Omnes fatentur, objectum quohd Utir tinod
fubſtantiam ſaltem, necctiarid eſſe ex- aba

primendum, dicendo, quòèd fuerit alie⸗ diiznl
na &c. an autem circumſtantiæ illius pa- nlemt
riter exprimi debeant, non conveniunt lielge

DbD. Diſtinguendum tamen videtur tnotn
cum

Hrim
zerga.
Curil
Uteme
noberen

illa iben

Cupuret
5Cicene
tur ats
linen,1
lliehent
iprolen

insſni
enolla
Ol

ericij

eCkaronen

nodine

nCo
,A

hr.
evente

ſell

De Matr. uſu illicito, &. 395
cum Laym. Leſſio, Reiffenſt. Theol. mor.
tr. 9. diſt. 7. n. 15. & interrogandum
(ſi penitens ſe ipſum non explicet) an

delſideraverit, & quantùm in ſe eſt, in-
tenderit peccare cum aliena, an verèò
præſcindendo ab hujuſmodi deſiderio,
Ppræcisée in fimplici delectatione quo-

dammodo ſtiterit ac quieverit? Si pri-

mum, tenebitur explicare circumſtan-

tias perſonæ concupitæ ſeu deſideratæ:

quia actus deſiderii, utpote efficax, quan-

tum in ſe eſt, tendit in actum externum

cum perfona aliena perficiendum: ergo

ſi hæc ſit reipſa aliena, conſanguinea,
vel ligata &c. participabir malitiam
ab objecto concupito prout in ſe eſt. Si
zdum, multi etiam graviſſimi DD. vi-
dendi apud Babenſtub. tr. 2. diſp. 2. art.
6. n. 37. ſatis probabile & tutum cenſent,
quèd pœnitens non teneatur explicare
circumſtantias perſonæ. Ratio eſt:

quia actus ſimplicis complacentiæ, ut-

bote de ſe inefficax, non tendit in opus
externum ùt perficiendum, ſed præcisè
ſiſtit in objecto ſecundùm ſe, præſcin-
dendo à reliquis circumſtantiis: ergo
ab his nullam participat malitiam. Fa-
tendum tamen eſt, tutius eſfe, etiam in
tali caſu exprimere circumſtantias; quia,
ut notat Herincx p. 2. är. 2. diſp. J. n. . 3.
U-

396 Conferentia decima ſeptima
hujuſmodi homines lubrici non ſolem
multàm præſcindere à circumſtantiis,
ſed regulariter loquendo feruntur in
objectum cum ſuis circumſtantiis pro-
poſitum. Quare idem Doctor cenſet,
in praxi hanc ſententiam eſſe ſequen-
dam. Et procul dubio tenebitur ex-
primere circumſtantias perſonæ, ſi in
ipfis quà talibus v. g. de perſona aliena

quà ligata, aut quà conſanguinea, fuiſ-
ſet delectatus, prout bene notäârunt

Sanch. Azorius & alii apud Spor. z. 524.
Coll. 4t , Conjugem votô caſtita-
tis obſtrictum peccare mortaliter, ſi pe-
tat debitum. Ratio eſt: quia vovens
caſtitatem ſimpliciter obligat ſe ad con-
tinendum ab omni actu venereo, ideéôq;
tale votum imitatur naturam præcepti
negativi, quod ſemper & pro ſemper
obligat, in quantùm ſervari poteſt: at
conjux habens hujuſmodi votum poteſt
abſtinere à petendo; quia, ùt jam ſuprà
intimatum fuit, conjuges non tenentur
petere per ſe loquendo, ſed tantùm red-
dere: ergo petendo peccat. Vid. dicta
n. 7o.

434 Goll. tandem ytò, ſimiliter illum

conjugem, petendo uſum matrimonii,
mortaliter peccare, qui ſcienter com-
miſit inceſtum cum conſanguinea ſuæ
Uxo-

Unis inpr
tlenco⸗

hniureom
Vüllene,
UIn acede
etere ge
Ahrzere.
Ne mnocen
lent., Ni

i le⸗

Ueltiones
mn Incurre
EVAlearin

(0)
DrC

le Ad

reltitl

ein
i non
Ccutmſteni
ferumt!
ſtantisn
oCorcen
elle
tenebiene
eſone, 11
elonn A
inen, 1
Vottrun
Dhotn.
ſ0t t
Lliteht
Onife
n ſeor⸗
Peteoite⸗
m Nrnef
.N olent
i cu
ſounn
Etfunin r n 1
1
Motane,
leumnmn

WOH

ilirer 1
Hattinm,
telt
jent 4

De Matr. uſi illieito, &&. 397
Uxoris in primo vel zdo gradu; quia
per talem copulam ( perfedtam, t lup⸗
ponitur) contr axit affinitatem cum pro-
pria Uxore, & amiſit jus petendi debi-
tum: accedere autem ad affinem, & ab
ea petere debitum, non vacat 'gravi
culpa: ergo. Nihilominus UIxori, ut-
pote innocenti, tenetur reddere, dum
petierit. Vid. de hoc dicta n. 2 21. &
Neqq. ubi deciſum reperies „quænam
conditiones requirantur ad hanc pœ-
nam incurrendam, & quiſnam diſpenſa-
re valeat in petendo debito.

CONFERE NTI A
DECIMA OCTAVA.

De Adulterio, & obligatione
reſtituendi inde contracta.
Sl MM ARIII M.

435⁵. Adulterium elt violatio Tori alieni.
436. Eſt quadrupleæ;
437. Etſemper qualificatum, ſen duplex pecea-
tam. Hinc
438. Diverſas poſt ſo trabit pænas, kum civiles,
tum etiani canonicas.
439. Adultera non tenetur ad reſtitutionem, ſi
ea adulterio non concepit; bene autem ii pro-
lem Suriam genuerit.
440.

398 Conuferentia decima obtava

440. Subinde tamen per accidens ec Matur ab

onere reltitutionis.

341. Adulter, ſiſit moraliten certus, prolem eſ-
Je d ſe generatam, tenetur ad compenſande

damna, Marito, & aliis legitimis Prokdas
illata.

442. Id, probabilius, tametli non ſuaſerit adal

tér, ut Marito prolem ſpuriane ſupponat.

443. Stamen non ſit moraliter certus, prolem

eſſe ſuani &. ad nihil tenetur.
444. Nequetenetur ecomapenfare damna ex adul-
terio meré per accidens conſequentin aliis,

445. Reſölvitur Calas I. de Uxrore, quaæ dubitat,
an à Marito, an verò ab Aduttero conceperit
446. Reſölvitur. Caſus II. de Marito, qui fæmi-
naæ ex adulterio d ſe imprægnatæ, Aederat pe-⸗

cunia! pro alimzentanda prole, quæ tamen um
pecunia äbiit, prole retitta &. Hing-
447. 1 ali Marito etiamnum incumbit obliga-
tio providendi efficaciter proli æ.
448. Quod, ſi non faciat, lioebit ſpurio clani ſub.
trahere alimenta libi neceſſaria;
449. Nikiſpurius Jupponatur Bimet comparon-
do jamjane ſußciens.
450. Non tamen hcet ipurio clamn ſarripere por-
tionen hareditatis communem aliis brolibus
logitimis
451 Reſolvitur Caſus III. de ftæmina, quæ circa
idem tempus duobus Maæchis recerat pot ſta-
tem ſui corporis, & ab alterutro o‿ρGt gravida.
4 5ꝗ2. Si Adulteri iſti ſeſe non ignorärunt, utér que
tenetur contribueren alimenta prolis.
453 Si autem invicenmz ignory drunt; probabilius
nullus tenetur guidgaam expendere;
454. Froindégue ſoli Adulteræ mnenmber obliga-
tio

ingu,

Mit G,
Aomudl
ſe Eien

n unhlit

.
ſ Nerrnſen
1 hor tenea
6 Male
e ſMun
ln eati t
un, e
ſh Bihurin
Uekurtbſtin
eoonvincin
ſor ln zre
Alultera
4br. Anle⸗
prolemer
in Orpbe

emit

Uuntur gu
kelolren

lkan De Adalterio, &. 399

exeto= zio inzpedtendi, vel etiam rarciena: danna
Marito &. illata.
uur, nen 455. Qub modo haæc compenſare debeat?
eeu 45 6. Qui eonſentiente etiam Marito, carnali-
itimit nd ter cognoſoèiz conjugatam, committit adultes
AEi 457. Recenſentur cauſæ eweouſantes Adulteram,
1und uat von teneatus fateri erimen adalterii.

ertu/ 45 8. Ji Mulier ſupponatur DWefamæj jam proſti-

tutæ, ſolum periculunm ulterioris infamiæ eam

enon et non eacaſat, quo minus lateri teneatur cri.
guticbiu men, &o. Gceꝝ
Jus de 459. 57 ſpurius convincatur eſſe illegitimus, te-
Cton reytit netur abſtinere ab hbareditate adeunda Rn eus .

o,giſeor J convinci nequeat eſſe illegitimnus
4 eies 460. In praxi admodum raro contingit, ut

Ietuinii Adultera teneatur fateri erimen admiſſum.
rs 461. An Parentes teneantur ad reſtitutionem, ſi
nti 4 Proleni ex aaulterio natam exgonant alendam
in Or. Zicnd coli

. 1

zuineln⸗
. 6
“ Præmittuntur, & breviter reſol-
ſne zeepe Vuntur quæſita, ſcitu neceſſaria ad ritè

6imc reſolvendos Caſus de Adulterio
nie & obligatione reſtituendi
ate 4 inde contracta.
rerdf!

ſihe 4
,t N
l. 4

Uæres primò quid ſit Adulteri-
um ?

rmnis R. Eſt violatio tori alieni: ſeu, ut 43 ½
e alii dicunt: eſt peccatum luxuriæ, quò
W violatur fides conjugalis, & fit acceilus

4 2

43⁶

400 Cconuferentia decima oltava
ad alienum torum. Contingit autem
adulterium tribus modis. I. quando
ſolutus miſcetur carnaliter cum conju-
gata. 2. quando conjugatus cum ſolu-
ta. 3. quando conjugatus cum conju-
gata. Hoc tertium gravius eſt duobus

præcedentibus; quia violatur dupliciter

fides conjugalis, in quantùm utraque
pars torum violat, & committit inju-
riam reſpectu innocentis: proindéque
in confeſſione neceſſariò aperiendum

erit, fueritnè adulterium comiſſum ſim-

plex, videlicet inter ſolurum & conju-
tam, aut viciſſim, an verò duplex, nem-
pe à duobus Conjugatis. Cmmuniſſima
Quær. 2dò&, quotuplex ſit adulte-
rium?
R. Eſt quadruplex. I. Mentale tan-
tum. 2. Formale tantum. 3. Mate-
riale tantum, & 4. Reale, id eſt, ma-
teriale & formale ſimul. I. Mentale
dicitur, dum ſola mente, ſeu actu inter-
no tantùm violatur fides conjugalis; ut
ſi conjugata, vel conjugatus proponat,
aut deſideret rem habere cum aliena, vel

ſi ſolutus concupiſcat conjugatam, jux-

ta illud Matth. 5. qui viderit Mulierem
ad concupiſeendun eam, jam machatus
eſt am in corde ſuo. 2. Formale tan-
. tùm

1

Un comm
un, cree
lrum, E
Eetille tan
proler:
lnnsebe⸗
le cothi
uminrin
kelen, u
Eun wllre
nſäiene
len K
WI. Ad
Eirnedoin
(Cnz
ttum E⸗
A Pri
Kſecatun
Aeoſtitinn
ler
npad, N
ecei
E ilte

m De Adulterio, &. 401
gden rum committit, qui reverâ cognoſcit
. E ſuam, credens tamen, vel putans eſſe
cmEo alienam, & non ſuam. 3. contra ma-
Wenn teriale tantum commirtit, qui reipsâ
cun cognoſcit alienam, invincibiliter ig-
ANE norans eſſe alienam, & putans eſſe ſuam;
rAId quale comiſit jacob cognoſcendo Liam,
un un quam invincibiliter putaverat eſſe Ra-
mitils chelem, ut habetur Gen. 29. 4. Tan-
inde dem adukerium reale committitur,
peneng dum ſcienter & voluntariè cognoſcitur
Düdumin aliena, & torus ſeu fides conjugii vio-
nRe latur. Atque de hoc potiſſimùm nobis
aeyee erit negotium in præſenti.
utn Quær. 3tiò, quale peccatum ſit adul-
terium, & quales poſt ſe trahat pœsnas?
It m. R. ad primum. Adulterium ſemper 437
eſt peccatum mortale, & quidem du-
Henen plex, nempe contra caſtitatem, & con-
„ tra juſtitiam; quia teſte Apoſtolo 1. cor.
2. Mulier ſui rorporis Bar vrer non ha
M bet, ſed vir: ergo proſtituendo ſuum
uni corpus, Marito infert injuriam (idem
R— dic de viro proſtituente ſuum coôrpus)
rrcne & quidem graviſſimam; qua ratione
i“ idem Apoſtolus 7. cor. 6. ait: nequé for-

em “ nictarii, neque adultert, nequé molles
leH nn De Geedeae ä
me tum ex jure civili, tum ex canonico e-
„ Ce tiam,

402 Conferent ia decima ostava 1
tiam, poſt ſe trahit pœnas. Prima pœ- ſtpofth,
na civilis eſt pœna capitis. l. qaamvis enn äle
30: Kn. Cod. add E. Jaultam. aé Adult. flilſee
Hæc tamen poœena non amplius videtur fonenm De
in uſu, ùt notat Engel. . 5. t. 15. n. 6, Aconſ
& alii. Unde Pirhing. . F. Eit. 16. P. Ig. nnliht
hodie in noſtris partibus pœna adulterii lnulirc
eſt ſtatio ante fores Eccleſiæ cum cande- 6Een
la accenſi, tribus dicebus Domi: fi fe
nicis, vel feſtis, quando eſt concurſus miſte⸗
populi, vel alia pœna arbitraria, crinn ſnili
pecuniaria. 2da pœna civilis eſt amiſ- un heii
ſio dotis, vel donatorum propter nup- ſetiecze⸗
tias. stia poœna canonica eſt, quèd mnepree
propter adulterium fieri poſſit divor tl⸗ ſippohti
um, juxta dicta z. 365. Ata, eſt pr enni tlarti
petendi debitum conjugale; de qua di- Utriſte
Ximus z. 357. .. eis
Quxr. 4t0, an, vel qualis obliga- enn
tio reſtituendi incumbat Adulterg? Krin
439 R. cum diſtinctione. Vel enim ex ihanez

adulterio nata eſt proles, aut aliud dam- iercn
num conjugi innocenti illatum „vel ſe
non? Si non: Adultera non tenetur ad . HK
reſtitutionem, ſed tantùm ad ſatisfactio- )
nem pro offenſa, petendo veniam, vel A

erene
aliò modo quærendo reconciliationem MM
cum offenſo conjuge innocente, ſi ta- enee

men huie innotuit adulterium n R

EAN
Drimg
l gut.
I. de A

liüs nin
tit. 6
fjt, 16,41
2, 45
Ennzclrt
ecuumcn.
S Don
coneun
nnineti

flisekm

Nopter.
ir oher⸗
3 gegu

uls⸗
gulen
Hel endt
lon
tenen

1

ſri,
eninn
cMinde
ente, 4
fiun 4

*
4

Dde Adulterto, & *. 40½
ſuppoſitò, quòd omnino maneat occul-
tum adulterium, ad nihil tenebitur;,
niſi ad veram pœnitentiam, & ſatisfac-

tionem Deo præſtandam: quia in tali

caſu conjuæ innocens nullum fuit paſſus
damnum, ſed meram injuriam non dam-
noſam: atqui pro-ſola injuria non dam=
noſa nulla debetur reſtitutie, ſed mera
fatisfactiò; ut docêrtur in materia de Re-
ſtitutione: ergo & e. Si autem ex adul=⸗
terio ſit genita proles, vel aliud dam-
num illatum, tenebitur Adultera, quans-
tuùm fieri poteſt ſine diſpendiò famæ, vel
perieulo vitæ &c. procuraré, né legiti-
mæ proles, Vvel Maritus inocens, ex
patiantur. Ratie clara eſt: quia æquitas
naturaàlis didat, innoeenhtem non eſſé
damnifieandum, & damnuri illatum eſſé
réêparändum : atqui Adultera prôcul du-
bio dammifiearet Maäritum innocentem
fupponeêndô huie prolem ſpuriam, quam

füppoſitiòne partüs aduülterini damnum

côgeretutf älere: damnificaret intuper
proles legitimas; qüarum hæréditas di=
minueéreturiergoTaltem per ſe loquen-
d) Adülera fénetur Btjüfmedi damnd

Inferenda preeludere; vel illata jatn
eoômpenſate, Sanch. Tatnhur. IIIl: Reif-
fenſt. Thl. mor. tr. g. diſt: 4. A.! 29. & alii
Gominsssef,,
L CcZ Di-

404 Conferentia decima octava

440 Dictum tamen eſt: per ſé loquendo te-
netur &c. Nam per accidens excuſa- en
bitur, ſi non ſit certa, ſed dubia, ſitne 1 chen
proles ex adulterio concepta, vel verò inan
ex toro legitimo. Item non tenebitur, ſi bntazrt
Maritus & liberi legitimi ſponte remit- Menth
tant, vel liberè remittere credantur pru- ils le⸗
denter. Item non tenebitur, ſi abſque no- edün
tabiliter graviori damno ſuo in bonis fa- beerd⸗
mæ, corporis, vel etià fortunæ compen- In lilken
ſare nequeat damna illata. Tambur. liib. Gnherlnt
7. Decal. t. 2. G. 4. 4. n. 9. Babenſt. tr. 7.
Elllarls Ul.

diſp. y. art. 3. n. 40. & alii communiter.“
Quxr. 5Stò, an, vel qualis obligatio enelligfn
reſtituendi incumbat Adultero dad
441 R. Si Adulter moraliter ſit certus, nens
prolem à ſe eſſe genitam, vel certè non inept
habeat rationabilem cauſam de hoc du. lt,
bitandi, teneturper ſe loquendo) ad re- fdken
ſarcienda omnia illa damna, quæ ex ſup- ird ek⸗
poſitione adulterinæ prolis per ſe ſe- 6 lnigen
quuntur Marito, & aliis legitimis pro- kleguen
hbus. Quin etiam in defectu Adulte- nodo con
ræ ad hæc damna reſarcienda tenebitur ennen
in ſolidum. Ita Sot. z. diſt. 15.4.2. ad K.
Molina, Caſpenſ. Lugo, aliique apud unn
Aaſtr. Theol. mor. Aiſp. 9. u. 54. Ratio ticon

communis, & fundamentalis eſt hæc: I, nil
Aui⸗ Adulter ipſomet adulteriô dat cau- tmiit
im toti illi damno, quod ex adulterio, Mari⸗
. vl Eltimn

lLan
ueif⸗
lens eigli
ubia i
tl, Ne
ltenebinl
voneten⸗
ecanturnn.
lablgten⸗
inbonit
1r coN.
nbli ⸗
behll,te,
nunite
oblorn
eto!

9

De Adulterio, &. 40 5.
vel potiùs ex ſuppoſitione filii illegitimi
pro legitimo, aliis conſequitur. Un-
de tenetur in primis reſtituere ea, quæ
ſunt expenſa in alimenta prolis à 3tio
anno ætatis & deinceps; nam educatio

prolis illegitimæ primo quidem trien-

nio ad ſolam Matrem pertinet, ſequen-
tibus verò annis ad Patrem. 2dèò tene-
tur itidem Adulter cum Adultera ad
compenſanda omnia alia damna legiti-
mis prolibusv. g. per diminutionem hæ-
reditatis illata vel inferenda, item alias
expenſas factas v. g. pro veſtitu neceſ-
ſario, pro ſtudiis, vel aliis artibus ad-
diſcendis à prole ſpburiaz
Idque probabiliùs, tametſi non man-
dâàſſet, vel conſuluiſſet Adulteræ, ut
Hrolem ſpuriam ſupponeret Marito.
atio eſt: tum quia adulter ipsô facto
ſuo iniquo fuit cauſa damnorum per ſe
ſubſequentium, & adulteram quodam-
modo conjecit in eam neceſſitatem, ut
ad evadendam infamiam & perpetuas

* *
rixas &c. cogeretur Marito ſupponere

partum adulterinum. Et certèe Adultera

defacto non concurrit aliter ad illa dam-

na, niſi quatenus prolem illegitimam
permittit eſſe in domo & familia Mariti,
ut Maritus & alii credant eſſe prolem
legitimam: neque enim ad hæc damna

Cc 3 In

rm permiilive ſe habere. Eid, D. litt,
443 Dictum tamen. fuit primè,: N. Adll⸗

406 Conferentia decimaot ava
inferenda neçeſſum eſt, ut Mater dieat
hanc prolem eſſe legitimam: immè
nec dicere ſolent, ſed ſolùm permit-
tunt prolem credi, & tractari velut le-
gitimam: atqui idipſum facit Adulter,
ut ſupponitus: ergo etiam hic tenetur
ad compenſanda damna. Unde hanc

ſententiam Spor. n. g2. dicix eſſe cer-

tam, eamque tenent Molin. Leſſius, Lu-
go, Laym. Herincx hic a’ſ. 6. . g3.
Guamvis Henriquez, Sotus, & alii non-
oppolitum teneant de Adultero, qui
tur Marito; eoquocdhtalis in ordine ad,
damna illata velinferenda vidgçatur me-

er, moralitereins ſit, Prolezmcſ aſ
Iirer certus, quando ita prudenter cre-
ſuam, ut oppofitum nullò modo videa-
tur probabile, utputa ſi Maritus toto il-
lotempore, quòadulrerium commiſit,
bfuit, vel non cohabitavit UNopi, vel

fuit ad actualem uſum conjugii &c. F
contra in dubio rationabili, an proles
non ſit à proprio Marito, ùt ſi hic tem-
= po-

De
Pre conee
Tr diunde
(ludts E
Dent, Mni
Rinrione
Amotum
Pababilili
(Colterutn
enlctionen
WGarr ILn
UCroi
Phn
) n.3,
tlioneme
Cern, ſ
Uuntliäce
(Ehito er
la manet
a, u 0
lisratou
le bonorn
kegnun
Rbecla
,an Mr
Indo el
Uun ve
Rintp pre
Ireſt
e potel

litant De Adulterio, Go. 407
Materie pore conceptionis cohabitavit UIxori,
mum in mec aliunde fuit impotens, aut infee-
Mun en cundus &c. quamvis nonnulli exiſti-
nireu ment, nihilominus eſſe obligandumad
A reſtitutionem, vel compenſationem
ubietum damnorum pro rata dubii; mihi tamen
leeh probabiliſſimum videtur, in tali caſu L

cree Adulterum non teneri ad ullam com-
Lels penſationem. Itaetiam cenſent Sot.
66,, Navarr. Iugo: Dicaſtilo ‚Tamb. Spor.
Kaling IL-a Croix lib. 3. p. 2. n. 33. IIII. r. 4.
obblite diſp. 3. n. 96. Babenſtub. tr. 7. diſp. y.
Uteto, 1 art. 3. . 33. && 34. Ratio eſt: quia in
dubio nemo debet deiici ſua poſſeſſione
(en certa, ſi ſit poſſeſſor bonæ fidei: &
e amdiu quis rationabiliter dubitat de
, debito ſeu obligatione contracta, tam-
„ Qdin manet melior conditio poſſidentis,
ℳν°6 ita, ut non teneatur ſeſe privare bonis
elt ſuis: atqui Adulter eſt in certap oſſeſſio
ee e bonorum ſuorum, & quidem bona
Nain fide (quamvis non habeat bonam fidem
coNe reſpectu adulterii à ſe commiſſi) & in-
nstee ſuper ſupponitur rationabiliter dubita-

nork

dise

coNe re, an Maritum damnificaverit adulte-
DW rando : ergo non tenetur pecuniam
an ham, vcl alia bona expendére in ali-
E menta prolis & e. Deinde infans geni-
h tus præſumitur in tali caſu legitimus 3
tun mec poteſt repudiari à Marito, ut jura
„. Cc 4 ſta-

4 0A Conferentia decima oltava
ſtatuunt; & hoc ideò: quia in dubie
non eſt privandus poſſeſſione legitimi-
tatis, utpote genitus ex toro matrimo-
niali: ergo ſimiliter non tenetur Adul-
ter alerel hujuſmmodi prolem, vel quid-
en pro ea expendere; ſecus enim ta-
is infans eſſet melioris conditionis,
quaàm alii legitimi; quia à Parentibus
poſſet brætendere æqualem portionem

cum aliis, & ſimul ab Adultero alimen-

ta, vel dotem, aut alias expenſas. Vid.
Spor. . Ssg.

