Gg100_qt
author: Heinlein, Heinrich

—

i

A EEE RU

E

m

u

E

;

--

UE

-

—

:

-

N

—

-

TA

M

E

T

m

v

M

E

u ior ii

f

m

—

—

r N-

at

E

*

-

E^

u

at

h

;

m

æ..

h

$

^

4

"1

"

^

ais

-

-

.

"

Y

E

[j

*

"

H

M

: d

LA

m

^*

D

*

"2

W

ib um

:

as

M

n

x $

.

Ww

i

Y

—

- up(/?" szd* JMW(..

"ompakf. ^

Y

e$

-

Nzææ'

1709430 021

BLULLTEE ATT

UB Tüb ngen

äx

iA

D

ss rA

Pt ia N W/

ltusiese t cttlicc NU

L od

?l

—

BRRU OAANRUT

ÉÉ

æ?

|

H

-

s

A

E

"

t

m

3

»

v

— MEDVLLA

A HEOLOGLE

" MORALIS

Exbibens

uxftiones Sele&iores de Sacramentis in ge-

nere & Specie ; De Gratia juítificante, Cenfu-

tis, Horis Canonicis, Votis, &c,

Säcramcntis

autem fingulis Canones Concilii Triden-

vtini eandem materiam concernentes fubne&tun-

Duodecim in[uper Centurie Cafuum circa Sacramenta [in-

gula , aliasqs materias , acce[iére,

,Ad majorem deniq; fccuritatcm Propofitiones

ALEXANDRO VII. INNOCENTIO XI.

DRO VIII, & INNOCENTIO X

ALE?CAN

damnatae, utiliter adjiciuntur,

K,

-

)

!I.

&,æmä: f

PL

Operá €5 Studio

R. P-.-uchrici Hein

nafterio Theres ad S. Vitum Profeíli

lein Ordinis S, Bcncdi&i ,in Mo-

DoGoris &c.

? 99 'Theologiæ W

3 m

Cun permijfu Superiorum,

VET

r

Y

INorimbergaz

sumptibus Joannis Chriftopheri Lochneri. An, 1714.

— ——

-

—— U

W

*e

—

à

L

m

9

^

$53 (0 8EI

4 RATET IT

L2

- auiike:

E dl

"

SN

SSAN

,

N-

[| ——

2

T

V

*

ï

Y

$s

Ej

um

«

iS

N

»u

3

E

N

fz

À

E

'i

.

V

—

Y

u

'f

N

lef

EASN

-«'/

27 7

C2

3

s

»

,

4 2

Z

;

tx

cC-€-—

A

F/

z

l

i&

e

"

(æ;ä/

52l

/l $N

C

T

3

APPROBATIO.

ETIASSI

-;:ï

Wt&

er-

.Pus pö&humum Admodüm Reverendi,

we» 9

& Eximii P. Henrici Heinlein, SS, Theo-

US

as2 L

V

ia

z2 N

logie Doctoris, in quo tra&atus de fep-

*

i

a

X

tem Sacramentis erudit£, ac clare per

MV2IPS

v

modum cafuum explanatur, perluftravi,

in eo al

iquid fidei noftra regulis, aut bonis mo-

ribus contrarium , fed omnia fana , ac folida de-

prehendi; Unde cum infigni utilitate eorum , qui-

busSacramentorum adminiftratio incumbit, in lu-

cem edi poffe ctiam poft mortem do&iffimi Autho-

ris, cenfeo, ut fic palam fiat omnibus, veriffimum

effe illud Poetz : Vivit poft funera virtus. Da-

tum Herbipoli in Conventu Pradicatorum ,. Con-

verfionis S. Pauli Apoftoli 23. Novemb, 1712.

Fr. Thomas Gerwigg Ord. Praed,

SS, Theologiz Prefentatus &

Le&or Mppriá.

X2

Cafus

198 (v

w—m""*m**w-—

^

«

?

AfusC onfc,i-(:ntiæ nz. ab AR& EiimidP.

V

|/

/ Henrico HeinleinSS, Theol.Do&ore fu«.

1

y

»s

! cincte folide tamen pondere tam ratio-

(5

(

A

25 num quà

m authoritatum elaborati in

Sublevamen Confeffariorum, aliorumg;

uibus animarum falutem cura effe oportet, nil

continent fundamentis fidei, SS. Pontificum, Con-

ciliorumq; San&ionibus , aut SS, P. P. Do&rinis

Contrarium, Quin econtra opus conftituunt per-

quam dignum , in quo pofthumo Typorum ope

progenerato exhumata in feram pofteritatem vi-

vat defun&i au&oris memoria. Ita ego infra Scri.

ptus cenfco, Dabam Herbipoli in Conventu F. F,

Min, S. Francifci Conventual, ad $. Crucem die 20,

Augufti, 171-2?'

F. CaARorus WirruM Otd,

Min, S. Francifci Conventual. SS,

Theolegix &c, p.t, Le&or Qrd.

Opus

298 (0 $&

d

GRESGISNIUDEEN eEoondootpub. CRDUSERDRR Doccec

Aoer

ao edmec: V

7-

Pus boc po]ibumum ex manufcriptia Admodum

Y Reverendi 65 Extimii P, Henrici Heinlein auon-

dam SS. Theologie Do&oris ac Ordinis S, Bene-

m-*'

X

EL LE

di&i in "Monaflerio Therenfi profeffi. laboriose

colleüum, eum à Tbeologis perle&um nibil Ortbodoxe jidez

gut. [anis moribus repugnans contineat , fed potits auima-

rum Curatoribus in utilitatem cedere pojfe, judicatum fue-

rit ut prelo fübjiciatur, autboritate ordinarid concedo Her-

bipoli pridie Calend, Decembr, 4ngo 4H, DCCXII

£,

Philippus Braun SS. Theol, &

J. U. DoGor Protonotar, Aplicus,

Comes Palat, Cafar, Celf, & Re-

verend, Princip. Epifc, Herbip. in

Spiritual. Vicar, General, Confi-

liat. Intim, & Ecclef. Colleg. in

Haug, Decanus Mppriá,

X 3

PRAE-

o

. PR/EFA:ATIO'

LEcroREM BENEVOLUM.

l;

Ni&Ecoda Crambe defipit; Dicebant

K

veteres füper re identidem repeti-

$

N

"$

ä

f'

z

$2 ta, quz humano vel auditui vel in-

tellectui , ceu cuidam palato degu-

ftända off

rebatur.

At vero, difcrete. L.e-

Gor, hzc Medulla moralis denuo repetita,

indubié palato tuo grata erit, imo priori gra-

tior; Eo quod redeat cum fcenore uberrimo,

cum ingenti auGCario , przlongo nimirum

Syrmate plusquam bisSexcentorum Cafuum

de fingulis feptem Sacramentis; de Juramen-

tis; Votis; Horis Canonicis; Jejunio; Re-

ftitutione; T'eftamento; Variis item peccatis

in fpecie; Nec non de Legibus ; Judice ; Reo;

'lortura; Mutuo; &c. ediverfis, noftroq;

zvo laudatiffimis Authoribus excerpta pro

Animarum Paftoribus , earum curam tenen-

tibus,

$98 (0 88

tii;l;S:', aut ad eam afpirantibus; LIt paftora-

le munus in omni eventu facilius exequi , ac

pr

zdifficiles Confcientiae Cafus ferméabsq;

negotio refolvere valeant.

Defunctus Eme-

dullator R. P. Henricus Heinlein jamdum in

vivis, ne ab inteftato é vivis decederet, O-

puículum prafens per modum Codicilli re-

linquens , cunctos Ánimarum Guriones, Pa-

rochos, & Gonfeffarios, laborum fuorumhz-

redes confcripfit. . Porró in calceoperisad-

jedus eft geminus Index , isq; perpetuus;

Prior Medullz , pofterior vero Cafuum ma-

terias prodens. Interim mi bone , quisquis

hzc legis, ne frontem indignabunde contra-

has , fi forfan prxlo errores irrepferint ;

Quin potius nihil humani à l'ypographoa-

lienum exiitimes.

Ita

; his utere, Deumq;

pro Authore precare j

V

aic,

Monaft. 'Theres

Bie2o. Decemb.

3712

Perior & Conventus

Poidemi,

PRO-

PROP.SITIONES

SENTENTIæ

Summis PQntlflCIbI]S

ALEXANDRO. VII

INNOCENTIO XI

ALEXANDRO VIII

INNOCENTIO XIH

damnata ac prohibitz

DE

Mp THUSIN

t38 /)50( i

Y

-

A

AA

a

j a

22

p

"

; l r

st

pb d

".

»,

dquatee

d

deep daeptiros o

,V'»

r

p p p doep doep o dp d 6sb

x

z5

DIPAS

, f

DECRETA

Sanaiffi. in Chrifto Patris ac D.N. D. Ale-

xandri Papa V. in Congregationibus Generali-

bus San&tze Romanee & Univerfalis Inquifitionis , habi-

tis Fer, V, die 24; Septemb. :66?.-

In Cohgreg

atione Gentrali Santle Romane &fflhiwerfalz;f Inqui-

Fionis , b

abita in palatio Apo[t. Montis Quirinalis coram 5 2n-

D. Alexandro. dicviná provvid. Papá V. 11. ac E

&w: D. N*.

aminentiff. 65

Reverendiff..D D. $. R, E, Cardinalibus in-fota

- Republica Gbriftiana advversus heveticam prarvitakem Genera-

Iunquifitoribus à S. Sede Apoft. [pecialiter deputatis,

! ibw

a

Lt

&

f An&iffimus D, N. audivit non fine magno animi

[ '4 ."

d

€€

r

P

fui moerore , complures opiniones Chrittianae

&

/oN

TU

(4)

difciplinærclamt'ivas,&-animarum perniciemin-

L0

«

S/XS

pQ

ferentes, partim antiquatas iterum fufcitari, pat-

AL

A N

tim noviter prodire: & fummam illam luxurian-

- tium ingeniorum licentiam indies magis excre-

fcete, per quam in rebus ad confcient

iam pertinentibus mo-

us opinandi irrepfi

t alienus omninó ab Evangelica fimplici-

Patrum do&rina , & quem fi pro re&ta re-

tate, fanctorumque

gula fideles in praxi fequerentur,

ingens irreptura effet Chri-

ftianze vitae corruptela,

Quare, ne u

llo unquam tempore vi-

am falutis, quam fuprema Veritas DEUS, cujusverba in d-

ternum.permanent , arttam effe definivit , in animarum per-

niciem dilatari, feu verius perverti contingeret, idem San&tif-

fimüs D. N, ut oves fibi creditas ab ejusmodi fpatiofa, lataque;

4

per

A us

2

PROPOSITIOXES (13. DAMNATAE

Dd

per quam itur ad petditionem, via; pro Paftorali follicitudi-

ne in re&am femitam evocaret , earundem opinionum exa-

men pluribus in Sacra Theologia Magiftris, & deinde Eminen-

tiffimis, & Reverendiffimis DD. Cardinalibus contra hzre-

ticam pravitatem Generalibus Inquifitoribus ferio commifit,

Qui tantum negotium ftrenué aggrefli , eique fedulo incum-

bentes, & maturé difcuffus ufque ad hanc diem infra fcriptis

propofitionibus, fuper unaquaque ipfarum fua fuffragia San-

&itati fuze figillatim expofuerunt,

1. Homo nullo unquam vitz fuae tempore tenetur elice-

te attum fidei , fpei; & charitatis , ex vi

1

præcgpjtorum divi-

norum ad eas;virtutes pertinentiutn,

*

2. Vir equeftris ad duellum provocatu

s poteft illud acce-

ptare , ne timiditatis notam apud alios incurrat,

3, Sententia afferens, Bullam Coenze folum prohibere ab-

folutionem haerefis , & aliorum criminum , quando publica

funt, & id non derogare facultati Tridentini, in qua de oc-

cultis criminibus fermo eft, Anno r629. 28. Julii in Confifto-

tio Sacra Congregationis Eminent. Cardinalium, vifa & tole-

rata eft.

»

4. Praelati Regulares poffunt in foro c

onífcientiae abfölvc;

re quofcunque faeculares ab harefi occulta , & ab excommue

4

nicatione propter eam incurfa.

5. Quamvis evidenter tibi conftet Petrum effe hareti-

«um, non teneris denunciare , fi probare non poffis.

6. Confeffarius , qui in Sacramentali Confetfione tribuit

Poenitenti chartam poftea legendam , in qua ad Venerem in-

citat, non cenfetur follicitaffc in Confeffione, ac proindé non

eít denuntiandus.

. Modus evadendi obligationem denuritiandz follicita-

tionis eft, Si follicitatus confiteatur cum follicitante, hic po-

teft ipfuni abfolvere abíque onere denuntiandi.

€. Duplicatum ftipendium poteft Sacerdos pro eadem

Miffa Iicité accipere, applicando petenti partem etiam fpecia-

liffimam fru&tus, ipfimet celebranti correfpondentem , ídque

ï

poft Decretum Urbani VIII,

9.Poft

4 B ALB.X**AN—DR O F,

D

— 9. :Poft Decretum Urbani poteft Sacerdos ; .cui Miffzecele-

branda traduntur , per alium fatisfacere , collato illi minori

ftipendio , alia parte ftipendii fibi retenta.

1o. Non eft contra juítitiam, pro pluribus facrificiis ftipen-

dium accipere , & facrificium unum offerre; neque etiam eft

coóntra fidelitatem , etiamfi promittam; promilffione etiam ju-

ramento firmáta, danti ftipendium , quod pro nullo alio of-

feram.

*

ir, Peccata in Confeffi

one omifía , feu oblita ob inftans

periculum vita , aut ob aliam caufam, non tenemur in fequen-

ti confeffiohe exprimere, --

j

12, Mendicantés poffunt a

bfolvere à cafibus Epifcopis re-

fervatis, non obtenta ad id Epifcoporum facultate,

13. Satisfacit praecepto annuae Confeffionis , qui con

Et&-

tur Regulari Epifcopo

préfentato, fed Vab eo injufté repro-

bato.

1

14.: Qui facit Confeffionem voluntarié nullam , fat

iäfacit

praecepto Ecclefiae,

I$. Poenitens propria au&oritate fubftituere fibi alium

poteft, qui loco ipfius poenitentiam adimpleat.

16, Qui beneficium curatum habent, poffünt fibi eligere

in Confeffarium fim

Ordinario.-

,

pli;gm* Sa;erdotem' , Don approbatum ab

17. Eft licitum Religiofo, vel Clerico, calumniatorem gra-

via crimina de fe vel de fua Religione fpargere minantem oc-

ddere, quando alius modus defendendi non fuppetic: uti

füppetere non videtur, fi calumniator fit paratus vel ipfi Reli-

giofo, vel ejusReligioni publicé & coram graviffimis vitis pra-

i&ta impingere, nifi occidatur.

I8. Licet interficere falfum accufatorem , falíos teíftes, ac

etiam Judicem, à quo iniqua certo imminet fententia, fi alia

via non poteft ianocens damnum evitare,

19. Noh peccat maritus occidens propria au&toritate uxo-

rem in adulterio deprehenfam.

*

20. Reftitutio à Pio V. impofita beneficiatis non recitan-

À2

tibus,

4

—

PROPOSITIONES XLF. D AMNATAA, -

tibus, non debetur in confcientia ante fententiam declaratori-

am Judicis, eo quod fit poena,

21. Habens Capellaniam collativam aut quodvis aliud be-

neficium Ecclefiafticüm , fi ftudio litterarum vacet , fatisfacit

fuze obligationi , fi officium per alium recitet,

22, Noneft contra juftitiam , beneficia non con

ferre -grätiä,

uia collator conferens illa beneficia Ecclefiaftica pecunia in-

terveniente, non exigit illam pro collatione beneficii , fed ve-

luti pro emolumento tempora

;

li;,quod ;iþi conferre non tene-

?

batur.

23. Frangens jejüriium Ecclefie , ad quod tenetur , non

peccat mortaliter; nifi ex contemptu velinobedientia hoc fa-

ciat , puta, quia non vult fe fubjicere praecepto.

24. Mollities, fodomia, & beftialitas funt peccata ejufdem

fpeciei infimae ; ideóque fufficit-dicere in Confeflione fe

' pl'O»

curaffe pollutionem,

lam cum foluta , fatisfacit confäffïi*o*-

25, Qui hàbuit. copu

nis praecepto , dicens, commiffi cum foluta grave peccatum

€ontra caftitatem, non explicando copulam.

26.

ando litigantes habent pro fe opiniones zequé proba-

biles, poteft judex pecuniam ac

-

Siperg prqferenda fententiaim

favorem unius praealio,

-

-

2

Si liber fit alicuJus ]

unioris & moderni j döbet opinio

eenferi probabilis, dum non conftet, reje&am effe à Sede Apo-

ftolica, tanquam improbabilem.

28. Populusnon peccat, etiamfi

abfque ullä; caufa non re-

cipiat legem à Princip

e promulgatam, :

uibus pera&tis,

dum fimilium propofitionum examini

€ura, & ftudium impenderetur , íntereà ídem SanGiffimus

re mature confiderata ftatuit & decrevit , pradi&tas praepofi-

tiones& unumquamque ipfarum, ut minimum tanquam fcan-

dalofas effe damnandás, & prohibendas, ficut eas damnat, ac

prohibet : ita ut quicunque illas aut conjun&im aut divifim

docuerit, defenderit, ederit, aut deeis etiam difputative pub-

fa-

Mice aut privatim tra&avcrit, nifi forfan &npugnando ipío

0"'

$

AB ALEXANDRO PFIN

&o incidat in excommunicationem, à qua non poffit ( praeter-

quam in ar

ticulo mortis ) ab alio quacunque etiam dignitate

fulgente, nifi à pro tempore exiftente Romano P

ontifice,

abfolvi,

Infupet

diftri&té in virtute fan&ae obedientie, & fub in-

terminatione

divini Judicii prohibet ómnibus Chrifti fideli-

bus, cujuscumque conditionis, dignitatisacftatus, etiam fpe-

ciali & fpecialiffima nota dignis , ne praedi&tas opiniones , aut

aliquam ipfarum ad praxim deducant,

Joauues Lupus S, Romane & F'uiverfalis Inqui-

.

fitionis Mof,

Locus * Sigilli,

Znno. à N ati-vitate D, N, JEfu Chrifti millefimo fexcentelimo

fexagefimo qu.

into , inditl. 3. die uero 2. menfis Odob. Pontifica-

£us autem. S5.

D.N. Alexandri dievina Providentia PP. VIL, an-

no fecundo fupraditium Decretum affixum & publicatum fuit ad

valvas Bafilice Principis Apoffolorum , Cancellarie Apoftolice ,

ac in acie Campi Flora, ac in aliis locis folitis, &5 confuetis urbis

per ie Carolum AMelanum ejusdem Sandiff. D... 65 Sant [fime

inguifitionis. Curforem,

FERIA QUINTA.

DIE DECIMA OCTAVA'^

Martii, Anno 1666..

n Congregatione genäral'i fanti

& Romane &5 V nimverfalis Inquift-

iionis , babita in Palatio AApoffolico /Montis

Quirinalis coram

fancif; D. N. D. A

lexandro Zivina Providentia Papa VII.

4c Eminenti ffimis ,

&2 Reverendi[fims DD. S. R. E. Cardina-

libus in tota Republica Cbriftiana ad'verfus b«

reíicam pracui-

taiem Generalibus Inquifitoribus, à fania Yede

44poffolica [pe-

cialiter deputatis,

a 3

San?iiii-

é

PEOPQS»ITIONES LXr D ZIMNATJE

Ah&i—fvärhnu's D, N. poft latum decretum die X X IV, Scp;.

proximé elapfi , quo viginti oCto Propofitiones damnatae

s

fuerunt ; examinatis feduló & accuraté ufque adhánc diem

infrafcriptis aliis, quadragef(imum quintum numerum implen-

tibus, per plures in Sacra Theologia Magiftros , ac per emi-

nentiffimos & ReverendifTimos. DD. Cardinales adverfus hze-

reticam pravitatem Generales Inquifitores, eorum fuffragia

fingillatim fuper unaquaque ipfarum audivit,

PROPOSITIO

29. [n die Jejunii , qui fzepius modicum quid comedit, et-

fi notabilem quantitatem in fine comederit, non frangit jeju-

niumo

. 80. Omnesofficiales, qui in Repubiïca corporaliter labo-

tant , funt excufati ab obligationejejunii , nec debent fe certi-

ficare , an labor fit compátibilis cum jejunio,

31. Excufantur abfoluté à praecepto jejunii

omhes illi, qui

iter agunt equitando , utcumque iter agant, etiamfi iter necef-

farium non fit, & etiamfi iter unius diei conficiant,

32. Non eft evidens,quod confuetudo non comedendi ova

:

& la&ticinia in quadragefima obliget,

33. Reftitutio fruttuum ob omiffi

onem horarum füppleri

poteft per quascunque El&emofynas ,quas antea beneficiarius

de fruétibus fui beneficii fecerit,

34. In die Palmarum recitans officium Pafchale, fatisfacit

*

pracepto.

35. Unico officio poteft

quis fatisfacere duplici praecepto

pro die praefenti, & craftino,

36, Regulares poffunt in foro

confcientize uti privilegiis

k

uis, quae funt exprefse revocáta per Concilium Trid,

37. Indulgentia conceffze re

Eu

lo V, hodie fünt revalidatae,

gularibus , & reyocatæ à Pau-

38. Mandatum Tridentini fa&um Sacerdoti , facrificanti

ex neceffitate cum peccato mortali, confitendi quamprimum,

eft confilium non praecceptum,

9. Illa

AB ALEX ANDRO FIL

;

"

39. Illa particula-qu

umaprimum intelügi;.u r, c;um: Sïka:-c;rdovs

X

fuo tempore confitebitur, «

"

40. Eft probabilis opi

nio , qua dicit , effe tantum venïale,

;

ofculum habitum ob dele&ationem carnalem, & fenfibilem,

uz ex ofculo oritur , feclufo pericglo confeníüs ulterioris, &

pollutionis.

:;

- 41. Non eft obligandus concubinarius ad ejiciendam con-

cubinam, fi haec nimis utilis effet ad oble&tamentum concu-

binarii, vulgó regale, dum deficiente illa , nimis zegré ageret vi-

tam, & alie epulae tedio magno concubinarium afficerent, &

:

lia famula nimis difficile inveniretur,

42. Licitum eft mutuanti aliquid ultra fortem exigere , fi

fe obliget ad non repetandam fortem usque ad certum tem-

pus.

43.

Annuum legatum pro anima reli&um, non durat plus

quam per decem annos.

j

44. Quoad forum con

fcientié reo corre&o, ejusque con-

tumacia ceffante, ceffant cenfurze,

4f. Libri prohibiti, donec expur

$

centur, poffunt þetingri,

usque dum adhibita diligentia corrigantur.

Quibus maturé penfatis , idem San&iffimus ftatuit, ac de-

|

j

Crevit , pradictas propofitiones, & unumquamque ipfarum,

ut minimum , tanquam fcandalofas effe damnandas, & prohi-

bendas, ficut eas damnat, ac prohibet : ita ut quicunque illas,

aut conjun&im , aut divifim docuerit, defenderit, ederit , aut

de eis etiam difputativé, publicé aut privatim tra&averit, nifi

fotfan impugnando ipfo fa&o incidat in excommunicationem,

à qua non poffit (preterquam inarticulo mortis ) ab alio qua-

cunque etiam dignitate fulgente, nifi à pró tempore exiftente

Romano Pontifice, abfolvi,

Infuper ditri&e in virtute fanGae obedientize , & fub in-

terminatione divini Judicii prohibet omnibus Chrifti fideli-

bus, cujuscumque conditionis, dignitatis & ftatus, etíam fpe-

*

ciali & fpecialiffima nota dignis, ne praedictaso

pinicncs ; aut

aliquam vipfarümf ad praxim deducant.

Joan-

PT

i

PRAEP 0317'(0 NES—I:?PC DAMNATAE,

conzt

antke Romate €$ F'aiverfalis In- ..

| ] oannes I upu;

- quifitionis INotarius.

*

CoOCMPELOPIT M SRERLTS

. Locus r Sigilli.

z4nno à Naltivilate D. N. JEfu Chritti 7illefimo, Sescente-

fio, Sexagefimo: fexto, Indiclione quarta, die vero 23. menfis

AH arkii , Pontificatus autem Saniff. in Chriflo Patris 65 D. N. D.

Alexandri dixina Pro«videntia Papae VII anno undecimo fupra

didum Decretum affixum &5 publicatum fuit ad valvas. Princi-

pi Apoffolorum , Cancellarie Apoftolice , ac in acie Campi Flore,

&4c in aliis locis olitis 65 confuetis / erbis per me Carolum AMolinum,

ejusdem Janhiff. D. N, Pape 65 fantliffime inquifitionis Curforem,

JFERIA QUINTA.

DIE UNDECIMA

' Martii, Anno 1679,

In Congregatione generali fantle Romane &5 V, niq;er]älis InQuifiQ

Lionk , babita ia Palatío Apoffolico V aticano coram fandiffima

D, N. D. Innocentio Zizvina Prowvidentia Papa Xl ac Emi-

nentiffimis , &y Reverendiffimis , DD. S. R. E. Cardinalibus ím

£ota Republica Chrifliana adcver[us bareticam pra-vttatem Ge-

neralibus Inquifitoribus ,a. fJandia Sede Apoftolica [pecialiter de-

putaíis.

7

An&iffimus D. N, Innoc, Papa XI, praedi&us ovium fibi à

.

Deo creditarum faluti fedulo incumbens , & falubre opus

infegregandis noxiis de&rinaru

paícuis ab innoxiis à fel,

record. Alexándro VII Praedeceffore

3

uo inchoatum profequi

|

volens, plurimas propofitiones, partim ex diverfis , vel libris,

velthefibus feu fcriptisexcerptas & partim noviter adinventas

Theologorum plurium examini , & deindé Eminentiffimis, &

Reverendiffimis Dominis Cardinalibus contra hareticam pra-

vitatem generalibus Inquifitoribus fubjecit,

Quibus propo-

fitionibus feduló & accurate feepius difcuíIis , eorumdem Emi-

nenuffi-

"42 INNOCENTIO, Xl

L

nmtimmorum Cardinalium & Theologorum votis per fan&i-

tatem fuam auditis. Idem fan&tiffimus-D.N, re poftea matu-

ré confiderata ftatuit & decrevit pro nunc fequentes propofi-

tiones, & unamquamque ipfarum, ficut jacent , ur. minimum

tanquam fcandalofas, & in praxi perniciofas, effe damnandas,

ficuti eas damnat & prohibet: Non intendens tamen San&itas

fua per hoc Decretum alias propofitiones in ipfo non expref-

fas, & SanGitati fuze quomodolibet , & ex quacumque. parte

exhibitas, vel exhibendas ullatenus apptobare,

1. Non eft illicitum in Sacramentis conferendisfequi opi-

nionem probabilem de valore Sacramenti , reli&ta tutiore , nifi

id vetet lex, conventio, aut periculum.gravis damni incurren-

di,

Hinc fententia probabili tantum utendum non eftin col«

latione Baptifmi, Ordinis Sacerdotalis , aut Epifcopalis,

?. Probabiliter exiftinio, Judicem poffe judicare juxta opi-

nionem etiam minus probabilem.

3. Generatim dum probabilitete, five intrinfeca , five ex-

trinféca quantumvis tenui ,. modo à probabilitatis finibusnon

exeatur, confifi aliquid agimus femper prudenteragimus.

4. Abinfidelitate excufabitur infidelis non credens, duGus

opinione minus$ probabili.

,

1

$. Àn peccet mortaliter, qui actum dileGio

nis Dei femel

tantum in vita eliceret, condemnare non.audemus,

H

&

6, Probabile eft, ne fingulis quidem rigorosé quinquen

niiä

per fe obligare praeceptum charitatis erga Deum.

: ! 7; Tuncfolum obligat, quando tenemur ju(tificari, & non

habemus aliam viam , quà juftificari poffumus,

$. Comedere, & bibere ufque ad fatietatem ob folam vo-

luptatem non eft peccatum, modo non obfit valetudini ; quia

licité poteft appetitus:naturalis fuis a&tibus frui.

'9. Opus.conijugii ob folam voluptatem exercitum omni

penitus caret culpa ac defe&tu veniali,

IO, N

mali,

on tenemur proximurm diligere a&u interno,& för-ï-

Ir. Pracepto proximum

;diligendi fatisfaccxje poffumus

12.

per folos a&us exgemos.

P

——

PÀOPOSITIO NES EXE. DAMNAT.E

12, Vix in faecularibus inventes, etiam in Regibus fuper-

fluum ftatui. Et ita vix aliquistenetur ad eléemofynam, quan-

do tenetur tantum ex fuperfluo ftatui.

13. Si cum debita moderatione facias , potes absque pec:

&ato mortali de vita alicujus triftari, & de illius morte natura-

ä

li gaudere; illam inefficaci affe&tu petere, & defiderare; non

quidem ex difplicentia perforae;fed ob aliquod temporale emo-

Jumentum,

14, Licitum eft abfoluto defiderio cupere mortem Patris ;

non quidem ut malum Patris, fed ut bonum

cupientis ; qui;

nimirum ei obventura eft pinguis hareditas,

15. Licitum etft filio gaudere de parricidio parentis à fe ir

ebrietate perpetrato, propter ingentes divitias inde ex haere-

ditate confecutas.

16, Fides non cenfetur cadere fu

fecundum fe,

b praeceptuim fpcci'g.l'e &

—

17. Sátiseft , a&tum fidei femel in vita elicere,

18. Si à poteftate publica quis ínterrogetur, fideminge-

nué confiteri, ut Deo & fidei gloriofum confulo tacere, ut

F

pecc

aminofum per fe non damno.

19, Voluntas non poteft e

fficere, uta

ffenfus fidei in feip.

fofit magis firmus, quam mereatur pondus ration.um ad aff

fenfum impellentiunr,

P

20. Hinc poteft quis pru

denter repudiare affenfum, quem

habebat füpernaturalem,

lis , &rutilis ad falutem ftat

2r, Affenfus fidei fupernatura

cum notitia folum probabili revelationis; immó cum forti-

formidet, ne non fit locutus Deus.

dine, quà quis

fides unius Dei neceffarià videtur neceffitate

21, Nonnifi

medii, rom autem explicita Remuneratoris,

23. Fides làte dicta ex teftimonio Creaturarum , iïmiïlivä

4

smotiyo ad juftificationem fuficit,

L

24. Vocare Deum in tefter m

endacii levis, nor eff tanta

aut poffit damnare hominem,

irreverentia, propter quam velit,

, five

25, Cum caufa licitum eft jurare

xes fitlevis; five gravis,

:üniet animo jurandi

26.81

E

48 JNNOCENTIO XI.

ff

26, Si quis, vel folus, vel coram aliis, five interrogatus,

five propria fponte, five recreationis caufa , fivequocumque a-

lio finejuret; fenonfeciffe aliquid, quod revera fecit , intelli-

gendo int

ra fe. aliquid aliud, quod non fecit, vel aliam viamab

€3, in qua

fecit, vel qgodvis alium additum verum; revera non

mentitur, nec eft perjurus.

27, Caufa jufta uten

dihisansphibologiiseft, quoties id ne-

ceffarium, aut utile eftad falutem corporis, honorem, resfa-

miliares tüendas , vel ad quemlibet alium virtutis a&um , ita

ut veritatis occultatio cenfeatur tuncexpediens & ftudiofa,

28. Qui mediante commendatione , vel munere ad Magi-

ftratum, vel officium publicum promotus eft, poterit cum re-

ftri&ione mentali praeftare juramentum, quod de mandato

Regis à fimilibus folet exigi , non habito refpeétu veladinten-

tionem exigentis, quia.non tenetur fateri crimen occultum,

29. Urgens metus gravis, eft caufa j

"

u.P.ca Sacramepto;pm

?

adminiftrationem fimulandi, |

i

30. Fas eft viro honorato occidere i

n

-*va:fo rem, quï nitit

ut

calumniam inferre,fi aliter haecignominia vitari nequit 5idem

quoque dicendum, fi quis impingat alapam, vel fufte percutiat,

& poít impa&am alapam , vel i&um fuftis fugiat.

:

:31, Regulari

ter qccidere potfum furem pro con

uniüus aurei,

fervaatïdije

- 32, Non folum

:liïcïtun'n eft defendere defehüehe occïü'vja;,

qua a&u poffidemus, fed etiam ad que jus inchoa

'tum habe-

1nus; &que nos poffeffuros fperamus.

33. Licitum eft tam haeredi, quam

legatarïö contra injü-

fté impedientem, ne vel hzereditas adeatur vel legata folvan-

tur , fetaliter defendere , ficut & jushabenti in Cathedram , &

Praebendam contra eorum poffelfionem injufté impedientem,

34. Licet procurare abortum ante animationem foetus,

ne puella deprehenfa gravida occidatur aut infametur,

35. Videtur.probabile omnem foetum quamdiu in utero

eft, carereanima rationali, & tunc primum incipere eandem

habere, cum paritur; ac confequenter dicendum erit , innullo

b2

36,

abortu homicidium committi,

32

PROPOSITIONÉES LYE.. DAMNAT AR

36. Permiffum eft furari,n

"

onfolumin cxtre-ma neceHitaf

te; fed etiam in gravi,

37. Famuli, & famu

lz domefticze -poiï"urit occulté horis

fuis furripere ad compenfandam operam fuam

» quam majo-

xem judicant falario , quod recipiunt,

38. Nontenetur quis fub poena peccati mortalis reftituere

ü8od ablatum eft

"

per pauca furta, quantumcumque fit magna

fumima totalis.

1

39. Qui alium movet, aut inducit ad. inferendum grave

damnum tertio , non tenetur ad reftit

E

utionem illius damnä

illati.

1

40. Contra&us Mohatr

a licitus e&; etfam refpe&u ejus-

dem perfonz , cum contra&u retrovenditionis pravié inito

€umintentioni lucri,

. 4L. Cum numerata pecunia pretiofior fit numeranda &

amullus fit, qui non majoris faciat pecuniam praefentem, quam

futuram, poteft creditor aliquid ultra fortem

àmutuatario exiz

xere, & eotitulo ab ufura excufari,

-42. Ufüuranon eft; dum ultra fortem aliquid exigitur, tan-

«quam ex benevolentia, & gratitudine debitum, fed foluzm f&

exigatur tanquam ex juftitia debitum.

.

?60:431 Quidni nonnifi veniale fit;detra

hentis aüthaoritatþemx

$nagnam, fibi noxiam falfo crimine elidere.

- 44 Probabile eft non peccare mortaliter , qui ïmpdni-t'fall-'

fum crimen alicui, ut fuam juftitiam, & honorem defendat,

Ex fi hoc non fit probabile , vix ulla. erit opinio probabilis i

Theologia.

45. Daretemporal

6 pro fpirituali noneeft fimonia, quando

xemporale non datur tanquam pretium , fed duntaxat tan-

quam motivum conferendi , vel efficiendi fpirituale, vel etiara

quando temporale fit folum gratuitacompenfatio

aut econtra,

:

prof piri-tgali

46, Etid quoque locum habet, etiamfi tmpmre fitprín-

€—

cipale motivumdandi fpiritualez immó etiam fi fit finis ipfius

tcifpiritualis, fic ut illud pluris eeftimetur, quam res fpiritualis,

4,7.Cum:

Y

WABINNOCENTIO XÍ.

u

4"7.. Cum dixit..Concilium Trident, :eos alienis'-' peccatis

€ommunicantes mortaliter peccare, qui, nifi quos digniores &

Ecclefize magis utiles, ipfi judicaverintad Ecclefiaspromovent,

Concilium, vel primó videtur hos digniores non aliud fignifi-

care velle, nifi dignitatem eligenderum fumpto comparativo

pro pofitivo; vel fecundó locutione minus propria ponit di-

egniores, ut excludatindignos ; non vero dignos: vel tandem

quando fit concurfus,

loquitur,

fornicationem fecundum fe nul-

.48. Tam clarum videtur,

lam involvere malitiam, & folum effe malam , quia interdictas

ut contrarium omnino rationi diffonum videatur,

«

49. Mollities jure naturzeprohibitanoneft, LInde fi Deu

eam non interdixiffet, faepé eflet bo

na, & aliquando obligato-

»

xiafub mortali.

$0. Copula cum conjugata, confentiente marito non eft

adulterium; ade

öque fufhcitin cfo-nflefïionlc—: dicere fe effeforni-

catum,

ï

$1. Famuli

'5, 'qüi fubmiffis 'llfuimevris fcienter adjuvat he-

rum fuum afcendere per feneftrasad ftuprandum virginem, &

multoties eidem fubfervit deferendo fcalam , aperiendo janu-

am;aut quid fimul cooperando, non peecat mortaliter, fj id

faciat metu notabilis detrimenti puta ne;ià domino malée tra-

&etur, netorvis ocülisafpiciatur, ne domo expellatur,

$2. Praeceptum fervandi fefta non obligat füb mortali, fe-

pofito, fi abfit contemptus.

$3. Satisfacit praecepto Ecclefize de audiendo facro, qui du-

25 ejus partes, immoó quatuor fimul à diverfis celebrantibus

-

audit,

$4. Qui non poteft recitare matutinum & laudes, poteft

autem reliquas horas ad nihi

ad fe minorem,

2

,l' tenetur, quia major* parstrahit

$$. Pracepto Communi

onis annuse faf;isüt per fäcr'il&gam

iDomini manducationem.

$6. Frequens Confeffio , & Communio , etíam in his

',. qui

nationis.

gentiliter vivunt, eft nota praedefti

b 3

£5

PROPOSITIO NES*LYFE DAMN 4 TE i

$7: Probabile

honeftam.

'c&, fufficere a.ttrition.em:mturaiem ; modg

$8, Non tenemur Cbnfcffarig interro

ganti fateri peccati

alicujus confuetudinem,

f9. Licet (acramentaliter abfolvere immediaté tantum con-

feffos rationi magni concuríus poenitentium ; qualis v. £. po-

teft contin

Berein die magnaealicujusfeftivitatis aut indulgen-

tioe.

6o, Poenitenti habenti confuetudinem peccandi contrale-

1?

gem Dei, Naturz , aut Ecclefiae , et(i emendationis fpes nulla

appareat, nec eft neganda, nec differenda abfolutio , dummo*

dó ore proférat, fe dolere, & proponere emendatioriem.

61. Poteft aliquando abfolvi, qui in proxima occafione

peccandi veríatur , quam poteft , & non yult omittere, qui-

nimo dire&é, & ex propofito quarit, aut ei fe ingerit.

62. Proxima occafio peccandi non eft fugienia, quando

caufa aliqua utilis, aut bonefta non fugiendi occurrit.

——

63. Licitum eft quaerere dire&i& occafionem. proximam

peceandi

.

ximi,

pro bono fpirituali, vel temporali noftro, vel pro-

/64. Abfolutionis .capax eft homo , quantumVis laboret i-

gnorantia myfteriorum Fidei, & etiamfi per negligentiam, et-

jam culpabilem nefciat myfterium fan&itfimae Trinitatis , &

Incarnationis Domini noftri JEfu Chrifti.

ä

65. Sufhicit illa myfteria femel credidiffe,

uicunque autem cuivis conditionis , ftatus & dignitatis

illas, vel illarum aliqnam conjun&im , vel divifim deferiderit,

vel ediderit, vel deiis difputativé publicé aut privatim tra&a-

verit, vel praedicaverit, nifi forfan impugnando, ipfo fa&o in-

cidat in excommunicationem lata fententie, à qua non pof-

fit ( praeterquam inarticulo mortis ) ab alio quacunque etiam

dignitate fulgente, nifi pro tempore exiftente Romano Ponti-

fice, abfolvi.

is

Infuper diftridé in virtute fan&tze obedientiae, & fubi

hter-

mina»tionc divini Judicii prohibet omnibus Chritti fid

elibus;

cujus-

B ALEX ANDRO VIlI.

j

«ujuscumque conditionis , dignitatis & ftatus , etíiam f;ïeäali

& fpecialiffima nota dignis, ne praedi&as opiniones , aut ali-

quam ipfarum ad praxim deducant,

"Tandemut ab injuriofis contentionibus Do&ores, Schola-

ftici ,aut alii quicumque impofterum fe abftineant , & ut pací

& charitati confulatur, idem. SanGiffimus in virtute fan&taé

obedientiz eis praecipit , ut tam in libris imprimendis ac ma-

nufcriptis, quam in Thefibus, Difputationibus, ac Praedicatio-

nibus caveant ab omni cenfura, & nota, nec rion à quibuscur-

que convitiis contra eas propofitiones,quz adhuc inter Catho»«

lícos hinc inde controvertuntur , donec à S. Sed

€

: recognitæf

füper iisdem propofitionibus judicium proferatur.

- Fraucifcus Richardus, fantle Romana,€ Puive

Inquifitionis N otarius.

ffaa!k

La

Locus & Sigilli.

"

Jnna- à Nativitate D. N. JEfu Chrifti 44j

[/

efimo , Se:&mü-

fmo, Septuagefimo nono,

Inditlione fecunda , die vero 4. menfis

AMMaurtii , Pontificatus autem Sandiff. in Cbr

Innocentii Zizina Procvidentia Papze. XY, ammo tertio fupra di-

Sun Decretum affixum &5 publicatum fuit ad «vaFvas Bafilice

Principis Apoffolorum , Cancellarie Apo[folice, ac in acie Campi

Flore, ac in aliis locis folitis 65 confueti urbis per me Francifcum

Pevriuum ejusdem Sandiffimus D. N,

Ej Sanüiffime inqqiþtionid

€uxforem,

FERIA QUINTA.

DIE VIGESIMA QUARTA

Augufti, Anno 1690,

À

"

iä Conpvegatione gene

rali fand.e Romane 65 V nixverfalis Foquifi-

tionis , babita im Palatio Apoflolico /Montis Quirinalis coram

San&iff. D. N. D. Alexandro Divina Provvidentia Papa VHI,

dina-

ac Eminentiffiais , 6&y Reverendiffimnis, DD. S, R, E. Car

libus

ié

PR OP O.SITIO NES XXXIf DAMNf? T.»E

J lzbwmtota Repzibtïca wa]i;zr-z-a qdwïfw bereticam praeviía-

£em G ene

»

ralibus Inquifitoribus , a fantia Sede zApoftolica [pecia-

s

liter depütatis.

»

-AnGiffimus D

/N. ALEXANDER Papa VIII, non fine ma-

*

honoanimi fui moerore audivit duas Thefes; feu Propofitio-

hZ nes, unam dentio, & in majorem Fidelium perniciem füfci-

tari, alteram de novoerumpere ; Et cum fui Paftoralis Officii

munusfit, Oves fibi creditas à noxiispafcuis avertere, & ad fa-

lutaria femper dirigere, dictarum Thefium , five Propofitio-

Rum. "- asar, Ü a Éa« ERE . L . W I

num examen pluribus in Sacra Theologia Magiftris, & deindé

Eminentiffimis, & Reverendiffimis DD. Cardinalibus contra

Hareticam: pravitatem 'Generalibus inquifitoribus fedulà

commifit, qui pluries re mature difcuffa infrafcriptis Thefibus,

feu propofitionibus fuper unaquaque ipfarum íua fuffragia

San&itati fuz fingillatimexpofuerunt.

r, Bonitas objeGiva confiftit in convenientia objeGti cum

natura rationali; Formalis veróin conformitate attus cumre-

gula moruim, : Ad hoc fufficit, ut a&us moralis tendat in fi-

nem ultimum interpretativé, HUNC HOMO NON TE-

NETUR AMARE, NEQUE IN PRINCIPIO, NE-

QUEIN DECURSU VIT;E SU/E MORALIS. :

fc

2, Péccatum Philofophicum feu morale eft a&us huma-

nus difconveniens naturae rationali & re&ae rationi; Theolo-

eicum veró & mortalé eft transgreffio libera divinze legis, Phi-

lofophicum quantumvis grave in illo, qui Deum vel ignorat,

vel de Deo a&u non cogitat, eft grave peccatum , fed' non eft

offenfa Dei, neque peccatum mortale diffolvens amicitiam Dei,

neque azeterna poeria dignum.

Quibus pera&is SanGiffimus omnibus plené & mature

l

confideratis, primam Thefem feu Propofitionem declaravit

hareticam, &uti talem damnandam & prohibendam effe , fi-

cuti damnat & prohibet fub Cenfuris & poenis contra Haereti-

cos & eorum fautores jure expreffis

Secündam Thefem feu

Propofitionem declaravit fcandalofam,temerariam,piarum au-

m&

num offenfivam , & erroneam , & uti taleua damnanda

pro-

t —— ——

4B ALEXANDRO FIII,

iF

prohibändam effe , ficuti damnat & prohibet , ita ut qui-

cumque illam docuerit, defenderit, ediderit, aut deea etiam

difputaverit publicé , feu privatim tra&taverit, nifi forfan ime

pugnando, ipfo fa&to incidat in Excommunicatiohem, à qua

non poffit ( praeterquam inarticulo mortis ) ab alio quacum-

que etiam Dignitate fulgente, nifi à pro temporeexiftente Ro-

mano Pontifice abfolvi,

Infuper diftridé in virtute fanttze o-

bedientiae, & fub inde terminatione divini Judicii prohibet o-

mnibus Chrifti Fidelibus, cujuscumque Conditionis , Digni-

tatis aC Status, etiam fpeciali & fpecialiffima nota dignis , ne

preedi&tam Thefem, feu propofitionem ad Praxim deducant,

Alexander Sperouus S. Romane & F'uiver[alis In-

— —— - C U

quifitionis Nof,

Locus m Sigilli,

Die 24. Augufti 1690. füpra diGium Decretum affixwm Gypubli-

catum fuit ad vakoas Bafilice Principis Apoftolorum , Palatii $,

Officii, in acie Campi Flore, ac aliis locis folitis & confuetis V v-

bis per F'rauc.

forem,

;[cum PerinumSS. D. N,PP, &5 Sb inq:uz',fitz'on'u Cur-

DECRETUM.-

.FERIA QUINTA

DIE OCTAVA.

F;

Decemb. r699.

In Conpregatione Generali Sand.e Romane

&5 IZ nicverfalis Inqui-

u

fiéionis, babita in Palatio Apoflolico AMo

ntis Quirinalis , coram

55. D. N.D, Alexandro Zi-vina Pro*videmtia Papa VILI ac

Eminentiffimis , 69 Rexerendiffinis DD. S.R.E. Cardinalibus

in fota Rep

ublica Cbrifliana contra bereticam pracvitatem Ge»

neralibus [nquifitoribus,

à [antfa Sede Apoflolica [pecialiter de«

Putatis,

;:

C

Sandiffi-

TE

x

PROPOSITIONES XXX! D.AAMN.A

t1

An&iffimus D. N. ALEXANDER divina Providentia Papa

& Vili. praedidus: Pro Paftorali cura Ovium à Chrifto Do-

x

Z mino fibi commiffa de earum falute follicitus, ut in offen-

fo gradu per rectas femitas poffint incedere , & pafcuanimium

b

perniciofa in pravis do&rinis exhibita vitare, unius fupra tri-

ginta Propofitionum examen pluribusin facra Theologia Ma-

giftris, & deinde Eminentiffimis ac Reverendiffimis DD. Car-

dinalibus contra Haereticam pravitatem Generalibus Inquifi-

toribus commifit, quitantum negotium diligenter aggrefli, ei-

que feduló ac pluries incumbentes , fuper unaqua

fua fuffragia San&itati fuae fingillatim detulerunt,

q; ipfarum

H

Propofitiones autem funt infra fcripte videlicet :

1. In ftatu naturze lapfae ad peccatum mortale, & demeri-

tum fufficit illa libertas, quà voluntarium ac liberum fuit im

€aufa füa peccato originali , & voluntate Adami peccantis.

|

2. Tametfi detur ignorantia invincibilis juris naturae, haec

in ftatu naturze lapíae operantem ex ipía , non excufat à pec-

«ato formali..

3. Non lícet fequi opinionem , vel inter probabiles pro-

babiliffimam,

. Dedit femetipfum pro nobís obfationemDeo, noti pro

j

folis Ele&is, fed pro omnibus, & folis Fidelibus.

j. Pagani, Judaei, Haeretici, aliique hujus generis nullum:

omnino accipiunt à Chrifto influxum, adeóque hinc redtéin-

feres, in illis effe voluntatem nudam , inermem, fine omni

IE

gratia fufficienti.

6. Gratia fufficiens ftatui roftro , norn tam utilis , quàm

0

perniciofa eft, ficut proindé merito poffimus petere, à gratia

fufficienti Libera nos Domine.

7. Omnis humana a&io deli

berata , eft Dei dilc&i'e , vel

d

murndi; fi Dei, charitas Patris eft; fi mundi , concupifcentia

carnis , hoc eft, mala eft.

$. Neceffe eft infidelem in omni opere peccare-

^i

x

g.Re-

15

A4B ALEX ANDRO VH

9. Revera peccat, qui odio habet peccatum meré ob ejus

L

turpitudinem. & difconvenientiam «um natura, fine ullo ad

Deum offenfum refpe&tu.

Io, Intentio, qua quis. deteftatur

| malum, & profequitur

bonum, mereé ut coeleítem Qb-;ineat gloriam, non eft re&a nec

Deo placens.

e

11, Omne, quo

d non éft exfide Chriftiana fupernaturali,

quae per dile&tionem operatur, peccatum eft,

12, Quando in magnis peccatoribus deficit omnis amor,

-

deficit etiam Fides: & etiamfi videantur credere, non eft Fi-

i

des divina, fed humana,

13. Quisquis etiam ezternaemercedis intuitu Deofamula-

tur, charitate fi caruerit , vitio non caret, quoties intuitu li-

cet beatitudinis operatur.

l-

14. Timor gehennz non eft fupernatüralis.

[l

I$. Attritio, quaegehenriz & poeriarum metu concipitur ,

fine dile&ione benevolentia Dei ,

j

fotus, ac fupernaturalis.

propter fe non eft bonus

(s

16. Ordinem praemittendi fatisfa&ionem abfolutioni, in-

duxit non politia, aut inftitutio Ecclefize , fed ipfa Chriftilex, &

prafcriptio naturae rei idipfum quodammodo di&ante,

17, Per illam

[

eíft inverfus,

prgxim mox abfolvendi ordo poenitentiae

;

18. Confuetudo moderna quoad adminiftrationem Sacra:

menti poenitentiee , etiamfi eam plurimorum hominum fu-

]'

ftentet auctoritas , & multi temporis diuturnitas confirmet ,

1

nihilominus abEcclefia non habetur pro ufu, fed abufü,

19. Homodebetagere tota vita peenitentiam pro peccato

originali.

$

20. Confeffiones apud Religiofos fa&z, plerzeque vel fa«

Crilegae funt, vel invalidae.

21, Parochianus poteft fufpicari de Mendicantibus , qui

3

eieémofynis communibus vivunt, de impohenda nimis levi

& incon

$

2rua poenitentia , feu fatisfactione, ob quaeftum feulu-

crum fubfidii temporalis;

€ 2

22.Sa*

28

PROPOSITIONES XXXL. DAAMNATAE

22, Sacrilegi funt. judicandi , qui jus ad communionem

percipiendam pretendunt , antequam condignam de deli&is

fuis poenitentiam egerint,

23. Similiter arcendi funt à facra Communione , quibus

nondum ineft amor Dei puriffimus , & omnismixtionis expers,

24. Oblatio in templo; quz fiebat à B. V. Maria in die

Purificationis fuse per duos pullos Columbarum, unum in ho-

locau(tum, & alterum pro peccatis, fufficienter teftantur,quod

indiguerit Purificatione, & quod Filius, qui offerebatur etiam

macula Matris, maculatus effet fecundüm verba legis,

.25. Dei Patris fimulacrum ncfas eft Chiiftiano in templo

collocare.

26. Laus, qua defertur Marize ut Marize, vanaeft. -

27. Valuit aliquando Baptifmus fub hac forma collatus:

4n nomine Patris, 65c, Praetermiffisillie, Egote baptizo.

28. Valet Baptifmus collatus à Miniftro, qui omnem ri-

£urn externum, formamque baptizandi obfervat, intus veróin

£orde fuo apudfe refolvit, /Von intendo, quod facit Ecclefia,

àg. Futilis & totics convulía eft affertio de Pontificis Ro-

|

qmani fupra Concilium Oecumenicum au&oritate , atque in fi-

dei quxftionibus decernendisinfallibilitate,

. Ubi quisinvenerit docttrinam in Auguftino claré fun-

slatam , illam abfoluté poteít tenere & docere nonrefpiciendo

ad ullam Pontificis Bullam.

31. BullaUrbani VH n eminenti eft fubreptitia,

uibus maturé confideratis idem SanGiflimus ftatuit &

decrevit 31, fupradi&as Propofitiones tanquam temerarias,

fcandalofas, malé fonantes , injuriofas , Haerefi proximas, Hae-

gefim fapientis, erroncas, Schifmaticas, & Haereticas refpe&ti-

vé effe damnandas & prohibendas, ficut eas damnat & prohi-

bet, ita ut quicumque illasaut conjun&im, aut divifim docue-

tit, defenderit, ediderit, aut de eis etiam difputative, publice.

aut privatim tra&averit, nififorfan impugnando, ipfo fa&to in-

&idat inExcemmunicationem , à qua non poffit( preeterquam

àn articulo moertis) ab alio quacumque etiam dignitate ful-

gente;

AB ALE XANDRVO FIiI.

2I

g&nte " hiü à pro tempore exiftente Romano Pontifice ab-

folvi,

Infuper diftri&é in virtute fan&ze obedientize & fub inde-

terminatione divini Judicii prohibet omnibus Chrifti fidelibus,

uscumque conditionis, dignitatis, & ftatus, etiam fpeciali &

cuj

Ípecia

liffima nota dignis, ne praedi&tas opiniones aut aliquam

ipfarum ad praxim deducant.

Non inten

dittamen San&itasfua fuper hoc decretum alias

Propofitiones in majori numero ultra fupradictas 51, jam ex-

hibitas, & in hoc decreto non expreffas approbare,

Alexander Speronus , [antke Romane, &5 F'uiverfalie

Inquifitionis N otarius.

Locus m Sigilli.

"Anno -ä Nati-vitate D. N, JEfu Chrifti millefmo fexcentefiruo

indit]. 13. die 20. Decembr. Pontificatus autem . SS,

gonagefimo ,

dri divvina Providentia PP. VIIL anno fecundo fu-

D. N. Alexan

vaditium Decretum affixum &5 publicatum fui ad cval'vuas Ba-

lice Principis Apoflolorum, Palatii S. Officit, in acie campi Flore,

ac aliis locis folitis &5 confuetis V ybis per Francifeum PerinumSS.

IP, N, PP. 65 SS, inguifitionis Curforem,

Joannes Baptifta de Comitibus

Magn, Curf,

i

t

"

]-

Izs-

€ 3

Z

22

PROPOSITIO NES$ DE MOLI NO$

INNocENTI1: D. P. Pape Xl. Decretum,

quo damnantur Propofitiones 68. Micha&lis de

Molinos, Feria V, die 28, Aug. & iterum

1

19. Novembr, 1687.

Dabolendam perniciofiffimae Haerefis pravitatem, quain

plerisque Mundi partibus, non fine maximo Animarum

A

difcrimine invaluit, rigor debet Apoftolicus excitari; ut

Pontificise follicitudinis authoritate & providentiá, Haeretico-

rum protervia in ipfis fuz falfitatis conatibus elidatur , & Ca-

tholicae veritatis lumen in Ecclefia San&a refplendens , eam

utique demon(tret àb omni execratione falforum dogmatum,

expiatam; cüm igitur compertum fuerit, quendam Michaé-

lem de Molinos perditionis filium, prava dogmata, tum ver-

bo tum fcriptis paffim docuiffe, & in praxim deduxiffe, quae

pretextu Orarionis , Quietis, contra do&trinam & ufüum à

55. Patribus, ab ipfis Ecclefize nafcentis primordiis receptum,

fideles à verá Religione & à Chriftianze pietatis puritate, in

maximos errores, & turpifftma quaque inducebant; San&if-

fimus D. N. INNOCENTIUS Papa XI, cui cordi eft , ut

fidelium Animze fibi ex a]to commiffze , purgatis pravarum

opinionum erroribus, ad optatum falutis portum tutó perve-

nire poffint, pro re tam gravi, auditis pluries coram fe Emi-

nentiffimis & Reverendiffimis DD. Cardinalibus in totá Re-

publicà Chriftianá Generalibus Inquifitoribus, ac pluribus in

Sacrá Theologiá Magiftris, eorumque fuffragiis, tum voce,

tum fcripto fufceptis, matureqQue perpenfis, imploratá etiam

Sandi Spirirüs affiftentiá, ad damnationem infra Scriptarum

Propofitionum ejusdem Michaélis de Molinos, à quo fuerunt

pro fuis recognitee , & de quibus Propofitionibus tanquam

à fe diGatis, fcripris, communicatis, & creditis, & ipfe con-

vicdus, & re

vit.

fpe&ive confeffus c&, devenire, ut infrà decre-

PRO-

4AB INNO CEXTIO XÀ

2j

PROPOSITIONES.

r. Neceffarium eft annihilari potentias; Et haec eft Via ín-

&erna.

L

:2, Velle operari a

.&ïvö, eftoffendere Deum, qui vult fo-

lus agens effe , & ideó necefle eft derelinquere fe in illo, &

deinde fe habere corporis mortui inftar,

3, Vota faciendialiquam rem, funt i

mpeditiva perfe&io-

nis.

4. AGivitas naturalís eft inimíca gratie , & impedit ope-

rationem Dei & veram perfeGionem, quia Deus vult opera-

i in nobis, fine nobis,

s. Anima nihil operando annihilat fe , & redit ad fuum

principium & ad fuam originem , qua eft effentia Dei , ubi

manet transformata & diviniíata ; & tunc Deus manet in fe

ipfo, quia tunc nor funt amplius duae res unitae, fed una fola,

& fic vivit & regnat Deus in nobis , & anima fe annihilat in

effe operativo,

6. Interna via eft illa, in quà non cognofcitur aut lumeri,

aut amor, aut refignatio , neque neceffarium eft cognofcere

Deun, & fic bené proceditur,

7. Non debet Ariima cogitare, aut praemium, qut poenam,

;

aut Paradifum , aut infernum,aut mortem, aut aeternitatem,

$. Non debet velle fcire; anambulet cum voluntate Dei,

an fit refignata illi, vel non ; nec eft neceffe , ut velit cogno-

:

fcere fuum ftatum, nec proprium nihilum; fed fe fe habeat

quafi corpus mortuum.

l

9. Non debet anima memor effe , vel füi ipfius, vel Dei,

vel ullius rei, & in Via interna omnis reflexio eft nocíva , et-

iam: reflexio fupra fuas a&iones humanas ac proprios defe-

&us,

:ä

Io. Si propriis defe&tibus afiquis (candalizat alterum , nott

eft neceffe ad id facere reflexionem, dummodo non fit volun-

tas fcandalizandi; Et non pofle refle&ere ad proprios defe&tus;

eft donum Dei,

1LnÀd

44

PR OP'OSITIONEE DE MOLINOS

11. Áddubia, quæ accidunt , redé ne procedamus , an

non, non eft neceffarium reflectere,

iz,

iui dedit liberum arbitrium Deo , non debet curare

y

de ullà re , nec de inferno, nec de Paradifo, nec de habendo

j

defiderio fuze propriae perfe&ionis, nec virtutum, nec pro-

l

priae Santtitatis, nec

propriae falutis, à cujus etiam fpg fe pur-

gare debet,

[

13, Dum confignatum fuerit liberum arbitrium Deo, illi

debet relinqui cura & cogitatio omnium rerum noftrarum, &

E

permitti, ut in nobis fine nobis fuum divinum faciat velle.

14, Quirefignatus eft divinae voluntati, non debet à Deo

quidquam petere , quia petere eft imperfe&io, cüm fit actus

propria voluntatis, & eft quodammodo velle, ut divina vo-

[ä

luntas noftrze fe conformet, & non noftra voluntati divinzes

& illud: Petite & accipietis, ex Evangelio, non fuit ditumá

Chrifto pro Animabus internis, qua nolunt habere volunta-

tem; quin & iftee eó deveniunt, ut non poffint à Deo quid-

quam petere.

1$. Unde ficut nihil debent à Deo rogare, etiam non

de-"

bent reddere illi gratias pro ullá re, quia utrumque eft aequa-

h

literactus propriae voluntatis.

16, Non oportet quarere Indulgentias pro poenis debita

|'

peccatis propriis ; Quia melius eft fatisfacere divinze juftitize

quàm quazrere mifericordiam, nam illud procedit ex puro Dei

amore, & hoc ex amore intereffato; id eft perfonalis com-

|

modi noftri, & non eft resgrata Deo, nec meritoria , quia eft

velle fubterfugere crucem.

ditum eft Deoliberum arbitrïüin, curaetiam

f

17. Exquotra

|

ac cogitatio animze noftrae, non debent ulterius aeftimari ten-

tationes, nec alia fieri illis refiftentia, nifi negativa, non uten-

)

do induftriá: Et fi natura inde patitur , neceffe eft illam (ine-

l

re pati, quia natura eft.

[

18. Qui inoratione utitur imaginibus , figuris, fpeciebus,

j

ac propriis conceptibus; Non adorat Deum inSpiritu & ve-

[

ritatg.

I9.Quï

hl IRNOCENTIO i

alb

Ea

fl

19. Qui amatDeum prout illum Ratio argumentando re-

prafentat, aut intelle&us cemprehendit, non amat Deum

"

i[e

verum.

lo

. 20. Dicere , in Oratione u

tendum difcurfu & cogitatibus

l

tunc, cum Deus non loquitur animae,eftignorantia; Deusnon

(«

loquitur unquam, illius loqui, eft operari; Semperque in ani-

Tna operatur, dum ifta fuis difcurfibus, co

gitationibus & o«

lli

perationibus eum non impedit.

21, In Oratione manendum eft in fide obfcura & univer-

k

fali, cum quiete & oblivione omnis alterius cogitationis par-

[

ticularis & diftin&z attributorum Dci & Trinitatis ;

*

Atque

ii

ftandum in pracfentia Dei ad eum adorándum , amandum ei-

0

Que ferviendum : Verüm fine produ&ione ull

Deus namque id genus rebus non dele&atut;

orum aäþ.mm :

&

Dlà

22. Non eft hac cognitio Fidei a&us quispiam produ&u"sy

rya-

à creatura, fed cognitio quaedam illi à Deo data, quam crea-

id

tura non novitfe habere, neque adeó poftea fcit fe habuiffe ;

idemque dicendum de amore.

je

23. Myftici cum S. Bernardo in fcala clauftralium, diftin-

ld«

guunt quatuor gradus , Le&ionem , Meditationem , Oratio-

nem, & Contemplationem infufam.

Qui femper eft in pri-

(

mo, nunquam tranfit ad fecundum.

Qui femper eft in fe-

Gd

cundo, nunquam ad tertium pertingit, quae eft contemplatio

5ei

noftra acquifita, ubi confiftendum eft totá vitá , dummodo

Deusnon trahat animam, nihil tale expeCtantem, ad contem-

ml

d

plationem infufam: Et hac ceffante, redeundum eft Animae

ad gradum tertium, & in eo confitendum, non ampliüs revet-

f

tendo ad fecundurm aut primum,

Jl

24. Quantecunque cogitationes inter orsndum accidant

etiam impurze, quin & contra Deum & San&os, contra fidem

"u

[

& Sacramenta; Si non voluntarié foveantur, neque a&u a-

liquo voluntatis rejiciantur, fed cum indifferentià & refigna-

I$

tione tolerentur, non impediunt Orationem Fidei: Imó illam

reddunt perfe&tiorem,

[*

tati Divinae,

qgia Anima xþagis 'e& refignata volun-

d

25,Ta-

'ul

L

28

PROPOSITIONÉS DE yo*imbs

zf, Tametfi fuperveniat fomnus & dormiatur,ömnähö f&..

men oratur & contemplatio fit a&ualiter; Quia oratio & refig-

natio, refignatio & oratio, totumeftidem; Et quamdiu con«

tinuatur Refignatio, utiqueetiam oratio continuatur.

I

26, Tres hz Viae, Purgativa, llluminativa, & u'nïtïva; in-

eptia eft maxima, quze unquam prolata fit in ipfá Myftica, cum

non fit nifi via unica, id eft viainterna,

s

*

4

[

27. Qui defiderat & ample&itur devotionem fenfibilem,

is tiec defiderat nec quaerit Deum, fed fe ipfum: Qnique per

Viafn internam incedit, malé facit eam defiderando ac habere

conando, five inlocis facris, five diebus,folemnibus.

28. Bonum eft taedium rerum fpiritualium 5

uia fic ab

;g

amore proprio expurgamur,

29. Cum anima interna faftidit difcurfus de Deo & Virtu-

tibus, manetque frigida; nonfentiendo fe ad favorem accen-

í

di, bonum fignum eft.

30.

uidquid fenfibile in vita fpirituali percipitur , üluä

omne abominabile eft, fordidum & immundum.,

5

31, Nemo meditativus exercet veras virtutes internas,

qualesnon poffunt cognofci à fenfibu

*

ü

£utes,

"

s, Perdere oportet vi.;z?

32, Nec ante nec

poft comimunionemsaliá oþus eft prae«

Ti

paratione aut gratiarum attione, ( pro animabus hifce inter-

nis) quim ut fe teneant in folità Refignatione paffivà; Quia

3

in hác invenitur Amor, qui fupplet modo perfe&tiori,. quàm

omncs alii virtutum a&us , qui fieri poffünt , & fiuntin viá

&

ordinaria. Etfiin hàc occaftonecommunionis accidantmo-

us humiliationis, petitionis , aut gratiarum aGionis, repri-

ä

li

mi debent, quoties non cognofcuntur effe fpeciales Dei im-

à

l&

pulfus; Aliter

"

enim fgnt impulfus naturze , nondumkmcf-

tua,

&

Qu

M:

35, Malé facit Anima , quae Viá ift4 interná graditur , fi

diebus folemnibus faccrely velit conatum aliquem. particula-

lur

rem

: ;43 m&o CENTIO; Xl

2F

d«

rem ad habendum fenfum aliquem devotionis; quia Anima-

bus internis omnes dies funt pares ; omnes fefti : Idemque

g-

eft de locis facris, càm omnia loca his Animabus fint paria.

24« Deo gratias agere linguá & verbis non eft animarum

M

internarum , quarum eft in filentio fe tenere, non praebentes

Deo impedimentum, quo minus in iis operetur : Et quantà

ampliuis fe Deo refignant , tantó magis experiuntur impoten-

tiam dicendi, Pater nofter..

ly

.5j. Animabus hujus vize internze non convenit, ut faciant

j

n

Operationes etiam virtaüofas ex propria ele&ione & activita-

te; alioqui mortuez non forent,

Nec debent facere actus a-

moris erga D. Virginem, San£tos, Humanitatem Chrifti ; quia

)b

cüm hacfint obje&a fenfibilia, talis eft amor erga illa,

36. Nulla creatura, neque D. Virgo, nec San&i fedem ha-

51

bere debent, in corde noftro

qulJia Deus folus vult occupate

ln.

illud & poffidere.

37. In occafione tentationum ctiam vehementium , non

W

dcbet anima facere a&us explicitos virtutum oppofitatum, fed

tenere fe in fupradi&to amore, & refignatione,

5,

38. Crux voluntaria morti

3

lf«

&u, ideóque omittenda.

ficationum gravis eft & fine frus

A

39, Opera San&iffima , & aufteritates ,

assl ub

æ-

tunt, non fufficiunt ad animam veluno affultuliberandam.

d«

40, B, Vïrgä nunquam opus aliquod externum fecit , &

Jid

omnium San&orum fuit SanGiffima : I

if!)

$

^

gitur perveniri pq;eft

ad fan&titatem fine opere externo,

:

(

veram tra.nsfï:;v:rma;—tïo-,

41. Deus, ut nos humiliet , & ad

lg

nem pertingere faciat , permittit & vult in animabus quibus-

dam perfe&is, etiam non arreptitiis, ut doemon operetur vio-

*n.

t

lentiam in earum corporibus , illasque committere faciat a-

&us carnales, etiam in vigilia & fine mentis offufcatione, mo-

vendo illis: phycé manus aliaqueé membra contra éarum vo-

f

luntatem ; & idem dicendum eft in ordine ad alios a&tus per

|te

2

fe

n

af

PR öpoäzzz":o NE sip-z,yoimos

fc peccaminofos: quo cafu non funt

eít confenfus,

T quia non ad-

42. Poteft dari cafus, quo hae violentize ad a&tus carnales

exiftant in eodem tempore ex parte duarum perfonarum , id

eft, viri & foeminæ, & confequatur attus ex parte ambo-

runr.

4

3. Deus temporibus präete*ritis faciebat San&osxper' me-

dium tyrannorum , hodie eos facit per medium daemonum,

ui dum illis caufant di&as violentias, facit,ut ii magis fe vili-.

ficent & annihilent in fe ipfis, feque in Dco refignent.

44. Job blasphemavit , & tamen in eo non

peccavit a-

biis fuis:; Quia id fuit per violentiam Daemonis,

45. San&us Paulus paffus eft in fuo corpore tales violeri-

Jmacs Ab ^ aM u- al EOL

tias Daemónis ; unde fcripfit: Non q

z

uod volo bOnurm.; hoc a-

-

go: Sed quod nolo tmalum, hoefacio.

46. Ha violentize funt medium magis proportion amm'-*ä-a

annihilandam animarm,eamque promovendam ad veram trans-

formationem & unionem : neq

Y

ue aliaeft Vïïa ; cftque via faci-

fior & fecurior.

j

47. Cum he violentis accidunt , oportet, finamusSata-

nam agere , nonutendo propriá induftriá aut viribus, fedcon-

fitendo in nihilo noftro: Ac tametfi accidant pollationes, a-

&usque obfceeni manibus procurati , atque etíiam his magis

infolita & peregrina , non opus eft hisinquietari, fed'excluden-

]

|

di funt fcrupuli , dubia , tirnores , quia anima magis illumina-

- ta, robuftiorque & candidior efficitur, & acquiritur fanGa il-

lalibertas, Atinprimis non oportet ea confiteri, fitqueSan-

H

&iffimé illa non confitendo; quia fic vincitur d

æmon,& thefau-

x

h

rus quidam pacis obtinetur.

48, Satanas, qui facit tales violentias, fuggerit,deindé effe

*

graves defeCtus ad inquietandam Animam , ut nomr progredia-

t

tur in viainterna: Undead tollendas illi vires.

praeftat ea ncfz.-

!

Y

«onfiteri, quia ne quidem funt peccata venialia, .

5

49.Job

4B INNOCE N"Tzlo xL

29

49; ]ob pet violentiam Dcemonis faciebat pollutiones ma-

nibus fuis eo ipfo tempcore , quo smiundas habebat ad DEum

lts

preees, lta inter

prqzaqdp iq tali,fenfustex;um'qüendam. Cap.

d

16. JObo

Q-

$o, David, Jeremias &

multi & Prophetis fan&is patieban-

tur ejusmodi violentias harum impu

?

.

rarum .op-era;ie'a-»m.xm exter-

i

narum.

my

|$1, In Scriptura facra multa fu

nt exempla vfole'ntiæ ad

li.

a&tus externos peccaminofos; ut Sampfonis, qui per violen-

tiam occidit fe ipíum cum Philiftais, uxorem duxit alienige-

ft

nam, fornicatus eft cum Dalilà meretrices quae aliàs erant

res prohibitae, & fuiffent peccata: Item Judith, quae menti-

tf

ta eft Holoferni; Elifei , qui pueris maledixit :

Eli& , qui igne

C

confumpfit duos Duces. cum cohortibus Regis Achab, 'An

autem fuerit violentia fa&ta immediaté à Deo vel Dxmonis

minifterio , ut in al

28

tur,

iis'accidit animgbus?' in c?gbio»rc.l.ir;æguiæ

a

:$2, Quando

häj -violentiæ', etïäm. impurz;, veniunt fine

u

mentis offufcatione, tunc anima

poteft feunire Deo, & rei pfä

femper magis unitur,.

z

at2

DI«

$3. Ad cognofcendum ín praxi , an aliqua operatiö inaliis

períonis fuerit violentia, regula, quam ea de re habeo.,. non

,a

(s

folum eft, quód proteftentur hae animee fe non confenfitfe, vel

quod non poffint jurare fe confenfiffe; ac quód videamus ef-

def

n

fe animas, quo profe&um faciunt in via interná; fed pracfer-

hj

tim nie dirigo lumine quodam attuali., & quod fuperius eft

cognitione humanáac Theologicá , quo cognofco certó cum

f

Á

a

interná fecuritate, operationem ejusmodi effe violentam : Et

hoc lumen certus

fum venire à Deo, quia mihi venit conjun-

&um cum fecuritate , quod veniat à DEO, neque mihi vel

effe

umbram dubii in contrarium relinquit eum in modum, quó

did-

interdum accidit, ut Deus revelando rem quampilam, eodem

Y

f0f

teémpo

L

«

'caniniam fecuram reddat, fe cffe, qui eam revelglti.ppem

facit, nceque Anima poflit in centrarium dubitare,

..]Ob

d 3

$4,Spi-

39

PROPOS be NES DE MOLINOS

d

$4 Spirituales illi Vize ordinarize, in horá. mortis fe de-

jufos & confufos invenient, cum.

"

omnibus patfionibus in alte-

di

ro mundo expurgandis, .

Y

5$5. Per hanc viam internam pervenitur, etfi cum multa

t

tolerantia , ad expurgationem & mortificationem omnium

n

fio

paffionum, ità, ut. nihil amplius fentiatur, nihil, nihil plane,

neque percipiat quis inquietudinem ullam, perindé ut corpus

fte

quoddata. mortuum, neque anima fe amplius indivería trans-

ferri finat,

pli

. 46, Duae leges & duz voluntates , altet;a,.anïmgæ , altera

u

D

amoris proprii, durant, quamdiu amor proprius durat; Un-

dé ubi hic expurgatus & mortuus fuerit, utifit per viam in-

qu

£ernam, nonamplius ibi funt illee duzeleges, neque duz vo-

be

luntates , nec ultra fit ulla fübreptio , aut motus improvi«

lp

fus; neque aliquid porró fentitur, ne un

þm quidem venialg

Y

peccatum.

fi

57. Per contemplationem acquifitam pervenitur ad fta-

t

tum noh peccandi amplius, feu mortaliter, feu veníaliter, .

$8. Ad ejusmodi ftatum pervenitur , non faciendo refle-

xionem ad o

perationes proprias, qqiaïdcfeüus nafcuntur ex

AXeflexione,

lo

€9. Via interna feparata eft à confefTione , à Confeffariís

(f

& à cafibus confcientiee, à Theologia & à Philofophia,

N

60. Animabus prove&is , qua reflexionibus mori inci-

dl

piunt; quin & eó , ut mortuz fint , jam pertingunt , DEus

g

nonnunquam impoffibilem reddit confeffionem ; ipfeque fup-

plet tantundem ipfis largiendo gratíae praefervantis, quantüm

le

reciperent ex Sacramento : Ideóque his animabus non expe-

pü

Eu

dit eo cafu Sacramentum Peenitentize accedere , quia non

poffunt.

6r. Anima, cüm ad mortem myfticam pertingit, non pot-

eft ultra velle aliud, quàm vult Deus ;

quia non haber am pliküs

b

4j

-voluntgtem , & Deusillam ipfi ademit,

6;. Per

0

N

—

3F

:

hel

62. Per viutd inteeam pervenitur ad commue c

dum immobiliter in pace quadam imperturbabili,

cä':hiïüeq-

il

63, Pervenitur etiam mediante viá . interna ad mortem

fenfuum; imófignum, quód quis in nihilo illo confiftat;id eft,

i

Ve,

mortuus fit mortuus fit morte myftica, cft,.fi fenfus externi

non magis jam repraetentent res.fenfibiles, quàm fi rnion exi-

wm

l.

fterent ; quandoquidem non efficiant, ut intclle&us fe iis ap-

plicet,

64.

Theologus minuüs eft difpoütus ;quäx;n fimplex & idío-

t

tà, ad hoc ut fit contemplativus: Primó, quia non habet fi-

[

dem tam puram : Secundó, quia non eft tam humilis: Tertió,

Il«

uia noti curat perindé de fuá falvatione : Quartó , quia ha-

Vo.

bet caput plenum phantasmatibus, fpeciebus, opinionibus &

lla

fpeculationibus; & in eum nequit verum lumenintrare,

ile

65. Superioribus obediri debet in exteriore , & latitudo

voti obedientiee Religioforum pertingit folummodo ad exte-

ld

rius: Aliud eft in interiore, quó

fol-us DEUS & Direétor in-

trant,

t

66, Rifu digna eft doGrina quedam novain Ecclefia Dei ;

Ánimam , ad interna quod attinet, gubernari debere per Epi

u

fcopura; & fi is idoneus non fuerit , eundum Animae ab il»

lo ad füum Dire&orem. | Dico novam, quia nec Scriptura fa:

(

«€ra , nec Concilia, nec Canones, nec Bullz , nec Sancti, nec

Auttores unquam id dixerunt, neque dicere poffünt, quia Ec-

-

clefia non judicat deoccultis; h

ius

quam maluerit,

abetque jus Anim—a',,ut eligat,

?

7. Dicere, opus effe, ut internum manifeftetur tribuna-

n

li externo Superiorum, & effe peccatunmi, nifi fiat, ea eft dece-

Q«

ptio manifefta , quia Eeclefia non judicat de occultiss Atque

n

animabus fuis dam

$

A

num adferunt fraudibus hifce & fitioni-

2lUS,

j

68. In mundo non eft facultas nec Jurisdi&io ad mäni;'

l3

dandum , ut mahifeftentur litterze Direcforis Circa internum

anima:s &idcircó mohitos effe

oportet , eiïc hunc affüitum

d

qugndam Satamg. ^"

Quas

84

PR'&PG'S?TIQN!?&"D*?EM&LINOS

L n

d

j

(llas qmdem Ptöpoürtiohc'sutianquam haereticas ; 'fi:fþe;

&as, erroneas , fcandalofas , blasphemas , piarum aurium of-

l

fenfivas, temerarias, Chriftiange Difciplinz relaxativas & e-

t

verfivas , & fcandalofas refpe&ivé , ac quaecunque fuper iis

ü

verbo, fcripto , vel typis emiffa, pariter cum voto. eorundem

lic

Fratrum noftrorum S. R, E. Cardinalium & | [nquifitorum

p

Generalium damnavimus , circumfcripfimus & abolevimus

t

d

Deque eisdem & fimilibus omnibus & fingulis pofthac quo-

quo modo loquendi ; fcribendi , difputándi , easque credendi,

Sa

tenendi, docendi, autin praxim reducendi facultatem quibus-

cunque interdiximus 3. & contra facientes omnibus dignita-

&'

tibus , gradibushonoribus, beneficiis & officiis ipfo fatte per-

Ó ET

u

petuó privavimus , & inhabiles ad queecunque decrevimus,

tQ

vinculoque etiam anathematis eo ipío innodavimus , à quo

4

nifi à Nobis & à Romanis Pontificibus ; Succefforibus noftris

valeant abfolvi,

Prattereà eodem. noftro decreto prohibui-

mus & damnavimus omnes Libros omniaque opera quocun-

que loco & idiomate impreffa , nec non omnia Manufcripta

ejusdem Michaglis de Molinos, vetuimusque ne quis, cujus-

cunque gradüs, conditionis , vel ftatüs , etiam fpeciali notá

W

dignus , audeat (üb quovis preetextu , quolibet pariter idio-

mate , five füb iisdem verbis, five fub aequalibus aut aequi-

pollentibus , five abfque nomine , feu fi&o aut alieno nomi-

ün

ne, ea imprimere vel imprimi facere, nequeimpreffa feu ma-

nufcripta.egere, vel apud fe retinere , fed Ordinariis loco-

xi

rum aut haretice pravitatis Inquifitoribus ftatim tradere &

N

confignare teneatur fub eisdem poenis fuüperius infli&is: Qui

fl

Ordinarii & Inquifitores ftatim ea igni comburant & combu-

fitt

tri faciant.

hac

Tandem ut praedi&tus Michael de Molinäs ob harefcs &

av

errores & turpia fa&a praedi&a. debitis poenis in alicrum ex-

f

emplum & ipfius emendationem ple&er

etur, le&o in eadem

fiit

auditis dile&is filiis

noftra Congregatione toto proceffu , &

Theo-

pu

confultoribus qoftri San&za Inquifitionis officii, in facra

logia

"

E

MERRGCENTIO YU.

33

logía & in

ïäre I?dntifiäö Magiítris cum eorundem Venera-

')C

5

bilium Frattum neftrorum S. R. E, Cardinalium unanimi vo-

to, di&um Michaélem de Molines, tanquam reum convi-

[I$

&um & confeffum refpedive , & uti hareticum formalem,

i

licet poeniteritem, in poenam aréti & perpetui carceris, & ad

peragendas alias poenitentias falutares, praeviá tamen abjura-

tione de formali per ipfum emirtendá , fervato juris ordine

-

damnavimus, mandantes ut die & horá praefigendis in Ecclefia

(

San&:ze Marize fupra Minervam hujus almae Urbis, preefentibus

I$«

If

emnibus Venerabilibus Fratribusnoftris S. R. E. Cardinalibus,

b

& Romanse Curiz no[trae Praelatis, univerfoque populo ad id

Q

'etiam per.conceffionem Indulgentiarum convocando, ex al-

$,

to tenor Proceffüs , " ftante in fuggefto eodem Michaéle

)

de Molinos, unà cum fententia inde fecuta legeretur.

Et

&1'fs

oftquam idem Micháél de Molinos habitu poenitentiae in-

ul

dutus ptzdictos errores & haerefes. publicé abjuráffet , de-

fl

disus facultatem dileéto Filio noóftri San&i Officii Com-

p

n

miffario, ut eum à Cenfuris, quibus innodatus erat, in for-

ma Ecclefige confueta abfolveret: Quae omnia in executio-

otd

tiem di&ee noftrae Ordinationis die 3. Septembris labentis fo-

üq-

lemniter aQimplcta funt,

ii

nt

Et licét fupra narratum Decretum mandato noftro lIa-

T«

tum ad majorem fidelium . cautelam t

pis editum publicis

[n

locis affixum & divulgatum fuerit; ni

h

ilominus, ne hujus

j

Apottolicae damnationis memoria futuris tem

oribus dele-

à veritate in-

P

y

ri poffit, utque populus Chriftianus Catholic

u

ftrudior per viam falutis incedere valeat, Praedecefforum

noftrorum Summorum Pontificum veftigiis inharentes,

hac noftrà perpetuó valitura conftitutione fupradiGdum De

09&

cretum denub approbamus, confirmamus , & debitze execu--

a

tioni tradi mandamus; iterum fupradi&tas Propofitiones de-

2V

finiiv& damnantes & reprobantes, Librosque & Manufcri-

líis

os probibentes & interdi-

(

pta: 'cjugde*m Michaélis de Moliq

[-

centes

3gi1

PR OPOSITIONZS DE. MOLINOS

34

centes füb eisdem poenis & cenfuris contra tfansgreifore:s læ-

ms & infli&is,

- .Decernentes infuper præfcntcs Litteras femmpet & per-

petuo validas & efficaces exiftere & fore, fuosque plenarios

& integros effedtus fortiri & obtinere; Slcque per. quos-

tunque Judices Ordinarios ,. & Delegatos , quavis au&to-

ritate fungentes & fun&uros ubique judicari & definiri

deberc, fublatà eis & eorum cuilibet quavis alitet judlcan-

ia

di & interpretandi facultate & au&oritate , ac irritum &

inane, quidquid fecus fuper iis à quocunque, quavxs 'au&c-

5

ritate, fcienter vel ignoranter contigerit attentari.

Volu-

l

mus autem, ut praefentium tranfumptis , etiam impreífis,

manu: Notarii publici. fubfcriptis & ngxllo alicujus períonae

in Dignitate Ecclefiaftica. conftitutze- minutis , eadem fides

rorfus adhibeatur, quae ipfis Orlgmahbus I.utens adh:bcre-

gm-, fi effent exhibitze vel oftenfze,

Nulh ergo emnino hommum liceat. hanc pagma.m özc.

Ü

P

fl

I

'(l

fg

ï

Gon-

g

EE 1 3

55

la

E;mihtuïlo s. D. N Innocentii XII. Quà

Sr.

^^ damnat!

ibr

u

x

im, cui titulus : Explication.

as

cilkesfMaximfes des Saints, &c,

Wf«

IUS

^

f

]

rei memoriam,

P4pa X1I. dd; pe,rpetum

1tT

I

us alàs ad Apoftolatüs Noftri notitiam pervenerit, in

& — lucem prodiiffe librum

e

uendam Gallico idiomate edi-

C

] tum, cui Titulus ; Ex

2

I

cation des Maximes des Saints

lo

ly

Sur la Vie interieure , par Meffire Francois de Salignac Fene-

lon Archevéque Düc de Cambray, Precepteur de Meffeigneur

t

les Ducs de Bourgogne , d' Anjou ,& de Berry, A Paris chez

[l

Pierre Auboüiin, Pierre Emery, Charles Cloufier 1697. . In-

i*

»ens veró fubindé denon (ana libri hujusmodi Do&rina exci-

i

fatusin Galliisrumor adeó percrebuerit, utopportunam Pafto-

ralis vig

ilantiae Noftrae opem efflagitaverit ; Nos eundem lí-

'"brum nonnu

llis ex Veterabilibus Fratribus Noftris S; R, E.

Cardinalibus, aliisq; in Sacrá Theologia Magiftris, mature,ut rei

gravitas poftulare videbatur , examinandum commifimus.