444 Dictum fuit ado, . Adulterum obli.

gari ad reſarcienda omnia damna guc
per ſ ſöguunter N Happolitione &ů. Ne-
que enim Adulter, nec Adultera tenen-
tur reſtituere pro damnis illatis merè
Per accidens, ſeu in talibus bonis, quæ
filiis legitimis de jure non debebantur,
Sillegitimo collata ſunt; ut fi bonus
amicus Mariti, vel alius aliquid libera-
liter leget, aut donet, aut etiam ſump-
tus ad doctoratum , vel alia ſtudia con-
ferat filio ſpurio, quem putat eſſe legi-
timum, nunquam collaturus, ſi ſciviſ-
ſet, elle illegitimè natum. Ratio eſt:
quia liberi leg gitimi ſüpponuntur nul-

lum habuiſſe jus ad talia bona aquiren-

da, aut ſibi, conferenda: ergo per hoc
non fuerunt læſi in naliquo jure: cui au-

ſlen
77 ni

tem

iem nonelt
Miutio:

apud

lEunh

oponvrn

landn

to
A

hin in.

teri
t el
ait

ec
len .

diſſen

ihenr
la, /
re
1 bſent

n ten

ſtem De Adalterio, &r. 409
nelen reſtitutio: ergo. Lugo, 4/s. 13. ſect. 3.
tomitiug . 9. apud Spor. . „5. Tambur. cit-c.
neut A 3. H. 4. V. S.
SeH Proponuntur, & breviter reſolvun-
hndiinn tur Caſus practici de Adulterio, & ob-
Dremnm ligatione reſtituendi inde
Nporton — contraccda.
CASUS PRIMHS.
d ia in abſentia Mariti cuidam al-
Eennd teri corporis ſui poteſtaten fece-
lmm,u Tat delapſè poſtmodum auno menſe, ſuo
me“à Marito aliunde reverfo, eandem fecit
lteranrt ottsasee Verum elapſis dein duobus
Uars on Vel Er. ibus menlibus ſ Videbatur Marito
bond,de Juo jam nimis pragnans , ratione ab
debebnm 60 aem ſapils objurgat a fuit & ivcrepa-
14, . lat Taſpect 4 de commercio carna-
crilta i alieno interim admiſo. Et quia Ti-
demine ia ipſamelt multum aubitat, an non
ſlne concéperit ab Adultero z hinc valde ſol-

el Scita, & anxia petit ire, an tenentur

6 Jao AMarito fateri, qudd interim, dam
is abſens fuit, commiſerit adulterinm
n &an teueretur Marito, ali 134 e liberis
umn aliquid compenſare, ſi prolem pepererit 2

Cc⸗ aliis

A& Coufenentin deciman oltava
Aliis prolibus, etiamſi probabilius cré-
dar, fe ex adulterio concepiſfe. Hæc
reſolutio patenter ſequitur ex dicétis z.
â.. quia ubi damnum alteri illarum
non eſt certum, ibi non debet imponi
obligatio reſtituendi; eoquèd in dubio
maneat melior conditio poſſidentis ſua
bona, famam &c. &c. atqui etiamſi
probabilius videatur, Titiam concepilſ-
ſe ex adulterio, per hoc tamen non fit
certum, quòd damnificaverit Maritum;
quia probabiliter potuit concepiſſe à
proprio Marito: ergo. Et quia ſecun-

duùm axioma vulgare: Mam eſſat Fnis,
pariten ceſſat ratio agendi propter fi-
nem; hinc dicendum, quèòd in tali ca-

ſu non teneatur Titia fateri crimen ad-

miſſum. Profectò in tali caſu judex Ee-

cleſiaſticus, immò & civilis præſume-
ret pro prole legitimè genita, proindé-
que abſolveret adlilteros ab onere reſti-
tutionis; quia, ur dicunt Juriſtæ: Re-
us dubius eſt abſolvendus, & in dubio
Iavendum eſt Roos: ad quid ergo deſer-
viret talis confeſiios, vel manifeſtatio
criminis, niſi fortè ad concitandas, &
fovendas perpetuas inter conjuges ini-
micitias, odia, atque animorum aver-
ſiones, & alia innumera malaz

2

CA-

l

(

yenmi

,

uannlif/

mnaltrp

en ucen

ſalafe,

nueſl
ere.
Srimg
if Nnn

M toza

.Z eckai

lileſtn
alieſi,

n,al

,lng . Be Adulterio, &co. 411
eSH CASIIS SECIHINDIS.
ter Cii Sbmnyronins IUxoratus pauperculam
leri Um quandam, ſöd pulchrame honeſtam

Ebetinn puellam, nomine Semproniam, ſaptus adl
Pokinti Eesc andutmn ſolli t a Jerat 5 ui etiam Pro
tend Eingulis cerporis ußibus ſingulos ſölvit
gi i dacatos. Tatdem verò illam impra-⸗
mcos gunvit & ne patefacto crimine infa
men voci mic notam incurreret, miſit ompro-
iellim zetam atterntinin quendasm locum, datis
oneefle eidem ducentis dueatis, quibus & Jo ſa=
ginem Ftent are, & prolem naſöituranm honeſ
eſt , aucare polſet. Abiit dempronia, FKeli⸗
ayf it ergat Pepézüt. Vernim. Poſt paucças
ainesè 1,15 emproni, ſeilicet) in ſoripto reli-
hicd Ais n dono, cj eſdumn Pereper eelt Opißfi⸗
cis, ipſacum pecunia clane aliit in alte-
nam terram, nunqaam ameplins reditu-
a. WBasartt er jam, I. An dempronius
Zeneat us Prot igeues aliqaidevpenaere pro-
alimentandahac Prolé Npur ta? 2. an,,
“ ſu, quo Pater negaret aliment a, hujeſe
Vnlet⸗ wodi inef ant! Jan adulto licent aliquid
antt c nlt ſueipere Paurentig D
“M R. adprimum. Sempreonius tenetur 44 6
ad preæſtanda alimenta, ſaltem neceſſa-
ria, proli ſpuriæ. Ita Abbas., Laym.
“ tom. 2. Uib. S. tr. vo. patt. 3: 6. J. E

65 Mriet
Onerene-.
.
Griſte
,.,64
G

4rà Cconſerentia dezima olt ava

Lugo ci⁶tand. Spor. tr. 6. c. 3. . 10 9. La
Croix ib. 3. part. 2. 2. 1I067. Katio
eſt: quia tam jure naturali charitatis,
Aam etiam jure can. cap. cum haberet.
oο, qui duxit. Parentes tenentur præ-
bere alimenta proli, etiam ſpuriæ: &
hæc quidem obligatio erga prolem ſpu-

riam poſt elapſum triennium incumbit

ſoli Patri, ùt ſuprà n. 111. notatum fuit:

at Sempronius ſupponitur eſſe verus Pa-
ter prolis hujus: ergo tenetur eidem
præbere alimenta neceſſaria.

447 Nec refert, quòd Sempronius videa-
tur jam ſatis providiſſe, dando præfatæz
Puelle ducentos ducatos pro ejuſ-
dem congrua educatione; nam talis
proviſio fuit reverà inefficax, quamvis

id contigerit ex defectu, & malitia Ma-

tris: quemadmodum ergo, ſi Mater
abiiſſet, vel pecunia illa caſu periiſſer,
Sempronius adhuc teneretur providere
proli, modòô moraliter poſſibili; ita &
in hoc caſu. Deinde, ſi Pater non pro-
vidiſſet, obligatio alendi ſpurium tran-
ſiret ad hæredes Patris; & ſi hæredes

providere nequeant, hæc obligatio

tranſit ad aſcendentes paternos, ùt colli-
gitur ex l. ſi quis a liberis. JG. utrum
autem. f. de agnoſ lib. & docent Syl-
veſt. apud Laym. cit. m. . item Lugo

diſ.

N

de⸗

lat erno
ere igleh

incunpro
Ue al N
Epecuninn

pendetin

Rjmad

epet, G
0On luſk
Mlunen-
le der i
klunn od
(vantum

lerriment
Molium)
lure Alime
lentione

opteree

kceſſarie
UWltS.
olyelent
lehetnr

t De Adalterio, &G&. 413
aiß. 24. R. 12 . & 736. apud La Croix
67 E l. cit. ergo à fortiori tencbitur provi-
chatiet dere ipſe Pater, caſu quo Mater deficit
nhen in cura prolis; quamvis fatendum, in
hoc caſu Matri primariò incumbere,

enentturſe .
het ut pecuniam ſibi datam à Sempronio
rolerte expendat in educationem prolis.
n inee. R. jam ad 2dum. Si Parens alimen- 448.
urmé da neger, & ſpurius ſibimet comparan-
erernd do non ſufficit, nec aliunde (utputa
etur eike Per Matrem, vel per Judicem, vel de-
nique per induſtriam & laborem pro-
gise brium ) obtinere poteſt, licebit eidem
Ndopreit 6 quantùm fieri poteſt abſque notabili
6 etrimento uxoris „ & legitimarum
, numd prolium) clam ſurripere Patri. Ratio
3 n⸗ eſt: quia Pater tenetur in hoc caſu præ-
etiint ſtare alimenta, & alia neceſſaria pro e-
,Al ducatione ſpurii: ergo ſi hoc non faciat,
1 eilt roprercidue Filius clam ſubtrahat ſibi
re Ccera, nequi. eſſe rationabiliter
Plit invitus. Tum quia talis accipit rem

eroon. a Auivalenter ſuam; tum etiam quia
aliter recuperare non poteſt, ſibi
re n uod ſibi
i debetur. Potentn ed n
1 . . . . . W
Dictum tamen fuit: ſi ſpurius ſibimet 449
e comparandonon ſufficit & . ſi enim ſpu-
6 r rius ſufficientem ſuſtentationem aliun-
de habeat „Vel laborando honeſtè aqui-
enl, rere poſſit, ſpectata qualitate perſonæ
Nc

1

4IM4 Conferentta dectmaoctava
ac ſtatus ſui, non tenetur Parens eum
alere, juxta l. e quis àliberis g. deniqué
iaem ſf. eod. ut notant Spor. & Laym.
it. n. J., Ideôque ex hac ſuppoſitione
nihil ampliùs tutâ conſcientia liceret
ſurrippere; præſertim cùm aliunde con-
ſtet, non eſſe liecitum uti tacita com-
penſatione aut ſubtractione, ubi debi⸗
tum non eſt certum & liquidum.
R. 3tio. Certum inſuper & indubi-
tatum videtur, quòd hujuſmodi ſpuriò
non liceat clam ſurripere Parenti por-
tionem hæreditatis cum aliis prolibus
legitimis. Ratio eſt: quia ſpurii om-
nis ſucceſſionis in bonis tam paternis,

quàm etiam maternis incapaces ſunt,

per Authent. licet. C. de natural. lib.
& L. ſi quis. C. de inteſt. Naptiis. Vid.
Laym. cit. n. 13. Ea Croix ubi ſupraà .
175ö4% sl
.CASUS TERTIIIS.

( Aja nobilis famina longo tempore

on potuit à So Marito perfeltd

cognoſei; & quia libenter viaiſſet ſe Ma-

trem, hinc ciren idem quuaſi tempus aliis

duobus Machis corporis ſui copiam fecit;
fuit gquc 2, Alterietro eorum, impragna-
ta, quamvis determinatk ſoiré negued;
4quonam? Quoniam vers poſt primum

puer-

rherite

Sylre
umn ir

in uernr
iiru,
ſtmnie
lurarux
l ie re

in 3 g

ſuriun

ula here

CQumbirſ

Onni moe
Drecayere
enda, V.

Uusamole

Capaciu

eit er
lelelle,
loptt⸗
A
Cliten
gleekaar

Enm

hini De dAdulterio, &c. Aa
Piepd strperinm, plares adbuc ſuſcepit proles
Le Olv orpro Marito , Zimulque preUdet,
por Eln Filium natu primum, gquen, ex adulter
bppoſte rio conceperat, aliis legitimis prolibu 5

etate PrAr epturnm magnane portionen hare,
5 aiune⸗ ditalt 5, & inſuper Vi primogenitnrk;
6ucaa AVtenturum aliquod hidei comneiſam,
ge, ide onſine magno prejudicio legitimi Pri-
ſm ögéeik! Pinc qucrit 1. guid jam ſibi
4 C inde 41 ändam! 2. an, Vel quid duo S Wck.-
Attin 155 3. vel ſibi ſit Peſtituendam ,caſi
Patenti e quo ſpur , Loke oſſet auertere ab ader⸗
rier K. ad primum. Cajæ omnimodis in-451
N Ze cumbit ſub graviſſima obligatione, ut
*“ omni modo moraliter poſitbili ſtudeat
, præcavere damna legitimis liberis infe-
*Rr renda, v. g. ſuadendo, ut Filius ſpu-
tlss rius amplectatur ſtatum Religioſorum,
uhl n

incapacium dominii ſeu bonorum tem-
poralium; vel ſi hoc medium non pro-
TIS Kciat, ex bonis ſuis paraphernalibus
4 (vel in horum defectu) ex Amicorum

HE fubfidiis previdendo ſuſtentationi ne-
ceſſariæ, aliiſque neceflitatibus ſpurii.
KRatio patet ex dictis n. 40.

H R. ad zdum. Multi, & graviſſimi 452
ℳα quidem DD. tenent, in tali caſu utruum-.
. que ex adulteris teneri pro rata dubii ad
alendam prolem, & compenſanda dame

416 Cvnuferentia decima otava
na per adulterium illata; quia certò
conſtat, prolem ab iſtis adulteris, vel
uno ſaltem eorum eſſe natam. Vide-
tur tamen in tali caſu diſtinguendum,
& vel maximè attendendum, utrum a-
dulteri mutuèò ſeſe invincibiliter igno-

raverint, vel non? ſi non ſeſe igno-

raverint, ſed ſeiverunt, Cajam utrique
feciſſe, vel proximè facturam eſſe pote-
ſtatem ſui corporis, tunc utérque tene-
bitur contribuere ad alimentandam
prolem. Ratio eſt: quia licèt incer-
tum ſupponatur, uter eorum ſit deter-
minatè Pater, certum tamen eſt, pro-
lem eſſe ab illis progenitam, & quiliber
eſt determinatè cauſa talis incertitudi-
nis, vi cujus ignoratur, quisnam eorum
ſit determinate Pater, proindéque te-
neatur alere infantem: atqui hæc in-
certitudo eſt grave damnum, & æqua-
le cum eo, quod illatum eſt per adulte-
rium; quia vi hujus Maritus non poteſt

ab uno determinato exigere alimenta

recipienda: ergo utérque tenetur ad
compenſationem iſtorum damnorum,
Marito & aliis legitimis prolibus emer-
genttum. =

473 Contra verò ſi Adulteri invincibili-

num incertitudinis, co quèd ð
S S Lc

ettucinis
Uuusineert
Uuntenetnn
li nogne

uyrreßst
etne
Uls, & h

Umnifcre
Ubierur de
Pleriore
Uenls; cur
Mkiot conn

(o. Det

) gvem
r tit t/.
1 alzt
Eüme,
kgnorureri
4 Conhen

uln⸗ ur 1l
ſallin
Akere e
titln

ien
(wit
dultetie
tun.
kingvente
Uin utrun:
biliterig⸗
von ſee
Cjamtnt
emelet
terquert
limenmu
1 liekt int
umtcer
incei.
isnumen
gingeget
tgii⸗
n,A
hernl
USN No
ere Ulven
tenen!
atmnond,
Mibuse

rie
tunt⸗

4

.

Dde Adalterio, &. 417

ſe invincibiliter ignoraverint proba-
bile eſt, neutrum in conſcientia obli-
gari ad aliquam compenſationem. Ra-

tio eſt: quia in tali caſu nullus ex Mæ-

chis voluntaria extitit cauſa hujus in-
certitudinis damniferæ: ergo ratione
hujus incertitudinis cauſatæ neuter eo-
rum tenetur ad compenſanda damna;
atqui neque tenentur ob prolem geni⸗
tam præcisè; quia quilibet ex iſtis adul-
teris eſt incertus, an ſit Pater hujus
prolis, & hôc ipſo incertus eſt, an
damnificaverit Maritum &c. ubi autem
dubitatur de damno illato alteri, ceſſat
obligatio reſtitutionis, ſeu compenſa-
tionis; cùm in tali caſu ſit, & maneat
melior conditio poſſidentis ſua bona:
ergo. Pettſchacher de reſtitut. pag.
gοo9.. quem refert & ſequitur Babenſtu-
der. cit. tr. 7. diſp. S. art. 2. n. 39. Ex
R. ad 3tium quæſitum. Ex hac ſup-
peſitione, quòd Adulteri invicem ſe
ignoraverint, ſola Adultera tenebitur

aliis legitimis prolibus. Ratio eſt:

454

ad compenſanda damna illata Marito, &

quia, ùt ſupponitur, ſola Adultera eſt

cauſa injuſta hujus incertitudinis dam-

niferæ, eoquòd ſciens & volens admi-

ſerit plures Adulteros, quorum oper
. D dJ

natà

41 8’ Conferentia decima oltava

nata fuit proles incerta Parentis: ergo

hæc ſola tenetur ad reſtitutionem. Vid.

Gob. Quin. tr. 5a t. 25. . 40. & ſed-

La Croix lib. 3. part. 1. n. Jog.

Dices. Quibus ergo modis, vel

mediis Adultera compenſabit damna

illata per adulterium?

R. Tenebitur illa compenſare vel I.

ex bonis paraphernalibus, aut ex ſuo
proprio peculio, ſi quod habeat; vel

2. ſolitos ſumptus in veſtium pom-

pam, luſus &c. conceſſos &c. moderatè
minuendo; vel 3. etiam labore manu-

um (ſi quid tamen lucrari valeat) reſar-

ciendo; vel 4. Filium inducendo ad
Religionem, ùr jam dictum eſt; vel
denique alio quodam modo procuran-
do, ut Maritus & alii hæredes legiti-
mi alià via vel modo emolumentum
capiant, & damna ratione illegitimæ

prolis illata compenſentur. Fateor,

has regulas eſſe nimiùm latas, & quaſi
generales, neque ad omnem caſum ap-

Picabile⸗ noverit tamen prudens Con-

eſſarius, in hac materia univerſalem re-
gulam ſtatui non poſſe, ob diverſita-

tem Perſonarum, & circumſtantiarum.

Quare cujusliber Confeſſarii judicio

prudentiali ineumbet, ut in caſu emer-

gente pro diverſitate circumſtantia-

2

funn e

comperir
ſetet nec
der Keice
zunglu
Mrolt conl

Umuuniter tr
Plcarcee

lelitucionn
dor tr ,.