Porróhi mandatis noftris obfequentes, poftquàm in quam plu-

rimis Congregationibus Varias propofitiones ex eodem libro

*xcerptas diuturno

accuratoq; examine difcufferant , quid fu-

per earum fingulis fibi videretur,

tàm voce quàm fcripto No-

bis expofuerunt.

Auditis igitur in pluribus iüdem coram

nobis defupér a&is Congregationibus memoratorum C

At di-

nalium, & in Sacra Theología Magiftrorum fententiis, Domi-

nici Gregis Nóbis ab zeterno Paftore crediti periculis, .quan-

tum nobis ex alto conceditur, occurrere cnpientes, motu pro-

ptio; ac ex certá fcientià & maturá deliberatione Noftiis, de-

qué Apoftolicee Poteftatisplenitudine, librum preedi&um ubi-

cunqg;, & quotunque alio idiomate, feu quávis editione aut

)

impofterüm imprimcn-

stc;üone -hàc usque imprcflurn aut

e2

Uf

36

PROF öSï TIO NES CAMERACENS)$

dum, quippé ex cujus le&ione & ufu fideles fenfim in errores

y

T

ab Ecclefia Catholica jam damnatos induci poffent, ac infuper

tanquam continentem propofitiones, fivein obvio earum ver-

ii

borum fenfu , five attentà Sententiarum connexione, teme-

fs

rarias, fcandalofas, malé fonantes, piarum aurium offenfivas,

in praxi perniciofas, acetiam erroneas refpeGtivé, tenore prae-

i

LEU ^

fentium damnamus & reprobamus, ipfiusqué libri impreffio-

x

nem , defcriptionem , le&ionem, retentionem & ufum omni-

$0Í

bus & fingulis Chrifti fidelibus etiam fpecificá & individua

mentione & expreffione dignis, fub peenà excommunicatio-

nis per Contrafacientes ipfo fatto absqué alià declaratione in-

d

eurrendá, interdicimus & prohibemus: Volentes & Apoftoli-

bà

£àauGoritate mandantes, ut quicunqué füpradi&tum librum

ii

;enes fe habuerint , illum ftatim atqué Pracfentes littera cis

jnnotuerint, locerum ordinariis, vel Haereticae Pravitatis In-

l

quifitoribus tradere ac confignare omninó teneantur. In con-

trarium: facientibus non obftantibus quibuscunqué. . Coete-

,1

rüm Propofitiones in di&o libro cóntentae; quas Apoftolici

|

Cenfurá fudicii, ficut preemittitur, configendas duximus , ex

1

Gallicoidiomate in La

videlicet z

tmum ;ve;!æ, fu,nþ tenoris, qui fequitus,

d

1. Datur habitualis ftatus amoris Det, qui 'e'ff charitaspu-

po

dy

pa, & fine ullà admixtione motivi proprii intereffe, — Nedj; ti-

snor peenarum , neq; defiderium remiunerationum . habenrit

L

5

t

ampliusin eo partem. Non amatur ampliüs Deus propter

h

sneritu:

m,n

3

neque propter perfetionem ;,.pcquä propter feli-

€itatem in eo amando inveniendam,

Ut

Ti

2. In ftatu. vitae contemplativze five unitivae amittitur q-

sone motivum intereffatum timoris & fpei.

LU

4. Id, quod eft effentiale in direftione animz , eft, nona-

h

liud facere , quàm. fequi pedetentim gratiam cum infinità pa-

àb

tientia, preecautione & fubtilitate, . Oportet fe intra hos li-

LU

mites continere, ut finatur Deus agere, & nunquam a

d pu-

UI

N

u

ag du

mneutaty

48 I-NRGCE&'ITO Y 65

[8

rum amorem ducere, nifi quando Deus per un&ionem inte-

j

riorem incipit aperire cor huic verbo, quod adeó durum eft

[8

[2

animabus adhuc fibimet affixis, & adeó

"

poteft illas üfaddalizae

re,aut j

n perturbationem conjicerc.

^. .

ln ftatu fan&ze indifferentiae aníma non habet am-

QO»

plius defideria voluntaria, & deliberata propter fuum intereffe,

s

u

exceptis iis occafionibus , in quibus toti. fuae grat;iæ:gfdclïitcr

non cooperatur.

[ga

$, 1n eodem

fï*atü indifferentiae fanfkze nihil nobis, o.

10

mnia Deo volumus, Nihil volumus, ut fimus perfecti & bea-

ti propter intereffe proprium , fed omnem perfeGionem ac

J

beatitudinem volumus , in quantum De

m

velimus res iftasimpreffione fuze gratiee,

*

,

o placec;ïg&ïccre, ut

us

6. In hoc fan&z indifferentize ftat

u nolumus ámplius fä-

It

lutem,ut (alutem propriam, ut liberationem eeternam, ut mer-

J

cedem noítrorum meritorum , ut noftrum intereffe omnium

?t;t:

quiximurm , 'fed eam volumus voluntate plená; ut gloriam &

lici

beneplacitum Dei; ut rem; quam

BIN E

a

*elle proptér ipfum.

;

U5

7. Derelictio non

eft nifi *abnegatiþö, fcu fui ipfius renun-

eiatio, quam JEfus Chriftus à nobis in Evangelio requirit,

poíftquàm externa omnia reliquerimus.

Itta noítri ipforum

abnegatio non eft nifi quoad intereffe proprium - - ., Ex.

(*

nE

trema probatienes , in quibushzec abnegatio feu fui ipfius De:

reli&io exerceri debet, (unt tentationes , quibus Deus aemu-

T

Jie

later vult purgare amorem , nullum ei oftendendo perfugi.

um, neque ullam fpem quoad fu

u

s

iam aeternum,

m inte.reffe 'propripml, gt-

L

. $. Omnia facrificia, qux

ieri folent abïa'riimabus; quam

siaxime disintereffatis circa earum aeternam beatitudinem,

Ly

funt conditionalia - - -. Sed hoc Sacrificium non poteft effe

4

abíoluturm in ftatu ordinario. In uno extremarum probatio-

li-

gum cafu ho« facrificium fit aliquo modo abfolutum,

u

E In exttemisprobationibus pote(t animae invincibiliter

e3

pec-

I

d

PROPOSITIONES CAMERACENSIS.

[ t

|

perümf

u

an effs perfuafione reflexá ; & quae non eft | in ti;äüs

f

tonícientize fundus, fe jüftereprobatam effe À Deo,

gl

^10;"Tünc anima divi

z

fa à-fertietipfa exfpirat cum Chriffo

1 p]iüs :

in cruce , dicens: Deus,

Deus meus, ut quid dereliquitti me?

Jt, f

In hiác involuntaria impreffione defperationis conficit Sacrifi-

|

|

gmp'ü

-fctum ábfolutüm fui intereffe proprii quoad zeternitatem.

73912

l

11, Ià hoc fatu anima amittit omnem.

fpem fui proprii

eell

intere(fe, fcd nunquam amittit in parte. faperi

'&Gibus dire&ti

:

ori, id eft, in fuis

H

erie

i

s & intimis fpem perfeägm,ïguæ eft defiderium

àno

disintereffatum promiffionum,

t

i

,

F

,. A2« Dire&or tunc poteft huic ani

a

mæ pþfmïþ't)tiet.'lc.,, ut fim-

|

(ata

plicitér acqüiefcat ja&urze fui. propri

iintereffe

^

j

füor

Gemnationi, quam fibi 4 Deo indi&am credit..

& iü&?»,c»dä-

betz

15. Inferior.Chrifti pars in-cruce.non communicavit fu-

V

periori fuas involuntarias perturbationes,.

2

1

2

M In extremis probationibus: pro.purificat

go-iie amoris

| fomä

fit quaedam feparatio: partis fuperioris animze ab

inferiori - -.

1

n iftà feparatione a&tus partis inferiorismanant

ex omninà

Cccecá & involu

h

n

;

(im

4

1tariá perturbátione; nam totum, quod eft vo-

untarium & intelle&uale, eft partís fuperioris.

a

iftoi

1f. Meditatio conftat difcurfivis aGibus, qui 4 fc'invi-

jottic

cem facilé diftinguuntur -:- -,. 1fta compofitio a&uum dit-

€ur(fivoru

2

i

m &:.igeüexg;zum eft propria exemtatxo amoris in

i

r fiu

NT

tereffati; -

NU

16, Daturft

atus ;fcohtenipla.t-ï'enï*; adeö :fubl-imisx adeoqué

i

|

perfe&ee , ut fiat habitualis, ità ut quoties anima a&u orat,

l

fua oratio fit contemplativa non difcurfiva.

Tunc non am-

l

hujg

plius: indiget red

tenus

&OS.

n

i

&

ite ädmedaïæuoncm egusquä a&us methodi-

intot

/ 317 Anim

a c;onte&aþïativæ«þfivantur intuïtudihixüd,

[

fenfibili , & reflexo JE(u Chrifti duobus temporibus diverfis-

Ut j]

- - Primó, in fervorenafcente earum contemplationis - -.Se-

riag 1

cutidoó yaníima-amitti

s pro-

I

D

t;:'intuitum; JE£fu Chrittiiin extremi

*

19.Ín

ba;'tiombusy

32

(

T$ Lh; ftatu paffivo ;exerce'mwo-mnes.'Vi.r;tüiïïä"äi&ïn&;e;

non cogitando , quod fint virtutes, - In quolibet momento

aliud non cogitatur , quàm facere id , quod Deus vult, am-

o

Tel

plius &amor Zclotypus fimul efficit, ne quis fibi virtutem ve-

lit, nec unquàm fit adeo v

:xïä;

rrtute prædxtus, quam cumvxrtutx

amplius affixus non eft.

19, Poteft dici in hoc fenfu, quod aninma paffiva & disin-

pii

sereffata nec ipfum amorem vult ampliüs , quatenus eft fua

Suïs

lUf

;erfe&io & fua felicita

:

s; fed. folum quatenüs eft id, quódDeus

à nobis vult,

[«

.20. In confite

ndo äebch—ltïanimä-ä transformatae fua äc—

cata deteftari, & condemnare fe, & defiderare. remiffionem

fl

füorumm peccatorum, non ut propriam purificationem & li-

berationem, fed ut rem , quam Deus vult, ,&vulc nos velle

1

propter fuam gloriam,

0tis

21« Santti Myftici excl

ntàftatu anifarum trans-

formatarum exercitationies

É

22. Quamvis hac Do&rina ( de puro

a*mrd): effet pura

linö.

V0

& fimplex per

fc&tio E

V?arïgcli;;ïgf in u-niy

ersà traditione. defig-

nata, ántiqui Paftores non pro

LP

tudiní

juftorum, Rifie

icorum gtatia pro-

"

xeæiäg am

mgi-

portionatd, -

*

ä'xi-

23, Purus a

m

iti«

orlpfefoïuscon&i xt otam vitam inte-

ríorem , & tunc evadit unicum pr

incipiums & unicum moti-

vum omnium a&uum, qui

ati &.meritorii füunt.

quä

d

Non intendimus tame

^

' expréffim propofitionum

fäf;

hujusmodi reprobatipnem alia irgodem libro contenta ulla-

m-

tenüs approbare, Ut autem eaedem prafentes litterze facilius

m

innotefcant, nec quisquam illarum ignorantiam valeat al-

legare volumus pariter, & au&oritate prafatà decernimus,

tO;

[:

ut illa ad valvas Bafilicee Principis Apoftolorum ac Cancella-

X

rie Apoftolicae , nec non Curiae Generalis in Monte Citorio

Ü

& in acie Campi Floree de Utbe, per aliquem ex Curforibus

It

noftris,

gh . PLOPOST. CAMER ACÉRS 45 ROCENTIO xl.

Eï.l

noftris, at moris eft , publicentur, illarumque exempla j5

dem affixa relinquantur, ità ut fic publicate, omnes & fin-

LT

&ulos, quos concernunt, perindé afficiint, ac fi unicuique

L

|

illorum perfonaliter notificatae & intimatze fuiffent. Utque

ipfarum prafentium litteràrum transfumptis, feu Exemplis.

etiam impreffis, manu alicujus Notarii- publici fubfcriptis,

& Sigillo perfonze in; Ecclefiaticá Dignitate conftitutee mu-

nitis , eadem prorfus fides,

tàm in Judicio, quàm extra il.

lu

, übiqué locorum habeatur, quaeipfis praefentibus ha-.

be

M.

:

tur, fi forent'exhibitze vel oftenfe, -

Datum Róma

m Mariam Majorem fub Annulo Pifca-'

| gpüd Sanda

|

roris die 12, Martii 1699.

N

N

1&

EPT d ,

N

W

N

"

T ,

— at

—

N

M

pE

SN

-

j

z2

A

5

E

T

x

ER

?

d

y

|

ií 'QQS

»

IV

PN

V

ln

XWL A

fY

V

|

"h

ll

C

Xo A!

X|,

$98 )o( 84

l ibi

Y fin

ää& SISHRYDATAY ISISALAE ao

stb ip p ib p ii db

ä-ï*sä*æ DI L

Tique

qoupqupeqeqmdpgeggqpepedgedd Qp ää*fä*ä&ü*&

Xqué

ä;s

VISSHSERURO U DAVISIS

RI-

! Dis

pis,

fru

1l

INDEX

du

9g

QU]ESTIONUM

AnricuLus PRIMus.

De Sacramentis 12 genere,

$, Primus,

De

Naturá G effentia Sacramenti tum antiqua , quim

IN 'owv& Legis.

QUJESTIO.

]

Uid fit Sacramentum in generc'

Il

Quid ficSacramentum antiquz legis?

1.

Q

Quid fit Sactamentum nova leglsP

1V. 1n quo przcipue differant Sacramenta nov legis à Sacramentis antique

legis?

V. In quodifferat Sacramentum àSacrificio?

VL An poffit eadem res fimul effe Sacramentum & Sacrificium?

Vli.. Quid fint facramentalia, & inquo differant áSacramento?

Vill, An Ecclefia habeat poteftatem inflituendi (acramentalia, & oblisandi -

deles ad illa (ub peccato mortali ?

IX, Quor fint Sacramenta novz leg".:2

X, Àn omnia Sacramenta novae legis perficiantur materiá & formà?

XI, An Chriftus ipíe determinaverit materias & formas Sacramentorum?

f

XIL Quiá

"O EGMRDBOE

i

XIL, Quid fic fervandum circa materiam & formam Sacramentorum ?

j

XIl, An Efdeüg poffit mutare materias & formas Sacramentorum ?

$. Secundus.

De ZMiniflro Sacramentorum,

QUJESTIO,

L Quis fit minifler Sacramentorum?

l, Quid requiratur in miniftro, ut validé miniftret Sacramentum?

HI. Quid requiraturin miniflro , utlicité miniflret Sacramenta

H

2

llQ

Y

IV, An peccet graviter Minifter , qui miniflrat Sacramentum peccatori publico ?

[

V, Angraviter peccet minifter, qui miniftrat Sacramentum peccatori occulto ?

w

$. T'ertius.

De Sufcipiente Sacramentum,

QUJESTIO,

L. Quis fit capax Sacramenti, & que Difpofitio requiratur, ut Quïs validé fufci-

iat Sacramentum ?

II Quaz Difpofitio requiratur, ut licité& cum fructu füfci piatur Sacramentum ?

lII, An Sacramenta femper in (ui füfceptione conferant gratiam füfcipientibus

fine obice gratig?

1V,. An Sacramenta conferant femperaqualem gratiam ?

$, Quartus.

L Q

ll À

ä

De Effe&iu Primario Sacramentorum,

WA

QUJESTIO. -

XU (:

M

T. Quis fit effe&us primarius & pracipuusSacramentotum?

Vj

]L Au Gratia habitualis diftinguatur realiter ab babitu charitatis ?

III. Án poffit divinitis confiltlere gratia habitualis cum peccato mortali ?

VL

JV. Àn gratia amittatur per quodcunque peccatum mortale?

W

V, Àn hac gratia habitualis natuta fuá expellat peccatum ?

VI. Àn ia Jufticatione Impii peccata fic remittantur, ut ver& deleantur, nec

t

uidquam remaneat, quod culpz aut peccati mortalis rationem habeat ?

Xl

VIL. Àn Sacramenta NNovz legis fint caufg principales gratiae?

VIIl. An Sacramenta fint cauíz In(lrumentales gratiae ?

XII.

VX An Sacramenta (int tantum cauíz morales gratia , af etiam eaufa phyfice

ejusdem?

.An

( QUUESTIONUM.

, An gkatia Jufti&cans, que Actonfertur in Sacramentis , fit cjusden: peciei

;

in omnibus Sacramentis:

XI, An Sacramenta prater gratiam Juffificantem conferant adhic aliam gra-

tiam?

$. Quintus.

-De Effetdu fec

undario Sacmmentorz)m.

QU/ESTIO, -

l. mns ht effc&us fecundarius Sacramentorum?

IL. AnomniaSacramenta imprimant chara£terem ?

li?

o

1Il, Quenam Sacramenta imprimant chara£terem ?

Proponuntur Canoues Concilii Tridentini exfeff, 7, De

Saïcramemi-sþ in genere,

AnricuLus SEcuNDUS.

De

fiíti

| SdC?'di??.enfiJL in Specie.

$. Primus,

um?

tibus

De Baptisino,

QUEESTIO,

T. Qaid fit baptifmus?

Il, An baptifmus fit Sacramentum?

Ill. An biptifmus fuerit inftitutus anté paffionem Chrifti ?

1V. Quando fit inftitutus baptifmus?

V,

uod fit Difcrimen inter baptifinum Joannis & Chrifti?

VI, Quod fit Diferimen inter ill

0s tres baptifmos, ifïuminis, Saminis, & Sanz

ulnis ?

VII, Quz &cmaterio baptifini ?

VIII, In quàparte corporis debeat fieri ablutio?

IX. An, ut valeatbaptiímus , homo debeat effe perfe&tenatus?

,Dtt

X. Anablutio in bapti(mo debeat fieri per immerfionem , an petaffu(ionem?

"d

XL An liceat baptizare zgrotum agonizantem, cui baptifmus probabilitér ac-

celerabit mortem ?

XII. An liceat occidere mulierem przgnantem jam morte damnatam , fi ratio-

fic

2

nabi-

ï

A

iNsz

It

nabiliter timeatur ,

:

quod ex dilatione fuþplicfi infans cettó fit moriturus

jiy

ante Nativitatem?

XIII. Que fit forma baptismi?

)

XIV, Quis fit Minifter baptifmi?

j^

XV. Analiquisin neceffitate. poffit fe ipfum baptizare ?

J

j[, (

XVI, An duopoffint fimulunum baptizare ut caufz partiales?

V,

XVII. Anduoe poffint (imul unum baptizare ut caufe totales?

YU

XVHI, Quis fit fübje&um capax baptiími?

M

XIX. Anetiam Monflra baptizari peffint ?

XX. Qui (int effeCus baptifmi ?

XE

XXL An baptifmus fit neceffarius omni homini ad (alutem?

X,

PA

Proponuntur Canones Concilii Tridentini ex feff. 7, de baptifmo,

Xl

f. Secundus,

[

hu

De Confirmatione,

»4

uid fit (f;onürmatie?

QUlES"JF'IQ,

"

34

[

X

1I, Quando hoc facramentum fit inftitutum?

)

HI, An Apoftoli eodem modo,

mentum confirmationis?

quo nos fuerint confirmati in fide per Sacra-

h

IV. Que fit materia remota hüjus Sacramenti?

M

V. Quafit materia proxima hujusSacramenti?

A

VI, Qua fit forma hujus Sacramenti?

YvII.

uis fi£ minifter hujus Sacramenti?

VIHL, Quis fit fubjeQtum capax hujus Sacransenti ?

bl

IX. Ám etiam amenies poffint conifirmari ?

PUl

X. Qui fint effetus confirmationis ?

|

*

XL An Confirmatio fit neceffaria ad Salutem ?

Proponuntur Canenes Concilii Tridentini ex feff. 7. de confirmatione,

|

v

4

$, lertius,

Yi

De Eügbariþii ut eff Sacramentum?

N

QUJESTIO,

Prol

Pfo;

1, Quid fit Euäharifïia?

II. Quan-

9UESTIONU A.

itügg

II Quando Chriftus inftituerit Sacramentum Euchariftiz ?

III, In quo pracipué ;,onfxüa; ratio & natura , id eil,( elï'efxtia hujus, Sacra-

menti?

$

IV, An Chriflus fit veré pr

zfensin Euchariftiz Sa&amemö ? à

V. Quomodo Chriftus fiat prasfensin Euchariftiz Sacramento ?

VI,

uid conftituat converfionem Eucharifticam ?

VIi An Eucharí&ia fitmedium neceffarium ad falutem ?

VIII, Qua fit materia Euchariftiz,

IX. Qua ficforma Buchariftiz ?

X, Eftne mortale, in confecratione omittere ly Enim?

XI, Eltne mortale, aliud quodpiam. verbum in his omittere?

XII. Quid de reliquis omiffhionibus ?

XIII. Quid de omiffone Rituum?

XIV. Anliceat mifTe addere Devotionalia privaka ?

XV. Án in forma confecrationis mutatio etiam accidentalis fit grave pecca-

tum ?

3

XVI. Quid (i quis confecret. hoftiam non

roiundam, vel non fatis mun-

dam ?

i

XVII, Quis fit Minifter Euchariftize ?

XVIII, Antetus Chriftus fit (üb utraque fpecie ?

XIX, Àntotus Chriftus fit füb fingulis partibus fpecierum 2 .

MT

XX, AntotaSacramentiratio inveniatur in unà fpecie ?

XXI, An omnes Chrifti fideles adulti teneantur ex przcepto Divino fum

P

erg Eu-f

chariftiam íub utraque fpecie?

b

XXIIL Anmajor utilitas capiatur ex communio

ne fab utraque fpecie, quàm fuB

unà ?

XXIIL Que requiratur difpofitio in fumente Euchariftiam ?

XXIV. An Euchariftia negandafit peccatoribus? -

XXV. Quid faciet facerdos diflribuens multis communionem fi V. G. foemi-

nam inter cateras fle£tentem videat facram hoftiam ex orein (trophiolum

mittere ad inbororandam illam, ut fufpicatur ?

XXVI, An teneantur aliquando homines communicare ?

AXXVIL An, qui circa pafcha non communicavit, teneatur re

liquà anni þarte

commnicare fubnovo peccato mortali ?

XXVII. Qauifint cffe&us Euchariftig?

Proponuntur Canones Concilii Trident. ex feff, 1 3« de Sacro San&o Euchariflige

.

Sacramento.

Proponuntur Canones Concilii Trident. ex feff. 21

fpecie, & parvulorum,

r

.De commun?one fub utraqj

Qu

»

f;

$. Quar-

INDEX

W EEE

PT st

$. Quartus.

j Q

1 Q

De E ucbzz'rijïizz ut eff Sacri &imäz.

W

QUJESTIO.

l]qq*

1, Quidfit facriü'cïum in genere?

n Q

U

IL. AninLegenová detur verum & proprié didum Sacrificium?

m

TIII, An Euchariftia (it proprié di&umSacrificium?

1V,

uid fit Miffa?

V. Inquoconfiftat effentia hujus Sacrificii ex parte rei oblatze?

VI. In quo confiflat effentia hujus Sacrificii ex partea&tionis?

—

VII. An Sacrificium miffe conveniat cum Sä(riüciocrucisf

VIII,

—

uale Sacrificium fit miffa?

IX. An elfntia Sactificii miffz fit aliquo modo diftinfa ab effentia Sacramenai

] Àt

Eucharifli2?

X. Anfolus Sacerdos poffit legï;imä & validé offerte facrificium ?

XI. Quis fit principalis offerens in Sacrificio mif[z ?

*

W. /

XII.

M

uo fenfu Chriftus dicatur principalis offerens in facrificio milfe?

Y.|

XIIL. Àn quilibet facerdos legitimé ordinatus poffit validé offerre facrificium?

XIV. Aa Ecclefía feu fideles, qui funt in Eccle(ià, etiam fuo modo offerantfa:

V

eri&icium ?

Vr

Xv.

uos effe&tus habeat Sacrificium Mif ?

$

IÀ

XVI. An valor & effe&ushujus Sacrificii (it infnitus?

il À

XVII. Aa aqué profithocSacrificiu

D

th

XVIII, Pro:quibus miffa Sacri&cium offerri poffit?

», fivepro multis,fivepro pgucïä offeratug'.?

ü

XIX, Cuiprofit miffa applicata contra voluntatem Przlati ?

É

K, Àr

X, n

XX, Cui profit fru&us miffie , quando Sacerdos, cum facrum appliciffet uni;

[

deinde ex oblivione applicat alteri?

X

XXI. CuiprofitfruQus miffz à Sacerdote nulli applicatus?

|

XXII.

uid melius Miffz fimuldifte,, an fucceffive?

!

XXIIL, An melius fit curare fibi applicari miffas in vità, quàm poft mortem?

Xl

XIJ],

XXIV. An miffa Sacerdotis mali minüs valeat quàm facerdotis boni?

Yy,

Proponuntur Canones Concilii Trident, ex feff. 2 2, de Sacrificio miflze,

$. Quintus.

!UT

!

A.

De Ponitentiaut efl Firtus.

il

QUJESTIO.

P

;, Quid fit penitentia, quatenus eft virtus?

Í

II, Qfxed

$9U.ASTIONU M.

GELUDSMEMERIRREENUS

I-ï: Quod fitobje&tum materiale peenitentig ?

Ill, Quodnam (it obje&tum formale pocnitentig ?

IV. Qualis virtus fit pocnitentia ?

V. In quo fübjc&o fit peenitentia?

VI, Qui fint a&tus ponitentie ?

VII. An aliquis ftatim obligetur ad contritionem poít mortale peccatum com-

miffum?

.

€. Sextus,

De Pauitentia ut e[ff Sacramentum,

QUJESTIO.

n

Í. An in Ecdefia Dei detur Sacramentum proptié di£tum , quod vocatur pee-

nitentia ?

l. Aa hoc Sacramentum fit diflinctum à baptifmo?2

l, Que fit materià & forma hujusSacramenti?

n?

YV. Qua fint partes Sacramenti poenitentiz ?

V, Quid eft quotuplex fit contritio? .

mgfz-'

VI, Àn fit aliquod peccatum mortale, quod per contritionem perfe£tam extra

Sacramentum deleri nequeat ?

VII, An utium peccatum mortale poffit tolli finealio? -

VIII. An Sacramentum pecaitentiz poffit conferre gratiam non habenti perfe-

mur?

Ctam contritionem, fed eantum attritionem ?

IX. An mortaliter lapfis contritio fit precepta?

X. And«teflatio unius peccati mortalis ex motivoaliquo univerfáli fit deteftatio

ufti,

omnium mortalium ?

XIL, Àn penitens fufcepturus Sacramentum poenit

gntiæ debeat habere propofi-

tum non peccandi de cetero?

XIl. Quid fit confeffio & à quo inftituta?

XIlI, An confeffio debeat effe integra?

XIV, Anomnes circumftantiz notabiliter aggravantes intra eandem fþe;iem de-

beant in confeffione explicari ?

XV. An femper & inomni caífa confeffio debeat effe integra 7

XVI. An abfolutio poffit dati moribundo, ufu lingua fubitó deftituto, cum

ille dat fi&3a doloris?

XVII, Quid fi illemoribundus dans figna contritienis nullam mentionem con-

- feffionis facerdotifactenda fecerit?

XVIII. Àn

Qued

TNPD-EX

AVIIIL An- abfolutio etiäm poffit dari illis , qui hujus'»m—edi figna penitenriz de-

derunt in abfentià Paftoris?

XIX. An poffit dari abolutio hemini Cheiftiano iam jam moribundo , qui nul-

lum dedit fignum petitionis confeffionis, vel doleris?

XX. An peccata dubia finr confitenda?

XXL Quid fit fatisfaGio?

IQ

XXIL An Confeffarius teneatu fatisfationem imponere peenitenti?

l

XXIIL. An penitens teneatur illamacceptare & implere?

W.

XXIV. An neccffc fit illam implerein flatu gcatiz ? —

*

I

XXV. An poffitalicui pro poznitentiá injungi, utineat matrimónium ?

N,

XXVI, An penitens teneatur vel acce

Y

tatam exequi?

ptare peenitentiam perpetuam, vel accep-

Vil

XXVII. An panitentia feu fatisfaCtio ab uno Confeffario

impofita poffit muta-

Y

ti ab alio?

u

XXVIIL. An ipfe pornitens poffit per fe penitentiam immutare?

r

É

XXIX, Qualiter peccet , qui non impletpoenitentiam à confeffario injun&lam?

Y

XXX, Quis fit feafas abfolutiónis Sacram

mentalis , five illorum verborum ; Ego

X

te abíolvo à peccatis cuis ?

Al

XXXI, Quis fit minifter Saeramenti poenitentiz ?

XXXIIL. Quaz conditiones re

offic?

quirantur inx confeffario, utrité munus fuum obire

Y

XXXIIL, Quid fit figillum confeffionis , &

qu fub eo cadam?

XXXIV, Qui fint effectus poznitentiz?

l

Propenuntur Canones Concilii Trident.ex feff. 1

4. de Sacrameg;to peni«

tenti&,

A

-

$. Septir;*;us.

ï

"

De Sacramento extreme undionis,

L———

Al

X

QU/ESTIO.

Prop

I. Quid fit extrema uaio?

IL. Qua fit materia hujus Sacramenti?

IIl. Que fit forma hujus Sacramenti ?

IV, Quis poffit min

4qui fint ejus

effectus ?

iftrare hoc Sacramentum, quis füfcipere, &

Proponuntur Canones Concilii Trident. ex fff, 14. de Sacramento extrema

Q

unctionis.

li, In

$, O&ta-

N

Eu CA

n——

r de

i .'5; Oaävug,

v DeOrdine,

]U l-

QUJES TIO

1. Ouidfiterdo?

II, Quet (int erdines?.

Ill. Anomnes ordines fint facri ?

IV. Quot fint ordines majores, quot minores?

V, An omnes & finguliordines fint Sacramenta ?

dtep:

VI. AnEpifcopatus (it Sacramentum?

VII. Quomodo definiantur finguliordines ?.

It utge

VIII, Qua fintofficiaordinatorum ?

IX, Quodíitofficium Epifcopi?

X

ug fit materia fingulorum otdinum,

&qnz-forma? .

Vlan?

xl. Quis fit minifter Sacramentiordinis?

»

n lo

XII. Quz conditiones requivantur in iis,

qui volunt ordines (lui'cipere?'

XIII, Qui finteffe&tus ordinis?

XIV, An. erdinati

. mertalis?

«

peccent mer..agli;e; exercendo fua officia in fïaz

u '- pkecïclg-;ti

m obite

XV. Qua fint privilegia ordinstorum?

XVI.

uz fint ebligationesordinatorum?

XVII. Quanta fit obligatio facerdotis initiati ad tres illas miffasab Epifcopo im

) qen

erdinatione injunétas?

XVIIL.. Quomodo horeg recitande fint?

XIX, Que tempore legende (inthorz?

XX, An liceat mutare ordinem in horislegendis?

XXI. Anmutatioofficiis dedità operà (it peccatum mortale?

XXIL An fit peceatum mortale facere facrum ante Matutigum laudes?

XXIIL, Quise requiratur zetas in ordinandis, utlicité ordinari poffint?

Proponuntar Canones Concilii Trident. ex f«ff. 2,3. De Sacramento ordinis.

al

$, Nonus.

De Spon[alitus.

(int i

QUJESTIO,

1 Quid fintSponf;alia?ï

L

Il, In quo & quomodo differant [þonfaliaä :fmftrimonio? !

$

Iti, Que-

( 0

INDÉY

?

offint con

H

L '(äæfn;am pe.rfönæ in ggih.erep

p

Uahcke;fponïfäliz,älmatrimogio j

XX

]V. In quà etate poffintcontrahi fpon(alia ?

XJ

V. An malitià etatem. fupplente poffint. va

lidé cont;ahi. f po?&lig Emtg feptenni-,»

b

um. expletum ?

X

VI, An inter abfentespoffint contrahi fponfalia?

VII, An poffit unus pro :lio, contrahere fponfalia , V.. G. Pater pro filio aut filia,,

b

Tutor aut Curator pro pupillo & minorenni?

VIII. Àn fponíalia ut fint. valida debeant ferri in perfonam determinatam ?

XW

IX. An fponfalia ab impuberibus conira£ta, diffolvantur per folum diffenfum al-.

XN

terius pubertatem adepti.,

T0

X. An fponfaliamutuó contrahentium confenfü diffolvi poffint?' -

XI, An &qualis mu!tat,ie fabfecuta det caufam jufté diffolvendi fponfalia R

$. Decimus.,

De AHatrimonios,

QUJESTIO..

V.. Quod fit matrimonium ?

Il, Quomodo probatur , matrimonium effeSacramentum P

Il An.matrimonium fit Sacramentum aut eft vinculum, an ut eft contraCtus ?

]V. An matrimoniüminterbaptizatum & non baptizatum fit Sacramentum ?:

V.. An matrimonium: ab infidelibuscontra&nm fiat pofteà Sacramentum, quama-

do cenjuges Daptizantur ?

VI.. An baptizati poffint contraherematrimonium validé, quod'non fit facramen--

l

"3C

tum , fed purus putus.contraGtus civilis ?

VIL, An.fideles etiam licit& po(fint talem contra&tum purum matrimenii inire ??

VIII, Quotuplex fit matrimonium &

IX. Anmatrimonium:. fit: diffolu

bilequoad vinculum ?

X, AnDivortium fit aliquando licitum 2!

z

XI, An, qui fint cafüs, in quibus preceptum

m

&.ndnhbdo licitum fit parti inno--

centi;divertere à conjuge nocente ?*

!

:

XIi: Qua (it materia. & formaSacramentimattimonii ?

V

XIIL.. Quis fit miniffer hujus Sacramenti ?*

4

z

]V, Quanam difpofitio requiratur in: contralientibius ad: gercipighdüm-hujus:

|

Sacramenti fructum &effectum ?

XV, Quaznam perfónce poffint validé fufci p,.ere/S'acramemummatrimoniil?*

XVI. Quanam perfona poffint licitéfüfcipere Sacramentum matrimonii ?.

!

XVII.. Quot fint impedimenta impedientia matrimonium ?

X.VIIII,, Quot fint: im'gedimenta,dirimencia.Qatrimonium ?

XIX. Quo-

Q UJESTIONUM

N

)?

D(IX Quomodo matrimonium invalidum fitrevalidandum ? ?

XX. Aquo, & ob quam caufam poffit difpen(ari in impedimentis matrimonii ?

Rnj«

XXI. Quid dicendum de cafu fcquenti?

XXIL. Quid dicendum de cafü fequenti ?

XXIII. Poteritné contrahi snatrimonium, cum dubitatur de confängumxmt

I

volenitiutn contrahere?

XXIV, Quid dicendum de cafu fequeml?

XXV, AnEurees ad locum , ubi non eftreceptum Tridentinum, ibi vahde con-

iafs.

tfahanc matrimonium clande&mc H

"'XXVL An matrimonium clandeftinum in articulo mortis (it validum ?

PProponuntur Canones Concilii Tridentini ex xemonea4.üe5acramcnto Matri-

monii.

ARTIGULus TERTIUS.

'De

Cenfuris Ecclefiafficis,

$. Primus,

us

j?

"Quid fi f f Cen]ura &703 quam caujam snferri pcf "H

QUESTIO,

quite

I Qlld fit cenfura, & à quo , & in quem ferri poffit ?

fTelte-

II, Ob quam: caufam ferri pe('üt Ceníura?

(nite?

$, Secundus.

Quotuplex fit Cenfura , aut quomodo dividatur?

innp^

QUJESTIO

1. Qui poffint abfolvere à cenfuris?

II, Quomodo danda fit abfolutio à Cenfuris ?

III, Quid&quotuplex fit itregularitas ?

lioju

IV, Quid fit Cafaum refervatio , & quishabezt poteflatem refervandi , & à re-

fervatis abfolvendi?

V. An ob inculpabilem ignorantiam vcfervauoms non incurratur refervatxo

peecati ?

G 2

IN-

Q*

IND EX

ao a

.»

A

d

s

5

.f*?sä

A

&

23

166

1

AC

äu (»'

[ äääaïüïä*æ?ï W

d

du

w i*-

E

«:-ä» OMeitase f

QAM,(

Aqii

43

143(

Ài

7

29

ä**

säüäææ?äüäääæääf 53

Àj

í

Aquæ

B

EX :

CASUUM SACRAMENTALIUM

[2

Bypti

A.

— m

Blutio Bapufmähs an dicenda fit conta&tus fü;cefïwus*' Cafu Tos.

Ablutio in Baptifmo, prout aGio, & prout paffio , an fint de effentia mate-

A

rie proxima? c,fA, -

Abortus quo Cafu baptizaidus 2" c.2,39.

m du eegt * c. 1200. Q. B.

AC&CL"OHLHS dubitans, an Pradicads füus rité bapmet, petit aSacerdOte catïma

I

ljco prolem füam baptizari; an bené? c, 60..

N

Acetum anfic matens*Sacramenuhuchar:üxæ ?CLM

t

Adultet an: adulterz teneatur promyuua €, IO2j,

0a

—— — anin flgranti depreherfus à. marito intentante mowcm, poff At 1pf'umr

vt

maritum '?*'de&fe; €. I200,

Adulterio g cenitus an tereatur credere matti?: e, 103 r

Adulteri qmä teneantur praftare fimclegmmls? c 1019 102.0. IOAI, &c

p

Adultemum 0j6: r1$7.1158. I159;

D)

— — lmpedimentum matrimonii dirimens, c. 9 f 1,9 f 5* 95 6. &c; Item 966

?

y

967, /US &:o

Adulti nondum baptizati, properentad icrum fontem.c. 96;

Adultus nonnifi folo.originali infeCtus, an Baptifmo debeat priemittere attritio-

|

nem? c. 17 1. In ftatu peccati mortahs non eliciens dolorem, c. 172«

ii

Affinitatis'impedimente, v, 992..Xc, 1092. &c.

[

hr

— -—. inlinea transverfa aoninducit impedimentum jure naturz dirimens;

N

c:997. fecusin lineareCta; e, 998. 999; &c..

)]

&mens, qui tempore lucidi intervalli petüt Bapufmum äum bapt:zanduse&q;

tefiftit, c, 166.

A&raentes.quo Ca(ü baptizandi ? c. 8 3;

D

Amen-

N

CASUUM $CR AzgggN'TA; IU M.

*

Amentes quo cafü confirmandi ? c.268,

A

:

Aqua Baptifmalis qugnam ? c. 43.44. vide Baptifmus,

Aqua Baptifmalis benedicta an certo cafu emi pecunià poffit? c, r8x.,

Aquz Baptifm. euttz , quibus a

fpergitur bïäfäzand-us, percorpusnon dïæl'lunfx;

fed flant; valetne ? c. ro4.

Áqug æixtie in Euchariftia quà necefïïgate fit xaece[ïäfia d 366. videEuchariflis

D.

,

Balimum in confirmatione quale (it? c, zfg; collig. z.

Baptifmus. Baptifta. Baptizandus , &c.

— — Baptifmus absque intentione collatus, c. r, cum intentione meré habi-

tuali, c, 6. cum fola intentione virtuali, c. 4. Non fub proprio ejus con-

ceptu collatus. c. 3, Per jocum collatus. c. 2, fineintentióne conferendi e£:

dl

fe&lum Sacramenti. Baptifmi, c, r . collatus. in. ebrietàte, c, 8. $. &c, col-

litus conditionaté, c, o. an taliter baptizans peccet graviter? c, 1O, Baptif-

mum fufcipiens fine intentione, c. 169, Baptizatum fe credens, cum non

atdo-

fit baptizatus defe&tu intentionis, num poffitalvari? c. I2, Baptifta duas ha-

bens incentiones fibirepugaantes.c. r6. Baptizans Hareticus.c. 20, $, &c,

ÓNon intendens quod facit Ecclefia Romana, c, 14.. Baptizans juxtainten-

tionem calvinifticam, c, r.s. Bapti(mus Anabaptiftarum, c, 28, Obíletrix

Daptizavit eà intentione ,.ut fuus baptifmus valeat, fi Parochusnon priüs

m

venerit, quàm infans moriatur , &c. c, 13. OblEetrix baptizávit in nomi-

ne Zabuli. c.. 179, Baptizati ab obfletrice ,

num reDaptizandi?. c. 177,

187. Baptizati à Magis aut Sagis. c. 190, 195, Si veró teftentur , fe cite ba-

ptzaffe, c, ro

9 T. Si pceaitentià. du&ti coram judice deponant, fe bené bapti-

zaffe, c,192. Baptizati invalide , & jam fepulti, an exhumandi? c,

194; Ba-

1f

ptizatus ab anx

io, meticulofo, perturbato, nimiumque folicito, c, 196.

197. Paptifmus conditionatus an repetendus?' c. 18 , 189, Baptifini mo-

raliter certi figaa varia.c. 1g6, Baptiimus dubius, c. 176,Signa Baptifini

xite

dubiic..134; Parochus diftulic Bäf:cifm um donec confuetum ftipendium

aut mul£ta períolvatur , an' bene? c. 1g0. Baptifinus erroneuscirca peifo-

!

nam vel'&xum; c,T

74 cur reftri&tione, ibidem

; fequitur piimó, Baptifz

1eth

1us Calvinianus aut Zw

;

».

ingliamus. c. $8. Bäp;äfmag curm obice. c, 470;.

pet variós E D6 o 172. Baptilfmus pon dífferendus. c

-

20;

W[ï ?

fnortem ?

Baptifmgzs' an differeendus , f tytannus. comminetur

€. 173, Àn baptizandi Am

entes? c, g3, An Hareticorum filii, quamv

ter abdücendi fint à parentibus & pervert:

poft Bagtifmam Broïagbiiä

Y

?

2

od

$

I sz'x

€, 86, An à nativicate fürdus ac mutus? c.ï87.'An' fürdus, mutus, ac cce-

M

cus ? c, 8g. Baptizandi Adulti diípofitio, e, 170, Hominis peccatorisc, 16 7

opus etiam intentione, c, 16 , Quam füpplet Ecclefiaininfantibus. e, eo-

cl

dem. Baptifinus an poffit effe validus & informis? c. 170. $, 1. &c, Bapti-

n

fmus urgens tempore facrificii, c. &9. Baptifmi fufcipiendi gratià datur pe-

)

cumia,c, 164. Baptizans meré ob lucrum, c. 163. Parocho irrationabiliter

megante Bapti(mum , Diacenus baptizavit, c, $ 9..Baptizati curans à pagano

J

feclufà neceffitate, graviter delinquit, «, 162. Baptizandi jusnon eít cujus-

libet, c. rj . Parochus baptizat alterius parechiz infantem , anlicité? c.

D

1$7. an idcircó incurrataliquam Cenfuram? c, 158. In baptizandofervan-

dus ordo, c. 160. Baptifmi nece(fitas habet licentiam, c, 3 4.Erroneus cit--

ca íexum. c, 3 8. Baptizandus infans, fed & eodem momento adultus abfol-

vendus in mecelfitate , quis alteri preferendus? c. 7, Baptizans labiturin

ä

amentiam, c, , Infans fecundinis inclufus an baptizandus c. 3 5..37. An ia

utero matris exiflens? c. 2 g. Infantium Baptifmum inconvenientem eífe

Bagei

judicans, c. 29. An ftatimà nativitate baptizandi? c. 5 1. Quanam dilatio

Bapt

notabilis? c, 32, 33, Baptizatus maxerià dubiáan fepeliendus inloco facro ?

c. $5. Baptifmus «ollatus, invitis parentibus,, »qüanäonam validus? c.62;

63. 65, 66, 6g. Quando invalidus? c, 64. 67. Simile de Baptrímo, qui

confertur , alterutro conjuge invito, c, 68, Quidfi infans invitis parentibus

baptizatus? c. 69. Puer baptizandus , relu&atur c.74, Infantes nati an-

n

te fervilem parentum conditionem an licité baptizantur c, 78. Baptifmum

m

petens puer , invitis parentibus mertitó eripitur & abluitur, c, 8 r, Baptifmit

tech

neceffitas, c. 97, Bapgi(hii obligatio quandonam inceperit? c.98. dub, r.

m. tma

Baptifmi ignorantia invincibilis, ibid. dub, y. Baptizari an indigeat, qui

in utero matris juftificatur? c. eodem. Baptizans plures fimul & femel , va-

Cenfaa

lid& c. 145. Etlicité, c. 146. Baptifmo in Adulto anpraemittenda attritio ?

Gewif

c, 171. vide Adultus, Baptizantes plures.c, 147. 148. cum diüin&ione. e

Chin;

—

149. Baptizandus, lineo panno coopertus , veré baptizatur, fi aqua attin-

gat carnem, c. 10j, proje&tus in puteumaut profluentem veré baptizatur,

ChnRï

Í1 requifita omnia ad(int, c. 106, unusbaptizaredebet, non

Baptifmi forma. dubia. c. 124.129.130,132, 136, 137.

pluges. €,107,

Vrifl

— — Invalida, c, 1 10. 112. 113, 114. I 1 f 116. 117. 1 18. 120.

—— -— Valida. c, 111, 119. 12 1. 122. Videforma Baptifmi.

CWJQ

leti

Baptifmi materia qualis? c, 43. In matería deficiente certa baptilmi quid facien-

dum, c. 40. An valeat Baptifmusin aquafordida? c. 46,In aqua non bene-

bt

di&ta, cum praffto fit. ibidem in fine.. 1n aqua lutea. c. 47. In cerevifia.c.46.

In fabulo, c, 41. [n atramento. c. 42. In quacunqueaqua, c. 43. In lixivio,

D

4. In aquis mineralibus,

- €,44. In vino lymphato. c. 4.;', l"n juículo carnis, c, 4.

€,43:

*

CASU UM CA CRAMENTALIUM.

-

-

c. 43. Ín rore, aquarefoluta ex nivibus , glacie, grandine, füdante é pariete, &

167,

vaporibus; c; 48: In aqua refoluta & fale maris, (ale montano, €,49. In hu-

n

moribus phlegmate, faliva, fudore, &c, c. 49. f0, In. aqua lateris Chrifti,

Bati«

c.. fO, In aqua Rofácea: c. £ g: In flillicidio, c. 6r, inalia aqua, quim natu-

urit.

rali, c, 99; In aquaalterata, 102, In aqua deco&ta , five brodio, c; eodem;

vilter

Bapti(mi: Minifter in. neceffitate, c. 15t. 15 2 Baptizatus folümin capite..

Jagam

c. 39.. Baptizatus. per. capillos ,. intaCtà cute. c. j , Baptizatusper afperfio..

CLj

nem. aque , quemadmodum: catholici luftrali aquá: afperguntur ,. €. 262

t? c,

Baptiímus per immerfionem, an requirat emer(ionem? c. 27. Qu quan-

&t

tU5 tit-

titas requiratur aqua?'c. 104. An- valeat Baptifmus, (ifolee veftes tingan-.

tur aquà . & non cutis? c; g 2. Si quisfolüm in unguibus baptizetur, c, s;

sablol-

Baptifmus veneficerunt, c, 190. r9 r. 192. Quantitas aqua. c: 104, In fo--

Jitür i

la. ícapul

Anin

à. baptizatus.. c. g $.. An Subdiaconus poffit folemniter baptizare 2.

€.91»

a die

Baptifmus.in voto , im-& explicito. c, 173;.

M

od

Alhtio

Baptiímus fanguin

is qui

id? Et an Martyrium: függl&at ininfantibus Baptifrnuns

Yfaco ?

j aque ? c. 242

TT5

1o, qui

C.

^ntibuUS

Ati df

ifimum

ül'v.i'ni[ïarum Baptifmus dhbiugl e f&

Cafüm. refervatum inaliena dioecefi con

qptilti

fitensan poffit abfolii ? c; r

[

dub1.

Catechumenus ad Spitituale lavacrum re

[-]

enerationis

—. —. cenflitutusingravi vitz periculo..c; 23 6..

gropgrgc. e. 97».

T

djv

Cenfura. Ecclefiaftica , ejusque abfolutio; c. g £o. $1t. &c,,

ttritio?

Cerevifia an matería conveniensbaptiími, c.4 5 ..

Chrfma poftulatucabobffetricead facilitandum partum;. c;.192;.

ione,

jaattin

— —. San&lg cuftodiendum. ibid; Vide Confirmatio..

Chriflianiinter i« fidelesan teneantur filiolumChrifliani

Xf

propriz vitz difpendio ? c, 92;..

:

concaptivi Baptizage cumm

07

Chiiftianis. Daminis. licet , fervos.in

fideles: nón: baptizatos: vendereinfidelibus;.

€..775.

Chriftiani cenentur curarefilios fuommcaptivommhagdtari;,c. 76,79-

à

Cucitt

Cletici dubitati percuffio, 1 1:54..

Communio an porrigenda Energumenis ?' 446, 45 6; An: Menfttuate ? c. 45 37

ynpunee

T

Quuando-danda pueris 2 c,444;44 £, An à polluto fümenda?c; 453; 4 $ 4,.Com--

ïmvio,

mesioni an ftatim fuüccederepoffit comeftio, & exfpuerean liceat 2 c; 4 $7:

Communionis die peccarey;an augeat malitiam ?:c, 4 ; 8; Quotidianaan li-

cita:2/

5043*

s

INDEX

£ita? c, 471; Semel in vita communicando , an fatisfiat præceþfo'di&igæ

Áel

€. 472« Quoties in vitacommunicandum? c, 473. Quá horá? c,

478. 5z-

tef

pius in die communicareillicitum.

fen

nio ex

n

477-inarticulo mortisobligat commu-

]

ure divino, c. 474. Praerequiritur jejunium, c. 479, &c. Exceptis

d

fto

Cafibus, 490. 491.492.492. 494. 496. 497.498. Communicaturus jam

ad linteum genuflexus recordatur peccati morralis, c. 798, Communicare

&

feipfum aut alios an laicus poffit?. c. :384. 465, Premittenda confeffio.

pol

£: 595« 396- 397, 406. 407, 410. 413. c. Etiam Communioni paícha-

ht

!l. €, 4Of, preceptum communionis quando' obliget? c.420. &c, Com.-

Cojiti

Cowfan

municaturus incidit in Scrupulos. 299. Communio pafchalis, c, 426,427.

428- 429. 434 435, &c. Communióne facrilegà non fatisfit pracepto

Confat

divino. c. 430, INeque Ecclefiaftico, c. 431.

Communio füb utraque fpe-

[/r

cie an fitp

^

race

pta? e,

432, an ob rationes juflas vetita? c, 455,

C

Cognatio Spiritualis in Bapti

fmo.c. 208. 209. 210. 222,

Contra

—— — n eam contrahat laicus baptizans? 222, An infidelis? c,

Contra

p 224.

An pater prolem fuam legitimam baptizans? c. 222.

An cum concubina?

Corre

ibidem, Àn etiam contrahat,

qui levat per Procuratorem? c. 225,anipfe

Cllküs !

quoque Procürator? ibidem.

Coguatio Spiritualis in Confirmatiene; £,286, Que ut contrahatur , debet fci-

ti , eandem contrahi, c, 290,

Confeffarius. Confeffio. Confiteri,

-7 — confeffrius neíciens. difcerriere imter peccatum märrta!e & veniale.c;

Debitr,

Deflo

$00. neíciens exa&le circumaftantias peccatorum, Cenfura:

» , c. for. ha-

bens in confeffionali cafüm difficilem

; quem diffolvere nequit. c. go2. ha-

)dgati

bens Poenitentern in peticulo peccand

i remanentem, c, p34. Poeaitentem

YU

Jenantii

&on obligavit ad reftitutionem.c. f2 $. Debet infignitus effe Jurisdi&ione,

£, $20, &c, In Confeffionali debet attendere ad peccata. c, j 14. Confeffa-

ei

Ca

rii eligendi facultas obtenta, an morte concedentis exfpiret ? c, $04, Àn

pertalem e:e&ionem fin atur poteftas eligendi? c. pog, Habens eligendi

R0n

poteftatem an poffit eligere etiam non approbatum ? c. fo9, Confeffario

Detiy

quid fit agendum círca quzdam in matrimonio? c. rO6T, 1062, 1063.

i ('aconn

onfeffarium inter & Panitentem quanta debeat effe diftantia, ut hic di-

ü0,

catut non habere copiam confeffarii? c, 40g, confiteri volens, Sacerdotem

Diw |

jata ad altare ftantem rogat pro Confe(fione excipienda. c, 4oo. Confitens

IWtiyr

OJUSXKX !

peccatum nefcit effe mortale , an teneatur reconfiteri? c, $26.

a

Con

firmationis Sacramentum, Materia ejusdem remota. c, 258. materia proxi-

omini

mà c. 27 t. Oleum (implexan aliquid conficiat?e 25g. Coiliges. T. Forma,

omicil

B r d df

Dormie

€.272.Minilter.c 27 8.lubjeGtum difpolitum,c, 28 3284 Neceflitts

übilim

| Aetas.

J

N

M'-c' 4suU"M SQCR"AME m'xm UM

O divino?

Aetas, c. 266, 267. Prierequirit Baptifmum, c 273, An peccetur, fponté

i, s.

Commy.

cenfirmationem emittende? c, 2f7. 277.282. An'peccetut, illam diffe-

tendo? c. 36 , Fi&te fufcepta, ám fublatà fiCtione reviviícat? c. 28 $. Fieri

Xcttis

debet manu, non per inflrumentum. c. 269. Pollice dextro.c. 37 1, An in

lts ]'Am

fronte? ibidem, An in modum crucis? c, 270. Àn adminiftranda à jejuno;

Dulicare

of

& in die fefto? c. 263. An in Ecclefia? c. 264. 284, An inaliena Dicecefi

poffit fieri? c, 262. Amentes an & quo caíu confirmandi?: c, 36g, De cog-

I C

natione vide V. Cognatio. De Patrinis vide V. Patrinus,

« Com.

Conjux infidelis fe facit baptizari, invito altero conjuge, c. 68.

42 6';,:"76

Confanguineus pro confanguineoan fit teftis idoneus? c. 570.R. feptimó,

Dratepto

IConfecratio in fermentato an licita ac valida?c. 308. 309. 310. g11, confe.

qot f

crans inhalat hoftiam, an bené? c, 242,confe

Confecratio in mufto, c, 358.

3

grantis intentio. c, 3 4.3. CXc.

)Contra&tus matrimonialis quomodo celebran

dus?.c, .xþ 39(3&1& 2,

13 14

Contradi&oriz propofitiones. €- 1149. —

ncubina?

(Lorre&io fraterna.c. 1152

, anipf

i:Cultüs difparitas in quo con

fitat ? c. 964« |

lebtt (ri

D.

Debitór. c 1147.

ittidle.c,

dteneatur? 6572 573. 574 )'7ïï 97 $.

for. ht

Deflorator ad qui

um,

gaz.hi-

Dlegati:

o metu gravi extorta. c, 29 a&a per dol

, velertorem.e, p 50, Dé-

1

Vtéptem

verfimodeé fieri potell, c. s 32. Limitata, e, $3 3.

Den

untiationes matrimonio pramittendz. c, $68. 869. 870

;f'87"!. &«, In Ec-

k ont,

cl«fia Hareticorum fa&z. 89r. ubi debeant fieri? c. 879. 881. 927.928,

Confef-

0s

Cauíg eas omittendi. c. $74.945. 946. 965 Difpenlarein iis Parochus

non potelt, c. 890.

: eligendi

Detra&or. c. 1148.

felrio

^

Diacenus an licité admini

&re£ S;cramtntum Baptifmatis, fi Patochus ex odio

? 10fjs

xJicdi-

nolit? c. g9, An poffit. folemniter effe adminifterhujus Sacramenti ? c, 1f9-

Digitus folummodo in Baptifmo ablntus, an valeat? c, $6,

adote(i

Divortium. c. 995.

on&tet

Dolus in contra&u fponi

falitio. c,653. 6;4.; 65';.

Domini contrariz voluntatis, c. 7 I. f.2.

j prexi-

n

Domiciliumhabens in duabus Parochiis, &c, c. $ 1 , f 16;

; r()fmic

Dormiens dum ab hoftefidei occiditur, dicendus Martyr. c. 25 2.

Y

j

FSIC-W'

Dubium juris & fa&ti in Daptifmo,

A«

Item dubium pofitivum Q negativum, c. 175;.

E

hi

E.

f

&

Ebrios infidelis de vita periclitans an Baptizandus? c. 236 Ebrio an

[ ao

porrigendïzäa

.-v-'E

Euchariftia?: c. 460. Inebriate (e. caufà fanitatis an liceat 2 c..

I107.. Plura de:

ebrietate. c; 108 1109, EL IGo4 EL E EHI2..1 L 13,.

qU(

u m

Ecclefia an; acquirat jus ineoaCté baptizates 2; c. 72, Ecclefiaqu

An

tare matrimoniaclandeflina ?

e

jomodo Eofïït itti--

Energamenis;an danda Eucharitia ?! c. 446, 4 $ 6..

:

-

-

N

-

Confi

;]

Bs

Epi(copus. in. adminiftrando..

rraationis. Saeramento nepligensan peccet ?'

c; 257 Excommunicatus; Hareticus; aut degradatus, an validé confirma-

ret?: C 259,. Àm fübditos alienz dicecefeos licité confirmet? c..26 , 280;.

Nondurb confirmatus.án; validé confirmet ?. 260, An fuos fubditos inalie--

na: dicecefi Ticité confitmet? 262. Aeonfirmaturus debeat effe jejunus? c..

T

c. 263, DiudifferenshocSacramenrum;.

ampeceet ? c 265; Elufaavide fupra:

—— À ÁÁ

V, Coufirmatio..

?

Tili l:1

Enchari&ia , am ii (ola.fümptione confifTat ? ze1. Calviniffarunr error. 6292;.

.'Fiüwi

Aliorum: Higreticorum errores.. €; 295. Waldenfis error. c,

29f, Quorum-

d

dam catholicorum. hallucinatio, c. 2

94; dotliina Fhomiflarum, c. 296. An:

lls

fit unicum fpecie Sacramentum .füb utraque fpecie ?c,297. 298. Ejus mate--

Fa

tia.. €,.302, $02 304«.Gc, Quomodo materia. debeat confecrantieffe pra-

— V

-

fens? c,3124 3135 3 4 c..Debét effe fenfa pecceptiliili c.. 8l

316,317;

318; debet à Confecrante. determinári,. c.-

319; 320:321, 322, 323 &c..

ll—(

Quá. diftantiá cenf&atur prafens vel abfens?:

€. 339. 340. &t

a

vul

æ : ;v; 1':

— Aqus cümvino mifcenda; c, 3 66. Quo jure ? c. 367; Quibusrationibus?

fid

c;.368.. Ejus omiffio an gravis?' c, 269. utrumaqua cenvertatur in Chri--

i

nicat

- fli fanguinem ? c,.

"

/2, Àn ex oblivione.omiffa,, poft confe'crationem fit:

w..,.F

infündenda? c..373,. Cur adliibeaturaqua? c, 374

inL F*

—— — Forma Euchariftioeconficiendz; c, 37$, &c;.

u o D

) us

d*

4-;':;;

4$35» &c 4.79;,.&*:0,

pofitio ad' eanr fumendam, c. 588.. EE^ 394- f**?* 4.49,—-4f£öï

— — Adminillranda cum reverentia, c: 5905

— — Effe£tus. Eucharifticus; c..278. Per. varios: cafüs &Quæfïion'esg.

— — Realis prafentia: corporis. & fa

?

.

nggi/qifsz MCylj'riIt'i probatur, c. 377. 49d»

$..unico; Qi r,.

*

am:

Cabeli

— — Eucliarifti

fümens: in: peccato: v;cnï'a"liä'am peccet: venialiter2c, 448

licies

Sumens:eam inStatu

peccatiimbrtal*i&aq«geocct-coära.tra jp&gl?vinumx,', : Ec--

alsfiaflicum ?'c; 412».

Eucha-

CASUUM SACRAMENTAL UM

M ttrisqgs,

'Euchariftia quibüs danda fit, vel '.hägaïnlda'ä? C. 459. 460. 461, 462. &c, An

Energumenis? c, 446. 456, An infirmo, de quo non conflat, rité effe di-

fpofitum? c..419. Non baptizato neganda. c, 500, An danda infantibus

& Amentibus? c. 3o1, Quando danda puetis? c, 443. 444*

Nrígends

- — Euchariftie fumptio quotuplex? c, 299.

^. lia de

— — Eam dillribuensan debeat effein flatu

à

gratia? c, 469. Àn toties peceet,

quot perfonas commuricat? €.469,

Á

) BU itt-

dR — um

uamdiu -duret ratia Sacranmsenta

lis in .fgudämmæ €. 499. Q.2.

An Chrftus in Euchariftia adorandus 499, Q. 2, Circumgeftatio Chrifti

inEuchariftiapropugnata, ibidem.An dupliciter peccet.

f

"At pttcet?

Excommunicatus fum en—s.:EuchariRiam aon ;præmf'iïä*C on

.e'fïiohe.ï C AT. |

econfirty-

jd6t 280

.

litosinalit-

jjeume? c.

iFeftorum celebratio, c. -;1", I84. &c,

ii lipa

FFilii legitimi & illegitimi quinam

3e,m Q; 2, Q.incid. ,An :illegritimi poffint initi-

tuiharedes? c, 118 8. Q. /6,

[Ot, ('.293,,1

Filius parentuménfidelium , fi perat Baptifma, & dubitetur ,an pelleat ufu ratio-

nis , baptizandusne erit ? c. g 2. Filiinubentes infciisautünconfultis parenti-

Qu

*

4396 Àn

bus.c.792.793.

Ejs mate«

Forma Baptifmi invalida, c. 123,126.127.128.131. 140 143-

xiefta-

— — valida.c,133.134. 138 144-

4162

— — Partim valida,partim invalida. c. 12 £, 14T.

3

— — Grecorum illicira;apud Latinos. c. 135, Interrupta. c. 342..

n Iinglm

2106

'vulgati. c, :159. Per.

Sy

nenima. c. L ;3.meam:.ünoiqcþaance, alioper-

mtiobul?

—— ficientean validum? .£.1«0.

urin Chii-

Fornicatio diffolvens fponfalia, c,.598.646.64

7.649,649.650- 65T,

cionem fit

— e Fornicaria , nolens edicere patrem prolisillegitima. c, 1 193,

— — Fornicari vellens,fi non effet peccatum, c, 1 194.

Fur in a&uali furto num poffitoccidi? c. 1200. Q. 2,

MfoIT

—— - Furum, c 11 97« 1196. 11 27,ævide Reítitutio,

G.

[

m

(Gabella, ,1 503.1204.

ïff/r;o 448

«Glacies »irre/folutaïanfxtïmaterialBaptifmif? & IOT.

(1.3nu

hz

ficiae

ryDExl

M

A

X

HO

pCï

?

*

ur

T.

Histedes quinat poffint i'nfïitui ? e, 1188. :

AK

Hazretici an rit& baptizent? c, f8. 154.I

88.Eorum Elii"an lici'tä-baptfz.eatür ï&ï

n

vitis parentibus? c, g4. Eorum matrimonia an valida? c. 816, 817. An

a

fint Saeramenta ?. c. 49, An eorum nuptiis liceat intereffe? c. 8 54,

fiti

Hermaphroditi an. capaces ordinis? c, j j g. An matrimonii? c,ro71.

fr.

Homicidium involuntarium, e, I172

?

, Q. unicá, infertur 2. Voluntarit;m.. TA

E

1198. &c,Invaforan impuné occidatur? c. 1200. 1201.

1

W

Hore canonicz. c; 1106.

Hoftiaàtergo pofitaan confecrabilis? c;337.

- — Non confecrata (i admiíceaturconfecratis , an poffit confecrari? c, 32:9.

jq!i&tä;

pe

Hoftie. majeris pars poteft à Sacerdote dari infirmo. in neceffitate c. 386.

5

, Kxiam fano. c. 466. Hoftia minor an apta tempore neceffitatis, quando nor:

fuppetit major?'c, 348; Hoftiz minores confecranda feriüs altari impofi-

b

hn :

.t£. 467. Hoftia

f

quædam ä,Saqegdogeafepmæ * zgas, illef.äubjcät-. cqnfccra:-

u

æs,c48 $.

Sdc

«t

L

beens

!

thtio

Per ;ïu ;d;ffahgatu? 2e. 482 an f?aägaw

ord

Jejunium in conhmunicature: c:479. Gc..

tur per rrom digeítum cibum, aut per.pon dormitionem?c, 484, An folvae

üisá

tur per. ablutionem? 48 $, Ordinandus non.jejanusan poffit communica-

übiliws

&

te?: 561. Jejunium , à c. 1173, ufque ad c.1183, incdl

ufivé; lekjuni'a;neg'!g&a!

à famulis: inter Acatholicos degentibus..c, £.38..

C,,'

mPeämenta.Matrimomi.. Impedimentum Affinitatis, e, 992,997.999.999.

Wt5 2;

« &c 1002. Gc. Impedimentum ctiminis, c. 947. 951.953. 95 4. Gc,.

fie (

Impedimentum impotemiæ;,co,7do. 703. 704- 70$»706. 707. 708.709.

/ )men A!

&c. 1072. 1075. &tc..1tem 984. Impedimentum-hone(t:tis publ, c,978.-

Juram;

987- 988- 989. 990. 991. 993.. Impedimentum diimens an manifeftan-

XUFI.S(;!I&?

dum?'c, 929. 870,.883, &c. Im

^

&

tegenda? c. 994.

p-';vccämenti ignorantia.an 'cgfnjug,acis de-

Wiarit

Ímpotentia,. Vidé impedimentum impotentiz;.

H

Impuberum.fpop(lia: c.607, 608. 669, :

Tnfans in. utere- matris.conclufuüs, an baptizandus, e; 357

H

Í

lnfans cum pelle porofa an. validé baptizetur ?c, 105. Infansna

tt;s 'patre'färvvo, &

|

ps

Lic ag

matre liberà infideli,, an; hae. invità. validé. peffit ba'gtizari ?'c,.go, Infa

H

CASUUM SA-ckzM'E NTALIUA.

in utero materno contentus ,.an baptizatus it. c, 39. Infans eodebilitatis

pervenit , uit pradenter timeatur moriturus, fi vel modiciffimáaquá ablua-

tur , an abluendus? c. 235. Infans ex utero matris protendens manum vel

pedem, in quibus nullum fignum vitze, tamen vivere deprehenditur. c;

24Q. Infantes.infidelium parentum , an iis invitis baptizari valqegnt?,c.7*1.,'x

UE ff

átyán

An poft mortem parentum invitis Tutoribu

s poffint baptizari? c.

73 In-

fantes mancipiorum, c. 7y. [nfantes nati ante fervilem parencum conditio-

&

à

nem an licité baptizentur ? c. 78,.In&ans ( influmenaut puteum projicia-

tur , an validé fit baptizatus? c. 106. Iafans habens collo appenfümtefti-

tafx'um.,cï

monium Baptifmi, c, 186, Signo 4. Alius fine caliteftimonio. 189, Infan--

tes matris itzro þiaui'x,ä-Tyranno occiíi proptez Chriftum,an fint Martyres ?

3-2 30

.

Infidelis aduitus diu inter Chriftianos vivens, morequafi ChrifHiano , inciditim

i 21

itet 396

periculum. vitg ita graviter, ut baptifmi voluntatem aperire nequeat, c,

andonon

256. Si dubitetur, an aliquando habuerit intentionem fufcipiendi Baptif-

iiimpofe

-num , poftea in amentiam lapfus, anibaptizandus? c, 237.

^

Jnfitmo an danda Euchariftia füb' fpecie vini, quando nequit íu

b:fpecicpaäis? €e

[ cqnfccra?

445. Infirmum communicaturus, defcétu hoftiarum confecratarum , an

^* Sacerdos non jejunus poffit confecrare? c. 499, Infrmus non jejunus po--

teíl communieari, c. 496. 497.498*

lanocens an hofti tradi poffit morte afficiendus ? c, 1142.

)

Intentio in volente baptizari quz &qualis? c. 21. $. c.22. 27 2

4. In ed, qui

ordinatur.. c. $.59. Intentionis defe&u non fitSacramentum regeneratio-—

anfia;ga-

Anlolue

nis &c. c. 1. 6, 109. 169. vide Baptifmus, &c,.

diz in cenfüram Pontificiani;

amuniae-

Jubilum luciatus in prima Septimana ,. in altera inci

anede

| &c.c. 539: Tempore jubilei quinam. confeü'adus eligi- poffit, vel non?

€, $12.

Judeus an poffit invitis parent

959.559

igus baptizari 2 cJ r Àn invi:þäbaptizatugEo;dfe,-

g n

fig t fubje&us ? c, 72.

Judex in Matrimonialibus..c..570. 6 g7. u

dex, vide. Reus;.

109 705-

»

ib s

juramentum. c..1 t65. c.

Jurisdi&io : confcffarii, e,. £.2

yaiirlare

o/& &c, Jurisdictio ore ma;ifä&ata:,anitho-fetgnsäæ

N]ms i

€.6,$28.

;)"

ïh&i;iarius abftineat ämuneribas. 6 I20g

1

$f

F((;e(voläv

Qi l

fatjs

;ac an mä:eriäBäg:ifzüi effe poffit. c. gt«

La

je-

m

d

3

-

n

NDIX

P d

Laicus an feipfum poffit communicare? «.

K

384 46;. N onþötä&ïzapt'i;areätm

tieceffitatem. c,1;6.

päï

Latto bonus an fuerit Martyr? c, 25 f,

i

Legata pia. c, 1188.

li

Liquor & pomis , moris , &c, an materia Euchariftie

[

3c3jo Bs

p

Lixivium an materia Baptifmi? c,,,gæ,

(s

10

M.

"Magiflratus Secularis an poffit poenas iüatüe:e'liberi-s ábsque parentumconfenfa

nubentibus? c, 73 f,

fi

"Maleficium impedienscopulam maritalem. c.7 14. 715.

MariaStuarda Scotiz Regina in.carcere feipfam communicans, c. 465. —

Martyrium an in adultis fuppleatBaptifnum fluminis? c, 244 An conferat grati-

am füpra meritum patientis? ? 24 &, Difpofitio ad.illud in adulto peccatore,

€.246.251.252, Qualis-veluntas pro'Chrifto moriendi (üfficiat ad marty-

rium? c, 247. 248. 254. Parvulos juftificat quafi ex opere operato, c, 24.9,

E

Prob. 5. Eft Sacramentum zequivalenter, non formnaliter. c,249. Anhabe-

qt

at majorem vim , quàm Daptifmus? c, 250, 25 1.Quamvimremiffivam

p

habeat peccatorum? c, 2 49. Martytium fübiturus baptizetur , fi poffit, 24 r,

Jnfantes an'dicendi martyres , qui à perfecutore fidei occiduntur in utero

;

ob

du

matris? c. 443. Martyr ex vana eloria. c. 253, An pefliferis infervient

e

2

FS

di

fint Martyres, fi pefte morianturs

€. 25 6;

Materia Baptiími quz &

lii

"VideBaptifmus,

qualis? ! €. 26..424 43- 44. 45«46.47.48-49. $0.51.

T

Matrimonium, Contraftus matrimonialis,c.

Iht

di

— — [n caufis matrimonialibus quis judex? c, 5 70. Feemina ptomiffionefi-

&& extor(ità viro copulam ; an hic illam ducere ceneatur ? e. $7 t.Sub fpe ma-

&

trimonii deflorans vitginem ad quid teneatur? c; 57 2.573. $74. 57 y. Fi-

)

C promittens, c, $76. 577, $78. $79. $80. Per parentes contra-

ft

Cum «acentibus filüs, .c. $8y. .$86. Coa&um. c, 687,

"Inicum

ad evitandam mortem, c, 688. 689. contiadlum ob (anitem de

€

confilio Medici. c, 69 5.696. contra&um in articulo mortis ad legitiman-

pat

N

dam prolem. c, 702, contra£tum iníciis parentibus & invitis, c.730.an

ideó exharedari poffint? c, 751, contrattum à Subdiacono. c, 774. & à

L*

fübdiaconando. c. 775, contra&tum ante Septennium, malitià füpplente

fE

|

atatem, c, 785, 786, Matrimonium confummansanimo ingrediendi reli-

gionem. c.-67;. M?trimonium di;imit impotentia, c.709. 703,704-70

$

L2

Cs

CAS UZTM M A'CE,AM-ENTALI U A.

'tetty

p

&c, An &tiam feneCtus , aut flerilitas? c. 7o r. Promiffio matrimon

ii , alterà

arte non. (latim acceptante, an revocabilis? c; 748. refiliensinjufle an à

judice Ecclefiaftico: poffit compelli ? c; 749. Matrimonium inter inhabi-

les: contraCtum. c; 765 a&tas ad contrahendum; c.785.786, 787, an in ea

poffit difpen(ari ? c. 766, Unde fciatur , malitiam (upplere etatem? 787.

Certus de. promiffione matrinronii , dubius de animo obligandi, c, 78 3.

Conditionesadjecte matrimonio: Conditioimpoffibilis, c,7g7, Quzíl. r.

101 4. Conditio turpis, ibid.. Quaft, 2. Prafumptio juris, & de jure, ibid,

Quaft, 5. Conditio joci caufà; ibidem; Conditio defuturo, c.787, Quaft,

Mers

» Conditio , (; Papa difpenfaverit, ibid.

azft.. , Conditio de prefenti

vel pratterito, c. 860, 86 1. 862. Aliade futuro. c. 865. Conditiones appo-

ni folitz. 1039, Quzt, 5 Etc.t038: 1039« T041, 1042. ltemác; 1045;

uíque ad' c. 1660, Matrimonium ex. metu contractum, c. 683.694, 685*

tonfíe

686. 690, 69T, 692, &c. Et c,771.772. 773,ltem c, 1374: 107$^ 1077,

(

1078« 1079: 108O. &c. Conditione adimpletàan rurfus (it adhibendus

Parochus cum teftibus? c. 865: Simile quid circa inhabiles, poft obten-

at

0 249

tam: difpenfitionem,,. c. 866. Etror circa fubítantiam ,. GCerror quadruplex,.

nhabt-

6 788- Not, &c. Error circaqualitatem:, c. 789; Contrahenscumfudicio

iffvam

érroneo. 79 r. Conditio repugnans naturae matrimonii, c,79c» Matrimo-

nia clandeltina, c; 75 1, 794, Quando permittenda?c, g92, An indücant

h2

GU

obligationem ? e, 918.. clandeltina: nom (unt, f& domi celebrata. c, 919j

Vientts

clandeftina in: Hollandia..c, 921. Diverfarum parochiarum: c, 8 14. Paro--

chi prafentia; — Quando Parochus cum teftibus debeat intereffe Matrimo-

nio? c; 795. propriuscontrahentiumParochusquisnam? c, 796.797.799;.

;'0.3' I-'

799, Parechus necdum facerdos; c. S0o. O 1. Excommunicatus; fufpenfus,.

interdiClus,. c.. 9025 alius facerdos qualemv debeat habere licentiam à paro--

pnef«

chio 2c,803. goy. Teítes matrimonio affiftentes; c,806. 807, 868 8 40,.

Qc. An valeat fine affi(Tentia parochi ? c..809. 8 10; 81 1. &c, an valeat:

m

fine folemnitate? c. &'12.Si non fit copia Parochi. c. 815; Matrimonia Hz--

7p P

teticorum an. valida? c, 816.. grz, Contra&ta inloco , ubi/ Tridentinum eft:

FUA

1pium

receptum;,c; gry; 818 übi non e(E receptum; c, 8 16. 817: 8 1. Pàtochus:

i de

Catholicus arv poffit a(fiftere: matrimonio Hareticorum ? c. 82 r, Ptefum.-

ptio jüris Matrimonio: contrahendo: c; 787. Quaftione 3; Licentia à Pa--

(íman

rocho dátaaffiftendi. c, 825,926; &c. Contrakens coram parocho, deinde:

?30.&1

j

etiam corame miniftro Alcatliolico: c. 873, Qualisrequiratur a(fiftentia ?

pleett

€- 841. 842. Sifine teflibus; c; 843, Si cum Te(tibus domefficis, religio..

fis , " vel infarnibus; c; 909. Licentia: affillendi extorta per metum gra-

xaiudie

inio--

Wem.. c. 910; g'eg: dolum Gmendacium,C. 9 r r per fi&tam petitione

jmmg

INVDEX

[

,' mine illuftris viri. c. 912. Sacerdos a (fiftens degradaiüs. c. 913, Sacer-

hn

dos (ine titulo; c, 914. Parochus incelebratione matrimonii nullis utens

a

verbis. c. 9 15, g16. Parochus interdi&tus. €,906.907. 90g. An catholicus

hen

«oram Predicante validé contrahat? c. 846.847. Matrimonia Hatetico-

diti

fum an fint Sacramenta? c. $49. Matrimonium vsgabundorum. c. 89g,

Contrahit aliquis in articulo mortis (ine parocho.c, 90 1, 902. Licentia or-

eut

bit

dinarii vel parochi data alteri extra propriato parochiam fponfos cepulandi,

*tefl

c. 903. Etiam extra Dieecefin; c- 604. Archiepifcopus non poffet fubditos

fuorum fuffragsneorum conjungere c,9oy. Matrimonium (ine przviis tribus

DN

am

denuntiationibus , c, 868, 869. 870. 871. 872. 873. 874- 87 f 876. &c,

du

INec Epifcopus. poteít irtitare matrimonia omiffis proclamationibus ce-

lebrata. 893, Sponfi & conjuges tranfeuntes ab una parochia ad aliam. c,

jl

a

$.

894. 895. 896, 897. An ratio Sacramenti poffit fepararià contraCtu matri-

monii. c. 848. Juranti, fe fi&té contraxiffe matrimónium, an credendum ?

&t

€.851. Conitituens Procuratorem fi&e c, 859. Confenfus contrahentium

fufficit per interpretem., c, 900. Matrimonium per epiftolam vel Procura-

torem contra&tum an fit Sacramentum, c. 867. Invalidé contrahentes pof-

U

LY

fünt iterum contrahere. c, 917. Matrimonium ex invalido quomodo va-

0R

lidandum? c. 92 1. Quidad hocrequiratur? c. 924. Similequid c.925. Con-

G2 UI dU

trahens absque petita benedictione, c. 926. An (ciens impedimentum diri-

pof

tritm

mens teneatur detegere non refcienti? c.922.cantrahentes falfo erroreimpe-

dimenti dirimentis, c. 923, Matrimonium etiam jure divino eft indiffolu-

£ürt

bile. c. 933. Affinitasia tertio & quarto gradu inter Hareticos an fit impe-

cí

tati

dimentum dirimens? c. 954. vinculum affinitatis invalidans contraCtum

fatrimonialem, c. 938. Teílis unus ex auditu in ordine ad im-

Merfio i

pedimenta non auditur. c, 95j. Matrimonium de fe invalidum , at boná

Nmus L

£de, ex errore, vel vel ignorantia invincibiliinitum, c. 1062. Matrimoni-

vide

r de prafenti contrafctum habet impedimentum dirimens, cujus revelatio

Miltin

infamiam notabilem inferret. c 106 1. Dubitans de matrimonii valore, c,

Midkg

1065. 1066, Abíente marito nubens alteri, c. 1067, Nullitas matrimonii

r

ex una tantiim parte quomodo convalidanda?.c, 1668. Confícius impedi-

£l

menti an teneatur manifeftare ? 870, Sciens impedimentum dirimens , at

U qu

non plené probaturus, an teneaturaperire? c. 885, Sciensimpedimentum

tltialie

de folo auditu an teneatur illud revelare? c, 88 4. Sciens impedimentum, fed

N

(ub fecreto naturali cum juramento, c, 88 $, An circa impedimentum diri-

LOT

mens manifeftandum fit fervandum moderamen? c. $8 6, Impedimentide-

Qf$ €OI

teCtio (i.cederet in grave fcandalum vel nocumentum, c. $97. lpediz

tía,

mentj confcius , íciens adeffe difpenfationem , &c, c. 888. An fuperiori po- M

——M

ftulanti aperiendum fit impedimentum ? c. 889. Difpenfareparochus non

à |

gotell. c, 850.uxoratus ob impotentiam exiftimatam refcindens matti-

tào-

ht

CASTUAM S/?CSRWHMAEENTAI.IUM.

3. Xttt-

;mohium, profe(Gonem lacram emittens, & (aecos ordines füfcipiens c. 8£0,

lis uten

Habens impotentiam ad uxorem,potentiam adalias.c. 107 . Alia difficultas

atholiqus

«irca impotentiam, c.1075.Nubens opifici, pofteà militi, &c. c.979.Contra-

tetico.

hens cum voto caflitatis, c. 957.Error in füb(tantia dirimit.c,9 29.Error con-

m

ditionis fervilis dirimit.c.9 40. Similequid.c. 94 r. Rapiens puellam pro alie,

OEl of«

«ui cum difpliceret,raptor ipfe ducit,c.9 42.Matrimonium ab ordinario prohi-

Düimd,

bitum,tamen declaratum validum,c,94 4, Promittensalteri matrimonium vi-

Ciitw,

vente copjuge, anvaleat? c,9 48, Secus de Adulteris.c.9 $0. Contrahentes fub

Qetriug

condicione turpi. c, TO 14. 10 ry, Matrimoniumcontradtum anteBaptiímum,

(

anhoc fufcepto fortiaturrationemSecramenti?c.rog.Contra&tum ad evaden-

fibus

dum animz periculum,c. 1076 Contraftum cum coaGtiene à parte rei in-

Jaliam c,

jufta, e, 108 1. Contra&tus guomodo celebrandus? c. 1039. Quzfl. r. &

lumti-

. Uxori affecenti jurató , fe &&é contraxiffe, an credendum ? c. r 104. Ma-

jendum!

&rimonii incertitudo denegat petitionem debiti,c. 10 17. 1618. In pericule

dhentium

mortis contrahens ad legitimandam prolem, c. 1070, Matrimonium con-

Prooree

tradtus cum Aana, cujus fororem, invincibiliter ignoransimpedimentum,

intespof*

eorrupit , &c, c. 852. Conjuxabfente conjuge oble&lat fe cogitatione copu-

modo Vi«

]e maricalis, c. 1064. Conjugatorum obligatio, c. 1037. Contrahentium

aj Con-

nomina libro parochiali infcribenda. c, 920. An parochus parochiano fuo

um diri-

poffit affittere dlibi matrimonium contrahenti? c. 45. Bené affi(tit ma-

yreimpte

trimoriio, five viri five mulieris fit parochus. c. 899. Anpuniti po(fint ex-

dilfolte

currentes & contrahentes in locis, ubi Tridentinum non eít receptum..

Áitimpe

€. 858. contractus, vulgo bet Janbjtteiip/ nondum e(t matrimonium

vaQumt

ratum, c. 844. Matrimonium Beatz Virginis cum Jofeph. c, 79 .

s t

|

l

Merfio infontem Baptifmalem an debeat eff: trína neceffatió? c, 10g. 109.

E Bonä

|

Metus gravis defcribitur. e, 683. 1074. lnvalidat matrimoniwm, c. 1033. &c,

vide Matrimonium metucontra&tum.

itimoni

reveltio

Milites in przlio contra in&deles cafi an (int Martyres?c, 2$52.

valort,

Miaifter Bapti(mi inneceffitate, c. 11 5. 152,156. 182,

vimont

— -^ Miniíter Sacramenti exiítens in peccato mortali, an conficiat Sacramen-

jimpale

tum? c, 19,$. &c. Non intendens facere , quod facit Ecclefia, c, 17. $. &c,

Miffa quo caíu interrumpenda? c, j9.Miffa auditio.c, 1185. 1186.

mus, At

mentorm

Monialis dubitans fe effa baptizatam , denuó baptizatur; an teneatur emittere

novam profe(fionem

T fed

Monft

poft alium Novitiatum? c, 230,

?

um di[i'

rautrum baptizanda? c, 199,

Mors conju

yentidte

gis per teftem juratum , an p*o certa habenda? c, 1038, peraliaindi-

le

cia. c, 1039.

| ]mpädi

rioti po

WM] — — Mortem üibi imprecari an liceat? c, 1202. Mottis articulus quó feten- -

dat? c, f2

horn/t

"

s m

$

Mu-

qo

IN D.E X

5 -

Parents

|

Mulieres quadam ; Viris. ad. féptenniums abfentibus; ineunc fecundas.

i

agptiaäg

1

Jten

c, 7780

pat

Mulfum an materiaconveniens:

Baptifmi ? c. $ 1.

TUf

Muaera contrajuflitiam exigens,.c, 120f ..

Qu

Muftum materia confecrarionis valida.e, 3 $ 6. &c,

,Pazocäusl

Mautilare feipfamianliceat? c. 1260; Quafft. 4, & f

aq

Matus ac furdus num baptizandus?. c,$ 7..

pei

Mutuum. €. 1146.

Aal.iu

V

N.

fu

Nomen fibiipíi inBaptifmo imponens. c;. 17 j's.

h(

Novitiatus an diffolvat fponfalia ? c. 666.. Novitiu

sirediensad:feculum;. poteft-

dC

j

ducere. aliam.. c. 667,.

à

!

O

li

l/i

e

&V

Obex in Baptifrnoquómodo:tollatut? c. 176.$

44 0 fächï, ;

gula

Obítetrix. baptizavit. in nomine Zabuli, c, 179..

Petit facrum chrifma ad partum:

;

10:

,. Ab obítetrice:

trin

facilitandum.. c.. 182, Obftetricum.obligatio, c, 94, 151

-

baptizati: rebaptizantur, c, 187 ..

fite

attinus

Oleo Catechumenorum: ager inungitur. c. 46,.

Oleo fimplici confirmatus.c;2 ; ; Coliges 1..