Cota

Pon

ULa
conlentie
Adulterin
Ulicand
Ellone,
vruicatu
Alliere .
An, co
110 Atere
tliain
Uf

quihri

hem De Adulterio, &ͤ. 419
tens rum diverſa ſuggerat conſilia, modos
ionen compenſandi. übi verò nullum ſup-
,011 petet medium, Adultera excuſabitur

ℳ per accidens ab onere reſtitutionis,
os; quamdiu duraverit ſtatus impotentiæ,

albin prout conſtare debet ex regulis com-
mruniter tradi ſolitis in materia, ubi
eles, agitur de cauſis excuſantibus ab onere
Iÿ reſtitutionis, & videri poteſt in P.
habent; 4 Spor. tr. g. Decal. c. 4. Nldt. 3. An. 50.

d . Corollaria ex dictis inferenda.

ducencl ¶Ollges primè, etiam illum, qui 476
un — copulam habet cum conjugata,
o on conſentiente ipſius viro, committere
rees adulterium, proindéque teneri ad ex-
Polumen plicandam hanc circumſtantiam in con-
eili Tteſſione, nec ſatisfaceret dicendo: fui
Mé Fornicatus (idem dicendum eſt de
,E Muliere, quæ acceſſit ad alium Mari-
ns Kum, conſentien te UXore illius) Ra-
ueme tio autem eſt hæc: quamvis enim in
ere tali Caſu parti v. g. Uxori conſentienti,

non fiat injuria tamen fit injuria gravis
“ vi cujus conjux tenetúr corpus ſuum
non: roſtituere, vel commiſceri alteri:

„ atqui huic juri non poſſunt conjuges re-
lt D d 2 nun-

457

42 0 Conferentin decima oct ava
nunciare: ergo nec impedire conſen-
tiendo, ne committatur adulterium,

& duplex ſpecie peccatum, ſcilicet con-

tra caſtitatem, & juſtitiam. Unde
Innocent. XI. meritò profcripfſit ſe-
quentem n. So. propoſitionem: copuls
ca conjugata, conſentiente Marito non
eſt adulterium: adeoque ſiefficit in con-
feſſione dicere, ſe eſe õ Vid.
Viva ad hanc propoſ. 5o. Ilſ. tr. 4. diſp.
J. 2. (J5. 3
Coll. 2dò, Adulteram non teneri ad
manifeſtandum, ſeu fatendum adulte-

rium in ſequentibus caſibus. I. Si/

manifeſtatio nont profutura. 2. vel
etiam, quando non eſt moraliter cer-
tum, quèd ſit profutura. 3. quando
non poteſt fateri erimen abſque pericu.
lo vitæ, vel famæ, quam hactenus poſ-

ſederat integram. Ratio primi eſt:

quia dum ceſſat finis, ceſſat etiam ra-
tio agendi propter finem, nec tenetur
Mater ſe fruſtrà diffamare. Ratio adi:
quia, ut notat Leſſius de juſt. Iib. 2. 6.
10. dub. . n. yo. Spor. n. y5. in du-
bio, an manifeſtatio ſit profutura, me-
lior eſt conditio poſſidentis famam, &c.
Ratio autem 3tii & Ati eſt: quia bo-
num vitæ & famæ ſunt altioris ordinis,
ſuperàntque omnem æſtimationem pe-
cu-

Cuniarian
jelkamam
Gemn dam
Communit
Nalinnt
Cirabſg
Mrlertin.
leitd eile
eſirution

rwenp⸗

I Cnting
nunillimn
Dicum
teneri cun

kenus oe
Huma Ad

(etalicri

e audivi
tlo rimit
ellria,
lunng
iwerierin
latoſl

A De ddulterio &. 421
lie nh cuniariam: ergo nemo tenetur vitam,
Adltain vel famam prodigere, ob compenſatio-
Clicaan nem damni in bonis fortunæ; quia, ut
n. u communiter tradunt DD. in materia de
Nlie Reſtitut. quando Debitor reſtituere ne-
nenze quit abſque longè majori ſuo damno,
NMnnn præſertim in bonis ſuperioris ordinis,
itm licitè differt, vel omnino intermitrtit
un. Wreſtitutionem, ſi tale periculum ſemper
, durare ſupponatur, prout in noſtro ca-
ſu contingit. Ita contra paucos com-
nteein muniſſima DD. quam ſequuntur Molina,
m Af Lugo, Spor. cit. z. 560. & alii.
dde: b Dictum tamen fuit, Adulteram non 4 8
un 21 teneri cum periculo famæ, quam hac-
cltee tenus poſſederat integram & . Nam ſi

3. n fama Adulteræ jam ſit læſa, urputa ſi
neſe⸗ de tali crimine ſuſpecta hactenus jà ma-
udenas le audivit, & ex altera parte manifeſta-
Gin tio criminis prævideatur utilis, & ne-
rein ceſſaria, ad reparanda vel præcludendes
ertn damna, probabiliùs tenebitur adultera
uins fateri crimen. Ita Sotus, Molina, Leſ-
t ſius, Laym. Lugo, Spor. cit. z. 566.

, Ratio ſolida hujus opinionis eſt: quis
„ injuſtè damnificans tenetur præpedire;
ſmmmt vel etiam reſarcire damnum illatum,
n 61 quoties id facere poteſt abſque majori
ſe ſuò́ detrimento: at hoc poteſt Mulier

42; à Cconferentia decima olt ava
lieris, utpote jam proſtitutæ & ſuſpec-
tæ, non reputatur magni momenti; nec
talis Mulier crimen fatendo propriè
& fimpliciter perdit famam, quippe
quam hactenus non ampliùs poſſedit
ſaltem integram: ergo. Meritò tamen
monet Lugo = 3. Nect. 3. Z. 5. non
ſufficere quamlibet ſuſpicionem velru-
morem de infamia talis perſonæ ad hoc,
ut obligetur manifeſtare crimen admiſ-
fum; ſed debere tantam efle, ut vulgè

jam malè audiat: difficillimum enim ac-

cideret, ſi ob levem ſuſpicionem, vel
rumorem incertum renererur ſe ipſam
proſtituere, & certam ſubire jacturam
famæ. FEt quandoquidem res hœc ſem-

per ſit plena periculo; hinc oportet, ut

CGonfeſſarius cum hujuſcemodi pœni-
tente quàm cautiſſimè procedat, neé
temerè & prœproperè decidendo, plus
quàm oportet, gravet illum, urique
non ſine evidenti periculo ſalutis.

4 599 Coll. 3ti, Nothum, ſeu ſpurium,
poſtquàm omnino convictus eſt, quèd

ſit illegitimus (ut ſi Mater teſtibus pro-
baverit, Maritum toto illo tempore ad
conceptum & partum exacto, abfuiſſe)
teneri abſtinere ab hæreditate cum legi-
timis adeunda. Ratio patet: quia
adeundo hæreditatem, aliis damnum
injuſtum inferret. Cæ-

Crtert
ez, gur
lenetut er
ſmneleel⸗
allteran
Cinole
imelint
te nili e
Umnetiam
Mtuligen
Ucedlitin
te Lelſ
1I.B
Unte conn
le, dio⸗
Preterw
Coll.
Calum,
Marito,
; gui
Iperlern
un Ke
Aiguune
Ahibere
elan
Dies

eEe. Cæterùm, niſi afferantur tales ratio-
ncs, quæ inducant moralem certitudi-

e
n, u tenetur credere Matri, aſſeveranti ip-
NH, fum cſie ſpurium, ctiamſi ſcitet, fuiſſe
eetoem Adulteram. Ratio eſt: tum quia Filius
,, Snn eſt in poſſeſſione, ac præ ſumptione legi-
end timæ fliationis, quà non tenctur Cede-
nrum re, niſi convincatur eſſe illegitimus:
enm tum etiam quia alleganti propriam tur-
Ut v itudinem nulla debetur fides quando
cim. id cedit in præjudicium: præſertim cum
ren Keſte Leſſio de juſt. .. 2. c. 10. dAubit. 7.
er elo v. 51. & Babenſt. proximè cit. n.43. ali-
tin unde Gonſtet, ingenium foœminananme
esheeb⸗ eſſe, alios præter modum amare ‚alios
Ppræter modum odifſe. Ex hoc
dco 4 (Coll. 4Atd, in praxi rarò occurrere 460
nol 4 caſum, in quo Adultera ſuum crimen
wotlt, Marito, vel etiam ſpurio prodere tenea-

, tur; quia hoc rarò fieri poteſt ſine gra-

6
un u vi periculo vitæ, aut famæ, diſcordia-
fng. rum & perpetuarum rixarum &c. tum
e etiam quia rarò continget, ut Filius ob
aliquam ex enumeratis cauſam teneatur

tekt,⸗ adhibere fidem Matri, & hœæreditatem
en derelinquere. Vid. Babenſtub. it. n. 43.
R Dices adhuc. At quid ſi Parentes
te prolem ex adultcrio natam, criminis te-

42²4 Conferentia detima oltava
gendi causâ, exponant alendam in Or- ebze
phanotrophio, tenebunturné Orphano- (ſie e
trophio refundere expenſas in ſuſtenta- tigns
tionem prolis factas, ſi Parentes aliun: m if
de ſint ſatis habentes? Eumnn

461 K. Eſt probabile, quèd non tenean- (len
tur aliquid compenſare. Ita Henri- nngn
quez lib. 11. de Matr. c. 1I9. n. 3. Dica- büine
V. 3. 6. 14. Z. 4. ubi hoc probabile cen- hh r.
ſet, ſaltem ſi Orphanotrophium ſit di- Aeblet
ves. Ratio eſt: quia Orphanotrophia, th,
& alia hujuſmodi miſericordiæ domi- , g
cilia, in hunc finem ſunt erecta & fun- „,
data, ut in neceſſirate conſtitutis ſubve. 0
niatur, abſque onere aliquid compen- D
ſandi: hac enim ratione peregrinantes De
infirmi ob præſentem neceſſitatem a-
luntur in hoſpitalibus, tametſi in Patria
ſint divites. Et hæc ſententia poſſet de- §1
ſervire Confeſſario in caſu, ubi ex par- & A,
te peœsnitentis adverteret periculum, 4 in
vel magnam difficultatem in compen- 4 “
ſandis hujuſmoôdi expenſis. ((knnd

Nihilominus communior ſententia e
tenet, Divitibus incumbere obligatio- ue
nem compenſandi memoratas expenſas; wina
quia Orphanotrophia ſunt inſtituta pro iie
pauperibus & indigentibus infantibus: ſenn
talis autem infans, cùm ſupponatur ha- Kund

Orphamn
1lültenn
tes Alitt.

ntete

ta Hen:
4 jetf.h
hile cen⸗
mn t d.
trophin,
dom
aAkun

s ſobſe.

(ofmper⸗
grinnt
neen
inan

W
lnt.

re

ſentenn
Pligtet
“ 6
ituußr

ſnbe

D
4 e

De Adulterio, &. 425

bere Parentes divites, à quibus ali po-
teſt ac debet, non eſt pauper, nec verè

indigus. Nec-videtur ſubeſſe pericu-
lum diffamationis in compenſatione
talium damnorum; quia ſin minuùs per
ſe, ſaltem per alium bonum amicum aut

virum prudentem v. g. Confeſſarium,

idipfum exequi poterunt; aut ſi nolint
facere titulò juſtitiæ, faciant titulô gra-
tuito v. g. per modum piæ legationis
aut oblationis. Vid. Leſſius L. cit. 6. 19:
dubit. 6.n.69. Lugo ade Reſtit. tom. I. diſp.
13. Nect. I. 4 n. 4. Laym. loc. ti.

CONFERENTIA
DECIMANONA.
De Abortu, cejuſdémque
poenis.

SII M M A K I I M.

462. Abortus eſt ejectio fætus immaturi.
63. Nanquam licet grocarare abortum e4
& dire ds;
464. Etiamſifætus ſupponatur nondii animatus.
465. Indirectè tamen procurare ſubinde liet.
466. An Mater cum periculo vitæ teneatur ab-
Rinere à medicamine, ex quo praævidet Kecn-.
turum abortaum
467. Refertur rigor conßitutionis Siatina f-
fre. enat. 4 ejnſäsmg, moderatio, as per Ere-
gorium XIV.

468⁸. Enamerätur dauirhane,uat eb⸗ 52 ruio.
DA S stisam.

426 Conuferentia decima nona
etiamnaum incurrunt procurantes dkortem
atis animati.
469. Ab his pœnis incurrendis excuſat uoren-
tia, licét ſupponatur craſſa & JRupina.
470. Qaos tempore tatas ſoleat animari, vel 1præ-
Jumi animatus?
7 1. Ab excommanicatione ex procuratione ab-
ortus contracta poſſunt abſolvere I. Jummus
Tontilex. 2. Epiſe opus, & 2. alius ab Epiſeo-
po ad hoc deputatus Confteſſarius.
472. In irregularitate inde contracta Sßenſue
competit ſoli ſumm o Pontifiei.
473. In Caſie neceſſitazis etiam Epiſéopo.
474. Reliquas pænas, puta, inbhabilitaten ad
beneficia, vel beneficii privationem, relaxare
pot eſft holas §. Pontifex.
475. Reſotvitur Caſus I. de Pr erbyiero, qui Puel-
læ à ſe imprægnata opræbuit voculum medicum 1.
guc & abortunt, & (præter intentionem, mor-
tem Puellæ procuravit.
476. Si fFætus fuit animatur, & exoommuni-
cationem, & irregularitatem incurrit.
477. Ab i⸗ bæni⸗ poteſt vel à Pontifice, vel in
eaſu u, gentis neceſitatis, ab Ep Nopo liberari.
478. An pœnam privationis beneficii ,& mnhabi-
litatis &. ſatim ante omenem ſentextiam, e-
tiam declaratori. iam ermninincurrat 1 duhler
Bententia DD.
479. Si rarionabiiter uhürtar, an ſetu urrir
animatus, „non incurrit.
480. Neque her hot, 27204 Preter intentionem
ſit locuta mors Pueljie.
4⁵ I1. Reſolvitur Caſus II. de Mirito, qui Ilxo-
vem pragnantem diré tractaviz vet beribut, ſtc⸗
ut abortum feeerit;
: Qui, ſi abertum diredts non mredit,
ip/o

De

Pmm i,

“
G) Nobeen
4 ſinet r
mi inma
E hruret
alnl
dhneur
Aligttie
1 nieſe⸗
E. 6. Multn
erſtenai
S ule

ſetene.

B Urtuin,

. ui
ne, deon⸗
11 Anima
unicatu;
Por Nerur.
aenit 64,
Mimna
imn hor

leni
terelel

E

n

ter enin

ſit iynnn
,4.
nuni e

eurdred.
6 I. Nn
11 6, Hr

sen

iitaten 41

n veletitt

70, ui
„ reicmc,

tirpenn N

erhoſnn
rrit.

ifte, A

lii 3 em
. ead
ntinn in,
nttlpſr

,
1

De Aborti, éuſäémqle panig. 427
Won non ineidit ec ouαοEcοHνiρ Ka⸗⸗ V.
& 4 guolibet abſoloi valet.

483. Reotvitur Calus III. de Adulkere, gu⸗

Eibimet non rarò vim intulit, at andein æ-
zum immaturum ejecerit.

484. Procuratio abortus facia à Piarentibur n, m-

per eſt duplexæ peceatum.

485. Cler eus, polt procuratum aborennz fatts

animati, exercendo Bolenniter adtum o, dinis
line neceſſitate, ineurrit irregulat. itatenz

486. Non item Kifaceret boc in caf necell. zatis,

ad evitandunz ſoandalum.

48. Tali Clerico ilies R laborandam pro. 4, her.
Jatione.
488. Qudm mi 2iK. Rt Ckricut, 4ui broeuravit

abortum.

489. Qui dubitat zarionabi krer an ea ſua actio-

ne, vol cooperatione fuerit ſecatus abortas &
tüer animati, non tenetur ſe ger ere 24 eacone-
munieatunz, aut irregulateni.

490. Secus dicendum toret, ubi conſtat, 46

degderit cauſam efyc ac iſimam ad abortum/&
tus animati, & ſolum negatius dubitat, anfor-

6 2 tan akoes non tuerit non Ecutut ²

5§. I.

Præmittuntur, & breviter reſol-
vuntur quæſita, ſeitu nece ſſaria ad debi-

tè reſolvendos Caſus de Procu-
rantibus abortum.

— primò, quuic ſ ſit abortus, &

quid procurare abortum
R. Aber-

Contferentia decima nona N4
R. Abortus eſt ejectio fœtùs immatu- iünm
, ſive animati anima rationali, ſive e- No*
tiam inanimati. Unde procurare abor- ,
tum idem eſt, ac ſtudiosè quærere & ap- Mlleet
plicare media, ut fœtus conceptus im- rihantn
maturè eiiciatur: quod quidem diver- iMei
ſis modis contingere aſſolet. 1. Dire- nage
ctè, dum applicatur medium, ſeu eti- kiln zur
am medicamentum per ſe efficax ad ex- ipheitz
pellendum fœtum, vel dum Mulier præ- ngge
gnans percutitur, comprimitur, aut c- eentan
tiam gravia eidem imponuntur onera, inehg
ut fœtum immaturum ejiciat. 2dò. In- Miiden ie:
directè, dum prægnanti applicatur me- nar 1
dicamentum, per ſe & directè ſolùm tkiſi
tendens ad recuperandam ſanitatem, mur,
v. g. ſecando venam &c. ex quo per 1,121. V
aceidens, & præter intentionem . ohel

tus ejicirtuar. bandus.
Quær. 2d, ſitnè aliquando licitum uſfeſe li
procurare abortum? Lzd.

463 R. Abortum fœts animati per ſe, & lilnung
directe procurare nunquam eſt licirum. M, iez
Ita communiſſimb DD. Ratio eſt: quia rumne
in nullo caſu ſcienter innocentem licet RWõq
oceidere per ſe ac directè: fœtus autem Maen
animatus eſt innocens, & ſcienter occi- Ne
deretur: ergo. De procuratione ta- k,;
men abortũs, ubi fœtus noſcitur non- 6. a
dum eſſe animatus, DD. non ita con- (75 b
2 VvVve-. NW

nn De Abortu, ejuſalémque panis. 429
immen veniunt. Diana, Navarrus, Sanches
ll er lib. 9. diſp. 20. n. 9. Laym. l. 2. tr. 3. 6:
tareihe J. 6. 4. Z. 4. & alii plures tenent, lici-
ketee tum eſſe etiam per ſe & directè procu-
ehgi rare abortum fœtûs nondum animati,
jende in hoc unico caſu, ubi ſcilicet Mater
„De prægnans ex præſenti morbo extremè
h,lenei⸗ periclitatur, & nullum aliud remedium
Aa luppetit; quia tunc fœtus cenſetur in-
lliertr juſtus aggreſſor vitæ maternæ. Et hanc
r, Are ſententiam non comprehendi in propo-
r onera, ſitione ſequenti n. 34. ab Innocentio XI.
d proſcripta: Licitum eſt procurare abor-
earurm zum ante animationem faætüs, ne puella
ou deprehenſa gravida, occidatur aut in-
imm Jametur, cenſent Cardenas criſ. diſ-.
gor 22. P.21. Viva ad eandem propoſ. quam-
nente vis oppoſitum teneat Ulſung proximè
ceitandus. Item Mattheucci in Cautel.
golohm Confeſ. lib. 2. c. 20. n. Xꝓ..
K. 2dò. Firmiter tenendum videtur, 464
l quèd nunquam, ne quidem in caſu al-
uu lato, liceat per ſe ac directè procurare

Tliciwum imati
i abortum fœts, etiam nondum animati.
temles la tenent Leſſius de juſt. lib. 2. c. g.

tr. 29. c. 6. z. 101. Spor. z. 794. La
ned Lroix l. 3. p. I. n. 52 5. Babenſtub. tr. 5.
nicn 6 diſp. 6 art. I. n. 6. Illſung. tr. 4. diſp. 3.
„ n. 63. ubi dicit, hanc ſententiam he-

430* Confereniin detima nong
die eſſe certam. Ratio autem ſolida
hujus eſt I. quia nunquam licet per ſe
ac directè procurare pollutionem: ergo

nec abortum; cùm hoc ſit majus pec-
catum, & magis oppoſitum generatio-
ni, quippe, quòô fruſtratur duplex ſe-
men jam aſſumptum à natura, & præpa-
tatum ad procreationem individui hu-
mani. 2dèò. Ideò concludimus pol-

lutionem eſſe intrinſecè malam, ideô-
que illicitam; quia ſi ſemel permitte-
retur, procul dubio maximum damnum
habituale inferretur humano Generi t

atqui idem damnum imminet humano
Generi, ſi permittatur ſemel procura-
tio abortũs directa; quia homines avi-

diùs quærerent delectationem carnalé,

utique longè majorem ex copula, quàm

ex ſola pollutione, proindéque finge-

rent ſibi, neſcio quos caſus ſimilis licen-

tiæ & neceſſitatis, & rurſus poſt coi-

tum procurarent abortum, parùm cu-
rantes de generatione prolis: per con-
ſequens impediretur uſus legitimi ma-
trimonii, & daretur magna occaſio ſtu-
pris ac fornicationibus, à quibus de-

factò multos abſterret timer infamiæ;

& prolis alendæ &c. 3tiò tandem. 8i

ob pericùlum vitæ lieerert per ſe & di-
fectè procurare abortum, idem foret
S per-

Dea
Enhe
Umintem
Rrvur
alteb e
nerpt
Agiaur:
Epelarg

nnhr

Uuntum,
In.
Dium
Girn ind
dencone
in tenee
ien Matt
kemgeu
Maefigetn
rondn

De Atortu, ejuſälémque pœnis. 431
enn permittendum ob evitandum pericu-
etee umn infamiæ aut mortis ab alio inferen-
nemteg. dæ „prout bene arguunt Illſung, & Ba-
nf “S benſtub. cit: Sequela autem eſt falſa,
“ prout ex propoſitione damnata patenter
Ulfetſe colligitur: ergo &c. Nec bene dici-
Ar tur, uòd talis fœtus velut injuſtus
teitr aggreſſ or poſſi t. expelli; nam ſi hoc ſit
nus i verum, pariter licebit expellere fœtum
n, itet animatum, tanduam injuſtum aggreſlo-
permitte rem. j.
thmmn Didum tamen eſt, non eſſe licitum 46 5.
Cenei per Je & directè procurare G. (Wèd
hunm enim indirectè hoc liceat v. g. adhi-
Sten bendo medium, per ſe & directè ſo-
um tendens ad recuperandam ſanita-

nc tem Matri, v. g. ſectionem venæ ,
* pharmacum purgativum &c. ex quo
bund . prævidetur fortè ſecuturus abortus fœ-
Uile⸗ tüs nondum animati, non videtur illi-
ute citum, prout fatentur DD. «communiſſi-

me. Ratio eſt: quia Mater habet jus
ca ad conſervandam vitam & ſanitatem
1 ſuam: ergo etiam ad ſummenda medi-

Arön l

gtinin camenta, quæ per ſe ſolùm tendunt ad
Nei, recuperandam priſtinam ſanitatem, eſto
ftinn per accidens inde ſecuturus prævidea-
fitf, tur abortus: ſicut ex gravi cauſa lici-
l,. tum eſt, adhibere medicinam, ex n
ee Per

432 Couferentia decima nona
per accidens, & præter intentionem
prævidetur ſecutura pollutio.
Dices: quidſi autem fœtus ſuppona-
tur jam animatus, licebitnè etiam tunc

ſumere medicinam, per ſe & directé

ſolùm tendentem ad ſanitatem, tametſi
prævideatur periculum abortůs?

466 R. cum diſtinctione. Si enim af-
fulgeat ſpes, & prævideatur, fore, ut

ſi Mater abſtineat à medicina, infans ſit
naſciturus vivus, & perventurus ad
baptiſmi gratiam, tenebitur Mater ab-
ſtinere àa medicina etiam cum periculo

vitæ; quia virtute charitatis & pietatis
obligatur vitam æternam & ſpiritualem

infantis præferre ſaluti proprii corpo-
ris. Contra verè, ſi vel nulla, aut

certè exigua appareat ſpes, deducendi

prolem ad baptiſmi gratiam, non tene-
bitur abſtinere à medicamentis: quem
enim in finem? Et quia regulariter lo-
quendo cum morte matris fœtus extin-
guitur; nam Matre lethaliter ægrotan-
te corrumpuntur humores, & alimen-
tum inficiunt, quò fœtus erat nutrien-
dus; hinc ſi Medicorum judiciò mora-
liter certò futura prævideatur mors

Matris, niſi medicamenta ſumat; po-
teſt ea abſque ſcrupulo in tali caſu ſume-

re, etiam cum probabili periculo mor-
. tis

–

Kintan
., C
huiter)
öprocun
L.
Wrunn
iE
G al
leihe
Ullment
gite
Liiflie
inli,
Uotntmde
tr eſ

rihſoh

e erian
lezatgn
Eeellni
ſecken
Eregoi
titner

eſti

hind i
borum

“

DnH De Abortu, éjuſabmque panis. 433
tentigoen cis infantis. Ita Sanchez, Diana, Ami-
.— cus, Cardin. de Lugo, quos refert, &
e ſequitur Maſtrius Zl. mor. diſß. g. . 31.
etmm Quwr. 3ti0, quibus ſubjicliantur peœ-
ce nis procurantes abortum?
m,m K.-1. Contra- Titenter procurantes 467
1 abortum foœrüs ſive animatt, ſive inani-
enin? mati, & quocunque modo conſentien-
,Lore, res, aut præbentes venena ſteérilitatis
inlash Mulieribus &c. Sixtus V. anno 15788.
nturus a Bullam edidit ſatis rigidam, vi cujus il-
Arerth. los ſubjecit omnibus pœnis, tum jure
Neiell divino, tum etiam humano canonico
Kpin ac civili contra veros homicidas con-
iriln ftitutis, præſertim irregularitati, atque
ανexcommunicationi ipsé facto incurren-
D dæ ( ſi effectus ſit ſecutus) A qua neque-
gednenin ant abſolvi ( niſi in morrtis articulo )Ane⸗
doee que etiam in jubilæo, aut vigore Con-
Gen cilii Tridentini, niſi à KRomano Ponrti-
uie“ kice; atque etiam ab eo duntaxat urgen-
Al⸗ tiſſimis de cauſis diſpenſari poteſt in ir.
gtl. regularitate inde contracta. Veruùm
Ee rigerem hujus conſtitutionis Sixtinæ

e Gregorius XIV. Bulla. &des Apoſtolien.
n edita. 7597. & videnda in tom. 1. Bulla-
c b rii Romconſtit. §. dicti Pontif. modera-
n tus eſt in duobus prineipalibus punctis.
dſ Primè ita, ut poœnas procurantium
⸗ Abortum fœts inanimati; velpræben-
d E e ti-

434 Cconferentia decima nong

tium mulieribus venena ſterilitatis, re-
duxerit ad terminos juris communis,
vi cujus tales puniendi ſunt, ùt homici-
dæ. c. ſi aliquis. de homicid. Non tamen
fiunt irregulares, ut habetur c. ſicut ex
litterarum. eodem tit. Secundè. Pœ-
nas verò eorum, qui abortum fœtũs a-
nimati procurant, eatenùs eſt modera-
tus, ut à peccato, & excommuniecatio-
ne, quam ex conſtitutione Sixtina ta-
les incurrunt ſummo Pontifici reſerva-
tam, quilibet Confeſſarius ad hos ca-

ſus, per Ordinarium loci ſpecialiter de-

putatus abſolvere poſſit. Unde

468⁸ R. jam 2dò. Sienter procurans abor-

tum fœts animati (effectu ſecuto) in-
currit defacto ſequentes pœnas. I. Ex-
communicationem latæ ſententiæ, non
tamen ampliùs reſervatam ſoli Papæ,

àt mox dicétum. 2. Pnas in utroque
jure homicidis conſtitutas. 3. Inſuper

ſi procurans fuerit Clericus, incurrit
cujuſvis privilegii clericalis, dignita-
tis, & beneficii eccleſiaſtici privatio-
nem; 4. fitque inhabilis ad talia in po-
ſterum conſequenda. Quin etiam per
dictam conſtitut. Sixti V. Clericus ju-
betur poſt degradationem extradi foro
ſæculari, capitali ſententià feriendus.
Vid. Spor. z. 700. S

Oð”YJZMU:
n
iyr n
otinth
ellk,.
rendl
btme
lacon
allmn er
e. 4
ſAb
Uunn tem
Pinert
Unltiam.
IIneſtl
Men,r
ent, I.
non 49
dioſg
memor
Cürante
Uon abs
lenin
Kielin
Utarm
dien

OH

De Abortu, ejuſalémque prenis. 43 5
ltanhle. Signanter tamen dictum eſt: ſeien- 469
r ter protarans &. communiter enim

ee notant DD. ut videre eſt apud Sanchez
nn Ae Matr.lib. 9. Aiſp. 32. ab his pœnis in-

ſ currendis excuſare ignorantiam tum ju-
ih)l . ris, tum etiam facti: quia Pontifex cit. in
ſeie= ſua conſtitutione iteratò poſuit parti-
bnoder culam ſeienter, ſeu in ſéienter procuran-
unnee res, &c. at, qui facit ex ignorantia juris
Mtinde vel facti, dummodo non ſit conjuncta
e cum temeritate &c. non reputatur

Nienter feciſſe: ergo nec incurrit pœ-
Nietde. nas Bullæ Sixtinæ. Quin etiam igno-
de rantiam affectatam excuſare à cenſura,
quæ eſt lata in Gienter cofnittentes cri-
H men, probabile cenfent Diana, Burghab.
,Dk Cent. I. caſ. 75. & alii: quia etiam talis
Rtemm non agit ſeienter, & aliunde conſtat,
N , odioſa eſſe reſtringenda. Quia verè
unee memoratæ pœnæ afficiunt ſcienter pro-
3.n curantes abortum fœtůús animati; hinc
is non abs re H

dignn. Quxr. Atò, quéò tempore fœtus ſo-
Prinnie leat animari, vel præſumi animatus?
AAae KR. Res hæc valdé eſt ambigua: nec Me- 470

em dici in hoc puncto conveniunt. Non-
eti nulli etiam magni nominis tenent, a-

hn nimam rationalem ordinariè ſtatim in-
ſaiet⸗ fundi circa ſeptimum à conceptione

Adaiem, quæ proin, ut Themiſtius in 1.
Ee 2 de

436 uferentie decima nona
de Anim. c. 22. loquitur, ipſa ſebi ef-
Fformat, & raparat domicilium, non
eſformat um ante, & præparatum Dbir.
Leſſius & contra lib. 2. de juſt. c. 9. n. 65.
Lugo, Babenſtub. cit. z. 9. & alii ab eo
relati, cum Hypocrate tenent, animatio-
nem fœtüs ordinariée fieri poſt organi-
zZationem Embrionis „ & regulariter
contingere in maſeulis die circiter 35.
à conceptione, in fœmellis autem cir-
ca circiter die 40. vel 45.
Tandem communior opinio fert, a-
nimationem mafculi 40., fœmellæ
autem 80. circiter die à conceptione
fieri: & hanc ſententiam, utpote be-

nigniorem etiam forum externum, ſeu

Judices ſequuntur, quantùm ad Pnas
ordinarias homicidis inferendas, ut te-
ſtatur Reiffenſtuel Theol. mor. tit. 9. Aiſt.
3. n. 34. Schmalzgr. lib. §. tract. 10. E. 129.
Quær. 5'tò. Quinam peœnas proximé
commemoratas valeant relazxare?

47 I. R. I1. Ab excommunicatione con-

tracta ex procuratione abortũs poſt fc-

tum jam animatum, abſolvere poſſunt

ſequentes. I. Ipſe ſummus Pontifex.
2. Epiſcopus. 3. Omnis ab Epiſcopo ad
hos Caſus ſpecialiter deputatus. No-
mine autem ſpecialiter deputati Bona-
cina apud Sporer intelligit etiam illum,
qui

„

Ne

ikubet
Uyenct⸗
hi
Aleratis
Nhnicatio
Inores R
hlopal
ltos;
Uunnr o
leigne l

Ules, erie

(glales
Pirilegi
epoteſt
münicat
lem rech
e el, Po

Ullatem
etiont
enhec

emn Poter
Pibrd a,
Meſen
ler tamer
Confel
R kurſi
mendhi
“R

4a4
i.
,
, ut

. .lG

lüche⸗
Cüinti.
Po .
lter 6
en .

Eemnele
eptio
Dote be.
vn, E
PeeN
Syltt
19,4 %

jmuin D

e .
enalu
onttc
*“
N.
tl Pone
mien
H

De Abortu, Suſdlemque bpanig. 487
ui habet facultatem ab Epiſcopo, ab-
ſolvendi ab omnibus caſibus & cenſuris

ipfſi Epiſcopo ab homine vel jure

reſervatis. 4. Item ab hac excom-
municatione abſolvere poſſunt Prælati
majores Regularium, jurisdictione quaſi
Epiſcopali gaudentes, ſed ſuos tantàm
ſubditos; pro quibus etiam, ut abſol-
vantur, poſſunt deputare alios. ytòà
denique ſatis communiter tenent Doc-
tores, etiam Confeſſariis privilegiatis
(quales ſunt Mendicantes, & horum
privilegiis communicantes) compete-
re poteſtatem abſolvendi ab hac excom-
municatione pro foro interno. Ratio-

nem reddunt hanc: quia ſatis veroſimi-

le eſt, Pontificem Gregoriũ XIV. ubi fa-
cultatem a“ſolvendi ab hac excommu-
nicatione denegavit aliis, ab Epiſcopo
non ſpecialiter deputatis, noluiſſe ean-
dem poteſtatem denegare privilegiatis,
quibus aliunde poteſtas in caſus etiam
Papæ reſervatos jam fuit conceſſa. Spo-
rer tamen n. 3a. monet, ac ſuadet, ut
Confeſſarius privilegiatus, cui facilis

eſt rurſus ad Ordinarium, nec aliunde

timendũ periculum ſuſpicionum de pœ-
nitente, vel aliis innocentibus, in re
tam gravi viam incedat ſecuriorem.
Certum etiam, atque exploratum eſſe
Ee 3 de-

438 Conferentia decima nonn
debeét, poſt propoſitionem . 12. ab A-

lexandro VII. damnatam, quòd, ſi Epiſ-

copus pro ſua Dicœceſi ſibi reſer wverit
procurationem abortús, vel etiam ho-
micidium quodcunque voluntariè

commiſſumquod in hac noſtra Diœce-
ſi eſt refervatum) Regularis privilegia-
tus abſolvere non valeat, niſi deſuper
obtinuerit ab Epiſcopo ſpecialem pote-
ſtatem.

472 R. 20d. In irregularitate ex procu-

ratione abortus fœtûs animati, per
ſe loquendo diſpenſare poteſt ſolus ſum-
mus Pontifex. Ratio eſt: quia Grego-
rius XIV. conſtitutionem Sixti V. vo-
luit obſervari, & in ſuo robore perſeve-
rare, præter ea, quæ ipſe Gregorius
moderatus fuit: atqui quead irregula-
ritatem (cujus diſpenſationem Sixtus

V. ſoli ſumo Pontifici reſervavit) nihil

473

ne,

relaxavit, vel moderatus fuit: ergo.

Dixi etiam: per ſè loquendo ſolus ſum-
mus Pontifex poteſt &c. Nam Epiſco-
pus ſaltem per accidens diſpenſare po-

teſt cum Clerico in caſu neceſſitatis,
ubi Clericus tenetur adminiſtrare Sa-
cramenta, vel conficere, nece facilè re-

eurrere poteſt ad S. Pontificem. lta
Henriquez, Avila, aliiſque pluribus re-

latis, Laym. cit. c. I2. . 6. Ratio deſu-

mi-

yͦA
ditur in

rietur

Utantan

1 Eyſte
i,e.
n i vo⸗
tetar.
ejunid
bentes dr
Piflegi⸗
Uegllarit
Alis Din
Alrt,

n.

X
lieet Pr
Ntisad

(PIS

mus bo

. hnn

lli ſuc⸗

Car re
ſe,l
tem El
Cencdur⸗
Crenon
ſtione

„ De Abortu, ejuſalémque pœnis. 439
nbꝑ mitur inde: quia ſuave Eccleſiæ regimen
,Un. videtur poſtulare, ut ſummus Pontifex
ree in tanta neceſſitate, & caſu tam urgen-
timd. Le, Epiſcopo concedat facultaté diſpen-
luo ſandi, ne hujus defectu ſcan dalum oria-
Deg. tur in populo, vel animarum ſalus peri-
riar. clitetur. Inſuper Superiores Regula-
Gelde Fes jurisdictioné quaſi Epiſcopalem ha-
n bentes cum ſuis duntaxat ſubditis vi
privilegiorũ poſſe diſpenſare in hac ir-
Nroc. regularitate, tenent cum pluribus alle-
Lgatis Diana., p. 7. tr. S. reſol. 22. Portell.
usum. V. Abortus n. Io. quos ſequitur Sporer n.
V . R. 3t1. Quoaàad pœnas reliquas, ſei- 474
e licet privationis beneficii, & inmhabili-
e Latis ad illa obtinenda, ne quidem Epiſ-
en. Cobpus diſpenſare poteſt, ſed ſolus ſum-
m mus Pontifex. Ratio eſt: quia Sixtus
thrtl V. hanc facultatem diſpenſandi ſibi &
n. ſuis ſucceſſoribus expreſsè reſervavit:
neque in hoc Gregorius XIV. quid-

e. Ann relaar i; ergo cùm aliunde con-
ue ſter „Inferiori non competere faculta-
eNitnh, tem diſpenſandi in lege Superioris, di-
rne . cendum, quòd Epiſcopus in his diſpen-
cNe ſare non valeat: neque in his tanta urge-
bir neceſſitas, quanta ſubinde in diſpen-
lien. ſatione quoàd irregularitatem. Vigd.
foer Ee 4 RKeit⸗

4o, Conferentia decimn nonn. .,
Reiffenſt. Lih. . Decret. tit. 10. n. 22. ſel Inn

Schmalzgr. eodene it. n. 32. dum,
= Lelnon
§. 1II. ne
Proponuntur, & breviter reſol- ner⸗
vuntur Cafus practici de Procuran- ien
cibus Abortum. H“
“ ö
CASUS PRIMIIS. üer

Tius Prashyter impragnaverat Ti. ((mhlli
tiami quere ut infnmniam ſibi im Abiler
minentem, & ſcandalam in populo inde Allrins
oriturum pracaveret, mall cautus pra- Uih ll
bait pocislum medicum, qus non ſolum enci
Iatum, ut intenderat, ſèd ettiamt prater un,
intentionem ) animan Titiæ expulit. (ument
Dubitatur jam I. An Titius peccaverit? regule
2. An, Vel quas panas incurrerit? z. (H.ree
Ruisnanm, in talt caſa mederi, vel pœënas (lc

relaxare valeat! L “
47 5 R. ad primum. Titius præbendo po- etns i
culum ex intentione procurandi abor- Qonmun
tum, peccavit mortaliter, uùr de ſe cla- mol
rum eſt: quia non oportuit facere ma- 0, aut
lum, ut eveniret bonum, feu, ut vitaret gnem de
infamiam & ſeandalum: atqui procura- trG
re abortum eſt malum, & quidem in- pllxri
trinſecè tale ſecundùm dicta: ergo &c. (ooluch

476 R. ad zdum, eſſe diſtinguendum, & (cigen
2 vel (tpe

7

4.. De Abortu, ejaſäémque penig. 444.
,6 Vel maximèe in hoc pundto attenden-
dum, an fœtus fuerit jam animatus
velnon? Si non: dicendum, quèd Ti-
tius nec excommunicationem incurre-

r teb rit, nec irregularitatem. KRatio eſt: quia-
4 Gregorius XIV. memoratam conſtitu-
Nelt.

tionem Sixti V. reſtrinxit ad terminos
juris communis, nempe Sacrorum Ca-
S nonum, & Concilii Trid. at neque in
Concilio Trid: neque in S. Canonibus

i Sj. — . . . . *
iin. ullibi legitur ex communicatio, vel irre-
loick gularitas lata in procurantes abortum
r foœtús nondum animati: ergo &c. Si
6o autem conſtet, fœtu jam fuiſſe anima-
pree tum, dicendum erit, quòd Titius ne-
l dum excommunicationem, ſed etiam
“ irregularitarem & reliquas Pœas z.
e, 465. recenſitas incurrerit. Ratio patet

=Bèð dictis l. cit. W
3,1 Rmn . 3 . .
6 R. jam ad 3tium. Datòô, quod 477
fotus fuerit animatus, Titius I. ab ex-

e communicatione abſolvi poterit vel à
die ſummo Pontifice, vel etiam ab Epiſco-
e po, aut alio ab Hoc ſpecialiter in hunc
n finem delegato, vel denique probabi-

liter à Confeſſario privilegiato. 2, In ir-
en regularitate autem diſpenſari poteſt à
enI ſolo ſumo Pontifice per ſe loquendo:per
H accidens verò etiam ab Epiſcopo, vel
un, (ſi ſupponatur eſſe Sacerdos Keglaris

—

478

442 Cconferentia decima nona

à ſuo Prælato ſeu Superiore habente ju-
risdictonem quaſi Epiſcopalem in ſuos.
3. A reliquis verò poœenis relaxari non
poteſt, niſi à ſummo Pontifice. Hæc

omnia patent ex dictis n. 771. & ſegg.
Dices. Ergône Titius ſtatim ips6
facto incurrit privationem beneficii

Eecclelſiaſtici, ſi quod habuit, & inhabili-
tatem ad tale inpoſterum conſequendũ?

R. Plures DD. cenſent, has pœnas ſta-
tim incurri ante omnem ſententiam Ju-

dicis; quia Pontifex dicit: ipss facto
rivamus &c. idque verum exiſtimat

Sporer, quando delictum eſſet notoriũ.
At verò, ſi ſupponatur adhuc eſſe, ac ma-
nere occultum, probabile cenſet idem
Sporer n. 7az. neutram ex iſtis duabus
Pœnis incurri ante ſententiam declara-
toriam criminis. Non privationis;
quia hæc eſt pœna poſitiva, exigens ad

ſui executionem actum poſitivum; qua-

lem nemo tenetur in ſè ipſum exercere
ante omnem ſententiam. Nec inhabi-
litatis; licèt enim hæc ſit pœna purè
privativa, nullum exigens actum poſiti-
vum; quia tamen apponitur immediatè
ad pœnam privationis, quæ actum ad ſui

executionem poſtulat; hinc putat Spor.

cit. eam ſequi conditionem poœnæ pri-
vVationis, ideôque non incurri ante ſen-

Eedtiam

Uunc o
lenturn
Piuhati
Urr. Hott

llm n

Mualg.
Contratn
1, deb
elent,
otemert
imnte 0
m: .
Dices
Penſatis
blle, ſo
ne! ten

Cotfhuni

XNe
lceſ.
lanc, B
Rorer,
Molin)
Nntion
Uregu⸗
Nis)nil

„

4 De Abortu, ejuſaémque pœnis. 443
beneſe tentiam declaratoriam criminis. In
linu hanc opinionem pariter inclinare vi-
Gmim dentur noſter Portell. in dubiis Regular.
e. Me V. inhabilitas. n. 3. ubi citat Sanch. Na-
ℳ vVarr. Sotum, Molin. & Ledeſm, ac no-
rin viſſimè noſter Kazenberger in upplem.
henei Decalog. P. SWor. c. I. dct. 3. n. 265.
itl. Contra tamen Reiffenſt. . 5. it. 1o. n.
Nent 20. & Schmalzgrueb. eodem tit. n. 322.
ensk cenſent, hanc pœnam inhabilitatis, ut-
dm. pote merùm privativam, ſtatim incur-
fah ri ante omnem ſententiam declarato-
im riam: quod videtur probabilius.
notori Dices adhuc. Quidſi autem omnibus
ſenen. penſatis maneat dubium etiam invinci-
ſer iten bile, fueritnè fœtus jam animatus nec
dum ne tenebiturnè ſe Titius gerere ùt ex-
dee Ccomunicatü, irregularem, inhabilé? &.
R. Negativé. Ita Tambur. Decal. lib. 479
e 1. 6.3. ſ. 7. V. Irregularitas. n. 2. Diana,
mzr⸗ Franc. Bard. de conſe. diſe. 6. c. 7. J. 4.
deme Sporer, & alii plures contra Sanchez

Molin. Matthæucci, & nonnullos alios.
n Ratio noſtra eſt: quia non eſt ponenda
m ſoſ. irregularitas (idem dicito de aliis pœ-
Umeli nis) niſi in caſibus jure expreſſis, ut ha-

uoni betur e. Is qui. de ſent. éccom. 6. at, in ju-
e rs nullibi exprimitur irregularitas pro
caſu, ubi de morte, vel homicidio cau-
rk. ſato dubitabatur, ſed tantùm pro caſibus:

=

S

=

444 Conferentia decima nona
ubi conſtabat de corpore delicti, ſeu de

homicidio certè patrato, & dubitabatur
de efficacia cooperationis ad morté: er-
go cùm in noſtro caſu nõ conſtet, homi-

cidiũ eſſe perpetratũ, dicendũ, quòd Ti-

tius noſter non incurrerit præfatas poe-

nas, eò prælſertim, quèòd, ùt diciturke-

gul. 39. Nur. in 6. in pœnis benignior eſt

Imterpretatio facienda.
Dices tandem. Sed nunquid Titius

iteratò ineurrit excommunicationem &

irregularitatem ex eo, quòd propinato à
ſe pharmaco mulieri animam expulerit?