-:CQg

Ordo, Ordinandi ,, &c,. An. Hermaphroditus capax ordinis

? c. f5 s. Requifitaim

at

eo, qui

ordinandus eft :: Sit. confirmatus ,. c, ; 67;. Actas canonica, €. f $ 6«

dic

Aetas: dübia,. c,. $ £ 9; Intentio; f9.

Attentio , c.. £ 60.. Jejunium..

lint

557

ContaCtus materiz, c, $64, $ 66»

c. f6r, Materia dubia; c..$62..562: $65.

g

Obligatio. ad. caflitatem, c. f6g; Oeftatio habiiós.

clericalis , &. corong,

I)

D

€.$69:.

s

,

5

del

P

$

Án

He,

[iru&usan Bené Daptizetur ?. 169:.

Psganusa formali Hzeretico in

Mrat

Panis dulciarius: ex. melle , facc

haro ,. aqua:rofacea; aut & fimili liquore confeäug,

Paþ

l

aut ex atborum;fru&tiBus pi

ftus; an- fit matería Euchatifti ? c..502. 203.

2X

304- 30j* Stc,. Panis.fermentatus:an. valeat: ad: confecrationem ?.c.. 303.;,

P AttInis n

302: 310«

Paren-

imS qmll

5

M.

r m ab ERE MIGKORUIR I PA

u

,cA;u UM SAC—AAMENTALIU

Hupkiaän,

ïi)-a;QQtes :honOränä-i; 11 ;-r. -Eorum potéítas quó íe extendat? c. 7 1. $. 1. & 2«

d]tem c,75. $. Unico. Infideles nolentes baptizari filiolum, c. 7 1.8. 1 &2.

Parentum à fide deficientium prolesan liceat vi retinere? c, 8 f , circa libero-

um conniibia, c, 751.757.nuni plus legare poffint, quamalteri? c. 1188«

'Quafl.7.

?Parochus :fit folicitus, an obitetrix fciat baptizare, c. 9 F.

Anpeccetper fimilem

mggligemïam"? c,I41,Simoniacé baptizans, c, 181, Tenetur parochiano

ipetenti dare licentiam alteri confitendi, c. 4 06. Àn poffitabfolvereuos in

.aliena Dizcefi? c. $o7. Abfens diecopulationis, c. 928. Parochus itineran-

tium quisnam:? c, j 17, Parochus contrahentium.-c, 794. 796. 797.7 98*

'799, Necdum facerdos, c, 800.801..809. 8 ro. Excommunicatus, fufpen-

füs, &c,/c. 802, 823. An talis poffit alteri facerdoti dare licentiam affi-

'ftendi? .c,.824, Antalis licentia poffit fübdelegari? c.:926, An licite affi-

ypodt

flat , antequam licentia innotuerit? c, 827, 929. Si extorta per vim vel me-

:tum. c, 829. Si.data animo fi&o, .c, 830, Si datàlicentià moriatur, c, 83 T.

Aliud de tali licentia. c,832. An alibi poffit affiftere? c/g45, Anlicitéa(fi-

flat in parochia fpon(x? c, 822, .An polfitaffifterematrimonio haretico?

:€, 82 1, Parochus alterius parochiani prolem baptizans. c,1577. Àn ffat irre-

gularis , &c,«. 3 ; g. Quando débeat intervenire matrimonio conditiona-

]pitum

to? c, 795, Peccat admittens plures Patrinos, c. 207. Ejus prefentia in-ma-

bltetrice:

trimonio qualis requiratnr? c-804.805. Parochianusdatà operaalibicon-

fitenstempore pafchali an bené? c. . 19,

-vl»?atri

nus.in Baptifmo, Patrinus illicité omittitur. c, 200, An femper contrahat

«cognationem? c, 201. Án peccetur, fine Patrino baptizare? c. 2025. Anli-

uificio

«ceat agere patriaum in locisacatholicis? c, 203. An plures patrini admitten-

I

:di? c. 204. An viri poffint fufciperefoemellas &c. c. 20g, Duo viri non pof-

jünium.

funt.admitti , fed vir.& feemina, c. 206, An (i plures, contrahant-omnes

4166

«€ognationemfpiritualem:? c. 208. 269.2 IO Patrini interfe noncontrahunt,

.C0r0no,

c€.211. An frater & foror fimul poffint effe patrini? c/eodem.Non bapti-

Zatus non poteft. agere patrinum, c, 212. Neque infans carens u(ü rationis,

intentionem.

c. 213.

Patrinus non habens

C. 214.

31j;

An

debeat

infantem

tenere .

aut

:geftare

manibus

»

*

c.

216.

An fit defignandus à parentibus ?. c, 217. An Patrini poffint effe

Haretici? c, 218. An excommunicati & infamesmoribus?c, 319 Anig-

norantes orationem Dominicam ,'&c c, 220, Anproprii parentes ? CA

anf!I'US,:'

Patrinus proprié non eft, qui affiftit , quando fupplentur caremonie, c

^»

"A ;c,!'

226. 2777. lenens erroneé, &c. c. 229.

C 303"

Patrinusin copfirmatione, Videconfitrmatio,

PPatris familias cura domefticorum circa Baptifmum, c,96,

Dyen-

i&

Tec-

d

1, N.7 va E X»

GAMMAmEm

Peccator in-periciilo;päicandi remanens, an abfolvendus ?c..$34. An poirigend:

[

f

Euchariftia ? c.. 46.1. 462. 463. 464.

b

Pollutie an impediat facram communionem? c. 454

Pote(Hat civilis an poffit cogere fubditorum filios ad Baptiftaum? c;7 , Potefta-.

Z

ff

te patriá. abuti, c, 64, 66. Poteítas Tutorum. Vide Tütor,.

tf

f

Przecepto duplici uno-a&u fatisfacere.c. 11505

Probabilitas. c, 1143; 11444 H f;

J

3

[ l

Raptus ii quo confifist?c. 942; 986.

Reliquiz & confecratis particulis à quo fümenda? c. 487. 488

f

Reflitutio c. 1170; Videfürtum..

Reus coram judice. c. 1189. r190; 1191, Reo concedendumr eft fpatiumcon-

fefionis & Communionis, c. 474. Etiamfi foret periculum elabendi, 47 .

Obflinate tamen non tenetur judex prorogare:tempus &füpplicium differ-

]

tg

t£. 476,.

[

ij

$

?

Sacerdes. Sacerdoti non cuilibet competit jus baptizandi,c.155;1 $6; Sacerdos fagus

N

ob

baptizavit,.c, 193, à fago baptizatus.. , 195, Ceccus an poffit coníecrare?

c. 232. Àn feipfum communicare? c, 386. An partem hoftie füz poffit

«

dare iafirmo?: c. eodem, chiragrà laborans: an. poffit Euciiariltiam admini-

LP

ftiare aliis. digitis; quàm pollice & indice?c, 392. Communicans feipfum

h

in infirmitate, . c, 401.402,403.404. An dé hoftia fuapoffirparticulam

W

dàre Communicaturo ? c..466. Sacerdote fub Miffa pereunte, amalius de-

li

beat füpplére? c, 494. 495. Sacerdos confécravit aquam ,.eamque furapfit ;

flà

poteftne dénovoconfecrare vinum, & non jejünus fumsere 'c,492, Excom-

4

municatus non nifi in extrema neceífirate poteft abfolvere , &c, c..g04.

l:

f0f Seneraliterapprobatus, c, grg, Excommunicatus, c, $ 20, Anpeíht

per feneflras abfolvere. lethaliter vulnératum.in

platea?:«. 536. An eum,.

qui nullum dàt fignum doloris? c, 5 37.

pc

Sacramentum füfcepturus an teneatur effe (Eatu inr gratize? c, r70. 6,8.

r

A

Sepeliendi an fintinlocoacro, qui inaQvali Baptiftmo mioriuatur; ; c, 232..

Sexusin Baptifio fi nondignofcatar , quonomine Baptizetur ? c, 238;

[:

Sponíalia, (ponfus, fponfa. Sponfalia hum valéant absque füfficienti rationris deli-

Req-

beratione?; c..48 1,.582. $83,. Contracla in fürore, ebrietate &c. c. 584«

dií

. Gantra&ta peraliuit;c. 587; Cumignorantia confangainitatis. c, $88. Cuar

[ueo

(

Q

.N

C ASU ïïM'v .SLA:C-R AMENTALIUAM,

ïrigend':

g&bq'-,- facdo , & mutvo (imul, e, 9. Per propinationem potüs. c, yo r

Priora derogant potterioribus, c« $92. Etiam juratis, c, $93, Etiam clam

initis, c, $94. Etiam annexam copulam habentibus, c,. j9j. Etiam poft

etela.

mortem unius, c. f96. PofE fponfalia contrahens ímpedimentum diri-

mens, c. £89. Si poít fponfalia contrala fuperveniat impedimentum fi-

militer dirimens, &c, c. 97. fi fuperveniat fornicatio unius, c. $98, f 99..

646.647. 649. 649 &c. Non folvuntur per utriusque fornicationem cum:

altero, c. 600. Ofzula, amplexus, &c, per fe non. contrahunt (pon(ilia,

e. 6or. Neque folvuntur , quando fponfus aliam ofculatur, c. 602, Ogpri-

mens vi, an teneatur ducere opprefam, c, 603, Si poft contra&ta (penília:

interveniat crimen occultum, c..604. Sponfalia Puberum per mutuuar

confenfum diffolubilia, c. 6og. Etiam juramento firmata, c. 606..Impube-

res renuntiare aequeunt fpon(alibus,.c.607,608, 609. Matrimonium con--

Uffreone

traCtum- cum una diffolvit fponfalia cum alia, c. €610, Etiam mutuo con-

fenfu diffolvantur contraCta. per modum voti,.c. 611, Conditione non:

Idi 47f.

ndife-

adimpletafunt invalida, c. 6 12. Si contra&ta (üb conditione tacita, c. 61 3.-

Solvuntur per fupervenientem difficultatem. c. 6 14. Etiam per füpervenien-

tem deformitatem fpon(z , e. 615. Etiam per morbum incurabilem, c. 616,

1mó.de fufpicione morbi incurabilis, c.625, Exciam per oris graveolentiam,

6.617, Etiam per mutationem , claudicationem, Ac. €, 618. Etiam pro--

fs

pter vitiofos habitus fponfi.c.619,Etiam ob graves inimicitias,c.640.Etiam

nfecrare?

ob graves diícordias inter parentes defpon(atorum,c.62;1.Btiam ob iofamiam..

g poflit

c 624, Etiamob fivitiam, c. 62 g. Etiam ob fupervenientem paupertatem, c,.

admini-

626,627.628,Non verópote(t refilire fponfus,poftquam carnaliter cognovit

sfeiplum

fponíam,.c. 623. Etiam poft recufatam à'parentibus dotem. c, 639, Quid (i.

"tieulam

uterque incidat in paupertatem ? 621. Quid fi fponfa reddatür ditior; pote-.

xds de-

ritne refilire? c. 620. An- ob exheredationem? c,632, An ob ineptitudi--

nem-ad officium: vel opificium? 633. Anoboccultum vitium?c. 634. Àn.

(mpft;

, EKCOrtI-

ex ratiohabili caufa füb(ecuta? c. 635.. An ob vitium cognitum ? c; 636..

Dubirans an contraxiffet ; (1 vitium pre(iviffet, c. 637. Àn ob raptum ?

( ). 04'

rl

e.638. An fponfalia folvantur per matrimonium cum alia invalidé contra--

Àpaim,

&ura? c, 640: Anfolvantüroblenginquam profeCtionem? c,.641.. Quid.

poít elapfum terminum? c. €42, Sponfilia habentia'impedimentum diri-

mens:contra&a füb'conditione; Si.Papa difpenfer. c. 643; Obteritá difpen--

n

Btione an alter refilire queat? 644, Anobomiffionem alicujus promi(fi ad--

je&i ? c, 645, An ob Hierefin; vel Apoffafiam ? c, 9 g2. An perdolüm dàn»-

i

tem.caüfam contraCtui c

» 6531 654. 655. la dubio , an fit füfficiens caufz

diffolvendi,

e o

6,656, An, fi. denuo- folvantur, íententia- judicis: Ecce--

fiaflici requiratur ?^ c, 657. Aun- fpon(: teneantur defeCtus. oc-

j 0s

«

Cultes; invicem: aperire:?. c, 658, An: contra&durus teneatue-

ig

gete-

T ND TX

/

24

lg

"Ti «

perditos mores corrïgere. autvitiumTuum mariifettar

€i $7

1. Quidi fpon-

!

"ao

fus religionem ingrediatur? c, 662.:663.:664. iPoft habitam «copulam

nequit religionem ingredi, c. &65. Religionem ingrediens poft contiacta

ioutant.

JutoriBt

fponfalia , & rurfus egrediens, an liberfit? (,666.:667. 668. D cfloratorin-

vità fpon(à religionem ample&ti nequit. c.(669..67 1. Secus,(i votum emi-

fit. c,/670, Polt .contra£&ta fponfalia emitteus votum (implex caftitatis.c

.

;

673.674.67$.676, Quid fi difpenfationem votiim

i

petravifi? [3 672, Plu-

ra de voto caftitaus, c. 680.734477 $4777*

E

*

Vinumdt

- — Sponfalia cland

[

ftina. c.750. Fi&

€conttra

&.c. 659. 660:66 1.738.779;

p s

740.744. Ex utrag; partefi&te promiiffa, c.798. 7 ,9/760. 761. In illegitima

— — Ó

etate. C 752,754.755.747. Conditionata, c. 75 2. Per literas, vel Procura-

torem, c. 747, Solvuntur fponfalia per füfceptionem Sacrorum ordinum,

m

c. 69 r. Et flatüs perfe&lioris, c.779, Sponflibus prioribus folutis, fponfus

non tenetur poflerioribus, &c, c..678. Contratta cumuna fponfalia per

a —

contractum mattimonii folvuntur, :manentque;fo!uta,retiam,,corjque,mor-

tuá, c. 679, Habentia impedimentum eex illicita copula .cum forore fponfze

Un&tion

d!

!

prieris , c, 682. In quo gradu.confanguinitatis fint invalida? c,733. Veré

contraCta an obligent fub mortali? c, 757. contraCta cum ignorantia obliga-

d

tionis, c. 765, Pluribus (imul promiffa. c,768, ContraCta inter catholicum

—

& acatholicam an fint valida? c, 85 . Anlicita? c, 836, Anopusdifpen(a-

J

-H

tione? c. 837,838. Contrahens cum foemina mal fidei & famz,an tenea-

tur eam ducere? c,738.739. Contrahens cum corrupta , putans effe vir-

-

ginem ? c,782, Dubium de contra&tu. €.742. &c, Dubium deanimo ob-

-]

ligandi. c, 783. Dubium deu(u rationis. c. 78 4. Dubium de etatelegitima,

Ws

c, 785. 785.787. Pater promi(it Cajo unam & filiabus, quarum unam Ca-

jus interim corrumpit, c.745. Vir divesingravimorbo foemina fibi infer-

vienti promittit matrimonium, illà tacente, c 746,

E-S

— — (ponfalia de prefenti. c..943. An fponfilibus poffit certus prafigitermii-

— -

nusad matricaonisc con,t;rah,endum,'?c,ij.

Stuprum. 1 160. 11 61, Gtc,

— -

Supetioris pracepum. c, 1157.

Subfidium charitativum. c, 1203, 1204,

- — [

-- ]

TO

--

--l

Teflamentum, c. 1188. Quaft. 2, Quinam teflari poffint, qui non? ibid,

Vobntasf

ugít. 4.

'Teftimonium falfum? c, 1164,

Ti-

CAÁASUUM S$ACRAMENTALIU2.

'Títulus: coloratus i confffïfärio;, EL

Copulitg

"Fortuia, c. 115j

"'ributum. c. 1203; 12045

cOntradla

Ard£or -

"Tütorum: poteftas limitata;. c. 77 $. 2

Tutorpro gugilid ccintfaïigns;.c. ;87,

1

'üt emi

t

I'ta t &t

V.

&7' D

Vinuman materia Baptifmi effe poffit ? c. .; rÍs

'7'&2*77?31

qug' [m

um

. vinum. materia Eucharilia. c; 349. &c--

|Brocune

— vinum:dolio inclufuman confecrabile, c. 3 355

Ordinum,

—

- vinummiraculofé produ&tum an fit materia ?. c, 36 ,.

s ponfüs

— vinum:album, an: rubrum fit; nontefert. c, 362.-

lia pet

LA-ET

—. vinum:congelatum an fit materia? c,.363. 364«

lgemore

du

Un&ionis Sacramentum:. Àn valeat ihtol&Oïcatechum'enowm:?f €; f46.-

3. V

EEMEU vai'eat'i"n*-*oleog;cuiämägnaïniixcioo!eiinon Ben'eai&i:accefïï't?* 6,f47-

iadbipte

— — Forma Unlionis; in. kEi;clefiäxs Mediolanenfi , an: vqleatfï in Franconia ?

tholicum

dipenl-

G f48-

; — Ertor ín forma un&ionis, c; f49;.

n tene«

: de vit«

— Quibusnamr pueris debeat conferri? e, H-O?;:?

ímoob-

— Anproditori infüdefnadaGlo ? c, 5 41,.

vitimi,

— Àn judao recens baptizato ?. €, f4kzr.'*.

um a

— . An valdé fenibus?: €. $43-

brinere

— Aniteratiitreadem infirmitate ? c. £44»-

j

— . An: puerpetis? c. $4 f

— Un&io unius fenfüs temporeneceffitatis, c; j £O:-

— Qusenam peccataejus virtuteremittantur LrCI

— In&tma: extra:articulum mortis petitungi,an bene 5eg£a

— Renuensungi obmotiva foperftitioa.c, j 7 3,.

— Und&ionem negligens arrpeccet ? c, 5$ 4«

SETPLENEIL. m

—. Un£ctionis: efficacia,, €, 553: $54

Voluntas füfcipiendi fcramentum qualis effs debeat ?s,.169:.

"

— - volüntas:ultima,c; 1188; Quaft, , &c-

Vor

T*

P

INDEX

Votumà cafü 11 16, Usquead cafum 11 4 I. inclü'h&r"e,

— — votum Baptifmi explicitum & implicitum, c. 172,

N

Uterus matris an diffecandus , u fübveniat

uc infanti? c, 235 2844

Uva füccusanlicité confecrabilis? c. 365.

——

Z

Zwringlianorum Baptifmus, c.58.

E

N

v2

E

»

4f

)

f

GL

^

l

*»

E

Di

EL

WX

j

lï

d.

ä

!

Ti

ï'l

o

du

|

5

Ae

M

S

2

m

Y

j

li

"

E

-

4j

IN

fi

z

pUM

m 2

xX Ev ir

u

t

t

l')

(f

Cu

D

-N

-SANGTISSIMI D. N. DOMINI

CL

IENN TIS

: ^

Diuina Prouidcntia

v

Damnatio quamplurium Propofitionum

excerptarum ex Lbro Gallico idiomate

impreflo, & in plures T omosdiftributo,

fubtitulo -- Le nouveau Teflament enFrancois , 4-

uec des reflexions morales fur chaque wverfet &c.. 4

Paris 1600.5 Ac aliter -- Abbregé de la morale de

J Euangile, des Aes des Apoflres, des Epiflres de S,

Paul,des Epifires Canomques, e de I Apocalypfe , ou

Penfees Chretiennes fur le Texte de ces Liures Sa-

crez &c, . Paris 16 [ D & 1604,

Cum prohibitione ejusdem Libri, & aliorum quo.

rumcumque in ejus defenfionem tam ha&e- -

nus cditorum ,. quàm in pofterum

edenaorum.

Juxta Exemþlar

ROMA , MDCC XIII.

aa äev

E

ag t

du

diiri

$

TM

LEMEN

sir 1

N j C

"

il d

3

x

(

J fl

EPISCOPUS

Teuft

Seruus Seruorum Dei,

fate«

s

D//-

Fniverfis ijrz]l;ifidelïäw fah)fem' E

,

&5 Apoflolicam Beneditliouem ,

ii

ET

NIGENITVS Dei filius pro noftra, & totius mm-

ept

N

t

di falute filius hominis fa&us , dum Difcipulos

ne;(

3

|

»

!

D

æ!

NI

m

S

fuos do&riná veritatis inftrueret,vniuerfamque

A

2

Qp

U

ï/

.Ecclefiam fuam in Apoftolis erudiret, praefentia

pun

X*

70

x

?gw

*

2

lüdi

M

a

Bs

us

d

)

difponens, & futura profpiciens, praeclaro, ac fa-

!loæi

;

iA

N

(2

: luberrimao documento Nos admonuit, ut atten-

d-efeu

-ä-

ital

falfis Prophetis , qui veniunt ad Nos in vefti-

[3t

£nentis Ouium ; quorum nomine potifIimuüm demonftran-

tur Magittri illi mendaces & in deceptione illufores , qui

hp

fpïend*-idä*

P2

pietatis fpecie praua dogmata latenter infinuan-

po:

tes, intro

ducunt fe&as perditionis fub imagine San&itatis ;

iatr

iliàs incautis obrepant, quafi deponentes lupinam

ori

vtque fac

Etid.

pellem ,

& feíe Diuinee Legisfententijs , velut quibufdam

Ouium ve

Hleribus obuoluentes , Sanctarum Scripturarum,

tofid

Íim

adeóqué etiam ipfius noui Teftamenti verbis, quae multipli-

citer in füam aliorumque perditionem deprauant, nequiter

grei)

abutuntür t antiqui fcilicet, à quo progeniti fünt, mendacij

as

Parentis exemplo, ac magifterio edo&i, nullam omninó ef-

vim,

fe ad fallendum expeditiorem viam, quàm vt vbi nefarij er-

flï. j

roris fubintroducitur Fraudfglentig, 1b1 diu'in.orum verborum

h.

praetendatur axthoríta

P.

.

EE

.

S,.

Yt fa

iis Nos veré diuinis mont

&tisifnfïru&i,-vväiï primüm,non fine in-

tütiy.

ne

Quim

timá cordis no&ri ama.ri;ucfincgaccepimu;si, Librum que

H

3

Ms t

o 0 0

'daïn Gal*li»cb ïdi"oma't-e clim impreffum, & in 'p"lu:räes Tomos

diftributum, fub titulo —— Le Aouuean T eflament en Fyan-

cois, auec de veflexions morales fur chbaque cverfet &5c..— 4 Pa-

yi$ 16995 Aliter veroó — — Aóbrege de la morale de l' Euan-

gile, des AGes des ApofIres,des Epiffres de S. Paul, des Epiflves

Catoniques , e de I ZApocalypfe , ou.Penfees Cbretienaes jur le

Texte des ces Liaves Sacrez 65c.

A Paris 1693., &5 1694

tametfi aliàs à Nobis damnatum, ac reuera Catholicis veri-

tatibus prauarum do&rinarum mendacia multifariam per-

mifcentem, adhüc tamen tanquàm ab omni errore immu-

nem, à pluribus haberi, Chriftifidelium manibus paffim ob-

trudi, ac nonnullorum noua femper tentantium confilio,.&c

us mun-

operà ftudiosé nimis quaquauersum diffeminari, etiam lati-

Y cipulos

né redditum, vt perniciofze inftitutionis contagium, fi fieri

ramque

poffit, pertranfeat de gente in gentem, & de Regno ad po-

Yreentia

pulum alterum : verfutis huiufmodi fedu&tionibus,, atque

ito, acfo-

tallacijs creditum Nobis Dominicum Gregem in viam per-

utatten-

ditionis fenfim abduci fummopere dolvimus : adeóque Pa-

in vefti

ftoralis non minüs curz noftrae (timulis , quàm frequenti-

onftran-

bus Orthodoxe Fidei Zelatorum querelis , maximé veró

€omplurium Venerabilium Fratrum, praefertim Gallize Epif-

t5 QUi

nfiouan-

€oporum, literis , ac precibus excitati, glifcenti morbo, qui

XOus;

etiam aliquandó poffet in deteriora quaeque proruere, vali-

diori aliquo remedio obuiam ire decreuimus,

lapinam

ibuídam

Et quidem ad ipfam ingruentis mali caufam providae noftrae

confiderationis intuitum conuertentes, perfpicué novimus

[u H fum:

multipi

fummam huiufmodi Libri perniciem ideó potiffimüm pro-

gredi, & inualefcere, quód eadem intuslateat,& velut impro-

fieguter

mendtdi

ba faniés;nonnifi fe£to vlcere foras erumpat;cüm Liber ipfe

yniro df

primo afpeQu legentes fpecie quadam pietatisilliciat; mol-

liti enim funt fermones eius fuper oleum : fed ipfi funt ia-

d*

porat

cula , & quidem intento arcu ità ad nocendum parata,

vt fagittent in obfcuro re&tos corde.Nihil propterea oppor-

fie i

tunius, aut falubrius praeftari à Nobis poffe arbitrari fumus,

quàm fi fallacem Libri do&rinam generatim folummodó

1 qutm:*'

*2

àm

äxNobis

9 9 O

À

a

à Nobis ha&enüs indicatam , pluribus fingillatim ex eo ex-

cerptis Propofitionibus, diftin&ius, & apertius explicaremus,

Dis, t

atque vniuerfis Chrifti£idelibus noxia Zizaniorum femina &

Drop

medio Tritici, quo tegebantur, edu&a,velut ab oculos expo-

neremus,

Itá nimirüm denudatis , & quafi in propatulo

pofitis, non vno quidem , aut altero, fed plurimis, gravitfi-

miíque, tüm pridém damnatis, tüm etiam noué adinuentis

Q

erroribus, plané confidimus , benedicente Domino,fore vt

omnes tandem apertz iam , manifefteeque veritati cedere

compellantur.

?. ltji

Id ipfum maxime & re Catholica futurum, & fedandis praefer-

[

tim iín florentiffimo Gallie Regno exortis ingenio-

D

rum varié opinantium , jamque.in acerbiores fciffuras pro-

D

In

tendentium diffidijs apprímé proficuum:. Confcientiarum

4

líü

denique tranquillitati perutile , & propemodum neceffari-

fj

um, non modoó prafati Epifcopi, fed & ipfe in primis Cha-

D

riffimus in Chrifto Filius nofter Ludovicus Francorum Rex

À

Chriftianiffimus, cuius eximium in tuendà Catholice Fidei

tj

puritate , extirpandifque erroribus Zelum fatis laudare non

6. Defc

poffumus,fzpius Nobiseft conteftatus ; repetitis proptereà

illc

vere pijs , & Chriftiani(fimo Rege dignis officijs, atque ar-

tf

dentibus votisà Nobis efflagitans, ut inftanti animarum ne-

De

ceffitati prol

(an

leremus.

atà *qtlmntociüs Apoftolici c;nfurä Ipdicii- confu-

m

Hinc adfpirante Domino , eiufque cocleti ope confifi,

[17/

falutare opus feduló , diligenterque, ut rei magnitudo po-

(ue

ftulabat , aggreffi fumus ; ac plurimas ex praeditto Libro,

Y

iuxta fupra recenfitas refpeGtiue editiones , fidelitér extra-

L A

&as, & tüm Gallico, tàm Latino idiomate expreffas Propo-

£à

fitiones à compluribus in Sacrá Theologíà Magiftris, primó

De

quidem coram duobus ex Venerabilibus Fratribus nofítris

m

Sanctze Romanze Ecclefize Cardinalibis accuraté difcuti;dein-

dé vero coram Nobis, adhibito etiam aliorurn plurium Car-

nunq

[/7/]

dinalíum confilio, quàm maximá diligentiá, ac maturitate ,

T& Grj

tí Textu

—fingularum infuper Progoüticnum. cum ipfomet Lib

exactif-

b

((

B.

5

$3173

- exa&iffimé fa&a collatione, pluries iteratis Congregationi-

emus,

bus, expendi, & examinari mandauimus. Huiufmodi autem

mina

T2

Propolitiones funt, qua fequuntur, yidclicet «

: -

tl

Uid aliud remanet anime , que Deuä, a/tque* ipfius 9ra-

ravif-

fiam amrfit, nifi peccatum, 65 peccati confecutiones, fu-

entis

)

fos vt

perba pauperías, 69 fegnis indipentia, boc efl generalis

inp

otentia ad laborem, ad omtioneiïa, 65 ad omne o-

| edex

us bonum?

2. lefuChrifli gratia, principium efficax boni curufcumque generis,

prafer

neceffaria eff ad omne opus bonum 5 ab[que illa , non folum

fgenio

nibil fit, fed nec fieri poteff..-

I5 pro

Dtiarum

3. In vanum Domine precipis, fi £u ipfe non das quod precipis.

4, 4à Domine ; Ornia po[fibilia [unt ei, cui omnia po[fibilia fa-

eceffari-

cis, eadem operando in illo,

ais Cha-

j« Quando Deus non emollit cor. per interiorem -vntlionem gra-

um N

Lie fue, exbortationes, &5 gratie exteriores non i

tzjïruiynt,

« Fidel

nifi ad illud magis obdurandum.

hite non

6. Dejcrimen inter Foedus Iudaicum, &5 Chriflianum eff, quod in

opterei

illo Deus exigit fugam peccati , 65 implementum legis a pec-

us x*

catore , velinquendo illum in fua impotentia : in iflo everóà

rüti fie

N

-cando

Deus Peccatori dat. , quod iubet ,. illum fua gratía purifi-

7- Que ulilitas pro bomine in -veteri federe, in quo Deus illum.

confifi

reliquit eius proprie infirmitati , imponendo ipfi [uam legem?

tudo po-

Que "vero [elicitas non eft admitti ad faedus,

m quo Deu»s nof

0 Libï01

bis donat, quod petit à nobis ?

ire

$. JVos non pertinemus ad nouum fa

dus, nifi in quantum p)zrtici-

; Dpo-

pet fumus ipfius nocve gratise, que operatur in nobis id, quod

j prim?

Deus nobis precipit.

9. Gratia Clhri[li ef gratia.

fuprema , fin& qua confteri Chriftum

youdtt-

Tüus.

"munquam pofumws , 65 cum qua nunquam illum abnega-

u Cat

qtitatt

Io. Gratia e[t operatio manus Omnipot etitis Dei, quam nibiime

pedire pote[t, aut vetardare,

»ïïTeX,m

euam-

3

11.Gya4-

6

asss ts

ILI,. Gratia non eff aliizd,quäm «voluntas Om

li

tis, 65 facientis, quod iubet.

3ipbtentü kDez', juben-

n

ii

lll

12, Quando Deus «vult [aluare animam ,^ quocumque tempore ,

(

" quocumque . loco efeäw indubitabilis fequitur cvoluntatem

0

€?,

4j Dt

13. Quando Deus «vult animam [alvam facere,65 eam tangz't in-

gfll

feriori

D

it.

gmtie Jue manu , nu(la voluntas bumana ei vefi-

U

14. Quantumcumque vemolus à falute fit Peccator obflinatus. ,

quando lefus fe ei cvidendum ekbibet lumine falutari [ue

/h

gratie,

Q,

iil

Salvatorem fuum.

portet, ut fe dedat, accurrat, fefe bumiliet,-äs* adoret

3

N

1s, Quando Deus mandalum fuu

m, 65 fuam eternam /ocuiionem

yyl

3. N

comitatur untiione fii Spivitus , G5 interiori Ui gratie Jue,

:

operatur illa in corde obedientiam, quam petit.

"uN

16. IVulle funt illecebre , que non cedant illecebris gratiz, quia

a

28

nibil vefiflit Omnipotenti.

It

17. Gralía efl vox illa Patris, que

bominer interitts docet, ac eo$

2$E.9Cw

«venire facit ad lefum Chriflum; quicumque ad eum non «ve-

j O'l

nil, poflquam audiuit «vocem exterio

rem .F ilii, nullatenüs eft

7

al

dotfus à Paíre.

; Di

18. Semen -verbi, quod manus Dei ivrioat, fe

;'npfr a]??rt fruäum

£0

fuum.

,

T

I9. Dei gratia nib

il aliud eff , quàm eius omnipoten:l «voluntas :

(f

Y

bec e[fl. idea ,

quam Deus tpfe nobis tradit in omnibus ]uj:

LT

Scripturis.

33

20. V'era gratie idea efl, quod Deus cvult fibi à nobis obediri, &5

J

obeditur ; imperat, 65 omnia fiuni

$ longz'bfur fauquam Domi-

nus, 65 omnia fibi [ubmiffa funt,

[

21, Gratia lefu Chriffi eft ovatia fortis, potens fuprema, inuinci-

fj

bilis, utpote que e[f operatio -voluntatis Omaipotentis , — fe-

$4

quela, 65 imitatio

operationis Dei incarnantis, & refufcitau-

3f

tis Filium fuum.

-

f

22. Concordia omnipotentis operationis Dei in corde hominis,cum

46 D;

libero ipfius svolun£atis confenfu, demonffratur illicó nobis, ia

&

— dn-

nb

7

?i; iuben.

Incarnatione, ueluti in fonte, atque drchetypo omnium*al'izz-

rum operationum mi

UITE

Jericordizs, 65 ovatie, que omnes ità gra-

7177

tuite, atque ita dependenkes 4

*

:

Deo funt , ficuf ipfa originalis

operaítio,

23.

Deus ipfe nobis ideam tvadi

dif omni/)oientif operationis fue

ng)'t h

gratia, eam fionificans per illam,qua Creatuyas,

N ïf/i.

ducit, 65 mortuis rveddit citam.

é Ribilo pro-

-

24. lufla idea, quam Centurio babet de Omuipotentia Dei, &5 Zefi

C brifli, in [anandis Corporibus folo motu fue vvoluntatis,

eft

Muüri fue

1m4g0 idee, que baberi debet de omn

ipotenita fiwe gratie in

5 adonit

fanandis animabus à cupiditate.

25. Deus illuminat animam, 65 eam

Janat equ? ac corpus

CUÍTOtM

«voluntate 5 tubef, &5 zpfi optemperatur.

fola fua

diie J

26. Nulle dantur gratie,nifi per Fidem,

.27. Fides efl prima oratia, 65 fons omnium aliavum,

fie, quit

28. Prima graíia, quam Deus conce

dit Peccatori, efl peccatorum

remil[lo.

í

(l dC 00f

29. Extra Ecclefiam uulla conceditur gratia, -

1f 'Ut-

3o. Omnes,quos Deus -vult

Allibiliter.

fakvare per Cbriftum, [alvantur in-

fettys ef

31. Defideria Chr

iff

JH femper babent fuum effedums pacem intimo

(rudm.

cordium inferí, quando eis illam optat,

32. Jefus Chriflus fe morti tradidit ad liberandum

pro femper fuo

yluntay

fanguine Primogenitos id eft Eledos,

minaforis,

de manu inpeli exter-

V fqi;

/

33. Prob quantum oportet bonis terrenis, &5 fibimet

[2

Ji renuniciaf-

vii, &

Jtsad boc ut quis fiduciam babeat fibi, ut ità dica

", appropri-

t Dotr-

andi C briflum Lefum, eius amorem, mortem,

65 mpfleria,ut fa-

cit Sanus Paulus dicens ; Qui dilexit me,

jinc

éipfum pro me,

6 Íradidit feme-

lsJ

384. Gratia Adami non p

rbdu'eeht, nifi merita bumana,

[uj'c///lll-

35, Gratia Adami eft fequela creationis,

65 eral debita natum Ja-

n&, ey iníegra,

itissctit

36. Differentia e[fentialis inter

gratiam Adami , 65 flafus inuo-

nübi!i L

h.

cenie, ac gratägm Chrifliaham efl, quod primam unqäw-jäw

28

$

* -

j, Ohd

in propria peric;;æ;z' recæpijfät : dfla qeró tion vecipitur, tii; iü

Jl

li

qerfona Hefu Cbriffi vefufcrtat?, cui nos untti fumus.

aj

37. Gratia Adami, fantlificando illum in [emetipfo, evat illi pro-

iij

portionata : Gvata Cbriffiana nos fantdificaudo

/in, I ef u Cbri-

ffo, eft omnipotens, & digna Filio Det.

il de

puu

38. Peccator non efl liber , nifi ad malum , fne oratia Liberate-

ris.

[

bil babet Zuminis,

p lis

39. V'oluntas , quam gratia non precveuit , ni

Yoti

nifi ad aberrandum, ardoris, nifi ad fe precipitandum virium,

fo, F

nifi ad fe vvulnerandum ; Efl capax omnis mali , 65 incapax

1101

ad omne bonum.

*

49. Sinb gratia nibil amare p

o]jumu;, nifi ad noflram comdemna-

i. Fid

Lionem,

Cl

tiam taturalis, etiaim in Pbilofopbis Eth-

$2, O

4I. Onmnis cognitio Dei, e

m

ficis, non pote[I «venire, nifi à Deo, 65 fine gratia non produ-

p

€if, nifi prefumptionem, cvanitatem, & oppoliitionem ad ipfum

Deum, loco affetiuum adoraionis , gratitudinis , &5 amo-

$3.

IY

42. ;*,:ia grátia Chrifli veddit. bominem. aptum 44 Sacrificium

f4h

la

n

Ías.

Fide ; fine boc nibil , nifi impuritas , nibil , nifi indigui-

jf

43. Prim

.

n

D '&Jïeäus gratiz baptifmalis e(. facere , ^UÍ moriamur

$6n

'ecca

to 3 adeó ut [piritus, cor, fenfus non babeant plus vi-

Deu

£« pro peccaío, quam bomo.rmortuus babeak pro vebus /Mun-

3- oft

)n,

44 Nz on funt, nifi duo amores; unde volitiones, 65 atHiones om-

& ]

[4^

nes noftre nafcuntur ;; Amor Dei , qui omnia apif propter

30. Oa

Deum, quemque Deus remuneratur, &5 Amor, quo nos ipfos,

"7)

ac eMundum dilipimus, qui quod ad Deum veferendum eff ,uon

à S'(/ö

veferí, &y propter boc ipfum fit malus.

NÍO/

Ap. 4Amore Dei in eorde Peccatorum non amplius vegnante, nece-

6[ $ LM

fe

[j

eius corrumpat.

ft , uf i eo carnalis vegnet cupidz'ta; , onnesque atiiones

tf

h, "

46. Cupiditas, aut C

barz'm, ufum fenfuusm bonum, fvel'malunä fa-

&l

;z'unï'.

47* O/be z

e 0 €

9

— —

-- T

[ür,fllji u

47 Ob,ezf—iehtia lepis profluere debet ex: fonte, &5 bic fons eft Cba-

f

Yiías.

Quando. Dei amor efl 1llius principrum snterius , 69

ilili.

- Dei gloria ejus finis , tunc purum eff, quod apparet exterius ;

Ia .

alioquin non e[l, nifi bypocryfis, aut falfa iuflitia,

48. Quid aliud effe poffumus, nifi tenebr.e , nifi aberratio , &5 nifi

.tiäfïata-

peccatum [ine

Fidei lumine , fine Cbrg'/to » €5 fine Chari-

tate.

X Àniti,

49. Vt nullum peccatum :

€,

LA

bonum [fine amore Dei,

l fine 2m " nofiri, ia nullum f/i.þng

"tw Cbaritatis

i

fo. Fruftrà clamamus ad Deum, Pater sui : fi fpiri

non ef[I dlle, qui clamat.

C0 dthA

g. Fides juflificat,

guangdo operatur, fed ipfa non operatur,nifi per

Charitatem.

fs B.

32. Omnuia 4lia falutis media continentur in fide, tanquam in.fuo

germine, G5

!

1108 profi-

ducia.

Jemine 5 Sed bec fides non eft ab[que amore, &5

! d if

, 6 n.

33. $ola Cbaritas Chrifliano modo facit [ a&iones C br

ffHianas )

per velationem ad Deum, & Lefum Cbriflum.

jucrificium

$4- Sola Charitas eft, que Deo loquitur, eam folam Deus audit,

j j. Deus non corona£ , nifi Cbaritatem 5 qui currit ex alio

jf il |

- pulfu, &5 ex-alio moti-vo, in «yanum currit.

im-

f mtortotr

$6. Deus non vemunerat nifi Cbaritatem , quoniam cbaritæþla

Deum bonoraf.

;

f pl oi-

;

-bw A.

37- Totum deeff Peccatori, quando e

y

Deo,ubi non efl amor Dei.

i deeft fpes, &5 non g/i- fpes in

P

Tioter ont-

48. Nec Deus efl, nec Religio, ubi won eft Charitas,

pif propt

$9. Oraíio [mpiorum eff nouum peccatum,&s quod Deus illis con-

j tf5

cedit,efl nouum in eos iudicium.

j df o

60, $

*

i folus fupplicij timor animat poenitentiam,quó bec eft magis

«uiolenta, eó magis ducit ad de[perationem,

ni6, wij-

61, Timor &onn

if

fi manum cobibet, cor autem tandii peccato adäi j

y od

citur,quandiu ab amore iuflitie non ducitur,

62, Qui à malo non-ab

Jf

malut t

linet, nifi timore paene , illud comaittit in

€orde fuo, &5 z'qm eft Reus coram. ?co.

63, B481

h 0be "

1o

LOI M

63. Baptizatus adbuc «

S

$. Il

hi

leat, aut adimpleat ex folo timove, —

ft /ub'l';*ge- ftm—t ludew; fi legem* nqh*'aäm.

LUR

64.

Sub maleditto lepis, nunquam fi bonum, quia peccatur fiue fa-

75

ciendo. malum, (iue illud non nifi ob timorem euitando.

e

Sacerdotes, 65 Do&oves legis mortui funt,

pitt

éy. Moyfes,

Propbetz,

u

abfque eo quod *v

lum Deo dederint filiun , . cum non

:

"

€ ffece-

f

Vi

-ryint nifi mancipia per Lim

oYem.

46. Qui-vuli Deo apropinquare

, &ec debet ad ipfum «venire cum

At

brutalibus paffionibus , meq

ue adduci pex in[tindum natura-

j yt

lem, aut per timorem, ficuti Befliz, [ed per fidem,

P

65 ptr amo-

il

vem ficuti filii.

"

öl

iton fibi veprefentat Deum , nifi u Dominum.

$s. Lei

£7. Timor -[eravilis

$1. Ol

durum, imperiofum,

iniuftum,, rntrattabilem.

68. Dei Bonitas abbreuiauit cviam falutis.

claudendo. £otum in Fi-

de, 65 precibus,

$2 D

69. Fides, u[us, augumentum,

65 premium Fidei, totutm eff donum

li

qure libesalitatis Dei.

|

7o. Nunquam Deus affligit

itmocentes 65 afflidiiones femper fer-

8j

- uiun£scvel ad puniendum peccatum,

vvel . ad purificandum Pec-

1N

catorenm.. -

hi

eff fe fe difpenjare ab ea lege,

lia

3n

Elomo ob fui con/eruationem pot.

uam Deus condidit pr

opter eius cutilitatem.

i Ab

7$.

Nota Ecclefie Chriftian

& tff , quod fit Catbolica, compreben-

e

EU

€9 omnes AAngelos Cocli, 65 omnas E

letios, 65 iuffos ter-

li

"yae, 69 omnium Seculorum.

$p

/33. Quid eff. Ecclefia,

nifi cocí us

F ilioruän Dei manentium in eius

,

Jinu, adopfatoru

"m

in Chriffo, fubfftentium in eius pevfona, ve-

fanguine , cutventium eius fpivitu, agentium

W. E

demptorum erus

&x expetlantium gratiam futuri Saculi.

per eius, gratiam,

"74 Ecclefia;

Jfiu? integer Cbriflus , Incarnatum V er

bum bqbef "a

[]/

Capuf, omnes "verà

Santios ut membra.

hN

75

Ecclefia eff unus -

Jolus . bomo: , compofitus ex pluribus

membris, quorum C briffus e[f

Caput, vita, fubfiflentia, &5 per-

E

ona; V nus folus Chriflus ,

e[t Santificator..

compoätw ex p(uziläw Sandis,

W i

: quorum

36. Ni-

li

-—x

9v 6 O

1 10f d.

7-; ,A;"ibil jþatiofiæ Ecclefia Deä; qmïa-a.m—izeæ

i

Eletli,65 1ufti omni-

um Seculorum illam componunt. —

ftr fj f

ui non ducit -vitam dignam Fílio Dei, 6* membro Chrifti,

/1uN,

77

ceffat interius babere. ?Dx.ïeum pro Patre, 65 Chriftum pro Ca-

LUUATTA

piï?o'

ROR !]ecf.

78, Separat

ur quis à Populo Eletlo, cuius /ïgm fuit. Populus Iu-

d(lic Hs ,

&s Caput eft efus Chrifius, tam tion vicvendo fecun-

qutire w

dum Ecvangelium, quam non credendo Exvasgelio.

DN

i Íempore, omniloco , &Y omni

79. V'tile, 69 necefarium eff omn

B5 ptr ato-

erfonarum generi [Iudere , &5 c

ognofcere fpiritum ?ietatem,

6s Myfleria Sacre Scripture.

4; Dowinyn

$o. LeGio Sacra Scripture efl pro ounibus,

81. Obf[curitas Santla -verbi Dei sion eft L

aick ïatïo di;fpenj?znä

Éoft is F.

e.

fe ipfos ab eius fedion

l

)9

$2, Dies Dominicus à C

jfHanis debet ]?zn&ifitaïi lethionibus pz'e«'

tl dotum

tatic, 69 fuper omnia Sandarum Scripturarum, Damnofum eft

dielle C briflianum ab bac letfione vetrabere.

Jenpe [tr-

Eft illufio fibi perfuadere,quod notitia AMyfleriorums Religionis

andut Pu-

33.

-fon debeaf communicari feminis, lettione Sacrorum librorum,

Alon ex feminarum fimplicitate, fed ex fuperba V irorum fcien-

ubu hpt,

tia, ortus eff. fcripturarum. abufus, &y nate funt barefas.

$a, Abripere & Chriflianorum manibus uouum Teflamentum , feü

corprelt

eis illud claufum íeneve , auferendo eis mo

:

dum illud intellfgcn-

"iif itr*

di, eft illis Cbrifli os obturare,

85. Interdicere Chriflianis leionem Sacre Scripture , prejertim

um i £

Euancelii, eff interdicere «vfum luminis filijs lucis , €5' facere

perfotu, r

- eyt patiantur fpeciem quamdam excommunicationis,

$6. Eripere fimplici Populo boc folafium , rungendi -vocem fuam

hu p

«voci totius Ecclefie,

i fu.

ejt wfus-co;zfmriu: praxi Apo/tglicæ,&j"

wdeth

intehitioni Dei.

87. Modus plenus fapientia, lumine, 65 Charitate, ff dare anima-

« JWMW

- bus tempus portandi cum bumilitate, &5 fentiendi flatum pec-

cati, petendi fpiritum penitentie, G5 contritionis, 65 incipi-

ii &

i 90

endi,adminusfatifacere iuffitie Dei,antequam reconcilientur,

88, Ignoramus quid [it peccatum , *&*7

«yera poonifentia , quando

»

z

evolu-

4

12

o 9 o

evolumus flatim ve[litui päj?üoni bonorum illorum

» Quibus

iij

t105 peccatum [poliauit, 65 detrel amus fepavationis ifl

ius ferve

lij

con[ufionen.

Mal

980

$9. Quaríus decimus gradus conuerfionis Peccatoris eff, quod cum

fit iam reconciliatus, babet ius affifendi

Sacrificio Ecclefie.

(;

90o. Ecclefia autboritatem excommunicandi b

abet,cvt eam escerce-

tttj

at. per prim

p P

Corporis,

05 Paftores de confenfa , Bltfra pmfwnpt(f, Lotius

Atl

91. Excommunicationis iniufte metus,nunquam debet nos impedive

L

ab implendo debito noftro : Nunquam eximus ab E cclefia,etiam

,

"uando bominum neguitia,videmur ab ea expulfi,quando Deo

fitf

defaCbriflo ,. atque ipfi Ecclefie ,. per Charitatem affixi [u-

100. T

[//177. f0

X

Q

92, Pati potíüs in pace emomm—un;wti(mem . 65 anatbema iniu-

H

flum ,quàm prodere «veritatem ,efl imitari Santfum Paulum :

l

fanbtüm abe[L,-vt fit. ev.

ipere fe contrà Aukbovitatem,aut fcin-

&

l

deve unitatem. -

Df

93. lefus quandoque fanat evulne

m ; que preceps Primorum Pa-

ftorum feflinatio infligit , fine ipfius mandato.

m

E 1 efus veftituit

lm

quod ipfi inconfiderato Zelo refcindunt..

IU

94. IVibil pejorem de Ecclefia opinionem ingerit: eizs ini'rniti';,quäm

| euidere illic dominatum exerceri fuprà fidem fidelium , &5 fo-

(uo,

D«

eperi diuifiones grogter V&5 , que nec fidezs ledunk , nec mo-

LA v

Ni

quia

9/'5'»'-:7

V eritates eó decvenerunt ,. cut fint liugua quafi p&wgw"na ple'-.'

[

p

vifque. Chriflianis ;; &5 modus eas predicandi ejt cveluti idio-

ma incognitum: adeo remotus eft a fimplicitate Apoffolorum,

h

&5 fupra communem captum fidelium ; Neque fatis adeverti-

f

£ur , quod bic defeius [it: vuum ex fignis maximée fenfibilbus

| Auditis

netiutis Ecclefie ,. 65 ireDei in Filios fuos.

7

forum

.

dvínj

96, Deus permittit, vt omnes pote[Lates fint contrar

Íe Predicato-

vibus «veritatis, ut eius sviloria. attribui non poffit, nifi Di-

O et.

euitie 9vatie,

tf

97. AV imis [ape contingit: membra illa, que mayis [anGe, ac mapis

fass h

tuamin-

Petni

jbfi Gé vnifa Ecclefie funt, refpici, atque tratlari tanq,

digna,

QUe i

l————

o 6 co

LE

, qlllbw

Ug [erye

- digna, vt fint in ECC[P]id',.

vvel fanquam ab ezi jäþamia - ]?J

luflus aiuit ex fide, &5 no

" ex opitiione bominum,,

98, Status perfecutionis,

(l cum

65 penarum, quas quic tolevat,

fanquam

1770

deretieus, flagitziqþtf, 65 impius,

vvliima plerumque

probatio:

— fl 65 maxime meritoria , cutpo

7Il wef'zp

conformem Zefu Cbriffo,

f& que facit bominem "magis

Ío, lg

99. Peruicacia, preuentio, oblTinatio in tt'olendo,

aut aliquid exa-

minare, aut. agnofcere fe fuiffe deceptum,

mutant quotidie quo-

s il

ad multos ii odorem mortis id, quod De

us n

lfaetían

fuit, vt im ea

effc

füa Ecclefia po-.

ndo Da

et odor "vite, V, G. bonos ji

ttes, fanG'a exempla &5c.

bros, injiru&i'o*-

àffi f

100. "empus deplorabile,quo creditur

vveritatem , eiufque difcipulos,

bonorari Deus, perfequends

jetta ii

Tempus boc ad-venit

LL

Payun :

Haberi, 65 tralari à Religionis

AMiniflris, tanquara impiumr,

65 indiynum omni commercio cu

m Deo , tanquam membrum

i -

putvidum,capax corrumpendi o

mnia iit focietate SanGlorum

ff

qtittt Pu-

bomrnibus pijs morte covporis

moyr s ferribilioy.

Fruffri quis

ibi blanditur. de faavum intentionum puritate ,

. €5 Zelo quo-

d7 N

- dam Religiotiis, perfequendo flamm4, jerro

que viros probos, fj

J peopria paffione eff excecatus,

aut abreptus aliena, proptereà

iciguam

- quod nibil vult examinare,

Frequenter credimus

Jacrificare

', O fi-

Deo Imprum, 69 facrificamus Diabolo Dei Ser-vu

T.

C fi0-

tor. A ibil fpiritui Dei, &5 dothrine Iefu Cbrift

JH magis opponitur,,

quàm communia facere iuramenta in Eccle ff

quia boc eff mul-

ia plb

tiplicare occa[iones peierandilaqueos tendeye

infirmis,65 [4io-.

lult idit-

£is, 65 efficere,ut notnen,6&5 -veritas Dei

Jfolorutm,

l

aliquando defervviant

confilio [mpiorum,

alv

Auditis itaque tum voce,

afb

torum Cardinalium

, aliorum

tum fcripto Nobis exhibitis præfä—

R

que Theologorum fuffragijs,,

diuinique in primis luminis

2

privatis ad eum finem;publicif-

vulicatte

que etiam indi&is precibu

qij -

& fingulas Pro

s, implorato prafidio ; ommes,

fas, malé fotia

pofitiones praeinfertas,tanquam falfas;captio-

ntes, piarum auriu

i offenfiuas ,. fcamdalofas,-

,,magis

perhiciofas, temerarias, Ecclefiae,

t

& eius praxi iniuriofas, ne-

iipt

qmeiþ:ECdbiïam folum; fed'

etiam itr Poteftates fzeculi con-

*X-g-

tume-

Á

E

14

$ 0O 9

;

ff

tumeliofas,feditiofas,impias,blafphemas,fufpe&as de hzerefi,

tüm

àc haerefim ipfam fapientes, nec non haereticis, & haerefi-

Findt

bus, acetiam fchi(mati fauentes, erroneas, haerefi proximas,

|?!

luriés damnatas, ac demum etiam haereticas , variafque

ink

h

arefes, & potiffimum illas, qua in famofis lanfenij propo-

gu

fitionibus, & quidem in eo fenfu, in quo hae damnatae fue-

fj

runt, acceptis, continentur, manifefté innouantes , refpecti-

ue, hac noftra perpetuó valitura Conftitutione declaramus,

qül

SS

damnamus, & reprobamus.

l;

. Mandantes omnibus vtriufque fexus Chriftifidelibus, ne de di-

l

l,

11

&tis Propofitionibus fentire, docere, praedicare aliter praefu-

i

hp

ftnant;quàm in hac eadem Noftra Conftitutione continetur;

ii

ita vt quicumque illas, vel illarum aliquam coniun&tim,vel

Q

divifim docuerit, defenderit, ediderit, aut deis, etiam difpu-

Iu!

tatiué , publicé , aut priuatim traGaverit, nifi forfan im-

Á

jl

pugnando, Ecclefiafticis cenfuris, alijíque contra fimilia per-

1l

petrantes à Iure ftatutis

peenis ipfo fatto; abíque glia decla-

ratione fubjaceat, -

Yi

C

| oba-

die

ceterum per expreffam praefatarum Propofitionum repr

lon

tionem alia in eodem Libro contenta nullatenus approba-

re intendimus ; cum prafertimin decurfu examinis com-

&t

alia

plures alias in eo deprehenderimus propofitiones illis,quee,

vt fupra, damnata& fuerunt, confimiles, & affines, ijfdemque

p

[]

*

COtt

erroribus imbutas

nec fané paucas fub imaginario quo-

— .. dam, veluti graffantis hodié perfecutionis obtentu, inobe-

l'olm

PU

. dientiam, & pervicaciam nutrientes,eafque falío Chriftianae

patientiae nomine praedicantes ; quas proptereà fingulatim

lo

recenfere, & nimis longum effe duximus, & minimé necef-

da

farium $ ac demüm, quod intollerabilius eft, Sacrumipfum

adl

.noui Teftamenti Textum damnabiliter vitiatum compereri-

Kulli.

mus, & alteri dudüm reprobatz verfioni Gallicae Montenfi

m

in multis conformem: à vulgata veró editione,quae tot Sae-

[

- €ulorum víu in Ecclefia probata eft , atque ab Orthodoxis

far

omnibus pro authentica haberi debet, multipliciter difcre-

tort

0S,aC

Dut

. -pantcm,& aberrantem, pluxl'iefque in alienos, exotic

faepe

o 9 9

]

;hæreü,

E nonaries fenful

. non fine maxima perü;iütaæ detor-

hareff-

tum,

9*

y

&

Oxittás,

Eumdem pro

ptereà Librum, Vtþöfä'per dulces f&rrnones x

xalqe

benediétiones , vt Apoftolus loquitur, hoc eft, fub falfa piae

inftitutionis imagine, feducendis Innoccentium cordibus lon-

lJ jopo.

(2 -

gé accommodatum, fiue premiffis, fiue alio quouis tituloin-

ícriptum , vbicumque , & quocumque alio idiomate , feu

R(Qe&l.

ltD

uavis editione, aut verfione ha&enus impreffum , aut in

pofterum ( quod abfit ) imprimendum, au&oritate Apofto-

fte de di-

licá tenore prafentium iterum prohibemus , ac fimiliter

damnamus ; quemadmodum etiam alios omnes,& fingulos

r pradt-

ntinetur;

in eius defenfionem tam fcripto , quàm typis editos , feu

nümyve

forfan ( quod Deus auertat ) edendos libros , feu libellos ,

eorumque ledionem, defcriptionem, retentionem, & vfum

im dilpu

x im

omnibus, & fingulis Chriftifidelibus fub paena excomimuni-

cationis per contrafacientes ipfo fa&£to incurrenda, prohibe-

lia pet

lia decla

mus pariter, & interdicimus,

ra&cipimus infuper Venerabilibus Fratribus Patríarchis , Át-

chiepifcopis, & Epifcopis, alijfque locorum Ordinarijs ; nec

teptobt

non hareticae prauitatisInquifitoribus ; vt contradi&ores,

approba

jnis com

& rebelles quofcumque per cen(uras , & poenas praefatas ,

aliaqueluris, & fa&i remedia , inuocato etiam ad hoc, fi o-

(( u

Jioetmque

pus fuerit, brachij faecularis auxilio,omninó coer

:

ceanrt : &

compellant.

à

irio quo-

y

olumus auütem,vt earum

, Inooe-

dem praefentium franfmhptiä,etia'm

impreffis, manu alícuius Notarij publici fubícriptis, & figil-

hriftiang

lo perfonae in dignitate Eeclefiaftica conftitutae munitis ea-

ingulatim

dam fides prorsus adhibeatur, quce ipfis originalibus literis

me nedr

adhiberetur, fi forent exhibitee, vel oftenfze,

mplüm

Nulliergó hominum liceat hanc paginam noftrze cïecl'a'r'atïbnis,

off etett

damnationis,mandati, prohibitionis,& interdi&tionis infrin-

Montent

gere, vel eiaufutemerario contraire.$i quisautem hocatten-

g tUX

tare praefumpferit,indignationem Omnipotentis Det,acBea-

»tthä*'/axls

to: um Petri,& Pauli Apoftolorum eius fe nouerit incurfurum,

j di(üe'

Datum Rome apud San&am Mariam Maiorem Anno In-

Qacos äf-

fepe d

Carra-

16

- 9 $9 —

--camationis Dominicze Millefimo feptingentelimo decimo

tertio , fexto Idus S

eptembris ; Pontifxcaþus ,Noyiih'i vAnno

A

D;,cim:otertio*,

d

I. Card. Prodatarius.

F. Oliuerius.-

Vifa de Curia L. Sergafdus.*

| Loco æ Plþumbi.

Repiftrata in $ ecreta:rin Brevium,.

L

L. Martinettus.

Der

A4ntio à Nativitate Domini N oftvi Lefu C'/;rg'/ii millefimo feptingen-

fefimo decimo tertío, !ndi&ione festta, die cveró decima Septem.

bris, Pontificatus Santliffimi in Cbriflo Patris, 65 Domini o-

firi Domini Clementis Dr-vina prouidentia Papa AX1. Anuo de-

cimo feríio fupraditle Litere Apoffolice affixe , &5 publicate

| fuerunt ad 7 aluas Ecclefie Lateranen, , 65 Bafilice Principis A-

. poftolorum, Cancellarie Apoftolice, Curie Generalis in AMonte

þ'a

Citatorio, in Acie Campi Flore, ac in alijs locis folitis, &5 con-

N

fuetis Verbis per

5

Zem.

7

me Peírum Rom»zglatiurm 4po/iolicum Cu([q-,

N

j

Antonius PlacentinusMagi&er Curfor'üm.

Q&a di

AT

D

. perfe

GD

innne

-H3 )o( *àt-

decimo

s

SVLZEXADILNI

7 m(u(cx U AN((

N

t Ánno

N

-

T

e

ORX

j1

re-

22

E

A

ä*a

Y

U

äo

)

E-— 7-5

A

35

SS

ita

as |

EjX

E

4:1

EE

N

L

Üj

-

N

N

—

m

—

N

N

N ISES

A

Ed

d

E

AW

7

O ER

i

E A

,

Ts |

ARTICULUS I.

DE SACRAJIENTIS IN GENERE,

&l

LLUS,

& eflentia Sacramenti tam anti-

De natura

tntitpt-

qua quam nova legis ?

ioupten.

iiti No-

QUESTIO L

Áttto d-

iblical

Quid fit Sacramentum in genere?

hh 4-

23 o

V Moni

«

Efp. Sacramentum in genere eft fignum fenfi-

; Éf cot-

.

[

?

] bile infenfibilis gratia, ad populum Dei aliquo

P A

modo fané&tificandum , ftabiliter à Deo inftitu-

?

Y

Hzc definitio convenit omnibus Sacra-

i C i/ft-

5

Xz

) cum,

XUm

$

A.

mentis , tam in antiqua,quam in nova lege,

ut patebit ex dicendis,folum hic advertendum

eft , duplice

m effe fan&titatem , unam imperfectam & lega-

lem , qua eft exterior hominis confecratio ad cultum divi-

num,& conferebatur per Sacramenta antiquae legis; alteram

perfe&am & juftificantem , qua eft gratia Deo gracum fa-

Ciens, & confertur per Sacramenta novae lggis.

A

QUA.

DE SACRAMENTIS

s

nonfüc

QU./ESTIO II

nitione

Dici

Quid [it Sacramentum antique legis?

guum |

Re[p Eft fignum fenfibile infenfibilis gratize, ad populum

Diti

Dei exterius fan&ificandum, ftabiliter à Deo inftitutum. Sen-

c]ï,qlll:a

£us hujus definitionis eft colligendus ex dicendis in quzeftio-

operauv

ne fequenti , folum hic.obfervandum eft , Sacramenta anti-

6gnifm

uze legis tantum fuiffe figna pra&ica refpe&tu Sanüitatis le-

be O

alis, quam conferebant ex opere operato; at refpeQu San-

Jee

&itatis interna erant figna fpeculativa fignificantia eam effi-

L

Dic

€1

endam non per fe i

pía ; fecj per nova legis Sacramenta ,

precip

quorum erant figurae«

eefie;

Q U £

STIO IH

dam i

fe f

Quid fit Saciamentuim nove legis?

eludt

Ref». Sacramentum novz legis eft fignum fenfibile in-

lenrà

fenfibilis gratiae , ad populum Dei interius fan&tificandum ,

fuet

ftabiliter àDeo inftitutum,

Jici

Dicitur x, Signum : Ratio eff, quia fignum definitur, quod:

W

elud

rater fui fpeciem , quam objicit fenfui externo, facit quem-

tll

iam.venire in cognitionem alterius rei ; Sed hoc optimé

convenit Sacramento novazlegis, quia praeter fni Speciem ,.

f.än jut

(di,

iuam objicit fenfui noftro externo , facit nos etiam venire

Coll

in cognitionem San&itatis internae, quam fno ufu & appli-

catione caufat in homine , ergo , eadem definitio Signi con-

lit fj

"Wi

venit etiam Sacramento antiquz legis , quia praeter fur fpe-

ciem quam objiciebat fenfui externo , faciebat infuper veni-

ii

re in cognitionem fan&itatis internze , om quidem efficien-

Cíam ,

E

: fltiOt]e;

dae per íe ipía, fed per novae legis Sacramenta,.

Dicitur ». Senfibile: Ratio eff , quia cum Sacrámentum

h inf

uódlibet fit infüitutum pro hominibus ,. debet effe fignum

|

]5 tmfa

illis accommoditunr, quale non effet , nifi in te aliqua fen-

itfütyr

fibili confiftezet ; cum. enim nihil fit in. intelle&tu,quod

prius

non

Conferr.

1N GENERE,

$

—N

ä:m fuerit in fenfu, nequit homo naturaliter venire in co-

gnitionem Spiritualium , nifi per res externas & fenfibiles,

D

:

icitur. 3. Infenfibilis gratie, ideft, gratiae habitualis Deo.

ratum facientis.

Doulum

Dicitur 4. 4Ad populum Dei intevius fantlificandum ; Ratio

Unsen.

eft,quia Sacramentum novze legis eftSignum praGicum, feu

quaelto-

operativum San&itatis internae adeoque non folum illam

1X QDj

Mtatye-

fienificans, fed fuo ufu & applicatione fimul efficiens, & per

hoc differt Sacramentum nova legis à Sacramento antiquae

eQu $an»

leegis.

eameffe

Dicilur ; Stabiliter ; Ratio eft , quia Sacramenta funt

'amenta,

recipusz Religionis caeremoniae, & veluti fündamentaEc-

clefiae 5 ergo ficuti Religio & Ecclefia habent ftatum quem-

Ita Sacramenta debent ef-

dam fixum & permanentem.

fe fixa & permanentia. Unde hujus conditionis defe&u ex-

cluduntur à ratione Sacramenti verba illa Chrifti ad Magda-

Yibile itt-

lenam & Paralyticum : Remittuntur tibi peccata íua: quia non

yandum ;

fuerunt ftabili aliqualege inftituta ad fanctificandos homines,

Dicitur 6. à Deo inflitutum : Ratio eft , quia folus Deus

«ut,quod

eft Author gratia , ac proinde ille folus fua authoritate po-

at guem-

teft alicui rei creatze dare vim fignificandi & efficiendi gra-

: optimb

tiam juftificantem, five illa vis fit moralis , five Phyfica, Ex

Specitm,

di&is.

ym venire

Collige ad effentiam Sacramenti novze legis requiri, r.

; & appli-

Ut fit fignum fenfibile. z. Ut fignificet veram fan&itatem,

Signi com

feu gratiam juftificantem, 3. lit eandem efficiat ex opere o-

et fai fpt-

perato, id eft , fuo ufu & applicatione per propriam effica-

'uperven/ï

ciam , & non ex opere operantis , five per actum,aut difpo-

l efïi( feli-

fitionem miniftrantis, vel fufcipientis. 4, Ut fit ftabiliter à

Deo inftitutum. Cum ergo dicimus Sacramentum novz le-

fifie

is conferre gratiam ex opere operato, fenfus eft , illud con-

fg ügwmï

erre gratiam vi ipfius attionis Sacramentalis à Deo ad hoc

yiga n

inftitutae; non ex merito agentis, vel fofcipientis, quod eft

conferre gratiam ex opere operantis,

i

3

unde

4

DE SACRAMENTIS

d

uridexpa'te*tMartyrium non effe Sacramentum ;namefto,

vun dit

debuift

quod forte ex opere operato gratiam conferatex fpeciali Dei

privilegio, non efttamenà Deo ad hocinftitutum,

piebintu

qnginal

QU.ESTIO IV.

differant Sacramenta uove l

In quo precipue

egi* 4 Sa-

|

cramentis antique legis ?

Refp. In hoc pracipue differunt, quod Sacramenta novae

R

legis conferant gratiam ex opere operato,Sacramenta autem

"yettitut

antiqua legis conferebant eam tantum ex opere operantis;

&t iath

Dit

qua ratio cít, quod Apoftolus Paulus ea vocet egena & in-

firma elementa , dicatque ideo abolita effe propter infirmi-

horin

tatem & inutilitatem fuam. 77eb. 7,

Dices. Circumcifio eratSacramentum antiquze legis ; fed

muifes,

haec conferebat gratiam ex opere operato ,. quia fuo ufu' &

Ne;

applicatione tol!ebat peccatum originale , ergo aliquod Sa-

cramentum antiquze legis conferebat gratiam ex opere ope-

rato. Refp. nego Min. Neque enim in circumcifione confe.

2

rebatur gratia virtute circumcifionis , five ex vi operis ope-

rati, fed ex virtute fidei in Chriftum Salvatorem venturum,

p

adeoque ex opere operantis , videlicet vel ex fide fufcipien-

Satme

tis Sacramentum, fi füfcipiens effet adultus, vel ex fide paren-

Enarjl

tis , aut miniftri, fi füfcipiens etfet parvulus,

Bov

Inflas. Citcumcifio fuit inftituta à Deo, ut virtute illius

Die

remitteretur peccatum originale ; fed haec remiífio non fie-

Cim (

bat (ine infufionegratiz , ergo ex virtute circumcifioniscon-

teht lm

ferebatur gratia, ergo ex vi operis operati. Prob, /4aj. quia.

& Saci

nulla alia fufficiens caufa dari poteft, cur infantes debuerint

tiquid

circumcidi, nifi ut ejus virtute liberarentur à peccato ori-

a M.

ginali, Refp. nego Maj. cum fva probatione. Neque enim cir-

Conller

cumcifio erat inftituta ad liberandum à peccato originali ,

? -JaCfany

fed folum ad fegregandum pepulum Judaorumab aliis. Con-

| W,ne

firmatur, Quia circumcifio debebat. differri ufque ad o&a-

vunm

P m

IN,GENE(*TRE." i

E

T orogí ho

3

t

hm e(to,

vum diem , fi autem fuiffet remedium peccati originalis,not

CCisli Dei

debuiffet tamdiu differriz alioqui omnes infantes, qui mo-

riebantur ante octavum

kdiem,- , caruiffent remeflio peéccati

originalis.

(f d

4-

Quæ's."r-ro V.

In quo differat Sacramentum à Sacrificio?

la hw

Rep. Differt in hocz quod Sacrificium ut tale fit diretté

Maauem

infti

tutum ad colendum Deum z Sacramentum veré eft diref

petantis

&6 inftitutum ad fan&ificandos homines.

ena & i.

Dices. Euchariftia eft direGée inftituta ad

f. än&ïfïcandos

t infirmi-

homines ; fed hzc eft propri& dictum Sacrificium, ergo, Refp.

dift, Maj, Euchariftia eft dire& inftituta ad fan&ificandos ho-

leis; ed

mines, ut eft Sac

10 ufu &

gamentumf.,- Concedo , Ut eft Sacrificium ,

Nego.

quod $a«

QUESTIO VL

$

"

ere opte

Ye confe.

ul effe Sacramentum &5 Sac

"

n pgjït-eddkm res fim

um ?

etis opt-

nturum,

'Rejþ. Affirmativé, patet:in: agno pafchali ,. qui fimul fuit

Sactamentumi. & Sacrificium in lege veteri ; patet etiam in

I(cipreti-

je paren-

Eucharitía , quae fimul eft Sg;cramentum & Sacrificium inle-

e nova,

"

Dices. Id quod eft Sacramentum,non poteft effe Sacrifi-

xe illius

[100 -

cium (imul; fed Euchariftia eft Sacramentum, ergo non po-

oynis cor

teft fimul effe Sacrificium.' Prob. Maj. quia Sacramentum

& Sacrificium opponuntur , mam.in Sacramento accipimus

Iuj qui

ebueint

aliquid à Deo ; in Sacrificio damus aliquid Deo, at Ratio ac-

carp otte

cepti, & Ratio dati non poffunt fimul in una eademque re

t cit-

confiftere, ergo. Refp. Nego Maj. ad probationem diftinguoz

TA

! Sacramentum & Sacrificium , materialiter fumpta opponun-

jis (ort-

tur, nego, formaliter füumpta. Efto, nec obftat;quod in Sacra-

id Q&&'

Sacriiïcio aliquid: offe-

Xamus

vum

1: gæento» aliquid accipiamus à Deo; & m

$

$

DE SACRAMENTIS

-"-.

Taàmus -D'eb .; nam hac duo poffe fimul confiftere , patet in

al 0v

agno pafchali ,

ui totus offerebatur Deo ad ipfius hono-

adiiti

Tem3; & totus comedebatur à

Judeis, ad illQ.r.um falutem;

N

fehabe

Idem fit in Euchariítia,

(; g

inticuel

UZS'TIO VIT.

terjort

Quid fint Sacramentalia &5 in quo differant d Sacramento,

fem no

Refp, 1. Sacramentalia fürit certze quaedam caeremoniae

M

facrae ab Ecclefia inftitutae in ordine ad Sacramentorum ad-

N b

tio dl ,

miniftrationem fervandae. Tales funt v, g. prima tonfura,quae

eft difpofitio ad Ordines fufcipiendos; aqua benedi&a, & va-

Jpinies

ria variarum rerum confecrationes.

AMatil,

Refp. 1. Sacramentalia differunt in hoc à Sacfamemis,

Yowie

quod illa fint immediaté inftituta ab Ecclefia; haec veró om-

nia fint immediaté inftituta à Chrifto. Deinde Sacramenta-

f-pernif

J

ia non funt figna effe&iva gratiae juftificantis ex opere ope-

timu

fato , qualia tamen funt Sacramenta nova legis.

Bu

Dices. Sacramentalia habent vim fuo ufu & applicatione

S$oan

fan&ificandi hominem , ergo funt effectiva gratia juftifican-

tis ex opere operato, Prob. ant, ex benedidione aqua lu-

ftralis, nam in illa benedi&ione petitur,ut aqua fit in San-

Gificationem.

N

Refp. Nego antecedens, Ad ejus probationem dico illam

Re

ht qu

aquam luítralem, aliaque Sacramentalia non conferre inter-

tiltmi

nam animz San&ificationem fuo ufu praecisé & ex opere

inhe

operato , fed ex meritis & orationibus Ecclefize poffe nos

excitare ad a&tus virtutum fupernaturalium , quibus deinde

4« Cl

quidem fandificamur ; at non ni(i ex opere operantis.

& füii

Wber,

QUAESTIO VIII.

Wad ;

fitii

n Ecclefía babeat poteflatem inflituendi Sacramentalia,

fUtroN

65 obligandi fideles ad illa fub peccato. moríali?

amen.-

trecit.

Benite

Refp, -1. Ecclefia habet poteftatem inftituendi Sacr

talia,

IN GENERE,

7

—&

; Datetig

Us hono.

talia, five certas quasdam ceeremonias in Sacramentorum

adminiftratione fervandas. Ratio eft , quia fummus Ponti-

fex habet poteftatem gubernandi Ecclefium convenientimo-

| faluFem,

do ; ergo negari non poteft, quin etiam habeat poteftatem

inftituendi ceremonias , quae ad digniorem & pro loco &

Muttefo,

tempore convenientiorem Sacramentorum adminiftratio-

nem non leviter conducunt.

ttemoae

Refp, ?. Ecclefia ctiam habet

poteftatem obligandi fide-

totum ad.

les fub peccato mortali ad tales caeremonias fervandas, Ra-

Vüta quae

tio eft , quia Ecclefia habet poteftatem condendi leges ob-

iv

ligantes fub peccato mortali , ut colligitur ex verbis: illis

"Matíb. 1$. Si autem Ecclefiam nonmaudierit , fit tibi ficut

tamentis,

Ethnicus & Publica

$

vetà Om-

fpernit,

nus. Et Luce Io, qui vos fpemit ,me

Tamentae

Dices ,.Ilfaie 29.. Deus conqueritur de Judeis,quod eum

pet ope«

timuerint , feu coluerint mandato hominum & do&rinis,

Refp. Hoc nihil valet contra nos, nam.folum intelligitur de

yicatione

Scribarum traditionibus, divinae legi contrariis,

juftifcan-

aqua lu-

QUASTIO IX

t 1 Saft-

Quot funt Sacramenta nove legis?

dícoMam

Refp. Sacramenta nova legis- nec plura , nec pauciora

fuünt quam feptem , patet ex Trid, feff. x, can, r, congruen-

tte intete

tia fumitur ex Analogia vitee Spiritualisad corporalem, nam.

ex opert

in vita corporali homo z. generatur, 2, nutritur 3. augetur,

poffe nos

4« Cüratur à morbo, fi-quo laboret.

armatur ad praelium

us deind

& fui defenfionem., fi opus fit. 6,con

Áit

uitur in dignitate ad:

intis

gubernandos homines, 7. operam dat propagationi huma-

nz ad reipublicee confervationem ,eodes modo in. vita Spi-

fituali homo . Spiritualiter generatur per baptifmum., z.

mcntzli&

nutritur & corroboratur per Confirmationem, 3. augetur &

lï

ereícit pet Euchariftiam. 4; curatur à morbo five peccato per

[

ctaenet

posnitentiam, s, armatur ad prelium mortis per extremam

tàlds

8

DES ACRA/I/IENTIS

pagsiuntt

Un&ionem. 6. conftituitur in ftatu honorifico pero-—rdinem,

rionem pr

7. fan&é propagaátur genus humanum perMatrimonium,

gninatt

Dices. Sacramenta habent efficáciam ex virtute divina &

veladhum

ex virtute Paffionis Chrifti, Sed una eft virtus divina, & una

autem 1070

Chrifti paffio,ergo unum tantum debet effe Sacramentum.

& detett

Refp, Eti in entitate fua una fit virtus divina & una Chrifti

exam pot

paííio,eft, tamen multiplex in fua operatione fecundum mul-

tiatiorem.

titudinem inftrumentotum per qua operatur. Sicut enim

ct, Bool

in naturalibus idem agens principale utitur diverfis inftru-

SN

mentis ad diverfos effet£tus fecundum congruentiam ope«-

Vi

rum;s ita virtusdivina & Paffio Chrifti operatur in nobis pet

tamen illa

diverfa Sacramenta, quafi per divería inftrumenta,

fici etus

Nego qot

DIAXSITO X

T eft tami

n omnia Sacramenta move legis perficiantur materia

] e(t reijto

65 forma ?

Refp. Affirmativé. Prob, ex Concil, Florent, in decreto

Ar

fidei , ubi ficlegitur : haec omnia Sacramenta tribus perfi-

ciuntur, videlicet rebus tanquam materia , verbis tanquam

formá, & Perfona Miniftri , quod ita capiendum eft, ut per

l 4if.

res intelligatur , aut Subftantia aliqua fenfibilis , qualis eft

jbet S.

aqua naturalis in bapti(mo, aut a&io aliqua-externa verbis

( Yepi

forma fuppofit:, ut eft Confeffio doloroía peccatoris in3a-

iem &

N

€ramento poenitentie : per verba veró intelligantur verba

|

i ca

proprié dicta in fex primis Sacramentis; in Sacramento au-

h

OU

tem Matrimonii verba fumantur aut proprieé , aut zequiva-

& elyiy

lenter pro fignis quibuscunque confenfum exprimentibus.

efet fj

. "Obferva autem , ficut in compofito phyfico materia ex

(ament

fe'indifferens ad hoc vel illud compofitum , determinatur

hundur

E

p

er formam ad hoc compofitum in particulari conftituen-

M

duimn ; ita etiam in Sacramentis res fenfibilis ex fe indiffe-

Ti

ateriae des

rens ad hoc vel illud figaificandum per modum m

terminatur per verba , quafi per formam ad hanc fi

gnifica-

tionem

Afj

*

IN GENERE,

RR n

REU IÉED.

9

Fotdinem

tiähem 'præ illa, 'üc v. g. aqua vel ablutio eft ex

fe indeter-

lOhium,

minata ad hunc vel illum ufum , poteft enim quis illa uti,

divitul

vel ad hunie&tandum fe , vel ad refrigerandum , accedente

a Unà

autem forma baptifmi, fcilicet,Ego fe baptizo in nomine Pafris

ienm,

65c. determinatur ad fignificandam animze ablutionem, fic

U Chrift

etiam poteft quis dicere peccata fua in tortura, vel ad glo-

1GU l.

xiationem ; at in Confeffione quando accedit forma , fcili-

Jicut eim

cet , Ego fe abfol'vo 65c, determinatur ad ipforum dimiffio-

Ti inftru:

nem,

Itiam 0pt«

Dices, Confefiio eft materia Sacrámenti poenitentiae , &

| fiobis pa

tamen illa fit verbis , ergo falfum eft,omnia Sacramenta per-

d

fici rebus canquam materià, & verbistanquam formà. Refp,

Nego confeq. quia confe(Tio illa etfi non fit res formaliter ,

eít tamen res aquivalenter, quia fungitur vice rei

,icem noln

, materi4

eft res proprie, efto, Proportionaliter, nego,

in decreto

QUAESTIO II

bus perf-

n Chriflus ipfe determinaverit materias &5

formas.

tanquam

Sacramentorum?

, ut pet

« Refp. 1. Chriftus determinavit materíam & formam cu-

qualis eft

juslibet Sacramenti novze legis. Ratio eft, quia cum omnia

n verbis

nova legis Sacramenta fint à Chrifto inftituta ad noftram fa-

qtis inSae

Jutem & fan&ificationem , neceffe fuit effe determinata fi-

tuc verba

n

a & caremonias , per quas illum finem obtineremus ;

mento at«

h

ot enim fpe&tabat ad perfe&am Dei providentiam fuaviter

t aquine

& efficaciter deducere fuos ad ultimum finem , quod non

mentibut

fieret nii per media à Chrifto determinata , ergo cum Sa-

nateril X

cramenta fint talia media, congruum erat ut Chriftus illa

fecundum materiam & formam determinaret,

ermínatur

gnftitoe

Refp. , Etfi juxta di&ta Chriftus Dominus determinave-

(c Waf

rit cujuslibet Sacramenti materiam , tamen in aliquibus Sa-

yeriz Q6

cramentis non determinavit illam in fpecie atoma, fed tan-

tum in latitudine quadam generica, Sic enim materia Eu-

cionum

; & tamen fecundum

ïlzazä&iæ eft panis triticeus & vinum

B

-

mul«

10

DE $ACRAMENTIS -

[

BasomaccndumRnPEMAUP, ODEDDCINMNURIEr,

|

mulcorum fententiam funt plures Species tritici & plures

M

teum

gc :

Species vini. Sic confeffio dolorofa eft materia poenitentiae,

eaem f0l

five fit dolorofa per attritionem, five per contritionem,quae

tamen Specie differunt ; item multe funt Species attritio-

Satatme

fentur G

nis, nempe alia eft propter poenas inferni,alia propter tur-

eft&tivur

itudinem peccati &c,

Sic etiam Chriftus inftituendo or-

dines , tantum determinavit eorum materias in latitudine

bus Sact

yicitut.

quadam generica, ut ea nimirum effet legitima ordinis ma-

teria , quam Ecclefia à Spiritu fan&to redta fua acceptatione

AXOnts

determinaret in Specie atoma.

tum«ti

Dices. Contra primam refponfionem: Si Chriftus deter-

Is

1

minaffet materias cujuslibet Sacramenti, determinaffet e-

requïtï

tiam materiam matrimonii, atqui hanc non determinavit,

at , n

alias eadem materia in Matrimonio fervaretur per totam

4 li

Ecclefiam. Sed non eadem fervatur per totam Ecclefiam ,.

euti fu

nam ubi Concil, Tridentinum eft receptum , contra&us

iIn

clàndeftinus non eft materia valida Matrimonii , & tamen

fem t

eft valida alibi,ergo non eft eadem materia ubique, nempe

(tur.

idem contra&us. Refp, Adhuc per totam Ecclefiam in Ma-

Iu

trimonio eft eadem materia formaliter , fcilicet contrattus

htialis

lecitimus , licet diverfus fit materialiter, contra&tus autem

fitalis

clandeftinus habetur legitimus ,ubi concilium Trident, non

didum

Mi

eft receptum,

UJESTIO XIL

tütur

1

Ua ,

Quid fit feroandum «

irca materiam €5 Jormam Sacra-.

"

tdhnf]

menítorum,

ritur faltem aliqua

ij

Refp. 1. In omni Sacramento requi

le: pot

conjondio

moralis materia & formae. Ratio eft , quiain

Wtarj,

omni compo

fito neceffe eft partes componentes inter fe u-

Cüntia;

niri. Sed hice

ftaliqua compofitio,ergo ; Neque refert,quod

ite

ejus partes no

n femper fimul exiftant phyficé: cum enim

Sacramentum no

n fit compofitum aliquod phyficum , fed

fongd

Dém, a

morale, fufficit fimultas moralis, inter partes ex quibus Coa-

RC

lcfcit, tanquam ex materja & forma,

nef,

IN GENERE,

1t

—N

P

! & plures

Refp. 2, Ut Sacramentum fit validum , debet inter ma«

^hitentig,

teriam & formam tanta effe conjun&io , ut fecundum mo-

ntmqua

ralem homigum aftimationem , fpe&atà naturà cujusque

$ atttitig.

Sacramenti , forma afficiat materiam ; hoc eft , ut verba cen-

Toyter tur«

feantur cadere in talem rem , & cum eaunum totale fignum

(Uemio Ot-

effe&ivum gratiae conftituere, Non tamen idcirco in omni-

litituüne

bus Sacramentis eadem materize & forme conjun&io re-

Yinis t

uiritur , fed in aliis major , in aliis minor, juxta varias cone

Ceptationt

d

itiones rerum aut verborum , quibus quodlibet Sacramen-

tum perficitur; Unde refolves,

riftus detete

1. In Baptifmo, Confirmatione, Un&ione, & Ordine,;

minafet e«

requiritur talis Conjun&tio , ut dum minifter verba pronun-

terminavit,

ciat, moraliter cenfeatur , etiam lavare &c,

per totam

2, Ín poenitentia , abfolutio fatis diu poteft differri ; fi-

Fcclefiam ,

cut in judiciis Sententia poft examen caufze,

contradus

3. In Matrimonio, unius confenfus poteft alterius con-

, & taman

fenfum tamdiu fequi , quamdiu hic moraliter permanere

cenfetur , ficut in aliis contra&tibus,

ye, nempe

4m in Me«

3

j

Refp. 3. Ut valeat Sacramentum , non debet fieri fub-

contraus |

fantialis, feu effentialis mutatio matericze vel forma : acci-

us autem

dentalis veró mutatio , etfi fepé illicita fit, non tamen in

ident, nonl ;

yalidum facit Sacramentum.