480 R. Multi opinantur, Eum, qui vacat

operi illicito, fieri irregularem, ſi mors
inde ſequatur etiam contra intentio-

nem operantis; cùm enim poſuerit cau-
ſam de ſe illicitam & periculoſam ad in-

ferendam mortem, præſumitur voluiſſe

ipſam mortem. Nec dubitandum, quin
Titius noſter in foro externo pronun-
ciaretur irregularis, ob rationem mox
allegatam. Quin etiam in foro inter-

no ſeſeè ùt talem gerere deberet, ſi mor-
tem Mulieris intendiſſet. Quia tamen,

ut caſus fert, mors puellæ aceidit præter
intentionem; hinc dicendum, quòd ex

hoc capite nec excommunicationem,
nec irregularitatem incurrerit. Ita A-
vila, Henriquez, & alii apud Laym. l.
4 3. r.

de,

dtf., ).6
C Ratl
Menloni

icho,n

kliin
rticuloh
Oereculp
Ur: ergo
y 5
Clenorn
Unmmd con

Enem

Mniseri
CA
Enpre

n

1t At/
MTiri
at, ,
.
una⸗ 1

nden

X. hl

CuIN

Uusllre
Utenden
18 Veln
ncigide⸗

AUminn

n De Abortu, uſdlémque pænis. 4445
li ſae 3. fr. 3. 6. o. Z. 4. fine. La Croix. lib..n.
bitiet g92. Ratio eſt: quia pœna excommu-
ortet. nicationis, vel etiam irregularitatis ex
hom. delicto, non infligitur ex eo, quèòd opus
od in ſe licitum vel illicitum, ſeu etiam
eO periculoſum ſit, ſed ex eo, quòd ex tali
imd. Opere culpabiliter homini mors infera⸗
mir tur: ergo ſi ſupponatur non inten-
AQiſſe mortem mulieris, ſed hanc præter,
Tis immdò contra ipſius intentionem fuiſſe
onem ſecutam, ſaltem in foro conſcientiæ im-⸗
Umt munis erit à prædictis pœnis.

Ne CASIIS SECHNDIS.

uo QEmpronius Uxorem ſuam vulde præ-
won 5 . 2 7
en gnantem non verbis ſölum, ſod &

ee erbheribus dirè tractavit; unde conti-
it, at axor abortiretur, & infantu-
mma lus vic in lucem editus moreretur. Rm-
r tol proniusfact, jam ponitens gquærit & du-
n itat, an à quolibet Confelſario appror
mun bato ab Epiſeopo poſſit abſolvi? quid re-
RK Spondendumb
e RK. In hoc caſu pariter attendendů, & 481
accuratè inquirendum eſt, an Sempro.

iutumne, nius Uxorem ſuam tam dirè tractando
ee intenderit abortum, & mortem infan-
,(e tis, velnon? ſi intendit, procul dubio
t incidit excommunicationem à Sixto V.
. . fulminatam; immè & caſum Celſiſſi⸗
6o. mo

7

.

446 Conferentia decima nona N'’
mo noſtro reſervatum: unde non poteſt Legular
abſolvi à quolibet Confeſſario, ſed ab uli.
eo duntaxat, qui gaudet poteſtate ab- ken hi
ſolvendi à Caſibus ſummo Pontifici, & Alluien
Epiſcopo reſervatis, ſi tamen ſuppona- loni
tur non ignoràâſſe hujuſmodi pœnas. lckelal
Sin verò homicidium aut abortum mi- Mnmtin
nimè intendiſſet(prout plerumque fieri Migan
ſolet à ſimilibus) dicendum, quòd poſ- fllie
ſit abſolvi à quolibet approbato Confeſ- ll ,n
ſario. KRatio eſt: quia Sixtus V. ſuo nddtin
fulmine illos tantùm ferire intendit, qui dtroln
voluntarik procurant, ſeu etiam Pdo- Alcitery
seè quærunt abortum. Conſimiliter, de- N. nn
creêtum Celſiſſimi noſtri Paſſavienſis, u- (ultar
bi homicidium reſervatur, ſolùm loqui- Cꝗg
tur de homicidio voluntariè commiſo e „α.
ergo ſi Sempronius fateatur, ſe homici- (
dium vel abortum minimè intendiſſe,
non incurrit dictas pœnas, nec caſum rlit⸗
reſervatum. .“ Wütt
Dices. Quidſi autem Sempronius di- iweugz
cat, ſe percutiendo advertiſſe quidem a- Mo ter
liqualiter periculum abortûs, non ta- volum
men intendiſſe abortuumm M
482 R. Nec in tali caſu incurrit excom- ſinun
municationem Sixti V. quia non ſuppo- linrent
nitur procurſſe abortum: probabiliter uprin,
nec Caſum reſervatum Epiſcopo: licet lleng
hôc non obſtante potuerit incidere ir- Mini,
re-

—

nilitere.
Wlenit

lunlogle

iſ
Etendl

hec

.

ronimc
gbiden
3 n;
rit dn
no ⸗

1
1,/

ronanlit
nclten

1e⸗

De Aborti, jaſdémqe pœcnis. 447
regularitatem ex delicto homicidii ca-
ſualis. Hinc P. Sporer z. 7aÿ3. bene in-
fert, Epiſcopum poſſe diſpenſare in irre-
gularitate ex tali abortu, ſicut & quoli-
bet homicidio caſuali occulto, indi-

rectè ſolùm voluntario: quia Pontifex

cit. tantùm loquitur de abortu volun-
tariè procurato, & Concilium Trid. in
facultate conceſſa Epiſcopis ſolùm ex-
cipit homicidium voluntarium: atqui

homicidium tantùm indirecte & imper-
fecte voluntarium, non poteſt dici ſim-
pliciter voluntariũ: ergo. Suarez diſp.15.
Sesk. 1I. Z. 2. & commun. DD. quam ſe-

quitur Filliuc. tr. 2. c. 3. n. g6.

CaASIIS TE-RT III’8s..)

nd ( A'a ex adulterio conceperat à Czjo,
ehon

alere, vel Marito Japphonere cogeretur,

qui eidem, ne prolem adulterinam

Japius ſuaſèrat, et priuſqnuam fäe‿tus ani-
maretur, abortum procuraret. Caja à

longo tempore renuit Xai malignuen

conſilium: tandem verd, Poſteaquumfäa-

tum jam ſenſerat animalum, mutavit
animum, & ſibimet non rarò vim inta-
lit, ventrem & corpus ſaum vehementer
comprimendo, ſubinde etiam aſſeribus

allidendo, nec non gravibus oneribus
Iubjiciendos quibus de cauſis tandem,

non

448 Cconferentia decimn nona
non ſine extremo vitæ periculo, enixa eſt
fatum exnnimem. Quakritur jam,
qualiter iti adalteri peccaverint, &*
quules incurrerint pœnas!

483 R. Qaja peccavit mukipliciter, &

graviſſimè quidem. I. Adulterando

contra caſtitatem & juſtitiam. 2. Com-
mittendo parricidium contra charita-

tem & pietatem proli debiram, immè

& 3. contra charitatem erga ſe ipſam;
quia enecando fœtum in utero, expo-
ſuit ſe evidenti periculo vitæ, prout e-
ventus monſtravit, nec potuit hoc pe-

riculumſitamen ſanæ mentis fuit) non
prævidere. Quare indubitanter ( ſi
non intervenit ignorantia) incidit ex-

communicationem Sixti V. & caſum in

hac Diocéſi reſervatum Epiſcopo. Ca-

jum verò quod attinet, dicendum,

quèòd etiam ipſe peccaverit mortaliter
ſuadendo abortum. Et ſiquidem con-

ſilium ſuum nunquam revocſſe ſuppo-
hatur, ita, ut Mulier ipfius conſiliò in-
duca fœtum enecaverit, procul dubio
incurrit pœnas jam recenſitas. Sin au-

tem conſilium malignum pro poſſibili
fevocando, & contrariis rationibus e

vertendo, Mulierem quantùm in ſe erat;
fetrahere ſtuduit à concepto ſcelere;
& præſertim ſi proteſtatus fuit, ſe noe
“ ut

lintei

dea
1r feti
Probabil
necexen
I Abl
trcoi,
ſuetian

Mann

Cvarein
Conlil
tts N
Cegler.
1leb,.

tie
lexpe⸗

ſiet

Mondum
Ule non

uutge

od i,

Gtun

um De Abortu tejaſädémque penis. 449
,ein ur fœtus jam animatus occideretur
e. probabiliter nec Caſum reſervatum,
G nec excommunicationem, vel alias poE
nas à Sixto V. latas incurrit. Ratio
tr, eſt: quia, ut ſupponitur, parricidium,
Iumd ſeu etiam procuratio abortũs poſt fœ=- HH
UI tum animatum, ipſi non fuit voluntaria;
drm quare in tali caſu Mulier non tam vi
nyimm conſilii, quàm motu propriæ im probi-
pen tatis ac nequitiæ abortum procuraſſe
, eh cenſetur. Vid. Laym. lib. 1. r. y. p. 2.
t. c. 5. Z. 7. fn. Spor. z. 730. ubi plures

mede bro hac opinione referunt.

hn a e §. III.

“W Corollaria ex dictis inferenda.
an (Olliges ex dictis primò, procura- 484
tionem aborts à Parentibus fac-
enunt, tam ſemper eſſe qualificatum, ſeu du-
notllte plex peccatum. Ratio patet ex dictis:
e. quia non tantüm repugnat virtuti ju-
ea itig, ſed vel maximé ctiam virturi pie-
e raris, Prout communiſſimè notant Dh.
üt Et liceèt procurantes abortum fœtus
nondum animati, homicidium propriè
tale non commitrant, tamen comthit-
tunt quaſi homicidium. Unde Tertul-
n lianus in Apologeticoc. 9. Kripſt. Nobis
boemicidis ſemper intey dicto eitamn con-
9 KE,

ceptum aters, dum Meſaggal in ho-
eAAKiE . AGas Age.

475ß’ Conferentia decima nona
minem delibatur, diſſolvere non licet.
Homicidii feſtinatio eſt, prohibere naſci-

nec refert, natam quis eripiat animam,

an diſturbet naſeentem.

487 Coll. zdò. Clericum, qui poſt pro⸗

curatum abortum fœtus animati ſolen-
niter exercer actum Ordinis, v. g. bap-
tizando, celebrando &c. peccare mor-
taliter per ſè loqudo. Ratio eſt: quia pro-
curando talem abortum incidit excom-
municationem, & irregularitatem: at-
qui talibus non licet exercere actum
Ordinis: ergo. Quin etiam, ſi atum
Ordinis exerceat ſoôlenniter, de novo
incurrit irregularitatem, ob violatio-
nem cenſuræ Eccleſiaſticæ, ùt habetur

in qur. Canon. toto titul. de Ceric. ex.

comm. miniſtrante.
486 Dictum tamen fuit, quèòd per ſe lo-
quendopeccet. Per accidens enim & à
peccato, & ab irre ularitate modò di-
ta excuſabitur, ſi actum Ordinis, etiam
ſolenniter, in tali ſtatu exercuerit exi-
gente caſu neceſſitatis, ita ut abſque
periculo infamiæ, vel ſcandali abſti-
nere non potuerit. Ratio eſt: quia le-
ge naturali ac divina quivis, & maxi-
me Clericus tenetur cavere ſcandalũ,
nec non vitam ſuâ, atq; famam tueri: er-
20 eadem lege tenetur in tali caſu (ad e-

Fuum c
ionen

N.

(itunde

Ctüni⸗
Tregul
tlum0O

iker

Uututali
SMerren
Uütone
Col.
mbnicae

ſcee F
09 :1
nirentie
lecelſit
umum
empr⸗
2 9.
uni gin
ennſd
hr
keticl

ben

DeAbortu, ejuſalémque penis. A4
Vitandum ſcandalum) exercere actum
Ordinis: & contra lex, quæ prohibet
irregulari, & excommunicato exerci-
tium Ordinis, eſt tantum humana: at-
NN qui lex humana debet cedere divinæ &
iden naturali, dum non poteſt ſimul cum illa
vg dbſervwari: ergo lex Eccleſiæ in tali ca-
reng. ſu non obligat. Hin
rr. Coll. 3. Hujuſmodi Clerico excom- 487
excor municato & c. illicò laborandum eſſe,ut
en: Aà quàm citiſſimè diſpenſationem, & abſo-
Adun lutionem impetret, vel à ſummo Ponti-
ſacnn fice, vVel, ſi neceſſitas urgeat, ab Epif-
Genh Lcopo: interim tamen poſt peractam pœ-
ol- nitentiam celebrare poterit, quoties
keberm neceſſitas poſtulaverit ad vitandam in-
“ famiam, vel ſcandalum &c. ob ratio-
nem proximè datam. MM
4 „CQoll. 4t0, & cum Reiffenſt. cit. I. y. 488
ind zit. 20. . 2. inferes, valde miferos ac
e“ infelices eſſe, qui abortum fœtus ani-
m mati directe & voluntarièe procurant,
etne vel conſilium aut auxilium adh abortum
“ H præbent „Præſertim ſi ſint
i A. Derici, ſive curati, ſive etiam fimpli-
. G. ces, beneficium habentes, Vel non. Si
Xm enim nullum pro illo tempore adhuc
“ habeant beneficium, nullum amplius
artit conſequi valent, niſ difpenſentur à
c Papa, quantumvis delictum maneat oc-
. Ff 2 cul-

45y2 Cuonferentia decima nona

cultum. Si autem habeant beneficium,
illud quidem ante ſententiam criminis

declaratoriã dimittere non tenentur;

tamen ante eandem ſententiam, & licèt

delictũ ſit occultũ, ſunt ipſò facto

irregulares; per conſequens præter alios

irregularitatis effectus, non ampliuùs
poſſunt celebrare Miſſas (niſi ſubſit peri-
culum ſeandali) quot tamen plurima

peneficia requirunt; ut proin ſaltem

489

ex hoc capite ante omnem Judicis ſen-

tentiam in foro conſcientiæ teneantur
dimittere ſua beneficia; eoquèd ſuæ
obligationi ratione beneficii contrac-
tæ, non amplius poſſint ſatisfacere,
niſi à S. Pontifice diſpenſentur; quod

difficillimè, & non, niſi urgentiflimis
de cauſis fieri poteſt, ùt habet Bulla

Sixtina Effrenata jam ſæpiùs cit. J. 5.
Vid Reiffenſt. cit. ðUYUM
Coll. tandem ytò, Eum, qui dubitat

invincibiliter, an procuraverit abortũ,

vel, an ex ſua procuratione aut coope-
ratione abortus ſit ſecutus nee ne, ſive

dubiò merùm negativo, ſive etiam po-

ſitivo dubitet, non teneri ſe gerere ùt
ecxcommunicatum aut irregularem. Id-
ipfſum à fortiori dicendum eſt de eo,

qui habet rationes probabiles, quèòd
non ſit ſecutus abortus, & tantùm ne-

g-

Utire
io
Prelen
.
Dios
ktione⸗
licetlt

humn .

Mlleri
mumad
IUln de⸗

ibleen

Urepal
X

niur
mum,

ſuexrit
ſe ſübl
tar hal

lcus,

kinc d⸗
Rronth
micig.
17. l.
ſümam

(uand
ink u

4 De Abortu, ejuſdémque pœnis. 453
defin gativèe dubitat, an non fortè ſit ſecutus?
cii Ratio jam ſuprà n. 479. inſinuata fuit:
erem præſertim etiam, quia nemo in dubiis
in praſumitur deliquiſſe. L. merit. f. pro
Soeto.
nrn Dices. At quid, ſi talis ſolum habeat
I rationes probabiles contra ſe, quòd ſci-
l licet ſit ſecutus abortus, quia v. g. poſt
plrin fœtum jam certèò animatum propinavit
lltan Mulieri medicamentum de ſe efficaciſſi-
es er mum ad procurationem ejuſdem, & me-
metn rum negativè dubitat, an abortus ſit
uddſun ſubſecutus ‚tenebiturnè ſe gerere ùt
cTIme irregularem & excommunicatum?
eror, R. Tenetur. Ratio eſt: quia ſuppo- 490
rzn nitur præbuiſſe medium de ſe efficaciſſi-
ens mum, ex quo naturaliter ſubſequi con-
Pe an ſuevit abortus: ergo præſumi debet fuiſ-
Gt,% ſe ſubſecutus: & cùm nullam ſuppona-
tuur habere rationem, quare non eſſet ſe-
Atia cutus, atque merùm negativè dubitet;
lidorl hinc debet ſe gerere ùt irregularem,
ch prouthabetur c. petitio taa. 25. de ho-
e e micid. Ita Tambur. ic. c. y. N. un. n.

lop 17. Et licèt facta in dubio non præ-
egereen ſumantur fallit tamen bhæc regula
quando ſuntſolita feri I. ale. C. de d.
o inſtrum. Ita & P. Theſaurus apud Dian.

rv. 5. reſol. 26. Maſcardus Concluſ. 732.
v. . & v. apud Spor. n. Z,522

44 Ccunferentin vigeſim

CONFERHENTIA

De impetrandis, vel nonim-

petrandis diſpenſationibus ſuper
impedimentis Matrimonii.

8SII MMARI U M.
491. Suwimuas Vontifex in omnibus impedimen-
trs jare humano zantäum introductis, potelt

diſpenſarg; OðOSMZVM
49 *. Iu aliquibut tanzen nangugm, aut certè

non, nilſi de raro contingenti diſpentare conlueer

493 Etiavs Epifoopo conapetit facultas diſpen-
Jandi in impedimentis juris bhumani, pryalertims
pvolt econt: altum jam mat rimonium.

494. Immô & ante Matrimoniam, in caſu ur-

gentis neceſſitatis.

495. Iehuper Contearii Mendieantium poſſunt

Adiſpenfa'e in im pedimento impediente, orzo ex
voro ſimplici, non relervath S. Pontifici: inpms
probabiliter etiam invoto implici perpekuæ ca-

Litatis, pro can ergentiſimaæ neceſſitatit.
496. Item pro Emils eaſu nec eſſtatis poſſunt di-

impedimentis nihil valent.

497 LQui intendit pelee diſpenſationem . debet

pra priniis attendere“, Riens impedimentum
ocoultum, vel publicum!

498. §. Et notoriung, diſpenſatio debet peti à

Da⸗

Jpenſare in occulto impedimento affinitatit, poſ
contratium jans Matrimonium: in aliis tamen

dei
Data,

tentiar

c99. Nil

ktumnſa

min,
ſol. Trad
Deritent
302. Akeri
5607 Irt

604 Ren

etltutier
conoder

o dieu⸗

tari ad
dob. Tal
tur he
Erpedl
509, Jn
ium,
Aliato,
lere 7
6ℳ. Re’
aloye 4

uiittt
menzi

uiſ
e Naß,
110, Re
muere
dint ,

De impetr. di Gorſaienites, c. 4 5

14
Dat ariae lautenz oceuttum, dà Majori Pæni-
P tenmntiario, vel ipfo S. Pontifice.
494999. Velin caſß 4 nee eſſi tatis ab Ppiſè obo „ez Ae⸗
tunm tuit.
500. In doe⸗ non debet reticeri verum, aut
Oimn. eæprimi falſum: & quænam ſint eæprimenda
5501. Traditur Exeniplar Epiſtolæ ad cajo/en
er Penitentiarium.
. 5S02. Alterii Exemplar ad ipfum ſuiunz Tontifice.

3. Tertium ad Epiſcopum.
. 504. Reglolvitur Caſus 1. de ſponſo, qui dubitat de
vvoalore ſuæ diſpenſationis obtentæ; eoquòd ante

Hii. ewecutionenz diſpenſationis iterats carnaliter
p cognoverit conſanguineam ſponlæ ſitæ,
S05. Si oum alia conſanguinea ſponſæ interim peo-
A cadler, non poſſet vi bajas di Wenſationis babili-
etolin zari ad Matrimonium. .
306. Tales di Wenlatione communiter Sr tiun-
AMe tur effectum à tempors Ewecutionis, non d die⸗

Naiß Ebpeditionis RKomæ faclæ
. 507. Si talis Wonſus j. jam diſpenſatus per Conjfeha-
eE rium, itéeratö peccdſſet eounz eadem, vel etians
alia conſanguinkea ſud Vos, Aeberet iterat pe=
n n tvere d Hpenſutionem.
,usς 508. Reſolvitur Caſus II. de es, qui dubitat d.e
md valore dij SMpenſationi ſuper impedimento conſa
ftue guinitatis; eòquòd in Si, plica nullam tecerit
, mentionem de vozto ingrediendi Religionen: .
unn Ju ſeſs obſtrinxeraet.
509. Talis jom polſet diſpenſari ab Epiſcopo 1. 7.

d urgeat neceſſitas, vel perienlum animarunz.
510., Reſolvitur Caſus III. deo, dui noluit re-
en, ℳ linquere occaſion? browineain proptereng, Conte N.
snm lfJarius noluit ewequi diſpenſationenz.

51I. Confe WVarin tamen, Eidens tradendo? tter
Ff H 4 5
ihi, etl. 4

7

4A56 Cconferentia vigeſima Dei
tas Apoſtolicas, non ineurrit excomunigationt. (itn:
512. An alius potuerit illam diſpenſationé exe- ne
quid?colhigi debet ex inſeèriptione litze —arun imeate
513. R R Patres Societatis à ſuis Superioribus ogarh
Agoepautati, gaudent privilegio eweguendi hujuf- Alturt,
modi litteras Apoſtolicas, lieét Pint inſeriptæ glun
Magiſtro Theologiæ &. Eodem piivi- riiſpl
legio gaudent Lecdtot?zs Jubilati noſtri Serapbici nenuiſt
Ordinis. 51
514. Clanusſuiæ litterari ſant ad amaſſim obſervude. Um
515. Docetur prawis exequendi diſpenſationem. 1. 1
5§16. Luid, N dubium oriatur, An gratia diſpen- if
lJtionis extendat ſe ad talem Caſumw Einentt

517. Qui certus de inzzetrata diſpenfätione, dubi- tbes, t
tat, an ſit valida? poz Et prælumere pro valore. Hen

Præmittuntur, & breviter reſol- d ſe
vuntur queæſita, ſeitu neceſſaria ad debi- ceſeen
tè reſolvendos Caſus circa diſpenſatio- inqao

nes in cauſis matrimonialibus im- Ou
petrandas, vel non impe- 20og

491 (Uæres primô, in quibus impedi- conlbe
. mentis S. Pontifex poſſit, & in el
quibus ſoleat diſpenſare 460
R. I. Sumus Pontifex in omnibus im- nel
pedimentis Matrimonii tam impedien- cenlie
tibus, quàm etiam jure humano ſolüm caie
dirimentibus poteſt diſpenſare. Ratio len
eſt: quia omnia impedimenta jure ſo- ibitt
lùm humano dirimentia, ſunt introduc- NK
ta auctoritate & voluntate 88. Pontift- HKH

dDdeimzetr. diſpenſationibus, Gc. A,8

m ecumi: ergo eadem auctoritate & vo-

E Juntate Poôntificis poſſunt relaxari, ab-
G rogari, Vel ctiam dilpenſari; quia ut di-
e Ccitur c. 7. de Reg. Jap. Omnis res, per
rg qakſäunqué Cawcſas Zaſeitur, per aſäem
lung D Eziam diſſolvitur. Quæna auté impedi-

iHE menta jure humano ſolùm dirimant, di-
nun R. 2d0. Quamvis ſecundùm dicta, 492
aueſe Papa diſpenſare valeat in omnibus impe-
„ dimentis jure humano tantùm dirimen-“
e. tibus; tamen in ſequentibus non ſolet
ee diſpenſare. I. quidem non diſpenſat
LLoufn perſonis conſanguineis in linea re-
tet e Ga, ſeu talibus, quarum una ab altera
chr Ri e: deſcendit per carnalem propagationem,
beter in quocunque demum gradu diſtent. 2.

n. OQum conlſanguineis etiam in primo vel
iten ege gradu lineæ transverſæ conjunctis
. nunquam, vel vix unquam diſpenſare
ſt, b/ Sorto ſolemni adſtrictis, vel etiam in ſa-

cris Ordinibus conſtitutis rariſſimè, &
miner nõô, niſi urgentiſſimis de cauſis diſpenſare
erConſuevit. 4. Item cum illis Perſonis,
ſ quæ vel fine ſolemnitatibus ab Eccleſia
mn pralcriptis, vel etiam in gradibus pro-
ft . hHibitis ſeienter contrahere attentàrunt,
n ocr vix unquam, aut certè non, niſi dif-
Kcilimè diſpenſatur, prout Spor. . 54.

45 8S Conferentia vigeſimam —
La Croix, & alii DD. communiter no=-

tant, & ſtatuitur in Concilio Trid. de

reform. MWatr. S. 24. 6. J. In impedi-

mentis verò jure divino, & præſertim
naturali dirimentibus, diſpenſari non
poſſe, & nunquam diſpenſari, pariter

dictum fuit ſuprà z. 33 5. & 336.

Quær. 2dô, Utrũ etia Epiſcopusdiſpen-
ſare valeat in impedimentis dirimenti-
bus, jure Pontificio tantùm introductis?
493 R. primò. Poteſt in his Epiſcopus
diſpenſare poſt contractũ Matrimonium
pro foro conſcientiæ, ſi concurrant
fſequentia. I. Si Matrimoniũ ſit publi-
cũ. 2. Si impedimentũ ſit occultũ. 3. Si
initum ſit bona fide, ſeu cum ignorantia

impedimenti, ſaltem ex parte unius. 4. Si

in ſeparatione eſſet ſcandalũ. 5. Et ſi non

ſit facilis aditus ad Papam, ob pauperta-
tem, vel aliam cauſam, vel certè ſi ſit

periculum peccandi ex dilatione di-

ſpenſationis. Ita Sanchez, Krimer,
Filliuc. Kugler, aliiſque pluribus con-
geſtis La Croix de Matr. n. Sgp.

494 R. 20d. Etiam ante contractum ma-
trimonium poteſt Epiſcopus in dictis
impedimentis diſpenſare, quando eſt
urgentiſſima neceſſitas ſalutis animæ.
vel periculum in mora, & non eſt adi-
tus ad Papam. Ita rurſus La Croix cit-

LE

*1

Nyy,
1957.
Uliue.
uckin
Nirtun
Coir.
A: co
Krecet
kuumſe
Herlrei
entil
Clklasad
Clumin
ſnile,
ilhench
Animare
ſaatem!
zmimar
COnldet
terpres.
Rernece
nttis
Gimento
Pedur t
. n.
1tgo.
Penſare
e av.
elk uns

niterm⸗
Tri
inpel.
Eklettn
iriwer
Nrier N
ciſſer
reiment.
hducti
copis
nOtIIn.
corrant
ubl
tl
mmmn,
nind
Et Knon
npene⸗
nel
oe er.
Cinet)
bus eol⸗

Nunn
ancn
mune⸗
hekid⸗
oidi

4

2

De impetr. diſpenſationibus, & . 49
z. S35. Cardenas diſ. 2z. n. 636. Gobat,

Filliuc. Spor. Maſtrius & alii plurimi a-

pud Kugler n. 2134. Et ita declaraſſe
Sixtum V. Corradus teſtatur apud La
Croix L. 6. p. I. n. I17. Ratio autem

eſt: quia ſecundùm communiſſimam,

& receptam Theologorum, ac Canoni-
ſtarum ſententiam, poteſt Epiſcopus di-
ſpenſare in legibus Pontificiis in caſibus
urgentiſſimis, ubi non datur facilis re-
cuùrſus ad ſummam Sedem, & eſt peri-
culum in mora; tum quia non eſt vero-
ſimile, quòd Pontifex in tali caſu cum
diſpendio boni communis, & periculo

animarum, velit ſibi ſoli reſervare pote-
ſtatem à Chriſto conceſſlam in bonum

animarum; tum etiam quia praxis &
conſuetudo (quæ eſt optima legum in-
terpres, imò confert juriſdictioné) do-
cet, Epiſcopos diſpenſare, ubi tanta ur-

get neceſſitas, in impedimentis v. g. Af-

finitatis, Criminis &c. itémque in impe-

dimento impediente orto ex voto per-

petuæ caſtitatis, prout teſtantur Gobat
tr. 9. Z. 574. La Croix & Kugler A. citt.

ergo. Utrum autem Epiſcopus ita di-

ſpenſare valeat jure ordinario & per

ſe, an verò per accidens tantùm, non
eſt una omnium DD. opinio. Placet

in hoc judicium P. Kugler z. 2124. ubi

46 b Conferentia vigeſima
pro dirimenda hac controverſia, (quæ
videtur de modo loquendi potiùs, quàm
de ipſa re) ait, dictam poteſtatem Epiſ-
copi eſſe quaſi ordinariam, in quan-
tùm imitatur ordinariam in hoc, quòd
non ſit delegata certæ perſonæ, & Of-
ficio adhæreat: deficit autem ab ordina-
ria ſtrictè tali, quòd ſe nõ extendat ad ca-
ſus ordinarios, prout deberet ex ipſo no-
minis etymo, ſeu ordinariæ poteſtatis.
Quxr. 3ti0, Utrum etiam Mendi-
cantes gaudeant poteſtate diſpenſandi in
impedimentis Matrimonii?
KR. 1I. In impedimento impediente,
orto ex voto, quando illud votum
non eſt unum ex quinque Pontifici ſpe-
cialiter reſervatis, poſſunt diſpenſare.
Ita communiſſime DD. Herincx hic. Boſ-

co, Spor. Keiffenſtuel, Kazenberger

de legibus c. I. Selt. 4. n. 359. Ratio
eſt: quia vi fuorum privilegiorum poſ-
ſunt diſpenſare in omnibus votis, in
quibus Epiſcopi poſſunt diſpenſare jure
ordinario, prout videri poteſt apud

Spor. tr. 3. Decal. c. 3. Nelt. 3. u. 54.

atqui Epiſeopi jure ordinario diſpenſa-
re poſſunt in omnibus votis Papæ ſpe-
cialiter non refervatis: ergo. Hinc ſe-
qvWuitur, Regulares Mendicantes diſpenſa-
re poſſe I. in voto ſuſeipiendi Ordines.

zinvo
Uelper⸗
conc
Dubencl
Uitginit
4 ot non
Dobont
lur Kin
lter rel
Uiilomt
elſitis
Mendi⸗
orum
gret. tit
babilen
b. n,
ſeg !
Norin
orum
ds
Drinar
Lentili
Cinrio⸗
lini;
O
uüvert
tem &
nem

4
iapn
tidsi
Ntenki
ingu
hbe,ll
e,40
PDrein
Natales
Li
tellatß⸗
Mendl
Alandiin

elient⸗
1d votu

hetfn
erniN

De impetr. diſpenſationibus, &c. 461
2. in voto caſtitatis non perpetuæ, 3.
vel perpetuæ quidem, ſed pœnalis; vel
4. conditionatæ &c. item in voto non
nubendi, non fornicandi, ſervandi
virginitatem &c. Ratio eſt: quia hæc
vota non ſunt ſpecialiter reſervata ſum-
mo Pontifici. M
Quin etiam in voto caſtitatis perpe-
tuæ & integræ, quamvis hoc ſit ſpecia-
liter reſervatum ſummo Pontifici,
nihilominus in caſu urgentiſſimæ ne-
ceſſitatis diſpenſari poſſe à Confeſſario
Mendicantium (contra communiorem
aliorum) docet Reiffenſtuel lib. 3. De-

cret. tit. 34. n.4o. quam opinionem pro-

babilem cenſent Herincx de Lot. diſp. 4.
9.6. n, 73. Baſſæus Crouſers in cap. 7.
Reg. &. Franciſe. lect. 29. Kazenberger. I.
proximè cit. Ratio eſt: quia certum
eſt, quèòd Regulares vi privilegiorum
ſuorum diſpenſare valeant in omnibus
votis, in quibus Epiſcopi poſſunt jure
ordinario: atqui Epiſcopi in caſu ur-
gentiſſimæ neceſſitatis poſſunt jure or-

dinario diſpenſare in voto perpetuæ ca-
„ſtitatis; quia in tali caſu diſpenſant vi

ſui Officii, aut certè vi conſuetudinis
univerſaliter receptæ: conſuetudo au-

tem & Officium tribuunt jurisdictio-
nem ordinariam: ergo etiam in ſimili

62-

462 Cvnferentia vigeſina 1
caſu probabiliter id poſſunt Mendican-

tali eaſu ſolùm diſpenſet per poteſtatem
quaſi ordinariam (ut loquitur Kugler
diin omnibus votis, in quibus BEpiſeopi

e unt poteſtate ordinari

poteſtate quaſßt ordinaria: ſicut dum
aliquid favorabile conceditur Religio-
ſis, conceſſum cenſetur non ſolùm illis,

etiam qui ſunt quaſi Religioſi, ſeu No-

UInde Baſſæus apud Herincx cit. teſta-

—

tolleratam.

tes. Et datò etiam, adäkdiſeopusin füre, n

cit.) tamen, quia hæc poteſtas WRon,

a Mendicanti-
us conceſſa eſt favorabilis, ideôque pe
latè interpretanda; hinc non improba-
biliter dicitur, Mendicantes etiam poſ-
ſe diſpenſare, rarc⸗ Epiſcopus poteſt

qui ſunt propriè & ſtrictè Keligioſi, ſed

vitii, prout communiter fatentur DD.
& colligitur Argaw. c. Religioſo. H.
Daamvis. de Sentent. excommun. in 6.

tur, hanc ſententiam anno 1629,in Con-
ſiſtorio Cardinalium viſam fuiſſe, &

496 R. 2dò. Inſuper Regulares Mendican-
tes poſt Matrimonium ſive bona, ſive
mala fide contract, diſpenſare poſſunt
ſuper occulto impedimento affinitatis,

len
iil ⸗

kerd
rioren
mentooe
lennt,
rumn

atſe
ſing ,
e;.
J. N
jendlice
ſII. .
Krob.H
Alg b.
IIs Der.
Uthilegi
iin
ii,

ctiam in primo gradu, & prolem inde inz:
ſuſceptam legitimam declarare. 2. In a- kardun⸗
liis autem impedimentis dirimentinu Ledcen

%
ſenlen⸗
lteonwi

linſir

nclenti

DH
inprokr.
lun po.
potet

ul Cab

Wigi⸗

Pobet

lr N.
gturO

,,in⸗

t te.
ion
ile

eniic.

dtilin
ur Nuge

De impetr. diſpenſutionibus &c. 463
nihil poſſunt; quia talis poteſtas nec ex
jure, nec ex privilegio ipſis competit,
rout bene notavit Gobatér. 9. z. 721.
rior autem pars, quòd ſcil. in impedi⸗
mento occulto affinitatis diſpenſare va-
leant, docetur (contra communiorem

aliorum) à Richardo Roffenſi Epiſeo-

po & Martyre in Anglia in ſuo libello de
cauſa Matrimonii Regis Anglia. Chaſ-
ſaing. de Privileg. Mendicant. tr. .6. 5.
Propoſ. 2. Vera- Sux. 2. part. ſpeculi au-
ei. art. 27. Boſco diſp. 12. Kält. 13. .
195. Reiffenſt. zd. . Decret. in Ap-
pendice de diſpenſat. ſuper impediment.
g. II. n. g2. & ſéqq. ac noviſſimè à no-
ſtro P. Kazenberger in ſuo dapplem. De-
calog. P. Wor. c. I. Nect. g. n. gho, Ra-
tio hujus eſt: quia Patribus Auguſtinia-

nis per totum Mundum exiſtentibus
Leo X. clariſſimum, idque bullatum

privilegium conceſſit, quòd cum his,
qui in primo aſfinitatis gradu ſeienter,
aut ignoranter contraxeérunt, modo no-
torium id non Wuu, neque in judicium
productum, diſpenſare valeant, ut de
novocontrahant, & in odem contracto
matrimonio remaneant, prole etiam le-
gitima: ita tenor privilegii apud Ri-
chardum Roffenſ. I. cit. videndi: atqui
in eodem privilegio communicant alii
quo⸗

464 cuferentia vigeſima

te4 „ut DD. cit. no-
e Mendicantes, ut
ot erge &c. FErt licèt memoratum

privilegium velut inviſum à nonnul

liis impugnetur, tamen ſatis bene à
citt. vindicatur, & propugnatur!

n. r is iidemmet DD. moneant,
um⸗ dulates Andinnnte hoc privile-
ur Kegu ntur (niſi † ericulum r) ſed
Rentig Velaliänecalſitas urgeat “ .
1S. Pernitemtiariam vel ad Epiſco-

nſatione recurrant; quia-
diſpenſatione recurrant; quia
pum pro diſpenſatio eramenti, ſem-
Pum i valore Sacramenti En
Lubt Pnortet ſequi ſententias tutiores.
ig. dicta n. 424.

Onduntad innpctranchon- iccntärie⸗

R. I. Ante omnia attendendi

ſitn impedimentum e n d
Teeds Wlariento e en Ga ASe
Parta vicinix vel Parochiæ; item ſi de

ductum ſit ad forum contentioſiun, &

korn e n
ſuper eo pars eſt citata; A fortiori, ſijam

c pro impedi-
mente Eenrenn ſi Reus fuerit abſoltus
wum reputarur, ſ Reus fuerit

Dei⸗
i⸗
urga
Kint in
Uheiirn
(Coceli
xrltun
kode
nlm.
(hnlegt
Egub
(lnliaa.
Chim
ſori,
tur pub
tebitlit
ADa
Eemtil
ſientig
ſro bo
inoſt
iinteree
iriann
(ui in
atts

“ De impetr. diſpenſationibus, & . 4656
AtA à Judice, quam vis per falſos teſtes ſe
mmrmm purgâſfet; vel ſi unus tantùm aut alter
wun ſciat impedimentum. Notat tamen
Sbe idem Doctor cit. quòdſi in litteris Pon-
beet rikciis adderetur hæc clauſula: dumo-
tle do delictum ſeu impedimentũ omnino ſit
e veczltum, tunc ſi duo ſint, qui illud fciant
ei & probare poſſint, non ampliùs cenſerur
nien omnino ſeu totaliter occultum, ac per
en conſequens talis diſpenſatio foret nulla,
H eòôquòèd non fubſiſtat hæc conditio vel
Ks Lvlaufſulaa.
n R. ad zdum cum diſtinctione. Si 498
ess, enim diſpenſatio ſit petenda pro foro“
fori, eòquèd impedimentum ſuppona-
n rur publicum & notorium, tunc opor-
ir Lebit litteras ſupplices dirigere Romam
el ad Datariam ſeu Cancellariam. Si au-
teém diſpenlſatio ſit petenda pro forocon-
tune ſcientiæ tantùm, ſeu ùt alii dicunt, pro

nti nino ſit ocuktum, tunc per ſe loquendo
, litteræ erunt dirigendæ ad S. Pœniten-

D riariam, ſeu ad Eminent. Dominum
enl Cardinalem majorem Pœnitentiarium,

In4 qui in ſimilibus diſpenſar, & quidem
ii Sratis pro Deo. êèMV

ee Dixi tamen: per Je loquendo erunt di- 499
b, vigendeæ e&. Nam ſi impedimentum ſit
len occuletum, & neceſſitas urgeat, velin-

466 . Conferentia vigeſima d
ſtet periculum animæ, ſubinde potet imel
peti diſpenſatio ab Epiſcopo, ſecundam ſeft
dicta hactenus.

Quzr. Stò, quidnam in ipfis litteris rn
ſen in Supplica obſervandum ſit, & cx- uh
primendum 2* dbiur

5700o R. Eſt vel maximè cavendum, & (ſe i
obſervandum, ne in Supplica verum iche
ſupprimatur ſeu reticeatur, aut fals exx re
primatur; ſecus enim diſpenſatio cvar im
deret ſub-vel obreptitia, ideoque nul-
la. Quapropter ne talis error contin-
gat, oblervanda erunt ſequentia. I. nen
itit impedimentum ritè in ſua ſpecie ex- n
alio v. g. affinitatis pré impedimento im
conſanguinitatis, diſpenſatio eſſet nul-
la. 2. IUt accuraté exprimatur gradus; au-
etenim, ſi pro gradu primo vel 2do cx. ſzer
primeretur 3tius aut Atus, rurſus di- Ei
ſpenſatio nulla foret: ſecus dicendum, ſi i,
loco gradusv. g. 3tii fuiſſet poſitus Imus ft
aut adus; quia diſpenſans in gradu pri: 4
mo vel 2do, meritè creditur diſpen- d
Pponſi v. g. diſtent in gradibus inæqua- un
libus, cxprimi debet in quoto gradu
enla

quævis Perſona diſtet à communi ſtipi-
te; quia què minor eſt diſtantia, eè dif-
Kilids diſpenſatur. 4. Si plura ſmul if

De impetr. diſpenſutionibus, & . 467
impedimenta verſentur inter perſonas.
ſive ſint impedimenta diverſæ, ſive e-
tiam ejuſdem ſpeciei, debent ſingula
exprimi; aliàs vel nullum omnino, vel

illud ſolùm, quod expreſſum fuit, rela-

xabitur. y. Exprimendum eſt, utrum
v. g. Affinitas orta ſit ex copula licita,

vel verò illicita; item, an v. g. publica

Honeſtas ſit contracta ex ſponſalibus de

futuro, an verò ex ſponſalibus de præ-
ſenti, ſeu matrimonio rato. 6. Si pe-
tatur diſpenſatio poſt Matrimonium
jamjam contractum, exponendum eſt,
an Matrimonium ſit ſcienter contra-
ctum cum impedimento dirimente, vel
etiam, an cum ſpe faciliùs hôc modo
impetrandi diſpenſationem; item, an
cum, vel ſine ſolemnitatibus ab Eccle-
ſia præſcriptis; & hoc ob decretum Tri-

dentini &. 24. de reform. Matr. ſupe-
ridòs n. 492. allegatum. 7. Si in caſu ne-

cefſitatis petatur diſpenſatio ab Epiſco-
po, debet oſtendi, hic reveràâ ſubeſſe
neceſſitatem v. g. ob periculum anima-

rum, ſcandalorum, incontinentiæ &c.

uatenus Epiſcopo innoteſcat, ſubeſſe
ufficientem, & rationabilem cauſam di-
ſpenſandi in tali caſu. 8. Tandem ve-

tio petitur pro foro externo, exprimi

468 Conferentia vigeſiMmTYas
neceſſariò debeant nomina, & cogno- d.
mina diſpenſandorum, eorumque con- W;
ditio ac ſtatus, itémque nomen Diccce- Mat
ſeos ac loci, ſeu etiam Parochiæ, ad enz
quam dirigendæ ſint litteræ, gratiam imn,
diſpenſationis continentes. Sin au- (al
tem poſtuletur diſpenſatio tantum pro M
foro interno ſeu conſcientiæ, tune no- um
men petentis ſeu diſpenſandi debet re- lug,
ticeri, aut ſubſtitui aliud nomen fitum H
v. g. Titii &c. quamvis etiam in tali ca- uh
ſu ſit exprimendum, ad quem diſpen- no
ſatio dirigenda, vel cuinam executio Nb
demandanda. Pro meliori tamen cap- ti.
tu hactenus dictorum ponam breviter
unum, alterumvè Exemplar Epiſto- mc
larum. Primum eſto Exemplar Epiſto- (en
læ dirigendæ ad Eminent. & Reverend. Metg
Card. Majorem Pœnitentiarium pro ifce
impetranda diſpenſatione in voto caſti
tatis ad contrahendum matrimonium.
Summat ergoConfeſſarius (vel quisquis N
demum impetrare cupit dictâ gratiam) 1
mediam tantùm Philyram, & intùs for- (alt

metur Epiſtola hôc modo. vnti⸗
EMINENTISSIME, AC REVEREN e
DISSIME DOMINE! &c. &. Au

Sor O Lia emiſit votum ſimplex caſtitatisi tenq
gyzaia verò verſutur in continnoperi- ain,

—

een eulo incontinentiæ niſinubat; hinc Nup-
oc Plicat humillimè pro commutatione ejuſ-
ie, 4 dem Volt ad ſockum cont rahendi WMa⸗-
tun rimoninm. Deinde terminetur Epi-
r . ſtola ſic. Digneturkminentia ſua reſori- M
n pe! bere ad me (hic Confeſſarius nomen
eN. ſuum & cognomen exprimat) & breve
hett. Jeu gratiam dirigere ver MWantuam,
ſdin Augieſtam, Paſſavium. Exteriùs, ſeu
ie Aforis Epiſtolæ ſeribatur: Eminentiſſ-
ſhen. mo &- Reverendi imo Domino, Domine
cto J. R. E. Cardinalt, Majori Pœnitentia-
eia . Quòdſi Confeſſarius in cauſa graviſſi-
tt⸗ ma credat „Majorem Pœnitentiarium
kſe diſpenſare non poſſe, inſtituat ſeu for-
e met Supplicam ad ipſum ſummum Pon-
n e) tificem, modò qui ſequitur. W

ſec; BEATISSIME PATERI1

„I Wponitur humiliter ſanctitati Er
iam EV Piliter ſanct itat, Veſtræ ea

N Pro pavze dempronti acx dmproniæ,
. . . . .
H quòa ipſ, ignorantes ſè eſſe conſangui-

veos in ado gradu, præmiſſis denuntia
tieonibus coram Parocho ac teſtibus bona
IE de contraxerint ante I2. annos, & ali-
N. guot jam proles ſuſceperin-n. Cam au-
b Zem dicti Oratores, ob memoratum im-
ag. pedimentnm conſangninitatis , quod
Ic, occultum eſt, in Matrimonio ſuo perma-
. Gg 3 nere

8

470 Cconferentia vigeſima
nere nequeant abſque beneficio diſpenſa-
tionis Apoſtolicæ, neque ſèparari abſque
ſcandalis & aliis incommodis, cohabi-
tare verò per modum Fratris ac Sororis
difficillimu videatur, ob præſentiſſimum
incontinentiæ periculum ; hinc humili-
ter ſupplicät SanctitatiVeſtræ, quatenus
um eiſalem ſuper dictoconſangiinitatis
impedimento, ut in matrimonio perſe-
verare queant, diſpenſare, prolésque
JBaſteptas legitimas declarare dignetur.
Cratioſaum verò reſcriptum ſupplicant
dirigi ad NN. &ec. ð
S= Wrandum hic venit, quòd in tali
etiam caſu, inſeriptio exterior non ſit
dirigenda ad ſummum Pontificem, ſed
ad Majorem Pœnitentiarium, modò

proximè præſcripto. =èè=
TLandem etiam, ſi urgeat neceſſitas
in caſu, ubi Epiſcopus diſpenſare valet
ſecundùm hactenus dicta, poterunt lit-
teræ ſupplices formari modé qui ſequi-
tur. v. g. Ad Celſiſſimum noſtrum Ordi-
narium, ac Principem Paſſavienſem ſic.