Ratio primz partis eft, quia per ejusmodi mutationem

A

tollitur vera materia, aut vera forma effentialiter requifita;

fublatà autem totá effentià , vel parte effentiae res non po-

t SAtfle :

teft confiftere,

Ratio fecunda partis eft, quia quod veré eft accidenta-

tem a&

le, poteft adeffe, vel abeffe fine fubje&i corruptione ; ergo

( i gma'.m

mutatio accidentalis relinquit,quidquid eft fubftantiale,five

; jtet e t

effentiale materize & formae juxta Chrifti inftitutionem,

yrett quo

Dices. Aqua naturalis eft idonea materia baptifmi ante

cum df

€ongelationem , & non eft materia idonea poft congelatio-

ücum, **

nem, atqui poft congelationem eft tantum accidentaliter

gwö'ä Id

mutata, ergo , Refp, dift, Min, eft tantum aceidentaliter mu-

Ba

tata

K!ffh :

12

DE SACRAMENTIS

at

tata phyficé, concedo, moraliter, hoc eft , eftimative, &in

(

u fo

ordine ad ufum,ad quem ab Ecclefia ufurpati folet , nego ,

X

ro hujus intelligentia,

pud |

Adverte, Subftantialis mutatio materiae dicitut , quando

cum f

fecundum communem ufum & zeftimationem hominum, dif-

ii $

fert nomine & re ab ea, quam Chriftus praéfcripfit, acciden-

potur

talis mutatio dicitur , quando cum ea eundem retinet ufum

tunc O

aliis ,

& nomen forma, mutatio effentialis eft , quando non ma-

net idem fenfus verborum , accidentalis mutatio forme eiít ,

em

uando ftante ea, manet idem fenfus verborum, ex di&tis.

Jequti

tf

Sequitur I. Effe. peccatum mortale mutare aliquid fub-

ftantiale in materia & forma Sacramentorum, Ratio eft, quia

ris

redditur Sacramentum invalidum,

Ia ,

Sequitur 2. Eum peccare mortaliter , qui extra cafum ne-

* kini

ceífitatis utitur materiá & formá incertà, omifsáà certá. Tum

* talid

? fusd

quia talis fe exponit periculo nihil agendi, Tum quia agit

contra univerfalem Ecclefiae praxin & reverentiam Sacramen-

' olini

to debitam,

otdis

"Dices. In Confeffion

| Wt

€ facramentali þoH'umus.afferre at-

tritionem , qua eft materia probabilis & incerta, omiífa con-

1 f

tritione, qua eft materia certa, ergo malédictum, Refp. Efto

QUs (

attritio fit materia probabilis in ordine ad effectum Sacramen-

tillia

ti recipiendum ; eft tamen juxta omnes mater

dine ad Sacramentum validé recipiendum.

ja certa in or-

Lb

QUJESTIO XIII,

n Ecclefía po[fit :nutare mates

"n -z;elformä: Sacra-

mentorum ?

Refp, Negativé, Ratio eft, quia jure divino funt determi-

nata per ipfum Verbum incarnatum,

Dices. Olim conferebatur Sacerdotium per folam impo-

lj

fitionem manus cum verbis proportionatis, jam veró faltem

qL

Ecclefia latina eundem. ordinem confert per porrectionem

)&

i

?nä:umentoxum. cuæ aliis verbis tanquam per materiai

fütut

OK«

——ä

.4N GENERE.

Vurteessssent

.13

Vä) k 'ï[l-

formam juxta Decretum Eugenii IV. fimiliter Diaconus olim

) nego 3

per folam impofitionem manus ordinatus fuit , nunc veró

apud latinos ordinatur per traditionem libri Evangeliorum

quando

cum forma illi correfpondente juxta idem Decretum Euge-

lum dit-

nii, & tamen conftat traditionem libri Evangeliorum non

ICCtfl

potuiffe effe Materiíam ante Evangelia fcripta, quando jam

t ulm

- tunc ordinabantur Diaconi, ut notum eft de Stephano &

0 mte

aliis, ergo Ecclefia poteft mutare materias aliquorum Sa-

me ei,

cramentorum. Kef». Nego confeq. vel clirius diftinguo con-

dids,

fequens, poteft illas mutare materialiter concedo , formali«

juid (üb»

ter , nego, pro cujus intelligentia, adverte Chriftum mate-

ll quia

rias cujusque ordinis inítituiffe in latitudine quadam gene-

rica, ut ea effet cujusque ordinis materia in Specie ultima

afüm ne-

&cindividuo , quam Ecclefia Catholica, fua acceptatione pro

. Tum

tali determinaret , hinc jam facilé intelligitur , quis fit fen-

juia agit

fus diftin&ionis , licet enim Ecclefia poífit facere , ut quod

dCramete

' olim deficiente fua acceptatione non erat materia alicujus

ordinis , poftea accedente fua acceptatione fieret materia il-

tevte df«

lius Ordinis , quod eft mutaré materialiter; non poteft ta-

((f corte

men facere , ut quod fua acceptatione jam eft materia ali-

i/[;, Elto

cujus ordinis, poftea ftante hac acceptatione non fit mate-

um

ria illius Ordinis, quod eft mutare formaliter,

tàln ot-

10320:0890::08:0:0380::0: 080:0220:0820::0230!

:

.S$, lL.

Suthe

De Miniftro Sacramcntorum,

I.

QUAESTIO

diertaie

Quis fit AMiniffer Sacramentorum?

n n

Efp. 1. Generatim loquendo ille eít fufficiens minifter ,

v ficm

qui à Chrifto fuit inftitutus , nam ficut illa eft materia

& forma fufficiens ac neceffaria , qua fuit à Chrifto in-

«fionem

eriam

Vfc,igtuta ac determinata; ita Jlle erit mniniit:;; fuflicien

S ac ne-

üfe

2

| ;eiïæ-r

M

t4

DE S*ACRA/MENTIS

ceffarius, qui à Chrifto eft determinatus,

Deinde potefta-

(eiti

tem conficiendi S'ignum, efficax gratiae non habet creatura

fentz

nifi ex inftitutione Chriíti ; er

go ille folus er?z minifter,quem

hi

Chriftus inftituit.

Minift

Refp. a, Solus homo viator eft fufficiens & neceffarius

vel hu

Mini(ter Sacramentorum , non tamen omnis in omnibus,

facit E

Ratio primze partis eft inftitutio Chrifti , qui ad Solos ho-

Mi

mines viatores dixit ; boc facite in meam commemorationem s

funt ia

accipite Spiritum fandum,quorum remiferitis peccata 65t. — Ratio

entr

fecundae partis eft, quiain aliquibus Sacramentis requiri-

777

tur, ut Minif(ter rité fit ordinatus in Ecclefia ad hoc munus,

W

Non autem omnis homo eft rité ordinatus, unde qui non

líot fi

habent chara&erem Ordinis, non poffunt effe miniftri Con-

non f

firmationis , Euchariftie , Abfolutionis, Ordinis, & extre«

frahat

mae Un&ionts.

Deinde infantes & amentes nullum Sacra-

Chith

mentum miniftrare poffunt, quia non habent ufum ratio*

ficit,

nis ac proindenon poffunt habere debitam intentionem.

lis t

Dices, Membra diaboli, v. g. Mali Sacerdotes poffunt

Sacramenta admini(trare, ergo & ipfe diabolus, Refp. nego

tutg

fiins

confeq, quia mali Sacerdotes id non faciunt, quatenus funt

t ef

membra diaboli, fed quatenus funt Miniftri Chrifti; funt

alem

autem Miniftri Chriti;, quatcnus funt veri homines ad hoc

1 Yolo

officium deputati,

iduali

iMtpta

QUESTIO IL

Ztini

4

Cä*hra |

iflro, ut 'wlidkrminijlret $4-

Yeluy

Quid fequimtur in

cramentum ?

int €fho

Refp. Ad valorem Sacramenti requiritur in Miniftro ali-

tujlo ,

qua poteftas conficiendi Sacramentum, Ratio eft, quía alias

Wtm,

erit facrilegus & deceptor, dabitque occafionem fcandali &

Vat

periculi- animarum , quamvis autem omnis homo ratione

atrO'm

utrens habeat poteftatem ad validé conferendum Sacramen-

R

tum baptifmi ob fummam ejus neceffitatem ; & Miniftet

füffcir

"Matrimonii finz ipfi contrahentes; Confirmationis tamen &

Dilcatur

-Ordi:

ts

1N GENERE.

I£

potefta.

Créatuta

Ordinis Minifter eft folus Epifcopus; Euchariftize , pæni:

tentiz & extremze Uln&ionis , folus Sacerdos,

quem

Refp. i. Ad valorem Sacramenti etiam requiritur in

wfarius

Miniftro aliqua intentio, faltens virtualis, abfoluta tamen,

vel huic zequivalens, faciendi Sacramentum, vel faltem quod

ImxbUS,

facit Ecclefia , aut Chriftus inftituit,

olos g.

Ratio primae partis eft , quia Miniftri Sacramentorum

AMoneps

funt intrumenta animata & rationabilia Dei,ergo debent fci-

& Ms

enter & rationabili modo facra myfteria peragere , ergo de-

fequiri«

bent habere intentionem ca peragendi;

« fUf1Us,

. Ratio fecunda partis eít, quia intentio a&ualis, etfi me-

qui non

lior fit & confulta non tamen eft neceífaria ; cum enim ea

iftri Cont»

non fit in noftra poteftate, & homo nolens volens fzp? di-

& axttt

ftrahatur, nimis durum & plenum fcrupulis fuiffet, fic hanc

m Sacrae

Econtra intentio Dhabitualis non fuf-

m ratio«

Chri(tus requifivi(Iet,

ficit , ut a&io, que cum illa fic, fit humana & moralis, qua-

JAem,

lis tamen debet effe a&tio,qua fit Sacramentum , relinqui-

; poffunt

tur ergo,quod faltem intentio virtualis requiratur, & fit fuf-

fp. nego

ficiens ad conferendum Sacramentum.

Ubi vides tripli-

'enus Jufit

cem effe intentionem,nempe aGualem, virtualem , & habi-

jj funt

tualem,

Intentio a&ualis hocloco eft , qua a&tu intendo

ts ad not

& volo facere Sacramentum, intentio virtualis eft , quae ex

a&tuali praecedente reli&ta, durat in aliqua a&ione, vi illius

incepta & continuata; ut fi ex intentione baptizandi, vel

celebrandi , vadas ad Ecclefiam, facras veftes induas, altare

It Sie 3

vel baptiterium accedas , etfi interim omnia alia cogites,

intentio habitualis eft mere praeterita & nec dum retradata,

nullo modo five

rnitr d

per /fe,üvch per aliquid fui influens in effe-

EE

Gum.

Ratio tertiz partis eft, quia intentio debet effe efficax,

andali Y

0 ïatlmc !

at fola abíoluta eft efficax , ergo illa eft neceffaría.

Ratio quartae partis cft, quia intentio conditionata non

g,

fufficit , nifi talis fit, quz ftatim tranfeat in abfolutam, ex-

T

l

amen *

|

plicatur , quia conditio appofita intentioni, veleft de prze-

- Qrdis|

^

terito,

N

x.! 6

.DE SACRALMENTIS

"m

terito, vel de þræfenti, vel de futuro ;-fï eft de praterito,

rereto

vel de praefenti , necefTe eft,ut vel omnino deftruat inten-

f coni

tionem , vel ut illa relinquat abfolutam & efficacem , nam

üs Min

Hin

fi illa conditio nec fuit, nec eft , jam deftruit intentionem;

quia voluntas (ub conditione, non pofità conditione nulla

fj impe

eít; fi veró illa conditio vel fuit, vel eft, jam intentio tran-

sadem ,

fit in abfolutam, quia voluntas fub conditione, pofitá con-

fufcipie

ditione fit abfoluta, hoc modo fit , quando quis baptizat al-

düta ab

terum fub hac conditione ; ego te baptizo, fi non es bapti-

a juxt

zatus, nam, fi baptizatus non eft, intentio fit abfoluta , &

feni/i, t

perficit baptiimum.

Si autem baptizatus eft, intentio de-

Ü

ftruitur & non perficit baptifmum. Jam veró fi conditio ap-

pecat

pofita fit de futuro , eft contraria fubftantiae Sacramenti, &

ergoil

ment,

nihil efficit, ut v. g. fi quis dicat:ego te abfolvo à peccatis,

fi reftitutionem feceris , quia conditio de futuro fufpendit

Minill;

praffentem intentionem, & facit,ut Minifter in praefenti non

caufuri

habeat voluntatem faciendi Sacramentum, & poftea pofità

menjís

conditione, non adfünt materia & forma, Ergo cum illa in-

fionabe

tentione nec eft, nec erit Sacramentum,

É

lice;

. Excipe tamen Matrimonium; quia hocfequitur naturam

Tonge

contradus , in quo confenfus factus fub conditione de fu-

tur mf

turo, veluti fufpenfus perfeverat, quam diu non eíft imple-

Ifta,

ta conditio , adeoque hac adimpletà i

11 Eccf

1

píum ikacramemu-m

primó accipit fuum effe completum,

Ti quoa

Ratio quinta partis eft , quia in hac exp

licita intentio-

I

ne faciendi,quod facit Ecclefia, vel Chriftus inftituit ,impli-

lier

cité & confusé continetur intentio conficiendi Sacramen-

f €Sw

tum.

Refp. 3. Ad valorem Sacramentci tamen non requiritur

Inf;

fides vel probitas Miniítri, Ratio eft, inftitutio Chrifti; quam

d

habemus per traditionem continuam,quod nimirum Sacra-

mml]lx&u

menta operentur virtute divina , & vim fuam habeant ex

tUte Chf

meritis Chrifti , non autem ex bona difpofitione & me-

ritis miniftri.

Hanc traditionem Stephanus Papa oppo-

efiam

füit Epifcopis Affricanis volcntibgs hareticos ad Eccl

rever-

1N GENERE,

17

r

—— —

" Brruernue

etetito,

reverfos rebaptizandos effe, Inftituit autem fic Chriftus,

C Inten

ne confufio vel perturbatio oriretur in Ecclefia, cum fan&i-

L, fliff]

tas Miniftri fzpe defit.

iutem;

Hinc fequitur, quod neque effe&us gratiz, vel Charate-

le nula

ris impediatur à malitia, vel infidelitate Miniftri, Ratio eft

& tfan-

ità l-

eadem , quia Sacramenta juxta omnes conferunt gratiam

fufcipientibus non ponentibus obicem ; atqui Sacramenta

Jitat g)-

data ab iniquis Miniftris, funt vera Sacramenta, ergo, dein-

5 bipti-

de juxta di&ta baptifmus ab hareticis collatus non debet rei-

uluta, &

terari, ergo imprimit Characterem,

-ntio de«

. Dices. x, Nemo dat ; quod non habet ; fed haeretici &

Vitio ap«

peccatores non habent gratiam & remiffionem peccatorum;

menti &

ergo illam non dant, ergo non efficaciter miniftrant Sacra-

peccats,

menta. Dift. Min. non habent illam formaliter, concedo,

iufpendit

Minifterialiter , nego , vel diftinguo Maj, nemo dat , ut

(enti nont

caufa principalis,quod non habet, concedo, ut caufa inftru-

mentaális , ne

&2 pofltä

£0, fic enirm ferra tribuitformam fcamni, quam

n ila ift

non habet.

Dices. 2. Hereticus non eft membrum Ecclefiz , ergo

satuam

non operatur ut Minifter Ecclefize, quia corpus non opera-

& de f«

tur,nifi per füa membra, ergo non poteft conferre Sacra-

frimple

menta ,

uia Miniftri Sacramentorum operantur ut mem-

«oe um

bra Ecclefize, Refp. licet haereticus non fit membrum Eccle-

fi

quoad fübftantiam , poteft tamen effe quoad Minifte-

ntentit«

rium.

j impie

Dices. 5,

Paulus dicit Ephef, 4. Unus Dominus , una

actamot

des,unum baptifma,

Ergo ficut Hzreticorum non eft fi-

des,itanec baptifma. — Nego confequentiam, probatur,

,equin'tut

Inflasj. XÀomundus nequit mundare, nam Ecclef. 24. v. 4

dicitur : ab immundo quis mundabitur ? Diftinguo antecedens ,

jfi, quam

Satti

immundus nequit mundare, fuá propria virtute, Efto, vir-

peur €Y

tute Chrifti, qui per miniftrum operatur, Nego.

gl TE

!

]

p&

opp?

efiam

ie

"

QU/E-

(

H

DE SACRAMENTIS

d

n

QUAESTIO Il

e$cramt

Quid requitatur in ZH inifivo, ut licitä mitifiret Sacra-

crment

m enía,

- qrdinati

Refp, 1. Praeterea ; qua ad valorem requiruntur ,. re-

et aC

quiritur probitas, five ut fit in gratia. prob. Tum.quia Chri-

pCCCä[ [

aütem !

fto,cujus eft Minifter, debet fe conformare juxta illud Lu--

ce xg. Santli eflote, quia ego fantlus fum, & Exodi 19; v, 22..

Sacerdotes,qui accedunt ad. Dominum , [antlificentur ,ne percutiat:

i Laitus

eo$. um quia fan&a fan&e funt tra&anda, Tum quia ad

hoc quidam fingulariter ordinantur , & gratia peculia ri do-

Av

nantur , ac proinde hoc curare prae alíis funt obligati:

Re[p. 1. Requiritur pratersea , ut exhibeat ac curet,non

K,

tantum qua ad. Subftantiam Sacramenti funt neceffária,fed

etiam qua ad decorem, five ex natura rei , five ex praecepto-

| dignt t

| Decot,

Ecclefia fpe&ant, Ratio prioriseft , quia alioqui Sacramen-

Conpitt

ta dehoneftat , & traCtat indigné. Ratio pofterioris eftquia:

tf

Sacramenta fan&e funt tradanda ;& prascepta Ecdefiae ob-

€ vio|

lieant in confcientia..

enmit

Refp. 3. Ut in ipfa adminiftratione fit recolle&us,

ilignti

Ratio eft, quia faltem venialiter peccat , qui voluntari&

yoperat

diftractus Sacramentum conficit , ita ut ad ipfum , vel ad

Deum non attendat, eo quod irreverentiam commitat, non

- i&d nem

- Miniflr

tamen. hzc difira&io eft mortale peccatum , quamdiu fic

adalterii

conficiens Sacramentum fecurus . eft , quod nihil grave ex.

Nequ

requifitis omittat; non enim hac irreverentia videtur adeó

fe Qiyec

ravis , ex di&is refolves..

1.. Peccat graviter,qu

i conficit Sacramenta non habens

e lndïgn(

V5 Co0

fufficientem jurisdi&ionem , vel de ea rationabiliter dubi-

tàter] a

tans , vel qui cenfura eft prohibitus,

2. Non licet Sacerdoti adminiftrare Sacramenta ,. cum

Dem

n

attritione cognita: quia adhuc eft extra ftatum grati&,

ii d

at

3. Non tamen neceffario praemittit confeffionem ( nifi

"fef ;

velit celebrare ) etfi fit confultius ; quia de hoc nullum eft

tio,

Til n

preceptum ; & ad delendum mortale fufficit contri

w

&

19

nl

IN GENERE.

4. Minifter Sacramenti ex officio & perfe, fi minii'crec

Bitri-

Sacramentum in mortali, peccat mortaliter, quia ille ad Sa-

cramenta digne miniftranda accepit Specialem gratiam vi

ordinationis fuze, at Minifter Sacramenti ex neceífitate &

W , g.

licet Sacramentum miniftret in mortali, non

UPINTTR

per accidens,

peccat mort

.

*

aliter ,

quia in hoc ceffat ratio praedicta , talis

ld Lu-

autem Min!

fter. ex neceffitate five per accidens effet v« gv

UE

Db

Laicus b agptiz;-ns in cafu neceffuatis.

peoia

Lquia ad

QUZESTIO SIV.

yliati do«

An peccet graviter ZMinifler , qui 1uimi[rat Sacramen-

iti

fum peccatori publico?

Uret,non.

Refp. Affirmativé, t. quia committit Sacrilegium , in-

((iria,fed

digneé tractando Sacramentum , 2. quia cooperatur alterius

R ctpto

actamee

eccato. Ratio primae partis eft, quiais dicitur Sacrilegium

committere,, qui violat rem facram per aliquam irreveren-

eft.quía

tiam : fed Miniíter conferens Sacramentum peccatori publi-

Jefig QD«

co, violat rem facram per aliquam irreverentiam , ergo

committit Sacrilepgium ;5 Ratio fecunda partis eít, quia qui

UO

pluntati

indigné recipit Sacramentum, peccat mortaliter, ergo qui

cooperatur ad talem receptionem, cooperaturad peccatum;

j, 01

fed nemo magis cooperatur ad talem receptionem , quàm

(tat, 10n

-

Minifter, qui dat Sacramentum; ergo Minifter cooperatur

amüiu lt

ad alterius peccatum,

| prave x

Neque dicas; hinc fequeretur Chriftum cooperatum et-

xtür adeo

fe ad peccatum Judz , quia dedit illi Euchariftiam, quamil-

le indigne recepit, nam nego id re&é fequi, Etfi enim Chri-

n habeó

ftus cooperatus fit Juda ad fufceptionem Euchariftie , non

fer ao

tamen adindignam fufceptionem , ac proinde neque ad pec-

catum ; nam ille dicitur cooperari ad,/indignam fufceptio-

j , n

nem, qui cum fciat alterum indigné fufcipere, vult tamen

au

illi dare Sacramentum fine ulla neceffitate ,, cum poffet &

y

æ(nïfï

deberet negare; qui autem moraliter non poteft negare,fed

illum *

teri Sacramentum, non co-

g

' L)

morali neceHïtatcx coa&us dat al

C a

M

opera-

(

20

DE SACRAJMENTIS

n

ts

eperatur ad:indignam fufceptionem , fed folüm phyäcä CO-

operatur ad nudam actionem recipientis,

g, Ul

- Dices. 1. Catholicus poteft hereticam ducere in uxo-

gentur

dO Sact

rem fine peccato , & tamen conftat hereticam indigne ac-

cedere ad Sacramentum Matrimonii , ergo non eft Sacrile-

fveran

ium, Sacramentum conferre homini indigno, Refp. nego

Tum q

antecedens,non enim in tali videtur ullo modo caveri potfe

indgn

eccatum Sacrilegii , nifi forte per ignorantiam; fic enim

tunc s

Sacrilegium committit, qui homini indigno confert baptif-

xam i

16 Á

mum , Euchatiftiam, vel abfolutionem 5 cur non fimiliter ,

ui confert Sacramentum Matrimonii, prafertim quando

fl

nulla eft neceffitas conferendi,

ter Wl

$candl

Inflas, 1.- Quid fi magna fperetur utilitas ex tali matri-

monio? Refp. Non videtur fufficere ; quia non licet haeretico

Sicet

dare Euchariftiam, etiamfi maxima utilitas inde fequeretur,

repeli

tum

Inflas. 2; Quid fi Spes fic converfionis? Refp. fi tantum

eft Spes ex parte Conjugis catholici, quod is fperet cum

nej

Dei gratia fe id effe&urum,ut uxor haretica paulatim con-

titer

vertatur, non fufficit ; fi autem eft Spes ex parte conjugis

hátj

hareticz , qua ita affecta fit, ut ferió cupiat effe catholica,

6t:

nec aliud optet , quam in fide inftrui, vel confirmari, abun-

|vel.

de fafficit,

Ratio eft, quia in priori fpe uxor perfiftit adhuc

onfeci

haretica, ac proinde in ftatu peccati mortalis; non autem

dens i

in poüeriori fpe.

*

ff co

Dices, 2. Si non

licet miniftrare Sacramentum ïndighä

a

accedentibus , Minifter erit femper perplexus , prafertim

vuando non conftat,an accedentes fint digni, nec ne, Refp,

| 2

uando non conítat,accedentes effe malos , tunc praefu-

mendum eft effe bonos,

!

QUAESTIO YV,

l

4An graviter peccet ZHinifler ,. qui miniffrat Sacramen-

u)

í£um peccatori occulfo?

Refp. Diftinguendo ; quia vel ille occultus peccator

: Efþ','.

t

1. pace

a,

IN GENERE.

21

umereenenm

]y GC& («

tit Sacramentum occulté , vel petit publicé ; fi petit occul-

t£ , tunc graviter peccat Minifter ipfi miniftrando Sacra-

iin u;io.

mentum. Tum quia Sacrilegium committit, indigné tra&tan-

digné a.

do Sacramentum , quod ipíi confert in fua indignitate per-

! $acile.

feveranti , cum ipfi hic & nunc poffet & deberet negare,

. ego

Tum quíia cooperatur alterius peccato, Excipe cafum ,quo

Vehyoffe

indignitas talis peccatoris fciretur tantüm ex confeffione ,

UC eüm

tunc enim propter bonum Sigilli , oporteret tali homini

ut bopii-

tam bené quàm digniffimo cuique Sacramentum rniniftra-

(imilitet ,

re, Si vero petit publice, jam etiam poteft & tenetur Mini-

m quando

fter illi conferre Sacramentum. Tum quia aliàs alter gravi-

ter infamaretur , committereturque perturbatio & erave

tali matri«

fcandalum in populo. um quia poffet effe aliis fufpicio ,

t hetetico

Sacerdotem agere contra Sieillum confeffionis, quippe qui

'queretur,

repellat hominem a fufceptione Sacramenti propter pecca:

fi tantum

tum occultum , quod verifimile fit illum fcire ex confeffio-

xrét um

ne;hac omnia mala caventur , fi admittat illum ad fufce.

]otim Coft«

tionem Sacramenti,ad quod petendum in facie Ecclefize ille

« conjügis

habet jus , quamdiu in facie Ecclefiae non habetur nocens,

: catholicày

Gravius tamen peccaret Minifter, qui peccatori publi-

atí, abün-

co vel occulto, ne daret indigno, porrigeret ei Hoftiam non

Vi adhuc

confecratam , etfi fic cum eo conveniffet; aut qui non au-

0n aucem

dens indigné celebrare, fimularet miffam, elevans hoftiam

non confecratam ; quia quantum eft ex fe, dat occafionem

m indigné

idololatrize,

?

referim

10880:10280::10560:0990: :0::0080:0880::0200::0880!

ecne, Mi

« 5-. *

yc przte

De füfcipiente Sacramentum,

TO W'U€STETO E

Qui: fit c):pa*x $4

cramehnti, 65 que difpofitio ve

at

«válide fufcipiat Saeramentum

Zuimtur , ub quis

í E]þ 1. Soli homines, quamdiu funt víatores , funt ca-

quia yel Sacramenta

at

ÀX paces Sacramentorum, Ratio ePc',

3

unt

v'22

DE SACRAMENTIS

—*

funt ordinata ad initiandos & confecrandos aculc(;fes Dei,uti

fij ett

, Cofil

funtSacramenta antique leeis, & fic foli homines funt cul-

'tores Dei, qui per figna fenfibilia initiari poffunts vel funt

aMita,

jgin

inftituta tanquam figna facra ad homines interiüs fanGifi-

candos, & fic etiam foli homines viatores funt capaces gra-

fucharil

tiz conferenda per talia figna fenfibilia ; nam beati non

Diti

'funt amplius capaces gratie s Spiritus veró non poffunt il-

fion teq

lam recipere per fufceptionem fignorum fenfibilium, ergo.

tum i&

Qatvulc

Refp. 2, Omnis homo viator perfe&us eft capax alicujus

ex Sacramentis, Ratio efh, quia omnes viatores funt capa-

D

ces gratiz,eaque indigent, ergo cum per Sacramenta con-

Sac s

feraturilla gratia , debent omnes effe capaces alicujus Sa-

a, qU

€ramenti.

:

ui f

efii

Refp. 3. Ad valorem Sacramentiin adultis vatione uten-

"tibus requiritur intentio percipiendi Sacramentum 5 non

fento,

"djtem in parvulis. ;Ratio prima partis eft inftitutio divina ;

tantun.

Ut

"ficut enim Deus non vult juftificare adultum absque ejus

"eonfenfu , fic neque per Sacramenta vult illum fibi confe-

malif, fei

:«rate fine eodem confeníu, Ratio fecunda partis eft, quia

tiot ja

"res tam paradoxa non debet fine fufficiente fundamento af-

fiatey

feri , atqui non habetur fufficiens fundamentum afferendi

1t efft

intentionem aliquam requiri in parvulis ad valorem Sacra-

vvoluf

menti, quia non funt capaces illius., ergo. confirmatur,

qm al

quia tales funt capaces baptifmi ipfis neceflarii fine proprio

€onfenfu, quem habere nequeunt.

Refp. 4. Intentio illa ex parte fufcipientis requifita ad va-

: Quelif

lorem Sacramenti non debet effe a&ualis , nec virtualis, fe

fufficit habitualis. Ratio eft, quia ficuc in naturalibus, íta

Roj

etiam in.moralibus major requiritur virtus in agente,quam

tistn fü

in patiente ; fed in agente feu conficiente Sacramentum

Ihiadi

fufficit intentio virtualis , ergo in patiente feu fufcipiente

QUOd v

Sacramentum fufficit intentio habitualis,

W ficyr

Dices. x, Concilium Florentinum docet Sacramentum

ini-

Dtoptüs ,

QU ver

tribus per«üci,vidclicgt materig ,«þforma & intentione M

ti5

IN GENERE.

23

" MMnguis

*5 Dei,uti

ftri; ergonon requiritur intencio fufcipientis, chþ. Ne-

?

fünt cu].

go con

5

feq. quia intentio fufcipientis in Florentino non eft

vvel (unt

addit

a,eoqu

ód non fit neceffaria in omnibus Sacramentis

ls &if

aCE59t4.

Euchariftize,.

v. g. in baptifmo infantium & ftultorum , in. fumptione

Jwti non

— Dices. ». Perpetuó amentes poffunt baptizari , ergo

Voffot il.

non requiritur ia quolibet adulto Sufcipiente Sacramen-

üm,erp,

tum intentio. ARefp. Perpetuó amentes numerantur inter

x alicts

parvulos ,.

non propter defcttum eetatis, fed rationis;

Intentio habitualis non fufficit in conficiente

fünt capi-

Dices. 3.

Yenta Cofl-

Sacramentum , ergo: nec in fufcipiente,

Refp. nego: Con-

feq. quia non eft fimile de cenficiente & fufcipiente , nam

icujus $a

ui fufcipit ,non eft principium efficiens Sacramentum, fed

one utet-

eft tantüm fubje&tum ; ac proinde in illonon requiritur in-

im; n

tentio , quae fit principium: a&ionis humanz , fed. quae

jo divitia ;

tantüm fit difpofitio,ut fubjettum fit capax Sacramenti,.

1

"

uare etiam hac intentio non debet femper effe for-

sque ejus

ibi confe-

malis, fed: aliquando - fufficit interpretativa.. Nam zegris ra-

elt, vquia

tione jam privatis re&é datur extrema un&io, non tantüm:

msnto al-

fi ante petierine, fed' etiam fi fuerint Catholici, neque con-

afferendi

ftet effe. iv mortali : quia hoc ipfo cenfentur interpretati-

em Sacta-

vé voluiffe & petiiffe, quod alii Chriftiani , licet de ea nun-

firmatut ,

quam .audierint..

T pmprio

QUuAESTIO IK

fita ad i-

quiratur , ut licit& , 65 cum fru&u fufci-

Q:ze* di/pojiïæ re

piatur: Sacramentum.

rtualis V

libus, &

Refp. x. Ad obtinendum effedum baptifmi & poeniten-

tia in fufcipiente requiritur & füfficit, praeter voluntatemr

ntem

yneqtu

jumendi Sacramenttm , difpofitio fidei , Spei & attritionis,

u(dp]'lme

quód requiratur, clarum eft ,.quia eft confentaneum;, ut ho-

mo ficuti proprio a&u liberé 3 Deo averfus eft , ita etianx

mentum

propriis rurfum attibus liber& ad juftificationem moveatur,

Minte

quód veró fufficiat, probatur ; quia cum haec Sacramenta

ont

fint

mi;/

|

24.

P

DE SACRAAMENTIS

[

p

ünf per fe prïmö inftituta ad remiffionem peccati m

ortalis,

vcrï'.'i

non poffunt illam in fuübje&o fufcipiente praeexigere , ac

quia:

proinde non eft contra mentem Chrifti , vel dignitatem &

" füa

fanGitatem horum Sacramentorum accedere cum fufficien-

fuícip

ti difpofitione ad remiffionem per ea obtinendam.Sed pra-

3052

dida difpofitio in tufcipiente heec Sacramenta (officit ; non

nong

(uffci

enim requiritur Charitas, vel ut gratiam habeat, quia hec

Sacramenta dicuntur mortuorum ,

quöd ipfa primam grta-

g

tiam feu vitam conferant.

I

Refp. 3. Ad obtinendum effe&um reliquorum Sacra-

fitca

fnentorum, praeter intentionem ea fumendi , requiritur

quis|

per fe loquendo, ut fufcipiens fitin gratia. Ratio eft, quia

tüs «

duo tantüm fünt Sacramenta pro mortuis per fe inftituta,

epc

feu quze dant vitam animze, & ad qua homo poteft accede-

a

C

re, etfi fpiritualiter fit mortuus per peccatum mortale, ta-

lemque fuum ftatum non ignoret, nempe baptifmus & poe-

etpo

nitentia; reliqua veró dicuntur Sacramenta vivorum;quiía

[uin

funt per fe inftituta pro juftificatis ad augmentum gratia ,

quie

adeoque fupponunt fufcipien

( mi

ingratia conftitutos effe,

tes Spiritualiter vivere : feq

)

Dixi, :, Sacramenta mortuorum e

ffe per fe inftituta

ik'lmai

pro peccatoribus , feu fpiritualiter mortuis, quia per acci-

elret

dens aliquando conferunt folum augmentum gratie,quan-

qiien

do fcilicet fufcipientem inveniunt in gratia conftitutum,Ra-

itn

tio e(t, quia Sacramenta femper conferunt gratiam juftifi-

intor

cantem non ponentibus obicem, Sed qui eft conftitutus in

Tnow

grada , non ponit obicem , ergo Sacramenta mortuorum

mort

conferunt illi gratiam; at non conferunt illi:

(ced

primam,quaïn

habet , ergo folum augmentum illius.

.

lione

Dixi, 2. Sacramenta vivorum e

fIe per fe inftituta pr&

t

juftificatis ; quia per accidens aliquando peccatoribus feu

G

Ípiritualiter mortuis conferunt primam gratiam, fi nimirum

Wm

ad.ea fufcipienda accedant bona fide , exiftimantes fe effe in

tià fdi

unde

ftatu gratice: , cum tamen fint in. peccato mortali & ali

vere

C0

-:14N GENERE.

23

RRE r

Oftdi,

j vere fint attriti de peccatis , quae commiferunt, Ratio eft,

, aC

quia Sacramenta novz legis ita à Chrifto funt inftituta, ut

tem &

ficien

vi fua non fpe&ato merito operantis conferant gratiam, fi

fufcipiantur fine obice. Sed qui modo pradi&o accedunat

dpre-

ad Sacramenta vivorum , non ponunt obicem gratize, cum

SE

non peccent in ea fufceptione, & aliunde per attritionem

laC

fufficienter animum avertant à peccato mortali, quidni er-

m g

go ex fufceptione eorum primam recipient gratiam?

Dices. 1. Ignorantia non facit hominem magis difpo-

| Sactae

fitum ad effe&um Sacramenti., feu gratiam , fed quando

quititur

quis putat fe effe in gratia per contritionem , cum fit attri-

l, quia

cus folüm, hoc oritur ex ignorantia , ergo non eft magis

(tituta ,

difpofitus, quàm is, qui de fuo peccato mortali eft tantüm

accede«

attritus & cognofcit fe effe attritum,

Sed hic non eft fuffi-

tale, ta«

cienter difpofitus ad effe&um alicujus Sacramenti vivorum,

s & pc

ergo nec ille, Refp. Ignorantia non facit hominem magis

m,quia

difpofitum pofitives facit tamen, ut minüs fit indifpofitus ,

gtatid ,

quia excufat illum.à peccato a&uali , ne indigné fufcipiat Sa-

cramenta vivorum.

re , feu

Dices. ?. Quid fiet, fi quis cum contritione prudenterexi-

pfticuta

ftimatafufcipiat Sacramenta vivorum,quz tamen reipfa non

R atti«

eftvera contritio,necattritio ? Aefp. Ille neque peccat fuf-

&,quatt

cipiendo , neque confequitur gratiam; fed manetin eo ftatu,

um M

in quoante erat, Znffa; : Velin tali cafe accedit digne, vel

] juüi -

indigné ; fidigné, confequitur gratiam ; fi indigne , peccat

itutus it

mortaliter, Item velponitobicem, vel non : fi ponit, peccat

ttuotutr

mortaliter ; finon ponit, confequitur gratiam. Ref». In re

,m,qual?ï

acceditindigne , & ideó non confequitur gratiam ,at in opi-

nione fua accedit digné, ideóque non peccat, eodem modo

tgta f0

dicendum de obice. Ex di&is

ibyr &V

Collige. 1. Duorequiri, ut quis confequatur primam pra-

p

tiam perSacramenta vivorum, 1. Ut fit veréattritus.2, Utbo-

(e f((C 'm

na fide putet fe effe contritum,

(afiunt

ipiat

yus

Collïgei ?. Ut homo juftus per Sacramentum acc

aug-

26

DE SACRAMENTIS

sassnsm ts

nonfe

augmentum gratia , non requiri di(poütionemþ aCtualem di-

ftinétam ab intentione illud fufcipiendi, ^ Ratio eft, quia Sa-

dank a

cramenta conferunt: gratiam non ponentibus obicem, ex

diviam

ten foot

Ttid, Seff. 7. Cant. 6. qui autemad eaaccedit in ftatu gratize,

non ponit obicem augmento gratiz , & fi folà intentione , &

Qnt, q

fecum pi

nulláalià difpofitione aduali praditus fit, Excipe tamenSa.

cramentum poenitentia, quod non poteft valere aut conferre

Betrus Jc

effe&um ei , quihabet folam intentionem & caret omni alia

Mnusquis

swlem,

difpofitione , qualis v. g. eft contritio perfe&ta, velimperíe&ta

effentialiter ad Sacramentum poenitentiae requifità.

£f

vecont

Collige. 3. Eum qui fumit: hoftiam , quam nefcit effe

nonafte

confecratam , cum inftar alteriusanimalis fineintentione fu-

mendi Sacramentum fumat , aceipere quidem materialiter

fantajn

rem , qua eft.Sacramentum non tamen Sacramencaliter &

literiti

cum fru&u,

Idem docentaliqui de eo,qui fumit Sacramen*

nectüri

ponir

tum ex caufía famis , quod videtur intelligendum, fiex ea fola;

neque enim videtur Sacerdos fru&u Sacramenti privari , etfi

peum

pottin|

fumpturuscalicem , fimuletiam levare fitim in;enderez.

j ïdll'ür j aï

QUAESTIO

H

efiqu

giiau

: An Sacr.

amenta [emper im [ui fufceptione eonfcmhf

gratiam fufcipientibus fine obice gratie ?

jv a

COiliyy

Refp. Affirmative. Eftautem obex generatim vel caren-

sverhr

tia neceffaríz difpofitionis , velpraefentia contrariee , videli-

Olinffo,

cet cum quis non modó fe non difpofuit ad gratiam, fed'etiam

DeStnt

a&u peccat mortaliter,dum recipitSacramentum. tbivides,

QUE

Sermonem de obice hic effe ratione adultorum , in parvulis

enimjuftificandisper Sacramenta Deus nil ex parte ipforum

exigit praterSacramenti capacitáàtem. Nomine autem par«

hu$

vulorum intelliguntur etiam perpetuóamentes, quique fen-

fu parvuli funt , licet aetate grandes fint ; Adultos veroó, id

h

eft, eosqui ufum rationis habent , aut aliquando habuerunt,

: pratie n

» 8€

Deus juftificat;ut adu-ltosi, id eft, ut liberé confentientes

non

Mrememu,

-1N GENERE,

27

Tualem dj.

non fine aliquo aQ proprio, atque ita nece(Te eft, ut intehi

t, quia $-

dant & confentiantin id, quod fit, velintqueferió amicitiam

Okem, x

divinam cum propofito in ea perfeverandi.

Item fi pecca-

(U dtig,

rent mortaliter , neceffarium eft, utpropria voluntate retra-

ANone ,&

&ent , quod malé admiferunt , doleantque fe Deum offendif-

e FanemSa.

1

fe cum propofitofaltem virtualinon peccandi decoetero. Sic

Wonvre

Petrus Judais AGor,2.ait : Ponitentiam agite , & baptizetur

TO WCOTN

unusquisque cve[trum,

Sufficit tamen hunc dolorem eftfe vir-

tualem in iis, qui ftatus fui & officii funt ignati , excepto Sa-

limperíeta

ità.

cramento poenitentia ,in quo dolor formalis, qui fit attritio,

nefcit effe

vel contritio,eft pars effentialis.

uod fi adulti non modó

tentioneft-

nonafferunt ejusmodi difpofitiones ex impotentia , vel igno-

atetialiter

rantia inculpabili , fed quod pejus eft , adhuc peccant morta-

entaliter &

liter inipfa fufceptioneSacramenti per liberam omiffionem

Sacrametts

neceffarize difpofitionis , vel per aliquid aliud, multo magis

fiexea fola;

ponitur obex gratize, quia fecundüm legem à Deo pofitam,

peccatum mortale , & gratia fimul effe non poffunt ; ergonon

rivari, tl

ndetet.

poteítinfundi gratia fübje&oeodeminftanti,quo peccat mor-

taliter ; alias peccatum mortale effet eo inftanti & non effet:

effét,quia committitur ; noneffet, quia gratia adeffet, cum

$ratia autem nunquam eft peccatum mortale in eodem fub-

nfertti

jecto; atveniale noneftobex, quia non repugnat incompa-

tibiliter gratie ; Neque mirum eft, diverfis atibus iniri, vel

àugeriamicitiam divinam , & fimul admifceri levem aliquam

vel cartt

ria , vidtl-

offenfionem, quae cum amicitia ftare poteft, ut inter homi-

nes contingit, quando quis praeftat alteri magnum benc£-

j fed etiatt

cium cum Jevi aliquaindecentia quoad modumi conferendi.

Ubividei

in paï,fuhs

QUussTIO-.

te jporom

um p

4u Sacramenta coniferant feijnplägequalem gratiam,

uiqüe «

Refp. x. Sacramentum femp*e'rrh;ahbet equalem effe&um

s Yet()

abf

gratiz iniis, qui aequaliter funt difpofiti.Ratio eft,quia unum

tale-

ggqgjque Sacramentum habet defini

2

ttgm effe&tum ex cer

non

gek

28

DE $ACRAMENTIS

d.

x-—'

ce& pro-mifïïone: Dei; ergo ex parte Dei hic effe&us femper

eftaequalis : ergofi etiam ex parte fufcipientium fit &quali-

tas , effettus fimpliciter & abfolut? erit esqualis,

DeEf

Refp. 2. 1dem Sacramentum confert majorem gratiam

homini melius difpofisio. Ratio eft, quia Chriftus ita voluit

Q

& inftituit ; hoc quidem evidenter convinci non potett, fed

tamen probsbiliter poteft colligi.

r. Quia pertinet ad fua-

vem Dei gubernationem , ut homint melius difpofito detur

z.

plusgratia.

uia fimile quideftin caufis & difpofitioni--

: us

busnaturalibus. 3. Quiahoc modo excitantur hominesad:

Ro x

mejorempraeparationem & devotionem, €onfirmatur, quia:

inipfaanin

cómmune hoceftomnibus difpofitionibus ad formam , qua

fotm/er /

habet latitudinem intenfionis , ut pro varia difpofitione fub-

&l

jedti perfe&ior aut minu

Rif 5

hilominus..

$

í

s pe'gfe&æ fonx:mæk'iïnsmdmaaur,g ni-

—

minen of

Dices contra prim

am relþnolnfïonetm . parvuli, quicum:

debtinlor

folo baptifmo moriuntur , praedeftinati funt ad inaequalem:

quihomi

loriam , ergo ví baptimi accipiunt inaequalem gratiam.

ddb z ho

Prob. anteced. quia tam parvuli, quàm. adulti fupplent

tehec g

ruinam Ángelorum,ergo ficut omnes Angeli fuiffentinaequa-

&ex N

lesingloria z Ita homines,qui in illorum locum füccedunt ;

B :s,& ;bïm.

erüntetíam inaequales in gloria, Refp. Heec obje&io nititur fal-

1. Pradeftinationem ad

Afe » at

fis. fundamentis , fupponit enim.

Tinibus

loriampriorem effe pradeftinationem ad gratiam. | 2, Ho-

[et

.. nines füccedere in locum Angelorum, qui ceciderunt,,

- Dies -

. fecundum a&qualem gloriam ; re&ius utrum-

fitma m&m.

que nggatu E.

R. et e'aQui

la »Qut

RéSConf

IOt inmi,

t de ii

efg()ütjuö

* Quia t

Refp.

IN GENERE.

od

d

29

EGUS fcm er

$. II.

D fi &quali-

D*e Effedu prim

ari"o.fSa*cramentorum;

NT ehiiam

U5 a voly

QILESTIOTL.,

|DotG, fed

Quis fit effe&us primartus &5 precipuus Sacra-

.M ag -

menítorum;,

Dofito detyy

| Efp. »-Effe&us principalisSacramentorum eftgratia habi-

ifjftoni.

" ominesad

tualis , five gratiajuftificans , feu gratia gratum faciens.

Thatu, quia

;Rep. z. Hac gratia eft qualitas queedam füpernaturalis

u

in ipfaanimz fubftantiapermanenterinharens, qua homo

t'mam,

fitione

|

üb«

eeternae.

formaliter fit juftus,, & Filius Dei adoptivus. haerefque vitae

lucatut, fl

Re[p, 3. Daritalemgratiam ratio probat ; quia Deus ho-

minem juftum amat amore amicitiae & complacentia ;

uïï,&uïcum

; ergo

debetin homine effe aliquidjinquoDeus fi

bi complaceat, &

inequalem

quod hominem dignum reddat amore ami

citiae aliàs ipfi in-

lem pratiam.

debito ; hocautem nilaliud'eftquám gratia : ergo, quód au-

£ fupplent

temhac gratia fit habitualis,feu permanenter inhaerens;con-

enrinzque-

flat ex r, Corint 3. ubidicitur,Spiritusfanctus Babitare in no-

(accedunt ,

. bis,& Joan.14; ubiScripturaeit, Deum in nobis manfionem

onititurfal-

| facere ;; atDeus. non. poteff babitare & permanere in ho-

ationem ad

| minibus , nifi

per donum aliquod habituale & permanens..

m. 2, H f ergo;

cidetunt,

Dices. 1

. Entitasgratiaz eff minus perfetta, quám ipfa a-

um

nimanofítra, Concedo. ergo non poteft illam Deo amabilem.

reddere ;cumenimr aníma, quznobilior eft,non fit Deoama-

bilis , quomodo- poteft effe talis per talem entitatem,

Refp,

! nego Confeq, .

Nam-etiam pulchritudo hominis eft imperfe-

:

Gior homine ,, & tamenhominem reddit amabilem.

Idem

eíft de fuavitate morum , de Sapientia, de nobilitate; Idem

ergo fit judiciumde gratiahabitpali, & ratio reddi facile po-

quàm

tcít , quia utcomplexum ali*qubä' rgddatur perfe&ius;

ante

36

DE SACRA/HENI /$

-—,

änt& F;:eräf; fufficit, quod alia ei perfe&io addafür,licet hac

fit minor in fe,quam praecedens,

hp

Dices. 2. Inter Deum & hom!

nes non poteft effe amor a-

micitize propterdi(Timilitudinem & inzqualitatem,tefte Ari-

pj. N

ftotele ; atqui qualitas gratiae habitualisnon reddit hominem

Moconrot

Deo zqualem , neque poteft , ergo.

*

Refp. Nego Majorem, communi

ter quidem inter homi-

if ex D.

nes inzequales non confiftit amicitia, hoc tamen potius ex fu-

(l

L

perbia hominum nafcitur, quàm ex natura amicitize ; Deus

eonlilett

autem fuperbus non eít; imóveró &aliquando Regesamant

nam fie

aliquos longe inferiores , ut falfum fit, non poffe amicitiam

mundus,

inter impares fübfiftere.

boli , fimu

QUAESTIO H

innocers.

in fegati

. Angratia babitualis diffinguatur realiter ab Habitu.

tunuxcip

Charitatis ?

Dit

| Refp. Negatïvä. Ratio eft , quia omnes effe&usg;qui trï-i

Gionnin

uunturgratiíe , tribuuntur etiam charitati, nam primus

giturübt

effe&us gratiz eft, facerehominem Deo gratum & dile&um,

lite, etsc

hocetiam facit charitas, 7oati. 14. 21. qui diligit mes diligetur à

li. Nj

Pafre meo. Secunduseft , juftificare a peccato, & hoc facit

ftitir20n

charitas; Luce 7.v.47. remittuntur ei peccata mulfa , quia dilexit

Tunteque

mulfum; Terdiuseft, cransferrede mortéad vitam, quod ma-

odite , t

ximé convenit charitati, 1. Joan, 3. 14. translatà fumus de morte

Vonoripm

ad *vitam , quia diligimus fratres. X)uarcus eft, facere filios Dei

"

ibjis

adoptivos , quod etiam charitas facit, I. 7oan. 3. U. 1. idete

: Dur,

qualem charitatem dedit nobispater, ut filii Dei nominemur &5 fimus.

Bicaty

titàs habeant eofdem effectus for-

DOtug

- Siergo gratia & cha

L

'mal;s , Dion po

ffunt effe formae reali;er inter

läfiVï, l

fe diftindae.

MiCUly,

f N

BU A

&'atüm,

- ;äggöq(ää& L

E

IN GENERE.

31

vtecun,

—— a Ó—ÀÀ Pa

i

fa.

It, licet hat

QUASTIO Ill

Citimora.

4tn po[Jit divinitis confiflere gratia babitualis cum

peccato mortali ?

, ts Arj-

Iominm

| LRe . Negative, idque colligitur ex illo 2. Corínth, 6, 15;

Queconventio Cbrifli ad Belial? & Joan. 3. v. o. Omnis,qui na-

iet hoif-

ius eff ex Deo, peccatum nonfacit , quoniam femen ipfius in eo manef

potioser]u

&5'non poteff peccare , quon;am ex Deo natus efl, — lbi Apoftolus

oftendit , femen Dei,id eft , gratiam habitualem, non poffe

t ; Dets

Mgeramant

confiftere cum peccato, &probaturex effeGibus utriufque ,

e amicitiam

nam fieri non poteft , utidem homo fimulfit mundus & im-

mundus, fimuljuftus & injuftus, fimulfilius Dei & filius dia-

boli , fimul dignus vitaaterna & dignus morte aeterna , fimul

innocens & reus ? ergo fieri non poteft , ut fimul habeant

&szäifzz ;

in fe gratiam, effectus formales non poffunt fimul confittere,

tuncnecipfa forma poffunt fimulconfiftere,

Dices 1. Gratia nontollitur ab homine, nifi per fübtra-

hus qui tri

G&ioneminfluxus divini , quo confervatur ; fed Deus non co-

am primus

gitur fubtrahere fuum influxum , quando quis peccat morta-

& diledum

liter, ergo gratia poteft fimul confiftere cum peccato morta-

^ difpetut d

li. Refp. Nego Min.Quia Deus ratione fuze bonitatis & ju-

x hoc fadit

( RRetcoiii

ftitiae non poteft confervare gratiam cum peccato mortali,

nam repugnat ipfius bonitati amicum & filium adoptivum

quii dl

), UOd f

odiffe , fimiliter repugnat juftitize injuftum & eterna morti

ii demrt

obnoxium amare & hzredem conftituere,itaut fimul maneat

injuftus & acterna morti obnoxius,

tefilios Ddl

1019

Dices. ?. Nullum videtur efíe genus oppofitionis inter

iir m

peccatum & gratiam , nonenim opponuntur consrárie,quia

a

peccatum non eft aliquid abfolutum & pofitivum.

Nee re-

us ft

Q

lative, quia gratia eft forma abfoluta, Nec privativeé , quia

macula peccati in (tatu purae natura , non eft privatio gra-

tia.

Nec contradi&torie , quia peccatum non eft pura ne-

gatio, KAefp, Variíam effe oppofitionem inter peccatum &

gratiam , nam macula peccatí, prafertim quae confitti

]

&

45

ll

ial

32

b.

DE SACRAMENTIS.

us

juxtaprobabilem quorundam fententiam ,in privatione gra-

Dici.

tia, opponitur gratie privativé , alteraqua confiftit in ha«

fict expelh

bituali averfione, opponitur illi quafi contratie, (imiliter ora-

- bitit, Q

tia & offenfacontrarie opponuntur, injutia & gratia (e ha-

eccaturm

beént ficut equale & inaquale,

vnit, not

:'tamen f

QU/ESTIO IV.

fanditass

T dinns.

An gratia amittatur per.quodcunque peccatua

t 5b

moríale:?

? dit hom

otelcn

Refp, Affitmative. Ratio eft , quia zquodlvibet peccatuna

ergo Dea

mortale Deum graviffime offendit,.cum ipfi viliffimam crea-

Vi V8

turam praferat: quare hominem amicitia divina, adeóque

h"äf//o

gratia divina indigaum «on(tituit.

Coqe

nis, nf

QUJOESTIO V.

hi,

frweid

nbac gratia babitualis matura expellat

-abfüte

pec catum,

eloot

fani p

Refp, Affirmative Ratioeit,quia non repugnat exiftere

|

: enirpo

aliquamentitatem creatam ,qua connaturaliter exigat adfui

I)

introdu&ionem expelli peccatum , ficut frigus exigit ad fui

: 50 jl

introdu&ionem expelli calorem, ergo dicendum eft, gratiam

[ Ritia,

de fa&oetfe talem , quiahoccongtuitiis, qua Scriptura, &

Lt a

Concilia, & Patres de illadocent & pradicant, utut quod fit

lux, vita, juftitia , &c. atquilux natura fua pellit tene-

fdcn'dq |

bras , juftitia injuftitiam , vita mortem &c. ergo & gratia

Lt

w

peccatum.,

Dices. 1.

Gratia non opponitur nifi ipfius privationi ,

li

|

:

,

ergo non peccato, RefP. opponitur ipfius privationi priva-

'Rq

;iv&:, peccato veró coqtrariö.

Dices.

| poralis 1

CHIN GENERE, --

-

4

——..——-—

IMUPASHNENEDRINM s trcrreti unetueecooceccic a

-täone Bta-

Dices. 2. Peccatum eft quid morale,ergo non poteft phy-

TIC in as

ficé expelli per gratiam. Refp. Nego confeq. r. Quia nemo du-

t"xxite-rgm-

bitat, quin per unionem Hypoftaticam phyficé expelleretur

ts ha.

s

illa enim connaturaliter exigit, ut in natura quam-

peccatum,

unit, non fit peccátum. 2." Quia gratia etfi fít forma phyfica,

tamen fpe&at etiam ad genus moris, quaténus eft juftitia &

fan&itas, & quatenus connatumlirer*egigit ;m.orcm-amicitiæ

Íttt

divinae.

* Dices 3.

Si gratia ex natura fa. E:gþeHitf -þcc.catumg,&' red-

dit hominem fortialitet dignum amore Dei , ergo Deus non

potéft non amare gratiam & bene illi velle , qui habet eam ,

JeCcatunt

erg

o Deus non poteft velle talem hoþx;ïxïinem "unquam annihif

d CL62-

lare, vel perdere-

adtüque

^ *Refp. 3. D

ift. confequens , : nöf:ï poteft non amaie amore

complacentize firplicis, co

nce;dbo, amcþc- efficacis confervatio-

-

nis, nego,

À

Li

Refp. 2.

Non',po:t:e& 'Qelïle,:: cdmiätui;aliter ad gratiam de-

ftruere illum hominem manente gratià, concedo, non poteft

abfoluté , vel gratia ceffante, nego; ficut produ&o femel An-

gelo poteft quidem Deus abfoluté.illum velle:deftruere , :non

tamen poteft connaturaliter & juxta exigentiam-Angeli , .hic

t exiltere

E

enim potius exigit femper confervari, pofito quod femel fit.

pat ad fui

N

"Dices. 4. Si gratía ex natura fua contrariatur peccato,er-

B

t ad fui

|:

go juftus nunquam poffet peccare. Dift, fequel, retinendo ju-

,gratiam

4titiam , concedo, perdendo illam nego, ficuti calidum non po-

teft admittere frigus retinendo

s

prura, &

«;alorem.- d )po»:tef-t tg-mf.p per-

yod f

] 'dendo calorem,

j vit-

H

WasTlo-VWb

ygacia

,An in juflificatione impii peccata fic remittantur,ut vere

Hïïf/lf D

deleantür , nec quidquam remaneat , quod culpe auí peccati

as

.. tortalis rationem babeat ?

pitivée

f Refp. AH'.H'

mativé, .Probatur ex proportione mortis cor«

uo re-

goxalis & fpiritualis hoc modo; quando corpori mort

ftitui-

Diæ.»u

34

OV RANIL ss pecm

DE SACRAAENTIS

flituitur vera vita, mortem penitus extingui neceffe eft

,quia

gt

idem corpus fimul vivum &. mortuum effe non poteft

; €rgo

fimiliter quand

O

L

)mge u5

| animae fpiritualiter mortuae reftituitur. vita

fpiritualis , mortem

pepgitus. deleri neceffe eft, quia non poteft

moüum

fieri, ut. eadem.anima.

f

:

imul fpiritualiter viva & mortua fit;

atqui peccatum eft mors animze , gratia habitualis verà eft vita

Á

animz ;ergo quando gratia habitualis reftituit

?

ur animze,necef-

fe eft peccatum penitus aboleri.

U

v Vi

- Dices,. Scriptura dicit.peccata tegi. Rom, 4* V,

rum teda:funt peccata. Re[p. Eadem fcriptura dicit

peccata tol-

fu.

li, Joan, 1. v..29. Ecce aenus Dei, qui tollit peccata mundi. U-

110 J*

illa]

trumque ergo verum eft , & tegi , & tolli, ut eleganter expli-

f5 ].

«at S. Auguftinus in Enarratione fecunda fuper Pífalm. 3 1. fi-

cut.enim Medicus per ei

À

m

;

plaftrum tegit & tollit vulnera , fic

| go fi/[&

Deus per gratiam:tegit, & tollit peccata noftra,

7

.- QUAESTIO. VII.

"

F

*

d

"

5

-

LUR

n Sacram

entá f0v [

fie?

egis fmt caufe principales grat

^^ Refp. Negative, fed folus Deus eft caufa principalis gratize

N

cipiui

& remiffionis peccatorum , prob, z. ex illo Efaize 43. v.25, Ego

fumn , ego: fum ; qui deleo iniquitátes tuas,. & ex.Pfalmo 33. ubi

proi

dicitur: Gratiam ploriamque dabit Dominus. prob. 2. quia nullus

d oj

fubditus aut inferior poteft propria authoritate & virtute re-

r

mittere injurias, quae fiunt contra Principem fuperiorem, fed

tpr

omnis creatura fubdita eft:Deo ; .contrà quem funt injuriae

j (

peccatorum., ergo nulla creatura poteft fua virtute remittere

x

bus

dum

peccata contra Deum commiffa. Hinc fequitur, nec poffe.fua

virtute gratiam producere : nam gratia ex natura fua nequit

quiá

€onfiftere cum peccatis, ergo qui non poteft peccata remitte-

Q de

;

re, nonp

oteft etiam gratiam producere; aut qui hanc potef

post

producere, poteft etiam illa remitteré,

3

Dihil

Dices, Gratia eftres fimpliciter finita;'ergo p

otefï:!dafï res

[

alia, qux fit effentialiter perfe&ior j ergo poterit'aliqua dari;

itan

eree

feto

quee potflit gratiam pe; fnodUm caufæ principalis produc

ePQ

COA GENERE, ^

pole&kx 09

Rdp. Tranfeat þrima conféq. & nego fecundam: nam etiam

Angelus eft perfe&tior coelo , & tamen non poteft illud per

mc&kUm caufae pririciapalig 4-prqdu£ere; is

4 D por g

E

hortu t

a

Q UUE

3

T EO vIIL

Yerb efe

ul

n Sacramenta fmnt caufe infirumentales gratio2

Ua pgcel| f

ipturà Sacramenta no-

Refp.. Affitmative. prob. qüia Scr

?Buig. |

vae legis tribuit aliquam caufalitatem.

]

oan. 3.4. JVifi quis ve-

p«antd $

nafus fuerit ex aqua 65 Spiritu fando , & ad Tit. 3. $.. Salvos

o5 fecit per lasvacrum regenerationis. In his enim teftimoniis

i m -

Jnter oxpli-

illae particulae Ex & Per fignificant Sacramenta effe veras cau-

lm 51. f ]

fas gratize ; atqui non funt caufze principales, ut di&tum eft,er-

go faltem funt caufse in&pumcpf;alj;s gratiae,

mulnera, fic |

QUZESTIO'-IX-

"

4n Sacramenta. [int tantum caufe morales gratie , 4

hi gmtiä? ,

*

eíiam cau[e phy[ice ejusdem? .

j

palisgrati ]

Nofa, Caufa phyfica eft illa:j.quze. eft immediatum prin-

Vaf E

cipium exequens. & eliciens a&ionem , 'per quam res aliqua

70 35 Ab

producitur; caufa moralis eft, :

quae movet caufam phyficam

uia null$ |

ad operandum, :

virtute re« f

Refp. Sacramenta novze legis funt tantum caufze morales

riorem,fed ]

in:produ&ione gratiz. prob. 1. quia pleraque Sacramenta

funt fucceffiva; & conftant partibus fibi invicem fuccedenti-

n injurie g

jemittey d

|

bus:fi ergo phyfice conferrent gratiam, vel id facerent fecun-

; pof /a (

dum fe tota , vel fecundum aliquam fui partem.Non primum,

fua neqoit

uiá nunquam exiftunt fecundum fe tota: caufa autem Phyfi-

Aremittt D

ca debet exiftere,quando operatur; fiquidem phyficé agere fup-

ponit phyficé effe , quod enim non eft phyficé, illud phyfice

(; poté f ]

Anihil eft, & fi phyficé nihil eit, non eft phyfice vis, feu virtas

aut potentia agendi; ergo cum illa Saeramenta nunquam ex-

T ib

l

xu?. duj

[

iftant fecündum fe tota phyfice 5 nunquam in illis fecundum

odwff [7

fe tgtis erit .phyfice vis » feu virtus

. aut potentia operandi,

ffff '

E2

NOD

:æ

i

56

DE SACRAMENTIS

"s

RSVERACAE

Non fecundum; quia ea pars eft vel divifibilis & fucceffiva ,

pan&um )

vel indivifibi!is.& permanens,fi primum , jam non eft tota fi-

| of hyl

mul, ac proinde non poteft tota fimul

etur toQt

phyficé operari , ergo

vel reliquum, quod anteceffit , non agit

, Vel moraliter tantum

fice d i

agit, fi fecuridum ; vel illa fola habet vim phyfice operandi,

tus cange

vel operatur i virtute aliatum partium fucceffivarüm , non

qon pot

poteft f5la phyficé operari , quia illa fola non eft Sacramen-

tenus (

tum, Nec in virtute partium aliarüm ,' quia cum illae partes

!'eauc

&iet/

phyficé non exiftant,'non poffünt phyficé operari aut confer-

re gratiam, Deinde difficile eft explicare; quid fit illa pars in-

ferert, &

divifibilis in Sacramento, &

Pro

fibile,

quomodo poflit effe Signum fen-

ti0nis/

Confirmatur refpon

GQ. Minima Sacramenti pars effentia-

phríte

lis exiftit phyficé (loquor de iis, quae confiftunt in ufü ) quan-

quïïxb.

do producitur gratia j ergo pleraeque partes effentiales Sacra-

eam df

menti non producunt gratiam phyficé, confequentia patet ex

dent

di&is, quod in eis tunc nulla fit virtus , aut potentia agendi

d

phyficé, quia phyficé tunc nihil funt. anteced. prob. quia Sa-

tili of

cramenta conftant effentialiter aliquo fucceffivo , quod'nun-

cautiet

quam eft phyfice fecundüm fe totum tunc , cum Sacramen-

Em

tum perficitur ; fed tantum fecundüm aliquid.ultimum vel in-

Ctram

divifibile pofitivé , aut negativé , per quod completur Sacra.

ef

!t

Mi

1nentum effentialiter; ergo vel reliquum,quod anteceffit, non

effiür

agit, vel moraliter tantum agit ; quia cum phyficénon fit tun

5

1

o

o

€cum Sacramentum agit ;non poteft phyficé agere.

-Neque dicas z. Sacramenta tantum agere per illud extre:

d.ai

a,

A

mum , aut indivifibile; nam efficacia Sacramentorum conve-

dem:

nit illis fecundüm id, fecundàm quod illis convenit fignifica-

t di

tio perfe&a ; agunt enim,;quia fignifieant ; & qua fignificants

i loc

ac finihil fignificarent; nihil agerent;atqui fignificatio perfe-

Di

€ta non convehit tantum ratione illius in

med'xa

ratione talis figni fenfibilis. ergo.

1

:

fii.viüþilis.- -ultimi,fed

Vetbis

Neque dicas 2, Sacramentum tot

um agete þer illud folum

p

m per

änäfviübile »ficut globïlsvä)erfe-&us, tangit perfc&te planu

éerdo

pun-

ml

IN GENERE.,

37

un&um, nam r. globus eft phyficé, quando tangit,ac fi non

t tota f

effet phyfice,

nifi fecundüm illud indivifibile , non rede dice-

Wt D ergo

retur totus tangere. 2, p

artes omnes globi concurrunt phy-

P 'untom

& ideó dicitur to-

fic& ad illum conta&um innitendo plano ,

Peranii,

tus tangere, t p

artes illze Sacramenti,que non funt phyficé,

:Jm; fon

urrere phyfice, ergo folum moraliter , qua-

dOeg.

non poffunt conc

tenus fcilicet grat

ia datur propter eas partes , quae praecefsé-

& Darg

re , & quia

praecefsére , ac nifi praeceftitfent & ultima fecuta

Ut conter.

daretur gratia, ergo nihil eft, quod nos urgeat af-

fuiffet, non

4 pars i.

ferere , Sacramenta caufare phyficé gratiam,

Anum fen.

Probatur. 2, Quia Sacramenta poffunt effe caufze juftifica-

fed tunc non poffunt effe caufae

tionis,quando non exiftunt ;

S effenth-

phyfic

a& ; ergo morales tantum. M

ajor patet ex 5, Auguítino,

fU) quin-

ui lib

. 1. contra Donatiftas cap. 12. & lib, 3, cap. 13. perfpicue

it8 Sacra-

eam tradit, nam ex ipfius fententia , fi quis hodie fi&tus acce-

| patet er

deret ad baptifmum,

& cràs deponeret fictionem; ille cras ac-

ergo baptifmus in

lt agendi

ciperet gr

atiam vi baptifmi hodie fufcepti ;

- Quia Si-

tali cafu caufaret gratiam , qu

ando non exifteret , ac proinde

od nun-

caufaret illam non per efficientiam phyficam , fed moralem,

icramen

Et tamen in tali cafu baptifmus haberet veram rationem Sa-

n ve'in.

cramenti; ergo vera ratio Sacra

menti falvari poteft per folam

ür Sacra.

efficientiam moralem , ergo nulla

æeft necefílitàs ponendi aliam

e/fit, non

efficientiam phyficam,

Obferva autem fi

ionem effe duplicem; prima eft, quan-

1£xt wnc,

do aliquis n

"

on intendit recipere Sacramentum , & de hac fi-

d extré-

&ione non

.

-

loquitur $, Auguftinus , fecunda eft, quando qui-

D Conrte

dem aliqui

s vult recipere Sacramentum , fed in praefenti nom

figtifta-

€ít difpofitus a

d gratiam in eo recipiendam , & de hac fi&tio-

ne loquitur fan&tus Auguftinus,

nifant

y

videntur effe inftrumenta phyfica ira-

jp perfe

0 Dices. Sacramenta .

kimil

snediaté concurrentia ad produ&ionem gratid& , probatur ex

verbis facramentalibus , praefertim ex illis: Epo fe ab[olve à

dbldm

eccatis áuis , fi enim haec verba vera funt , neceffe eft, ut Sa»

um p

caris; ergo neceffe eft,

gqulgs vexé abíolvat confitentem à pec

3

us

pW

38

.DE SACRAMENTIS —

— á

yitur g

ut veré conferat gratiam , per quam tolluntur peccata 5 fed

non poteft Sacerdos vere dici conferre gratiam ,nifi fuo verbo

tiditcr d

illam producat, Refp. Non eft neceffe, ut ipfe Sacerdos phy-

fpeciei in

ficé producat gratiam, fed fatis eft, ut phyficé applicet Sacra-

mentum , cujus intuitu Deus confert gratiam & remittit pec-

cata, pro cujus intelligentia.

M

JVofa.. Omnem a&ionem miniftri alicujus deputati ab al.

tero, cenferi in prudenti hominum aeftimatione,ac fi effet a-

&io ipfius deputantis, & ab hujus voluntate bona. vel. mala

Bu

Julest

denominari aCionem miniftri bonam aut malam 5 unde fe-

quitur , a&iones Sacramentorum novze legis, quia funt a&tio-

iqgiaà

nes Chrifti moraliter ab ipfo exercitae per fuos miniftros , di-

Josss

u

gnificari formaliter à voluntate Chrifti Domini, qua eft infi-

niti valoris , & à qua redduntur noftra Sacramenta moraliter

busgra

Gactite

non folüm condigna gràtia , fed & infinité illa majora , ad

modum quo alize Chrifti a&iones ab ejus voluntate imperatze

I

habuere infinitum valorem $ ex hoc ergo valore poffunt no-

guii;

ftra Sacramenta effe caufze

pett,

x

morales vgratiæ, utpote eam mo-

fiiad

rflliter contingntïa.

Rij

QUASTIO X

;

fra g

n gratia jufrific

4ns , que confertur in Sacramme

ntis , ff

W.

tenis

ejusdem Speciei in omnibus Sacramentis ?-

Vr v

Refp, Affirmativé. Ratio eft, quia gratia habitualis per u-

num Sacramentum fufcepta intenditur , & augetur per fufce-

m

ine

düt,c

ptionem alterius Sacramenti , nam gratia fufcepta in Sacra-

fmento Poenitentiee , augetur per Sacramentum Euchariftiz,

[

A

érgo gratia,quae confertur per Sacramenta , eft ejusdem Spe-

Aldít

Cciei in omnibus Sacramentis. patet confequentia, quia nulla

qualitas intenditur per qualitatem diverfz fpeciei , fic enim

pori

Otá

calor v, g. intenditur per calorem , & minimé per aliam qua-

litatem fpecie diverfam , idem ett de frigore, idem de aliis qua-

tiené

litatibus ; ergo cum gratia in uno Sacramento collata'inten-

Donf

Qatur & aUgcatfug pe;z fufceptionem alterius Sacramenti

3 TC"

exþita

qui-

Ms

1N GENERE,

39

at ; fed

UO erbo

quitur gratíam, quae per Sacramenta confertur, non effe effen-

tialiter diverfam in diverfis Sacramentis , fed poti

0$ phy

n

us ej.usdcm

& Sacr;.

fpecjei in omnibus Sacramentis.

Xtit pec.

QUAESTIO Xk

u

ïifti Àl |

» Sd-crdmgnta D

rater oratiam. j

adhuc aliam gvatiam

7/7 ]ïcmfefn; gonfgrant

i Q.«&[ i

Y6. tj

: Refp. 1. ,Sï'ngulæ'Sacramenta prater gratiam juftificantem

Unde (e-

habent peculiares gratías facramentales, quas conferunt;prob.

It aQjo.

1. quia Sacramenta ordinantur ad diftin&tos fines;ergo debent

(tros, d.

habere diftin&os effe&us. prob, 2, quià aliàs cüm omnia Sacra-

? efLinfi

menta producant gratiam habitualem , eadem effet in omni-

motaliter

bus gratia Sacramentalis , & ita fruftra multiplicata effent tot

jora, ad

Sacramenta inter fe fpecie diftín&ta.

mprate

— Neque dicas Sacramenta multiplícari propter augmentum

[fint no-

gratíae ; ad hoc enim fufficeret idem Sacramentum fzepius re-

IQ It«

petere , adde , quod fequeretur,quaedam non effe magis necef-

,

faria ad falutem,quam alia,

Refp. 2. Gratia facramentalis n

on addït'aliquem habitum

fupra gratiam juftificantem, Ratio eft , quia ille habitus, fi da-

itis, i

retur, ponendus effet vel in ipfa animae effentia , vel in po«

tentiis illius , non in effentia ; quia gratia habitualis füfficien-

ter omnem effe&um confert, cujus effentia animae eft capax,

Is pet t

et fufce«

Non etiam in potentiis ; quia omnes a&tus , qui ab iis proce-

dunt, commodeé reduci poffunt ad habitus ordinarios,qui gra-

0 Sacrt-

variftiz,

tiam comitari folent.

H

"

Refp. 3.

ratia facram

entalis fupra gratiam juftificantem

em

addit fpeciale aliquod auxilium gratiee actualis ordinatum, ad

Tenulla.

(; eim

proprium finem cujusque Sacramenti ,oftendo. Baptzfmus v.g.

ordinatur ad hunc finem;ut homo fpiritualiter renafcatur, &c

m o

digné fufcipiat alia Sacramenta;. debet ergo conferre gratiam

Jjiqu-

fntefte

non folum juftificantem , per quam fiat regeneratio, fed etiam

m fer-

j fe

a;fciþantem & adjuvantem fuo tempore ad legem divina

vati-

qui«

4

DE SACRAMENTIS

s

vandäm,aliaque Sacramenta digné fufcipienda , quando opus

eft, Confirmatio ordinatur non folum ad augendam gratiam

habitualem , fed etiam ad recipienda auxilia ad fidem coram

De BA

Tyranno conftanter profitendam. Ponitenfia ordinatur tum

ad remittenda peccata mortalia poft baptifnum commiffa ,

tum ad ea deteftanda inpofterum ; debet ergo ad hunc finem

us

peculiarem conferre gratiam. Eucbariflia non fólum ordinatur

ad augendam gratiam , fed etiam ad nutriendam & exercen-

E &

elt aut

dam Charitatem, Extrema V'ndio preter augmentum gratiz,

quam confert , infuper erdinatur ad tollendas reliquias pecca-

delehle vi

torum, & vincendas tentatiónes, qua in articulo mortis oc-

ais

currunt.. Or4o quoque pr&ter augmentum gratiz , quàm con-

G ptendi

fert, ordinatur ad cultum Deireligiosé propagandum. — 74a-

di,utin

$rimonium denique praeter grátiam fanGificantem communerma

tcndi.&dei

cum reliquis, confert gratiam a&ualem ad onera conjugii fa-

cilius toleranda. Hinc

Seguitur 1,. Non femper dari totam gratíam facramenta-

It

lem eo tempore, quo Sacramentum fufcipitur, licet enim tunc

]j

detur gratia habitualis non ponentibus obicem : tamen auxi-

"d

Unfne

lia gratiae a&tualis p

Qüca dantur, quando eft olccaüor. cxercen-;

pofat,

di ea,

s

tüvitetar

Sequitur 2

, Hiecauxilía non conferti phyficé per Sacramen-

ta,fed tantum moraliter,quia conferuntur, quando Sacramen-

ta phyficé non exiftunt. -

Quf

Sequitur 3, Probabiliorem effe fententiam eorum , qui Sa-

cramentis tribuunt moralem tantum efficientiam,nam fi mo-

M. I

IU ar

raliter conferunt gratiam a&ualem , quz fingulis propría eft,

Vi Sactq

cur non etiám habitualem , quae omnibus communis eft.

atWn p

ttgoila t

?o(

I"Ob. tyi:

i

QUE

&i

QI!l'a qun

la poffur

$, V.

WA0 Btat

n

M )oC f -

^

:

dfidy Opus

102:0:0330:0830:02600:0$50/0$

so:08s0:0:8010

1 grim

$,. V.

1 COf

UC tum

&u fecundario Sacramentorum,

Onviffg

D Es

o 090UEXSTIO L

InC fitttq

Ittindty

Quis fit effe&ius fecundarius Sacramentorum ?

COIETUIIS

Ef». Effe&tus fecundarius Sacramentorum eft character,

m gritie,

R

eft autem chara&er nil aliud, quàm fignum fpirituale in-

8 pecca-

delebile virtute Sacramenti. impretfum. animze diftintivum à

Tortis QC«

czeteris. porró per chara&erem homo accipit poteftatem vel

jUm Coft-

fuícipiendi Sacramenta, ut in Baptifmo; vel eadem conferen-

m Al

di, ut in Ordines vel Chriftianam religionem intrepide profi-

Rff

tendi & .dcfcndggdi, ut in Confirmatione,

njugii f

-

QUJSTIO IL

ii

Tamete

An omnia Sacramenta

imnprimant charaflerem?

imm tunc

Refp. Negative. Patet de Euchariftia, Poenitentia,extrema

165 UX«

Un&ione & Matrimonio. Ratio eft, quae Sacramenta iterari

ol

poffunc, non imprimunt chara&erem , at

tüor iterari poffunt. Ergo.

P

-qui fupra di&ta qua-

acramete

"14 'II—I.

ITf gt«

QUZST

Quenam Sacramenta imprimant charaderem ?

v qui3a

Refp. Hzec tria , Baptifmus , Confirmatio & Ordo impri-

n11mo

munt in anima Chara&terem fpiritualem. Ratio eft, quia haec

bpfia clf $

tria Sacramenta non poffunt tepeti, cum tamen alia poffint;

C

at non poteft dari alia caufa hujus difcriminis nifi chara&er;

ergo illa tria imprimunt chara&terem , non autem alia, Min,

Prob. quia fi admittamus chara&erem , clara eit ratio difcri-

minis; ideó enim quaedam Sacramenta non poffunt repeti ,

quia quando femel data funt , femper manent in fuo effe&u;

alia poffunt repeti, quia non manent nec in fe,nec in fuo ef-

fc&u, gratia enim que eft effc&us folus aliorum Sacramento-

A

rum,

!

42

DE SACRAMENTIS

m

d

ge(e(fal'ïaa

fum, facil& poteft amitti , & fääi?ä amittitur, deinde etiamfi

aliquando non àmittatur , augeri tamen poteft , & fic Sacra-

——

m fidem

mentum poteít repcti, ut gratia augeatur z- at charatter. non

omnia 1

poteft augeri per repetitionem ejusdem Sacramenti , haec ra-

tio re&é oftendit , cur tria Sacramenta non repetantur, qua

. Si qii

fi non admittatur, nulla alia fufficiens reddi poteft.

qriendam

Eft igitur chara&ter nihil aliud, quàm fignum fpirituale in-

delebile impreffum animze, quo homo defignatut fervus, mi-

les vel minifter Chrifti; nam per baptifmum homo fit fervus

5

Chrifti, & diftinguitur à non baptizatis; per confirmationem

t QW

fit miles Chrifti, & diftinguitur à non'confirmatis ; per Ordi-

obicem 1

nem fit minifter Chrifti ex officio , & diftinguitur à non or-

per fidem

LNNNS

dinatis,

delipus

Proponuntur Canones ,,Contilfi Tridentini ex

Seff. 7. de Sa,cramenms in aM

s

: 6'41-;'0-22'-;*' d

tàhenpe

ia fü

I quis dixerit, Sacramenta novae legis-noh'f:fuïmz'omniä: à fe- .

7A fu Chrifto Domino noftro inftituta : aut effe plura velpau-

ciora , quàm feptem, videlicet , Batifmum; Confirmationem,,

Vqu

Euchariftiam, Peenitentiam, Extremam Un&tionem , Ordinem

opttio|

& Matrimonium ; aut etiam aliquod horum feptem non effe

fionisd,

veré & proprié Sacramentum ; anathema fit,

€anon If,

b

Si quis dixetit , ea ipf novze legis Sacramenta Sacramentis/l

iffrati

antiquae legis. non. differre, nifi quia. ceeremoniee funt aliee;

N eft

& alii ritus. externi 5 anathema fit, -

Tátiqon

Canon 1l :

Si quis dixerit, haec feptem Sacramenta ita'effe inter fe

garía, ut nulla ratione aliud fit atio dignius 5:

Siq

anuthemafi,

Canon IF.

,

Sictime

ad þfalute.m

Si quis dixerit,Sacramenta novee legis non effe

fe-

.. 4N. GENERE..

48

" ttoe,

aut eorum voto per fo-

hitümtM neceffatia, fed füperfua; & fine eis,

X HC t

lam fidem homines à De

ó gtatiam juftific

ationis adipifci ;.licet

NACer- m f

omnia vüngp'l?s neceffaria

non fint ; anatliema fit,

!

N

Y v r Ü

Canon P.

á

V, Q

D

1

. Si quis dixerit, haec Sacramenta propter folam fidem nu-

; anathema fit.

piritudein. B

triendam inüAituta fuiffe

t ftrvus,ni. ]

Canon V.

30 f fermus f

Si quis dixerit, Sacramenta novze legis non continete gra-

itmationem $

tiam, quam fignificant, aut gratiam ipfam non ponentibus

; perOrdi d

obicem non «onferre, quáfi figna tantum externa fint acceptae

It à non Ot-

per fidem gratize,

veljuítitiae, & notae queedam Chriftianze pro-

fetfionis , quibus apu

d homines difcernuntur fideles gb infi-

htniex |

]

delibus; anathema fit.

Canon. VL -

Si quis dixerit, non dari gratiam per hujufmodi Sacramen-

tà femper, & omnibus, quantum eft ex parte Dei , etiam fi

ümhia à fe-

rité é4 fufcipiarït;, feda

liquando ; & aliquibus; angthcma fit.

uryelpat- d

Canon FHb

mitionelr,

Si quis dixerit,per ipfa novae legis Sacramenta ex opere

, Ordinem |

operato non conferri gratiam, fed folamfidem divinee promif-

1 non eie ;'

fionisad gratiam confequendam fufficere ; anathema fit,

Canon 1X. ..

N

Siquis dixerit,in tribus SacramentissBaptifmo, fcilicet Coa-;

JCtammeltls u3

firmatione & Ordine, non imprimi Chara&erem in anima;

(unt alig

hoc eft fignum quoddam fpirituale & indelebile, unde ea ite-

i

j

athema fit,

raþi. non pqiï'unt; an

.. Canon X, .

[e, wri^ k

]cmlmv

Si qüiädï&&rif, Chri&ianos omnes m verbo , & omnibus

?aþramentis admini—&randi-s habere poteftatem ; anathema fit,

ïle.

C änon

q al

f

44

DE $ACRAAMENTIS.

d

z

gna&u;

Canon XL.-

fancibut

Si quis dixerit, in Miniftris dum Sacramenta conficiunt &

Dit

conferunt , nonrequiri intentionem faltem faciendi, quod facit

Ecclefia ; anathema fit,

rium,ü.

Canon X l1.

Martyr

tionem

Si quis dixerit, Miniftrum in peccato mortali exiftentem,

todeoc

modo omnia effentialia , quae ad Sacramentum conficiendum

t

aut conferendum pertinent , fervaverit , non conficere aut

i

Yonus

conferre Sacramentum ; anathema fit. -

/

Hiendo.

Canon XAIl.

N

Si quis dixerit, receptos & approbatos Ecclefiae Catholicae

mitm

ritus , 1in folemni Sacramentorum adminiftratione adhibe-

mus d

ri confuetos, aut contemhi , aut fine peccatoà Miniftris pro

nim :

libitu omitti, aut in novos alios per quemcunque Ecclefia-

rum Paftorem mutari poffe; anatherna fit.

191$0:10180:10520:0$80::0:10330:05807:0$80:10880:

h

ARTICULUS II. -

tripti

h

DE SACRAAENTIS IN SPECU?.

&t

|

W

. De Baptifmo.

/

Ota. Baptifmus proprié dicitur regeneratio. Effque tri-

Ad coi

(ten

N

|plex. Nempe báptifmus fluminis, id eft, aquae. Flami-

nis , id eft, contritionis perfeCtae, aut amoris Dei fuper om-

quodí

nia , & fanguinis; id eft , Martyrii, poteft autem Martyrium du-

beat à

Téperi

pliciter fpe&ari, primó formaliter, quatenus eft a&us virtutis

fortitudinis,& fic nequit habere locumi in infantibus,Ratio eft ,

t per

quia nullus a&tus virtutis poteft effe fine ufu rationis, quo in-

betur

T

GPS

fantescarent, Secundó poteft fpe&tari materialiter ,quate

€

"2N SPECIE.

45

—.N

— n d

E

""

e

&1&ualxs Imors P

"

fantibus,

»

ro Chri[l:q perpeffa; & fic convenitetiam in-

ICI ürk

þcfiio mortis nequit proprié vocari Marty-

w d

Dices, Illa per

rium, fi deeft confenfus, ut fit in infantibus. Refp. Poteft vocari

Martyrium , quoad ef caciam , non tàmen quoad formalem ra-

(lenem,

tionem & effentiam, Ratio eft,quialicet v. g. innocentes ab He-

attdim

rode occifi non habuerint proprium confenfum 5 tamen volun-

tas & meritum Chrifti potuit illis efficaciter prodeife; ficut vo-

Kerequt

luntas & demeritum Adami potuit illis obetfe , unde fit ; ut pa-

tiendo mortem pro Chrifto non quidem exercuerint actum

virtutisob defectum propriez voluntatis; tamen acceperint prae-

itholicze

adhibe-

mium virtutis ob meritum & voluntatem Chritti, nos hic age-

mus de Baptifmo, qui eft Sacramentum , five de Baptifmo flu-

fttispre

minis , quare fit,

Fcclefae

QUAESTIO L

Quid fit Baptifinus ?

Refp. Baptifmus eft ablutio hominis per aquam fub prae-

fcripta verborum forma ex Chrifti inftitutione in regeneratio-

nem fpiritualem,

,

Qu,æsnov.n.

4n Baptifmus fit Sacramentum P

Refp. Affirmative, Probatur, quía tria debent concurreré

ad contftitutionern Sacramenti ; primum eft, quod fit ritus,vel

ye t

caremonia , vel fignum externum & fenfibile3 fecundum eft,

Flani-

quod fit ex Deiinftitutione & mandato ; tertium eft, quodha-

Q orte

Wi du

beat annexam promiffionem gratiae juftificantis; fed hzec tria

reperiuntur in Baptifmo, adeft enim fenfibilis ceremonia,

tUl

át per ablutionem & invocationem fan&iffima Trinitatis.

-

ial

betur etiam inftitutio& mandatumChrifti.Joan, 3.JVifi quis vena-

p i

, & Matt, ult. Baptzzantes

(

tus fzferit ex aqua 65 Spiritu Santlo ch

E

605

Ü

46

DE SACRAMENTIS

Nihilo

€0$ 65c. Deinde habetur promiffio gratiae Matt. ult, Quz credi-

derit G5 baptizabus fueril, falcuus erit, Ergo

toiffeSact

mentum,

-

Bag:tifmgs eft Sacra-

qrdipa

QUESTIO i,

it inflitutus ante Paffionem

4 ng.tgfmu: fuer

Chrifi ?

Refp. Affirmativé, probatur, quia difcipuli Chrifti baptiza-

M

bant ante paffionem 5 ergo baptifmus antefuit inftitutus ; ufus

cramon

fusad G

enimfupponit in(titutionem , antecedens patet ex Joan, 3. ubi

diícipuli Joannisindignabantur Apoftolis dicentes ad Joannem;

bapiimy

Rabbi qui erat tecum trans Jordanem, cui £uteffimonium perbibui -

vetbortim

fli ,etiam bic baptizat , 69 omnes «ueniunt ad eum. & Joan, 1. dicit

epatos

homoe

Joannes Baptifta: Egobaptizo inaqua, biceft, qui baptizat ii Spi-

ritu $antlo, Confirmatur , baptifmuseft janua ad reliqua Sacra-

nismi

menta 5 fed Apoftoli ante Paffionem perceperunt Sacramenta

tift Jo

Euchariftize & Ordinis in ultimacoena, ergo prius perceperunt

puo/is

1

Hir A&

Sacramentum baptifnü.

E si*ï?o IV.

Tjtifmo

Qu

Quando [it inflitutus Baptifmus?

Refp. D. Thomas, Baptifrnum in quantum eft Sacramen-

d

tum , fuiffe inftitutumin Chritti baptifmo. Ratio eft, quia Sa-

cramenta ex fui inftitutione habent , quod conferant gratiam ,

W,

ergo tunc videtur aliquod Sacramentum inftitui, quando acci-

Át fs

pit virtutem producendi füum effedtum ; hancautem virtutem

I'RbI'HS'ng

accepit baptiímus, quando Chriítus eftbaptizatus; ergo tufc

elflarmi

Olüm j

ver& baptifímus inftitutus fuit ; quantum ad ipfum Sacramen-

tum, Min. prob.. Quia quo die Chriftuseft in Jordane baptiza-

Teritt

tus, conta&u fuo fanGificavit aquás , ut poffent effe materia

&6

baptifmi , &

Ütment

pe fajr;i&ifiïmæ Trvinti't'a;isï praefentiam deügpata'

QQBI:fO,Ij'mgo .

eRtitm c

g , f

Nihill

« ZN SPECIE. :

47

5 £l iers.

: N'i-hiïomfmüs Alii putænt verifimilius effe , Cfïri&uth- infti-

tuiffe Sacramentum hoc, poftquam à Joanne baptizatus, golle-

&f:;

i

í

Zgiï diffipulos- fuos

QUESTIO v.

27

Quod fít difcri

men inter baptifimum Joannie !

é» ChrifHi ?

2

ii optaz-

* *

Refp. Eft multiplex, nam r. Baptifmus Joannis non fuitfa-

tutos; uíüs

£ramentum , quianon fuitcaeremonia permanens , nec inftitu-

01 3. Ubi

tus ad fan&ificaridum , fed tantum ad preeparandos homines ad

|Joannem;

baptifmum Chrifti ; hinc non fiebat fub ulla determinatione

imerlibti-

verborum, z. Non habebat vinr conferendi gratiam ex opere

an, 1. dícit

operato, fed ex opere operantis, quatenus per humilitatis attum

hn p«

homo excitabatur àDeo ad contritionem. 3. Baptifmus Joan-

liquaSactte

nisnon imprimebat CharaCterem, unde fuititerabilis, 4, Bap-

cramenta

tifmus Joannis non fuit nsceffarius,, fed (ub confilio , fuitque

erceperunt

xro: folis adultis , & tantüm durante praedicationistempore;

Hinc AGor. 2. Baptizati à Joanne , dtbuerun.c iterum. baptizari

E

fti,

X

Ba p.cifmq Chri

"QqUESTI O YvL

Satramet-

en inter illos tres Baptifros fluminis, .

| ngäjif difcrim

flaminis , 65 fanguinis ?. ——

[l, quiaSa-

Refp. x. Nofter Baptifmus differt à Baptifmo flaminis,quod

t gritim,

fit factamentum conferensgratianrex opere operato , non ite-

yndo 4

mvittüter

rabilis, neceffarius etiam parvulis, remittens totam poenam

fed flaminis Baptifrnus non fit facramentunr, poffit iterari, fit

etgo t*

folum pro aduitis, conferat

at

gratiamr ex o p-ïerjcï operantis , nort.

remittat omnem poenam,

&

nelptizar

| Fefp, 2.à Baptifmo fanguin

t

$ d'ïf'r'erf,v quod hic nec fit- fa-

?fä matefïï

dégn

cramentunr , nec imprimat cliaracterem , nec fit neceffarius z

gratiam quidem ex.probabilr fententia confert ex opere ope-

jato , fed tantüm ex . privilegio, non ex inftitutione, Ca-

terum

Nihill

48

DE SACRAMENTIS

r agl

terumv Bäptifmus färiguïnïs delet remiffionem culpze & poehää,

prodeft parvulis etiam inutero matris exiftentibus , fupplet vi-

cem Baptifmi : patet Exemplo Innocentum , quos Ecclefia co-

l

lit pro Martyribus , quod fi tamen adultus effet (ibi confcius

peccati mortalis, quando duciturad Martyrium , debet elicere

3

Mp

a&um doloris & converfionis ad Deum.

racipua

o a

QU.ASTIO VII.

tibiles f

3*

pillis ,

Quid fit imateria Baptifmi,

bet fieti

Nota. Duplex eft materia Baptifmii , alia 'proxima,v alia

peicul

rtemota.

tenum

R

e

. I, Materia remota baptifmi, eft aqua ümplex & ele-

mentalis, patet ex Joan. 3. AVifi quis venatus fuerit ex aqua &5c.

j

Ratio à priori füumitur ex voluntate Chrifti , qui Sacramenta

inftituit eo modo,

uo voluit,

'Congruentia autem hujus

inftitutionis funt duze inter alias praecipuse, prima eft, quia

cum Baptiímus fit omnibus ad falutem fimpliciter neceffarius,

debuit inftitui in re communiffima , qua facile ab omnibus

EC

AW

haberi poffet, fecunda eft, quia per aquam , qua lavantur

quif

corporis maculze, apte repraefentatur ablutio peccatorum , quae

Jotehi

fitper Baptifmum.

Porró materia remota

licita eft aqua confecrata , fi haberi

eqo fi

vüj ]

oteft: valida eft omnis & fola aqua elementaris , quae morali

h

ominumaeftimatione fit naturalis & ufualis, eft putei, maris;

paludis, pluvize,

4

Refp. 2, Materia proxima baptifmi eft ablutio per aquam.

Ratio eft, quia hoc facramentum confiftit in ufu ; ergo ma-

tería proxima illius eft , quae performam & fignificationem ver-

Tup.

borum determinatur 5 fed haec forma ? Ego te baptizo :

fignificat & determinat actualem ablutio-

Wtrogr

| m ar

nem , ergo.

1 JOtotUm

Onfüen

QUE

ä

—N

1N SPECIE,

CHISIDSNIUSEENSU mUt amttrcomuepescnt

43

V yena,

Uppat v

QUZESTIO VIIL.

Clefiato.

Aconfcie

In quà parte corporis debeat fieri ablutio?

€t elicere

Refp, Ablutio debet fieri in capite. Ratio eft, quia illa eft

pracipua pars corporis , in quo omnes fenfus vigent , fufficit ta-

men ablutio facta in fcapulis , pe&ore,dorfo; quiaille funt no-

tabiles partes, & fecundum illas dici poteft homo fimpliciter

ablutus, de caeteris minoribus partibus, ficut etiam defolis ca-

pillis , cum AuGores varient, extra periculum mortis non de-

1mi, al

bet fieri in illisablutio. Unde Layman dicit hic cap. 3. ceffante

periculo talem ba

ptifmum faltem fub conditione effc repe-

lr & de.

tendum.

Apu 8j

*

Cramenta

QUAESTIO IX

m hujus

n ut vvaleat baptifinus , bomo deleat q]ä

dt, qui

perfetdó natus ?

Ceffatits,

ommibus

Re[p. Noneft neceffe, hominem effe perfe&é natum , aut

rantüt

ex utero matrisegreffum , ut validé baptizari poffit. Ratio eft

quiaetfi infans nondum fit egreffus perfe&é ex utero Matris ,

m, que

poteftablui , aliaque neceffaria ad Baptifmum poffunt applicari:

( haberi

ergo fi adfit debita materia, forma & intentio Mini(tri , poterit

» morali

validé baptizari.

j miris

Qu4ZSTIO X

| aquam-

An ablutiq in

baptifino debeat fieri pev immerfionem

10 fl*

4n per affufionem ?

m vet«

t :

Refp. Utroque modo valide & licité fieri poteft, Ratio eft quia

utroq; modo corpus veré abluitur per aquam, itaq; haecefttan-

tum accidentalis ceremonia baptifmi, qua pro temporum &

locorum varietate poteft mutar

&

j cft tamen cujufque Ecclefiee

confuetudo fervanda, Hinc.

G

Se-

Q

$o

DE SACRA/7MENTIS

apt

poraiïs

Sequitur 1. Si poft immerfionem infans moriatur in aquis

aufa.

eum validé fuiffe baptizatum , modo cum immerfione co-

extiterint forma & intentio baptizandi ; quia per immerfio-

Di

bilitet

nem falvaturratio ablutionis; quod etiam verum eft'; quando

fninifter ex malitia infantem immergit , ut fubmergat, modo

forma

delius

habuerit animum baptizandi , quia intentio illa Miniftri per ac-

cidensfe habet adrationem Baptifmi,

p p

Sequitur2, Sipuella ad celandum partum , animo bapti-

[üi ,

gt

gandiinfantemin flumen projiciat , valere Baptifmum, licet in-

fans in illo fubmergatur, Ratio eft, quia emerfio non requiri-

lüra

[

tur ad valorem Baptifmi ; nam ante emerfionem eft vera ab-

lutio requifitaad Baptifmum. Confirmatur , quia fi bono ani-

CCt,

1o minifter immergat puerum in fluvium ad baptizandum , &

bon

du

uer cafu elabatur € manibus & fuffocetur, nihilominus perfi-

ciet Baptifmum ; ergo fignum cf illum conta&um aquaz illo

l

taor

modo fa&um effe fufficientem ablutionem & materiam Baptif-

mi; quáre etiamfi fit per fe intentens,erit fimiliterfufficiens ma-

efft

teria, nam ratio ablutionis non variatur ex eo, quod vel

fens :

þ-gafu,

vel confilio emerfio non füuccedat immerfioni,

l

L

Etfiautem talis Baptifmusfit validus, eft tamen femper il-

etian

licitus, Ratio eft, quia innocentem :dire&é ac per fe occidere

i

nunquamlicet ; talisautem projeGio per fe ac dire&e tendit ad

Inot

infantis occifionem , quare ne eo quidem cafu licita eft, v. g. fi

N6,

Tyrannus infantem occifurus fit , &infans alio 1nodo baptizari

Mu

non poflit , fed hinc oritur,

Á

CO

QuS T*I'þ*o*f XxL

n liceat baptizare egrotum agonizantem , cui Bzþf[ümfs

probabiliter accelerabit mortem ?

Refp. Affirmativé. Ratio eít , quia Baptifmus ex uria parte

-eft tantiim caufa per accidens mortis, ex alia parte eft obligatio

procurandi tali aegroto falutem aeternam in ejus amittendae pez

acot-

xiculo eonftit;u*tofï ac proind'e poteft tunc & debet exigu

pora-

*

||

a

|

L

. 4N SPECIE. -

t

]t inaquis

poralis vitae ufura negligi, majoris.

P

fpiritualis ia&uräe cavendæ

FIOHB (0-

caufa.

Aümerln.

— Dices, Ergo etiam licebitinfantem mox à Tyranno infalli-

» QUaxdo

k

biliter trucidandum projicere in flumen cum pronunciatione

g&t, fnodo f

formzae & animo baptizandi ? cum enim infallibiliter longe cru-

delius . per Tyrannum occidendus. eífe íciatur , quam

Iltr]yer

per proje£tionem in fluvium , qua ipfi falus aeterna procura-

imo bqpti- d

tur , adeóque fumma . potius fiat gratia, quam injuria , nom

m licetine

videtur fubeffe caufa cur non liceat ,

præfcr;im cum nen fita-

0n requiri

lius modus ipfum baptizandi,

[ vera d- d

bono ani- ]

Refp. Negoconfequentiam, five illatum. Ratio, cur non li-

ceat, poteft effe hzec: quia non funtfacienda mala,uteveniant

andm, & d

bona ; eftautem malum intrinfecé occidere innocenter

n dite-

Jnus perfi- J

&6 & per fe.

naque i ]

InfIas. Quid ergo f.

aciendum cum eo, qui ob baptïfmüm

am Baptil- E

moreretur, ut fi quis v. g. inextremo vitee periculo conftitutus

ficiensmae

eflet baptizandus aquá venenatá, quia alia. non effet. prae-

] vel cafü, .

ens ?

femperil-

Paludanusputat talem debere baptizari , quia falusanimze

b occidete

etiam vitde temporali eft praeferenda. Sed melius refpondetur,

fi non potett fieri ablutio in tali parte corporis, ubi periculum

etenditad

|

mortis eft , non debetbaptizari , fi praefens fit periculum mor-

TA

tis , imó baptizans irregularisfieret, Nec valet argumentum

obaptan

:

Paludani, quia non debemus falutem animze praferre faluti

corporis , nifi per media licita ,aliàs liceret etiam praegnan-

i

,,; t€m & in periculo vitze conftitutam interficere,, ut puer

poflet baptizari ; non enim funt facienda mala,

ut eveniant bona,

j

H

)e(

| umpäïïä

|

-

ä

tgblingfü

|

&i

ende ye

x

jgac" p

G 2

PUE&'

QUE

42

um

DE SACRAMENTIS

HEEPHDENEEUTE

P du

[ r d

QUAXSTUIO XIE

lutionis ,

verboruit

nabaptiz

,An liceàt occidere. 2Mulierem pregnantem jam morte

damnatam , fi rationabiliter timeatur , quod ex' dilatione

fonam ve

Jupplicià , infans cervtó fit moriturus ante

tiganit !

naíévitatem ?

j ottit

. Ratio dubitandi eft, quia leges civiles volunt, ut expedte-

loquend

ergo Qat

tur tempus partus , ut poftea afficiatur fupplicio, juxta l. prae-

seecin

nantem, ff, de poenis, nihilominus

Refp. Licere, imóetiam expedire, ut ita fiat, Ratio eft , quia

&f primi

Es

in cafu propofito ceffat adzequatus finis legis, qui folum eft, ut

Dia

confulatur bono prolis ; ergo fiexdilatione fupplicii non con-

fe innon

fulatur, fed potius infigniter noceatur, oportet tunc agere

v

contra legem, cum aliunde Matri nulla fiat injuria , utpote

fpontj

qua fupponitur jam damnata ad mortem 5 atqui ex dilatione

vilcgt

fupplicit non confulitur proli, fed potiusip: infigniter incom-

*TO Hii:

modatur, quia fic exponitur manifefto periculo vitze corporalis

eeretr

& fpiritualis ; ergo, non licet tamen pragnantem innocentem

tiarqu

eccidere , quia fieret injuria matri,

quiul

QUJESTIO XIIL

diàm)

o

Ciutit

Que [it forma Baptifmi,

Refp. Forma Baptifmi in Ecclefia Latina eft : Egote bapti-

zo in nomine Paíris 65 Filii 65 Spiritus SanBi, Amen. in Ecclefia

Graeca ; bapticetur fevcvus C brifli innomine Patris &5 Filii 65 Spi-

vitus Santli. Amen, Porro quinque funt; quae fignificantur in

prolatione formae hujus, juxta qua valor ejus expendi debet.

fe

1, perfona baptizantis, faltem implicité; quod in forma Gra-

tempon'

corum non negligitur , cum TO baptizetur , idem valeat ac

US Sqte

bapticetur àme. 2,a&us baptizandi : Tum ex praecepto Chri«

flolis q

fti : baptizatites eos 65c, Tum quia neceffe eft, ut performam

otto t

fignificetur effe&us facramenti mediante a&ione Miniftri ; fed

IC[pe&u

In aDs»

TOi

hac eft ablutio; ergo vMiniüer debet exprimere a&tione

utio-ï

—N

p

IN SPECIE.

$5

lu&ïonïs , imó nifi

exprimatur, non erit determinatus fenfus

verborum , cum ablutio ad variosfines poffit referri. ;. Perfo-

7 hfe

T baptizanda : quia uti ablutio , ita & forma circa certam per-

i(ote

fonam verfari debet, patetqueex iifdem Chrifti verbis : bap-

tizaníes eos, G5c. 4, Unitas divinae naturze: quod fit per voces

in Nomine, — s. Trinitas perfonarum 5 quiain lege nova per fe

Fape.

loquendo , fides explicita Trinitatis eft neceffaria ad falutem ;

tl pra.

ergo cum Baptiímus fit Janua Ecclefize & fundamentum fidei ,

debet in eo fieri. expreffio fanctiffimze Trinitatis ; haec enim

eft primarium fidei no(trae ob

tfb quis

je&tum & caufa principalis effici-

mell, t

ensregenerationem fpiritualem.

f10f. Cofi

Dices, In attibusApoftolorum leguntur Apoftoli baptizaf-

ncagere

fe in nomine Domininoftri Jefu Chrifti. Ergo non eft neceffe,

ut in forma Baptifmi exprimantur diftindée tresPerfonae. . Re-

, ütpote

fpondent alií

dilatione.

qui Apoftolos olim hac formá ufos ex fpeciali pri-

F icom-

vilegio,

Alii dicunt , quod in forma Baptifmi Apoftoli ad

orporalis

TO Filii addiderint, ejus Tefu Chrifti , ut nomen Chrifti red-

XCentem

deretur illuftrius.

Alii dicunt ín nomine Curifti, effe

bap-

tizare authoritate Curifti, fine Bap

tifmo à CHrifto inftitutos

quod ultimum videtur effe probabilius , eodem modo explica

di&um Nicolai Papze,vel dic illum, quoad hoc tantum fuiffe lo.

cutum, ut do&torem privatum.

lrbl

QuX£ESTIO XIV,

Ecdefia

ip-

|

'Quis fit AMinifler Baptifiai?

ntur in

|

j debet

Refp. 1. Minifter Ordinarius ,

five fufficiens pro omni

tempore ad v

4 G-

—

lus Sacerdos

alidam & licitam admiftrationem baptifmi eft fo-

Jet aC

jurisdi&ionem habens, und, Matt. ult,

folis Apo-

yChr

ftolis di&tum eft : 4ocefe omnes

genbes baptizantes eos C9c.

m

porro talis ordinarius baptifmi

Minifter.eft quilibet Epifcopus

refpecu fuae Dicecefis

il

tochia,

; & quilibet Parochus refpe&u fuae pa-

] 30*

|

Touo

G';

Rep,

$4

DE SACR AMENTIS.

Reéfp. a. In-neceffitate Minifter validus & li-citaä. baptifmi

dorum ,

vel ob &

poteft effe omnishomo ratione utens, fi potfit loqui: & ablue-

re. Ratio eft voluntas & inftitutio Dei, dequa nobis conftat

cerdotel

ex perpetua Ecclefize praxi & confuetudine, femper enim ufi-

c;[iitate

tatum fuit, ut etiam Laici in neceffitate baptizarent, ut patet

ex Tertull.lib. de Baptifmo, cap. 17, Congruentia autem poteft

effe.haec : quia hoc Sacramentum eft omnibus ad falutem ne-

ceffarium 5 ergo ficut propter hanc caufam fuit inftitutum i

snateria communi; quae facilé ad manum haberetur , ita a

quum fuit, ut àquolibet faltem in cafu neceffitatis adminiftrari

poffet, neque id folum eft intelligendum de neceffitate extre-

Ri

ma , five de articulo aut proximo periculo mortis, fed etiam

ma D

jn quovis periculo,in quo fit dubium, utrum ante mortem fit

Qindr

adfuturus Minifter alius magis idoneus , quáre non debet an«

Yente .

gi obftetrix, qua in fimili vero periculo baptizavitinfantem ,

jUPNE

licet hic parum poft omne periculum evadat 5 alias enim ni-

fe ifu

tmis fzepe accideret, ut propter fcrupulos & cunGationem a-

W

nimz parvulorum perirent,

Quod fi tamen adíint plures,

t

D

qui baptizate poffunt, fervandus eft ordo inter eos,qui adfunt,

ita ut fi adfit Parochus, debeat hic cuilibet alteri praeferri fub

tdali

peccato mortali ; quia Parochus juxta praefcriptum Ecclefize

i Wi

um fuccedit quili-

eft proprius Baptifmi Minifter, poft Paroch

fm d

betalius Sacerdos ; poft hunc Diaconus.

Similiter Clericus

i vil

praecedit laicum , vir mülierem 3 nifi forte mulier noverit

melius modum baptizandi , ut folentobftetrices ( quae proinde

examinari & approbari debent à paftoribus) vel alia jufta caufafit,

ut quia virum ad parientem ingredi non decet ; hinc etiam

colligis interdum expediens efle, ut e. g. Obttetrix baptizet,

etiam praefente Parocho ob decentiam, dum fcilicetfoetusnofi

Í

&

poteft integer ex utero Matris educi.

Coeeterum poteft Parochus folemne Min

ifterium Baptifmi

Tüater

[

committere cuicunque Sacerdoti, veletiam Diacono, quando

adeft caufa rationabilis:; caufa autem rationabilis

hic eft,

Veríta

ptizan-

himg

guando Parochus non poteft vel ob multitudinem ba

dorum

m

IN*'SSECIE;

ISbtifmi

dorum , vel ob excommunicationem ,. vel ob infirmitatem "

i& ilue.

J5 Confat

vel ób aliud juftum impedimentum per fe , aut per aliumSa-

enitm df

cerdotem ba

ptizare , licet þaptizandi non fint in extrema ne-

OC patet

gefiitatc. '

Cmpteft

UCC 1

QUAESTIO XV.

tittumíe

It , ita a-

An aliquis ín neceffitate. po[fit fe. ipfum

Jminittrar

aptixare ?

(ate extre«

ed etiam

Refron. Negative, Prob. z, .Quia partïcüla TE , iri for-

nortem f

ma Baptifmi defignat perfonam ab ipfo baptizaánte realiter di-

fin&am ; ficuti particula TE, in forma abfolutionis ab abfol-

debet ati

in&intem,

vente ; ergo forma fenfus fubftantialiter mutatur , fi dica-

s ehit fie

tur , ego me baptizo &c,

Prob. 23.

Quia nemo poteft

fe ipfum generare ; ergo nec fe ipfum baptizare , deinde

tiofiem 4«

jt plutesy

ipe CHRISTUS non à fe , fed à Joanne voluit . bap-

tizari.

1 adfont,

Dices, Poteft aliquis fe ipfurn communicare 5 ergo po-

ferti ub

teft aliquis fe ipfum baptizare, Refpond. Si haec confequen-

1

j Ecdefiae

tia boria eft , Ticebit fic argumentari * poteft aliquis fe ip-

edit quili

fum cibare

: Qericut

5 ergo portef'c aliquis fe ipfum generare , quid ti-

r noverit

þ-i- videtur ?

e proinde

QUAESTIO XVI

acaufilt

inc etut

n duo poffint fimul unum baptizare, ut cauje ——

baptizet j

partiales ?

tetusof

|

|

Senfus quaeftioni:

5

imateriam , alius forriam ?

; eft , an valeat Baptifmus, fiunus ajppïi'cet

:

Bg);ifm.l

, gindo

Refp. Negativé, Ratio eft, quiaim hoccafu non fubfiftit

veritas verborumi , fi enim alius abluat & non ego , non pot-

hic & |

gapïflü'

fum ega vex:ödicere. s. DO te ïab*luaä.: :

d

Dices,.

$6

. DE SACRAAMENTIS

g t

Teltateitetoeme um

Dices, Ad veritatem hujus propofitionis , Chriftus non

qoníecrat

formam.

requifivit plus, quam homines requirant, ut dicant , egohoc,

imultist

aut illud facio ; atqui ad hoc fufficit me alteri mandare , ut

abluat , eo enim ipfo dicor abluere, quemadmodum dicitur ille

fimuLabl

aiolvit,

eedificaffe domum , plantaffe vineam , qui ea juffit ; ergo fi

efecvai

ego dicam famulo , abluetuhunc, & ille faciat, potero ego

tur gtav

cum veritate dicere: ego hunc abluo, feu baptizo : ergo non

D

eft neceffe , ut immediate per fe ille, qui profert formam,

i

EU

adhibeat phyficé materiam, Confirmatur , quod quis peralium

deret àc

facit, perinde eft , ac fi faciat per fe ipfum.

faretut

Refp. Tranfeat Major, fed nego Min, tam parum entim ve-

V eet

rum eft me abluere, fi imperem, ut alius abluat, quam parum

B !

verum eft me faltare, currere, ridere&c.fi imperem, ut alius

dereáq

faltet, currat,rideat &c, quareillamregulamjuris, quod quis

dete

per alium facit , perinde eft , acfi faciat per feipfum, intellige

folummodo , nifi

hj

excludatur alienum,

Apfius perfonae opus determinetur àlege; &

tum in

N

0

QUJSTIO XVI.

tiiqui

n duo poffit fimul unum baptizare, ut

€fi tor

fot4les ?

..ca»zJZe

dei

Vutetn

Refp. Probabile eft , quod poffint. Ratio eft, quia tunc

wien

duo concurrunt ad baptizandum ut caufze totales , quando

tdlg,

quilibet abluit fufficienter & verba formae profert in fingula-

divej

ri, Egoíte Baptizo &c. &quifque illorum intendit baptizare,

quop

five alius baptizet , five non; atqui in hoc baptizandi modo

nihil deeft ex iis, qua ad effentiam baptifmi pertinent ; quia

üs&

quifque eft fufficiens Minifter baptifmi circa fubje&um capax

ut fuppono 5 quare ergo baptifimus non erit validus ? certé

Theologi paflim «concedunt , multos Sacerdotes poffe

confecrare eandem hoftiam , fi nimirum omnes fimul ver-

T

(tm pa

ba confecrationis proferant , ut folet fieri in Miffa Ordi-

nationis , in qua Sacerdotes noviter ordinati fimul

defide

conic-

IN SPECIE, —

37

-

fifms ftoy

confecrant cum Epifcopo , dummodo fimul eodem inftanti

epolyr,

formam abfolvant : ergo etiam concedi debet , baptifmum

fïfc, ut

àmultis valideconferri poffe modo pradi&o ! fi autem non

Wtur jl

fimulabíolvant, is tantum confecrat , vel baptizat, qui prius

abfolvit, Etfi autem ex probabili fententia talis baptifmus

390 ff

L2

effet validus, effet tamen illicitus , quiafaltem in eopeccare-

180 f0N

tur graviter contra ritum Ecclefiz,

Ofmam,

Dices, Implicat eundem effettum fimul pendere à dua-

bus caufis totalibus, nam talis effe&us penderet & non pen-

beralium

—

deret à qualibet harum caufarum, Pendercet, quia abilla cau-

enim ve.

faretur; non penderet , quia finequalibet divifim effe poffet,

& etfet re ipía, modó una influeret eodem fuo influxu totali,

1 pirum

Refp. Negoimplicare, verum enim effet illum effettum pen-

) ütalius

ugdquis

dere àqualibet harum caufarum ; fed falfum fimul non pen-

dere.

intellige

Auflas. Tlle effe&us adhuc effet, fi una caufa totalis tan-

dege, &

tum influeret, Concedo. ergo ab altera caufa non pendet,

Nego confeq. pro intelligentia hujus,

Objfer:va. Aliud eft abaliquo pendere, ideft, effe viillius

tanquamcaufze fuz; & aliud pendere neceffario ab eodem, id

eft, non effe nifi vi illius. Secundo modo implicat quid pen-

f

dereàduabuscaufis totalibus, ut paffim conceduntde actibus

internis; at primo modononimplicat, poffum enim, ut ex-

Uja tuftC

s

perientianotum eft, aliquid facere propter diveríos finesto-

quando

finguli-

tales, quorum quilibet fufficienter movet, & idem poteft ob

diverfas caufastotales excommunicari ; quotque funtin ali-

ptizitt,

quo peccata mortalia

» totfunt caufae totales privationis pra-

d modo

ti& & gloriae,

t qu'm

QUJIESTIO XVIII

n captt

! cet

Quis fit [ubjeum capax Bapti[mi ?

: po/fa

jl &t

Refp. 1. Omnis& folushomo viator nondum baptizatus,

tam parvulus quàám adultus eft fübje&um capax baptifmi , eft

| OI'dl

de fide , & colligitur ex cap,ult, $, Matth. Eunfes docete omnee

fimi

(v

gen-

$$

DE SACRA AH EN TiS

l !"

fpo!iari n

gentes , baptizanter eos, &c, Ratioautem eft, quia omnes ho-

gam noc

mines ità àDeo creantur , ut capaces effe poflint fpiritualis

falutis, ac vitae aeternae: Salus autem & vita aeterna homini-

eulo Apo

yic, u

bus poft Evanggl-ii promulgationem ordinarié non contingit

Diri!

fine baptifmo, juxta verbum Chrifti Joan. 5.. IVzfi quis venaíus

mottis f

füeritex aqua 65 Spiritu SanGo, non poteft introire vegnum Dei.

bus, f4

Refp. 2. Si puerinter baptizandum, nondum finitáformá;

moriatur, baptifmuseft nullus. Ratio eft, quiaantequam for-

(piriiuaï

tat er'

macomplebatur, baptizandusnon erat amplius viator & fub.

infans !

je&tum capax baptifmi.

Refp. 3. Non valet baptifmus iteratus , ideóque uterque;

Oa

KEcceli

tumrebaptizans, tumrebaptizatus, peccant mortaliter, fiunt-

que irregulares, & in jure civili fübjacent poena mortis ; quas

velit ial

N

tamen poenas non videtur incurrere, qui etfi fine jufta caufa

reefei

rebaptizat füb conditione : quia intelliguntur de baptifmo

abfoluté dato , quando moraliter conftat , priorem baptif-

& p

tationi

murm fuiffe validum , ita Layman.

Reff. 4. Si dubium fit , aninfans vivat, baptizandus eft

quía hc

fub conditione,

-

[petr

o

nis fl

Ratioeft, quia cum talis i

nfans probabiliter adhuc fitfub-

je&um capax baptifmi , non debet illi baptifmus denegart,

perptt

tos n

fed faltem cum conditione conferri , quia per conditionemr

cavetur injuria Sacramenti ; & ex altera parte confulitur,

fis (

wrenl

uantum fieri potett, infantis faluti, fiille adhuc fit viator,

Refp. g. Valid& baptizatur , quem Minifter putat effe

IN

alium , aut licetfit puella, quam putat effe puerum. — Ratio

füeth

filíos|

€ít , quia intendit baptizare praefencem ; aliudeft in Matrimo-

nio, quia intendit contrahere cum illa, quam putat.

Refp, 6. Etfi Ethnicorum £lii invitis parentibus bapti-

zentur validé, ordinarié tamen id non eftlicitum,

Ratio eft,

quia vel poft baptifmum abftrahuntur, vel illis reftituuntur5

Ri

neutro niodo eft licitum invitis parentibus baptizare j ergo

fur;

a

Min. prob. fi enim abftrahuntur , fit illis injuria, namagitut

&ontra jus parentum, quod habent infilios , & quo inviti

veldi

po-

IN SPECIE;

$9

—M

mþes hO'.

fit injfü'ria Sacramento,

fpoliari non poü'üntt; fi refticuuntur,

Ditittalig

nam hoc exponitur periculo irreverentiae

, ipfique filii peri-

Jonini

culo Apoftatiz, quod fine infamia Chriftiani nominis fieri ne-

unde Ecclefia nunquam id fieri volunt.

oD ngit

quit ,

fi infans fit conftitutus in certo

di777.

Dixi Ordinarieé. Nam r.

4 def.

mortis periculo

, tunc lité poteft baptizari invitis parenti-

bus, tiam illa incommoda tunc ceffant ,

& propter infantis

Jf

fpiritualem neceffitatem non cenfetu

r gravis injuria , fi ad

or&tds.

tam exiguum tempus jus Patrisviolatur. 2. Pofito, quod

infans five jufte five injufté à parentibus infidelibus fit ab-

ütetque,

ftra&us, neque reftitui poffit, tunc licité baptizatur, quia

Ecclefia fuccedicin locum parentum.

3. Siunusparentum

Cf Hünte

s; quis

velit infantem baptizari , altero recufante, aut relu&ante ,

fla cauía

tunclicetbaptizare , quia jufta ejus voluntas injuftae alterius

vptimo

raferendaeft , maximéin favorem prolis innocentis & fidei.

1 baptil-

4« Si probabiliter colligi poffit, infantem perveniffe adufum

rationis, tunc invitis parentibus baptizari debet , fi velit;

dus eft

uia homo nfum rationis affecutus, in iis, qua adfalutem

fpe&ant, debet effe fui arbitrii, in dubio autem de ufu ratio-

Cfitfüb.

nis, fufficit effe feptem annorum.

j» Si Ethnicorum filiifint

perpetuo amentes, tunc invitis illis debent baptizari; quia

negati,

tales non poffunt in perpetuum fpoliari omni remedio falu-

tionent

(ulitüf ;

tis. 6. Siparentes Ethnici funt cuamancipia , invitis etiam

IOT

parentibus licité baptizari poffunt, quia tunc filii, quos gene-

tat elie

rant, tui potiusfunt, quam illorum, 7. Si parentes aliquando

Ratio

fuerint baptizati , vel uterque velfaltem alteruter , eorum

filios baptizare licet ; quia tunc Ecclefia jus in eos habet,

am'mþ

QUAESTIO XIX

; b*lptïd

o ell

n etiam AMon[hra baptizari po[Irnt?

anti^

,Refp. Monftra eífe duplicis generis , nam z. Quaxdam

, p

funt , de quibus dubium eft, an fint homo vel bettia &c,

gitut

!

2. Quedam funt, de quibus dubiumeft, an (int unushomo,

i

jpritl

velduo, Circapriora dico;fi preecipuz partes finthumanz,

p

2

V. g.

6o

.DE SACRAAENTIS

COU Dehelrenemy

V. gt. capüt , pe&us &c, debent baptizari, quia po

tiffimae

i

ille partes fupponunt fubefle animam rationalem 5 quod

tonfit

etiam poterit dignofci exoperationibus, Siveró pracipuae

homo|

artes referant formam beftiae, non debent baptizari , nifi

f0; &l

forté fubfint aliqua figna , ut fub conditione baptifmus con-

pullutm

feratur.

zirca poftertora dico, fi ex diverfitate operationum

joum

conftet effe duos homines , v, g. fi unus dormit, alter vigi-

[

lat, tuncbaptizari debentdiftin&is ablutionibus & verborum

alicut.

formis ; aut certé in cafu neceffitatis dici debet : ego vos

p

letim

baptizo&c, Siveró dubium fit, anfitunus homo, velduo,.

tuncunus abfoluté eftbaptizandus, alterfüb conditione, v.g.

ration

Si tues homo;vel finonesbaptizatus, egote baptizo &c. haec:

temil

fieri poffunt, quando duo fünt capita, & unum corpus,

[

QUESTIO XX.

/w;rpï

& hw

Qui fint effe&us Baptifmi?

quiai

thine

Refp, 1.. Baptifmusconfert homini gratiam juftificantem;,

fi fufficienter fit difpofitus, Ratio eft, quia homo per Bap-

quis

lia del

tifmum fpiritualiter renafcitur ; ergo accipit novam vitam

MT

fpiritualem , quam anteanon habebat ; haec autem vita ni-

hil aliud eft, quàm gratia juftificans, ergo.

fibero

Refp. 2. Baptifmus veretollit peccatum Originale, Ratio

evads

Á

eft, quia Baptifmus confert gratiam juftificantem ;. fedpec-

catumOriginale nequit confiftere cum hac gratia ,. quia haec

NiUs.

eftvitaanimas nequitautem fieri, ut eademanima fit fimul

quye

viva & mortua.

Cato

Refp. 3. Baptifmus tollit omnia peccata mortalia ante

dolor,

commiffa , fi homo fit fufficienter difpofitus.

Colligitur ex

Chrif

aliasm

illoA&or; 2. Bapticeturunusquisque cvefIrum in vemiffionem pec-

Wt lib

catorum cveffrorum , &5 accipietis donum Spiritus Sanili, Ratio

autem eft , quia ficut homo per gratiam Baptifmi eft filius

R

Dei, ita per quodcunque peccatum mortale eft filius Dia-

Itm,

boli; fed nequit homo fimul effe filius Dei & Diaboli , filius

fupta,

amoris, & irse ; ergo,

poteft

Refp.

:

6t

zg SPECIE.

Dutiffmas

Refp. 4. Baptifmu setiam tollitomnia peccata venialia, fi

1 3 quod

non fit impedimentum ex parte fufcipientis.

Ratio eft, quia

us

homo per Baptifmum fpiritualitergeneratur, & fit novus ho-

ui, nj B

mo, ergo nihil retinet pertinensad veterem hominemn , ergo

IDson. H

nullum peccatum retinet, Huc referri poteftillud.2. Pet.2; v.2,

Tionp d

ficut modo geniti infantes.

alter Yei- d

Refp. $. Baptifmus fimul remittit omnempoenam , quae

Verborum

Patet ex

alicui: pro: peccatis jufto Dei. judicio imponitur.

* 60 vos

;

perpetua traditione Ecclefize , quae nunquam baptizatis fo-

) velduo,

letimponereopera fatisfactoria., eo quod omnispoena, quae

i, vg. d

.

ratione illorum peccatorum erat debita , perbaptifmum fit

okchec 7

remiffa,

pus

Dices. SiBaptifmus tollit omnem poenam ,. ergo injufti

funt principes fufpendentes furem , aut latronem ob furta

& latrocinia ante Baptifmum: commiffa,

Nego fequelam,

quia duplex eft poena ; altera conftituta àDeo; altera ab.ho-

ficantem,

mine, Prior tollitur in Baptifmo, non pofterior, & meritó,

yperBape |

quia- ficut bomines fcandalizati funt per publicam culpam,

am.vitam.|

ita debent edificari per publicam poenam.

z, Quia multi

mita ii

peccarentimpunéante Baptifmum ; fipurarentfe forepoftea

liberos ab omni poena civili, z. Multi fi&&accederent, ut

, Ratio

evaderent füpplicium humanum,.

Refp, 6. Baptifnusnon liberathominem à poenalitatibus

;

(edpec-

uahec 3

ujus vitze , eft autem poenalitas defe&us quidam naturze,

qui per fe oriturex principiis natura , & peraccidensex pec-

afimd ;

cato primi parentis, ut v.g. paffibilitas corporis ,. morbus,

talía at

dolor, concupifcentia, fames, fitis,mors.. Ratioautem,quare

lieiti( 6X

Chriftus noluerit eas tollere per Baptifmum , eft hec , quod

jgnt pec

alias.multi vellent baptizari, non tam ut falvarentur, quam

ut liberarentur à miferiis hujus vitze..

3

|NÜ

e fs

Refp. 7. Baptif(mus etiam confert gratiam Sacramenta-

lem, & imprimit Chara&erem, Utrumque patet ex di&is

iliu.'ma'

fupra. Tandem homo per füfceptionem Baptifmi fubjicitur

j, fs ]

poteftati & jurisdictioni Ecclefiz,

1,, Quia per Bapüfmum

3

tan-

]

62

DE SACRAMENTIS

PuREUSAUMMePEDO

at

tanquam perj

änuam ingreditur in Ecclefíam : ergo debet

qutem

fubeffe Pralatis Ecclefiz.

2, Per Baptifmum fit membrum

inagult

Chrifti, ergo debet fubefle cap

iti feu Vicario Chrifti. ET fi:,

hij

ovis Chrifti, ergo debet fubeffe paftori.

&

lame

poü un

[l

UEZSTIO XXL.

uml

n Baptifmus fit nece[Jarius. ommi bomini

*

tiecelfa

4d [alutem?

tium dl

o

Refp. 1. Baptifmus extra cafum Martyrii reipfa fufceptus

elittr

eft medium ad falutem fimpliciter neceffarium pro parvulis

& ufum rationis nondum affecutis. Eft defide , &apertécon-

AW

ftat ex di&o Chrifti, Joan. 3. JVifi quis renaíus &c. — Ratio eft,

lifica

fim p

|

quia per Adam parvuli mortalitatem & damnationem incur-

rerunt nafcendo, ideó per Chriftum falutem fuam confequi

hes, q

debent renafcendo, hoc enim medium inftituit Chriftus in

R

deind

lege nova , quod in patvulis extra cafum Martyrii fuppleri

yerit,

nequit: nam ii non poffuntfalvari ex opere operantis 5 ergo

folum ex opere operato,

tf

Refp. 2. Baptifmus re ip

fa vel voto fufceptus eft.medziumþ

tolog

ideu

neceffarium falutis proadultis & ratione utentibus. Et etiam

de fide definitum in Trid, Seff. 6. .Can. 4. acceditperpetua Ec-

filo;

clefiae traditio & omniumconfenfus,

Ratio eft, quiaomnes

In

nafcuntur in peccato Originali, & filii ir ; ergo indigent ali-

quo medio , quo fiant liberi5 fed medium in lege nova nott

"n

eft aliud, quam baptifmus,cum in eumt&inem à Chrifto fit in-

ftitutus , ideóque 1. Petri 1. v.2. comparatur arca Noé , qu&

[ 'qx

receffaria fuit ad falutem corporis; ergo.

j

Dixi: Voto fufceptus; nimirum pera&um conttitionis,

(ur

vel amoris Dei perfe&ti ; qui vim habet juftificandi. Ita paffim

docent Theologi.

$i

Nibilominusfi quzratur, an Baptifmusfit omnibus necef-

tt(ira

farius ad falutem? Refpondebis ad evitandas tricas aptiffime

Chriif

hocmodo: Baptifímus fluminis ve

lin revel in fuo vicario fut-

Ejus

Tütap|

ceptus eft medium neceffarium omnibus ad falutem.

aureql

IN SPECIE.

65

A debet

autem vicarium in parvulis eft folus Baptifmus fanguinis ; at

Knhrum

inadultis vel Baptifmus flaminis, vel fanguinis,.

'! 31Flf

Refp, 3. Bapti(mus in lege

nova. neceífarius eft adultis,

etiam ex necelfitate preecepti,

Ratio eft, quia Apoftolis ira-

pofitum eft praeceptum baptizandi alios ; ergo aliis impofi-

ïr

tum eft praceptum fufcipiendi.Baptifmum , deinde quod eft

neceffarium tanquam medium.ad falutem ,. id etiam neceffa«

rium eft ex praecepto; fi pofitio ejus fitin noftra poteftate.

fufceptüs

*?

Porró.hoc praeceptum non obligabat , nifiquando Evarr-

parvulis

elium fufficienter fuit promulgatum ; itaenim aperté dicit

etté cofte

'Trid. Seff,6, c.4. Poft Evangelium promulgatum neminem ju-

Ratio ell

ftificari fine Baptifmo , exiftimant autem Authores , folems

m incut-

nem promulgationem Bapti(mi fattam fuiffe in die Penteco-

coníequi

ftes , quoS, Petrus A&or, », publicé Jerofolymis pro concione

ritus i

dixit: Ponitentiam agite, 65 baptizetur unusquisque cvefIrum. Alias

füppleri

|

deindé nationesobli

avit ,.quando promulgatio ad.eos per-

yenit,

Hinc cum C

b

tis, eLQ

riftus dixit Joan. 3« Mzfrquis venatus fue-

rií &c, Non fuit tunc promulgata lex Baptifmi , fed privato

medium

€olloquio infinuata ejus neceffitas füo tempore vim habitura ;

retiam

ideóqueante mortem Chrifti Baptifmustantum fuit fub con-

etua Ec-

filio, & non fuüb praecepto.

ii omnes

. Froponuntur Canones Concilii Tridentini ex

gentdli-

jora f0f

f

Seff. 7, de Baptifmo.

(lo fitim

£, que

Canon, L,

T quis dixerit , Baptifmum Jöannis-*liabuitïä-e«andem« vins

eriíonis

cum Baptifmo Chrifti; anathema: fit.

(jpa

Canon IL.

Si quis dixerit, aquam veram & naturalem rion effe de ne-

TA

eeífitate Baptifmi ,. atque ideó-verba illa Domini noftri Jefu

J

[j*

Chrifti ,. nifi.quis renatus fuerit ex aqua & Spiritu fan&o , ad

irjoMe

metaphoram aliquani detorferit. anathema fit..

J

fjus

Canon

aucm

64

DE SACRAMMENTIS

p sadi

d

GORSEMESERERUT

i(Canon . 111,

Si quis dixerit, in EcclefiaRomana, quae omnium Eccle-

$iquis

fiarum Mater eft & magiítra, non effe veram de Bapti(mi Sa-

(ei recott

€ramento do&rinam 3 anathema fit,

gidlia &tl

Canon IF.

Si quisdixerit, Baptifmum, quietiam datur ab hzereticis

Sjqui

in nomine Patris, & Filii & SpiritusSan&i, cumintentione fa-

NG

ciendi , quod facitEcclefia, non effeverumBaptifmum ; ana-

thema fit.

4d pænit:

Canon F.

Si quis dixerit, Baptiémum liberum effe, hoc eft

Si qui

* snonrn:f

qu Chei

ceffarium ad falutem ; anatbema fíit.

anathet

Canon F.

Si quis dixerit, b aptizatum non poffe , etiamfi velit,;gr,a-

tiam amittere ; anathema fit.

f/ui

bert, f

(Canon V1l.

& pxopt

Siquis di-xerit;baptizatos;pcr'quftiï'mum'ipfum"fdliustan-

ebapti

tum fidei fieridebitores , non.autem univerfae legis Chriftis

€03 ff

anathema fit,

(Ca4non vVIIT,

s

fj um

Siquis dixerit , baptizatosliberos effe ab omnibus fan&ee

Ecclefize praceptis

, quz velfcriptaveltradita funt, itautea

Si q

obfervare non teneantur, nifi

fe fua fponte illis fübmittere

leveit

Patriiie

voluerint; anathema fit,

Canon T1X.

& ubi (

t&C alía

Si quis dixerit , ita revocandos effe homines

ad Baptifmi

DE YT

füfcepti memoriam , ut vota omnia , qua poft

Baptiímum

fiunt vi promiffionis in Baptifmo ipfo jam fadtee , irríta effe

intelligant, quafi perea & fidei, quamprofeffi funt , detraha«

tur, & ipfi Baptiímo ; anathema fit,

Canoh

1N SPECIB,

aucnemRe a R GUEU

—*

Canon X,

h E.

Siquis dixerit, pecca

taomnia, quz poft Baptifmu

m Hunwt',

tifmis.

fo13 recordatione & fide

fufcepti Baptifmi vel dimitti, vel ve-

nialia fieri ; anathema fit.

Canon XL,

hætäl*lïg

ntione j;

Si quisdi

xerit, verum & rité collatum Baptifmum iteran-

&dum effe illi ,

qui apud infideles fidem Chrifti negaverit, cum

m , atj«

ad peenitentiam convertiturs anathema fit,

"Canon .XII,

, fionts

Si quis dixerit, neminem effe baptizandum, nifi eà aetate,

qua Chrittus baptizatus eft , vel in ipfo kmprti/s articulo;

anathema fit, -

velit.gu.

Canon X1l I'.

Siquis dixerit , parvulos,

co quodattum credendi non ha-

bent , fufcepto Baptifmo inter fidele

scomputandos non effe ;

ac propterea , cum ad annos difcretionis p

ervenerint , effe

foliustafl«

aptifma , quam

rebaptizandos, autpraftare omitti eorumB

fola fide Eccle-

is Chrifti

eos non a&u proprio credentes baptizari in

fie ; anathema fit.

Canon . XIV.

yusfande

Si quis dixerit, hujusmodi parvv

1

los baptizatos, cum ado-

t, itaut

leverint, interrogandosefífe, anra

tum babere velint, quod

jomitttte

Patrini eorum nomine ,

dum baptizarentur , polliciti funt:

& ubi fe nolle refponderint, fuo effe

arbitrio relinquendos;

nec alia interim poena ad Chriftianam vitam cogendos ,

nifi

ffapíni

ut ab Euchariftiae aliorumque Sacramentorum perceptione

l gnom

arceantur , donec refipifcant j ana- -

yia et

thema:üt.

Atra 4*

S.TI,

(inoni

66

DE SACRAMENTIS

[ Ed

VESUGNEESESRRS) MEEESULNUEIEUINOS,

..-u--'

offe talem

-

s. IL,

t Spiritus

tuos us t

facrament

De Conürmatio*neï,

d rationer

QUAESTIO £L

D.

Áiciendigt

Quid fit Confirmatio?

fio, €

TgQ

Efy. Confirmatio eft novae legis Sacramentum, quo ho-

k

F

pl

mo baptizatus ex Chrifti inftitutione fpiritualis gratice

Tibenio,

fandi, Q

augmentum , ac robur accipit per Chrifmatis in fronte un-

abiero, l

&ionem ab Epifcopo datam , fub prafcripta verborum for-

£na.

Comple&itur haec definitio materiam, formam, Mini-

fáim eun.

ftrum , inftitutionem hujus Sacramenti & effetum. Brevius

fic definies : eft un&io Chrifmatis in fronte , figno €rucis

fa&a, fub praefcripta verborum forma.

4

Quodautem Confirmatio fit Sacramentum, eftde fide de-

finitum in Trident. Seff. 7. de Confirmatione, Can. 1. Ratio

M

autem eft , quia tria ad conftitutionem Sacramenti debent

ttode coel

natipol

concurrere. Primum eft, quod fit ritus vel ceremonia , vel

promiferi

fignum externum & fenfibile, Secundum eft, quod habeat

ii T

annexam promiffionem gratiae juífificantis.

Tertium eft,

uod fit ex divina inftitutione & mandato.: Sed hac repe-

quoady.

fiter £an

riunturinconfirmatione, Ergo Min. prob. nam ritusexter-

g

nus eft manuum inipofitio, A&or. 3. & to, effe&tus habetur

Apultlis

ibidem , quia per manuum impofitionem dabatur Spiritus

fan&us; & quidem promiffio hujus effedus habetur AGor,r

palisiw

Tifurg fn

ubi dicitur £ Accipietis Spiritus Santli «uirtutem fupevevenientise

$n "vos.

Inftitutio.8& mandatum : non habetur quidem exprefsz,

intelligitur tamen ex locis citatis & ex conftanti ufu 5 nun-

t AM

quam enim Apofítoli tam.conftanter & fecuré impofuiffent

manus ad gratiam Spiritus fan&ti communicandam , nifi Do-

Rub,

goinus id praecepifler; fciebant enim , hominem purum non

tecofles s

po

! IN SPECIE.

—N

piofï'& talem caeremoniamiinftituere, ad qulqrh fequeretur gra-

tia Spiritus fan&i , eftque fignum ftabile, quodprobatperpe-

tuus ufus totius Ecclefiae tam de hoc quam de aliis omnibus

Sacramentis nova legis; ergo in confirmatione nihil deeft

ad rationem Sacramenti,

Dices. Sacramenta ex Chrifti inftitutione habent vim ef-

ficiendigratiam; fed confirmatio nonle

gitur iq&ituta à Chri-

fto, ergo non eíftSacramentum,

fà, qto fo

Re[p. Etfi Chriftus hocSacramentum non inftituerit ex-

idlis gratie

hibendo, inftituit tamen promittendo plenitudinem Spiritus

| ftonte un«

fan&i, quz per ipfum confertur juxta illud Joan. 16, Sinon

iborum fot-

abiero, Paracletus non veniet advos, fiautem abiero, mit-

nam, Mini«

tam eumadvos,. ItaScotus,

m. Brevius

igno Crocis

QUESTIO II

. Quando boc Sacramentum fit inflitutum?

ftdefidede«

1. Matiü

Refp. Probabileeft;hoc Sacramentum fuiffe inftitutum in

enti debent

nocte ccena, Ratio eft, quia hoc tempus videtur maxime affi-

gnari poffe,quod ea no&e,ut habetur Joan 14. Chriftus toties

monía, vdl

juod habeat

promiferit Spiritum fan&um , novumque Teftamentum con-

ettium el,

diderit, Etfi veró tunc Chriftus hoc Sacramentum inftituerit

quoadpromiflfionemgratiz per ipfum conferenda , commu-

| hac rept-

niter tamen Au&ores docent, illud fuiffe confüummatum &

titusexter-

lus habet/£ 4

perfe&um poft refurre&ionem , quando Joan, 20, Chriftus

Apoftolis plenam poteftatem Ordinis facerdotalis & Epiíco-

tor Spirtaf

palis in corpus Chrifti Myfticum dedit, dicendo : Zccipite Spi-

tor AdoT,

vifum fantfum , ficul mifit me-vi-vens Pater, 65 ego raitto os.

lpfrfz/mie»ü

QUAESTIO IIL-

nexpdsþ*!

atu fj

44n Apo[loli eodem imodo , quo nos, fuerint confirmati in

n Jlmfïem

fide per Sacramentum Confirmationis ?

/ Ri D

Refp. Negativé, fed extraordinario miraculo in die Pen-

jrom

f

&

tecoftes Spiritus (anGtusin fpecie vifibili defcendit fuper Apo-

2

/0

ftolos,

6$

DE $ACRAAMENTIS

ftolos , quo fuerunt confirmati ad fidem Chrifti liberé pro-

fitendam, Apoftolorum deinde minifterio per manuum im-

ofitionem, tanquam per certam & ftabilem ceremoniam

in Ecclefíia manfuram. Eadem plenitudo gratie reliquis

Chrifti fidelibus collata fuit , ut conftat ex ACtor. 8, ubi Pe-

f

snatis

trus & Joannes imponebant manus fuper eos , & accipie-

e

j

bantSpiritum fan&tum , & AGor. rg. idem dicitur de Paulo,

ximat

& hac caeremonia ab Apoftolorum tempore ad hunc ufque

diem in Ecclefia permanfit, ut videre eft apud Patres , quos.

Vs

qua1

fus& citat Bellarminus & alii.. CongruentiamdatS. Thomas,

IN

uia ad vitam fpiritualem fpe&at non folüm generatio , quae

í

t per Baptifmum , fed etiam roboratio , quae habetur per

J

confirmationem , deinde Imperatoris eft fignare militens

$

fjuum

& armis inftruere.

QU.ESTIO IV.

que

poii

ngæ fit materia remota bujus Sacramenti?

Ref». Materia remota Confirmationis eft Chrifma,ex oleo

olivarum & balfamo confe&um , atque ab Epifcopo benedi-

&um. ltaaffirmantPatres& conftans Ecclefiseufus, ipfiusq;

formze veritas, quae fatis indicant Chrifti mandatum, & hujus

Ri

materiz neceffitatem.

:

,

t

N

77

Dices, Materia Sacramenti debet effe communis , quae

ubique reperiatur , ut aqua Baptifmi ;; fed oleum olivarum

aud

in multis regionibus nullum eft, & multo minus balfamum:

Of

erco hac non funt de effentia Sacramenti,

Refp. Major

là,à

tantumeeft vera deSacramento necgffitatis, ut eft Baptifmus;

tigo

tale autem Sacramentum : non eft confirmatio , ac proinde

non eft neceffe, utu

b

v

Inento

bique ejus materia n'afcatur,.(fed fatis eft,.

iunio

quod poffitaliunde advehi.

trat

Mf

E .-

ä&æïä)o(æagä ise u

QUE-

1N SPECIE,

69

—N

fPSTeEhEEOUUEL

Gsgpmeco um

er Dto«

JUm im

QUAESTIO V.

woniam

Que [itmateria proxima bujus Sacramenti ?

' Iünujs

V U RQ-

Refp. Proxima materia hujus Sacramenti eft UnGioChrif-

gnatis in fronte fattamanuEpifcopi in crucis figuram. Ratio

t (ípje.

eft : quia Confirmatio confiftit in ufu ; materia autem pro-

debulo,

anc uíqe

xima eft actualis ufusmateriae remota : fedUn&ioeft adtua-

lis ufus materize remotae ; ergo, Confirmatur ex ipfaforma,

rt$, quos

3 T Omas,

quz nonpoffet verificari nifi per a&ualemUnGionem ; di-

itio, quie

citur enim : Configno fe [igno crucie , & confirino te Chrifmate

betur pet

alut. Accedit perpetua traditioac praxis Ecclefiae,

e militéf

Dices, Apoftoli confirmabant per impofitionem ma-

nuum; ergomateria proximanioneft Un&io Chrifmatis.

Refp. Nego confequentiam ; quia Unctio Chrifmatis e(t

quadam impofitio manüs 5 qui enim imU'ngic,; manum . ime

j?

'

ponit,

-

QUAESTIO Vi

na,ex olto

o benedi-

Que fit forma bujus Sacramenti?

yipfiusq;

ykious

Refp. Forma hujus Sacramenti eft : Confiono te igno cru-

eit , 65 confirmo te Cbri[mate falutis , im nomine Patris, 65 Filii &

Spiritus [an&i, Amen. — Ya Florentinum in decreto Eugenii IV,.

jis, que

olivarum

accedit traditio & perpetuus ufüsEcclefie, Deinde perhanc

jlamum:

formam exprimitur Perfona confirmans , Perfona confirma-

ta , a&us Miniftri, caufa principalis efficiens, caufa finalis z

fj, Mijt

aptifmue'

ergo eft bona,

dUQUA

Dices, Expreffio fin&iffimze Frinitatis de nulloalio Sacra-

mento legitur in Evangelioni(i de Baptifmo, Matth; ult. Bapt-

diaciifo

zantes eos in nomine Pakris , 65 Filii 6y Spiritus [ani , ergo con-

firmatio non videtur requirere expre(lionem & invocatio-

!

mem fandiflimae Trinitatis,

i g

Refp.

70

DE SACRAMENTIS

fs

Refp. Sicuti forma Baptifmi cum exprefïïïme fan&iffi-

sm:e Trinitatis nobis conftat ex Verbo Dei Íícripto, ita forma

fpifcopus

effione Pa

€onfirmatioriis cum eadem expreffione nobisconftat ex Ver-

bo Dei tradito.

feriores i

Verbum autem D

Patet ex perpetuo ufu & praxi Fcclefiz,

Callpt

Nam hic f

auctoritatis,

Dei üve Ícriptum fit five non , ett e'jusgem

folus Papà

Q UESTIO VII

Colligt

tüt eravi:

| Quis fit /Plinz:]ïer bujus Sacramenti?

Jidam; Q

Refp. 1. Ordinarius Minifter hujus Sacramenti eft folus

fine cagta

Epifcopus. Eftde fide definitum in Trid, Seff, 7, Can, , de

Colli

Confirmatione, Ratio eftvoluntas & inftitutio Chrifti, Con-

T

uentiam dat $. Thomas : quia ín operibus artis ultima

po quo:

Rato

P

erfe&io operis pertinet ad fupremum artificem; ergo cum

qm nE

Confirmatio fit Perfectio Baptifmi , poteftas illam conferendi

prefon:

fpe&abit ad fupremam Ecclefize poteftatem : hanc autem

Colft

poteftatem habent foli Epifcopi, Hinc A&or. $. & 19. foli

gendm v

LJ

Apoftoli leguntur confirmatfe

sor debe

id approbat.

; & communis Ecclefize ufus

POW

Refp. 2. Ex commi

ffione (ummi Pontificis fim lc;x Sa.

fiter pof

cerdos poteft hoc Sacramentum miniftrare,

Ita paílim fen-

Collig

tiuntTheologi, EtGregorius Magnus Presbytero Sardinize

Sattmen

in defe&u Epifcoporum id conceffit. Difpenfavit quoque

teft piv

Gregorius XIII, cum Sacerdote in Índia.

Ratio eft ;

uia

yiendi

Chriftus potuit hoc modo Sacramentum infticuere, ut Epifco-

pus haberet poteftatem proximam , Sacerdos ex vi otdina-

f ,

tat myl

tionis faltem remotam; quia ex hocnullum fequitur incon-

veniens; quodautem ficinftituerit, colligimus ex fa&o & de-

claratione Pontificum ; neque enim videtur fuiffe conve-

niens , ut fideles ob defe&tum Epifcoporum deftituerentur

hujus Sacramenti !

periculis, Hinc

fpirituali fru&u neceffario in inftantibus

ngn,

Ofo ba

Collige 1. In

ferlorem Sacerdote non pofte effe Miniftrum,

türa qUOS

nequidem ex difpenfatione Papa, Patetexdi&is ; nam folus

"Ut in]

Epi«

IN $PECIE.

us

2

! linfir

La i

fp-—ïlfcopü's ju*re divino eft Miänï'üer ordidaribs , € ex Cone

effione Papae foli Sacerdoti fuit conceffa poteftas , erso in--

t erW

ferioresSacerdote exclüduntur,

XClelp.

Nisden

Collige :. Hanc difpenfationem poffe tribui à folo Papa.

Nam hic folus poteft difpenfare in jure divino; Huc ufque

folus Papa difpenfavit, & quidem rariffimé : ergo,

Collige 3. Etfi ad licitam Papse difpenfationem requira-

tur gravis & urgens caufa, ea tamen non reéquiritur ad va-

1 f (olue

lidam : Quia difpenfatio eft atus Jurisdittionis : ergo validé&

fine caufa poteft conferri deputato Mitriftro.

Ca0,3, de

Collige 4. Necharefin nec cenfuram impedire in Epifco:

ifti, Con.

po, quo minus validé conferat hoc Sacramentum..

Is ultim

Ratio eft : quia nec harefis nec cenfura tollit charatte-

erg0 CUm

nferendi

zem in Epifcopo; ergo necpoteftatem, qua conferturin im-

preffione charatteris,

X autem

Collige $. &dSacramentum Confirmationis ficité confe-

k 10 fol

rendura requirifurisdi&ionem, tnde Epifcopus confirmare

i vfür

non debet , nifi fibi fpiritualiter fubje&os, alioqui violat jus

alterius Epifcopi, & peccat contra juftitiam , nifi rationabi-

1pler $t

liter poffit praefumere de voluntate Ordinarii..

(lim fen-

Collige 6. Epifcopum obligari ad adminiftrandum hoe

Satdinise

quOque

Sacramentum certis temporibus. Ratio eft ; quia non po-

teft privare tam fpiritualr fru&u fuos fuübditos , quorum

: quis

pafcendorum cura ex officio ipfiincumbit, Undejuxtacom-

t Epifco-

fnunem

f

"

ententiam graviter peccat, filongotempore omit-

j ordini

tat miniítrare,

jtincite

Gokde-

QUAESTIO VIIL

e (0nN€

jttent

Quis fjt fubietum capax bujus Sacrameuti?

tan//üs

R. Subje&um capaxConfirmationis eftomnis & folus

homo baprizatus, Ratio congruentize eft: quia ficut na«

niram,

tura quos generavir, ad pezfe&um adducere conatur,ita etiam

n &()W

Deus 'in..Ecclefxa quos fpiritualiter generavit per Baptifmum,

Ipe

ad

72

DE SACRAAMENTIS

ass v

adftatum gratiz perfe&ioris adducit per vt n Con-

firmationis, Infantes tamen , tefte Layman, in plerisque

"——

Ecclefiis confirmari non folent ; partim ut Sacramentum

MO

majore cum reverentia & utilitate fufcipiatur, utpote con-

currente a&uali fide & reliqua difpofitione fufcipientis; par-

g

tim ut abfit periculum repetendi, fi ipfe qui fufcipit, recor-

ficatis d

dari deinde non poffitfaconfirmatum fuiffe, Nihilominus ob

Trid,

rationabilem caufam etiam ante licité iis datur , v, g. Si timea-

fitax

vel hic adifta loca raró veniat,

tur diuturna abfentia Epifcopi ,

|

mi, U

Similiter docentaliqui in articulo mortis p

offe ac debere con-

[ o

firmari, cum fint capaces ac digni , ac nifi confirmentur ,

datur à

:

trimentum fpiritualis perfeGtionis patiantur.

(ía (

cotror

tum r

QU.AESTIO IX

fe tatt

An etiam amentes po[fint eon firänd.rï :

ui ufum rationis femel affecutus , poftea in

tix pr)

Refh. 1.

tiám pt

amentiam incidit, confirmari debet. ^Ratio eft : quia adeft

at pf

ntas fufcipiendi tempore oppor-

TocSat

interpretativa hominis volu

tuno Sacramenta ad anima

rum falütem à Chrifto inftituta,

Rfþ

Excipe r. Nifi conftet al

iquem peccato mortali obnoxium

Siyam

in amentiam incidiffe, — ». Si fpes fit, u(um rationis recupc-

fnünko

randum effe, cantifper effe expectandum.

Vftíeu

Refp. 2. Etiam perpetuó amentes,

pra

fertim fi aliquan-

Cliis

firmantur;, eet(i per

do ufum rationis habuerint , licité con

Ratio eft:

flánte

accidens nunquam fint fpiri

tualiter pugnaturi.

It Trj

fpirituali fru&u & fin

e irreve-

quia ejusmodi amentes cum

ficuti &

repegi

rentià Sacramentum Confirmationis fufcipiunt ,

D

Baptifmum,

Tidere

fpiritualiter pu-

Dixi, Etfi per accidens nunquam fint

naturi, nempe contra fidei perfecutores ; quia fatis eft, quo

abfoluté fint capaces pugna, quodque fine pugna ad proe-

mia militantium poflint pervenire,

QUE-

-N

: IN SPECIE,

73

t Con.

pleüsque

QuUuESTIO X.

menm

06 CO

- Qui fmt effedus Conjirhmt'z'on?s?

D par-

if, wot-

" Rep. 1. Per hoc Sacramentum confertur gratia fan&i-

ficans diftin&ta à gratia Baptifmi, Eft de fide, ut conftatex

mvl

. Sitimea

Trid. Seff. 7. Can. 2. De Confirmatione,

Ratioeft: quia Con-

VO ER

firmatio eft Sacramentum diftinttum à Sacramento Baptif-

:bete COf«

mi, ut patet ex dictis ; ergo producit gratiam , éamque di-

entur , de-

füin&am à gratia Baptifmi. Preeterea in hoc Sacramento

datur Spiritus fandus 5 atque hic non datur absque gra-

tia fanGificante: ergo.

Porro Confirmatio per fe auget &

corroborat gratiam baptifmalem 3 cum enim fit Sacramen-

tum vivorum , perfe fupponit gratiam primam ? ergo per

fe tantum producit fecundam. — Sed haec eftangmentum gra-.

ti primz : ergo, Per accidens tamen potett conferre gra-

pofttain

tiam primam , fi nimirum adultus fit veré in peccato mor-

quia adef

tali, ipfe tamen bona fide accedat tantum cum attritione àd

1 oppot

hocSacramentum, ;

:

inflituta,

— Rep.:. Pét Con

ürmationem etiam confertür .gratia

Ybnoxium

Sacramentalis & imprimitur Chara&er, Primum eft com-

js tecupt

mune omnibus Sacramentis ? quia omnia ad certum finem

inftitutafunt; Gratia autem Confirmationis propria eft fpe-

f, diquati

cialis quaedam Spiritus fan&i prote&io'adtenendam & con-

T et[ï per

ftanter profitendam Chriftifidem. " Secundum eft definitum

Ratio 0*

in Tridentino,

Deinde hace

Q&ratio ,cur hoc Sacramentum

ne iU*

repeti non poffit,

:

ftgd

Differt autem hic ch

ara&ef realiter & effentialiter à cha-

raGere Baptifmi & Ordinis ,. ficut etiam ipfa Sacramenta

ditept

2

quia per illos deputatur

.hongo ad

] eüduo

dlfferunt E

4

Pa

jpt€

^ i diftin&a munera-.j"

ld

(uE

K

| QUJE-

74

DE SACRAJMENTIS

--""-

QUAESTIO XL

"n Confirmatio fit neceffaria adSalutem?

|

Siqu

- frumno

Refp. 1. Confirmatio non eft neceffaria neceffitate medii

cerdoten

ad falutem.

Ratio eft , quia nec ex fcriptura , nec ex traditione , ne-

ue fineaut inftitutione Sacramenti talis neceffitas colligitur.

41 201

R

efr

f», 2. Neque eft neceffaria neceffitate præccpti períe

loquendo.

5

Ratio eft, quia Ecclefia non urget ejus fufceptionem ul-

lis poenis, & canones, qui in contrarium afferuntur, debent

explicari non de nece

inelius effe,

ffitaté praecepti , fed de neceiïïtate-ïad

Dixi per fe loquendo; quia per accidens aliquando pof-

fet effe neceffaria neceflitate precepti, ut finimirum aliquis

Ef

valde metueret , ne in tormentis

fec

ä fide deficiat fine hoc Sa-

(irimitu

cram.entOO

0s Qul

r Canones Concilii T'ridcn"tirii ex

Mullb.

Propqnuntu

Seff. 7, de Cenfirmatione,

4

Minffit

hod

Canon l,

44 DN

I quís dixerit, Confirmationem baptizatorum otiofam ce«

S

remoniam effe , & non potius verum & proprium Sacra-

mentum; aut olim nihilaliud fuiffe , quam Catechefim quam-

dam , qua adolefcentize proximi fidei fuae rationem coram E€-

&

ema f.;.t,

.ælc.fia-.exponebam;, anath

Canon If,

MW

qua Q

$i qiiïs dfäfefri?t , Ínjurios effä.Sfpïf&uï Fan'äo 'So*s , quí fa-

Matth

&ro Confirmationis Chrifmati v

Ubi af

;rcutem aliquam tribuunt 5

Ultima

j

maxhcm fit.

(tpit p

C'2s05

-

75

cuspbihmuai

p

IN SPEC';LE;

d

Canon Ill.

'

)

—Si quis dïicerït , fan&tae Confirmationis ordinarium mini-

&

ftrum non effe folum Epifcopum , fed quemvis fim

»p-licem Sa-

itewdgj

cerdorem; anathema fit,

Ont , fv

olipttu,

ptiperle

: SQiQ

ais

oem l-

DjeEucha»riftia.

.uteftSacramentum, -

t,debent

(litatead

QUZESTIOL

nidopof-

Quid fit Euchariffia?

maliquis

EJj. Eft Sacramentum Corporis & Sanguinis Chrifti füb

e hoc

R

fpeciebus panis & vini ad fpiritualem animae refe&tionem

divinitus inftitutum, quod fitSacramentum , apud Chriftia-

nos nulla poteft effe quaftio,

Habetur enim ritus externus,

iní X

AMaltb.26,65 t.Corintb.t 1, accepif panem.gvabias agens, frepit, G5c

& inftitutio acmandatumibidem; 7Toc facife , 65 foan. N'fi

manduca:veriíi , 9c, & promiffio gratiee Joam. 6. qui mandu-

cat bunc panem , «uivet in eternum,

ofamce

QU.AESTIO IL

n Sacta

h] quam-

us in[lituerit Sacramentum

yam Lt

|

- Quando Chriff

Eucharifliu ?

Refp. Hoc Sacramentum fuit inftitutum in ultima coena,

qua Chrifti paffionem praeceffit.

Probatum ex Evangelio

quie

Matth 26, & Luca 22. Tumex Concil Trid.Seff. 13. cap. z.

ib s

ubi afferitur , hoc Sacramentum à Redemptore noítro in

ultima coena fuiffe inftitutum , fiquidem tunc Chriftus ac-

cepit panem & fregit, & dando dixit : £Zocefl corpus meum ,

K2

iis

(n

76

| DE SACRAMEN fl:IS

"

Is -

iis preecepit , ut idem Sacramentum conficerent

, adeóque

^i

dedit poteftatem illud conficiendi , quee omnia de prima in-

pste «

ftitutione primoque illius ufu intelligidebent; cum ea; quae

fanguilk

legunturJoan, ó. De fola promiffione hujus Sacramend ,

fc fignu

non autem de reali illius exhibitione intelligenda fint.

chariltia

compet

QUUESTIO IIH,

tis hteri

Dia

In quo pracise confiflat ratio &mature , ideft , e[fentia

fcit z

bujus Saccamenti ?

teía &

Refp.. 1. Effentia hujusSacramenti confiftit in Confecta-

qqim

flat &

tione, Ratio eft ; quia Confecratio eft aclio tranfiens , &

uafiviaadSacramentum conftituendum ; Euchariftia autera

tamtum

jeitut h

eft Sacramentum permanens etiam ceflante illa a&ione.

Adde : quodSacramentum Euchariftia comedatur & bibatur,

tamgn !

afferveturiri Sacrario, feratur ad ae

D

z

gtos; fed haedicin eque-

Bu

untde Confecratione? ergo..

L

Refp. 2. Neque confittit in

ipía ('u-mptïorie*. Ratio eft z

fillert,

uia ante ufum & fümptionem & poftea eftSacramentum ,

Mj

qüamdi'u- fcilicetmanent fpecies. Confirmatür, quia fiSa-

tüt,

«ramentum Euchariftiae tantum effet in ufu, nulla ei poffet

t fed

exhiberií reverentiaantemanducatioriem ; fed ante illam eft

fiowal

adorandacultulatriz? ergo.

P

epetà

Refp. 3. Neque confiftit praeci

se in Corpore & Sanguine

Chrifti.

Ratio eftz quia Sacramentum ut fic, eft resexterna

& fenfibilis ; atquiCorpus & Sangu

vis Chrifti non cadit fub

fenfum noítrum? ergo.

ftit tantum in fpeciebus panis & vini,

Refp. 4, Nequeconfi

Ratio eft: quia multaconveniunt huic Sacramento , quz lo-

7

lis fpeciebus non conveniunt.

1. Enim eft cibus animce,

fuökmj

2. Excellit aliis Sácramentis. : 3. Conficitur illis Chrifli ver-

Ti*id, S |

bis: /Joc eff corpus meum, nihil horum convenit folis fpec

fion t3

Torem.

bus, qui funt accidentia: cixjggæ)

zz*e'jþ»v.,

Mu n

ZN SPECIE,

k

7

&Yima in.

Refp.. 5. Sacramentum Euchariftize effentialiter & adae-

quaté conftruitur ex fpeciebus panis & vini, & corpore &

1 eïquuæ

fanguineChrifti ; ex illis quidem , quia Sacramentum eftper

IN

Natre

fe fignum externum & fenfbile ; ex iítis euam; quia Eu-

chariftia effentialiter eft cibus anime , quod proprie illi non

competit ratione fpecierum, fed ratione corporis Chrifti füb

iis Jatentis.

. Dices, Contra

'prïmam Refpbnfïo-nem : Concil, Fiïo*ren t..

TT

dicit: OmniaSacramenta conftare rebus & verbis ceu ma-

teria & forma 5 fed in hoc Sacramento non funt.alia verba,

1 Confetlte

uam quibus fit Confecratio : ergo hocSacramentum con-

itffens , &

ftat ex illis verbis tanquam ex forma. — Refp, Nego maj. fed:

tiftiaautem

tantum dicit omnía perfici materia, forma & Miniftro ; licet

la a&ione,

igitur hac tria exigat confectioSacramenti cujuslibet , nors

K bibatur,

tamen conftitutio cujuslibet.

e

diciegut-

— Dices, Conttra. fecundam. Refponfionem

[

Euchariftía:

non confert gratiam nifi in ufu ; ergo videtur in illo con-

x

Ratio eft :

fiftere, .

Amentufm ,

Refp. Nego confequentiam : neque enim hinc fequi-

quia fi$a-

tur, ipfum ufum effe Sacramentum vel partem Sacramen-

la ei polet

ti , fed tantum effe conditionem , fine qua Sacramentum

( illam e

noncaufaret gratiam.s eft eni

Fn applicatio Sacramenti, ut

eperati pofkit.

;óanguiné

QpeeTI E

tesexteta

A*n Chriffus. [it

vere prafens in Euchariffie- l

Sacramento ?

inisl v

Ndfzzg: Catholici docent Chriftum effe ver& , realiter &

g, u79"

jj amme

fubftantialiter prefentem in Euchariftia , ut definivit Conil,

hf Yer

TTvid. Seff. 13: c. 4; &* Can, 1. dicitur z, Vere effe praefens &

non tantum figurate, feu- fignificative, ad excludendum er-

ligecit: L

|

rorem Zwinglianorum , qui non aliter volunt effe prafen-

Jj

Áf

teminpanc & vino, nifi tanquam in figno, Dicitur z,reali-

Lj

teE

K 3

1

78

DE $ACRAMENTIS

sao ao

ter effe præ;en's & non tantum ob'je&ivä, ad excludendum

? enimintel

errorem Calvini dicentis praefentem effe per folam fidei ap-

: exitbis &

prehenfionem,

Dicitur s, fubffantialiter effe praefens , ad

! fumavit

explicandum modum, quo Chriftus eft fub fpeciebus panis &

PUX

vini, non enim eft ibi per modum quantitatis , qua loco ex-

qyiut iv

|

Tettia

tenditur, aut per modum qualitatis , aut aliorum acciden-

tium , qua per fetnfum percipiuntur, fed per modum fimpli-

: daizat ?f

cis fubftantiae,

His pofitis

-

(ma(xöm

Refp. Ex capite 6. Joannis efficac

fter concludi poteft,

edendd

Chriftum effe veré praefentem in Sacramento Euchariftiee,

(ceréto

NNam ibi Chriftus ipfe loquens de hocSacramento ait; Panis,

tucpote

quem ego dabo, caromea eft. — Ubi exprefsé caro vocatur ipfe pa-

! füisexil

nis Eucharifticus. Hec autem proprié non figuraté intelli-

fitenatur.

Prima fumitur

gendum effe , probatur aliquot rationibus.

Q füom

ex illis verbis v. $9. Von ficuf tsanducacverunt Patres cvefiri

;

to fayiu

AManna 65 moríui funt , ubi promittit Chriftus , fe daturum

Chriff, |

illos rehe

aliquid Judais manducandum , quod non manducaverunt

eorum Patres , ergo non loquitur de manducatione fidei,

Dnio

fed de manducatione facramentali in Euchariftia,

Nam fe-

baiyue

velbis:

cundum Calviniftas antiqui Patres manducaverunt Chri-

ftum per fidem , fi ergo de illa manducatione loqueretur

Chriftus , nihil novi promitteret.

Deinde antiqui Patres

tirfinà

carnem Chrifti perfiguram habuerunt in agno pafchali: Ergo

«tim ha

non promittit figuram fuz carnis, fed promittit ipfam car-

Intho

nem.

Rurfus Chriftus contendit hunc panem , quem datu-

pristy

rus erat, praeftantiorem effe Manna ; fed fimplex panis ob fo-

font o

lam fignificationem Chrifti , non eft praettantior quam Man-

tquod

Áthwn]

n3, nam Manna , quaz erat figura Euchariftiae , tam eft res

praettans,

quam panis Euchariftie fine corpore & fanguine

Cf

Chrifti.

"

ubio n

Secuhda ratio fumitur ex eodem cap. partim ex dubita-

Mmima

tione Judaorum dicentium: Q uomodo potet bic tiobis dare car-

Riunis re

nem fuam ad manducandum?. partim ex offenfione difcipulorum

lemganu

utrique

Qiccnti um : Durus e[f bic fermo,65 quis potdf' eum capere?

enin

Yüba prl(

2N SPECIB,

Gtiniy

NG

79

Idendum

enim intellexerunt. veram carnem à £hrifto promiffam , ut

€i ap-

ex verbis eorum patet ; fed Chriftus corum opinionem con-

&ms D ad

firmavit cum majori atteftatione dicens : J4men, amen díco

5 ais &

«yobis , nifi manducasveritis carntm F'ilii bominis &5c. non babebitis

]

OCO -

eviíam in-vobis. —

) dden.

Tertia ratio fumitur ex illis verbis v.62, — FJoc «vos fcan-

imfinyi.

dalizat ? fi evgo videvitis Filium bominis afcendentem, ubi eral prins.

Quafi dicat, hocvos fcandalizat, quodcarnem meam vobis

di potelt,

edendam dare velim ? quid ergo facietis, quando in coelum

chatiftig,

afcendero , & tam proculabiverit corpus meum: quomodo

itz Patig,

tunc poteritis credere, idem corpus vobisin Euchariftia prae-

1tipfe pa-

fensexhiberi? ita explicat S. Chryfoftomus & alii: unde con-

téintelli-

firmatur refponfio.

Nam fi Chriftus folum promifitfet cor-

iümitur

us fuum fide percipiendum, non fuiffetdifficilius , fed mul-

TEU

to fatilius Apoftolis illud fide percipere poft afcenfionem

daturum

Chrifti, Nam afcenfio ab Apoftolis confpe&a corroborzavit

CaVerunt

$llos vehementer in fide,

ne fidti,

Denique prafentia corporis Chríti in Euchariftía pro-

Nam fe

bari poteft ex inftitutione Euchariftize , quae continetur his

nt Chri-

verbis: /Joc efl corpus meum , quod pro vvebis datur. Luce22,

Uetetat

ep,Ig. ltem bic e[l enim f[anguis meus nocui teflamenti , qui promul-

v Patres

tis effundetur in vemiffionem peccatorum, /M attb.26. cv, $8. quod.

ili: Ergo

enim hac verba inftitutionis debeant propri? intelligi, non.

Yam Gl«

metaphorie, Probatur, quia teftamenta debent fieri pro-

em ditu-

priis & perfpicuis verbis, ut in jure civili cautum ett , alioqui

nisob fo

funt occafiones multarum litium , at inftitutio Euchariftize

jm Ma-

eftquoddam teftamentum Luce 22.*7.20. Fic efl calix nocvum:

m el res

éeffamentumin meo [anguime.

jangait!

Confirmatur , quia fi teftator legaffet tibi domum; procul

dubio intelligeres domum proprié di&tamlegatam effe,non au-

temimaginem,autfiguram domus, Probatur 2, Quia com-

, duitae

duicat

munis regula explicandi fcripturam, eft, ut verba proprié in-

*

telligantur, nifialiquid obftet

jllot V

; at nihilobíftat, quo minusglaræ

at

verba pngp:i*c.im.elligamun,

p

/nim

Nee

l

$o

DE SACRAAMENTIS

- aapasen 099

Biocettc

Nec adverfariiquicquam afferunt , nifi quod ipfïks videa-

tur impoffibile, unum corpus effe Gmul indiverfislocis, Hoc

usme!

fitiont) |

autem non effe impoffibile, conftat exeo; quafi fi implicarer

idem corpus poni in pluribus locís, effet ideó, quia videtur

(corpus:

neceffario idem debere divelli à feipfo ; fed hoc effe falfum

accpit.

oftenditur indé , quod Deus cum fit res una , & fimpliciffima

e(t panis

atque invifibilis, tamen eft imulin omnibus & fingulis locis;

njs; pl

nis, Y

eftenim prafens totus Deusomnibus rebuscreatis, Necva-

C

let dicere, Deum non effe in diverfislocis, fedinuno, replet:

enim Deus totum mundum, quafiunumlocum. Contraenim .

H06,/

mun)

manifefté procedit ratio, quod poffet Deus alium mundum

!

creare, qui ittum, qui nunceft, ex nulla parte contingeret;&'

(0tpust

in eoetiam effet Deus, ficut in iíto, ac proinde effet inlocis.

quat i

unum /

diffitis ac diftantibus,

Ergo nulla eft implicantia, ut.eademij

vinitas '

res fit in pluribus locis.

R

Dices, Haec fentent

ia videtur everti ex ipfis Chriüi vet- ,

Ws

bis: Zccipite 65 manducate. Nam Chrifti corpus non poteft

quidm

propriémanducariore corporis,cum non poffit dentibus teri,

tam Dl

nit; 4

Ergo cum Chriftusdixit illa verba, non deditmanducandum -

l-

fuum corpus, fed panem, qui eratfiguta corporis,

tatyr

Refp. CorpusChriftidicitur proprie manducari in Eucha-:

diveti

Dit

riftia, etiamfidentibus non teratur, hocenim non requiritur:

ad rationem manducationis, fedfufficitfumere& transmitte-

tonem

re cibum ab ore ad ftomachum per inftrumenta humana &

& re

übhnt

naturalia,ideft, linguam & palatum, alioquifenes & infantes J

edentuli proprie non manducarent, quod falfum eft,

li

ebræ«

QuESTIO X

panis; (

: Quouodo Chriflus fiat prefens ia Sacramento

Q5 p

Euchariflie ?