CELSISSIME,AC REVERENDISSIMIE

S.RI PRINCEPS DONMINE DO-
Pe Il. ESc., cc.
F03 ERonitar mihiter Nsa, g,.

“
14,
uß
(uig,
fa
(/
milt
Agu
tione
lſa
liu
Maty.
eiet
pradi,

ſioni

ℳ in
mre
Glt
Crat
H
deni

Kehe,

u

De impetr. diſpenſationibus, & c. 471
eA ERraæguddà Cajus bonafide, & præmiſſis de-
bitis ſolennitatibus, in matrimoniu ſibi
atle copulaverit Cajam viauam, cujus ſörorz
yl, prius ſæpius cognoverat copula carnali
Ri Pperfecta. Et quia Cäjus ob impedimen-
nl.x zum aſffinitatis in primo gradu quod
eds oouultum eſt) inde contractum, Uwori
vint Bugputatitiæ protinus adharere non po-
e zeſt ahſqut eidenti periculo incontinen-
e ziæ, neque ab eadem Reparari ſine pericu-
nite do ſceandalorum, & præjudicio duarum
uam prolium, quas jam ſacſceperunt ex boc
miatrimonio; hinc bumitllime Nupplicat
iaut Celſitudini Veſtræ, quatenus in tantis
ont pemiculis conſtituto ſubvenire, & ſuper
nI Pradiktoimpedimentogratiamdiſpenſa⸗
nobh zionis clementiſſeme impartiridignetur,
ut in ſuo Matrimonio protinus perſeve⸗
elm rare, debitum yetere & reddere liberè
d S& licité valeat, & denique etiam proles
ualle Jam ieſceptas legitimas declarare.
au Erat ioſum reſeriptum dignetur Celſitu-
10 0 do Veſtradirigere ad NN.
ſee ⸗= Hic oportet addi nomen & cogno-
men illius, ad quem diſpenſatio dirigi

N debeat. Locus tamen & Parochia, in
0. qua fuapplicans degit, quantùm fieri po-
teſt, debet reticeri & occultari, ne for-
dtDè ipſe Orator diffametur, aut aliis red-

ya conferentia vigefm
datur ſuſpectus de crimine, & contracto
ingde impedimenteo.

Proponuntur, & breviter reſok m
vuntur Caſus practici circa diſpenſatio- (il
ners in caulis matrimonialibus. dL
*WMiius cupiens inire Matrimonium
cum Titia ſibi jam pridem deſpon- in
faza, petiit, at Confeſſarius ſibi impe- k
raret Roma diſpenſationem ſiper im- co
pedimento affinitatis, quod incurrerat
peccando aliquottes carnaliter cum cou- n
fangainea ſauæ ſpovſæ in 2ao gradu. Cn-.
Pr⸗harins lIubens hoc beneficium præſtitits
NJuo Penitenti. Sed ecce! prius, qan i
gratia diſpenſationis Roma aavenit, T-. (

Jas ‚peceavit cum eagd-t conſanguinea ſuiug 1

VSponſa y qun ratione Confeſarius dubi- (
tat, an hoc non obſtante, poſſit diſpen-† 1
ſJationem executioni mandares Quia u-
ieii?
504 R. Poteſt Confeſſarius, hoc non ob-
ſtante, diſpenſationem exequi. Ra-
tio eſt: quia Titius iteratò peccando 1

——
— ☛☛

cum eadem conſanguinea, non contra- (
cir duplex impedimentum; quemad.

mo⸗-

De impetr. diſpenfationibus, & . 473
modum non incurrit duplicem irregu-
laritatem, qui in eadem excommunica-
tione conſtitutus ſæœpiùs celebrat: ſicurt
ergo talis non tenetur insupplica expri- *

— —,,

amnbe

teb mere, quòd ſæœpiùs celebraverit, ita nec
i ille tenebatur exprimere, quod iteratèò,
2 vel ſœæpiùs peccando cum eadem conſan-
guinea, contraxerit impedimentum
cum fſua ſponſa. “
Secus dicendum foret, ſi Titius 5oy
n. interea non amplius cum eadem,
inpet.. ſed cum alia ejuſdem ſponſæ ſuæ
. conſanguinea peccdſſet carnaliter; quia
er per talem copulam contraxiſſet aliud, &
ad numeré ſaltem diſtinctum impedimen-
„o. tum affinitatis. Ec quia Confeſſario
GH non fuit delegata poteſtas diſpenſandi
ſin in pluribus impedimentis, ſed in illo
„. ſolùm, quod contraxerat peccando car-
naliter cum conſanguinea ſponſe in lit-
α reris ſeu Supplica commemorata; hinc
ℳ C(Confeſſarius vi hujus diſpenſationis
NeD præcisè non poſſet Titium habilitare,
H ad validè contrahendum cum T itia ſua
ſponſa Matrimonium. Vid. Carden. in 2.
onot. Criſi. diſſa. n.62. LaCroix n. 91 9. &990.
. Dices: Sed Titius ſupponitur itera-
ande t% peccàſſe cum eadem ſuæ ſponſæ con-
er ſanguinea, poſteaquaàm diſpenſatio Ro-
M mg jam fuit expedita: ergo Confeſſa-

o. Gg 5 rius

47/ 4 Conferentia vigeſima —
rius nullatenus poteſt procedere ad

executionem diſpenſationis.

706 RK. neg. conſeq. (Qia, ùt notant
* Doctores communiter, tales diſpen-
ſationes non ſortiuntur effectum à dic
cxpeditionis Romæ factæ „ſed à tem-
pore executionis faciendæ per Ordi-

narium, vel alium delegatum, cui

executio demandata eſt: neque ante

executionem habent rationem gratiæ
factæ, ſed faciendæ primàm. Vid.
Gobat. Theol. exper. tr. 9. n. q31t. vel
QAun. tr. SF. c. 97. A. n. ryg.
Dices adhue. At quid, ſi Titius, X
Confeſſario jam diſpenſatus, iteratò
peccâſſer carnaliter cum eadem ſuæx
ſponſæ conſangninea, antequàm contra-
heret Matrimonium, poſſêtne ab eodem
Confeſſario diſpenſarliꝰs·
707 R. Non poſiet. Ratio eſt : quia
Confeſſarius ſolùm poteſt diſpenſare in
impedimento jam contracto pro eo
tempore, quoò diſpenſat: communiter

7

enim in litteris Apoſtolicis ſolet com-

mitti poteſtas cum hac clauſula: ut di-
Eenſoshac vices ergo ſi poſt diſpenſa-

tionem ſupponatur iteratò peccàâſſe,

& peccando contraxiſſe impedimen-
tum, jam Confeſſarius nihil, ampliuùs po-
terit vi prioris diſpenſationis.

4 De impetr. Aienſarianibus, &. 17 5
CAsSIIS SECINDIS.

t Okmeronins Romaæ impetravit facull

e. * tatem ſeu diſpenſationem, contra-
lie bendi matrimonium eum Sempronia,

ornr. Abi in 3tio gradu confſanguinea z quod
tli⸗ & factum. ZJam verd poſt matrimo-
ai nium celebratum incipit dubitare, I.
di An diſpenſatio obtenta non fuerit ſubre-
e ytitia & nulla, eòudd in ſua dapplica

d ullam ſecerit mentionem de voto Reli-
el gionis ingrediendæ, quö ſè obſtrinxerat.
4 Et quia modò verſatur in periculo incon-
4 tinentiæ s hinc pariter 2dàdubitat, an
15 Kuper eden ee recenſitis non
I2 oſſit diſpentari ab Epiſcopo ?à Quidre-
do MWondendum994g2 V
en 1 R. ad primum. Sempronius non im- 708
N meritò dubitat de valore diſpenſationis
u & matrimonii: licèt enim nonnulli alf-
n ryment, poſſe impetrari & peri diſpen-
„ ſationem pro uno impedimento, alteròô
ter reticito ſeu non expreſſo, præſertim ſi
hoc ſit diffamatorium, ex cujus ſcilicet
“ manifeſtatione ſequeretur infamia: at-
ſ⸗ tamen ſi ex tali manifeſtatione nulla ſe-
8 noſtro caſu ex manifeſtatione voti in-

8 grediendi Religionem, probabilius
oymnino eſt, diſpenſationem eſſe nul-

lam, ſi petatur pro uno tantùm, alterò

impedimento ſuppreſſo. Ita Sanchez
. S. dAiſp. 23. Z. 2. Baſil. Pont. Suarez &
Salmanticenſ. apud Clericat. deciſ. zo.n.
10. Katio eſt: quia in Supplica omnia

illa ſunt exprimenda, ex quibus diffici-
lior redditur diſpenſatio: atqui procul
dubio difficilior redditur, dum Orator

pluribus eſt obſtrictus impedimentis,
quàm dum unéô tantùm: ergo ſi non om-
nia, illa ſaltem, quæ ſine diffamia po-
teſt exprimere, referat in Supplica, di-
ſpenſatio probabiliùs redditur nulla.
709 R. ad zdum. Poteſt in tali Caſu Or-
dinarius diſpenſare. Ratio eſt: quia

ſecunduùm dicta n. 491. Epiſeopus potefſft

diſpenſare in impedimentis occultis ju-

re ſolùm Pontitficio introductis, dum

urget neceſſitas, & inſtat periculum a-
nimarum, præſertim poſt Matrimoni-
um jam contractum: at in noſtro caſu
ſupponitur ſubeſſe periculum anima-
rum, & ſimul impedimentum (ſi quod
adhuc ſubſit) eſt occultum: licèt enim
ſupponatur conſtare, Sempronium con-
traxiſſe cum conſanguinea, omnes ta-
men jam credunt, & ſupponunt, hoc
impedimentum beneficiô diſpenſatio-
nis Pontificiæ fuiſſe ſublatum: ergo.

Sanch. Lib. 2. de Matr. diſp. zo. n. 3. &

Fe

=

vj

uum

1*

l⸗

bit

eNH

De myetr, diſzenſationilu, &. 477
4 Tambur. lib. §. tr. 2. c. 4. apud La

O diſpenſationem ſaper impedimento
aßinitalis, contrasto ex inceſtu commiſ-
J cum ſorore putatitiæ ſuæ IIxoris. Lueia
verò in Brevi Apoſtolico continebatur
bec Cauſula, ut diſpenſes - ſablata
00 caſione , & Cajus dict am ſororem Nuc

butatitiæg conjugis noluit domö ejicere;

binc Confeſfarius noltuit exequi aiſpenta

tionem. Qua ratione idem Cajus po

ſtulavit Bréve Apoſtolicum ſibi reſtitui;
quæſiturus alium Confelſarinum minus
rigidunm vel ſerupuloſiem, qui ſibi gra-
tiam diſpenſationis impertiretur. Qua⸗
ritur jam I. An Confeſſarius bene fe=
cerit negando executionem diſpenſatio-
nis?* 2. Utrum tradendo Breve Apoſto-
licum Cajo, non incurrerit excommuni-
cationem ? Quia in litteris Apoſtolicis
continebatur ſequens elauſula: quas
(litteras) ſub pœna excommunica-
tionis latæ ſententiæ laniare tenea-
ris, ita, ut nullum eÄarum exemplar

47 8 Cconferentia vigeſima
exſtet neque eas Latori reſtituas.
3. Itram alius Confeſarius potuerit
eaſdem litteras exequi, diſpenſando cum
cgoggs
510 R. ad primum cum diſtinctione. E-
lieri, ſupponatur fuiſſe conſtitutus in
occaſione proxima, eò quèd etiamnum
cum ea peccare aſſueverit, ſimulque oc-
caſionem nolit relinquere, vel ex occa-
ſione proxima facere remotam, dicen-
dum, quòd Confeſſarius bene fecerit
non exequendo diſpenſationem, quippe
quæ in tali ſuppoſito nullam habuiſſet
vim. Contra verdò, ſi ſupponatur Cajus
non fuiſſe conſtitutus in occaſione pro-
xima, aut certè paratus ex occaſio-
ne proxima facere remotam, foœminàm-
ue quàmprimùm abſque periculo in-
amiæ potuerit, dimittere, Confeſſa-
rius malè feciſſet, eidem denegando
beneficium diſpenſationis, utiq; non ſine
Frari injnris. Ratio eſt: quia hæc clauſu-
a: ut ARiſpenſes ſublata occaſione, intel-
ligitur de occaſione proxima, quam
diſpenſandus tenetur deſerere, non au-
tem de occaſione remota, prout teſta-
tur Gobat. Quin. tr. 5. 6&. 37. n. 1I59.

4

..%

La Croixn. 977. & alii.
.

*

a

Ron

r
ita
n

De impetr. diſpenſationibus, &c. 479
R. ad zdum. Confedarins traden- 5II
do litteras, non incurrit excomtnunica-

tionem. Ratio eſt: quia per memorataâ
ℳ elauſulam tantùm jubetur, ut litteræ A-
Poſtolicæ lanientur, ſeu lacerentur poſt,
5non verò ante executionem illarum.
. Quin etiam, ſi poſt executionem eas re-
In ſtituiſſet, præſertim j jam laniatas 4 id eſt,
uin ur Gobat cit. u. 26 7. & alii intelligunt)
e⸗ ita deſtructas, ut pro foro externo non
er ampliùs eſſent uſui, utputa ſi ſi igillum
. fregiſſet, vel litturam per medium in-
rie duxiſſet &c. probabiliùs non incidiſſet
Ne. excommunicationem; quia hæc cen-
ſer ſura videtur in eum ſolùm ferri, qui
s non laniat, non verò in illum, qui la-
ro. niatas reſtituit: Pontifex enim ideò ſo-
lùm videtur præcipere ut dilanientur,
n⸗ & non reſtituantur Latori, ne amplius
ir⸗ poſſint eſſe uſui: at, licèt reſtituantur „
uA tamen non ampliuùs erunt uſui jam dila-
do niatæ, ſeu laceratæ: ergo.
o KR. d 3tium, attendendum eſſe ad: 512
i eæxternam Brevis Apoſtolici inſeriptio-
lel nem, cuinam ſcilicet executio fuerit
Vun demandata 2 Quando enim executio
⸗ demandatur ſub his terminis: Diſereto
“ viro Confeſſario ex approbatis ab Ordi-
. vario, tunc quilibet ex approbatis ab

Ordinario Confeſſariis, poteſt exequi
, 4

488 Cconfereniia vigeſima
diſpenſationem; de quolibet enim Con-
feſſario approbato ſupponitur, quòd ſit
vir diſeretus. Ita Sanch. l. y. diſp. 27.
n. go. Bonacin. Tamb. & alii, quos ſe-

quitur Cleric. cit. n. 36. Si autem

executio diſpenſationis ſit demandata
& inſeripta hêc modo: Diſèreto viro
Confeſſori Magiſtro Theologiæ, vel De=
cretorum Doctori, tunc diſpenſationem
exequi ſeu impertiri nullus poterit, ni-
ſi ſic Doctor in Theologia, vel juris
canonici, vel aliunde privilegiatus.
Ita rurſus Sanch. Gobat. cit. n. 155. Ka-
zZenberger ubi ſuprà a. 3oD5.
Dictum tamen eſt: niſi t aliunde
privilegiatus; nam tale privilegium
ſpeciale, exequendi litteras Apoſtolicas
clauſulã mox commemorata inſcriptas,
dbtinuit Inclyta Societas Eſu per Gre-
gorium XIII. 3. April. 155a†½. vi cujus, non
quidem omnes ejuſdemsocietatis Con-
feſſarii, ſed illi duntaxat, qui ab Eorum
Præpoſito Generali, vel de Fjus licentiaà
Societatis Superioribus ad id ſpecialiter
fuerint deſignati, litteras Apoſtolicas;

datas cum elauſula memorata, poſſunt

exequi. Et quia eòͤdem privilegio per
communicationem alii Mendicantes
gaudent, prout docent Sanche?z cit. l. 5.
diſß. 34. n. II. Boſco, Herincx, keif.
en⸗

3ppor

guia

noͤſpe

ſ

Mrtit

Potis
quan

mwval

ſerinr
liene
tracta
leeltr
teaty
Gobt

—

De imett. diſzenſationilux, rc. 481
fenſtuel, Roderiquez tom. 1. Q. Reg.
S §. En. & alii; hinc no-⸗
ri Confefſarii, ab A. K. P. Miniſtro
Provinciali de licentia Reverendiſffimi

patris Generalis ad hoc ſpecialiter de-

putati, poſſent hujuſmodi litteras exe-
qui. 2dè. Idem privilegium per ſpecia-
lem Bullam Exponi nobis. datam die z27:
Nov. 1679. Innocentius XI. conceſſit
Lectoribus Jubilatis noſtri Seraphici
Ordinis. Vid. aupplem. Decalog. noſtri
P. Kazenberg. c. I. debt. 4. n. 395. Keif-
fenſt. Apzend. n. 444.
Corollaria ex dictis inferenda.
COlliges ex dictis primo, clauſulas, quæ in Bre- 14
vibus ſeu litteris Apoſtolicis communiter iolent
apponi, accuratè, & ad'amufſſim eſſe obſervandas; ti
quia negotium eſt graviſſimi momenti, & nulla ſfi-
ne ſpeeiali eonſideratione ſolet apponi, proindéque
merito ſummus Pontifex præſumitur velle, ut omz
nes & ſingulæ accuratè obſerventurztum etiam quia
potiores ſolent apponi per modum conditionis ſine
qua non. Quare ſz Confeſſarius eas non obſervet,
invalide, aut Certè illicitè aget diſpenſando. Cæ-
terùm, declatare, quo ſenſu quævis clauſula ſit intel-
ligenda, res eſſet haud exigui momenti, & fuſioris
tractationis: nonnullas hactenus explicuimus per
decurſum. De reliquis vero, ſi dubium oriatur, plaz
ceat videre noſtrum P. Kazenberger proximsè cit. vel
Gobat Quin. eit. tr. F. c. 37. à n. 7140%. vel denique

7

715

.

71I6

482 Conferent ia vigeſima

Clericat.cit. deciſ. 40. a.. Ig. aut La Croix à. 93§.
ubi diffuſius ſingulas explicant clauſulas.
Coll. 2dò, & ex dictis cum eodem P. La Croix
n. 977. jnferes „ quomodo in praxi ſit proceden-
dum ad executionem litterarum Apoſtolicarum.
Primò itâque, ſi acceptéò Reſcripto diſpenſandus te
elegerit ad earum executionem, ipſo præſente opor-
tebit aperire litteras; & ſiquidem conſideratis om-
nibus conditionibus ac clauſulis inibi contentis,
deprehendas, preces ſupplicantis veritate ni-
Xxas, ipſumque pœnitentem eſſe paratum ad
præſtanda omnia, quæ in dictis litteris apponuntur;
2. jube, ut ad confefſſionem ſeſe, diſponat. 3.
Audita confeſſione injunge pœnitentias præſcrip-
tas, adjunctis debitis admonitionibus. 4. Declara
prolem, ſi quà ex putatitio matrimonio ſuſceperint,
legitimam. 5. Impertire abſolutionem tum à Cen-
ſuris, tum etiam à peccatis, cum intentione, vel po-
tius expreſſione diſpenſationis in impedimento. 6.
Denique hoc ipſum, quod diſpenſaveris, pœnitenti
tuo declara, & 7. litteras modé prædicto dilania,
frangendo ſigillum &c. g. Tandem eſto ſollicitus
& circumſpectus, quò meliori modo matrimonium

inter putatitios Conjuges poſſit, vel debeat revali-

dari, juxta dicta ſuperius n. 3 94. & ſeqq.
Dices. At quid, ſi ommibns penſatis oriatur qu-
bium, an facultas aut gratia diſpenſandi ſe extendat
ad talem caſum & circumſtantias, in quibus poœni-
tens noſcitur conſtitutus?
R. ad hoc cum Thom. Tambur. lib. I. Decal. t. 3.F.
7. V. Diſpenſatio. n. 2z. Si certus ſis, te poteſtatem
habere diſpenſandi, & dubites, an ad hunc caſum ſe
extendat, præſumendum eſt pro extenſione; quia
poteſtas diſpenſandi velut quid favorabile, eſt latè
interpretanda: e contra ſi dubites, an ipſa⸗ diſpen-
ſatio, quæ tibi conceſſa fuit , fe extendat ad hane
ve

1

velil
callit
efed

erit,

gulae

—

—

orbit⸗
taliter
tra ez
Votun
C0
Henl
dubit
nelis
eller⸗
Manch
1ls.
aden
ubit
bio 9
(auſa
elle
tionie

—

54

ſir Le⸗
lit ati⸗
Pan
Lexriſ
6. U,
. m⸗

. Deng

40t

ebel⸗
etun.)
UAlste
epor⸗

tent,
te Hl⸗
m 14
unrn

.
n.

. z.
eſeti.

eelara
erint,
40en⸗ 4
Felpo⸗
to 5.
enti

lroin
Hicns

Cnlun
reril⸗

ur dH

geglt
⸗
Pon

115%

aen
link
ejgin
h
er⸗

Ne⸗

De impetr. diſpenſutionibus, &. 483
vel illam circumſtantiam v. g. an Pontifex in voto
caſtitatis diſpenſaverit totaliter, an verdò ſolùm ad
effectum contrahendi matrimonium? judicandum
erxit, diſpenſaſſe ſoluùm ad effectum matrimonii;

quia diſpenſatio velut quid odioſum, & à jure ex-

orbitans, eſt ſtricte interpretanda; unde ſi conjux
taliter diſpenſatus peccet cum alia, non ſolùm con-
tra caſtitatem & juſtitiam, ſed etiam contra ſuum
votum ſemel emiſſum delinquet.
Coll. 3tio, Eum, qui certus eſt de impetrata di- 5 17
ſpenſatione, & dubitat, an ea fit valida, quia v. g.
dubitat, an quod ex preſſit vel tacuit, ſit cauſ fi-
nalis, nec ne? 1 ſatis probabiliter poſſe præſumere,
eſſe validam- Ratio eſt: quia in dubio eſt incli-
nandum potius pro valore, quàm pro nullitate ac-
tus. Tambur. cit. n. y. Gobat tract. 9. n. 652.
Eadem ratione Sanch. Dicaſtillo de Matr. diſp. §.
dubit. 6. n. 1IS. & alii inferunt, generatim in du-
bio, an ſatis probetur veritas narratorum; item an
cauſa allegata ſit finalis, vel verò impulſiva tantùm,
eſſe præſumendum pro valore actüs ſeu diſpenſa-
tionis.

PARERGA EX HNIVERSA
SCOTI THEOLOGIA.

g. Heologia Viatorum non eſt propr iò dicta ſcientia.
2. Barrnr in Divinis diſtinttio ex naturz rei,
ſen Scotiſtica ; quæ 3. mullatenus prejudicat D. Emoli-
tati. 4. Deus eſt ſimpliciter immutabilis, tam phyyſcs,
quaàm moraliter. p. Creaturz raterita G IJatureæ, non
coexiſtunt phyſies æternitati divinæ, ſeèd tantum objetctive.
6. Ubiquitas Dei non hene infertur per conſequentiam
for malem ex PEjuſaenm onnipotentia Vel Per atione. 7.
Ders ab ägterno cognovit omnia fut nra contingentia „ e-
2 tiam

tiam libera, à tauſis ſecundis dependentia; tam abſoluta;
quàm conditionata; §S. non quidem in ſe ipſis per ſcien-
tiam mediam; nec 9. vi decreti prædeterminantis, ſed

16. éa cognovit in ſua Eſſentia ut aſfelta decreto conco-

mitante. TI. Prædeſtinatio eſicax Electorum ad glo-
riam fuit falta dependenter ab eorum meritis 3 ſicut
& 12. Reprobatio Damnatorum dependenter ab eerum
demeritis. 13. Myſterium Ss. Trinitatis, etéam ſuppoſita
revelalione, non eſt ſolo lumine naturali demonfſtrabile-
14. Solaz proceſſio Filii, non item Spiritüs ſancti, eft Gene-
ratio 3 ciejus 1v. ratio proxima eſt hæc: quia Filius in
Divinis procedit per intelleétum & naturaliter, Spiritus
S. autem per voluntatem & libere libertate eſſentiali. 16.
Natura Divina, at præſcindit àd Perſonis, habet peculia-
remé propriam ſubſiſtentiamzidebque præter tres ſabſiſten-
tias relativas admittenda eſt ata ſubſiſtentia abſoluta.
77. Perſonæz D conſtituuntur, & ab invicem diſtinguuntur
per Perſonalitates, ſeu (Aat alii dicunt) proprietates perſo-
nales Felativas. 1§. Spiritus S per ſe & ab intrinſeco non
petit procedere à duobut Suppoſitis vel Perſonis 3 unde
quant um eſt de ſe, potutſſet qus perfectè procedere à ſolo

Patre. 79. Qud Aſiper impoſſibile defalto non proceſſilſet

à Filio, nihilominus reéaliter perſonaliter ab Illo diſtingue-
retur. 20. Beatituao non in ſola viſione, ſed ſimul, 24
quiagem principaliter in Pruitiane ſita eſft. 21. Ne quidem
per abſolutam Dei potentiani ſieri poſſe judicamus, ut ocu-
lus corporeus ele vetur ad videndum Deum at in ſe eſt. 22.
Eſt tamen poſſibilis Wecies impreſſa D. Eſſentiæ; eanadem
claré & diſtenléte repræſentans. 2 3. Intelleltus creatus
ad viſionem beatificam conturrit per modum cauſz eſzcien-
zis, & quidem principalioris; 24. hinc intelleltus per-
Ffeltior cum zquzli lumine poteſt producere viſionem per-
Fectiorem, quaäm alius mindus perfeltus. 2 . Eff poſſtbilis
viſio bealifica præciftva. 26. Plures Angelos ſolb nume-
ro Aiſtinältos nedum poſſebiles cenſemus, ſed & probabilits
aefalto dari 2. Et quamvis ſolis naturæ viribus ab-
Roluts loquendo yohſint penetrare, & cognoſcere ſecreta cor-
aium

Aum⸗
ten?
tion

6p⸗

vint

yjoh

1.
. ,.
(ram
aut
Pera
Uere
ſorn
alt
bili
ſtr
ſen
beee
tnu
nul
mo⸗
rat
lan
nia
ace
Ae
haß

Ver

ſelen dium, probabiliàs tamen defalto en non cognoſeunt, ſal-
,·ſen tem omnia. 25. Potuerunt in primo inftanti ſuz creaz-
Nti tionis peccare. 29. Primum Luciferi pezcatum non fuit
9 ant fſuperbia formalis, ſed Philautia. 30. Canſcientiam in-
AI eH vincibiliter errantem, ſi dittet aliquid üt præceptum vel
prohibitü, tenemur ſequi, non item, ſi ſit vincibiliter errans.
Hum 31. Per ſè loquenado licitum eſt ſequi Sententiam minus
peſ probabilem relicta probabiliore, niſt agatur de valore Sa-
male “ cramenti, vel de actione cum periculo damni ſpiritualis,
Ge aut corporalis tertio inferen di. 32. Actus externus ſu-
idn peraddit interno diſtinétam bonitatem vel malitiam. 33.
Pphin Percatum qua tale, ſeu malitia moralis peccati conſeſtit
ali 16. formaliter in privativo, 6 34. immediats fungatur in
elul actu voluntatis,mediats autem in voluntate. 35. H poſſi-
Mer. bilis pvura omiſſio libera peccaminoſa 3 quæ 36. tunc incipit
ſhti. eſſe peccaminoſa, quando urget præcepti ponendi actum, &;
untur ſimul eſt in poteſtate omittentis, ponere abtum vel non. 37.
eſſi Peccata venialia, quantum vis multiplicata, non conſti-=
e ton tnunt formaliter peccatum mortale; 38. immò voluntas
ul nullum vensale tantaàm vitandi, per ſe loquendo, non eſt
46 mortaliter mala. 3 9. Peccatam mortale, nequidem in
ſ ratione aſfenſæ, . Rmpliciter Gintrinſecè infinitum, ſed
igr. tantàm extrinſecè, 6 ſecundum quid. 4o. Peccatum ve-
14,G niale conjunttum cum mortali, in inferno nequidem per
git aceidens punitur pœnaä zeterna. 4I. Beatiſſima Virge
e Maria fuit concepta ſine labe peccati origenalis; 412. nec
. 11. babuit debitum proximum illud contrabendi, 13. bene
nts verò remotum. 44. Decedentes cum ſolo pecrato- origi⸗
e nali, non patiuntur. pænam Jensis ſed adamni ſolum.
S 45. Lex dud talis adaæquaté conſcſtit in ſolo actn volunta-
gur⸗ tis, quò legislator vult, ſuos Habditos ad aliquia aaſtringe-
, 7. 46. Promulgatio non eſt de JWentia legis, ſed tan-
ſiin tum conditio ſine qua lex non obligaret in actu 24o. 77.
fum. Lex vetus fuit per Chrißtum abrogatz, ſed in die Penteco=
kfes primum, adum nova fuit ſolemniter promulgata: 48
“ ab eo tamen empore non Ffuit. FKatim mortifera. 49 Po⸗=
Gr. teſtate Eccleſiæftica per ſeé? directè poſſant præcipi ant Pros
„ Hh 3 tbi-

—

hiberi abtus mers interni. go. Leges tum Eccleſtafticæ',
tum etiam civiles, per ſe loquendo non dependent ab accen-⸗
tatione Populi. I. Poteſt Legislator humanus in ma-
teria etéiam formaliter gravi obligare leviter. „2. Pe-

regrini per ſè loquendo non tenentur legibus particularibus

locorum, per quæ tranſeant. „3. Per actus formaliter
malos poreſt introduci conſuetudo legizima, habens vim
legis. 54. Omnia peccata venialia colleltivè ſumptaz
bomo vitaxre nequit, niſi cum Privilegio ſpecialis gratic.
VV. Omnibus onenino hominibus datur a Deo gratia ſuf-
Eciens ad obſervantiam mandatorum requiſita. 56. Gra-
1ia ſuſciens & eſſcax non diſtinguuntur entitativs; 57.
Rcut nec habitus charitatis ab habitu gratiæg. S Ulti-
mæ diſpoſitiones ad gratiam non procedunt eſfeltive ab ip-
ſa gratig, ad quam diſponunt. g. Defalto nec altus
amoris Dei ſuper omnia, nec coutritionis habet vim
juſtißcandi formaliter; ο. quin immò, nec ipſa gra-

tia ex naturz fun habet vim juſtificandi, ſed tantum

ex Ordinatione Divinaz hinc &. abſoluté loquendo gra-
tia in ratione qualitatis ſpeltata, poſſet ſimul in eodem
Subjelbto ftare cum peccato mortali. 62. Poſſet Deus ab-
ſoluts loquendo homini Aimittere peccati abſque infufione
gratig, &; 63. abſque retractatione peccatoris. 64. Merita
mortiſßicata vVi juſtifationis reviviſèunt nedum ad inte-
gram gloriam, ſed etiam ad integram gratiam. 65.

Cbhriſtus vi praſentis decreti adhuc venißſet, etiamſi Adam

non peccàſſet. 6. Anima Chriſti fuit formaliter ſanc-

tiſcat ſanktitate aocidentali per gratiam habitualem,

& non per Unionem bhypoſtaticam. ⁶7. Gratia habitua-
lis Chriſto collata, fuit ſismma de lege ordinaria: 65.
abſolutè tamen loquendo potuißſet adhuc intendi. 66g.
Merita Chbriftinon ſunt ſimpliciter infinita; o. Ejufß-
dem ſatisf altio fuit quidem abundans, non tamen ad a-
Pices juris, Vel ad rigorem juſtitiæ falta. I. Chriſtus
Dominus fuit prozime impeccabilis, non tamen vi Unio-
nis Eypoſtatica zmmediaté ; unde 72. etiam in ſenfu com-
Feſito ejnſdem UEnionig dici non pot eft ſimpliciter impecca-
i-

K
“H

Lbilie
Der
vi
yon
Lon

Sſ

UIII

/.

Ur/,

inn.

ililie

ſan

lione

kur 4

u⸗

62.
i⸗
ſii⸗
Ete
Gpe⸗

at

Leri

i, bilis. 73. AMhenſus ſidei nofiræ ultimats reſolvi debet in
g. d& Deum ut eft prima veritas, & inf allibilis in revelando,
“ vi cujus nec falli voteſt, nec fallere. 34. Revelatio D.
Ne non ingreditur objectum formale motivum ſidei. yy.
Gie Concluſio illata ex duabus revelatis eſt de fide; 76. ſicut
ltr. & ſequens propoſitio: modernus Pontifex BENIEDICTUS
W XIII. eſt legitimus Vicarius Chriſti, & D. Petri Succeſſor.
m 77. S. Pontifex eſt ſupra Conciliun; yS. eſtq,; at Deoc-
a tor univerſalis Eccleſiæ ex Cathelra loquens, znf allibilis

—

“ in materia fidei & morum, etiam independenter à Con-
cilio. 79. Aätus fidei poteſt ſtare cum evidentiz in atte-
r. . ſtante. So. Si Deus cuipiam rewvelaret ſnam damna-
li. kionem propter peccatum futuri, adhuc poſſet, inumd tenere-
6, „ tur ſperare beatitudinem; S2. Secus, i revelaret propter

α eccatum præteritum, quoc Deus nollet amplias dAimittere.
vn 82. Actus Charitatis in Via ſpecie differt ab altu charita-

. . . . S» = n .
r. vis in Patria. §3. Deum interéhominem verſari poteſt ju-

en Nitia commutativa, 84. non tamen ſtrilte talis. §& v. Non
Pr. 5 eſt poſſibile dominium duorum in ſolidum, quod ſit plenum,
on Operfelum,ſive permanens,ſive etiam inſtantaneim. §6.
. Uſus ſimplexr fabti eſt ſeparabilis à dominio, etiam in re-
ſu. bus mico uſu conſumptibililus. 7. Clerici ſæculares ſunt
u veri Domini reddituu Eccleſiaſticorum, etiam ſuperftuorum;
zer. §S. nihilominus ex præcepto Eccleſie obligantser tales red-
. Aitus ſuperfluos applicare ad pias cauſas. 9 9. Nonz licet
lin Judici ad mortem condemnare illum, quem privatz ſcien-

tiâ novit eſſe innocentem. 90. Fures licite quidem occi-
duntur, ſed non præcisé propter ſurtum ſimpiex. ogr.
Poſſeſſor bonæ ſidei licitè redait rem furi, ſin aliter ſaum pre-

n⸗
e,
itus⸗

4

tium recuperare nequeat. 92. Qui pes culpam Theologicam
4 le vem, ortam ex inadvertentia,alteri inlulit quant umcun- .
que grave damnum, ante ſententiam Judicis non tenetur
. na compenſandum illudl damnum; 93. Probabilids tameis
i . tenetur , qui per karte minuta deliberaté tommiſa, Jac-
li. ceſſvè grave daminum intulit“, tametfi ne 52 ultimo Ti-
e dem furto gravitatem formalem dTamni animaa vertiſſet.
rt 94. Contrattus ex gravi metu injufts incuſſo ad extor-
. Jusn-
R

quendum altum initi, tam jure naturæ, qudmietiam poſiti-
vo ſunt validi, aliquibis duntaxat exceptis. gS: In ſtatu
innocentiæz non fuiſſent inſtituta Sacramenta. gé6. Cir-
cumciſio fuit proprié diétam Sacramentum. 97. Sacra-
menta N. L. cauſant grattam non phyſice, ſed moraliter
tantum. »S. Sacramenta Vivorum quandöque per acti-
dens conferunt gratiam primam. 99. Submerſio per
ſe occiſiva non ſuſcit ad valorem Baptiſmi. 700. Par-
vuli Infedelium, Prineipibus Catholicis politicè ſubjedtorum,
non tantùm valideè, ſed etiam per ſeè loquendo licits bapti-

zari poſſunt, aultoritate ſaltem publica. 101. Miniſter

extraor dinarius Coönfirmationis ex commiſſione Papæ, po-
teſt eſſe ſimplex Sacerdos. 1oz2. Forma conſecrationis
Calicis eſſentialiter in his tantum, vel zqui valentibus
verbhis conſiſtit: hic eſt Calix Sanguinis mei. 793. A-
qua vino mixta in alice, mediats ſolum convertitur in
Sanguinem Chriſti. 104. Actiotransſubſtantiativa non
AI productiva, ſed adauctiva tantùm. 1055. Utrum
ſacramentum Pœnitentiæ qua tale formaliter conſiſtat in
ſola abſolutione, an verò etiam in altibus Panitentis,
problema eſto. 106. Poteſt ; immò ex charitate debet, ſal-
tem ſub conditione abſolvi Moribundus, de quo conſtat,
gquòad Chriſtians vixerit, tametſi pie &, nune nullum in eo
deprehendatur ſignum doloris, 107. Ad juſtißicationem
ſußicit attritio cum Sacramento Pœnitentiæ z 105. quod
deſfalto nunquam poteſt eſſe validum 6& ſimul informe.
109. An circumſtantias not abiliter aggravantes tenea-
mur confterè, problema eſto. 110. Extrema uncktio per
ſe & primariò eſt inſtituta ad remittenda fenaliter pelcata
ſolum venialia, & quidem immediats, ſine ulla Ppoſitiva
diſpoſitione ex parte ſubjecti requiſita. 111. Omnes

7tem Ordines ſunt Sacramenta, non item prima Tonfu-

ra. II2. Matrimonium Lefdelium ſemel validè eon-
tralctum ; nunquam amplius evadit Ssacramentum, licèt
adhdem veram convertantur. 113. Utrum autem
Fidelibus ratio Sacramenti valeat ſeparari à ratione con-
traktus metrimevielis preblema eſte:.

FR—

den

N ,

1
gicr⸗⸗

Nr ii⸗
ri⸗

r

.
eti⸗
linie
gtiott
tik
,4
4
4 NM
Utrun
e i
*
,
ln
z :4H

tion n

Elenchus Conferentiarum.

conferentia I. Pag.
de Natura, & obligatione Sponſalium. 1.
conferentia II.
De Sponſalium diſſolutione, & cauſis ea
dit olvendi. 22.
conferentia III.
De Impedmentis Matrimonii in Genere, &
de impedientibus tantum in Speeie. 4 5.
conferentia IWk..
de ImpedimentôErroris, & Gonditionis. 72.
Conferentia V.
Delmpedimento Voti, & Ordinis. 90.
Conferentia VI.

De Impedimento Cognationis. 109.
Conferentia VII.
De Impedimento Criminis. 135.

Conferentia VIITIr.
De Impedimento diſparis Cultus, & Vis
ſeu Metũs. 1 58⸗
Conferentia IXXX.
De Impedimento Ligaminis, & publicæ
Honeſtatis. 177
Cnferentia X.
De Impedimento Affinitatis. 200.
Conferentia XI.
Delmpedimento Impotentiæ, & .Ætatis. 222.
Conferentia XII.
De Impedimento Clandeſtinitatis, & Rap-
tus. 24 5.
Con⸗

Conferentia vII.
De Natura, & Efſentia Matrimonii, e- ¹ Pag.
juſdémque ſolemnitatibus. 273.
Coönferentia kIl,.
De Matrimonio invalido revalidando. 299.
Conferentia W.f/
De Divortio, ſeu ſolubilitate, & indiſſolubi-
litate Matrimonii. 325.
oonferentia XI.
De Matrimonii IUſu licito, & debito. 349.
Conferentia XrII.

De Matrimonii Uſu illicito, ſeu peccatis

Conjugum. 372.
Ccoönferentia XIII.
De Adulterio, & obligaione reſtituendi

inde contracta. 397.
L Conferentia XIX. —
DeAbortu, ‚Eéjuſdémque pœnis. 425.

Conferentia X.
De impetrandis, vel non impetrandis Di-

ſpenſationibus ſuper impedimentis Ma-

trimonit. 4 4.

Soll Deo LaVs., VIrtVS, S gra

tHar vVM aCtlIo sIne rine.

CONFERENTI
THEOLOGICO- MOR ALES,

E
— — —, rr

SPONS KArrBüs

E T

ð
=

Secundùm generalia Morum Prin-

cipia ex Probatis Doctoribus prac-
ticè reſoluti,

ZJuxta Mentem

DOCTORIS SUBTILIS
JOANNIS DUNS SCOTI

Publicæ Diſputationi expoſiti,

Primò, in Conventu Paclaviernii: 2d0, c-

tiam. ſub Comitiis Provincialibus
In Conventu Auguſtano PP. Franciſcar 4

V

Ss OεW£v᷑NNttAX

Et unà cum Parergis ex Univerſa Theologia

Focus

ALME PROVINCLE ARGENYNB 8
P.F. BENIAMIN EL BEL, SS. N

æctore Ordinario.
. D EF E N D E N T F
P. F. AMADEO KLIER, 88. Theologiæ Ca Jſato.
Die Menſis Horis §. ante, & 2. pofs meridiem.

5 SAVII, Typis Gabrielis Mangold, Typog.

Principis, & Epiſcopi Paſſavicniis.

VierFarbSelector Standard* -Euroskala Offset

Copyright 4/1999 VXyMaster GmbH wwW.yXymaster. com