Nimini

Refp, Chtiftas fit praefens in Fuchariftia per transfub-

Yinum

ftantiationem ; id eft, per converfionem totius fübftantise

iqua fü

Dit

panis in corpus Chrifti , remanentibus folis accidentibus,

Fundamentum hujus do&rinz fumitur ex illis Chrifti verbis :

Inde D

Hoc

1

81

m

-—

Jifs Videa-

Hoc eft corpus meum , nam cum Chriftus dixit, hoc eft cor-

*ds, Hoe

us meum, velparticulam HOC (quz eft fubjedum in propo-

D icaret

fitione) intellexit idem , quod fignificatur per praedicatum

4 Vidtyur

(corpus meum) vel aliud, v.g. panem, quemante in manus

f falfom

accepit, Siidemintellexit, fenfus erit; quod porrigo, non

pïilixmma

eft panis, fed veré corpusmeum, verum hoc anté fuerat pa-

jlis loixx;

nis; panem enim ante acceperat in manus ; fi ante fuit pa-

U Netvæ-

nis , & jam eft Chri(ti corpus ; ergo ex pane fadtumeftcorpus

, teplet

Chrifti , quod nos contendimus ; quod fi veró particulam

fitra enim

HOC, non intellexitidem , quod per pradicatum (corpus

mündam

meurn) fequitur impoffibile ; nam fenfus erit : hic panis.eft

ngeretic

corpus meum; quodimpofflibile eft, & contradi&tionem im-

et inlocis

licat ? nec enim fatis eft , quod duo fint conjun&da , ut

Ut eadem

unum fit aliud; qua enim magis conjun&a funt , quàmdi-

vinitas & humanitas Chrifti ia una perfona? & tamen non

idcircó licet affirmare divinitatem effe humanitatem , licet

htiftivet-

ion poteft

quidemdicere , Deus efthomo , &homoeft Deus , fed hic

tibusteri,

tam Deus, quam homo pro eadem Períona divina fuppo-

lücandum

nit ; ad diverfa de fe invicem affirmare , tam non licet,

tamque fieri non poteft , quam fieri non poteft, ut divería,

diverfa non fint,

inEucha: L

'equititut.

Dices 1, Euchariftia vocatur panis etiam poft confecra-

wsmitte: |

tionem , ut patet T. Cor, 10,v. 16.. Panis , quem frangimus &c.

umana X j

ergo reveramanet panis in Euchariftia , ergo nullafit trans-

fubftantiatio,

cinfantes L

f

Refp. Euchariftia vocatur panis, tum quia omnis cibus

Hebraeorum more panis vocatur , tum quia habet fpeciem

panis; tumquia ante fuit panis. Similifenfulocutus eft Joan-

tf0

nes cap. 2. V. 9, Uf guflavvit arcbitriclinus aquam -vinum fatlum.

Nimirum id, quodjam non aqua, fed verumatque optimum

tranüb»

vinum erat, aquam vocavit, exeo , quod ante converfionem

guanxia

aqua fuerit,

Dices 2. Sicut Chriftus de fe dixit Joan.6.v.48. Ego fum panis,

jentibut,

velit

Ita de pane dixit Matth,26, v,26. /7oc eff corpus meum , (ed

0f

cutun

$2

DE SACRAMENTIS

P endt

dem pror

cum dixit ; ego fum panis, non fe mutavit in panem, ergo

iv

it

fimiliter cum dix

Floc efl corpus meum, non mutavit panem

- primapto

in corpus fuum,

deluet h

Refp. Si illa parti

cula ficut in.Majore nil.aliud fignificet,

flrpatut,

uam Chriftum dixiffe utramque fententiam , concedo Maj,

accidenti

fi veróillaparticula ficu£ fignificet fimilitudinem iftarum dua-

nis fibi d

rum propofitionum.

Nego maj, non enim funt fimiles lMae

Dict:

dua fententie Chrifti; nam cum dicit : Ego fum pani , non

! verboru

loquitur de pane triticeo , fed de pane coelefti , non enim

tift per a

abíoluté dicit * Ego fum panis, fed panis vitae , unde non

Pows,*

fuit opus ulla mutatione , quia Chriftus fine ulla fui muta-

nisbuch

tione erat panisvitee , cum autem dicit z AZoceff corpus meum,

Ceat erjal

Ioquitur de pane triticeo , ut volunt Adverfarii 5 ac proinde

eyedítutt

non poteft effe vera propofitio , nifi panis triticeusmutetuz

z

in corpus Chrft

Quid con[lituat converfionem Eucbariflicam?

ls

Refp. Converfionem Eucharifticam neque adduGio con-

f medi

&ituit, neque reprodu&io ; Quid ergo? Sola unio.

Ratio

1 Mil

eft, quia neque adduGio, neque reproduüio devaftat fub-

ftantiam panis., fed fola unio , ergo haec fola conftituit con-

f£1

urue a

verfionem Eucharifticam, confequentia eft communis do&ri-

Re/þ.

anmm

na, nam adconverfionem aliud non requiritur , quamut una

res definat ad'exigentiam alterius poftulantis fibt illias acci-

quia

tiaj fit

dentia aut fubjetctum, — Antecedens autem probatur , quia

tfmum

nulla forma pellit ex fübjeGo formam , nifi uniatur fubjedio,

ergo five adducatur ,. five reproducatur Chriftus ,. fi tamen

peccarit

Confirma-

tgo Eu

nomn uniatur , non devaftat fubftantiam panis.

tur? quia corpus.Chrifti gloriofum non. pugnat cum pane

qultiftcys

Dic

satione ubicationis: poteft enim naturaliter penetrari & ubr-

lhtem

cari cum pane ; non ratione reproduclionis : nam a&io repro-

J

une-

Qüitur

du&iva ?ong.oris prout pracise reprodu&tio eft , habet c

e€m.

Glariftja

g,

iN SPECIE.

83

i ergo

dem prorfusterminum, quem babuit prima produ&io ; fed

Vityem

prima produ&io non deftruxit fubftantiam panis, ergoneque

deftruet fecunda, ergo intervenire debet aliud, vi cujus de-

&gniäcef,

ftruatur. Nihil aliudintervenire poteft, quamunio, vi cujus

ifündya.

accidentia panis ita Chriftus fibi vendicet, ut non polfit ea pa-

nis fibi deincepsvendicare: ergo.

miles]a

Dices. Verba Chrifti caufant aliquam a&ionem ; nam vi

i, n0)

Don enim

verborum ponitur corpus Chrifti 5 atqui non poteft poni

nifi per attionem vel reproductionem , ergo caufant alteru-

unde non

tram , ergo una illarum ingreditur in effentiam converfio-

füi muüta-

nisEuchariftice. — Refp. fi tibiplaceat hecconfequentia, pla-

Ypubtmtym,

ceat etiam ifta: Sacramenta caufant gratiam? ergo gratia in-

( ptoinde

grcditgr effentiam; quid tibi videtur?

S ID Otetut

Q UJ.ESTIO VIL

4n Eucbariflia

fft. medium nece[farium a

Jaltutem?

[J

29

xOro cofi:

Aoía, Quzeftio haec dupliciter poteft intelligi, 1. Am

0 Ratio

fit medium neceffarium ad primam gratiam juftificantem.

aftat füb»

z, An fit medium neceffarium ad perfeverandum in gratia

dtoit core

ufque ad mortem & gloriae confecutionem.

uare

Kefp. 1. Euchariftia nec infantibus nec adultis eft necet-

yis dodrie

m ut umna

farium medium ad primamgratiam obtinendam, — Ratio eft,

ilibs-acc:

quia ad illam obtinendam fufficiunt baptifmus & poeniten-

tiaj fi enim quis non fit baptizatus , poteft per folum bap-

(UT , qw

tifmum juftificari;. fi autem baptizatus fit, & poft baptifinum

rübjtios

peccarit mortaliter , fufficit illi Sacramentum Poenitentiz.

fiumen

Ergo Euchartiftia nun

Con a

quam neceflaria eft ad primam gratiam

juftificantem.

am p*

Dices,

Votum Euchariftize faltem heceiïarium eft ad fä-

a bv

doeptO"

lutem , nemo enim per baptifmum aut poenitentiam confe-

quitur primam gratiam , nifi

habeat votum percipiendi Eu-

i

chariftiam fuo tempore,

Refpondendum eft , votum perci-

L2

pien-

$4

DE SACRAMENTLS

apsaatti n

viti i

iendi Euchariftiam non aliter effe neceffarium , quä&: vO-

chatiülil-

tum fervandi alia pracepta occurrentia ; hoc autem votum

folet fieri in baptifmo , quando illi, qui baptizantur, promit-

puchari

corum

tunt fe fervaturos prcepta Chriftiana legis, five id faciant

ficüt 40

propria voluntate , ut aduiti , five aliena ut infantes.

Refp. 2. Euchariftia nec in re nec in voto eft medium

lp

flia n&

neceffarium infantibus ad perfeverandum in gratia bapti-

fmali ufque ad mortem : fi contingat illos mori ante adul-

ft"

tam «tatem. Prima pars de Euchariftia in re definita eft in

aliquis

—À"

Yatirmn 1

'Trident, Seff, 21. cap. 4. & can, 4

Ratio fumitur ex hisprin-

cipiis.

1. Quod Baptifmus conferat gratiam juftificantem

urgean

infantibus.

& poft

z. Quod hzc gratia amitti non poffit nifi per

peccatum mortale.

3.

uod infantes non fint capaces

tingud

eccati mortalis in illa aetate,

4. Quod qui cum gratia mo-

D

qatas

riuntur , falvi fiant, Hinc fequitur, infantes baptizatos,

Wam,

fi moriantur ante adultam aetatem , falvari fine reali per-

; ac proinde Euchariftiam in re non

d D

ceptione Euchariftize

ingrat

effe illis neceffarium medium ad falutem.

Secunda pars de

Euchariftia in voto probatur ; quia infantes, qui moriun-

d r

tur anteadultam atatem, non funt capacesproprii voti z alie-

tedo,

numautem votum , quod in Baptifmo fa&tum eft, folüm re-

(ooptt

fpicit futurum tempus adulta aetatis; ergoante illud tem-

D

ftia pu

us nihiloperatur hoc votum,

Wacta

R?]þ- 30

Euchariftia vel in re vel in voto videtur effe

medium nece

ffarium adultis ad confervandam gratiam bapti-

puligat

Col-

&iost

fm.lem ufque ad finem vite , prafertim fi diu vivant,

lieitur ex illo Joan.6, AVfi manducacveritis carnem &c, — Ratio

d tnoi

utprima gratia eft neceffaria ad falutem; fic etiam

Nego,

eft, quiafic

parane

fatione

erfeverant

ja in gratia ; ergo ficut an dandam vel re

dam prima

m gratiam inftituta funt Sacramenta bapti

fmi &

pu

ita ad- perfeverantiam dandam in gratia de-

cenitentia j

uit inftitui aliudSacra

mentum , quod eft Euchariftia, Con-

firmatur , quia Euchariftia eft cibu

s animae j ergo ficut vita

(ne cibo corporali: ita

vita.

cgrporgljg. nequit diu 'wnfexga:i

N SPEC!'E;

8;

-....—-.

WEDENMUDSESEURGNS UE

c]uäm vQ.

vita fpiriEU'al'is ;

quae eft.gratia , nequit confervari fine Eu-

1 Votum

chatiftia.

Neque dicas ,

infantes confervare gratiam fine

T Nomit.

Euchariítia ; quia in infantibus nihil eft, quod minuat aut

Id faiowt

corrumpat gratiam , hinc illis non opus eft cibo fpirituali ,

S,

ficut adultis,

t medum

Refp. 4. In dup

.

licí tamen cafu fieri poteft , ut Euchari-

e

tis Dapi

ftia nec in re , nec 1

n proprio voto fit adults neceffarium

ante adul

medium adperfeverandumin gratiaufquead mortem. r, Si

nita eftin

aliquis poft ac

ceptam gratiam (in baptifmo aut poenitentia)

ftatim moriatur ,

& non occurrant tentationes , qua illum

t hisprine

tificantem

urgeant, 2. Si femel aut faepius accepiffet Euchariftiam ,

It nifi per

& poft aliquo tempore fuperviveret , & fubitó tandem ex-

tingueretur.

[ tapxtes

hariftía confert homini perfeveran-tïahu in

yratia mo.

Dices, Si Euc

gratia 5

ergo omnes , qui femel digné fufcipiunt Euchari-

ptizatos,

reali pet«

ftiam , con

féquuntur perfeverantiam in gratia, quod falfum

n te not

eft, Diftinguo confequens 5 con

fequuntur perfeverantiam

in gratia, quantum eft ex parte

Dei fufficienter excitantis

a pats dt

jimotium

& iuvantis ad fervanda pracepta, & cavenda peccata , con-

roti ralite

cedo , quantum

eft ex parte hominum , fapé fuo vitio non

Gualibus auxiliis gratiae , nego,

(olum te-

cooperantium a

lod teft-

Dices. lla aux

ilia a&ualia poffunt haberi fine Fuchari-

ftia per orationes aut per merita juftorum hominum : ergo

etur effr

Euchariftianon eft neceffaria, . Refp. Diftinguo antecedens,

poffunt haberi modiíco aliq

uo tempore, v. g. integro menfe,

m bapt^

nempe à fufcepto baptifmo ufque

n, O*

efto ; femper & infallibiliter,

; Mio

"

ad mortem, fi quis diu vivat ; fine Euchariftia in re velvoto,

Nego.

quia aliquando contingit effe tam vehementes ten-

(icetíam

Lfcpaïlaf' ;

fationes, ut non po

flint fperari , nif adhibito remedio praci-

puo à Chrifto Domino prafcripto, quod eft Euchariftia ;

»ptiür&

non enim fruftra dixit : AVifi matduca-

mriide-

eyeritis &c.

jj Gof*

4

fjot vité

!

di: 18 |

E3

-

QIUE-

86

zDE BOUAT

| — poserssasst"

chilti, f

QHUuASTIO VIH

qxitü ef8

fentamus,

Que fit materia E ucbdri]ï(ge?

Dices,

cie , q.

Refp, Panis & vinumfunt materia, exqua hocSacramen-

tum fit. Prob.exinftitutione Chrifti. Matth.26, & Lucez2.

cum fangu

mododiic

Cui accedit perpetua Ecclefize traditio & praxis. Congruen-

tiaeft, quiacumhocSacramentum fitinftitutum ad rcficien-

:

fmperin

am animam , equum fuit ,

Nf

ut inftitueretur in rebus , quae

; Wnt, tdi

maxime conducunt ad refettionem corporis, Verüm

. Obferva r, Sicut in aliis Sacramentís, alia eft materia

m i

tamus il

remota alià proxima ; ita etiam hic , fed ordine inverfo :

namin.aliisSacramentis

$

.

mat

"

'eria remota eít res permanens,

du quo

proxima eft ejus ufüs , qui tranfit ;

D.

bic vero remota nempe

0b

panis& vinum tranfit,

panis & vini.

proxima veró manet, fcilicet fpecies

eeffiuts

(hfer

Obferva 2. Panem hunc debere effe ex tritico vel fi

ne,non ex hordeo, fpelta, autfarre,

do m p

fobving,

Obferva ;. Perinde effe quoad valorem Sacramenti, five

panis fit fermentatus, five azimus.

f v

Obferva 4. Nihilominus Graecos debere uti pane fermen-

efe vt

této , & Latinospaneazimo,

Graciautem funt Ecclefia ori-

&xigir d

entalis, Latini Ecclefia occidentalis.

«uafecra

. Obferva s. Vinumdebere effe de vite, nonex arte. Sed

E hitom

ices,vinum miraculos? àChrifto fa&um erat materiaidonea

tentiser

hujus Sacramenti, & tamen non erat de vite,

peccit,

R. Etfi illud

vinum nonerat de vite fecundiim originem, fuittamen tale

mo defii

fecundüm fp

ftilius;

ecici fimilitudinem ; item fuit vinum de vite

sequivalenter , etfi non formaliter,

Ütroer

Obferva 6. À

u

am.vino permifcendam , fed in parva

táftienva

i

quantitate, ut po

it convertiin vinum , antequam conver-

guinemvp.

titur in fanguinem,

Ratio autem , cur vino admifcenda fit

Obfe

aqua eft,quiain calice reprafentamus id,quod fluxit exlatere

ls Con

Chri-

Qantim,

"o t

IN SPECIE,

i

st

Chr;ïfi*i—; fed quod ex latere Chrifti fluxit, fuit fanguis & aq

uaj

meritó ergo non folo vino', fegi etiam aquá rem illam repra-

fentamus,

Dices. Ea ratió tion probat vino mifcendam aquam i

Atmég.

calice , quia aqua illa fluens &Chrifti latere non fuit mixta

Tütes,

cum fanguine , fed'feorfimper fe fluxit, nam alioquin quo-

iongrua-

modo diícerni- potuiffet ? ergoilla.m

:

iftioaqua: cum vino.eft

( reficien.

iímpertinens ad Euchariftiam.

- Refp.. Kicetfanguis'& aqua impermifta fuerint, dum flue-

b5 que

!m

rent, tamen fi in vasaliquod recepta fuiffent , nonnifi per«

t materia

mifta in illo vafe exifterent 3. nos autem in calice repreefen«

€ inverlo :

tamus illad cotüm , quod é latere fluxit,, non autem mo-

Tanens,

dum quo fluxic, & ideó vinum aqua miftum in calice po-

nimus..

tà némpe

'et fpeoes

Obferva 7. Hinc aqua promi

k-tïcne.aï* non effe de ne-

ceffitate Sacramenti, fed folüm de neceffitate praecepti;.

vd fligi-

Obferva 8. Sacramentum Euchariftia per fe loquen-

do non poffe confici abí(que peccato vel in.folo pane. vel iv

tenti, (ive

folovino, patet tüm ex fatoChrifti Eucee 22.. Tumex Trid,

Seff. 22. unde refolves: . Confecrationem utriüfque fpeciei

fermet-

effe juris divini', quia ratio facrifieii ,. fine quo per fe nonffit,

defia oti-

exigir ütramque,

z. Non licere alteram. tantüm fpéciem

confecrare , in.neceffitate ctiam gravi , v,g. ut moribundo

rte, $ed

viaticum detür.

Bizi,.perfe ,,.quiaperaccidens & praterin-

raidorez

centionem quafr aliquando una fola confecrari poteft abfque

Etí ii

peccato, ut fiSacerdos:hoftiá. confecratà moriatur, vel ani-

rno deficiens.1

o

uelam perdat , vel inamentiamincidat.,: nec

men t

n deiite

fit alius;qui po

tfacrificium fecundum,quod reftar,perficere,

Porró etfi confecratio unius tantum fpectei, non fit licita: eft

tamenvalida, | Patet ex praxi

d p

guinemponitadorandum;

Eccle(iz, quae cqrpus ante fari-

jconrí«

(cepd C

Obferva o, Advalidam confecrationem materiae requiri

duas conditiones,

Prima eft, ut materia Sacerdoti confe-

w/atetc

(

Cntt

cranti moraliter & fenfibiliter fit prafens,

Sccgmda eft, ut&

"-

inate-

88

IDE SACRAMENTIS

pepap m

materia fit à confecrantis intentione in individuo determi-

nata, Probatur primapars, quiaverba illa; Hoc eft corpus

meum; hiceft calix fanguinis mei, non dicuntur tantüm re-

citative , feu hiftorice, fedetiam fignificative & affertive ; fic

autem non verificarentur , nifi in materiam valde propin-

fjf

onfirmatur exem-

fectation

uam & moraliter praefentem prolata, C

omni lo

plo Chrifti , illa proferentis circa materiam

prafentem , & ex

prafentem, Ex

nialc ; 4

ratione facrificii , quod requirit hoftiam

exi

quibus tamen collige , validé confecrari vinu

m in calice coo-

m

iftro, hoftias

perto , vafe vel cantharo claufo, panem in can

Ratio horum

nempt

in ciborio , vel in cumulo fub aliis latentes.

uod &l

omnium eft, quia adprafen

tiam & fenfibilitatéem non requi-

k'Uf/ [/i

ritur , ut materia videatur,

veltangatur, velferiatur fono

N

verborum , dummodo videri

i poffit. fivein fe, five in alio,

qdis,

vel vafe adillam continen-

v. g. in fuo toto, vel continente,

Coll

dam deftinato. Ita Layman. Quant

aautem propinquitas uni-

bis: H

verfaliter fufficiat, dubium eft, &

ex morali prudentum ju-

Probatur etiam fecunda pars , tum

f fols

dicio z íftimari debet.

volorem;

quia hoc requirunt prono

minademonftrativa : Z7oc & £1c;

vtf

fingularia, quae debent effe cet-

tum quia a&iones funt circa

ftuste

tà & determinata.

Hinc 1.

non confecratur hoftia infcio Sa-

r

cerdote p

ofita five in corporali [fej

un&a tamen à cumulo]

l COf

fiveinfrai

nte

ileffi

llud. Ratio eft, quianon eftdeterminatain me

QtIOn

Sacerdotis , cujus voluntas

nonfertur inincognitum, 2, Ir-

ritaeft confecratio,fi habeat

Sacerdos intentionem confecran-

fit $a

inat& ac disjunctim,

di aliquam partem

materia indeterm

Obferva ro. A

d licitam materiee confecrationem duas

l'quamg

Prima eft, ut non fit major quantitas,

[

conditiones requiri.

quàm tempore opport

uno poffi

t abfumi , quia periculum

omputrefcerent.

Secundaeft, ut

aliàs effet , ne fpeciesc

ab ufu Ecclefiae

pracfertimin Miffali prae-

fcripto non recedat,

ll

QUE

- 4N SPECIE.

$9

t Iitóngate

dctermi.

QUESTIO IX

dcorpus

hm re.

Que fit forma Eucbariflie ?

üve

VWopin.

Refp. Fornra Euchariftize eit duplex , una confiftens in con-

(üteem«

fecratione panis, & efthaec: ZToc eflením Covpus meum, : Ubi

omnia funt de effentia, praeter TO en/m , cujus omitTio effet ve-

&m, x

tem, Ex

niale 5 altera confiftitinconfecratione vini, & eft haec: hiceft

dlice c00-

enim calix fanguinis mei, novi & zeterni teftamenti , myfteri-

0, hoflias

um fidei, qui pro vobis, & promultis effundetur , í1 remiffio-

o horum

nem peccatorum. Ubietfi verior & communior fit fententia ,

uod effentialia fint tantüm haec 3 4;c eff calix fanguinis mei

ton fequi-

atur fono

( vel biceff Sanguismeus , aut eis zequivalentia )graviter tamen

Yt in 4ll0y

peccaret , :

qui aliqua ex reliquis omitteret , vel anutaret, ex

dictis.

Continelt«

xuitas Uf

Collige , confecrátionem panis valide perhci folis illis ver«

bis : Hoc e[f corpus meum , & confecrationem vini validéper-

entum jü-

ats, tüm

fici folis illis verbis ? 47ic efl calix fanguinis mei ; neque alia ad

valoremSacramenti funt neceffaria.Prima pars probatur,nam ea

x &i

t e(fe cet-

verba füfficiunt ad confecrationem panis;quaefufficiunt ucChri-

ncio 3-

ftus fit realiter praefens in Euchariftia ; at illa quatuor verba:oc

eff corpus meum : adidfufficiunt,eó quodformae Sacramentorum

U

vinmente

id efficiunt, quod fignificant; ergo.alia verba ad valorem confe-

crationis non funt neceffaria, Secunda pars probatur, nam for-

ff t l

onfecrart

m Sacramentorum faciunt, quod fignificant ; at'in confecra-

R

ndim,

tionécalicis illa fola verba 3 £ic'efi calix fa

uiti s tmei , etfi re-

liquà non addantur', fignificant fanguiniem

€

hrifti preefentem

yem dul

yantitóy

incalices ergo fola faciunt , ut ibi fanguis Chrifti

pericu/um

E

,äcft,m.

2 WADOEme 70

M

qu

qua.

RE

DE SACRAAMENTIS

e9o

—)

QUAESTLIO.X

1it &(m

onittete

Efine mortale , in Con[ecratione omittere

TAn0$ y

l? enim ?

& CQE

Refp, Probabiliter folüm effe veniale. Ratio : quia non

Canont.

pertinet ad fignificationem formae, -

fentien

QUASTIO XL

Efine mortale , aliud quodpiam verbum in bis

$

ormis omittere? .

Reï

Refp. Effe mortale , etiam in formia confueta

fangüa'*n:ïs;

Ccum v

f

Tum quia di

P

utatur, annon tota illa formafit effentialis. ïum

partia

quia fingula verba funt de neceffitate praecepti.

te, df t

nile ve

QUJESTIO. XI,

run

Quid de reliquis omiffionibus 3

nultoi

debetf

Refp. Omittens poftremamliteram verborum confectatio-

qut

mis,ex negligentia , videtur folummodoó: venialiter peccareg

pun,

quia per hoc non turbari fenfum verborum fupponitur.. Omit-

QUigq

zens partes verbales Miffae ordinarías ufque ad eanonem., pec-

rie ]

&at exgenere fuo mortaliter, Quia talisomiffio per feac dire&e

Tétm f

opponitur praecepto Pii V, eftque circa partem notabilem ac

/

yites ;

principalem. Incipit autem Canon ab illisverbis : Teigitur

teptat

clementiífime &c. ufque ad Pater nofter;; exclufivé, In.ora-

tàbily

tione canonis datur parvitas materiz ; cujus omiflio- veniale

quand

non excedit , ficut in materia Religionis , voti , &c. . Modà

fenfus orationis tion deftruatur, Materiam levem quidam cum

Gu

Suarez exiftimant effe duas voces ; alii cum Bernal, otto vel

decemnomina San&orum. — Alii probabilius cum Garzia,qua-

tuor , velad Summum'quinque. : - Omittere ea , quaecertisin

feftivitatibus fuperaddi folent in commutticantes , & F1 anc igitur

!

ob

j

^

dina-

v;tïoncm ; puto eiïg ycniale, cum non fint partes or

Yi2 s

Rcff

SS

1N SPÉCIE,

enmasgi:

pt

—N

»

umptumen d

riz, & fine

iis maneat integritas Miffe. Poft confecrationem

?

omittere partem integram,

v. g. orationem Dominicam, Libe-

Haec Commixtio , Agnus Dei,

Domine fum dignus ,

raà nos ,

&c. Contrahit noxam lethalem ;

quia praédicta aequiparantur

QUiàmg

Canóni.: De omiffione partium poft Communionem,

idem

fentiendum, quod de partibus Miflae ante canonem,

QUASTIO, XIIL

] hi

Quid de omilone Rituum ?

Refp. Ritus majoris momenti, velut funt , miftio aqua

fangtinis,

cum vino, elevatio utriufque fpeciei , fra&io hoftie , miítio

pa:ticulee cum fanguine , purificatio pate

nae & calicis; omitte-

Jahs ïum

re , eft ex generefuo mortale , ut patet ex praecepto Pii V.

Ve-

niale veró cenfetur , omittere ritus minoris momenti, nimi-

rum benedi&iones , cruces , deofculationes , inclinationes , ge-

nufltexiones,&c,Similiter Purificatio poft communionem prima

debet fieri in vino fub peccato levi ; Secunda poteft fieri in a-

nfecratio-

cum juxta pios ac do&os illa rubrica non fit praece-

qua fola,

tyettat;

ptiva, —

Porro ritus Miffze folemnis communes Miffis privatis

j, Omite

obligant ex genere

fuo fub mortali , nifi excufet parvitas mate-

1em, p

ri.

Proba

bile tamen eft, feclufo fcandalo , eorum omiffio-

acdired

nemnon nifi peccatum veniale effe.

.Quia non videntur etfe

abileen a€

partes neceffariee Miffze , nec fpe&ant fimpliciter ad ejus in-

Teigitu

tegritatem , fed ornat(üs gratiá adhibentur, . Partem Miffze no-

, Ínot

tabilem licet omittere ex caufa gravis neceffitatis , ut v. g.

io vetii

quando miniftrandum viaticum , aut cqnfumendum facrifi-

o, Mod

cium,

idom u

(Lu.äEsTlo XIV,

,0dore

amaq

"n liceat AMilTe addere devotionalia

ecertieti

qrivata?

LLl

|

i

Refp. Vi bulla-Pontifice Pji V, non licere; ait enim ; Ve

T

1f »

2

1n

92

DE SACRAMENTIS

in AMiffe. celebratione alias ceremonias

; "el preces , quàm que

pem DO&OU

boc /Miffali continentur , addere xvel ve

citare prefumat,

Contra

faciens igitur pecc

abit graviter , aut leviter,

pro gravitate, aüt

æob- fulpic

levitate materia, « Grave videtur, fi hu

juscemodi ad.

;

Ü

, wditam'en:;

ta fiant animo novum inducendi ritum,

Leve ver

O , f brevi-

cule preces , & praefertim jaculatoriae devotionis c

aufá interfe-

rantur,

Dixi: brevicule; nam or

atio produdior devotio-

Nota,m

nem redderet indifcretam,

de 10

QUAESTIO XV.

!

pow

hn in forma confecrátionis mutatioetiam accidentalis

3-

f/fp, j

[ié gracve peccatum ?

d Ed

diitionem

^" Refp. Effe graveexgenerefuo, Ratio: quia in: re tam fá-

neuws

crárecedere à ritu Ecclefize, eft eravis deordinatio. ^ Unde vel

ipfo verlx

unum verbum immütare, verius eft, quód fit mortale. In

eit di&umx

aliis veró Miffae partibusfi fiat mutatio verbalis ,

facerdotsi

cibus, cum notabili deformitate ,

erit fimiliter mortale,

Quae

lqd,,Har f

deformitas defumitur ab.o

ppofitione cum fine praecepti Miffa-

quoton

lis. Sifiat mutatio Synonimi in Synonimum, videtur venia-

te,inite.

le ; nifi fuerit diverfi idiomatis, tünc enim procul dubioforet

trà t p

mortale propter prohibitionem concilii Trid, Seff. 22. c. . &

non eltt

tut ficeni

Can,9, ldemdicendum, fi in precibus mutctunfenfus,&cg

P Ucrar

|QuzsTrIO XIV,

apmevi

Quid fi '-qüiä confecret bofliam non rotundam , vel non

Commit,

1. Ex ipl

Jatis mundam &3 candidam , vel non integram , -vel fine

fashabet

àmagine erucifixi , vel cum

i;ïr:»zgine-

$ancdi ?

fhatiducat

& diit d

Refp. Effe exgenere fuo tantóüm vchialt*:.. Ratio: quia non

conftat de praecepto rigorofo ; nec funt aggravandae obliga-

lud, Hox

tiones,

Laico veró in communione prabere hoftiam majo-

Teriner]

fribuendi

fe'm ; vel plures parvas fimul, gravis effet abufusjuxta co

inmu-

nem

Ü quiT

BR

93

m

L

:iem——. Düo/&o

Etcontra.tales merità proceder

L

-

h. C

! et Inq,uiültioiü

Witate av

efeiob- fulpic;onem erroris,

tlmen.

o5 uoaesTor O xvi..

O Sbreyj.

Ul iterfe

0t depig..

- Quis fit Mtiniffer Euchariflie ?

Nota,nos hic loqui de Miniftro conficiente , non

de fol

O

«

difpenfante ,. qualis ex: ;ati.onfab,-., caufa

| potefteffe Diaconus.

Letlilie

Reþ?.:. S.öI'us»facexzdoszef'c*mfimiü'&nrEuc&arïïïïæ: ; femper enim:

in Ecclefia pro indubitato habitum eft , itaneceffarium effe or-

dinationem facerdotalem:ad: Euchariftiam conficiendam , ut fi-

nretm fs

ne eanullomodo.confici poffit. Haec autem veritas probatur ex:

- Unde vd

ipfo verbo Dei ;; nam illud: Cheifti,. 17oc facite, Luc. 22. non:

ortale,-.1n

eftdi&um,, nifi Apoftolis, qui eo. mandato ordinati funt primi

! g. In pte-

facerdotes novi teftanrenti ,. id' autem probatur hioc modo : il--

a, Que

lud , oc facite,.non: fignificat folum , manducate, & bibite;,.

tepti Mifle

uod: convenit omnibus. Chriftianis ,. fed; fignificat , confecra--

«tut vefiide

te, fumite , & aliisdiftribuite, utme facere vidiftis ; iftaautem

dubío foret

tria. nom poffünt convenire: ornibus :: ergo illudimandatum

YETA

noneft datum omnibus;,fed folum quibufdam, qui ideó dicur.--

tur fácerdotes: ergo:caeteri nullo modo: poffünt Euchariftiam.

'enfus,&c.*

confecrare , & fi id tentaverint , nihil facient nam Sacramen-

|

ta conficiuntur in perfona: Chrifti : quare: cui Chriftus id' non

commifit ,is nihil facerepeteft; Probatur Major propofitio :

, tditm |

1. ExipfotextuLucas Lucas enim;'qui folus.inter Evangeli-

ftashabet illa verba : £Toc facite; nordizerat antea, accipite,

ywlftt o ä

manducate , &c, fed fofum: dixerat : Accepi£ panem , benedixit ,

€5 dedit dicens : boé e(f corpus meum.Exrgo: non retulit Lucas:il-

quia

j

lud , £oc facite, adattionem (olàm manducandi ,.cum ejus ne

ke o

meminerit quidem;, fed'retulit ad: actionem benedicendi & di-:

janma)o

j

ftribuendi , qias éxprefférat ,. & fimulad aCtionem manducan-

j

eni-

g

di , guia Dominus etiam manducavit, ut eft communis fent

3

tia,

| DE SACRAMENTIS

$94

d

RomsumP,

at

divi

nammd

tia,licet in Evangelio non expri-matür. 2. Qufa fiulla eft rat

io ,

cur illud, £Zocfacite, non debeat referriadomnia , quae Domi-

qar (

nus fecit,

et bfpe

h

;. Quia nifi ad omnia referretur , non haberemus

qc non mo

mandatum divinum in verbo Dei expreffum de confecrandaEu-

chariftia : & proinde non poffetab Adverfariis hzereticis ( quod

ationdli É

de divinit

tamen ipfi negant ) confecrari, ipfi enim contendunt, non de-

Conti

berefieri, nifiid, quod eftexprefse indivinislitteris mandatum,

cjepinisa

Probatur nuncetiam minor propofitio, quia-fi illud mandatum

g N

daretur omnibus : tenerentur omnes confecrare & diftribue-

Dicei

re : idautem non folum effetabfurdiffimum , fed etiam eít con-

tra confuetudinem omnium , tum catholicorum , tum ha-

giti capit

erona

reticorum.

jh roltit

Nec obftat, quod S. Thomas 3. pat. q. 81. art. r z. colligatex

quándod

hoc loco effe de jure divino, ut omnes aliquando fumant Eu-

£etutm,

chariftíam ; ubi videtur intellexiffe illud boc facife, di&tum effe

omnibus , nam S. Thomas non vultcolligi immediaté,fed me-

RQW»

tiunt, t

diaté, quia enim Dominusjubet Apoftolis, ut confecrent, fu-

anim tit

mant, & diftribuant * confequenter jubetaliis, ut accipiant de

eopt

manu facerdotum diftribuentium , quibus enim tenerentur fa-

téulty

cerdotes diftribuere , fi nulli tenerentur accipere ? fimile eft il-

souon

lud Joan, ult. pafceo-ves meas , ubi mandatur Petro , ut pafcat

1nà

Vb

gregem , & confequenter mandatur gregi , ut paftori obediat.

&f catoQ

Quare idem S. Thomas 3. p. qu. 82. art. r, docet,

Obk

facite , inttitutos fuiffe à Domino facerdotes.

per illud : ch

(itlafp

demmd

4Q. H 28 8T L X VTT

Qie pari

&^

. An totus Chriflus fit fub utraque jþecjiei ?

mentaljs

Refp. Affirmative, Probatur ex fcriptura, in qua habemus

; tantim,

tria folida principia , primum eft , corpus Chrifti effe in Eucha-

! Ge vitix

tiadfünt

riftia, Matth.26.v.26. — Hocefl Corpusmeum, alterum eft, Chri-

ftum poftrefürre&ionem non amplius moriturum. Rom. 6. v.

1 Die

9. Chriflus refargens ex mortuis , jam nonmoritur , mors illi ultra

| tem, at

onam

| Bntam,

i'

ftion dominabitur. -';fefFium.e&, Chriftum effe unam perf:

. divt-

IN SPECIE.

9$

at

divinamin duabus n

aturis fubfiftentem. : Ioah., |Y. 14. F eybum

Leféatio,

ideó ex primo principio

fequitur , corpus Chrifti

Wt Domi.

caro fatkum e[t ,

Txermug

effe fub fpecie panis. E

x fecundo fequitur, effe ibi corpusvivum

ac non mortuum ; & proin

de effe corpus informatum anima

(aflüSy.

fleibi perfonam Vetbi , ac proin-

Ms oud,

rationali, Ex tertio fequitpr 9

de divinitatem.

It5f de.

Confirmatur , quía certum eft,

carnem Chrifti effe fub fpe-

tinditm,

mándtm

cie panis:

at caroChri

fti realiter unita eft anima ratiopali & per-

fonae Ver

bi , ergonon eft ibi fola caro.

: diftribue.

Hzcratio nonconvincit , quia anima realiter eft u-

m eft con-

Dices.

, tum hæ-

nita capiti ,

& tamen irr pede eft anima fine capite5 fimiliter

erfona Verbiunita €

ft humahnitati, & tamen Perfona Verbi eft

in multis locis,ubi non eft humanitas , non ergo verum eft,

Collipiter

quandoaliqua duo realiter unita funt, ubi eunum , ibieffe al-

ümant Eu-

didumedfe

Refp. C

um diftinttio

ne: quando aliqua duoadcequaté uni-

te,fed me.

tafunt , tuncu

bi eft unum , ibi eft alterum, hoc modo, ubi eft

lectent, t

anima ràátionalis fecundum a

daequatam unioneni , ibi eft totum

xipiant de

corpus & econtra

: quando autem aliqua duo funt inadaequa-

erentur f«

té unità, tunc u

L

b

icunque eft minus , ibi etiam eft majus; &

mileeftil«

»

non écontrário;'

hoc modo; ubicunque eft caput , ibi eft ani-

, ut pifat

ma: &ubicunq

ue eftSol

, ibi eft Orbis cocleftis; & ubicunque

1 obediat,

yud : fat

€ft caro Chrifti,

ibi eft perfona Verbi, non tamen écontra,

: Obferva autem; licettotus Chriftus fecundum fubftantiam

fit füb fpecie panis, & totus fub: fpecie vini, nofr tamen eft eo-

dem-modo ibitotus; Ratio eft ; quía corpus Chrifti eft fub fpe-

cie patiis vi facramenti j

dd e(t vi verborum feu formae facra-

?

mentalis ; reliqua ipfiunita funt ibi per raturalem concomi-

taritiam , ut fánguis , anima, perfona Verbi. Similiter fub fpe-

haberti

cie vintadeftvi facramentifanguis Chrifti, reliqua veróipfiuni-

jnEuit*

tá'adfüntpernaturalem concomitantiam.

H

d- |

to Dices; Perfona. Verbi eft u

bique. pe

r fuam i'mmehfim;-

À

(Om' 6. V. '

jili ul

tem. ergo non eff im Euchariftia per naturalem. concomi-

ufon/

Refp,

l

96

IDE ;Sncmmzwzris.

at

,V Die,

Rep. Peri"ona'Ver;bipo.te[tAduplic;itcr;fpe&ari í 1 Secundum

fe ; &ficeft ubique perimmenfitatem. 2. Quatenus eft unita

«uintitaten

humanitati; & ficrationeunionis

Rg HabE

-æüälaïflucharifäa pet concof,,-

mi;antiam:di&am;

.e[t,qüia «

«uqae pot

QUAESTIO XIX,

[nidi,

*local'h ut

ifjus

t

f

»cgpiacCi» S

.An Fofts 'Cbr

fit fub fingulis pd-rtiä.u;

Dies

'g[j)-e,cierum g

«« to/?

Refp. Totus(Chri&uä-cü'fu'b;ïïqgu'lisjpart'ibus fþ&cierufä, poft

p//Vll/El I

earum divifionem , & etiam;ante divifionem, .Prima pars eft

M.

de fide, ut patet ex Confil. Trident.Seff, 13. Can. 3.. Ratio vez

tenti; /

roeft, quia quandohoftiaconfecrata dividitur j'Chriftus manet

BRWSNEW

in partibus divifis, aliàs facerdos:non fumeret Chrifti corpus,

"Chrftosf

quod dicinequaquam poteít, jam.veró cum aliqua' verifimili-

*fhthtio:

tudine affirmari nequit, unam tantüm partem Chrifti effe fub

*eft deefer

una parte fpeciei , aliam fub alia ; tum quia cum tota hoftia

;..divim'tusa

sequaliter fit confecrata ,nulla eft ratio;cur caput Chriíti fit po«

tius fub una illius parte, quam-pedes ,aut vice verfa; tum quia

cum corpus Chrifti fit immortale, perdivifionem fpecierum

Á

nullo patto in partesfecari poteft ; fequitur ergo totum Chri-

ftum effe fub fingulis partibus fpecie:um poft divifionem. Se-

cunda pars oftenditur,

Tum quia, fi totus Chriftuseft in fin-

f

gulis partibus divifis , ergo & totus eft in illis ante divifionem,

F'eqitity

cum perdivifionem fpecierum non mutetur.confecratio , nec

numi

peream fieri poffit , ut Corpus Chrifti fit totum, ubi antea fo«

ideff t

lum erat fecundum partem. :^ Confirmatur, nam poft confe-

& Mi

crationem Chriftus eft in tota hoftia, & confequenter in fingulis

Tümpor,

partibusillius, etiam antequam dividantur : at non eft in illis

gO mm

per partes ? cum non fit in hoc Sacramento modo quantitati-

[

vo, fed indivifibiliter, ad modumrerum

Sidto; e

in illis totusetiam ante divifionem.

f pmtuahum ;gr'go eft

1

Quicalite

Micsda

: Dices,

97

77 N SPECIÉ.

E Ms as

n Euchariftia

Secünd

DICL'!. 1. Hvzþziäaetne ergo Chriftus; prout?ü: i

k'

J 6E units

«uantitatem & alia accidentia.materialia ,. quae habet in ccelo?

4 j COnCOs

Refp H

T

abeteaomnia exceptis iis,quae pendent à loco, Ratio

eft, qu

ia corpus Chrifti eft realiter unitum quantitati ;

ergo ubi-

«unque ponitur corpus Chrifti , ibi ponitur quantitas,

4n[las, Corpus Chrifti eft etiam realiter unitum extenfioni

Wi

locali, & tamen'hanenon habetin Euchariftia. Refp. Ideö ex-

icepiaccidentia dicentiaordinem ad locum.

3Dices. 2. Non videtur eíIe-poflibile;:quod orpus Chrifti

(eum tota quantitate, quam 'habet in coelo , ;poffit conftitu

;i m

:;icrudï,po&

parvula hoftia ,nedumin minimis illius particulis,

-

Ia pars eft [

"U Refp. 1mó vel maxime eft poffibile ; fpettata D

h

el -omnAilþo-'-

« Ritiores

tentia; fi enim Deus poteftefficere, ut camelusintret per fo-

T

tiftus manet

'rameti acus,ex cap. 19, Mat

t

h.quid niefficere poterit , ut totus

fift corpus,

"Chriftus fit'in qualibet particula fpecieiconfecrata ? neque ob-

iverifimili-

'ftat ratio allata : nam háberea&uextenfionem ad lócum, nort

.

rifti effe füb

'eft deeffentia quantitatis

5

tota hoftia

fed quaedam illius PFO prietas, quae

divinitus ab ea amo.v.cü poteit,

ii t p

; tum qui

^QUZSTIO XX

Y Ípecterurt

i .vrzkfïo qnmveniatur inun4

otum Chti-

d | Antom jd&üment

fpecie?

icnem, 96 |

yseft in fit»

- Refp. Affirmatiive//Pro

batur,quiain quolibet Sacramento

fivifionem , 2

requiritur fignificatio & caufalitas, eft enim Sacramentum fig-

-atio , 16€

/ä

num &caufa gratise, haecautem reperiumnturin qualibet fpecie,

bi antefo !

i

ideft tam in fpecie panis ; quàm in fpecie vini feorfim fumptis?

ergo,Min prob, quia totus Chriftus , qui eftfons omnium gratia-

oft con

riníngs J

rum,non minuscontinetur fub una fpecie ,quam fub utraque,

'ergo non minus operatur fub una, quamfüb utraque.

ndtinis

| uan!fm' |

Dices. 1. Vel panis & calixfunt duo Sacramenta vel unum.

'Siduo; ergo Catholici populumintegroSacramento fraudant,

qui calicem ei ne

lm:läf) . &

s

gant. üäun*um : efgo dimidiatum Sacramentum

"Laicis datur.

J d

N

Refp.

98

DE SACRAMENATIS-

Ls

Refp. Dari populo integrumSacramentum;, non.mutilum

vel dimidiatum:; fiquidemin qualibet fpecie feorfim invenitur

sofodiit

ul

veriatque integriSacramenti ratio,

H

duhty o

Inftas, ficít integrum,quod acci

pit Laii'ws—;ï ergo fUni:dübk

26. Dibrt

integra Sacramenta, quae accipiuntur à facerdote, Refp. Nego

ftolos, fie

'confeq: nam duse fpecies fimul fumptae non faciunt duo Sacra-

dotis ,

menita; ficut nec dua particulaeconfecrata fimul fumptae ; vel

dic effe quidem duo.phyfice, moraliter tamen effe unum nu-

li, Qu

fpecie

4nero Sacramentum , quod per modum unius proponitur & fu-

Chsito:

ihitur ,quiaidadunum finem, fcilicet unam refectionem fpiri-

tüalem anima refertur,. -

,

F

Chritic

fab E

Dices. 2, Euchariftia. eff conviviu

m fpirituale z ad convi-

Üi

vium autem non.fufficit cibus , fed requiritur etiam potus,ergo:

populum parum civiliter tractant catholici, qui ad facras epulas:

qer:Un

(idume

eum inyitant, & folum.cibum fine potu ei tribuunt, Refp. Pa-

C&

pulo: datur cibus fpiritualis,, qui eft integra & totalis refe&io,,.

&cvirtualiter continet cibum & potum.. Neque obftat;quod à fa-

ve nait

trumic

cerdotibus in ipfo facrificio diftin&é fumatur Euchariftia. per

us 0f

modumcibi & potus , idenim fit potiffimum ob facrificii ,nomr

ebSacramenti integritateni , neque inde populus aliquid per-

Chrltia

tll cayr

dit ; namid ipfum , quod fumit facerdos fub düplicifymbolo ;.

fumit populusfüb uno, quemadmodum fi urri álicui. darentue

lij

in una fchedula 100, aurei àmercatoreaccipiendi , alte

d di

^

ri,flarcn—-

0

Anfto,

æ'g:r. totidemaurei,.fed infchedulis. duabug,.,,

QUASTIO XXE..

at

& Bj

n omnes Chrifli fideles adulti teneantur ex precepto di-

&c,

viino fumere: Eucharifliam fub utraque [pecie ?

Y2

Jicir

Re[p. Negativé.. Probatur,quia fiutríuft q»ue.!þecieijfümptïþ

effet neceffiria illisomnibus ex: praecepto. divino, fequeretur

&t

unius fumptionem ad falutem non fufficere ; fed hoc.eft falfum,

eum.]oan. 6;

Vis conferendi.gratiam & vitam aeternam uni

e. fe--

fpeciei attribuatur, nam. ibidem, v, 51.& y2. Chriftus d

ipfo

—-—.—'

: 4X SPECIE.

99

90 utilum

D üwenrtor

ipfo dicit : Ego fum panis suius , qui de coelo defcendi , fi quis

snanducacverit ex' hoc pane , vicvet in eternum , &5 panis, quem ega

80 fünt lw

iv

dabo, caro miea eff , pro mundi «vita. Neque obftat illud -Matth.

26. Bibiteex bocomtes, Ea enim verbadiriguntur ad folos Apo-

h. Ngo

ftolos, neque illud Joan. 6

Nifi manducaveritis carnem filii

t d Sacra.

lImpti: vej

tiominis , &5 biberitis ejus [anguinem , non babebitis cuitam'in«vo-

um «

bk. Qui enim fumit Euchariftiam fub una fpecie, v. g. Sub

ponitur& fs

fpecie panis, füb ea carnem & fanguinem Chrifti accipit, cum

Loncm firi

Chriftusfub fingulis totus contineatur; proindetalis manducat

Chrifti carnem füb fpecie panis, bibitque ejus fanguinem non

àd conyr-

fub fpecie vini quidem, fed fub eadem fpecie panis.

n potustrgo:

- Dices , Matth. 26. v. 27. Dixit Chriftus ; Bibite ex tfocom-

1

ficrasepuhas

*1e5 : Unde jam fic argumentor , lifdem di&tum eft bibite , quibus

di&um eft manducate. Velergo utrumque di&um eft omnibus

jlis teleQto,.

'Chrifti fidelibus , & ficomnestenentur ad utramque fpeciem,

velneutrum , & fic non tenentur ad ullam fpeciem. Ref». Neu-

a5 quodalie

chariltia. pet

trum di&um eft omnibus Chriftianis , fed Apoftolis praefenti-

acrilicii, noe

bus, undeex vi verborum, manducate &5 bibite , non tenentur

aliquid pere

Chriftíani communicare ; fed ex vi

illorum ; JV7fi manducafvgf

icifrmboloy

vifis carnem filii bominis G5c.

— dhflas lipfemet Chriftus fatetur fe omnibus dicere, quic-

"t datentut

quid dicit Apoftolis, juxta illud. Marci 12. v. 37. Quod -vobis di-

Aeridatete

coyonttibus dico. Re[p.VerbaChrifti aliquando diriguntur ad folos

Apoftolos ,ut Matth. 26. v.» 1. Omnes vos fcanidalum patiemini in

!

se ?fía node.

Aliquando ad Apoftolos & eorum fucceffores

& Epiftopos &c, Joan, 20. v. 23.

Quorum remiferttis peccaía

mepm /

"&c, Aliquando ad Apoftolos & omnesfideles ; ut Marci 13.

i

V. 370

Hoc autena

tod «vobis dico , omnibus dico , vvigilate.

a d

judicandum eft partim ex naturarei,de quaagitur ; partim ex

Circumftantiis, quae ex contextu oriuntur , partim ex-

fqietett

fenfu Ecc

defie uni -

a, a

: £rgditione &

verfalis.-

verim Wi g

yilis dl g

/

| ä&)o(eäN i

QU/E-

100

DE SACRAMENTIS

"n

VONPESERGER E

n*onigüu"a

(LUESTIO*XXIL'

li compet

u major utilitas c

,

]

fon.

: tatur excommunzonefub llfqul'le ;

bus, quo ;

fptcie , quam [ub una i

nis&

p i

Refp. . Ex qualibet fpecie percipitur tantum ejus fru&us,

concio ?

quem Catholici in facramento Euchariftize quaerunt , quantum.

etfrton ag

neceffarium eft adalutem. Habetur haecrefponfio in Concilio

Trident.Seff. 21. Can.3. . Ubi. Concilium dire&é. damnat hae-

siom gl

reticorum fententiam de: neceffitate utriusfque fpecier, nam

B N

fru&us,quem Catholici in facramento quaerunt, eft gratia Dei

a

animze infufa , per quam confervatur vita animze, ut per cibo-

Mümptioa

rum nutritionem confervantur corpora.; fed. qualibet fpecies:

Veadem CC

confert gratiam,ut füpra demonftravimus , cum fit;verum fa-

trnpelur

cramentum ,& quilibetgradius gratiae fufficic ad implenda man-

qilimyz

data, imó ad pellenda etianr omnia peccata: ,. & confirmatur

sl

Joan.6. Ubi Dominus pollicetur vitam fümenti unam fpe-

ciem

.

e

T0 01

: Quimanducat buncpanem , cvicvet im efernum,

(j

non p

Refp. 2.Licet plus gratiae & :

f

ru&us ex utraque

Ípecie, qüiimz

ubivita

ex unatantum:caperetur , nom propterea opuseffet ,. vel expe-

fintkiif

diret,, utomnesutramque fpeciem fumerent; | Probatur;nam.

muttr y

ex duobusmalis femper eft. eligendum minus. malum ;. eft au-

coníttür,

tem. minus malum: ,. ut homines aliqui careant aliquo.bono.

|

inen,

non neceffario,, quàm ut Sacramentum Dei evidenti periculo:

Dts

irreverentic exponatur : exporieretur autem: evideriti pericu-

4 fultr.

lo , fi communiter populo daretur Euchariftia: fub: utraque:

fpecie ; moraliter enim fieri non poffet, quin fzepius effunde-

guæ,'ï?;

rctur fanguis Domini, Et confirmatur haec ratio ab: exemplis fi-

tontirreg

milibus ; certé facerdotium gratiam confert ,. nectamen expe-

dit omnibus fieri facerdotes. ParyulisEuchariftia gratiam con-

tots; 8

&iam,ü'v.-

ferret, & tamerrquia ea: non. indigent neceffarió:, nec fine ir-

Di

reverentia eis dart poffet;. non:eis datur, neque à Catholicis,

|

Amen fe

neque ab Haereticis. Praeterea plusgratiz recipi poteftex fre-

piniseftc

que;

guen.ti communione fuþ una f pe,cïe : quam ex rara füb utra

nor.

Vquef

IoOIl

IN SPEGCIE. *

n

11o

nigitur eft neceffaria communio fübutraque fpecie; cüm fa-

cile compenfari poffitdamnum , frquod fit;

dufrzqy

Refpon.. 3. Nihil fpiritualis fru&tus capitur ex duabus fpecie-

bus, quodnom capiatur ex una 5. eftque hzec affertio: cómmu-

nís& probabiliffima,adeó ut fimpliciter afferi & expulpito in.

susfrtiss,

concione ad populum proponi poffit;nam/Concilium Trident,.

IL, QUi tUX

in Condlio

etfi non apertiflime hoc definierit, tamen fatis indicat feff; 2 r,

can, 3. cum: dicit; fubuna:fpecie fumi integrum Chriftumom-

damnat ha--

Deciei, nam

niunr gratiarum: Fontem z fiznificat enim his. verbis fub una

fpecie fümi omnenr gratiam, . qua ex Euchariftia fumi poteft.

[ erati Dd

Acceditratio . quia: etfifumptio fpecie vini phyfice diftinguatur

Ut pet ciboe

(bet fpecies

i fumptionefpecier panis ;; moraliter tamer eft eadem fumptio

& eadem communio: :: ergononmajor debetur effe&us pro u-

(( verum -

traque fumptione; quam pro earumaltera.. Confirmatur; nam

plendamane

onfitmatur

ui fimu] aut fuücceflivé fumit iryeaxdem communione; duas fpe-

cies ejufdenr rationis ,, non percipit plus gratiee ex opere ope-

l unam fjee

L]

rato, quàm. fi: unanr tanturmm fpecienr reciperet ; gratia enim

L

non eft promiffa praecise fpeciebus, fed manducationi z quare

ptcje quam

ubí-una tantum eft. communio , unus:eft effe&us , etfi'plures

,Ydaype

fint & diftin&zefpecies ; ergoquando fpecies panis& vini fu-

baturnam

muntur per miodumr unius communionis , non intenfior

m; at

confertur gratia ,. quam. fi; una tantum ex illis: fpeciebus fu-

&

e

íquo.bon

meretur.

tj pericub

Dices. x, Sub unafpecie Chriftus continetur femel totus z

titi erici-

at fubutraque continetur bis totus ;

ærgoplus confert. fuþ utra-

] utraque

que;quam: füb una;.

ys effünde

Kefp. Non' fequi

tur, quia ettïärrf- fub- una parte Holüiæ-

yempls f

contireturfemel totus , & fub duabuspartibus continetur bis

merexp

totus ;; & tamerf perinde eft, five quis fumatunam totam ho-

Ym ct-

ftiam ,five duabuspartes; femper enim eft idem effettus..

« Qit-

Dices: 2.. Mius eft effe&us: cibi , alius potüs ;; cibus enim

athici

famen fedat ,. potus fitim extinguit : fed Euchariftia fub fpecie.

]

t r

panis:eftcibus , fub fpecie vini e(tpotus ; ergo Euchariftia fub.

uttaquis

u

[f

utra gueä fpecieplures effettus p'm—d'

3

;cit','q;uäms fub una.

Refp..

&65

.JDE $ACRAMENTIS.

'Re]þ. 'alit,)Jv*-sH&f'cx,effe&us*cibi, qui folumeft cibus : & aliuspo-

tus , quifolum eft potus, at non aliuseffe&us eft cibi & pottis

«quande uterque continet utrümque , qualis eft in rebus.cor-

-

e

poralibus lac , quo infantes nutriuntur -

eft enim ille potus

cibalis, qui & fitim & famem fedat, talis igitur eft.cibus &

Suypo

potus animarum: una enim & eadem res, (ive detur fub fpe-

i [oltus

cie panis, five füb fpe

cie Nimi...,l-ü.vzc utriufque,& famem & fltim;

4

A

animze feda«.

Qu

Dices 3, Euchariftia fuüb :

& Tlar

f pecicþanis Sacramentum eft: erg&

gratiam confert 5 vel igitur fuperaddita fumptio calicis gra-

tüf ffv

tiam auget, vel non auget. $i primum ; ergo tmajor fru&tus ca-

hG

eduk

pitur ex duplicifpecie , quam ex una, Si fecundum ; ergo verum

Sacramentum non confertgratiam : ergo fruftra fumitur à fa-

admictet

cerdotibus.

Refpon, Sumptionem Euchariftiz;e fub fpecie

(íadeap

panis gratiam conferre , fed eam gratiam in fümptionem u-

charitia

triufque fpeciei, ut in unam caufam effe referendam, quando-

tet n

quidem ad unam refe&tionem utraque fpecies confert , nec fe-

com Bo

quitür alteram fpeciem fruftra fumià facerdotibus.,

quia intcg

fit, u

gtíitas facrificii utriufque fpeciei fumptionem exigit.

Tidnon

Inflas.

ertradi

Species xcali;is'non p;otc'&' fepe.-rari,',:antequæm fu-

d

1natur.

poitur

Refp. Poteft moraliter o

-pc-'ra;riþ, non tamen phyfié. Ex

&t

&i ÍS.

f ml

Collige , gratiam dari ín prima fumptione, . Ratio eft,

hoSac

quia gratia promittitur fumenti Euchariftiam ; Ergogratia illi

conferri debet. Confirmatur, namin illa parte eft integra & ef-

pem

ficax caufía gratize : ergo ftatim atque applicatur fübje&to rite

t effe

difpofito , effe&umproducit. Sequela patet , quia Sacramen-

lt a

ià operantur ad modum agentium naturalium , & grati-

3

pernitt

in fubjettonon ponente

;

omnes

am producunt

obicem,

miqoa

et;qui

——

DO

[ ;om

QUE-

4N SPECIE.

103

Pa

MRSSORÜU UC T R,

5; dlitsy,

QUASTIO XXI

LA poli

"ROUS Cor.

tur difpofitio n fumente-

Que requira

Euchbari[liam ?

Ie us

X Qbus dy

$

u

!j

potio: r, Quod folus homo fit capax Eüchäri'&ïäe ,-;quïw

r beXþg.

[

in folius hominis favorenr eftinftituta,

AL tim

Suppono 2z.Solum & omném hominem baptizatum effe

€apacem facramentaliter fumendi Euchariftiam , (ive cum fru«

fne&:erg&

|

&u illam recipiendi , nam baptifmus eft janua Sacramen-

ilidi gu-

torume..

tUGUSQa-

Probatur

Refp. x. Communicaturus debet-effe jejuntüs;

Qoverun

ex.ufu Ecclefiae catholicze, quáe tantum: jejunos ad Euchariftiam'

ditur à fj

admittere folet,, exceptis quibufdam: cafibus:, de quibus infra..

ub fpecie

Hnde aperté colligitur , in- Ecclefia vigere przeceptum ,. ut Eu

lonem t

chariftia tantum à jejuniis ordinarie fumatur ,idque congruen-

Quando-

ter, nempe propter majorem reverentiam hujus Sacramenti ,.

, nec fe.

cum horno jejunus apüor fit ad' exercitia pietatis,. & aequum

Juia intee

fit, utChritus fit nofter primus-cibus,

Porró preeceptum il-

Iüd non eft divinum pofitivum; cunrneque ex fcriptura,neque

quam

ex traditione corrftet, ejusmodi praeceptum fuiffe à Chrifto im-

pofitum; non etiam eft naturale ,. cumratio naturalisnon di-

( Er

&et, moderatum cibum fuümereante communionem,, effe per

fe malum.,. ut fatiscolligitur ex fa&to Chrifti , qui poft ccenam.

atio ef,

hocSacramentum difcipulisporrexit ;itaque dicendum eftillud

gcatia il

raeceptum effe Ecclefiafticum;

ga&el

"Queres , Quale jejonium debeat'effe? dicendum r, debe-

jedotit

re effe naturale, id eft, fine omni cibo & potu à media;no&e

cramte

ufque ad'communionem , ron tantum Ecclefiafticum ,. quod

gtl*

permittit potum'& cibum faltem per miodum mediciriz ,. ita

omnes Theologi. 2; Violàri-ejusmodijejunium; etiamfifitmini--

ina quantitas , modo fuerit per modutn'cibi velpotus;. Ratio

eft, quia femper eft a&iocontrá principale prohibitum', quod

atum.-

eft ;ommunio poft cibum 5,confg'qge-nte;-fem peteritpecc

mots-

(

164

DE SACRAMENTIS

/M

,mortäle, etiamfi Jejunium violeturin parva.materia , quia in a-

mormlis. |

&uqui prohibetur, non cadit levitas materiae, prohibeturenina

ea Chrift

communio poft cibum : fi autemfit parvus cibus, adhuc.com-

anjatia, q

munioerit poft cibum , & ita effe hoc preeceptum,declarat con-

rium xdig

fuetudo Ecclefie & communis exi(timatio fidelium.

Dixi,

-pia cofeti

per tnodum cibi evel potás : id eft , quidquid propria actionevita-

mortlitet

li per os trajicitur in ftomachum 5 unde etiam medicinz fum-

pofferedi

ptio prohibita eft ; quod veró per modum falivz defcenditin

fis , narb|

ftomachum , non violat hoc jejunium, v. g. fifanguis aut hu-

L -- D

or defluens é capite deglutiatur, fi oseluendo aliquidaquae

* odl

cum faliva defluat , fi.cibus inter .dentes ex

H

,wpri,diana.cæanaihæ-'

tantum

rens cafuabforbeatur; ita Filliucius,

?

: V, quan

Queres.2. Anin aliquo.cafu.poffit funmii

Fuchatiflià à.non

Ayre ef

jejune? dicendum.eft poffe. :x, 'Propter.neceffitatem.fpiritua-

&tf

lem fufcipientis ; ut fi fit in.articulo.mortis. :2. Propter in-

teCipiet.

tegritatem facrificii , v. g. fi putans fe confecraffe vinum .de-

Nivorum,.

prehendat poft fumptionem fuiffe aquam 5 .aut poft corifecra-

verom]

tionem recordeturíenon effejejunum,, .aut.moriente poft con-

h

fecrationem facerdote , velinfirmante alius debeat füccedere,

Thortis.

qui abfolvat , aut immineat periculum irreverentize ab haereti-

bettoy

cis &c. Ratio horum eft, quia heeclex jejunii eft Ecclefiaítica,

1

h

Coiath,

communio veró in articulo,mortis. integritas facrificii, & ho-

!

ba wj

nor Euchariftize funt .de jure.divino 5 ergo hoc praevalere de-

dé cor

bet. Ex qua ratione aliquiprobant,facerdotem poffe celebra-

|

Ie

re non jejunum, ut morituro polfit prebere viaticum, quam-

mU'iiO'n'

vismulticontrarium doceant

propter reverentiam Sacramenti,

/

e'& Chia

& contraria praxis Ecclefiae id confirmat.,

1l CU

Refp..2. Communicaturus per fe loquendo debet effe ia

tibus y.

ftatu gratiae.

idifitc,

Ratio eff, quia Euchariftiaeft Sacramentum vivorum & onr-

nium fandiffimum, inftitutum ad dandam nutritionem & au-

CIi,t

Um ury

gmentum per modum cibi , ergo requirit fümentem in vita

ftextur

gratid&. lUndecolligis, eum committere peccatum grave fa-

ülum,

Crlegii, qui accedit ad Euchariftiam cum confcientia peccati

inet-

| ibltner

1N :SPECIE.

10

—N

Qqua n a.

mortalis, Ratio efï; quia ficut . veneratio & cultus, qui exhibe-

CLUrenim

tur Chrifto in Euchariftia, pertinetad virtutem religionis; fic

NC-COm.

lanvtog-

injuria, quailli fit, pertinet ad facrilegium , quod eft contra-

rium religioni, Similiter.colligis eum , quietiam deficiente co-

. aDii,

ia.cofeffarii. cum attritione cognita commuhicat , peccare

TO vifa.

mortalitet ; quia indigné manducat, & confequenter non

1fz )w-

Tendit .

pofferecipere effettum gratiae dandum in termino maducatio-

nis, nam pofuitobicem inipfa manducatione.

tüsaut hu.

quldàque

.. Dixi autem in refponfione, per fe loquendo: quia Filliucius

«um aliis docet, eum qui cum contritione exiftimata licet fit

cenaha

tantum attritio, ( quod & ego fentio ) vel cum attritione cogni-

'ta ; quamputat exighorantia invincibili fufficere, accedit ,re-

[tia à o

nfpititus

- Cipere effectum , nam bona fides , inquit, excufat à peccato,

-& confequenter-non ponit obicem in ipfa manducatione: quare

topter t

recipiet.effedtum ,' quem per accidens conferunt Sacramenta

inum d-

'vivorum , remiffionis videlicet mortalium ,. & primzae gratiae,

Confectae

verumhoc pofterius ex ipfius mente fit ditum.

H

epoftcote

eccatï

. Refp. 3. Communicaturus , fj habet confcientiam p

QCCedett,

mortalis , debet priusfacramentaliter confiteri , fi poffit & ha-

ib hareti

beat copiam confeffarii, ; Probatur ex verbis Apoftoli Pauli r,

lefaftici,

Corinth, rr.ubiait : Probet autem [e zpfum bomo , &c. quae ver-

dii, k ho-

ba Concilium Trident. explicat de probatione per facramenta-

valere de-

]em confeflionem,

» celebrae

" Queres 3, In quibuscafibusomitti poffit confeffio ante com-

In, quam-

munionem ? Concilium Trid. excipit illum caf(um, in quo non

ctamety

T

eft copia confeffarii, quo tempore fufficit de peccatis conte-

ri; cum propofito prima occafione confitendi, Ab aliis DoGo-

t eftt

ribus varii cafusenumerantur ; primus eft in articulo mortis,

-fi defit confe(firius idoneus,

Secundus cafus eft neceflitas of-

ymk ott

!

ficii , ut fi Parochusà fuo pago abeffe nequeat, & miffze offici-

a

i

um urgeat , poteft celebrare praemiffa contritione , modo con-

n in/

(&

qä

fiteatur data primaoccafione, — Tertius cafuseft infamía & fcan-

jl

l

.dalum , ut fi quis habeat cafum refervatum, & fine fcandalo

li pöCCa

abfinerenonpoffit àfacracommunione, Quartus cafus eft ,

)

*

quando

106

DE FS"A"CMMEN'HS

t

quandourget praeceptum communionis, ut in Pafchate, & deeft

gniunic

fd etiamm (

confeffarius , quod cenfeo effe verum,quando eft periculum in-

famiz, vel fcandali.

Ratio eft, quia communicare in Pafchate

eft praecepti Ecclefie ; praemittere aütem confeffionem facrae

mentalem eft przecepti divini fecundum aliquos, & fugere in-

Á

famiam eft jurís naturalis.. Unde haec regulageneralis à Theo-

logis paffim recipitur ; quando concurrunt duo praecepta, quae

R.

fimul fervari non poffunt , obfervandum eft id, quod majus

Vbique nt

eft, five quod ftri&ius obligat. Quintus cafuseft, quando fa-

periculur.

cerdos in ipfa miffa recordatur peccati mortalis, quo tempore. | t

cenfetur deeffe confeffarius, quia fine fcandalo non poteft

: viie, Har

miffim abrumpere & quaerere confeffarium :,Satis ergo tunic

wiidis ,

erit depeccatisconteri, cum propofito confitendi primaocca-

licogent

fione , nonautem neceffarium eft, in praedi&tis cafibus contri-

utpubli

tionem illam effe veram, fed fufficit effe prudenter exiftima-

e füí t

tam. . Porró praedi&is cafibus addr poteft fextus cafus; fiquis

vatio,

infcamno communionisrecordetur peccati mortalis non coa-

Dit;

Tuncut:

feffi , ubietiam fufficiet eli

cere contritionem faltem prud.entef

£xiftimatan,

i

tempyi

tinom

Quares 4, An accedens cum

i

venlaliter ?

Di

Suppononon requiti, utquis

4

'Ecö—dät fïhe'oïïinï þ&ca to vé-

peccati,

niali habituali, cum nullum extet praeceptum poenitendi de ta-

qya ip

libus ante communionem, ac licet qui in peccato veniali habi-

alit

tuali et, non accedat cum abfolute füumma reverentia , acce-

[

dit tarmenreverenter ; neque intoto, neque in parte per hoc

Otcui

impedit effe£&tum Euchariftize : quod enim per aliquam a&io-

(ianus

neri removetur fine refiftentia( ficut removentur peccata ve-

Qd ,

nialiahabitualia per fümptionem Eüchariftiae)non poteft impe-

protu

dire effe&tumipfius. hoc ergoffuppofito.

TnOvit .

Refp. Affirmativé, Racio, quae me miovet;eft,quod talis ac-

fimaret

&edat cun irreverentia pofitiva , & aliquo modo impediat Sa-

Candaf

cramenti effe&um ; obeft enim fervori charitatis, qüem ex

x

m de

Re[p

æggm operato excitatet , quod' verum: puto, non folu

N

com-

IN SPECIE,

107

i

communicante ob vatam gloriam , vel alium finem venialem ,

laFC, & d'eeft

ferendo verba otiofa.

Ficülum in.

fed etiam de eo, qui communicat pro

in Pafdhate

.)QUAESTIO XXIV.

O fcr

fügtin.

li They

E Eubbaiijliq heggmda fit peccatoribus?

A pquae

Communis feritentia eft , Euchariítiam fcmperöi

Refp. 1.

quod s.

übique negandam effe

peccatori publico, tum ob manifeftum

Quando fa.

periculum fcandali, tu

m0

birreverentiam , quae committere-

10 tempore

tur dando fanttum cani

bus , unde negari debet publicis LIfura-

f101 poteft

riis, Hareticis, Meretribus, Excommunicatis, fufpenfis & in-

5 ergo tunc |

terdi&is , quando eorum flagitia funt publica ; quare ut pub-

ptimaoqtie

munio , neceffarium eft,

lico peccatori publicé poffit dari com

jbus Contti«

ut publicé conftet de ejus confeffione & poenitentia , pro ratio-

erexifim«

ne fui mali

E

ftatus; ficque nimirum,uut manifefta fit eju»s con-

afos, fiquis

verfio,

Is nf COR

Dices, Quidfi

fimilis peccator effet in articulo mortis? Refp.

"[unc ut illi detur communi

o, fufficit , ut pro opportunitate

? prudenter

temporis hic& nunc rité confiteatur , autfi hic & nunc confite-

nali, petcet

ri non valeat; certa contritionis figna oftendat.

Dices, Quid fi autem gravis fufpicio adfit. magni alicujus

setitovee

peccati , quod pernegat fe commififfe ? Refp. Nihil refert ,

fendi detüe |

quia ipfi in tali articulo potius fides adhibenda eft , quam

ial habi^

aliis,

t AU«

WFefp. 2. Commuiiio tamen non neganda eft peccatori

. Ratio eft, quia omnis Chri-

tepet oc d

3

occulto publicé eam petenti.

gam adio

ftianus jus habet ad. petendum panem filio

rum in facie Ec-

clefie , quamdiuin facie Ecclefia non

habetur nocens , quod

ecatve

oteftimp!

probatur Exemplo Chrifti , qui

.

*

Judam à communione non re-

movit , quem ecculté noverat i

ndignum ; & aliasgraviter in-

od alic

famaretur ipfe petens, committereturque perturbatio , & grave

í

fcandalumin populo.

1 pedïjf Sk

, (f

Refp. 3. Effet tamen neganda communio peccatori occul-

to

olon C

2

(9m

108

DE SACRAAMENTIS

RE

g m

to occulté eam petenti, prob. ex illo Matth.7. v, 6,

Nolite da-

re fandum canibus , neque-mittati

scmargaritas veltras an'/te-

OICOS.

Dices, Quid fi facerdos ftiat per folam confeffionem facra-

mentalemindignitatem peccatoris ? Kefp. . Sacerdos tali ne-

que publicé, nequeocculté petenti poteft negare communio-

: Rf(þuï

nem,.,

Ratio eft, quia nemo poteft uti fcientia confeflfionis in

ts 20

erdine ada&tus externos , idque in tantum, ut illicitum fit fini-

(Hiverbiss

ta confeffione , vel cumipfo peenitente de ea loqui ipfo invito ,

P w

vel folo vultu occultf'f: exprobrare.

ingiti

2

! mejiumo »

QUZSTI O. Xxv.

zAds aQU

Voachuril

Quid faciet facerdos diffribuens multis communionem , f

fevenndu

V. g. foeminam inter eeteras. flelentem , cvideat facram bofliam

M.

ex ore in [Iropbiolum emittere ad inbonorandam .

cumprud

ilam,ut fufpicatur ?

elfe homi

Conleman

Refp. Illum debere omnibus modis fimilem foeminam ta-

tions |

eité obfervare, ut ex alíqua nota in ejus notitiam veniens, po-

ftea cum ea loqui , atque fic malum impedire valeat, quod fi fa-

vis,utu

- queni(t

cére nequeat, rem Deo committat. Ita Burghaber, qui abfo-

luté docet, illam noneffe publicé corripiendam, aut quomodo-

divinw

«unque confundendam, nec facram hoftiam ei coram aliis eri-

lnt- efi

tis tali

piendam , fi eripi non ita dextré ac occulté poflit, ut omnes la-

teat. Ratio eft, quod fimilis fosmina fit in poffeflione famze

ID a.

/

K,

fuc, nec nifi praefumptio fceleris ftet contra ipfam ; forte

enim non nifi phlegma ex ore emifit , vel facram hoftiam non:

aptizat

ad inhonorandum , fed ne inhonoretur, per fubitum vomítum

defía.

protempore ex neceflitate extraxit , praefümptio autem non

It

fufficit , ut extrudatur ex illa poffeffione , cum certa infamia

talis cogitati fceleris, Accedit; quod ante docuimus, poffe Eu-

chariftiam mini(trari , imó & debereocculto peccatori publice

petenti, ergo & illud jam adminiftratum poteft ei relinqui; qui

&un ea putatur PCCC&EULE US,

QU&-

m

IN SPECIE.

109

u

" Nilitedi.

Q—u £&STIO XXVI.

N

Velts aqge

b/ïmfacrai j

n fenegnïur 4

H

liguando bomines coriu-

ANS (]] we.

ücare. :

COftmyunro., |

Meffiois

... Reff. 1. Jure divino praecepta eft communio omnibus bap-

tizatis adultis, quod jure divino praecepta fit; patet ex ipfis Chri-

um fithyi-

fti verbis. Joan. 6. v. 53. JVifimanduca'veritis carnem filii bomiuis

iloituito, .

&c. &ratio eft, quia omnia media neceffaria adperfeverandum

in gratia , funt jure divino praecepta; fed commnnio eft tale

medium , ut fupra probavi , ergo ,. quód veró omnibus bapti-

zatis adultis neceffaria fit , patet, quia hi omnes fünt capaces

E

Euchariftize, & indi

tionen , f

feverandumin grátia.

gent illátanquam medio neceiïagio.ad per-

tatt bt

Àutt

Refp. z. Hoc praeceptum

divínum tutic maxiímé 'oBlïgät';

cum prudenter judicatur Euchariftize fümptionem neceffariam

effe homini ad eum finem, ob quem inftituta eft , nimirum ad

ifiatrt tl

confervandam & roborandam vitam fpiritualem contra tenta-

tiones, Ratioeft, quia hoceft commune praceptis affirmati-

Aníens, pO

auodí f«

vis, ut tunc obligent, quando urget neceffitas finis , propter

queminftituta funt, Hincfequitur,communicandum efféjure

. qui abío-

quomodo-

divino induobuscafibus. r. In periculo mortis , quia tunc fo-

m alíisetí«

lent effe graviores tentationes,-

2. In reliqua vita, quo-

E

tles. tali remedio

tomnesli«

tl

,Opus eft ad perfeverandum in ftatu gra-

one fime

Refp. 3. Vi

'Ptþæce*pþtf ?E'ctïe*fiaïïïcï tenentur omnes adultí

m ; forte

Ytiam nott

baptizati communicare fingulis annis circa pafcha , idque in Ec-

vomitut

clefia propria, velalibi cum licentia Epiífcopi ant Parochi,

Ita omnes, patet ex cap. Onnis utriu

f

q

Qtett t

ue Sexus? ;

2 infari

Ex;r; de Poenitent, & remifl,

offelt- 1

)ripl!f)üC?

Sibo(i8

iHQUiæ qu

Ó 3

QIUE-

Ü

ZIO

DE SACR AMENTIS*

^i

QUJASTIO XXVIL

viftig, pro».

"nqui circa Pafcha non communicavit , teneatur veliqua

mento, Vi

antii paríe communicare füb no-vo peccata

shoríali ?

Qdator per t

eccata vll

coletirel

Rf]p; Negative ,:pröïiätur , ficuti enim qui in fefto non au-

dit miffam,non tenetur eam alio die audire, nec qui omifit reci-

dimnpeie

i, QuitY

tare horas, tenetur ad eas diefequenti recitanda$ ; ita qui non

AE pavenidl

communicat tempore pafchali , non tenetur ante fequens pa-

Ícha communicare,quia non mínus praeceptum antiuae commu-

Jam tll

talennon

nionis videtur allegatum certo tempori, quam alia praecepta

fs elh,.

affirmativa. Confirmatur, quia ex regula generali, praecepta af-

firmativa obligant cantum certis tem

perfediani

potibus, quibus tranfactis

N

C;gllä:tv eorum obligatio.

tit tamen]

QU/ESTIO XXVII,

dutada

a, fedy

Qui fint effe&tus Euchariflie ?

M.

eharila, |

QRe]þ. 1, Augmentum gratiz eft effe&tus Euchariftize, Ra-

toncedt h

tio duplex eft, prima communis ; quiacum fit Sacramentum,

ventum d

Confert gratiam ex opere operato; non autem primam per fe

. p feloq.

loquendo , ergo augmentum ejus, — Secunda propria. j quia

€10 camp

Euchariftia eftinftituta per. modumcibi & potus ; fed cibus &

R

potus confert ad vitam corporis augendo ; ergo Euchariftia ad

fe&wud

vitam animze, quze gratia eft.

ïalïä.- aux/ilia funt effectus

W Coniat

Refp. 2, Gratia a&tualis, feu fpec

Autem ex

Euchariftiae.. 1. Ad excitandam animi devotionem & fervorem

charitatis cum fpeciali dulcedine fpiritus, eft enim Euchariftia

am'mculp

&liowro

ordinata ad fovendam Dei amicitiam ; haeceutem fovetur per

[cientias

a&uscharitatis; hincfigurata eft in Manna, quod habebat om-

ne delé&tamentum,

2. Ad vitanda peccata, quia juxta Trid.

que quiai

Seff. 13, cap. 2. Eftantidotum contra mortalia, & colligitur ex

] 1fïus j

Toan. 6, V ifi manducacveritis &c. non babebitis uitam in-vobis.

Rf

——-N

IN $PECIP.

PCISTISRUNICHS

41l

Refp. 3. Remiffio peccatorum venialium eft effe&us Eucha-

A il

riftiae. prob. 1. Ex Concil. Trid, loc. cit. Dum dicitde hocSacra-

mento. Quo4liberamur à culpis quotidianis, 2. Quia Euchariftía

[

datur per modum cibi , qui reftaurat deperdita, ergo cum per

!

peccata venialia aliquid in nobie femper deperdatur , hoc pane

Jtonor a.

coelefti reftaurabitur, 3. Quia Euchariftiainftituta eft ad facien-

omifit j

dam perfe&am unionem & amicitiam eum Deo juxta illud Chri-

fü, Qui manducat meam carnem ,in me maneft 65 egoim eo. Sedcul-

Itt qui a

——

eQuens pi-

pa venialis repugnat perfe&ze amicitiee Dei , ergo Euchariftia il-

i& COfhimte

Jam tollit , & quidem exopere operato; poenam tamen temipo-

ralem non tollit ex opere operáto vel immediate. Ratio difpa-

à pracepta

t Cepta -

ritatis eft, quia quaelibet culpaetiam levis repugnataliquo modo

5 tranfattis

perfe&tioniamicitize,ad quam Euchariftia eftinftituta , ideó il-

lam deftruit ; at reatus poenee temporalis rioni repugnat, remit-

tit tamen poenam temporalem mediaté, quatenusnimirum ex-

Citat atum Charitatis,per q

U

-

em remittitur poena ,npnï fempe;;

tota , fed juxtaquantitatem fervoris..

.

D

.

tefp. 4. Collatio primeegratice per

fe nen eft effé&us Euz

chariftie. Probatur tum ex-Ecclefize confuetadine , quae mort

i&iæ; Rä-

concedit hoc Sacramentum nifi juftis; tum quia nullum facra-

mentum,

mentum dat illum effe&tum,quem fupponit ; Euchariftia autem

am per t

per fe loquendo füpponit gratiam , ut cibus hominem vivum ,

tir ( qua

ddbusk

ergo eam primó non confert.

!

^ Refp. $. Collatio primee gratize peraccidens poteft effe ef-

haciftiaad

fe&us Euchariftia, Tum quia Sacramenta omnia hoc habent ,.

utconferant primam gratiam nom ponentibus obicem; poteft

effedu

autemexittens in peccato mortali , cujus non habet memori«

fervotdn

aminculpabiliter,accedere bona fide putando fe effe contritum,

uchanitta

l

& hioc modo non ponere obicem, quia fcilicet non eft in con-

vetüt oef

fcientia;nec inaffe&tu ad peccatum mortale,ergo- 'Tum deni-

xbat o

|

que quiaid poftulat excellentia Sacramenti , in quocontinetur

xta T. 3

Chziftusipfe, qui eít Fons vitz, ut fcilicet poffit vivificare mor-

ljgtut e

tuosnon refifte

ntes, ficut Chrifti caro

VV QS),

0015

vivificavit

^

Pro-

lu

1I2

DE SACRAMEN Z'l $

u

w

Proponuntur Canones Concilii Tridentiniex

gmuriont

Domit;

Seff. 13. de Sacrofan&o Euchariftiae

Sacramento.

; p

| Canon d.

Siq

citis d

I quisnegaverit,in fan&iffima Eucharifte facramento conti-

proyeni

neri vere , realiter, & fubftantialiter corpus & fanguinem una

cum anima & divinitate Domininoftri JE(u Chrifti, ac proinde

totum Chriftum,fed dixerit, tantummo

j

»

do effe ineo,utin jgao,

NI

vel figura , aut virtute ; angthema fit.

urnigel

Canon . II,

doran

sundum

Siquis dixerit; in Sacrofan&o Euchariftize Sacramento remaz

NI

nerefubftantiam panis & vini , una cum corpore & fanguine

fitet

Domini noftri JEfu Chrifti , negaveritque mirabilem illam &

propat

ingularem converfionem totius fubftantize panis in corpus, &

t fit,

totius fubítantiee vini in fanguinem , manentibus duntaxat

fpeciebus panis& vini ; quam quidemconverfionem Catholi-

Ca Ecclefia a

t

$i

ptiflime transfubftantiz?ionem appellat , ,;nathef

ref.

: Caf—zïon Ill "

diftrl

deer;

Siuisnegaverit in venerabili SacramentoEuchariftize fub

unaquaque fpecie , & fub fingulis cujusque Speciei partibus,

eparatione facta

31

ma fit,

, totum CHRISTUM contineri 5 a

W.

"

na;þe-

N

tolit

|

bknon IF,

Todlite

Siquis dixerit, pera&ta confecratione, in admirabiliEücha-'

riftiae Sacramento non effe corpus & fanguinem Domini noftrí

j

yi

Jsfu Chrifti , fed tantum in ufu, dum fumitur, non autemi ante

vel poft, & in Hoftiis feu particulis confecratis , quce poft com-

Que fe

muniof |

. N SPECIE.

113

"—— 1

D1LQiey

munionem refervantur vel fuperíunt , non remanere corpus

Domini ; anathema fit.

Canon F.

Si quis dixerit, vel praecipuum fruGum fan&tiffimee Eucha-

(ento conti. B

riítize effe remiffionem peccatorum, vel ex canon alios effettus

uinemua

grovenirc; anathema fit,

» &ptoinle B

Canon FT,

yutinfigno, ^

[

- Siquis dixerit , in SanGo Euchariftize SacramentoChriftum

unigenitum Dei Filium non effe cultu latrize , etiam externo a-

dorandum , atque ideó nec feftiva peculiari celebritate vene-

randum, neque in Proceffionibus , fecundum laudabilem &

Veftoterta. ä

univerfíalem Ecclefize fan&tze ritum & Confuetudinem , folem-

& fngoint

niter circumgeftandum , vel non publiceé , ut adoretur populo

m fllam & /|

proponendum , & ejus adoratores effe Idololatras ; anathe-

copus,

$na fit,

s duntit ]

|

m Catholie. |

Canog V. ïi;

i anathee

Si quis dixerit, non licere facram Euchariftiam in Sacrario

refervari , fed ftatim poft confecrationem aftantibus neceffario

!

diftribuendum: aut non licere, ut illa ad infirmos honorificé

deferatur; anathema fit,

if füb. d

Canon rIIL,

j partibus

at ]

SI quis dixerit , Chrï(tum in Euchariftia exhibitum fpiri»

tualiter tantum manducari, & non etiam Sacramentaliter ac

xealiter ; anat.hema fit.

bl Encht

Canon 1X,

i mot |

Si quis negaverit , omnes & fingulos Chrifti fideles utriuf-

ytem af

olt &

t g«

que fexus, cumad annes difaretionis pervenerint teneti fingu-

lis

qino l

:

Ir4

. DE SACRAMENTIS.

as at

lis annis faltem in pafchate , ad communicandum

Clericos

€eptum$S, Matris Ecclefiz ; anathema fit.

»Juxta pra-

snonicat

Canom X,

i

z

Siq

Si quisdixerit, nonlicere Sacerdoti cefebmnti' feipfum com-

snunicare ; anathemafit,

gutim

quià , u

Canom XL,

infticu

Si quis dixerit , folam fidem effe fufficientem praeparatio-

nem ad fumendum íanGifl$nze Euchariftie: Sacramentum ;

S«

anathema fit.

Et ne tantum Sacramentum indigné atque

ideó in mortem & condemnationem fumatur; ftatuit atque

nis pa

nem;.

declarat ipfa fan&a Synodus , illis quos confcientia peccati

mortalis gravat , quantumcunque etiam fe contritos exifti-

ment; habita copia Confeffionem Sacramentalem,

Si quis

$t

autem contrarium docere; praedicare, vel pertinaciter afferere,

feu etiam publicé difputando defendere praefumpferit,eo ipfo

excommunicatus exiftat,

J

Proponuntur Canones Concilii Tridentini ex

Seff. 21. de communione fub utra

& palrwlorum;

que fgeci'c $

D

Cmbn I *

fandu

ï uis d*ï*xe?i*,ex Dei preecepto,vcl neceffitate falutis; 6m—ncs

tm,

& fingulos Chrifti fideles utramque fpeciem fan&iffimi Eu-

Dic

chaxiftiae Saeramenti fumere deber e5 anathema fit,,

ifti fe

&f

- Canom r5

jhO, Q

putati ;

^A us dyerir , tisto Erdiettam Cutholicant nad gf

&aufis & rationibus adduttam fuifle , ut. Laicos, atque etiam

fíca (o

Cleri-

d

——

11$

!N SPECIE,

]U pra-

Clericos nonconficientes , fub panis tantummodo

municaxet,gut in eo erraffe ; anathema fit,

fpecie wmv

CAnon i,

)[Lm&om.e

Si quís negaverit , totum & integrum Chriftum omnium

gratiarum Fontem & Au&orem , fub una panis fpecie fumi,

quíia , ut quidam falfo aderunt ; non fecundum ipfius Curifti

inítitutionem fub utraque fpecie fumatur ; anathema fit.

patatip

mentum;

äänpn ZF,

Jnt afque

Si quis dixerit , parvulis , antequam ad annos difcretio-

tUt atque

nis pervenerint , neceffariam effe Euchariftias conimunio-

j peccati

nem; .anathema fit.

t05 exilli-

Si quis

- ferete,

G3/8 RYOR HGIGRVSORIS-SRYCORHE QR

It,eo ipfo

.

s. IV.

o

De Euchari&ia , ut eft Sacrificium,.

ï.

ilf91

QU.ESTIO

Quid fit Saerificium in genere?

Efp. Sactificium in genere eft oblatio rei fenfibilis à legiti-

R

mo Miniftro,foli Deo fatta per talem mutationem ad te-

nem.

ftandum fupremum ilius dominium & noftràm fübje&io-

6 (mæs

fumi Ev

Diciturr. Oblatio,

qüïa oblatio eft genus facfïücii. Dicitur

2. rei fenfibilis , ut excl

udatur externa oblatio

quaquis feipfum

& fua omnia Deo fubjicit & offert.

Dicitur 3. à legitimo 7Mini-

fivo, quian

on quivis poteftofferre facrificium , fed qui adid de-

putati fu

p joto

nt, quales inlege N

aturze erant primogeniti, in Mo-

faica foli Filii Aaron

elica foli Epifcopi & Pres-

cep

[ierie-

: in lege EVagg

PA

byte-

116

DE SACRAMENTIS

bvteri. Dicitur 4. $oli Deo fa&; quia facrificium proprie per-

tinet ad cultum latrize, qui foli Deo exhiberi poteft. Dicitur $.

p

er realem mutationem , ut diftinguatur à fimplici oblatione,

fu.

Dicitur 6. ad teftandum fupremum &c. quia hic eft generalis finis

omnium facrificiorum; funt enim quafi tributa , qua Deored-

füit expt

etat veru

duntur in recognitionem fupremi dpminii cjus, & noftra (ub-

fie Vl

ïB&iOHiSQ '

r eftfac

QUJASTIO IL

Cwitu

4ELE

n in lege mova detur verum & proþri? didum

ofext

facrificium ?

üocent

Refp. Affirmative.

Probatur ex comparatione Ecclefiae &

riuptwj

Synagog

se.

E(tautem hazc ratio

, in populo Jtidaico fuerunt

vera facri

ficia ; ergo &in populo Chrittiano effe debent. Pro-

batut confequentia , nam antecedens extra controverfiam eft.

1. Chriftus non omnino fuftu'it ca , quc Deus in veteri lege

l

infütuerat: nec enim contrarius erat Patri fuo, aut fibi ipfij

Q

fed aut perfecit , aut mutavit in meliora : ut patet in praeceptis

$t Sacramentis, ergo eodemmodo facrificia non debuit eomnino

eütpt

tollere de medio, fed mutare, 2. Sacrificium eft fummus cultus ,

quo1i

ui Deo tribui poffit , nam fine controverfia res verbis prae-

femx

ftant, & inter res , facrae profanis 5 & inter facras , publicae

fatiojn

O [

privatis &

inter publicas,eze quarum ipfa fubftantia in Dei ho-

norem confumitur

,quam eae quarum folusufus. Taleautem

Crünto

quare fi hoc genus

Cl'Sirfc

e(t facrificium proprié di&um, ut notum eft

«ultus fuiffe in veterilege, & nonin nova : tuiffet Deusin ve-

Jia, i

terilege lo

ngé majori honore affe&us , quàm in nova:& proin-

fufep

Dj

&e Chr

itus Patris fui nongloriam, utdicebat , fedigno-

ininiam procuraffet,

&genu

ET

6t

)c(

^

[

& fic j

hideng

QUE.

1N SPECIE. -

——a——

II7

DPI'?& per-

QU.AESTIO IIL

NU $

Atiofg,

4n Euchariflia fit propri? didum Sacrtfcütm?

Alis finis

Refp. Affirmativé. Prob. 1. quia celebratio Agni pafchalis

tofe(.

fuit expreffa figura celebrationis Euchariftize in coena ; fed illa

t (ub.

erat verum facrificium, ergo & haec. Prob, 2. quia in Euchari-

ftiae Myfterio funt omnia , qua requiruntur ad facrificium,Nam

1, eft facerdos, qui offert.

2, E(t hoftia, quz offertur; nempe

3. Eft Deus,cui offertur,

Chriítus fub fpecie panis & vini,

dum

4. Eft Ecclefia fidelium , pro qua offertur. $. Eft altare; in quo

Offertur. ^6. Eit a&tio facrificandi feu offerendi, Merito ergo

ccefre &

docent Catholici Mif celebrationem, in qua heec omnía repe-

riuiltur , effe verum ac p;opriä dictum facrificium.

o fuerunt

ent. Pro-

QUAESTIO IV.

tfam eft,

teri Iege

Quid fi Mifi -

fibi iplj

Refp. Miffa eft facrificium vel oblatio corporis & fanguinis

aeceptis

Chrifü fub fpeciebus panis & vini reprafentativum facrificii in

T

cruce peracti. Dicitur z.Sacrificium , id eftexternus a&tus latrize,

ScUltIS,

quo alíquid foli Deo offerimus,, ad divinae Majeftatis profeflio-

bis prz-

nem, & noftraefubje&ionisagnitionem, Dicitur 2, Corporis 65

publice

Sanguinis Cbrifli ; ín quo diftinguitur ab omnibus aliis facrifi-

j Da hO

cis. Dicitur 3. Reprefentativum ; per id enim diftiaguitur à

leautem

cruento facrificio crucis. Porro illa repraefentatio facrificii cru-

ocpens

€is in eo confiftit , quodin Miffa calix feorfim confecretur ab ho-

eusim ve

ftia, inquo, ut notat Suarez , eft quaedam myftica mactátio,

kprat-

feu feparatio corporis à fanguinc.

g

Dices x, Sactificium crucis habet vim

Xi'nünïtzmö ergo non

egemus aliofacrificio. ergo multiplicare tot facrificía snifize nil

eftaliud,quamnegare virtutem & fufficientiam facrificii crucis,

Refp. Sacrificium: Miffze eft re idem cum facrificio crncis ,

l

& fic non egemus alio facrificio ; fed folum repetitione e-

i:äl*fd etxl.

P 3

Dices,

Q p

118

DE SACRAJIENTIS.

Dices. 2. Si facrificium crucis habet vim infinitam , non fo-

foeciebus;

conffcait,

lum non egemus alio facrificio, fed neque repetitione eju'dem

Ut

Í

facraficii.

Refp. repetitio ad hoc rc

Pio

quiritu,r., ut virtus facri-

villilis, ^

&cii crucis nobis applicetur.

Dices 3, Ad hanc applicationem fufficiunt media à Chri-

effevilibi

fto inftituta , qualiter praedicatio verbi & facrae ceenze admi-

fedquatet

Dict

niftratio, Aefp. Inter haec media eft etiam facrificium miffze,

fem bt

QuZzSTIO YV.

*

ss o

Wesoblt

Tn uo confifiat e:j)ïzn?id hujus ]chiiþ'cz'i ex þarte

Bicetnon.

rei oblate ?

—Re]þ. 1. Res,qua primo & prïncïpalikter offertur, in facri-

ficio Miffae Chriftus eft.

Probatur, quia Sacrificium Crucis

cruentum, & facrificium Miffze incruentum non differunt,quo-

lr

ad rem oblatam ; fed res:oblata in facrificio crucis eft Chriftus

juxtaillud, 1. Cor. f. . 7. Pafcbanoflrum immolatus eft Chriftus,

M

ergó etiam resoblatain facrificio miffzeeft Chriftus.

"

mll

Obfevva autem , Dupliciter poteft aliquid effe res oblata.

1. Ut miatería, quae fupponitur a&tioni facrificandi, 2, LIt termi-

tampifp

dii £

nus, qui fit, aut refultat per attionem facrificandi,

tursde

Dicer, Solüs' panis & vinum eft resoblata,non autem cot-

ETE

qui20n

pus & fanguis Chrifti, quia illud offertur & facrificatur, quod

quinc

inimutatur feudeftruiturin honorem Dei , ut patetin facrificiis

Mofaicis.

At folus panis & vinum mutantur & deftruuntur,

pont a

i

V mm

nonautem corpus & fanguis Domini , ergo.

Refp. Sifpe&ktemusrem oblatam ex parte materiae,quae aQtio-

. pray

tali dlfh

ni facrificandifupponitur, noneftaliud quam panis & vinum ; fi

Dic:

autem fpetctemus rem oblatam ex parte termini, qui offertur ac

facrificatur Deo, non eft aliud quam Chriftus exiftens fub fpe-

SQJW

ciebus facramentalibus; & hoc pofterius nos volumus. Unde.-

u eïg

Refp. 2. Species facramentales panis & vini , intrinfecé per-

Pt tneag

Rw

tinentad rem oblatim in hoc facrificio ; ità ut res oblata per

modum termini no fit Chriftus nudé fumptus , fed fimul cum

mäee

fpe-

—

IN SPECIB. **

119

1,torif.

fpeciebus, quatenuscum ipfis unum compofitum facramentale

C ejudem

conftituit,

TUS ficti.

Prob. Quia derationevifibilis facrificii eft, utres oblata fit

vifibilis, fed facriicium Miffie e(t vifibiles ergores oblata debet

4 .

N qgni.

effe vifibilis ; ergo Chriftus praecifefumptusnon eft res oblat

E

fed quatenus per fpecies eft vifibilis,

Unwiffre,

Dices.Hinc fequiturfacrificium Miffze non effe idem,quoad

rem oblatam cum facrificio crucis, quia ibi folus Chriftus fuit

'Tesoblata, hic autem compofitum ex Chrifto &

fpeciebus, Refp.

4tía

"Resoblata eft eadem fubftantialiter in f

icrificio crucis &.:Miffæ ,

licecnon fit eadem accidentaliter.

tin ficri-

QUAESTIO VL

t Crudis

TUntquo.

In quo coufifiat e[fentia bgj&!þcrgïäii" ex parte

: Chriftus

4üi0nis?

Chriftus

Refp. Confïfïi'ti'ncdnfecratïone. Ratio cft , quia facrificium

es oblatt.

miífae offerturin perfona Chrifti.

Nihil autem facit facerdos

Ut tetmi-

dicit.

tamperfpicuéin perfona Chrifti ,quany confecrationem ,inqua

FToc e[f corpus meum.

Deinde Chriftusn

ihil aliud legi

Jtet Cof-

tur feciffe , nifiacceptum panem confecr

affe & diftribuiffe ; at-

, quod

qui nonfacrificavit diftribuendo, ergo confecrando, Min,

prob.

facrifciis

quia in omni facrificio participatie victimze à populo

fatta fup-

ponit facrificium confummatum. Colligiturex r. Cor.

truuntuly

IO. *U.18,

A onne qu? edunt boffias

, participes funt: altaris, Etconfirmatur

ex praxt Ecclefrze,

[uæaäio-

tali diftributione,

qua frequenter celebrat cale facrificium fine

vinm ;f

frrtur4

Dices. Ita fe habet confecratio ad facrificium

inqrüentum*,ï

ficut ipfa incarnatio ad cruentum.

ub je

Sed haec non eftpars facri--

, Unte

ficit;ergonec illa. . Majorpatet. quia ficut Deus fa&us homo

perincarnationem, poftea offertur inaltari.

Yecpe-

b o

Re[p. Hoc argumentum procederet, fi Chriïïus*-ï

n ho c fz-

erificio effct resoblata per modum materiae ;quae a&i

oni facri-

jl QY

Á

Ácanm-

120

ia

DE SACRAMENTIS

P

pei, In f

ficandi fupponitur : nuncautem res oblata per modum termi-

1itaspl'0yï

H

z;i , qui ex facrificatione refultat.

qump

eN

QUJESTIO VIIL.

Iuf

a

4n Sacrificium AMiffe comveniat cum [acrificio

parres O.

€rucis ?

A.

dQ cortn

! Refp;

Sacrificium Miffzeconvenit cum facrificio crucis inre

noN07

oblata , differunt tamen in

a&ionefacrificandi, & in quibufdam

Wj

aliis dicendis, Prius patet ex

di&is , quia Chriftus eft res oblata

ffün Dex

in utroque facrificio, Pofterius probatur , quia facrificium cru-

*QQ.W&W

cis per realem paffionem & mortem oblatumeft : noftrum au-

Iuj

tem per confecrationem & per tranfubftantiationem perficitur,

pecca[isz

Differunt ergoin actio

ne facrificandi.

efinpec

Hinc oritur fecund

a differentia in Myftica fignificatione,

*

jsreor

quia facrificium crucis non fuit repraefentatio vel imago alte-

rius fácrificii, fed potius prototypon omnium : noftrum au-

tem eft repraefentatio illius.

Tertio differuntin effe&u, quia facrificium crucis operatum

Aj

eít noftram redemptionem quoad fufficientiam : noftrum au-

tem applicat fru&um illius quoad fufficientiam,

l

QUJASTIO VII.

coittit

G&(ïtl 5j

Quale Saerificium fit miffa?

ü 'f,ït*fm

fentia!

Nota; In veteri lege fuiffe quatuor gc

nerà4 facrificiorum;

Primum erat Latreuticum, feu honorarium , quo

d folum fiebat

A repi

feu lau-

Sitm

ad Deum colendum,

Secundum erat Eucharifticum,

Qn

dis,autgratiarum a&ionis ; quod preeter

Dei cultum fiebat in

erat impe-

ratiaruma&ionem pro beneficiis acceptis.Tertium

tratorium, quod fie

bat pro beneficiis accipiendis,

Quartum

erat propitiatorium,

quod fiebat ad placandum Deum pro cono-

& fecundotantum fpe&abatur cultus

Det.

miiï?s peccatis, In primo

l

1N SPECIE. |

I2tf

U termj-

bei. In tertio & quarto confiderabatur praeter cultum Dei uti-

litas propria ,vel proximi, Nunc quaftio eft, ub quo genere

comprehendatur facrificium Miffze.

Refp. 1. Sacrificium Miffe eft latreuticum , quatenus refer-

m

tur ad colendum Deum , ejufque fupremam excellentiam & fu-

per res omnes creatasdominium proteftandum,

Refp. 2. Sacrificium Miffze eft Eucharifticum, quatenus fit

fücisi

incommemorationem & gratiarum a&tionem pro fummo be-

quibufdam

neficio paffionis Dominicze,

Te8 Oblata

Refp, 3.Sacrificium Miffze eft impetratorium ; quia per Chri-

jaum crü-

ftum Deo Patri praefentatum & oblatum facile nos quidvis itm-

oftrum ag«

petraturos fperamus,

Refp. 4, Sacriicium Miffe eft etiam propitiatorium pro

peficitur,

peccatis vivorum & mortuorum ; quia peculiariter inftitutum

ificitione,

eft in peccatorum remiíTionem virtute Paffionis Dominicae,cu-

jus repraefentativum eft,

nago altt-

fttum au-

QlleSTIö IX.-

opetatum

iram al«

"neffentia facrificii zi )e— fít 4li

effentia J[acramenti Euchariflia ?

quo modo diflintla ab

ReJp. Affirmativé, Prob. r, quia effentia facrificii partim

confiftit in a&tione facrificandi , partim in victima facrificata &

oblata at eflentia facramenti Euchariftize non confiftit in a&tio-

ne,fed in re permanente, qua refültat exa&tione. Prob. 2. ef-

dficiorum

fentia facrificii miffe requirit confecrationem utriufque fpeciei

ad repraefentandam mortem & paffionem Chrifti ; at effentia

lum feb:

y u V

Sacramentifalvatur fub una etíam fpecie. Prob. 3. quia facrifi-

. cium petfe & immediaté ad cultum Dei ordinatur, Sà-

x fehti

riumpe"

cramentum autem ad noftram juftifi-

. cationem,

ertum

1

y nfo COT

g

r

SR )O(Aä

QILE-

122

. DE SACRAMENTIS

QUJAESTIO X

n folus [acerdos poffit legitise &5 valide offerre

Qu

Jacrificium ?

Refp. Affirmative. Prob. quia facrificium & facerdotium

neceffarió funt connexa ; ergo ubi eft proprie di&tum facri-

M

Miffe,

ficium , ibi requiritur etiam proprie d.&um facerdotium,

Ye facet

N S!

QuS/AQRO T.

fuffici

if

f

Qm fít principal

bfa;en: in facrificio

Y

lidom

miffe :

qQUs;

Refp. Eft ipfe Chriftus, qui principaliter offert facrificium

miffx in Ecclefia per facerdotes alios, ut miniftros, Probatur,

uia facrificium miffze ficut ex parte rei oblataeeft mundum &

q

urum , ficetiam ex parte principalis offerentis debet effe tale;

Ài

ergo princip

alis offerens nequiteffe homo obnoxius peccatis,

fed folus Chriftus : qui nunquam fecit peccatum.

Confirma-

$u

tur , quia facrificium confiftit partim in actione offerendi, pat-

tim ín reoblata; ergo ut fit plané purum & fan&tum, non fatis

qude

lim.

eft , quod res oblata fit pura , fed praterea requiritur ,

ut períona offerens fit p

*

ura, quia alioqui a&tio offerendi non

V

effet omnino pura , juxta

illud Z4alach. 1. v. 11, i omni loco fa-

teln]

crifica

fur &5 offertur Nomini meo oblatio munda 5 non folum ex

.

quiao

jarte rei

oblata , fed etiam ex parte principa

lis offerenþi's, etfi

þusfa |

non ex parte aliorum hominum offcrentium,

licty

Hinc patet difcrimen inter facrificdia vetera & noftrum.

]i

Nam illa poteranteffe immunda dupliciter, r, Ex parterei ob-

teficr

a

latz. 2. Ex parte principalis efferentis 5 at noftrum nec ex

CQ, q(

P

arte rei oblata,nec ex parte principalis offerentis poteft effe

« po

inmuh

duni , quia Chriítus fimul eft res oblata & principalis

4C pto

fiim p

efferens, Quodautem aliquando Miniftri Chrifti fintimmun-

di, hoc non obeft facrificio, quia oblatio Miniftri femper

z

Qnt

fit in perfona Chrifü.

QUA.

124

ia

IN SPEC'IE.

QUIESTIO XI

lerre

Quo fenfu Chriflus dicatur principalis oferens in

! Sacrificio Atiffe.

'f'(itüfïuæx

N Qcr-

Refp. Ideó dicitur Chriftus principalis offerens in facrificie

iUm,

Miffze , quia Minifter offert in perfona Chrifti, nam Minifter fi-

ve facerdos in hoc myfterio fegerit ficut legatus Principis, qui

fuftinet &repraefentat perfonam Principis. Ratio eft, quiahoc

fufficit ad rationem principalis offerentis , nam qui dat Elee-

mofynam per famulum , re&é dicitur principalis donans, & il-

la donatio erit Deograta , fi donans fit juftus, licet famulus fit ini-

t(riæü!ü

quus ; ergo fimiliter dicendum eft in propofito.

?robatur,

indum &

QUJASTIO XII

dfe uale;

4in quilitet Sacerdos legitim? ordinatus poffit vali-

peccatis,

Onfitma-

de offerre [acrificium ?

end), pt-

Suppono confecrationem . fa&am à vero faücerdote

norrhtis

cum debita materia , forma & intentione , femper cffe va-

Juicitut ,

lidam.

endi nofi

Refp. 1. Omnis facerdos quamvis ab Ecclefia præcïfus , po-

jloro Ju-

teft validum facrificium facere, etfilicite non faciat.

Ratio eft,

(olum ex

quia poteftas Ordinis eft indelebilis, ergo manet in facerdoti-

ontis,etf

busab Ecclefia precifis , ergo valide poffunt facrificium offerre,

licet peccentofferendo,

fiofirur.

Refp, 2. Sacerdotes przecifi ab

re facrificium , ut

Ecclefïa valide poffunt offer-

tereide

Miniftri Chrifti, & in perfona Chrifti, Ratio

n f ex

eft, quia certum eft tales facerdotes habere characterem ,

jtet etit

feu poteftatem offere

ndi facrificium in perfona CHRISTI,

incipils

1

ac proinde fi offerant , validem effe facrificium , hanc e-

mf

nim poteftatem habent vi Ordinis , quam nunquam amit-

|

r

tunt.

7 pet

y&-f

E

Refj.

124

DE SACRAMENTIS

Ri m

p

Refp. 3. Sacerdotes praecifi ab Ecclefía non poffunt offerre

snferit

validé facrificium , ut Ecclefiae Miniftri, &in perforia ipfius Ec-

faciico ;

Cl üüæo

]

22

Ratio eft, quiacertum eft illos facerdotes non poffe offerre

facrificium in perfona Ecclefize 5 nifi ex commiffione Ecclefize,

ergo fi ab Ecclefia praecifi funt, non cenfentur habere commif-

fionem Ecclefiae.

fu.

eofdem e

Ubi notatotum Miffzeofficium conftare partím ex fübftan-

tia facrificii , partim ex orationibus & caeremoniis Ecclefiae Un-

exeoof

de licet totum fiatá facerdote , ut à publico Miniftro , non ta-

a

r

men eodem modo, nam in fubftantia facríficii gerit perfonam

quítun

Chrifti ; in aliis perfonam Ecclefize, quare Ecclefia nequit illum

RI

Tertio

privare poteftate, quam habet ex commiflione C hrifti ; poteft

tamen privare poteftate, quam habet ex commiffione Ecclefize;

poo

g

quod fit per þenfuras Ecclefiafticas. Sed jam oritur

honeftu

QUZSTIO XIV,

Mj

m

fideles , qui funt in Ecelefia etiam fuo

gilena

4 Ecglgna feu

mo4o offerant facrificium ?

opeito |

duíolt

Refp. Affirmativé, Ratio eft , quia facrificium ex natura fua

leuut

eft cultus publicus & folennis totius populi; & proinde nomi-

enipo

ne totius populi exhibetur Deo per facerdotem.

puren

Dicuntur autem Curift

ficium.

W.

i fiede(les triplici fenfu offerre facrí-

fles p

duobu

1. Generali quadam ratione, quia fünt membra Ecclefiz ,

Seuni

cujus nomine facerdos offert ,, nam totum corpus Ecclefiz,

i, 27

quatenus facerdotem offerentem includit, re&é denominatur

GumM

offerens, quia offert per membrum fuum tanquam per inftru-

tum,

mentum ad id deputatum.

2, Speciali ratione , quia non fo»

Rj

lum funt membra Ecclefie , fed etiam exterius cooperan-

luberec

tur facerdoti facrificanti , quod fit petendo vel procurando

Qud: em

facrificium , dando ftipendium vel Eleemofynam facerdoti ,

infer-

: p on

klzv SPECIR, --

—'l--..K

125

Dt offerre

inferviendo fa&r*iäc:mtï., ?. Quia interno affe&tu confentiunt

prius EK

facrificio , & peturit effe participes fru&tuum illius.

QUESTIO, XV.

I ferre

"cclele.

Qommif.

Quos effetkur babeat facrificium. AMiffe?

Refp.. x. Hoc facrificium ex opere operantis poteft habere

x fübfaon.

eofdem effe&tus , quos poteft habere juftus homo in quo libet o-

Jefice Un.

perebono; Homo autem juftus poteft pro fe de condigno me-

); 10f fd«

reriaugmentum gratiae.

Item auxiliagratieeaGtualis , qua re-

perfonam

quiruntur ad perfeverantiam. | Secundo poteft nonfolum pro

yuicillum

fe , fed etiam pro aliis fitisfácere quoad poenam temporalem.

ti; poteft

Tertio poteft fimiliter pro fe & aliis multa impetrare à Domino

Deo.

Haec omnia poteft etiam praeftare Sacerdos exiftens in

Ecclgüæ,

g'atia per facriticium Miffze , ceu per opus religionis bonum &

1

honeftunm,

Re]þ, 2.

Hoc fácrificium ex o*pefe operato habet unum effe-

:

G&um , niempe remiffionem peccatorum quoad peenam tempo-

u fuo

ralem ,non tamen quoad culpam.

Prius patet: quia exopere

operato habet vim applicandi Chrifti fatisfa£&ionem per mo-

dum folutionis pro nottris peccatis , quoad peenam tempora-

atuta ftd

lem, ut patet ir Sacríficio , quod offertur pro defun&is. Non

d« comie

enim poteftillis prodeffe nifi applicando fatisfa&ionem Chrifti

pro poena temporali , quam deberent pati in Purgatorio. Po.

tte facr

fterius patet : quia culpa praefertim: mortalis non tollitur nifi

duobus modis.

Primó per contritionem extra Sacramentum,

Fedefie,

Secundó perattritionem in Sacramento Baptifmi aut poeniten-

Ectefioy.

tiz , alias fequeretur , peccatorem poffe juftificari per Sacrifi-

yminddt

cium Miffz fine contritione & Sacramento, quod eft inaudi-

er infttU«

tum,

non f

Refp. 3. Hoc facrificium per modum ïdupe.tfa'tïoni s poteft

popttiti

habere eofdem effettus , qui habentur per orationem,

Quic-

u co

quid enim Sacerdos poteít pro fe vel pro aliis impetrare

|

(erdol

per orationem extra Sacrificium Miffe , potett facilius mul-

i/]lCï "

Q ;

tó

DE mcm)ygmzs

—

126 :

qutipet

tó impetrare per oration

em conjun&am cum Sacrificio

Miflze.

g hat

tindii

Dices : Hicmodusimpetrandi non videtur diftingui ab o-

tentesno

pere operantis,

Refp. Multum diftinguitur : quia nonrequirit SanGitatem

eitlnitat

mitate *

Miniftri , quamrequirit opus imperantis.

Ubi Nota : Sacer-

dotem dupliciter fpe&ari.

Primó ratione propriae fanctitatis,

quatenus eftvir juftus.

Secundó ratione officii, quatenus eft

r m

Minifter Chrifti nullà hábita ratione propriee fanGtitatis, Prio-

re modo impetrat ex opere operantis; Pofteriore ex Chrifti

(j

inftitutione, "Undefequitur Sacerdotem bonum duplici titulo

Primó quatenus vir

X ueQ.

poffe aliquid impetrare per Sacrificium.

äü&ïs )

unodd

bonus, Secundo quatenus Minifter Chrifti eft.

QUAXSTIO XWL

€nimn

Q Q

n valor €5 effedus bujus Sacrificii fit

infinitus ?

tur

405 (j

Mola : Valorem Sacrificii diftinguiab effe&, Nam valor

tanim

fighificat moralem dignitatem, quam habet tum ex parte offe-

quid

rentis, tum ex parte rei oblatae, Efficitautem id , quod defa-

Hoc notato.

deteni

&o datur intuitu illius dignitatis,

mint

Refp. 1. HocSacrificium, quatenusà fuo principali offeren-

te offertur , eft infiniti valoris ad impetrandum , & tamen effe-

[

taatid

Gusillius eft finitus,

Prius patet: quia tum ex parte rei obla-

Sadíc:

tze, tum ex parte principalis offerentis habet infinitam digni-

alluw

'tatem , non mínus quam Sacrificium Crucis. Pofterius pa-

tet: quia effe&tus praefertim,qui liberefequitur,non debet men-

& 4 pj

furati fecundum valorem & dignitatem Sacrificii , fed fecun-

fmgug is

Drid

p

dum voluntatem & promiffionem Chrifti, Sicut enim merita

Chrifti (ecundum fe fuerunt infiniti valoris , & tamen habue-

Sierife

r

ls

runt effe&tum finitum ex Dei ordinatione

, fic etiam in propofi-

to dicendum eft.

S

Tritutio

ffertur à Sacerdbte 3

Refp. 2. Miffze Sacrificium quatenus o

nt,

velab Ecclefia, velab iisä qui Mx[ï'am audiunt, qui ei inferviu

aut

1N SPECIE.

yry

—N.N

icrfico

aut Ripehdic dato Sacerdotem ad facri&candum conduxerunt ,

non habet infinitum valorem merendi , impetrandi, aut propi-

Jj 4b o.

tiandi, Ratio eft : qu'a valor Miffze quatenus refertur ad offe-

rentes hos , fundatur indignitate offerentium ; fed illa dignitas

Zityem

eft finita & limitata , nata ex ftatu gratiae Sacrificatis finitae & li-

« Sacet.

mitata : ergo &c.

itutis,

QU.ESTIO XVII

tenus d

4n «que profit boc Sacrificium five pro multis five

x Chriffi

pro pauci offeratur ?

idititulo

Refp. Negative, Ratio eft : quia fi una miífa tantum valet

tenus vit

pro uno,quantum fi applicetur pro multis, vanus mos effet apud

fideles , ab Ecclefia totannis approbatus , utapplicetur miffa pro

uno defunéto particulari , ejufque particulari fatisfadione ; Cur

enimnon applicantur omnes Miffze pro omnpibus defun&tis ? &

cur tam foliicitus eft fidelis,ut pro fe particulari miffa applice-

tur ? Sanénon propter aliud, nifi quia fruétus faltem fatisfatto-

m valot

svius diminuitur ex confortio alterius, ita Deo volente, ut fic

tantum Sacrificium frequentius celebraretur.

Confirmatur:

tte offe

oddef-

.quia eifz&us hujus Sacrificii etiam ex opere operato eft certus &

determinatus 5 ergo quo dividitur in plures perfonas , eó fit

minof.

offeren-

"

Dices cum Cajetano: Sacrificium propter infinitatem fuam

yen effe-

fei obl-

tantundem prodeít omnibusac fingulis; res enim oblata inhoc

Sacriicio habet valorem infinitum : ergo ficüt fol non minus

» d

tiUs pt-

illuminat.multos quam paucos , & vox pcrinde auditur à multis

acà piucis,ita & valor Miffae non minus prodeft omnibus ac

etma

fingu is.

1 (etiti«

Refp. Non obftante valore rei oblatee & dignitate

princip.lis offzrentis , qui eft Chriftus, five qui fibi five alteriper

nmer'm

hibue- ]

:

S:crificium Miffe vult mereri , impetrare, aut fatisfacere; me-

ritim,impetratio & fatisfa&iofemper funt finita, idque ex in-

u

ftitutione Chiifti, quà voluit Sacrificii fui effe&tus effé finitos,

CïdOïC!' :

i

Unde quo dividuntur in.plures Perfonas, eó

fiunt minores,

:rviur]þ

p

QUA.

128

DE SACRAMMENTIS

URU

innm t

QUASTIO XVII.

«t 3' [

emano |

Dto,citc

Pro quihis AMilfe Sacrificium po[fit .

0 erri ?

pOtG!'ït

fu.

Nofa. 1, Illi, qui offerunt Miffze Sacrificium , funt, Chriftus

offerren

Dominus , qui eft principalisSacerdos; Celebrans, qui eft Chri-

deratis,

fti.Minifter ; Ecclefia feu caetus fidelium ,qui fignat talem Mi-

[

niftrum , qui ipfius Ecclefize nomine offerat ; Circumftantes;

TO

qui faciunt unum fuo modo cum celebrante ; Denique dantes

teh ss

Eleemofynam pro dicenda Miffa.

erivati

AVofa2. li, pro quibusoffertur , funt ipfi iidem fideles, vel

Écclefi

vivi, vel defun&ti, peccatores, veljufti &c. pro quibus inten-

ial

dit a&ualiter , vel virtualiter Sacerdos offerre.

Jam circa hos

prirao,

omnes poffunt confiderari tres effe&us Sacrificii, 1. Meritum,

M

quo fcilicetofferentes , vel ii, pro quibus Miffà offertur , feu

d

quod idem eft , applicatur , merentur five gratiae augmentum

BU

fiveauxilia Dei ad actus virtutum.

2. Impetratio, quáà iidem

india

per Miffam impetrant à Deo bona fpiritualia & temporalia, 3.

bl

Satisfa&tio , quá iidem fatisfaciunt pro paena temporali in hac,

Ethac tria uno voca-

EUV

feu in alia vita peccatisipforum debita.

Vrl

bulo vocantur fru&tus , feu emolumentum Miffze,

His prae-

notatis,

E

Vll

i

;

.. Quers r, An offeri poffit Miffa pro Excommuni-

V

catis,

Aota 1, Excommunicati alii funt tolerati,feu quod idem

cldi,

factif

eft, non vitandi ; alii non tolerati,feu quod idem eft, vitandi,

teral

& quidem publice denunciati nominatim , & publici percuffo-

ton ef

res Clericorum funt vitandi , caeteri omnes non vitandi,

ti pof

Mofa 2. Sacerdos triplicem perfonam repraefentat, 1. Im-

"mediate ipfius Chriíti, cujus tanquam principalis offerentis, fa-

Sacriftx:

'€rificium ejusque fru&um ex opere operato alicui applicat. 2. Ip-

pitiat

fius Eccléfize , cujus tanquam legatus, facra officia, & facrift-

qudis.

cia celebrat : & in his duobus agit Sacerdos perfonam publi-

Catne

QU

-—I&

Es

IN SPECIE.

123

d

cam. 3.R

epræfentat fuammet perfonam, & fic ägit perfonana

omnino privatam : ficut.enim poffunthoc facrificium offerre

Deo, circumftantes , veldantesftipem, utprivatae perífonze, fic

ipoterit & ipfe facerdos. His pofitis.

o Wiltus

Refp, 1. Sacerdos ut privata perfoma poteft applicare ; feu

eft s.

offerre miffam proexcommunicatis , five toleratis , five nonto-

leratis, Ratio eft ,quia EcclefiaExcommunicatos privat folóüm

tlem Mj.

ftantes,

«ommunibus. hocett ,:publicis fuffragiis, atqueadeo folüm fa-

crificio., ut offertur in perfona Chrifti., vel Ecclefize ,'unde po-

jUe dantes

teft Sacerdos in facrificio orare pro«dictis , dummodo id faciat

fdeles vl ]

yprivatim , feu.fola mente , & non per.orationes , quaenomine

'Ecclefize dicuntur. Item poteft in Memento orare pro iifdem ,

N

bus inten

q

uia , ut di&um eft , Sacerdos hocimodo .a

? circa Dos

x

gere ;po.te'&fn'om'ing

i

Meritum,

privato,non veró Chrifti & Ecclefize,

Refp.:2:Sacerdos ,ut;perfona publica, hoceft,nomine'Chri-

ortur , fe

Jg-mentum

fti & Ecclefia inequit offerre , vel applicarefacrificium pro ex-

communicatisfivetoleratis,-fivenontoleratis. 'Ratioeft, quia

qui tidem

implicateffe Excómmunicatum , & pro ipfo;poffe fuffragia pu-

poralia, 3

hi hat

:blica applicari : quia quidditas Excommunicationiseft privatio

communium fuffra

I*

giorum , ficuti ccecitatis quidditas eft priva-

tifo YOGI-

tio lucis.

His pta-

Queres2. An Miffa applicari poffit pro juftis five in hac vi-

ta exiftentibus, fivein purgatorio?

'orrmuhi«

Refp. Affrmativé. Utraquepars patet manifefte ex ufuEc-

clefia ,& deprioribusconftatex eo , quod fint capaces fru&tus

od ider

facrificii, Similiter, cum.animze in purgatoriofint vera ac viva

? vitanir,

merbraEcclefiz , atque capacia fructus facrificii propitiatorii ,

j permlo—

non eítratio, cur non aequé ipfis atquehominibusvivis applica-

di

ri poffit.

[f Y l-

Queres 3. Anpoffitofferri Miffa proSant&is & Beatis? Rejp.

xenti Ia«

Sacrificium Miffze poteft pro illis offerrijnon quatenus eft pro-

licatz-YP d

pitiatorium , fed quatenus eft Euchariticum, five facrificium

ii

laudis & gratiarum a&ionis,

Ratioeft, quia dum Deo facrifica-

m vah' *

inus pro fan&tis ; laudamuseum & gratias eiagimus pro fan&o-

Cam

rum

.

130

DE SAGRAMENTIS

—

rum vi&oria, meritis & gloria, eorumque in;fe.rccfiien

epreces

noftras exaudiri perimus. - Poteft quoque pro iis offerri , ut eft

ti

impetratorium ,. videlic

E

et. alicujus gloriz acciden:alis & ex-

trinfecae..

i

Queres 4.. An Miffa poffit offe

r;izproiï'nfähtibus Y Refj. A£-

fefpo

firmativé, etfienim non poffit pro.eis.offerri , uteft propitiato-

xium , tamen offerri poteft, ut eft impetratorium,. quia illisob-

iiqi) P

f:

luntatem

tineri poteft

N

ternis €c,. ..5..;

anitas, vitee prorogatio ,. prote&tio à ger.icul»-fl.s( €X-

À

Yottp?

Queres s.

An Miffiofférri poffit pro peccatonbus?Refpog?

elh qq

det Tamburinus :. ficuti.communíis & certa do&trina eft, abfo--

terdo5; !

luté miffam.offerri non.poA? pro.peccatoribus.damnatis,quia:

rmd du

hi funt in. termino, nempe inferno,. in quo nulla eft redem-

&ionent

ptio ; fic poffe offerri pro: viatoribus ;. illis.enim. quoad.ali.

ti n6

quem fructum prodeft ,.r

em.

npe quoadimpetrationem, utnimi-

«let ii

rum Deus eorum mifereatur ; eofque convertat:.

z

&ópn

Queres.6, An Miffaapplicaripoffit proinfideli

terànil

smative., Ratio eft, quiainfideli ( quamvis folumin uno)prod-

&ontdfit

eftMiffa, licecenim illt.non:/profit,quoad meritum:; fi-quie

iufente

dem. infidelis, qui. propter privationem gratiz ,. eft.Dei ini-

micus , non eft in ftatu meriti ; neque profit quoad fatisfa-

&ionem;, quia. fatisfacre poenae quis. non poteft , dum . eft in

eccato mortali, neque enim poena, ulla.remittitur ei, cui

a&u debetur-poena aeterna 5. prodeíft.tamen quoadimpetratio-

nem.( etiam ex-opere operato. ) quatenus ei impetrari pot-

funt ,. mediante- facrificio ,. aliqua. bona temporalia ,. imó &c

| CX

— fpiritualia , ut. funt aliquae bona infpirationes ,. & auxi-

iece]e

lia, utDkus aliquantulum. placatus; cum.

infidelem vocet ad:

[ OT

Áibetri;

^ fidem,.

Aenebim

Rof

&5« E |

terhom

inplic,

QUE.

D

ATE EPEORA 7

T

z31

ET d

d

: 1

"M'V

hi preces

QUASTIO XIX

VTL uteft

ls & ex.

p -E'uzpro[it Atifa

applicata contra v

lo.l;unfaïem,

Prelati?

A. 4f.

Ytiato.

Refpondet Tamiburinus certum fibi effe ( q!u'icqiäd dicant

aliqui) Deum non refpicere ad debitum facerdotis , fed.ad:vo-

tia lob

luntatem ipfius,.quare Miffa contra voluntatem Praelati eam

Tictlis .

.iubentisfa,ppli-caciyw,,»gapr»o Petro, applicata, five licite, five il-

licité pro Antonio, Antonio proderit, & non Petro.. . Ratio

*SPR'efþon.--

eft, quia Minifter offerens Miffam, non eft Praclatus, fed Sa-

| efbabfo-

cerdos., cui di&tum in ordinatione eft, zdceipite poteflatem offe-

Yatis quia

ef redem.

rendi [acrificium pro svixuis &9 defunhis. . Ergo ad ejus applica-

tionem cujufcung; alterius, unde nihil valebit applicatio Praela-

quodd. li

ti ;-nec.quacunque irritatio voluntatis fui fübditi, quam vel-

1 Uttimi-

-let Ptaelatus intentare, quia inhocà Chriftoomnium Domino,

Rf]þ.-AifH*r-«.

& Superioreliberam facultatem habetSacerdos , & confequen-

ter à nulla humana poteftate reftringibilem : & ficuti licentia

1no)prod-

conceffa mihià Pralato , non poteft reftringi ab alio Superiore

15 f quie

( Der ihi»

igferimc v.g. Friore; ita hic. .

d fatistte

u eftin

QuasTIlo XX

urei, cui

Cui Pö j

tfrufius ZHil]e , quando Sacerdos, cum [acrtum

petratio-

applicaffet uui, de

inde ex oblicoione applicat

:

etrari pot-

alteri ?

1, mb Y

i. CalcpotefteRitlkes . Sacocdot Hodiei€Mifam. i dertaliina

& auxi

die celebrandam, applicat pro Petro ,à quo v. g. Stipemrecipit ;

1

cras.deinde applicat pro Àntonio, cujufnam erit miffie fru&tus;

fi Petri; ad nihil aliud , pro ipfotenebitur. .Si Antonii ; utique

tenebitur Petro refarcire.

Refp. Miffamprofuturam

Petro. æRa;tioï eft ,Kquïgaæeommu»mï—

ter homines habent feu praefumuntur habere hanc voluntatem

implicitam , ut velint cuicunque tribuere fuum jus. . Cum

K3

igitur

qu&

d2

DE SACRAAMENTIS.

ig'i*tut-certum:'ütfääqm' prior eff tempore;potior eff jure , fi mhnl

obeft contra eum,qui prior eft ,ut obftare folet, in contra&ibus

poffeffio.rei apud pofteriorem, vel folutio pretii , vel quid fimi-

le,de quibusTaté Juriftae, dicendum erit, quod. in' cafu noftro,

ille Petrus ,. cui heriapplicatus, & veluti datusfuit fru&usMif-

f, eft potior in.jure , quam fit Antonius;.cui hodie hoc eft,

pofterius , datus eft idemdi&tus Miffie fru&us,. nihil enim ob-

; Kefy

alteri pro

ftat contraeumanteriorenr, cum fupponamus;inromnibus eos

effe zequales ,. praeterquamin tempore, quare cum facerdos ha-

tiy eramd

beatillamuniverfalemintentionem dandi.faum jus:unicuique ,.

jrodfta

NY

atque adeó frudtum Miffzeei , qui' potior eftinjure , nom ceri-

fendus. eft revocaffe priorem intentionem; fed' potius Petro

anteriori: velle: dare fruétum: Miffze',, no

j

*:m 'vcr.ö:Antoni*Qö Po-

fteriori

*

Dices.. Fru&us

M

Miffae potiuis p'rodki'rït'üntönibgquï"efïþ&fe-?

rior, ergo, prob:anteced. à paritatedu&ta ex Teftamentis ; nam

ficut pofterius teffamentum pravalet priori, etiamfi quando fit:

pofterius , nomrecordetur homo prioris à fe fa&i x ficfi herii

M

thilis ce

applicafti: facrum Bodiernum pro Petro, & hodie: immemor il-

lius:voluntatis applices proAntonio , per voluntatem eequé ab-

tonea

folutanr& efficacem , videtur praeferenda: liaec pofterior :: nom

N mere

enimapparet differentia'inter teffamentum pofterius , & hanc-

23

pofteriorem; voluntatem:.

diyus

Troüm

Refp. Negoanteced; quia poteftafferri difparitas; cur tefta-

xnentuni pofterius prevalet priori., non: veroapplicatio- Miffae:

ferim

cunr enim: teftamentum: firmitatem omnem fuam accipiat à:

pie

morte teftatoris; omresTiabent implicité hancintentionem;ut:

illudteftamentum firmum velint;.quod: morte ipforum confir-

smatum eft.,. & nor aliud'; Unde fequitur; quod' praevalere de--

beatomnino teftamentum pofterius, cum: per praedictam in-

tentionem revocentur omrmes intentiones: morte nequaquam

firmate;atin ca u noftro fimilis implicita inttentio non'adeft :

undeergo:priorintentioab omninoae

zi revocari poterit ?

QUaliiihtentibniigoüä'r.ioä

QU4E-

IN' SPECIE.

133

;;,ühïhiï

ttratbus

qQUESTIO XXL,

quiümj.

Vfofir,

i Cui profit fru&us Zltiffe X Sacerdote nulli

JàwMif-

applicatus 2'

: lOC &

m ob

- Refpondeo prodeffe Sacerdoti :iam licet Säc;fifi'cïüm" nulli

hibUsioe

alteri profit, nifi proillo offeratur - prodeft tamen ipfi offerene

cerdos hr«

ti, etiamfi pro' fe non offerat ;.ficut jejuniumr v, g. meum nom:

Iticoque,

prodeftalteri ,.nifi pro'coapplicem 5 at prodeft. mihlii;quamvis:

TIOft Cefl

"

mihi nonapplicem.

tius Petro

totio Po-

QWASTIO XXIL

, ijfe fimul dike , au:

icfrolie

| Quid melius

tis pám

fucceffivo? ?'

quandofit

Tif heri

Reh. M'elï'uä fa&urunr illun, qui fimul eodem die plures:

memor jl

miffas celebrandas: curaret ,. quamqui fücceffive ,. pro libera--

tione alicujus animze & purgatorio.-

Ratio eft ,. quia quam--

Veguabe

jot * non.

vis mereatur: ille'. quf: plures Miffas fücceflivis diebus cele--

, & hanc.

brandas.curet ,. quám qui fimul eodem die , quia nimirum fi

divitus:cultus per eurm magis exteniditur ,. & quamvis quoad:

fru&um fatisfa&ionis: adfit aequalitas ,. ut eequales fupponun--

cur teftte

o Miffz:.

-

tur im numero miffae ;; tamerr qui eodem die curat dicendas:

axipità

plüres: Miffas. citius exhibet Deo'fatisfa&üionem, at-

queadeó citiusanimam' à purgatorio"

tioremy

liberat,.

I n

vilercde-

hm t

quaqun

UP Z2

]Unïädeü'-

&x)o(

ï &

jpoftio

K 5

QUJE-

(

134

DE SACRAMBNTIS

—À —

CEXSUQSEMICT, p t

QuUESTIO XXIIL

Propon

n melius fit curare. fibi applicari AMiffas in.vita ,

quam poft mortem ?

Re

Jp. Affirmativé, ! Ratio potiflima eft, quia poft-mortem

n quis i

lucrabitur quis fatisfactionem

quidem, in vitaautem lucrabitur

Racrifici

itum. '

acung fatisfactionem, tum mer

f adiát

QUAESTIO' XXIV.

$quis

n milfa facerdotis mali minus valeat , quam

suliotenr ,

«Sacerdotis boni ?

$O Oa

Refp. Miffà m äii *-Sacerd'otäisnæquä utilis.eft quoad fru&um

gyinemdi

€jus principalem , qui eft ex opere.operato ; non item quoad

vim impetrandi ex propria períona. —Confentit Layman, qui

docet , Miffze fru&um , qui provenit.ex minifterio Sacerdo-

Siqui

tis , prout gerit perfonam vel Chrifti , vel.Ecclefize, non mi-.

gratiaum.

nui ob malam difpofitionem facerdotis , licet minuatur , ut,

in Cutr

gerit perfonam .privati.offerentis.

Et Ratio.effe poteft, quia,

e(femen

facrificium hoc non in merito confecrantis, fed in verbo per-,

nisácisfh

|

ficitur Creatoris, & virtute Spiritus San&i , fi enim in terito.

thwa fit,

€ffet facerdotis, nequaquam ad Chriftum pertineret, nam £

Cut ipfe eft., qui baptizat ; ita ipfe eft, qui per Spiri-

?

: tum San&tum hanc fuam efficit

Si qi

€ a.memf

fattificio

tcátroy

& o N

Si qui

$

horem $a

ebtinenQa'

Pro-

—N

O £N SPECIE, —

"r

Empon*untur Canones Goncilii Tfidbntini e

X

Vf ;

Sea" 22 de Sacrificio Miffze,

— Cauon F,

Ír'orten

Ucrtur

Iquis dixerit, in miffa non offerri Deo verum & proprium

S

Sacrificium , autquod offetri non fít aliud

, quag-nobisäkari?--

&um ad manducandum dari ; anathema fit,

— Canen II.

!t

Sï'qu'ïs dixerit, illis verbis: — FToc faciie iiiï';neäIhfcobzmema;

gationem: , Chriftum non inftituiffe A

poftolos-facerdotes ; aut.

non ordinaffe , utipfi ,aliiquefacerdotes

offelrrentfcorgus,&: fan-

] fr&um

em quoad

guincm»fgun(x';, anafþcma; fit..

" i'Gïznon; IH

a, qui

Sacetdo«

Si quis dixerit, milfie Sacrificium tantum

fion fri-

gratiarum aGionis ,.

effe láudis, &

tUt , U.

aut nudam commemorationem facrificiii

"TT

*

in Cruce pera&i:, non autem:

propictiatoriu

t : velfoli prod-

fl quit

effe fumenti ; neque pro vivis ,.& defun&is

»pro peccatis;poe--

Hrbo pete

nis; fatisfa&ienibus, & aliis rreceffitatibus o

n merito

fferri debere; ane.«

£hema fit,.

mmn£

jiti

Canon IF.

Si- qüiä díxerit, blà

fphemiam ifrpgarï)'fän&ïïïïd;äläïri&ä-i

facrificio in cruce pera&to , per. miffz facrificium:

» aut illi per:

hoc derogari; anathiema fit;.

Canon Vi

Si quis dixerit ,. impofturam'effe , miffiscelebrare in Hos-

norem San&orum:,- &' pro illorum ihterceffione apud DEum:

qb tinendá , ficutEcclefia intendit ; anathema fit, .

p

€a4ttom

136

DE SACRAMENTIS.

$i quis dixetit, Banonemäm'ïïfæ;e-rrbr,es :Lcon'ti:iErc,Eideöquc

dotittt

abrogaadum aiïc 5 anathema ffit.

(Canon. 1.

lo

quti

'Si quis -dixeliit ; Ceremoriias ,:vefles , & externa figna ,

«uibus in miffarum:celebratione Ecclefia'Catholica utitur, ir-

Ana st,

ritabula impietatis effe magis , quam officia pietatis ; an;thc—»g

Ott,

v

(Ca4non ;?Izz.

hii

'Si quis dixerit , Miffas , in .quibus fï'(;lus ;S:acerdos facri-

pato,

Ql

mentaliter communicat , illicitas .«effe

, iideóque (abrqgandas;;

tentizd

anathema fit.

ti Dd

(Canon 1X,

n

tltiqut

l-)Si quis fa-i'xerit , Ecclefize Romans ;ritum , «quo ;:'fu mmiífa

"Üwltwy

voce pars Canonis & verba .coníecrationis proferentur.,

peiten

damnandum effe ; aut lingua itantum vulgari miffam celebra-

|

(« rat

ti debere ; ut aquam ;non ;miícendam .effe vino in calice.o£-

ttti, f

fit contra Chrifti infitutionem ;

pet]ali

| ferendo , «&o .quod

anathema fit.

(CÍony

fj

Adetef

Q voun,

qUU$ l0

æ?o(æ |

1

Afüm i

Vonm

BN »ut

W

SOSQDe

AN* SPECIE.

337

&, V.

-De Poenitentia, ut eft virtus.

Ponitentia , quafi punientia à pona appellata efl , eo quod

bomo in fe yunidt fænifendq * ;g;zod male admifit pec-

12 (ptt ,

'Cd?l Qs

1 Utitur i.

QUZSTIO

$3 alithte

Qud fit Penitentia, quatenuse[fl Firtus?

& TOt

à

, haec quaeftio poteft procedere vel de poenitentia a:&ua'iï,

1N vel de habituali ,quare

s eft deteftatio acdolor animi dc

Refp. 1. Poenitencia a&uali

srdos fictte

peccato , quatenuseft offenfa & injuria Dei, intentione eam ab-

Drogandis;

olendi & compenfandi.

Dicitur 1. Defeffatio, quia aGtus poeni-

tentiz eft formaliter difplicentia, fuga ac receffus àmalo pecca-

ti. Dicitur 2. Dolor , quia ficutiex apprehenfione & amore'bo-

ni praefentis oritur gaudiums ita ex odio ac deteftatione pecca-

titanquam mali preefentis oritur neceffario dolor, Dicitur 3.

y fümmift

Quatenus eft offenfa ac injuria Dei; Quia heeceft ratio formalis

Xferentut ,

peenitentie, unde dolor de peccato , quatenus hoc eft repug-

v celebra-

nans rationi, & malum moris, non pertinet ad virtutem poent-

p caliceo

tentie, fed honeftatis. Dicitur 4. Znfentioneeamobolendi 65'com-

nems

*

p

en[andi, Sic enim diftinguitur ab attucharitatis , zquinon inclu-

dit formaliter compenfationem injurize,

i

"

H

*

*

R

eJp. 2, Peenitentia habitualis eft virtusi

nclinans hominém

ad deteftationem peccati, quatenus eft offenfa Dei, cum effica-

ci voluntatefatisfaciendiDeo, Patetex di&is nam inclinare ad

aGusfuos eftproprium omni habitui ; quod autem fit virtus,

clarum eft, quia eft hábitus bonus genitus ex frequentatione

a&uum per fe bonorum ac honeftorum : cum detefítari pecca-

tum;ut fatisfaciamus De

*

o offenfo, fit res per fe bona, ac ho-

ne&a.

S

o*

QLUE.

G-

1,9

DE $4CRAAMENTIS.

at

gnittitun

QUAS T[J1O IL

jeumpleid

exatarm:

Quod fit objetium AMateriale Ponitentia ?

uinjariat

ReJp. 1. Obje&um materiale poenitentiz , ut fugiendum -

eft malum culpae,nam duplex eft materia;circa quam virtus ver-

fatur ; una eft fugienda , altera ample&tenda; fic materia fugi-

enda in virtute caftitatis eft illicita dele&tatio ; materia ample-

&endaeftcorporis puritas, ; Simile eft in virtute peenitentia z

Ri

materia, circa quam verfatur fugiendo, eft malum culpae. Prob.

wandur

illa eft materia alicujus virtutis , circa quam illa virtus per pro-

Duilata

rium a&tum verfatur ; atqui a&tus Poenitentize proprius eft de-

1nuni el

teftatio & odium, & hzec deteftatio eft circa malum culpae,ut

f poni

fugiendum : ergo malum culpz , ut fugiendum erit objetum

aW

smateríale Poenitentiae : hoc veró objedtum materiale compre-

riter T|

hendit non tantum peccatum mortale, fed etiam veniale ,.cum

Deabk

& hoc fit offenfa Dei , & propriam habeat turpitudinem ; Item

1 4005j

nonfolum peccatum internum, fed etiam externum quatenus

teltcite

cum interno conjun&um eft ; tam commiffum quàm commit-

fro n

tendum,tam proprium , quàm alienum : quia Poenitentia o-

dit malum peccati ubicunque illud fit , ideóque tam a&uale,

.mï'mm.

quàm originale ; poffumus enim dolere ; quod genus huma-

num Deum in ÀÁdamo offenderit : quod pa&o dicitur in ma-

teria de Incarnatione , v

*

fto . effe.

;

irtutem Poenitentiæ potuiffe in Chri-

Refp. 2. Obje&um

materiale Poenitentia , ut ampIe&ed-

M

dum , eft aliquod opus bonum.

Tum quia id eft commune

Duiay

omnivirtuti, ut aliquod fcilicet malum fugiat , & contrario

atqui P

tntum

bono adhareat, . Tum quíia funt dua partes juftitiae : declina-

re à malo, & facere bonum. — Poenitentia autem eft quaedam

Quam ff

Objedy

juftitia,.| Hoc autem bonumlate patet, ficut malum illi oppofi-

tum , à quo cum voluntas recedat, neceffe eft , ut ad aliquem

io fiat

terminum tendat ; quod bonum cónfert vel ad peccatum vi-

(atio p

otme.

Quateni

tandum , vel ad expdlle:?dum, vel ad preveniendum, ne c

mit-ï

139

äN

Qasuequm p

mittatur, Poteftquoque malump

cenze dici objettum materia-

umj quatenus nimir

umt

ft medium ad deftruendum

?

le ample&

eccatum :

Sic voluntas vult poe

y

nam fubi;*e, qua Deo fatisfaciat,

füstdum

ö; iniuriam compenfet.

Viftüvers

QUJAZSTIO.IL

lattia f

itfia amye.

- Quod fit objedium formale Ponitentie?

C'nitehti ;

ulpas Prob, |

;'f " Refp. O

bje&um formale poenitentiae eft jus divinum fe:r—-ï

vandum ex fpeciali-

^

debito juftitize, five eft refarcire injuriam

(5 pet pro

Deoillatam, Ratioe

ft, quia obje&tm formalejuftitize in com-

prius eftde-

m upe,ut

suni eftjus ; ergo obje&tum juftitiae fpecialis , eft fpeciale jus ;

fed poenitentia eft juftitia fpecialis verfans circa offenfam Dei ;

it objedum

ergo obje&um ejusformále erit jüs fpecialeDei, quod commu-

ile Comprte

niter Theologi dicunt effe-malum peccati , quatenus eft offenfa

eniale, oum

Deiab homine cum Dei auxilio delenda & compenfanda, por-

inem: Item

ró ad obje&um formale poenitentize , non folüm pertinet velle

m quatenus

m comimite

refarcire injuriam fa&tam Deo , verüm etiam velle fatisfacere.

pro poena :

.

er

e

féd hoc eft fecundarium motivum , non pri-

$

vnítentia 0«

m 4&uie,

mafmum?*

efus huma-

Ator n mi-

-u sTIO V.

ifein Chri |

Qtälj; fpirtu: ]ït Penitentie ?

&Refp.' I. i"oemtentla non.eít virtus Theologita,'pfobätur.

ampleden

t commi

Quia virtusTheologica.pro füo obje&o habetimmediatéDeum;

& cont/fiO «

atqui Posnitentia non habet immediaté Deum pro obje&o; fed

tantum indire& & in obliquo, quatenus Deum refpicit tan-

;; dino-

uam finem Cui. : ergo, Min, eft certa , quia poenitentía pro

efiquedam d

i opp" d

obje&to habetfatisfa&ionem pro offenfa: cum veroó illa fatisfa-

&io fiat Deo , Deuseritfinis Cui. Hincvides, quomodo dete-

daigim

ftatio poffit effe a&us charitatis & poenitentize. Eft charitatis,

eccatim Vi-

, con.þ

quatþnus Deo vultbonum; & fä

git peccatum , ut eft Deo ini-

micum;

TRl |

2

|

DE $ACRAAMENTIS.

1ï4OJ

gt

tnicum ; eftpoenitentiae ; prout vult deftruere peccatum, & pro;

illo fatisfacere..

- Refp. 2 Pocnitentia eft virtus moralis per fe infufa & fuper-

naturalis. Prima pars eft certa , quia omnis Virtusvele(t Theo-

logica vel eft moralis ; poenitentia autem non eft virtus Theo--

E

logica ,&tamen verfatur in bonis vitae moribus & aGionibus ,.

detatio

&

ergo eft moralis, ' Secunda pars prob. quia poenitentiaex natu-

ra fua neceffario fupponit fidem juftificationis ; & fpem hujus

& Gcint

acquirendz' ;, fed. fides & fpes habent a&tus fupernaturales , ad

um

quos indigemus habitu fapernaturali ;, ergo etiam peenitentia

habet a&um füpernaturalem, qui requirit lrabitum fupernatu-

ralem; habitus autem fupernaturalisnon acquiritur ; fedinfun-

^

ditut..

Dices.. Poenitere notz e

ft aliud , quim velle nom peccaffe ;

hocautém velle , ft

ht k&*

ultum c&;, cum fit impoflibile; ergo non ;g:

com n

a&tus.virtutis.-

Refp. Stult

um EG:; fi doleasde eo, quod fa&um eft hac in-

inferio

tentione ,; ut coneris re

ddere infe&um , quia hoc eft impoffi-

Tienti-

bile ; fiautemdoleas ea folumintentione , ut removeas illud,

fist

quodextuo fa&o fecutu

m eft, nempe offenfam Dei, & reatum

r

cenze non eífe ftultum , fed virtuofum..

Ratio eft , quia hoc

€um

BDumn$

fihil eft aliud; quàm :velle Deum: placare, & illi reconcilia-

i, neque deinceps eum. offendere 2 quod: laudabile eft ;

&ilatm

uare

Ctv;

Refr

.. 3« Penitentia reducitur ad juftitiam , tanquam pars

fügd

aliqua po

tentialis,

Ratio eft , quia peenitentia eft'ad alium ,

Propor

Deo reddimus compenfationém , & ejus jus intendi-

$u

perquam

3nus , ergo

debetreduci àd juftitiam. — Dicoveduci;; quiacer-

nitentj:

$um eft , quo

dnon fit perfe&a juftitia inter Deum & purum Bho-

finitum

um purus homo riotr

P

xoffit ad'aequ

P

tit,. (in

minem,c

; al;tæcem

/ éempenfare offétiíam Dei.

adjutor

Kütop

p

ft. Siq

4 4(

)

ORE

ls Sic

QU-

" IEACSPECIE, -

141

ispetessatensty

QEUm, & o

GUESTIO V.

i& fUþer.

f Tha

hn quo fubjetto fit penitentia?

It5 Yheg..

- Rer. Eftiti voluntate. | Rátio eft quia peenítentia vel eft

Y iOHibus,

Mi eratu.

deteftatio peccati , & difplicentia , & fic eft quaedam nolitio,

ux eft a&us voluntatis ; vel eft intentio. fatisfaciendis,,

Dem hujg

& fic intenti

itütdes, ag

Md rE r CM

4

&

&

ptenitentia

luntate, .

H

i

fupermaty-

chinfun-

-

P

7 eoylg ähf;däxy)Pæn*ifenfile?

k

peccafe:

arppono 1. A&uminternum P oenitentiae elicitum . volur-

IEonor elt

tate habere regulariter conjunctum. a&uni appetitüs fenfitivi 5;

cum enim voluntas-dolet de peccato , traliit fecum appetitunr

'ef hacite

inferiorenr, utaliquem Dolorem concipiat. |Conftatid expe-

( impoff-

rientià :quamvisvel ex c orporis indifpofitione, vel aliisde cau-

s ild,

fisdolorillefenfitivusaliquando impediri poffit. .. .

á

h

H

-

X vedtuni

— :Suppono2. A&CusPomitentiz verfari vel circa

bonum , vel

, Ril hoc

irca malum.. . Circa borrum , amando horreftatem juftitiae ad.

COnCilian

Deum & fatisfa&ionis, defiderando illam operari , proponen-

ble ef ,

doillam in futurum , gaudendo de aequitate fatisfa&tionis , de

confervata vel reftituta per Poenitentiam juftitia. Circa malun

um pirs

fugiendo illud omribus modis , rniolendo & deteftando illud ,

d 'alium,

proponendo rnon ampliusoperari.

er

lo*

*

sintend^ — |

Suppono 3. Actumdeteftationis pe

ccati , feu virtutis Poe-

uiatte

nitentizeffe de fe honeftum & fupernaturalem , eft de fide, de-

rünig»

finitumin Concil, Trid. Seff.14, Canom g.. Ubrait : Siquis dixe-

hem

1

tit ,. fine praeveniente Spiritus San&i infpiratione , atque ejus:

adjutorio , hominem credere; fperare, diligere , aut poenitere:

ficut oportet , ut ei juftificationis gratia conferatur , anathema:

fit; Sicutergo a&us Fidei, Spei & Charitatis funt fupernatura-

] les,Sicetianza&usPoenitentiae : quia. nom poffünt haberi fine

3

fpecia--

g

142

ETAR

pE SACRAMENTIS

p

15 CHEDSMOnUER

turalem

: himiï

fpeciali Dliei'g-ratiä & ordinantur ad finem fuperna

z

rum juftitiam animze,

His pofitis.

'Refp. 1. A&usexterni poenitentige proptié di&i funt, qui per

facultates externas exercentur , & à poenitentia imperantur ;

A d

tiles funt illi,quibus expiatur peccatum commiíffum , v. g. Re-

fitutio, eleémofyna , corporis afflitiones , tollere proximas.

Rfï ]

occafiones

peccatorum, mgdergri áffedus im:pjell;ptcs:;d pec-

pofit o

catum,

2

fgyiue W.

lex eft atus int&müs fPoenitänt'i!æ',( þ&rfe;-&u,sx

e U.

RE[P. 20 DUP

&imperfe&us, Perfe&usdicitur Contritio, qua eftdolor ani-

riiqui

mi de peccato tanquam fummo malo abolendo , quatenus Deo

tí, 9

etx.Cor

fuper omnia dile&o repugnat ; Imperfe&us a&us Poenitentiae

dicitur Attritio, qua non pertingit ad deteftationem peccati

nemyj

t

.:

an

Vigatíem

Iiquam fümmi mali repugnantis fumtmo bono;j fedifexïmctïu

.

E

H

ehenne , & zetetriae glorize amiffionis; &c. oritur

&

.

ulloye,

Refp. ?, A&ualisPocenitentia femper in omni

lege fuit ne-

[ltes

ceffarium medium ad falutem hominibus in peccatum morta-

potriere

lelapfis.ita Trid.Seff. 1 4. Cap.4.Eft tanien difcrimen inter ftatum

novvill

nova & veterislegis ;; quodcum Sacramenta veteris legis non

antecatr

velirid

cifent effe&tiva gratize , adultus non potuerit juftificarifine per-

mhia': In no-

fc&à contritione includenteamorem Dei füper o

quxfi

vaautem lege fufficiat attritio cum Sacraménto ;

hinc folet di-

propito

ito contritus;;

Ci; quod ex virtuteSacramenti homo fiat ex attr

non &

non quod attritio convertatur in contritionem ,

?

$

i

fed quod per.

'mpor

attritionem Baptifmo & Poenitent

jze conjunttam homo perin-!

am'contritionem extra Sacramen-;

&temp

de juftificetur , atque per ver

tere Pri

tum : funt enim duo illa Sacramenta mortü

orum per fe. in-

iplovult

flitutaá CHR ISTO Domino ad dandam primam gta-

933 quoc

| giaqm , feu vita

m animz fpiritua-

iyüm o

lem. '

quod a

X

Yinamg

m peq

üm Imp

ä)o(æ

QUA-

biipfiy

A: 4N. SPECIE.

——

Gs

143

Cmmememexerrase

!eml mml-

.QUASTIO VII.

Ui per

fi4tim obligze

Rfan ;

um dliquis

£

/

tur ad confritiqn'e:(: poþ 3

,'ï.lg. Reu

, mortale peccatum commilJum,

protmas.

* kbä ; ;Ngg:itivä ,etiam occurrat opportunitas, & facile fieri

54d kc-

poffit. Prob, 1. Ex communi fenfu Fidelium, qui vel femel vel

faepius in anno confitentur nulla interim habita contritione,

perfedus

dolot ani-

de cujus. tamen omiffione neque fe accufant ,, neque Confeffa-

rius inquirit. . Prob.2. Quiaalias homo differendo Poeniteri-

tenus Deo

Cnitentig

tiam , peccaret peccato continuo fpeciali impoenitentiae , quod

eft 1. Contra fenfum Ecclefiae & auctorum.

2, Contra ràtio-

t pecaat

nem hujus Pracepti , quod eft affirmativum, idcóque non ob-

dex tüetu

ligat femper vel profemper.

3, Illaobligatio non fundaïur in

"

ullo jure, ut patet,

gc: lt n

Dices 1. Siullum tempus eft, in quo peccator Don tenetur

m enort«

poenitere, licebit eo temporenolle peenitere , feuquod idem eft,

ter frtum

non velle peenitere ; at hoc confequens eft falfum : ergo &

|logis not

antecedens. — Major prob, quia nemo peccat propterea, quod

rinepet.

velitillud, quod ipfi non eft peccatum , aut quia nolit facere,

2:1nnoe

quod ipfi ex praecepto non eft neceffarium 5 at ponimus in

i (olet d-

cottrituis

propofito , hoc , quod eft non poenitere pro aliquo tempore,

non effe peccatum , item hoc , quod eft poenitere pro aliquo

| quod ptt

tempore , non effe neceffarium ex praecepto : ergo licebit pro

Ito perm-

eo tempotenolle peenitere , feu quod idemeft, velle non poeni-

Sacramette

tere. Prob.etiam Minor : quiais,quinon vult poenitere, hoe

ptt (V

ipfo vultmanere in odio & inimicitià Dei , & carere gratia divi-

f gra-

na , quodfane eft , velle fibi maximum malum, atque adeó fe-

ipfum odio profequi, quod minimé licet,

Et accedit adhuc ;

quod fialiquis vellet , proximum fuum effe & manere extra di-

vinam gratiam, abfque dubio contra charitatem proximo debi-

tam peccaret ; ergo multó magis contra charitatem, qua feip-

fum imprimis debet diligere , peccabit ; fi illud idem znalum

fibi ipfi velit,

C/:L)E

Refj

144

DE SACRAJMENTIS

ERE

P m

oteftatem

Refp. Nego min.ad probationem dico : non effe idem non

poenitere , & manereextra Dei gratiám , confequenter nee vel-

ritus at

le unum eftvelle alterum 3 neque tion poenitete jam, quando

wf vtl

quisnoft tenetur, eft caufaaut medium ejus, quod eft extra gra-

gemittete

confefiton:

tiam Dei manere : nonenim propterea , quod te tutic, quando

st f

iinimeteneris,rion peenitedt 5 fed quia prius peccafti, m

.

extra gratiam Dei,

rentur )

. Dices 2. Lexju

ftitizeinter homines ebligä:t ad furtum &ä;

vexotintt

tim réftituendums ergo etiam obligat ftatim ad fatisfa&ionem

vl

d Q

Deo proinjuria illata praeftandam. &efp. Negoconfequentiam;

difparitas eft : quod homo per neglettum reftitutionis patia-

Apottoli

tur damnum ínbonisutilibus, Deusautemminimé. Deinde

nendipa

antecedens non e(tuniver(aliter verum : f2epé enim tenemur

E

eotumji

Íent t

reftituere, quando commode poffumus,nifi per accidens leefus

libus,

Bgtiatur damnum ;nagpagmee; dila;io;ne :rciti.ït;ut'i'qni-sv. :

Sicqyt

tum;

——"—R ÀÓ

«fo!v'endap

EX

1

fl ye

. De Ponitenti

a, ut eft f*Sacf;

amentum. Á

h

QuESTIO L

—

Mp

tiam,

An in Ecclefia

Dei detur facramentum proprie di&um;,

rdoi;

; "

quod wocetur Penitentia? —

Efp. Affirmative cum Ecclefia univerfali contra haereticos.

Ratio eft, quia tria fufficiunt ad Sacramentum, nempe fynr

bolum éxternum à CHRISTO inftitutum , promiffio gratiz;

hu

& mandatum; fed haec triafunt in poenitentia : ergo , min. pro-

tresa&u.,

batur, nam fymbolum externum eft confeffio & abfolutio ,

oftolis

ttria ,

guam CHRISTUSinftituit Joan, 20, V. 22, Cumdedit Ap

Vtioyr,

pote-

SÉRass.

7N SPECIE.

145

e idtm m :

poteftatem remittendi peccata peï hac vetba? Accz'pite Spi-

ritum fanGum , quorum vemiferitis peccata , vemiffa funt eis , &5

IDswaydo

quorum retsnueritis, vetenta funt,

Nonenim poterant Apoftoli

' 'CX([AW.

remittere , aut retinere aliorum peccata, nifi perexcernam

D quania

confeffionem ea recognofcerent ; nec alii poterant (cire re-

AU Yatres

mitti fibi peccata ab Apoftolis , nifi externo figno abfolve-

renturj promiííio gratize autem includitur in promiffione

füttum h:

defadionem '

remiflionis peccatorum,non enim remittuntur peccata mor-

talia, nifi per infufionem gratiz juftificantis. Deniqueman-

fequentiam;

datum colligitur ex iisdem Chrifti verbis, quia Chriftus dedit

tonis pati-

Apoftolis poteftatem non folàüm abfolvendi,, fed etiam reti-

(, Deinde

nendi peccata fidelium, Ergo fideles tenentur comparere in

im tenemür

eorum judicio; £i enim liberum effet comparere, non pof-

v'cidcnslæfus

I$

fent eorum peccata retineri; ficut aperté conftat de venia-

libus.

: Sicautem reGé definiri poteft peenitentia: eft Sacramen-

tum novz legis à Chrifto inftitutum , permodum judicii ad

z«ææææ |

folvenda peccata ab hominebaptizato commiffa; hinc pote-

ftas, qua in hoc Sacramento exercetur, judiciaria eft,

QU.JESTIO Il

At

4fn boc Sacramentum [it diflintum à Baptifio?

tiam&formam. a.

Refp. Affirmative, Prob. r. Quia habet diftin&am mate-

1 didut, |

uia Minifter pcenitentise debet effe S4-

[

cerdos& Judex; bapti

fmi autem Minifter poteft effe Laicus,

QU.JESTIO IIL

j herttico

yenpelyr

. Que fit inateria &5 forma bujus Sacramenti?

ffio gyit

Refp, Materia, ex qua conftat hoc Sacramentum , funt

Q, min'fm.

E

tres a&us peenitentis, nempecontritio, confeffio, fatisfattio,

abfolio » I

Materia, circa quamverfatur,

funt peccata, de hisenim con-

jp ls d

ohis fatisfacimus,

t:rimur, haec ;onüte;nur .pr

pOtC- B

X

R:þ.

146

DE SACRAAMEN'TIS

f ii

Refp. 1. Peccata mortalia poft Baptifmum commiffa (ex-

nem nego.

cepto peccato finalisimpeenitentia ) funt propria & principa-

Rffpo S'

lis materia hujus Sacramenti.

Proprias quia proprié dicimur

;ceríitere dehis, qua& propria voluntate commifimus,

Prin-

j Scrum

aec ad ii

éipalis ; quia ad.tollendamortalia. hocSacramentum eftprinci-

paliter inftitutum,

Dites.

Refp.. 3. . Peccata venialia poft Baptifmum commiffa funt

Lj

effecdimi

propria materia huj

usSacramenti , fed non principalis, quia

licet propria voluntate commiffa fint, non tamen ad eatollen-

M.

: flutionis.

da hocSacramentum eft principaliter inftitutum..

NSSNE

Re[f. 4. Peccatavenialia funt materia fufficiens confeffio-

perbapti

nis, fed mortalia funt materia neceffaria confeffionis, nam ve-

snifla à)/

nialia poffumus confiteri , fed non tenemur , cum aliis modis

D

poffint expiari t Mortaliz & poffumus & tenemur confiteri,

tlf m

uia non eft aliud remedium ordinarium pro iis inftitutum;

uam Sacramentum poenitentiae,

E

"

am rei facrae ;—ü-t eft Sacra-

£t diyo.

Re[fp. x, Abfardum eft materi

nelnt h

mentum , effe peccata, — Refp. dift, abfutdum eft materiam,

franiffe

circa quam xei facrae peccata, nego , Materiam , ex. gua rei fa-

MCetüti

€rze, effe peccata, concedo,

.

'ortaüä fint materia neceffaría con-

ft, nní

Dices 2. Si peccata m

feffionis.; ergo fine peccato mortali commiffo nemo poteft

|

L pret

confiteri; quia'fine eo nonhabet materiam neceffaríam,

F &j

[2

Refp. Nego fequelam

3

. quia peccatum mortale dicitur

materia neceífarianon neceffitate Sacramenti,

fed neceffitate

confitendi ,quia peccatum mortale commiffum parit obliga-

tionem confitendi.

dicatur materia füffi-

R.

Dices ;. Si peccatumveniale tantum

ciens confefTionis ; ergo qui.folum habet peccatum mortale,.

t penin

Dehien

nequit confiteri;. quia talis non.habe t füfficientem materiam

i

?

&onfethionis;

&C'am

Refp. Nego fequelam

r a.d*'prdöatib'nemdi&ïhgüo* : nom

Vi5 hum

D

am fuflicientem , id eft ,, non habet materiam

l:

Babet materi

W80

obligantem ad.confeffionem , concedo, .Non habet

mate-

riam

*b d

?T IAFSPECIE, *

147

mmiü'a (ex-.

riam fufficientem , id eft, non defervientem ad «onfefltio-

ptincip-

nem nego,

Yie dicimor

Refp. $. Peccatum Originale nullo modo eft materia hu-

DUS, Ürrg.

jus Sacramenti , quia nec propria voluntate contrahitur,

mefiprin.

nec ad illud tollendum eft znfti

*eiffrWsa

UGLUULTSS RGw/ w

aAPn^

aec

ramentum , fed

-

Baptifmus.

tnilf w

Dices, :

Quid fi peccatum originale, propter obicem non

eíTet dimiffum,

ipilis, quia

Adeatollen-

Refp. Nihilominus non effet materia peenitentiae & ab-

folutionis , quia non fübditurjurisdidioni. & judicio Ecclefize,

ns confeffig-

Idem eft de peccatis mortalibus ante baptiífmum commiffis, &

nis, nam vt«

per baptifmum propter obicem non expiatis, funtenim com-

n alitsmodi

mifla abhis, qui foris funt.

4Dices, Quomodo ergo dimittuntur. — Refp. Per baptit-

ar Confiter),

inftitutum,

um remoto obice,

Refp. 6, Forma confiftit in illis verbis Sacerdotis: Ego

ut eft Sacta-

te abfolvo à peccatis íuis, Porto effentialia verba hujus for-

H materiam,

|

ma funt haec duo: 4bfolvo te, quia haec fufficienter figni-

ficant effetum hujus Sacramenti , & fatis exprimunt adtum

x ( tei f

Sacerdotis fententiam ferentis, Quare reliqua, quae addun-

effitía cott

tur, non funt neceffaria neceffitate Sacramenti, fed neceffi-

tate pracepti, idem dico de illis verbis: Z5 nomine Patris , 65

yemo pote

F

faríam,

Filü, 65 AMpiritus Jau&i.

x dicitur ]

QU E£STIO IY.

[necelitate

atit obllg | ,

Que fint partes Sacramenti penitentie?

sateria ff

Refp. . Forma abfolutionis eft pars effentialis Sacramen-

um motdes d

ti poenitentiae.

Prob, illud ef pars effentialis Sacramenti

poenitentize , quodeft prima radix, in qua praecipua vis hujus

mmateiam |

Sacramenti pofita eft ; fed ex Trid. SefT. 14. cap. 4. praecipua

vis hujusSacramenti pofita eft in verbisSacerdotis abfolven-

g * tol

, materil

|

tis; ergo verba Sacerdotis funt pars effentialis,

um d

f

SGOoz

Rejp,

148

DE SACRAMENTIS

-d",

Refp, 2. Contritio & confeffio funt partes effentiales Sa;

p

cramenti poenitentis; fed fatisfattio feu executio poenae im-

&& 00

ofitze efttantum parsintegralis, Probatur,quiabenétunc

mifft, quà

intelligitur

Th

Sacramentum poenitentiae habere fuam effen-

lIBR.E-hae!

m m m

poüto em

tiam, quanaoinaidabet, pei Q

uze confertur remiffio culpae ac

Rdy.

ponna zterna, & redintegratio amicitiz divina ; atqui ha-

deteftatio

bita contritione , confeffione & abfolutione illa omnia ha-

ng , d!

bentur; ergo funt partes eflentiales Sacramenti peenitentize,

fem

Contra veró fatisfa&ionem in executione non pertinere ad

emenoan

eflentiam, habetur ex contrario argumento , quia illà non-

dum pofità eft jam reconciliatio cum Deo; aliàs fententia ab-

folutionis falfa effet, & erraret Ecclefia , quae mox poft abfo-

lutionem recipit peenitentes ad communionem Corporis

PT

Chrifti, adquam nonnifi reconciliati admitti debent, Neque

dici poteft, quod Deus det gratiam in inftanti abfolutionis ex

M.

one implenda fuo tempore poenitentiae 5 nam multi

pravifi

dipofro.

ryeconc

ilianturDeo, qui de fa&o, aut fuà culpà fubfequente,

fei yiti

aut cafu aliquo non implent poenitentiam, — Neque poteft

tümjuo

dici, quod interea abfolutio pendeat à conditione de futuro;

j I&V-Uo

nam aliàs Ecclefia, quae ordinarié non preevidet futura , non

tiom)j

offet concedere abfolutionem ante poenitentize executio-

dem: N

nem. Nihilominus tamen fatisfa&io eft pars integralis in

&

277

hocSacramento, patet ex Trid, Seff. 14. cap. 3

. quod eam nu-

merat inter artes;

atqui non eft effentialis,

utoftenfum eft:

&

Unde licet opere impletanovum

erg

o faltem eft integralis.

non eífet ta-

?Ta

dum gratize produceret, ut docent aliqui ,

Á

men pars effentialis , quia per eam effe&tus Sacramenti cre-

fofp,

fceret cantum extenfivé,

gratia h:

QUASTIO V,

tüm mor

2

j ^Imil moy

. Quid €5 quotuplex fit contritio?

Refb, 1, Contritio in communi eftdolor ac deteftatio pec-

&ati commiffi cum propofito non peccandi de caetero.

epf

A

149

1N SPECIE.

"Wiisles a.

DOhg m«

Refp, 2. Contritio duipel-ek eft , alia perfe&a, alía i*rfper.

fc&a,

Contritio perfe&ta eft dolorac deteftatio peccati com-

É fune

m v(fen.

miffi, quatenus eft offen(aDei fuper omnia dilecti, cum pro-

JNULETN

pofito emendandi,

Refp. 3. Contritio imperfe&a , flve attritio eft dolor ac

; atyilha.

deteftatio peccati commilfi , vel propter timorem gehen-

Omnia «

Cemitentig,

na , vel propter amorem gloriz , vel propter turpitudie

ettitere al

nem peccati ipfam animam commaculantis cum propofito

E

emendandi,

ia il non.

fitentia ab.

QUASTIO VL

x poftabío-

h Corporir

"n [it aliquod peccatum mortale , quod pef contritionem

nt, Neque

gerfeGam exíra Sacramenium deleri nequeat ?

Jlutionis ex

nam multí

Refp. Negativé, Probatur; quia hzec conttitio eft ultima

difpofitio ad gratiam , ad quam infallibiliter fequitur gratia ;

bfequentt,

fed gratia excludit omne peccatum , ergonullum eft pecca-

que potef

de faturo,

tum, quod non tollatur per contritionem. Hiínc illud Ezech.

18, v.17, Cum averterit je smpius ab impielate fua (per contri-

tuta , 007

tionem) ;pfe animam faam vvivificabit, fcilicet difpofitive, & ibi-

: &recutio»

tegralis n

—

dem: Comvertznini 65 agrte penitentiam, G7 non erit vobis in rus-

ydsam nue

gam iniquitas , id eft, tollecur à vobis,

entomefi

Q U.ESTIO VIL

etanovum.

yn effer tà«

n unum peccatum mortale po[fit tolli /ï&e 4lio?

imenti o«

Refp. Negative, quia mortale ordinarié non tollitur fíne

gratia habituali ; fed gratia non patitur fecum ullum pecca-

tum mortale : ergo per infufionem gratiea tolluntur omnia

fimul mortalia,

SRESO(SAMS

d l

iU

T 3

hO

QUA.

|

1$ o

T

La

—á

--"",

| uig u ten

QU.ESTIO YIII.

adhibete m

4An Sacramentum ponitentie poffit conferre gtatiam nou

ïægcptum

aclommum

. babenti perfeti

am conkritionem, fed tantum

aítritionem :

eccata no

amiciuam :

Refp. Affirmative. Probatur, quia nifi aliquando contin-

hO

t

geret, ut fine perfe&ta contritione Sacramentum poeniten-

at i as

tize conferret gratiam , exiguum admodum vel potius nul-

&um yen/

lum beneficium fuiffet , quod Chriftus hocinflituerit, contu-

gis uG

leritque Ecclefize authoritatem remittendi peccata perpote-

an & etio

ftatem clavium regni coclorum : imó fuiffet id potius quod-

ut( as at

Effent enim obli-

Bw

dam quafi onus & detrimentumfidelium.

gati ad patefacienda peccata Sacerdotibus ( quze gráviffima

! validamil

res eft) nec tamen eoSacerdotum minifterio in clavium ufü

! eumillil

certius fibi polliceri poffent divinam gratiam, quam ex pro-

| tionjtrf

prio conatu fuo ad habendam veram contritionem cum Dei

? fundilum

auxilio ; quem conatum perinde potuiffenthabere, fi non

| erginfur

fuiffet illud minifterium clavium conftitutum.

- pardit, p

Ex di&is collige in Sacramento poenitentiae non neceffa-

ralittprae

rio requiri contritionem , fed fufficere attritionem fuper-

re t wnd

l

naturalem,

F1

culo at

TO

QU.ESTIO IX

Wipgare l

ütjkadve

An iortaliter lapfis contritio fit precepta? ,

] ut fügra

Refp. 1. Certum eft contritionem in genere-effe prae«

quis eton

ceptam, id eft, vel perfe&am contritionem, vel attritionem

tontritii

cum Sacramento ; fic enim intelligi debet praeceptum pc*-

n'xReipukh(

nitentiee Luc. 15.. JVifi penitentiam babueritis , omnes fimiliter

thembron

eribitii, Hoc autem praceptum oritur r. ex lege juftitiae,

' femde

fecundüm quam quivis tenetur fatisfacere alteri pro illata

injuria, 2. Exlege Charitatis Dei, quà homo tenetur dili-

gere Deum fuper omnia, Exlege Charitatis propria, quà

quis-

IN SPECIE,

at

Tji

quisque tehemr haberecuram anima fue, ac per confe

quens

Extat etiam de eare

adhibere media neceffaria ad falutem.

L tog

præc&ptumtnamrale ,namcum Deus fit füupremus Dominus

ac fummum. noftrum bonum , tenemur ejus honorem , per

peccata noftra laefüum , refarcire , ac cum tanto bono colere

amicitianr ac charitatem.

^;

corine.

Refp. z. Praeceptum tamen contritionis perfe&ae , obli-

1 peenitei,

at in articulo mortis , etiam'cum poenitentiae Sacramento;,

potius nu-

dum poenitenti occurrerit incertitudo, & fallibilitasintentio-

tit, CODQU-

nis & jurísdi&ionis confeffarii. Prob. quia cum non conftet;

à perpote-

an Sacerdos abfolvens habeat veré intentionem abfolvendi;

Jtius quod«

uti nec an ipfe & omnes alii per lineam.rectam praedecetffores

L enim obli«

Epifcopi fint legitim& baptizati ,. confecrati , &c. quod' ad

graviffima

validam abfolutionem requiritur ,. certé periculum' [ phyfi:

Javium ufü

cum illud fit aut morale,.perindeeft] quod' absque contri-

am expro-

tione perfe&a talis. incurreret ,, omnino fufficiens eft , ad

m cum Dei

fundandum à jure rmaturae gravem charitatis obligationem

1e, i non

ergà feipfam, vitandifcilicet fummum damnumaliequi irre-

jXarabile ,. per tam fuave remedium ;. ne aliàs cenfeatur mo-

yn neceffae

raliter preedittum periculum amare , falutem fuam fperne-

yem fuper-

re &c,. unde judico, quód' confeffarius poenitentem inarti-

culo mortis ad' contritionem perfe&tam excitare teneatur,

Refp. 3, Sunt. & alii cafus, in quibus dicitur peraccidens

obligare praeceptum contritionis perfectae,

r. Quando ex-

ä

714

urgit advertenter talis tentatio trahens ad aliud peccatum,

ut fuperari nequeat ,. nifi: contritio eliciatur.

, Quoties

s dfente :

quis errone? exiftimat ,. fe hiz & nunc teneri'elicereactuny

ytritone

contritionis perfe&ee,. . 3; In valdegravineceffitatecommu.

niReipublicee , qua prafumitur à Deo immitti ob.peccata:

pum p«

membrorumejusdem. 4. Dumquis impeccato mortali exi-

ftens debet ex officioSacramentum aliquod miniftrare,,

vel.unum e.quinque vivorum in fe.

i p

oetavdt-

fufcipere,.

pl

" qua

qu

QUE

ss

Mapaspasemspasa us DEUEDISESSOENEDS.

r;2

DE SACRAMEN'HS

MOTATSEETNPRMESSO WRUCUNNSDNUEDEDELI

eequititut

indolore «

;QüäST»IG X.

cuidem im)

"n deteflatio unius peccati snortalia ex moticoo äliqzäou&in

jn quibus t

«yer fali , R deteffatio omnium moríalium ?

tum debet

loris ex i

Refp. Affirmátivé, Ratio eft, quia qui efficaciter amat

tie, k C

finem, efficaciterodit impedimenta à fine abducentia; atqui

conteri &

omnia peccata mortalia funt impedimenta àfine, quem de-

(exatot

teftatio uuius intendit , abducentia 5 ergo qui efficaciter

eufanio!

unum odit, efficaciter oditomnia.

Major eft certa; Minor

- eandimt

probatur, quiafinis , quem deteftatio unius intendit , e£ vita

Rur

atetna, infernifuga, aut aliud motivum univerfale 5 atqui

us d

à vita eterna , ab inferni fuga &c. quodlibet mortale abdu-

fibi per

Cit ; ergo qui ex affe&u vitae seternae efficaciter unum odit,

tame/

efficaciter omnia oderitneceffe eft,

ut lia

eftilisvi

QHuESTIO XI

intde Q

'An pænit

ens fufcepturus Sacramentum ponitentia , deleat

babere propofitum explicitum non peccandi

de ceíerot

Refpondet Tamburinus : etfi propofitum explicitum de

catero non peccandi laudabiliter addatur , & in fententia

Refp,

Serdot

multorum neceflarió ? attamen in probabili aliorum opinio-

um Ecc

ne fatis eft implicitum; hoc eftillud, quod involvitur in ipfo

a&u deteftationis, feu difplicentize, nam qui ex corde dicit,

Rb

$3225

mihi pectatum difplicet ; implicité involvit fe nolle amplius

p

illud committere , nemo enim vult committere, quod ipfi

ftus ibi

difplicet,

do dolor eft attritio ex motivo tute

Doteftati

Adverte autem, quan

aUtem p

pitudinis peculíaris alicujuspeccati, v. g. Luxuriae ; nonfatis

Dieceffe e

effe propofitum implicitum in ejusmodi dolore concepto ex

Confeffi

tali peculiari motivo, fed debere tunc addi propofitum expli-

citum de ceetero non peccandi, Ratioeft, quia in confeffione

xequi«

1$3

1N SPECIB.-

—N

?equiritur propofitum nullum peccatum committendi ; at

in dolore concepto ex motivo particulari non involvitur, nc

quidem implicité propofitum non committendi alia peccáta,

f/f?liüwä;

in quibus tale motivum particulare non refidet : ergo merit

tum debet füuperaddi explicitum , vel eliciatur alius a&tus do-

Afef tyat

loris ex motivouniverfali, quale eft timor $ehennae, amor glo-

ria, & caetera,

Aliud eft de contritione, nemo enim pote!

6l at

conteri de uno mortali, quatenus eft offenía Dei, quin con-

1? quem de-

I efücaciter

teratur de omnibus fub eadem ratione. — Adeóque in illa ne-

Ceffarió reperitur propofitumimplicitum de caetero non pec-

125 Minor

candi mortaliter ad vitandam illam offenfam,

d edvita |

Rurfus adverte poffe contingere ,utquis abfoluté propo-

lo5 atqui

fatíe de catero non peccaturum ? timeat veró , imó certó

Italeabdu.

fibi perfuadeat , fe propter fragilitatem iterum lapfurum, &

unumodir,

tamen hicfufficienti propofito ad Sacramentumaccedit. Nam

ut recté docent Sylvefter & Tamburinus, velleac proponere

eft a&us voluntatis; exiftimare autem fe relapfurum, eft a&us

intelleCtüs.

i, d'eäeafv

QUASTIO XIL

Qui4 fit confe[io , &5 4 quo inflituta?

Ticitum d

ententia

Refp. . Confeffio eft accufatio legitima peccatorum fada

Sacerdoti ad obtinendam illorum remiffionem beneficio claj

m opinite

vium Ecclefiz.

tur in ipfo

'-'

Refp. ?. Hac Confeílio eft inftituta à Chrifto, Zoan, 20.

ytde dicit,

vv.22. hisverbis: 2ccipite Spiritum fan&hum , quorum remiferitis

lc ampli

peccata Cotiita Concil-Trid. feff. 14,can. . & probatur,quia Chri-

quiip

ftus ibi contulit Apoftolis & eorum füccefforibus judiciariam

poteftatem abfolvendi à peccatis in foro confcientiae,

Hac

otiro l£

autem poteftas nequit exerceri , nifi audita prius caufa , ergo

| nonlati/

neceffe eft, ex Chrifti inftitutione Sacerdotes prius audire

ficepto f

confeffionem , quam ferantfententiam abfolutionis,

um eyle

u

yiefine

QU.E-

[

154

DE SAORAMENT(S

m

QUAZESTIO xm.

n Confe[fio debeat e]& integra?

J o

(

Nota, Confeffionis integritas in his tribus confiftit, 1. Ut

poenitens confiteatur omnia peccata mortalia à fe commiffa,

Notz

z. Ut explicet numerum,

?. Ut addat circum(ítantias mu-

eccatün

£antes fpeciem.

His pofitis

Refp. 1. Pcenitens debet confiteri omnia & fingula mor-

F

0

CO at

M hat

talia , qua poft diligens examen memoriz occurrunt. 1lta

Anutant.

Trid, feff. r2. cap. j. unde fi poft diligens examen confcientiae

non poffit omnium recordari , non teneturomniía confiteri,

m intr

[ONSN.

& tamen confefTio erit integra & habebit fuum effeQum, fi

aliunde nihil obftet,

tum el

quoim.

Refp. 2, Poenitens debet exprimere numerum peccato-

rum , etiam in eadem fpecie dicendo , v. g. Ie.decies fura-

palioit

Dtlisen

tum, mentitum &c. effe, ut colligirur ex Trid.loc.cit, intel-

ligeautem numérum peccatorum moriliter diftin&is a&ibus

quinr:

commifforum.

Quod fi certus numerus non occurrat , de-

ántrlt

taleer

bet exprimere verifimilem, dicendo fe decies aut circiter fu-

l

ratum effe, fi nec verifimilis numerus haberi potcft ob lon-

inttie

gam & frequentem peccandi confuetudinem , fatis eft in-

candz.

dicare tempus , à quo capit peccare , & confuerudinem ,

quam illo tempore habuit peccandi, dicendo v, g. fe rer aut

beas c

hat

quater hodie, hebdomadatim , aut menftrnatim, tàa

Qto tcmea

i

pore hoc vel illud peccatum commififfe.

L

LÀ

funte

Refp. 3. Poenitens debet expl

Icare omnes cI

rgümüan-

ftanti

lnt n

tias mutantes fpeciem peccati,

| Ita Trid, loco citato. Sed

jam oritur

Re,

Yantes

deinc

Ccde

Ti jf

Confeff

fate Ch

QUa-

€lpiunt

—.—

IN "SPEClä.

L )

QUu/STIO XIY.

n omnes circum[lantie notaliliter aggmwkm intra

st r, Ut

: commia,

eandem [peciem a"ebmntin Confe fione explicavi ?

ï:

a has fl

. Nota duplices effe circumftantias proprie fpe&antes ad

]

eccatum 5 quadam mutant fpeciem peccati , nt furari in

ingula mot

oco facro , fornicari cum conjugata, confanguinea , Moniali,

rront, lt4

& haedebent neceffarió explicari, ut definit Trid, Alie non

confcientia

mutant fpeciem , fed tamen aggravant aut minuunt pecca-

ja confiterl

tum intra eandem fpeciem, ut funt quantitas , conatus , in-

tentio , malitia, ignorantia , paífio &c,

nam gravius pecca-

fedum, f

F

tum eft intra eandem

1

fpeciem, quod fit majoriconatu, quaín

quod minori;

item quod ex malitia, quamex ignorantia aut

m peccato»

pafífione;

jecies fütte

item gravius eft furari mille florenos, quamdecem.

c, cit, Intel-

De hiserg

o circumftantiis quaritur, anfint explicandae, Lo-

quimur a

utem de iis, quatenusaugent vel minuunt mortale

Kdtis adtibus

intra laticudinem mortalis,

curfat , de

Nam fi ex veniali fa

ciant motft-

tale, certumett debere explicari,

circiter u

Refp. . Aliquze circumftantize

Mü Ob IOR'

mortaliter aggravantes

fatis t i

intra eandem fpeciem

funt in confeffione neceffarió expli-

candae,

yertiditctt

bens circ

Probatur, quia Ecclefia fape refervat peccatum ha-

] 1e tet aut

umftantiam tantum aggravantem, ut furta & dam-

*

nacerta quantitatis

5

tanto m

fi

fed Ecclefia non refervat nifi ea , qua

untde neceffitate confeflionis ;

ergo faltem aliqua circum-

antie notabiliter a

£gravantes ratione t

írcumftt-

Íunt neceffarió ex

plicandae,

fælis refervationis

T

Refp. 2.

Reliqua circumftantize etia

m notabiliter agera-

vantes intra eandem fpeciem non funt

de in confe

ffione,

Jta do

neceffarió explican-

cet $. Thom. Bonaventura & plu-

rimi alii Do&ores fcholaft

confeffionis eft mere

ici. Ratio eft , quia praeceptum

pofitivum [non naturale] & ex volun-

tate Chrifti, àqua o

mnia pendent , qua in confeffione pra-

cipiuntur, Potuit

qui

ergo Chriftus hoc Sacramentum infti-

u a

tuere

156

DE SACRA/Z EN TlS'—ä

tuere fine obligatione explicandi circumftantias dlios aecpa

nondifng

vantes 5 ergo quamdiu non conftat de voluntate Chrifti &

muniter lo

pra-cepto, nullus tenetur eas explicare inconfeffione ; fed de

tali preceptonon conftat,vel ex Fraditionibus,velexScriptu-

iprum exc

lus idebn

ra, velex Patribus, & Concilis. Imóveró quando Concil, Trid,

fetf. 14. cap. s. explicavit praeceptum confeffionis, folum dicit

tepUs 2d [

omnes f

nos teneriad tría, nempe ad explicandas peccatorum fpecies,

numerum & circumftantias fpeciem mutantes ; ergo fatisfa-

(oxet haete

ciet praecepto confeflionis, qui obfervat hactria ; licet relin-

explicandt

myeimpet

quat circumftantias aggravantes etiamintra latitudinem pec-

€ati mortalis.

Nec dicas, Confeffarium utpote judicem , de-

Quenter ful

bere,habere dlenam notítiam ftatus poenitentis ; vel maxime

lg

ut fervet proportionem inter culpam & poenam? quiailla no-

jurimato

Galore, juy

titia fufficienter obtinetur per fcientiam numeri & fpecierum

peccatorum mortalium, ut ex TriZ. colligitur. " Neque&bic

! dicat, (en

kendis n

fervanda omnino rigorofa proportio inter culpam & poeni-

tentiam , ut communiter docetur.

e

Soüls;e '

Dices , Tvid. feff. 14. cap. j. Contrariumi

nfinuat perhac

afm Confi

verba: Oportet à poenitenfibus omnia peccatamortalia &c. iti con-

S Ceinge f

felfione vecenfevi , etiam occultiffima & c. que nomnunquam gracvius

1à tjusden

fauciant : ubividetur Tridentinuminfinuare, omnia peccata,

Blitssc

qua gravius fauciant, effe confitenda; fed circumftantiae no-

, lv

tabiliteraggravantes graviusfauciant ; ergo funt explicandae.

6 per gf

Refp. llla Tridentiniverba: Qu nonmunquam gravius [au-

N iuram

ciant , xeferuntur ad occultiffima , nonut oportet in confe[fione *e-

Oimqte

cenferi; ergo nihil contra nos.

Collige 1. Qui uno blafphem

ie impetu blafphemat, fi ek

USquxli

eodem calore , licet poft aliquam interruptionem blafphe-

Win eml.

miam iteretbis , ter, pluries ; fatisfacit in confeffionedicen-

AC fen

dofemelblafphemavi; quia unum moraliter peccatum com-

:

|

m'uud,*n

mifit.

! Qistir

Collige 2. Qui diftin&is moraliter actibus blafphemat

—

Que , g.

ffimam Virginem.

prímó contraDeum. Secundó contra beati

Püfändu

Tertió contra San&os ; fatisfacit dicendo te

£ blafphemavi,

mali',idaü((

KRatio

EE T

ZN'. SPECIE.

157

mund i

|

illasa n

Ratio eft , quia ex probabili fententia hze tres blafphemiae

& Chnili &

non diftinguuntur fpecie,

Oftendo, quia cum omnes com-

0s fedde

muniter honorent $an&os, non ob pracifam propriamque

ipforum excellentiam , fed quia ad Deum ipfiSan&i referun-

eriptu

zoncil,ltid,

tur; ideó nec injuria eos per blafphemiam afficiunt, nifi qua-

folwn diit

tenus ad Deum referuntur ; ab uno ergo eodemque Deo

xom ]pes,

omnes blafphemia fpecificantur. Aliudeffet, fi blafphemia

erpy faListe

foret hareticalis ; tunc enim propter fpeciem haerefis id effec

l: ficeemdin:

7

explicandum, quod fi illa tres blafphemiae ex uno blafphe-

udinem ptt-

mize impetu fierent , effentunum moraliter peccatum, confe-

uenter fufficeret dicere , femelblafphemavi.

udicem, de-

velmatim

Collige 3, Qui fimili unico impetu de eadem repejerat,

juramento sffcrtorio , atque iterum , iterumque , eodem

: quiailano-

&fpecierum

calore , jurejurando confirmat : femel peccat, fatisque eft,

fi dicat, femel juravi falsó.

Ratiopatettum ex diCtistum ex

Neque&hic

am & pornr-

dicendis in Collige decimo.

Collige 4. Qui eandem rem Deo vel homini promittit,

uat perhat

eam confirmans iterato voto, vel juramento promifforio,

& deinde femel non obfervat, femel peccat, cum repetitio

jjac tF

illa ejusdem voti & juramenti non mutet fpeciem, nec multi-

plicet peccata.

Hincin quacunque materia five voveasSan-

nnia pBCCWa

üis, five Beatiffima Virgini, fiveimmediaté Deo; velfivecu-

amüandæ "-

res per aliquem ex his , five per quodcunque aliud , in quo

tex lícanod.

veri juramenti ratio apparet ? eodem fpecie voto voves,

y r |

eodemque fpecie juramento juras.

Ratio eftifta, quiacom-

uj t

muniter intentio jurantis eft ipfum Deum, quiin SanGis, re-

busque illis relucet , adducere in teftem , & in votis ipfum

)

emäbül

eundem Deum colere,

Qare fatis eft inconfeffione fic pro-

)nem

b[afp!ï'

ferre : femel non fervavivotum , femel falsó juravi &c, fine

4fone "

folicitudine explicandi cui voveris, vel per.quid juraveris,

(au

Si quis tamen votum confirmaffet juramento, tunc utrum-

ue , id eft, votum & juramentum foret in confeffione ex-

; T

H

jperit

"L

irgiem.

plicandum, Ratio eft c ara, quia tunc emergit duplex fpecie

maliria,fi contra illam delinquas :.altera: contra relig

ionem,feu

jalp

ngwb

$

— n em

Ra

Y,83

DE SACRAMENTIS

— lr

fidem datam pet votüm : altera contra obligationem» non ad-

Citcaquasc

ucendi Deum in teftem in re falfa,

tisfacit dict

Collige ;s,, Qui unicoveluti contextu continuat graviter

dealteto detrahere, licetoccafione data aliquantulum detra-

eft,quiab:

culitur, fen

Gionem interrumpat; licet alias diverfas de eodem detra&io-

Colipe "

nis materias tangat,unum moraliter peccatum committit, fa-

ditque vaik

tisque erit , fi ficfateatur, femelgraviter de quodam detraxi,

lnjurias mi

nifi ex tali detra&ione aliud grave malum fequatur,

Cenlebitur.

Dices : An non faltem debet explicari materia, in qua fatta

Nyla moral

eft detra&tio,, vel explicari numerus circumftantium , vel nu-

merus eorum , dequibus fa&ta eftdetrattio? Refp, negativé,

Q&Mige :

, €0 plures

Nam licet detra&tio in una materiagraviori inferat majus no-

Urreptes;

cumentum, quam in alia minus gravi , qui exceffus explicari

Wt & fjj e

in confeffione non poffet, nifi explicando materiam detratio-

Atío ef

nis, & conditionem perfonze, cui detrahitur,an v,g. proximus

infamatus fuerit ut hareticus, an ut fur, an ut Íodomita?

adquim o

& ruríus an infamatus fuerit Rex, an Epifcopus, an Sacerdos?

imo nifi explicetur etiam & numerus eorum, coram quibus

medi part

a m Hnw

detrahitur; acrius enim offenditur proximus , fi coram de-

Tüàtd

cem,quam fi coram duobus deillo detrahas; tamen cum haec

Hinti

NT

& fimilia culpam aggraventquidem , fed intra eandem fpe-

Upc//c&xw

ciem 5 non funt neceffario in confeffione declaranda , nec

à confeffario interroganda , fatisque erit, fidicatur in hunc

Wale f

modum ; graviter infamavi, detraxi, convicia contuli, ter vel

quater , & caetera, proutdiítin&is moraliter a&tibus contige-

Qu

CIpi

& ll

I

runt, fine neceffitate explicandi ; an ininjuria, inconvitio, in

detra&ione dixerim proximum effe hareticum , feu homici-

dam, feu fürem; vel explicandi affuiffe praefentes duos , vel

eCaCiter

decem; veldenique fignificandi eum, contra quem egi , fuiffe

Regem,velSacerdotem ; excipe nifi fuiffet parens, Avus, Pro-

Qs p,lmm.

q lfmone $

avus &c, quia omnis gravis injuria fimilibusillata, quae adver-

piiim

fatur amori & pietati illis debitae, eft diverfze fpeciei ab injuriis,

c[p

lios :

! Uübu

cuicumque alteri proximo illatis, quare erit apudSacerdotem

D«

) qu

exphganda, ita Thgmas Tamburinus.

Col-

)

1N SPECIE.

K ton ad.

Collige 6. Qui frequens eft in ferendis temerariis judiciis

Circaquascunque etíam materias graves de fuo proximo, fa-

Y efavjter

tisfacitdicendo in re gravi temerarié judicavi toties, Ratio

eít, quia bona exiítimatio, quae& per judicium temerarium ma-

H ündetra.

D detriio.

culatur, femper eft eadem in genere moris,

Collige 7. Qui injurias , contumeliasqueaddit, fuperad-

u /A

MTA

ditque unico irz fervore, licet interponataliqua aliaverba ad

[

injurias minimé pertinentia; femelinjuria proximum affeciffe

inquafily

cenfebitur , quare fufficit dicere, femel injuriavi proximum,

uia moraliter fuit una injuria.

m,venu.

, fiegatire,

Coll;ige 8, Idem numero peccatum moraliter cenferi,quan-

do plures vel plurimi a&us tam interni, quàm externi con-

.Tnajus no-

Is explicati

currentes naturafua ad eundem actum principalem ordinan-

detrattio

tur, & fub eodemintento, velfine principali uniuntur.

proximus

Ratio eft , quia licet finguli a&tus fecundüm fe fumpti fint

lodomita!

mali ex obje&o , vel faltem ex illo uno malo fine intento,

adquem ordinantur: quatenus tamen omnes illi,

Sacetdos!

tanquam

media partialia, velopera imperfe&

a fpe&ant & ordinantur

i quibus

ad unum finem , unumque opus principale perfecté confüm-

otam de

mandum , cenfentur moraliter inte

Cüm hac

grare unum peccatum,

Hinc infertur z, Qni furatur i

ntegram bibliothecam, vel

dem fpe-

Va , f&

fupelle&ilem , v.g. pertotam noGem , fzpiífim? renovatis

aGibus internis, & iteratis ablationibus ,

etiam fingulis ad

i nduac

mortale füfficientibus ,

( xerve. 4

unum tantum numero furtum com-

mittit ; quiaomnes iftia&us uniuntur fub uno intentoprin-

y contige-

nvitio, i

cipali, fcilicet auferendi totam talem quantitatem, — Unde in

confeffione fufficitdicere, furatus fum bibliotbecam -

vel fupel-

jhomic-

le&ilem magnivalorís : tacita iteratione aCtuum,

duos , vel

2, Titius

efficaciter volens occidere Cajum inimicum fuum

! impri«-

»oi, fuiffe

'US, Pto-

mis plurimos exercet atctus internos odii , ire , vindi&e , in-

1

quifitiones occa(ionum, electiones mediorum &c,

eosque fa.

cadret-

í

piffim& repetit a&us;

plurimos quoque exerceta&tus exter-

jinjatil,

nos : pluribus diebus infidias ftruit, praeftolatur, arma ex«

erüotenm

pedit,v equum afcendilt, proficifcitur , deprehenfum inimi-

cum

(i/

16o

Mub cosonAUeue, NGUGNUANSINNUANRE,

DE SACRAAMEN TIS

st

cum verbis infeftat, provocat , iterato ferit, tandem occidit,

us pof

etiam mortuo jam ictus infligit: &c, Similiter volens pec-

n C

care carnaliter ufque ad confummationem, quod diftin&os

dicatut.

actus internos exercet, & agitat , quod etiama&us externos,

cnmfe:

verba impudica, follicitationes , tactus &c, utrobiquetamen

dicete i

omnes illi a&us diftinGiffimi interni & externi, una cum ipfo

Exhari

a&u principali, homicidio, fornicatione &c. unum tantum

ftatupt

numero peccatum conftituunt: ut fufficiat confiteri atum

inmott

principalem : Seel commifi bomicidium avoluntarium! fornica-

Cs

$us fum femel ; nulla fa&a mentione at&tuum praecedentium,

d

en /

vel concomitantium , qui facilé à confeffario intelliguntut,

dettía n

quia nimirum omnes a&tus ifti tam interni , quàm externi,

UT

quantumvis phyfice diftin&i, natura fua ad attum principa-

quitd

lem homicidii, vel fornicationis ordinantur, & fubillis velut

pecit

uno iine principali uniuntur,

us a

Collige 9. Idem numero peccatum cen

feri; quod commit-

vutas

titur circa actiones ex natura , vel intitutione fua integratas

puut

ex pluribus a&ibus conjun&is, Exempli gratia : Celebrans

mmoni

in peccato mortali , etfi celebratio Miffae plures contineat

petn

actiones facramentales , utpote confecrationem , fumptio-

empli

nem, non tamen plura, fedunum tantum peccatum mortale

tioni;

committit ; quia omnes ifti atus integrant unum numero

türm

iinifterium celebrationis Miffa : ut proindé fufficiat confi-

it CP

teri ; celebrasvi. in flatu peccati mortalis femel.. 1dem omnino

Y

dicendum de Sacerdote, qui una vice & intentione notabi-

piuss

liter non interrupta , fe exponit excipiendis confeffionibus,

tafitur

aut diftribuendo Sacramenta Euchariftize, exiftens in peccato

fiemf.

mortali [fitamen ille diftribuens peccet mortaliter] quotcun-

Deera

que abfolvat, quotcunque facras hoftias diftribuat, unum tan-

petu u

tum peccatum mortale committit; quia nimirum omnesillae

ideöqu

abfolutiones faut diftributiones, ut modo a&u continuo fuc-

QUi w

ceffivo fiunt, ad unum moraliter pertinent minifterium ab-

im .

folvendi vel communicandi , hoc enim minifterium ex natura

t0Qe j

fua non determinat fibi certas perfonas , vel hoftias, quin po-

tius

ücrum

16

II Uteteee.

1N SPECIE,

"m occidit

tius poftulat per modumfacri tribunalis communis, aut facrae

e

'Olens pec.

coena communis, ut omnibus ad tribunal accedentibus

jus

iftin&bos

dicatur : omnibus.ad facrum ferculum accumbentibus fa-

Cxternot,

crumferculum apponatur : acproinde in confeflione fufficiet

Wetamen

d wwo

dicere ? pluribus miniftravi Sacramentum poenitentize , aut

Euchariftiam [ pofita fententia etiam hoc effe mortale] in

A arttum

ftatu peccati mortalis femel. Aliud effet dicendum, fiSacerdos

Iteri um

in mortaliexiftensfaepius difünttis & moraliterinterrüptis vi-

11 fortíc)

cibusfe prafentetad abfolvendum & communicandum,tunc

edentium,

enim ficut in mortali cenfetur mortaliter multiplicare mini-

elliguntat,

fteria facra, ità fané & multiplicabit peccata,

m exterfii

n principt-

* Collige 10. 1dem numeto peccatum moraliter cenferi,

quando dürante tino codemque a&u interno confummandi

billis velut

peccatum externum multiplicatur , folus a£tus externus fpe-

G&ans ad eandém confümmationem peccati, Ratio eft, quia

d commit«

unitas idemque impetus a&us interni .ad confummandum

dintegtitas

Celebratis

peccatum externum aliquod in genere moris tribuit etiam

moralem unitatem diftin£tis a£tibus externis habentibus fe

Contineat

per modum partiumad unam totalem confummationem, Ex-

, lumptio-

empla funt obvía,qui eodemattu interno,eodemque commo-

im mortac

Q nurmero

tionis impetu alterum fzepius verberat , unum tantum pecca-

tum committit, quamvis eo fempergravius, quo feepius: & fi

cjal contt

ita Clericum percuffit , femel tantum eít excommunicatus ,

n omnido

item qui eodem motu & impetufzpiusDeum blasphemat, fze-

ne notabi«

:

pius pejerat, fzepiushomini maledicit , fzepius detrahit, unum

'e(üonibus,

tantum peccatum committit, faltem in ordine ad confeflio-

in peccat/

nem facramentalem , utfufficiatdicerez Semel blafphemavi,

qUOïCUH'

|

peieravi,maledixi, detraxi &c,

unum;ün-

1

Namilla repetitiofit & im-

petu uniusacus interni , & uno continuo quafi a&u externo,

ompaste

ideóque nonnifi prouno peccato reputanda, . Econtra veró

vinuo füe |

qui una eademque no&e , v,g, plures copulashabet cum ea-

terium 2

dem ;- multo magis, qui plures copulas cum pluribus eadem

f e pintà 3

noGe init, ficuti etiam qui plures fucceffiv? occidit

i dcþct nu-

5 ) qüm

p

merum explicare copularum, & occifionum,

'Rätio

tdiu$

16z

DE SACRAAMENTIS

gguesan t

fepetäwï:

Ratioeft, quia hic funt diverfi omninó aQus confummati,

nec unus faciens moralitatem cum alio : in precedentibus

fmneï,m

veró illi a&us, v. g. detra&ionum.ex fe faciunt unitatem mo-

affamete

ralem , ficenim modohumano &ftimarifolent, Ubianimad-

reftitui t

verte, contingere interdum poffe , ut [licet fineinterruptio-

f erit.

rem aliet

ne! tranfeat tamen quis adaliam fpeciem peccati, & tunc fine

dubio ea explicanda eft ; v. g. coepifti percutere, & ceinde

vi$ aïao;

intetnu

volnifti modó occidere , & occidifti ; coepifti clam detrahere,

& deinde inter detrahendum fupervenit detractus , te minimé

tut , Coi

à detra&tione defiftente , dico tum occifionem , tum etiam de-

IN

tractionem coram detra&dto exhibitam , qua eft contumelia,

menst

rzeter verbera & detradiionem ipfam effe confeffario aperien-

fed qui

tatie (

dam , ut de fe patet.

Collige 11, Idem numero peccatum cenferi, quando inter

J

tulítue

to, & durante eodem a&u externo circa idem obje&um. folus

attus internus faepius , imó millies interruptus repetiturz

fa.

nifi quando formaliter vel interpretativé revocatus , poftea

comni

de novoaffumitur. Ratio eft, quia licet finguli a&us interni

fupom

£a n

circa objetum malum perfe peccata fint , quam diu tamen

formaliter velinterpretativé non revocantur, cenfentur mo-

l'el',ïafq

raliter per modum unius continuari & uniri in uno intento

diu

opere externo confummando, Exempli gratia; Titius fuc-

£erj

cumbit tentationi carnis, confentit, efficaciter proponit, pet-

Tevati

&c, interim dum fervet opus , hanc fuam malam volun-

tranm

git;

tatem m

illies repetit, nunquam tamen revocat formaliter, vel

at

interpretativé , fed ita conftitutus mancet, ut quotiescunque

Cisiy

à

fe refie&it fupra fuum a&tum , femper confentiat , approbet,

$

somplaceat : femper cenfetur idem numero peccatum , quia

volunt

omnes motus & adus fequentes uniuntur moraliter cum

mim

rimo a&u in ordine ad eandem primó intentam confum-

potil

gnationem externam ; fatisque erit dicere in confe(fione,

üm,e

v,p. femelfornicatus fum, Similiter difcurre de voluntaria

! Wi Ui

Üve tu

retentione rei alienze,per annum,vel annos plurimos,tametfi

voluntas æ'e;;nend-i?, ycl non reftituendi infinities inter

rupta

XIUVT

gepe-

163

-——.—W

| !.y SPECIÉE,

ümpari,

fepetatur , femper tamen idem numero peccatum mortale

"dentibus

manet, nifi quando voluntas non reftituendi revocata de novo

II.MEE Ino-

affumeretur , ac proinde in confe(Tione fufficiet dicere , non

Hnlwad-

reftitui rem alienam , cumpotuiffem & debuiffem reftituere

Vfüpth.

nec erit opus addere aliquid de duratione temporis , quo

Wcfne

rem alienam detinuit. Eodem modo difcurrendum in quo-

CC :"';Xüde

vis alio peccato externo,

Econtra veró quoties prior actus

Rttalits,

internus peccandi formaliter vel interpretativé revoca-

téminime

tur , tories cenfebitur aCtus interruptus moraliter , & tot

i etim de-

diftintta numero peccata : & quidem per fe loquendo , nu-

ntumelia,

merus ejusmodi a&uum effet explicandus in confeffione:

Ioaperitne

fed quia hoc plerumque moraliter eft impoffibile, ideó ordi-

narié fufficiet diceremoram temporis, v. g. Infegrometnfe per-

ndointet

ftiti inpropofito &5 voluntate fornicandi , occidendi , furandi , non

tum. folus

reitituendi , quod fzpius revocavi , antequam confumma-

tepttiturt

rem &c. unde patet, poffe aliquem integro menfe vel anno

5 , poftta

Ccommittere unum tantum peccatum, moraliter non inter-

tus intetni

ruptum: econtra veró unà horá committere centum peccas

(ip tamett

ta moraliterinterrupta , pro hac fententiacitat PatritiusSpo-

entur mo»

rer, Vafquez & Layman, cx di&is patet a&tum internum tam

3Q ifitento

diucenfendum eundem numero continuari,vel durare morali-

Crtus füc-

ter, quamdiu non eftrevocatus formaliter, vel interpretative,

VOf pet

revocatur autem formaliter a&us internus per actum con-

am volur.

trarium , quando nimirum voluntas a&ui priori, maloalium

naliter,vel

a&um contrarium aut nolitionis efficacis, aut faltem fimpli-

jescunque

cis difp'icentis , velaverfionis elicit, interpretativé revocatur

ipproxts

attus per ejus ceffitionem voluntariam : quando nimirum

um quie

voluntas fe refle&tens fuper priorem attum vel propofitum

liter cuf

ma!um , aut negativé fe avertit, aut ad alium adtum incom-

y confute

potfibilem divertit, ut fi propofuiffes hodie exire ad fornican-

n€e(50!lc'9

dun, occidendum &c. & memor hujus propofiti, domi mane-

rolurat

re,aliuda

ere,vel cubitum te conferre velles ; jam interpreta-

tivé cenfz

9s,umel

eris revocaffe a&um priorem, etfi a&ualiter non

nierrus

*revocaris.

—

X2

ne

COlf

,

I64.

DE SACRAAMENTIS

pas t

Collige 1z. Qui fimul unica v. g. explofione bombardze

omes d

occidit decem, viginti , plureshomines, fatisfacit in confeffio-

f BCiei jÍ

nedicendo, occidi multos uno i&u; non fufficit autem dicere,

se minto

uno i&noccidi hominem, feu feci homicidium: quia fic con-

tm v«

feffarius intelligeret te utium tantum occidiffe , atque adeó

tobent

non fatereris tuum peccatum, quo occidifti plures; at dicendo

em Dei

cum illa generalitate , occidi multos, intelligit, quantum fatis:

fatis pro

fofficiet:

eft, peccatum, quod de fi&o commififtt,

Collige 13. Qui unico attu defiderat occidere decem , vi-

f

fnatten

ginti, plures, quique unico.item voluntatis a&£tu concupifcit

copulam cum tribus , cum decem , cum pluribus foeminis

potel.

ejusdem rationis ; fatis propter eanidem rationem eft, fi ir

mit4s, /

confeffione dicat, femel defideravi occidere

pl'qre"s-,. & femel

xina deic

plures foeminas liberas concupivi,

.

2

Qu

Coll;

FA

pe 14«

Qui unico actu detra

Gionis multos fi mullaéfi t

propterea ndem rationem non eft neceffe, ut numerum perfo-

i

narumlafarum aperiat , v. g, fiquisdetrahat familize , vel do-

Juntate

mui, vel Religione, five numerofa fit , five modica ,

2

t

a cis-aþün&

foam f

eque eft, fidicat, detraxi cuidamfamilize &c, ..5

$

pf

- Collige 1$. : Qui fuo unico a&u peccaminofo fc

g*ridäfü&l:

ferzin)

eft aliquibus , feu occafio peccandi , non:neceffe hábet ex-

enij.

plicare numerumr aftantium , fatisenim habebit , fi dicat, fui

|ET

femel multis occafio peccandi meo

quotis

eadem.

malb. e;ffemplio.. Ra tivc eft

tOti p

€ollige 16.

Qui unico a&ubona multorum ?fæd "i't,g V. g. fü-

tatite

gatur bonacommunitatis , velhaereditatis ; fatis eft, fi'dicat;.

diz

fütatusfum à communitate, vel'ab haeredibus; neceffe fol-

& , co

licitus debet , explicare quotnam Peifona in illa communi-

Vs ea

tate , vel haereditate numerantur,

vantür,

Collige :7.. Si quis peccaverit cum confanguinea, non cff:

ties r

necefíé in confeffione. explicare gradum: confanguinitatis;;,

Cat3 n

v.g

, a quis peccave rit cum matre;; ancum filia, amcumnr fo«

tertedat

rore,

& ficdealiis, Katioeít, quia ex probabili multorunrz

iOf coy

fententia omnes gradus confanguinitatis. inter fe » ficut. &

GOmines

äic&ati

M:

.

IN SPECIE,

——

Al ä;r

mebaräæ

omnes aflinitatis inter fe etiamin genere moris funtejusdem

? Conteffio-

0 dicere,

fpeciei , quia hi gradus nihil aliud inferunt nifi majorem,

vel minorem conjunt&tionem im eadem ratione ; magis au-

tfic cop.

tem vel minus pracisé non variant fpeciem , nifi aliunde

LQUe deiy

probentur habere difformitatem ad re&am rationem feu Ie-

a dícepiy

em Dei eternam notabiliter diverfam , quod hic reperiri

itütis

fatis probabiliter negat Tamburinus cum aliis , ac proinde

fufficiet in confeffione dicere ; commifi inceftum cum con-

detem, vi-

fanguinea, licet quis propriam matrem, vel cum affine , licet

'oncupifci

matrem uxotris fuae carnaliter cognoverit, Ratiohujüs effe

1s feminis

poteft; quiautrimque in quovis gradu eft eadem fpecie defor-

Velt, (rin

mitas, nempe contra reverentiam debitam conjuntis , licet

, &eme

una deformitas fit levior altera,

Queres. Unde

! defumitur peccatorum unitas & diftinttio

mulla(t,

mumericaz'

um (erfo-

Refp. r. Pecca

tameré interna , qua (Eilifcä t fola mäIa vO-

g, veldo-

Iuntate confummantur , fumunt unitatem & diftindtionem

fuam numericam à phyficaunitate & diftin&ione ipfiusactus,

fatisabæn--

vt tot fint numero peccata , quotiesphyfice, voluntatie tà-

ican'äaïm'n'

fner: interrumpunt

Y

lábet €y-

Of nes..

C

ur, &repetuntura&us, f4 commüniter

dicat, fui

- Ratio eft , quia

; þ*eccatum toties mul'tipl'ïcä*furhume ro ,

Tatiocft

quoties perfedié confummatur ? fed peccata meré ititerna

toties perfedé confummantur , quoties interrupta volun-

, Vff

tari& repetuntur? ut aGusodii , blafphem—fæ ,her 'CGIS'*'; invi-

t, fiüicit,

diae &c, itenr attus interni fimplices, & inefficaces , velleita-

ec:efïefo)-

tes , confenfus ; complacentiz , delectationes motofze circa:

Ommup*

attus externos , & eorunr objeta; quotiesrepetuntur & inno-

vantur, ita ut pofterior à ptiori nullo modo'dependeat , to-

,0nd'

ties perfecté confummantur , & confequenter tot fient pec-

giitatf

cáta numero di&intfa ,. etfi notabilis temporis mora non in-

ycurir o«

tercedat, àt proinde fieri poffit, hominem unodie, vel una

mlro turm

liora committeremillepeccata ejusmodi interna odii, invi diae,

licutke

ttáàmen DoGores, effe

Quies.

fäaiäe&a.cionäs morofe &c. Adyertun

X3

plerume-

é

166

DE SACRAAMENTIS

..-P""

plerumquä impoffibile hujusmodi internorum þeccatorum

i, a

an facrés,:

numerum adinvenire , nec confequenter explicari poffe in

Tdém.

confeffione,

Secundum omhnes , ergotunc fufficit explicare

moram temporis,qua quis in tali mala voluntate perftitit: v.g,

ü dicatapl

ge feme

Integro anno in odio 65 inimicitia contra proximum per[Hiti : [.epzfRi-

"m cum memoria inimici vecurrerek, a& us odii, rancoris, incvidia &5c

viffet folu

YrenoUavi, Sicde cateris,

x

frcqucmi;

[dem.

Refp. 2. Peccata, quae pofito a&tu interno, opereexterno

confummantur , füumuntunitatem & diftinctionem numeri-

pibusqui

cam ab unitate & diftin&ione moralitantum actuumtam in-

yisandi

ternorum, quàm externorum, Totum patet ex diGis fupra;

pusg

roport

Hic folüm obferva , etfi peccatores habituales non poffint

[ilud

cogi ad explicandum frequentiam & numerum peccatorum

meréinternorum per hebdomadas, autdies; quiain his a&i-

quis

Dome

bus internis videtur impoffibile , eos adaliquei numerum,

fine magni errorispericulo, five per exceffum , five perde-

pusu

Ílea ittf

fe&tum reducere ; tamen cogi debent ad explicandum fre-

riamke

quentiamipforum a&uum externorum, v. g. fornicationum;

ut fcilicet dicant, fi recordentur, quoties plus minus pecca-

vt, v

obl

verint per dies, perhebdomadas ; quia praeditumpericulum

communiter non eft in peccatis externis,

Hinc à Meritrice v, g. non folüm debet explicari tempus

mali ftatus ; fed debent etiam explicari principales fpecies pec-

catorum, quas memoria retinet : an fcilicet ipía peccaverit

cum Sacerdotibus., cum propinquis , cum conjugatis &c.

hii

& faltem in confufo debet ab ipfa exp'icari multitudo nu-

ter

merica? v,

toties plus minus, per menfem, per hebdoma-

omniu

dam &c.

là

em fentiendum de fure habituali ; de ufurario,

Qifculfr

de fimilibus ; nam etiam ab his & fimilibus debet explicari

teef

faltem confufo modo frequentia furti gravis, feu injufti lucri;

eri w

E. g. fui fur, vel ufurarius perdecem annos, quater velquin-

J

quies plus minus furando in menfe, vel hebdcmada mate-

4] nttera

rnamgravem. lIdem dic deeo, qui paffim concupifcit feemi-

K

oncu-

nas fibi obvias ; dicat enim , per.duos annos obvias c

pivi,

- Wil

ZN SPECIE.

Ü

i

167

3CC&f0rum

pivi, addatque fpeCiEs principales, an frequc:it&r CO

gnatas,

li poffe in

an facras, an conjugatas.

F expliare

.Idem dico de habente domi concubinam; fatis eftenim,

Tütit sv a,

fi dicat, puellam utuxorem habui per tresannos, v, g. addat.

li: ! / fpj

ue femelin die plus minusillam cognovi,quid enim fi cogno-

AW (sjz"

viffet folum femel in menfe ? debet igitur faltem in confufo

frequentia declarari,

téxermg

Idem denique in colloquentibus frequenter , de rebus tur-

n nümeti-

pibus cum peccato mortali ; quando enim adeft difficultas ex-

mtamin.

plicandi numerum ; fufficit explicare confuetudinem , tem-

dis fupta;

pus & fpecies principales , quasinterloquendum concupiere

proportionaliter , ficut ditum eft de meretrice.

onpoffint

CC tOrUm

Illud denique hic adverte cum Tamburino & Vafquez ,

in hísai-

quodille, qui propter inveteratam confuetudinem non poteft

numerum peccatorum diftindté explicare , & ideó dicit tem-

!omerum,

re pede»

pus, ut de meretrice, & praedi&tis dictum eft , non tenetur po-

1dom fre-

ftea iterum confiteri peccata particularía , quae fibi inmemo-

ationum;

riam occurrunt, licet poffit ea magis diftindé aperire, Ratio

Ys pecci-

eíft, inquiunt, quiajam in illa confu(a narratione compre-

yericulüm

henía & directé abfoluta fuere,

UAXESTIO XV,

1 tempus

44n femper &5 in omti cafu. confeffio debeat

scles pec-

yeccavetit

effe integra ?

ugat'xs &

| Nota. Confeffio du

pliciter poteft effe integra , materiali-

itudo fl

ter & formaliter.

Confeffio materialiter integra eft accufatio

ebdo«

omniumpeccatorum , quorum poenitens poít diligentem fui

ufarario,

difcu(fionem conífcientiam habet,

Confeffio formaliter in-

explicar

tegraeft accufatioomnium peccatorum, quantum hic & nunc

yftiluct;

fieri poteft, & jufta excufatio non impedit.

Re

j

P

velqui

p,x, Períc foquepdo requiritur confeffio materialiter

da mite-

integra.

dtfemr

KRatioe

ft, QU'ïa alí as' nec .iud'i cium facramentale re&é ad-

Tj conrq-

æiuiürarf, nec aquitas in poenis ftatuendis fervari pote

Jirhy

Refp,

168

DE SACRAMENTIS -

ass

Refp. 2, Per accidens ali

ääcntf

quando fufficit conf&fäg forjpa.

Jiter integra, .

ade per

. Primus €afus, in quo valet, eft, fi poenitens prae vi morbi

uifi

confiteri non poffit , fed tandem tundat pe&us , vel fimilia

corripiat

figna poenitentia praefe ferat, Ratio eft, quiaficut ex infti-

prafetn

tutione facramenti neceffarium eft confiteri peccata in fpecie;

Sextt

fic etiam neceffarium eft confiteri peccata fecundum nume-

[ fitetí, ü

rum, utpatet manifefte ex Trid, ergo ficut in neceffitate ex-

. mutoel

cufamur ab integritate confeffionis quoad numerum pecca-

rititls:

torum in particulari; fic etiam quoad fpeciem , nar'n'.idem eft

etiam/n

jus utriusque, & utrumque jus eft à Chrifto,

*

|

SSSV

do ex confeïïïohe

Contei

Secundus cafus , in quo valet, eft ; quan

alicujus peccati , probabiliter oriti poteft grave aliquod dam-

$g

num, five peenitenti,five cuicumque alteri, Ratioeft, quia

iftitui,

praecepta pofitiva etfi divina , quale eft praceptum de inte-

; quote

gritate confeffionis , non obligant cum tanto difpendio ex

Caum

communi fententia,

Ubi nota in di&to cafu , non differea-

nitemd

dam femper effe confeffionem , donec integr? fieri poffit:

fotrcat

nam fi inftet praeceptum confeffionis, aut neceffitas fümendi

tti, pf

histe :

Euchariftiam, aut periculum mortis, debetpoenitens alia pec-

&ata mortalia, ex quorum confeffione nullum grave pericue

len, a

lum timet ,.confiteri,

illum t

A

liq

Tertíius cafüs, in quo valet, eft, quando multi effent in

Parochia peftelaborantes, vel in hofpitali graviter egrotan-

u

hi

tes, & confeffarius ab omnibus requifitus , non poffetomni-

Con

MUC

businneceffitate füccurtere, cunc enimobligat charitas,non

ceffit

excipere confeffionem materialiterintegram uniuscujusques

At

fed à fingulis audire unum peccatum, & ftatim abfolvere; ac

fitus

poftea fi &eri poteft, fingulorum confeffionem matcrialiter

fequ

integram excipere.

atio,

in quo valet.;eft ;;f ih-þmceïï amatis, auf

10 faé

;; Quartus cafus,

irruente fuübito praelio , aut alio fimili cafu effentmulti poeni-

Caplica

tentes , & Sacerdos non poffetingulos integré ex ordine au-

M

dire, poteft audire fimul multos alta voce aliquod peccatum

dter h

confi«

!N .S'PEC?E .

169

7;0 fotma.

confitentes, & fimul cosomnes abfäïvere ; prafertim quando

adeft periculum mortis,

? Wnorbi

- Quintus ca(us eft, fi confeffarius inter audiendum gravi

Vel lilia

X €x fl

corripiatur morbo , poteft ftatim poenitentem abfolvere,

racfertimfi fitin periculo, & non adfit alius confeffarius.

dferíe;

Sextus cafus eft, quando Sacerdos non poteft integré con-

10 fs.

MUU eg«

fiteri , nifi reveletaliquod peccatum inconfeffioneauditum;

multoenim major eítobli

atio Sipilli, quàm obligatio inte-

üm pecte

B

endza ,cuminnullounquam cafu,

nidem eft

gritatis in confeffione adhi

etiam impendentis mortis, liceatfrangereSigillum confeffio-

nis ; varii tamen fint cafus, in quibus peccatum mottale in

onfeffione

confeffione praetermittere licet.

quod dam»

Septimus cafuseft, quandonon poteft integra confeffio

oeft, quia

inftitui, 'nifi recenfeatur perfona complicis,ut fi quis matrem

n de inte«

autfororem cognovit: tunc enim ex multorum fententia,pec-

endio ex

catum illudin fpecie declarandum non eft j fed fatis eft, fi pos-

1 diferen-

nitensdicat, fe matrem aut fororem concupiffe , aut fimiliter

eri polit?

fornicatum , cum propofito confitendi integréSacerdoti al-

s fnmendi

teri, proximá occafione; quod & ego fentio, fi non poffis

s aliapec-

habere alium confeffarium , nifi proprium parochum vel ta-

Yepetici

lem , cuicomplex effetnotus ; fiaut

:

illum tenereris adire.

em»-'alium habere pngs,

;

L efent if

Idque adeó verum eft , ut Thomas Tamburinus doceat,

egrotane

te , ni facias, peccare cum onere reftitutionis famze apud

Tetomhi»

confeffarium

, quia nemq licit*cviqfamari'pot.c& fine ulla ne-

"

titàs,noft

ceffitate,

At fi commodé non potes a

dir& alþiu.m,f Thomas Tambu:

ujosque;

Jietes 4

rinus putat te obligari ad declarandum complicem ; licet

aterjalter

fequatur ejusdem complicis infamia apud 'confeffarium,

Ratio, inquit, eft ducenda ex inftitutione à Chrifto Domi-

)6(15: aut

no facta hu

explicat,

jus Sacramenti ; hancipfe pl»enqs' vi&oriz fic

à

Jri p

z

rdine 4U«

Majus ego j

üs habeo ad meam famam tuendam , quam

yeccatur

d jus,

alter habet ad .hoc , Ut ego confervem ejusfamam ; fe

cone

quod

DE:/SACRAIHENTIS

1706

w-

roximi j

(juodvego habeo adfamam meam.,.non.me,excufaf, I;e-aþeriam

erp not

confeffario fcelera mea , licet cum meze famze diminutione ;

damnop?

ergo neque alterius jus mé excufabit, ne aperiam ejusdem

ralibus,

fcelera, licet cum diminutione ejus famee,

Minotr eft cetta,

Ptot

Major praeterquam quod admittitur ab omnibus :' probatur,

natorsle

nam propterea poffum ad meam famam tuendam, alium ipfa.

mare; vera ejus occultacrimina manifeftando. .Unde reus

ferendum.

ConcutTm

licité infirmat teftimonia aliorum contrafe, revelandoeorum

toríao.

occulta fcelera, ut Leffius docet cap, 3 r, dub. 1. & alii, Faten-

AT

dum ergo , ita Chrittum Dominum voluiffe inftituerehoc poe-

tl pten

nitentizae Sacramentum y:;ut non haberetur ratio nec famae

proprie, nec quando id neceffe fuerit,famzealiene, Verum

confiteti

. Neqi

hoc fuo argumehnto nihil evincit Tamburinus,

Nam diitinguó Majorem: Majusego jushabeo ad meam

W& . 0T

famam tuendam; . quam alter habet ad hoc ; utego confer-

tenturj

fclime,

vem ejus famam ; «ateris paribus concedo, caeteris impari-

busnego, Ratio fub hac formadiftinguendi eft, quia quam-

Sigllom

iplumCo

vis ego tenear.confiteri meum peccatum infamando me

ipfum apud Sacerdotem 1 tamen haec infamia compenfatur

proioi i

eremfi

ex divinalege:;: quia.hoc. medio eripior propter frudtum $à-

fem lii

«ramenti abinfamia & danminatione zeterna. Econtraipfi pro-

ximo ex mea confeffione nullum commodum fequitur. Ur-

Vonfefi

fía &à

geo, fi fcirem ,' quod ex tali confeffione fequeretur proximo

non infamia , fed bonorum temporalium amiffio notabilis,

Dhiltam

nohn effet licitum explicare in mea confeffione aliquid , unde

judwri,

D

tale damnum incurreret proximus ; ergo nec potero meum

explicare peccatum , quanido notabilis

tf pe

:

infamja Ptoximi apud

metincr.

e«onfeffarium fecutura eft,

. Probatur autem efficaciter

noftra (en'tentïa'i contra Tho:

e(farium

mam Tamburingm & alios quosdam. 1.. quod pro Charitate

e » qii

inftitutum eft , ondebet contrá:charitatemmilitare , ut per

tüm pto

fe notum eft, & infuper afferitur à D. Bernardo in lib, de

alia lOn [

? Dury

praecepto & praecepti difpenfatione littera:Fj Sedpreeceptum

confeflionis inftitutum . e(t. pzo. pofiidenda. charitate Dei &

pro-

VURAISSPBCIE? "7

txcsiuest

171

N

Metperjm

p'koximi; ergo non debet contra-hanc charitatem militare;

linttioge «

ergo non debet derogare precepto naturali de evitando

! ejüsdem

damno proximi, five fit damnum

$;

in vitat, five in bonis tem-

-

1 ter

poralibus, five in fama.

4

r

H

4

þikirïda rcojricitirnru;ig,'

VWobaur,

-^ Probatur 21 quándo, duo p

fæ cepta d

d mm.(]faa

naturale& pofitivum, qua fimul fervari non poffunt; pra-

Unde g

erendum eft naturale, quia ftriGtius obligat, Sed ia cafupofito

hoeoun,

concurrunt duo pracepta divina, naturale de noninfamando

lil, Faten.

proximo, & pofitivum de formanda confeffione materialiter

Tehocpe-

integra, &ambo fervari non poffunt, utpatet ,. non enim po-

fiec fame

teft poenitens fine ja&ura alienze famce peccatum proprium

& Verum

confiteri? ergo naturale pofitivo praeferendum eft,

Neque dicas , revelare peccatum complicis in confeflio-

admeim

ne , non;eftilium infamare; quia Confeffarius non minus

tenetur fub Sigillo celate peccatum complicis, notum ex con-

* confer

s impati-

fcílione, quam ipfius peenitentis, : .Contra enimeíft., quo

Sigillum fecretinonimpediat, quin complex infametur apud

üia qum-

ando me

ipíumConfeffarium; alias extraconfeffionem grave peccatum

ipenfitor

proximi inculpateé poffem revelare homini prudenti , qui fe-

um $4«

cretum fideliter (ervaturus fit ; in ipfaetiam confeffione pof-

jipfipto-

fem fine neceffitate alterius peccatum detegere., eó quód

itur, ür

Confeffarius tale peccatum revelare non poflit, qua tamen

falfa & abfurdafunt,. Hincipfe Thomas Tamburinus fatetur,

proximo

Votabilis,

noftram fententiam à multi

judicari.

s DLo&oribusfin,praxi tutiorem

jd, ondé

. Dices: Salteminarticulo mortis

:O fQEUE

"tenebïturpoenitens con-

fiteri peccatum cum manifeftatione complicis non obftante

imíapl

mediocri ja&ura proximi in honore ejus & fama apud Con-

x Tho

feffarium ; non autem fi fuerit gravis & magna jattura. Ratio

eft , quia proximus tenetur pati illud mediocre detrimen-

lat

$, utpet

tum propter folatium morituri, Refp.Falfi(fimum hoceft,nam

[l lib- d/

alia longé majoris ponderis ratio contrarium evincit , quia.

fi extra-articulum.mortis ita-me práeceptum charitatis ob-

;ccpïm

ch/&

"i-ägat providere fama proximi , u li

citum fit , imoó debeam

Y.z

tace-

pto-

172

DE SACRAAMENTIS

D n

tacere peccatum meum , unde proximus mediocriter dam-

D

vdle c

nificatur ; ergo multo magis in articulo mortis licebit mihi,

& tenebor fama proximi confulere: praefertim cum mihi nul-

jidit j

lum inde fpirituale fequatur detrimentum , facio namque

um

integram confeffionem, in quantum poffüm , dum confiteor

pote

alia peccata, & illud fine circumftantia, prout fupra in cafu

tis did

i qui

declaratum gfh

ven Q

.QU.£E S-'T LOSXYL

n abfolutio po[fit dari moribundo , ufu lingue fubito de-

flituto , cum ille dat igna doloris?

Qul

Refp. Poteft & debet dari abfolutio faltem fub conditio-

|

ne tacita vel expreffa , videlicet fi haec explicatio peccato-

rüm eft fufficiens materia poenitentiae. : Eft contra Sotum

exttt

& Navarrum, fed probatuür, quia in neceffariis ad falutem tu-

pie

inill

tior pars eft fequenda; fedSacramentum poenitentiz, ficut

& Baptifmi eft neceffarium neceffitate finis, faltem in voto,

BUUE

& poteft morienti etiam in te efle neceffarium , fuppofito

(iem

tenti

uod de fa&o tantüm habeat attritionem, qua non fufficit

fineSacramento , quodfrequentiffimum eft : ergotutius eft

is«

in praxi dicere , paftorem teneri illo cafu moribundum fa-

Cf

cramentaliter abfolvere, faltem fub conditione.

tor,

- Dices 1. In cafu propofito deeft materia proxima Sacra-

VMlite

menti poenitentia , fcilicet confeffio peccatorum, illaenin

fiena doloris non magis manifefient peccatum, quàm fi non

ferent, cum etiam fan&liffimus vir poflit talia figna doloris

4t4

oftendere.

Refp. negoantecedens, nec refert etiam fanGit-

fimum poffe facere illa figna contritionis, quia etiam fan&tiffi-

mus habet peccatum veniale , quod eft füfficiens materia

confeffionis , & inilla praefertimhora non fit illadoloris figni-

fona

ficatio , nifi ad manifeftandum aliquod peccatum , quod

üre,

ungat confcientiam , & cujus remedium

ttema

; À

'q(uæra-cklïaer abfo-

l-utionem. :

Dices

W80t

—N

«s

IN SPECIE, ^

373

Itet dam.

Dz'ce:. ?. Non fufficit ad abfolutionem facramentalem

It mibi,

velle confiteri , nifi quis a&u confiteatur , & fe fponte füb-

hi.

jiciat judicandumSacerdoti ; fed illa figna generalia ad fum-

) Nmgne

mum oftendunt eum , qui illa dat, velle confiteri; ergo non

"'Oliisot

oteft facramentaliter abfolvi. Refp. Extra articulum mor-

t in ca

tis diftinguuntur confiteri & velle confiteri : fecus in illo,

in quo voluntas confiten

vera confellio,

di [quando non pote& aliter ] eft

QUESTIO XVII.

fulitode.

Qgid f illemoribundus dans fiena contritionis nullam men-

£onditig«

fionem confeffionis Sacerdoti faciende fecerit ?

peccato-

Refp. Poteft & debet abfolvi fub conditione , quia in cafu

traSotym

extreme necelfitatis , in quo verfamur, non requiritur ex-

ilotemtu.

reffa , fedfufficit tacita petitio confeffionis, quae adeft, quia

in illoarticulo figna illa fieri non folent, nifi ad manifeftatio-

itige, ficut

n invoto,

nem alicujus peccati , vel peccatorum , qua pungunt con-

fuppotitg

fcientiam , & quorum remedium quaritur medicina poeni-

on fafficit

tentie: vültenim exiftens in illa neceflitate declarare fignis

'tutius ef

illis contritionis, quodnon poteft voce, qua libenter, fi poffet,

ndum fa-

confeffionem peteret : nam videmus etiam maximos pecca-

tores, fi velunicum verbum proferre

poffint ; arden'ytifïimö

74 Sacta»

illo tempore efflagitare confeffionem,

, Mlaenim

um fi nd

QU.ESTIO XVIII

*

na doliris

"n abfolutio po[fit etiam dari illis , quf pujusmodi. /igmþæ-

Am fanüiï-

niten&ie dederint in abfentia Pafforis ?

n fanfiite

Refp. Poteft & debet dari, Ratio eft, quia certum eft

s materia

Joris (ignt-

figna contritionis ex alterius tamen teftimonio cognita fuffi-

ff , qUO

cere , utSacerdospoffit (icmorienti dare Euchariftiam , & ex-

tremam unionem & Baptifmum fecundum omnes Dó&ores;

( 1

ntritionis declarata con-

ergo ctiam füfficient eadem figna co

J

Y.3

feífa-

174

IMPUSSEN RR

DE SACRAMENTIS

|

feffario ex *t;e&imonio

alterius pro Sacramento poenitentia,

"

Probatur confequenti

a,quia fimiliter debetin omnibus Sacra-

tatetm

mentis miniftran

dis paftor examinare & judicare ,

-qui fint

trin

digni,

ut illis miniftret ;

&

i

fieri p

perceptione repellat.'

quxünt ?n.fdi:gjni, qt:'äe:gs-abkegrqm

filtetm

i Dices: Poteft contingere ,

ut mürmus poenit&ns inte-

C

rimdum adyocatur Parochus ,.m

utetvoluntatem. &efp.Hoc

nonobftante teneri Parochum d

are abfolutionem, .Ratio eft;

f p

quia idem inconve

hic ti

niens poteft.fapius contingere in matri-

Dd

monio contractt

:

o per procuratorem , quod tamen eft in ufu

fegi

Ecclefize ,& cft

u

Tti 'än*tingni,

verum Sacramgmqm- etiam. poft Concilium

hibe

yexa

QUZSTIO XIX .

NU

(X

n palr dari

alfolutiobotaitii Chriffiano jamjdm morh

Vluri

Vl)ïmqäai,'g(i;i nullum d

edif

fignum petitionis confefionis '

Iub

epel Ad;olorzk,?

h

NegantPIUrihïi; quorum ratio eft , -qufä nulla tunc adeft

ipta

materja proxima;. rnempe confeffio peenitentis exterior,.&

verí

fenfibilis, ne generaliter, ne confusé quidem , haecque fenten-

-fde

tia cuidam Profeflori Theologiae Scholafticae tam videtur.cer-

bi!ur:

ta , utnon dubitaverit affequi veritatem per hanc propofiiio-

L

nem; JVon licet unquam abfol-vere eum , qui nullam omnino confe[-

hn

fionem «verbo «vel fiono excbibuit 5 quamevis fenfibus deffitutus ja-

álteri

ceat, G5 de ceterobone tife G5t. extiterit.

pral

Nihilominus cum multis aliis Theologis Do&iffimis cen-

fco ejusmodi moribundum fatis fuperque petere confeffio-

mb

pedt.

nem per mores Chriftianostota vita fenfibiliter peractos : at-

QUnc

que adeó puto abfolvi poffe , (altem cum conditione, fi eft ca-

pax abfolutionis... Haec eadem fententia prafcribiturin praxi

tondif

LUE

fervanda omnibus Parochis tam in Archidicecefi Moguntina,

quàm inDicecefi Herbipolitana ín nova Agenda , idcóque in

t

bfolvi

t :

praxi cenfeo tal:m fub conditione di&a non folüm a

poffe,

liil

IN

ER

175

[

p

tf

ortisn

ecefii-

59dthhe

poffe, im;no proptertam urgentem in&,;;,ntfs-m

tatem abfolvidebere, Ratioeft,quia per conditionem cave-

Tui (ink

tur injuría Sacramenti: &'ex aliaparte confulitur, quantum

"ürüm

fieri poteft , faluti moribundi

E

» qui in tali articulo prafumi

faltem attritus poteft,

N fhte;

Confirmatur. Qu

ia certiori peticü*loi"occijrre:n'dbm.e'ft;

t).oc

fed periculum irreverentiae Sacramenti , quodab Adverfariis

il

hictimetur, ceffattum conditione appofita, tumau&toritate

1 matr-

1 in uft

Do&orum hanc fententiam defendentium 5 periculüm; au-

temdamnationis eeternze rémanet ; fi hujusmodi moriburi-

tiiig

dus facramentaliter non abfolvatur ,. & tantum attritionem

habeat ,. ut frequentius prafümi debet, cum non ita facilé

vera contritio habeatur ob Dei amorem fuper omnia.; :ergo

cum hoc periculum fit certius , illi occurrereeft tutius; - Ac-

cedit, quod homini periclitanti extreme circa affecutionetn

i

u

falutis eternae, debeat Parochus füccurrere per medium pro-

babile , fi tale fit in promptu , & aliud certum applicari non

poffit; fic enimagendo, etfi oppofitam fententiam ex privata

1cadet

ior, &

fpeculatione [ cui re ipfa poteft fubeffe falfitas ] putet effe

veriffimam , tamen fe. noftrze fententiae conformans , non

DUPIIe

1nodó non

at - Cafe

bitur.

peccabit , fed gotius, prudent-er ac Virtugsäbperä.

Q z'ïOj

Dices :

uid fi autem aliquis aGnaliter peccahdo E Lita fu-

«f

It fi-

bitó deftituatur fenfibus, ut nonpoffit himanitusloquendo

alteri/ Scioauttores communiter refpondere, taleminon effe

prafumendumattritum , atque adeó nec abfolvendum. Sed

is CEll^

xeffio-

mihi placec,quod docet Thomas Tamburinusin Methodo Ex-

editee Confeffionis lib.2. cap.10. $. 1. n.12, ubiexprefsé ponit

6; df*

hunc cafüm, & ad eum refolvendum fic ait ;; Ego fub preditla

e(tca-.

conditione "vix illum vegulariter fine ab[olutione dimitterem : mon

jprati

quia «velim abfoluere non difpofitum , [ed quiavariffime eenit , x

intifds

pe i

tam citó fenfibus quis, dum a&tu peccat, deftituatur ; ita ut«vz-

einus 1horbi non'u

jblolri

dit fuæ jalufz'. gon,ü:leïe per a/igtgfz;ä?*qttritioneqx:

lta iüg,

poffc,

Qu&-

176

umaceconppeu WESADRUSRIDPHÉRIED p m crteteipits

DE .SACRAMENTIS

um

eah

QusSTIO XX

[

fd

fer ojt

- 4In peceata dubia fint confitenda?

temil

Prima fententia d!o»cet: peccata mortalia dubia, aperien.

sultà

da neceffarió effe ut dubia in confeflione.

Prob, quia ante

uris C

inftitutionem confeffionis erat neceffarió pro peccatis du-

delid

biis recurrendum ad tribunal Dei per contritionem ; ergà

fnur )

& poft pro iisdem recurrendum eft ad tribunal Sacramenti

chet

Poenitentiae , cum hoc tribunal inftitutum fit à Chrifto , ut

an eri

abfolvatur & liberetur poenitens , omni eocafu , quo ante

aQ

legem gratiae de peccato perfe&é conteri debebat.

Neque

tuit d

hinc accedit onus ipfi Poenitenti magis, quàm tunc, fed ficut

tat'm:

tunc erat favorabilius , proilla neceífitate praefumere , ita &

Qs

nunc pro confeffione. " Non enim confeffionis tribunal eft

inftitutum in rei odium ficut forenfe (propter quod in hoc

16

.onus effet , fua deli&a confiteri , & in hoc proinde re&é

lidi;

obfervantur regulee juris : Odiareffringenda ; in dubio delitum

non prejuritur) fed in favorem, prout magni favoris eft , ab-

At

4folvi & liberari? quare locum hic obtinet regula contratia:

fivel

farores ampliandi, |Confirmatur: fifur , dicendo pracise pec-

fitei

cavi de furto dubio, certó i fufpendio liberaretur, & non

dicendo, fe fufpendii periculo exponeret , indubié putaret,

id dicere , fibi effe valde favorabile ; ergo idem eft dicen-

dum in cafu refolutionis ; quia licet ex illa confeffione fit

aliquid confuüfionis & oneris , hoc tamen refpeGu favoris,

quocertó à g

ehenna & mortis æt;mædamnatione liberatur,

temp

pro nihilo reputatur.

oper

Secunda fententia eft :. Peccata mortalia dubia non effe

aeceffario confitenda. Prob. quia regula juris eft 65. In fexto;

3In dubio melior eft conditio poffidentis ; fed qui dubitat de pec-

«cato , poffidet jus non confitendi : ergo.

Et ita intelligo

"Frident. Seff. 14, c. 5. übi fic: Conffat entim nihil aliud n Eccle-

tius fe

jïa a Ponif entibus exigi , quam ul po!iquam quisquis diligen

excuj-

:

IN

IN SPECIE. :

unapétteenenee at

excufferit , &5 conjcientie fu

z omnes latebras explorarverit , e4

fe

Dominum & Deun fuum mortali-

peccata confiteatur , quibus

ter offendiffe meminerit ; Se

d qui dubitat, an offenderir, non

imeminit fe offendiffe : ergo non

tenetur confiteri , quid

Derra),

multa ? Zndubio ton eft preJumendum delidum

, ait vulgati

l ante

E

ntentia de

AUA

j

uris communis regula ; ergo non eft ferenda fe

Confirma-

delido : ut quid ergo a

dtribunal poenitentia ?

1s efgl

mur r, Indubioanlex exiftat,

nulla eft obligatio legis. San-

famentf

chez lib, r, Ia Decalogum c, t. num. 31,

Atqui dubium eft,

ifto , ut

ergo nulla eft obli-

an exiftat lex confitendi

dubia peccata :

10 ante

atio illa confitendi.

Confirmatur 2.

Qui jus clarum po-

Neque

tuit dicere & non dixit, contra illum fieri poteft interpre-

fed ficut

Atqui neque Chriítus , ne-

tatio.

Lugo hic fe&, z. v. 109.

e,lük

que Trid, nequ

ealiud Concilium, jus clarum hic dixit ; ergo.

yunal e(t

Confirmatur 3.

In dubio emiffi voti non teneris voto, Sua-

din hoc

dubio commiffi de-

]e tedi

rez , Arriaga , & communiter ; ergo in

li&i non tenerís confeffione.

delidum

Refp.

Utraque fententia eft probabilis & tuta in praxi;

elt, b-

ac proinde peccata meré dubia, five pofi

tivum fit dubium

nitratiá:

five negativum , poteris prudente fa&a determinatione con-

jepet-

fiteri , vel non confiteri,

& non

XuLaret,

QUESTIO XXI

t dicer-

tone fit

Quid fit Satisfadlio?

favotig,

Refp.

Satisfa&tio facramentalis eft compenfatio poenae

talifs

, confiftens in

temporalis debitz ob injuriam Deo illatam

Porrà

n tffe

operibus peenalibus & laboriofistaxatis à Confeffario.

hac fatisfa&tio non eft pars effentialis , fed integralis

j (exto

. Sacramenti poenitentiae , ut conftat

depe

yelli?

ex fupra diGis.

nEt-

(f Je

ii

PRD-QRES

QUA-

DE SACRAMENTIS

t

t

QU.ESTIO XXI

An Confe[Jarius teneatur [atisfathionem imponere

ponitenti 2

Af

Re[p. Confeffarius ordinari&tenetur imponere fatisfa&tio:

enti, lm

st effe

nem; quia tenetur procurare integritatem Sacram

düobus tamen cafibus non tenetur imponere,

r, Quando

fatio f

cenitens eft ir articulo mortis , & non poteft implere fatis-

tumet

u 07

fa&ionem, z. Quando füfficienter conftat poenitente

m ïam

fatisfeciffe.

QUESTIO XXHL

n

n penitens teneaturillam acceptare &&

implere ?

IG

eft , quia quilibet fubditus

Ratio

Refp. Afürmativé. Ratio

o

omni jure tenetur obtemperare fententiae fui legitimi judi-

x

«is & fuperioris

quet

busvi

QUAESTIO. XXIV.

Yis, qu

de, CU

Hs meceffe fit illau implere in ffatu gratie?

giitati

ähmsg

Refp.

r. Satisfattio exhibita in ftatu peccati mortalis fuf-

ficit ad integritatem Sacramenti ,

& ad implendam obliga-

tionem à Confeffirio impofitam,

Ratio eft, quia Confeffa-

fatisfa&ionis praeftandum , norr

4ius folum obligat ad opus

p

autem ad modumoperis ,

ut videlicet fiat ingratia & chari-

tate, & hoc locumhabet in omnibus aliis praecep

tis & obli-

s pofitivis,

N

gationibu

tali ftatui effe&um remif-

fünt a

Re[p..

z. Nom confert tanzen if

E

fionis posnze temporalis, . Rati

o eft, qui

a peccatum mortale

Itevoa

fiémfe

impedit remiffionem omnis culp& , quàm diu nor amove-

tur, ergo & po'enæz.h;k

tior, t

(XUE*

IN SPECIE,.

179

—*

d.

QuUESTIO XXV.

/e

pro pomitentia imponi , ut ïüea'iï

n pgüït. Alicui

Maämmqmgum z

-

fa.

. Affirmant aliquifaltem in cafü , quo Confeffario conftite-

let, [ra

U

zit effe poenitenti remedium , ut non ruat in peccata carnis.

Ratio eít, tum quia ex Apoftolo, meliuseft nubere quàm uri;

lere t«

tum etiam, quiafufceptio hujusSacramenti non eft itaardua

C jam

aut onerofa, quin poflit fub pæniten*;ia aliquainjungi,

QU.ZESTIO XXVL

m Pænïfem £eneafur -vel acceptare pænife.niizzm perpe-

$uam , «vel acceptaíam exequi ?

RefpbnäetlStephanusä;S. PaulocumBurghaber negative.

(obditus

Ratio eft, quia eft immoderata, cum poena femper durans,

ii jud

communi hominum judicio immoderaté duret & gravet,

quantumvis parva fit, ut dicere ter Pater & Ave fingulis die-

bbus vitze fuae,

Neque etiam fimilis poenitentia eft rationabi-

lis, quianon eft conformis integritati Sacramenti procuran-

de, cum femper differri debeat 5 proptercujustamen inte-

gritatis procurationem imponitur& fufcipitur; quareà fimi-

valis füfe

libus peenitentiis abftinendum eft;

t obligt

-

"onfela«

QUJESTIO XXVIL

ffj, n

T

fatisfatlio ab umo Confg]]äïiokinq:oftä :

; &Obh'

Anjþa*nitcmizz feu

poffit «nutari ab alio?

Negant aliqui, quorumRatio eít, quia omnes Sacerdotes

r

funt aequales in poteftate abfolvendi : ergo unus non poteft

quutcat

revocare fententiam , quam alius tulit , nam ad revocatio-

imor*

nemfententia& neceffarium eft, ut judex, qui revocat, Git fupe-

rior, tamen Refp, Affirmativà, Ratio eít, quia ficut abfolu-

g

y -

tig

iQi$o

DE SACRAA7MENTIS

uiaf

tio poteft repeti fuper eadem peccata etiam ab alio Cohfcfïä-

rio , ita judicium & fententia« . Neque refert , quod par in

jnjuf

arem non habeat imperium, & quod ad revocandam fenten-

ment

aliud

tiam unius judicis adiri debeat Superior : quia Confeffarius

faltem

immutans poenitentiam alterius , non exercet imperium in

riorem Confeffarium, fed in poenitenrem ; nec revocatejus

gqua

tiofis

fententiam proprie loquendo , fed fuam profert ad confu-

lendum poenitenti , in cujus commodum id fit, Sed tunc

elevat

neceffarium effe , ut repetatur confeffio, apund hunc fecun-

n5*

dum Confeffarium , vult Francifcus BonaeSpei cum aliis qui-

busdam.

Ratio eft, quia illa commutatio eft ACtus judicialis,

ui fieri non poteft incognita caufa , circa quam verfatur:

Qui

alioqui femper fubeffet errandi periculum ; fed hoc necetfa-

rium effe negat Diana , exiftimans eos Do&tores in cathedra

l

vel in cella hanc opinionem docuiffe , fed in confeffionali

contrariam praGicaffe, Ratio negandi eft , quia fecundus

ftive

Confeffarius cum fit Medicus , & judex poenitentis ; poteft

Catls?

de tota fimul caufa , juxta praefentem poenitentis difpofitio-

leyi,

nem judicare , prout magis videbitur expedire 5 de tota au-

tiac

tem fimul judicat, quando nulla repetitaconfeffione , judicat

Gtans

a

nuncnon expedire talem poenitentiam, debet autem illa com-

mutatio fieri in facramentali confeffione, — Ratio eft, quiatam

ficet:

G

folutio quàm ligatio poenitentis funt aCtus clavium, qui ne-

eeffario requirunt Sacramentum.

|a

CU

QU.ESTIO XXVIII,

quia

efa

4ln ipfe penitens po[fit p

c?enitentiam per fe

D

dmmutaye 7

tum

- Aflirmat Díana, finempe eam mutet Ín oþus- melíus ; quia,

fon p

inquit, talis exhibet folutionemabundantiorem. NegatSte-

tu

phanus à Sané&to Paulo, Ratioeft, quianullus poteft , etiam

ut fic, Commutare praeceptum fuperioris ; ut v. g. preeceptum

hoc,

auditionis Sacri in opus illa auditione excellentius , &

quia

m

1N . SPECIE.

18ií

:Onfelïa.

quia non eft Superior : deinde illeopus, quod à Confeflario

X par i

injungitur, virtute clavium elevatur adhoc, ut fit opus Sacra-

] Nen

menti, & ut ficgratiam caufat ex opere opérato,non veró illud

lais

aliud fufceptum à poenitente,

Nec refert , quod quilibet

ium j

falem probabiliter, poffit fnum votum commutare in opus

"atejus

equale aut melius ; quia in voto ipfe vovens eft locoSupe-

Q«

rioris fibi ipfi legem voti imponentis ; neque opus ex voto

Sed tb

elevatur virtute clavium; unde eft lata difparitas, itaStepha-

Y fecug.

nus à $, Paulo.

aliisqui-

QUASTIO XXIX,

udicials,

'efatur:

; DeCeffa.

,nglifer peccet , qui ton implet peuitentiam à

rio injuntiam?

Confefi-

athedra

efftonali

Refp. Non eft mortale peccatum , omittere poenitentiam

ecundus

gravem impofitam pro venialibus , vel pro mortalibus pec-

; potet

catis aliàs confeffis : quia durum videtur afferere pro culpa

i[pofitio

levi , vel gravi , alias confeffa & remiffa , obligationem fa-

tota al

tisfaciendi effe gravem, ita Diana part, ;. tra&. 4, refol, r36,

, Judicat

citans Layian: quodidem TefteStephano à S. Paulo docent

illa co«

alii communius , quando pcenitentia fecundüm fe eft levis,

Uja tam

licet impofita fit ob peccatamortalia. Secus fi pravis.

quine

Collige ex di&is fupra, is, qui pcenitentiam implet in ftatu

peccati mortaJis , probabiliter quidem fatisfacit praecepto ,

cumimpleatejus fubftantiam ; peccat tamen, fed venialiter,

uía Sacramenti partem fufcipit indi

8nt , & obicem ponit

effe&ui; videlicet remiffioni poenae,

Dices : Si (atisfaCtio non ponatur, Sacramentum erit man-

cum & mutilum , ergo five levefit, five gravis , fi culpabiliter

rs',qïlïfr

non ponatur,eft peccatum mortale, Negoconfeq, quia tan-

git -

ancum quoad partem accidentalem,

tum- poteft dicitm

five integralem.

Nv

«(cpü]ü

&

Z3

quia

Va

182

)

DE SAORHMiENï]ä

ingr

QUAESTIO XXX,

p

Quis fit fenfus

Abfolutiouis [aeratuentális, frve illorum-ver-

borum: Ego te abfolvo à peccatis tuis?

Refpondet Francifcus Bonz Spei: Verborem forme Sa-

cramenti poenitentize , Te 2/fol'vo &c.' eft hic fenfus ; "Tollo,

five vemifto peccataíua , pro ut funá £ollenda : Primó quidem,

fiatia

fi primum Ecclefize clavibus fubjiciantur, & ante remifífa non

QW

fint per contritionem perfectam : Secundo veró & iterum,

teli

rout iterum deteftata & conteffa abfolutioni objiciuntur,

]Udh

robatur , quia non apparet, inquit , cur femel rémiffa

tent

minus. effe poflint obje&um novae abfolutionis , in fenfu

obvio & humano , quam nova deteftationis ; i enim pof-

QXX

M.

fim à me, quod non eft, & fuit , per deteftationem abji-

cere , qnid ni & per abfolutionem , cum abje&io illa mora-

lis fit quaedam moralis abíolutio , & remiffio five dimiffio?

pics

u

unde peccatum remiffum , quod fuit & non eft , habet effe

fufficiens adSacramentum, uti ad effe obje&tum deteftatio-

«

nis , five contritionis praefentis , in qua realiter prafenti, ut-

üo

teli

pote propria parte eflentiali facramenti fit objectivé praefens,

Contra autem infurgit Arriaga : aliquem, qui caret omni

t 1

vinculo, folvi à vinculo , eft poenitus imperceptibile ? ficut

tís G

i&

& eum, qui omni vefte caret , pofle fpoliari veftibus, Neque,

fi quis mihi debuiffet mille , & mihi mille dediffet, aliquis ad-

mittet, mepoftea ver& dicere; Tibi remitto debitum. Ergo &

pan

duo

à pari. Ita Arriaga. Quare

f

Refp. Senfushorum ver

borum Afbfof-vo fe, planus & legi-

flas

timus eft ille, quem tradit D. Thomas. Confero £ibi Sacramen-

tur

fmati

£um ab[olutionis ; id eft , confero Sacramentum, quod de fe

fufficiens eft ad remiffionem peccatorum: adcujus veritatem

Orit

minimé requiritur, ut a&u quis immediaté ante fit in pec-

Cati

cato : unde per buncfenfum nos claré folvimus , quomodo

pote

am erat

Ti

detur abfolutio« , qui.antea per contritionem perfect

ingta-

IN SPECIE,.

183

aisb I

IGb

; H

in gratia, & quomodo abfolutio poffit fxpius dari de eodem

peceato,

Zf

QUAESTIO XXXI..-

Y Sa.

Quis [it Ziniffer Saeramenti peniten tie?

Y

- Refp. 1. Ett folus Sacerdos , habens jurisdi&ionem ordi-

,

mariam,veldelegatam, Ratio primaepartis eft, quía Chriftus

lfl noq

!

Joan. 26 v, 23 folis Apoftolis & corum Succefforibus dedit po-

Iterum,

teftatem clavium,

luntut,

Ratio fecurndae & tert

ieepartis eff, quiaabfolutio eft a&tus

rémiffa

;udicíalis, ergo requirit juricdi&ioriem in fubditos, nam fen-

n fenfi

tentía non poteft ferri nifi in fubditos, fruftra enim jus dicit,

Im pf

qui fubditos non habet, ergo neceffarió requirit vel ordina-

nljj

xiam jurisdictionem , vel in ejusdefe&u delegatam,

| ffiofd-

Refp. 2. Hanc tamen jurisdi&ionem completé non acci-

nilfo?

it Sacerdos immediaté à Chrifto in Sacramento Ordinis, ita

vet effe

ut poffitquemlibet poenitentemiabfolvere , hoc ipfo, quo Sa-

flatig«

cerdos ordínatus eft, " Ratio eft, quia fi daretur talis jurisdi-

(], Ul«

&io vi Ordinis, non poffet per Ecclefiam füfpendi , ficut po-

aefens,

teftas confecrandi nullo modo perEcclefíam fufpendi potett,

omfi

ita ut irrita fit confecratio , quía fcilicet vi Sacramenti Ordi-

: feut

nis datur ; at jurisdictio abfolvendi poteft ab Ecclefía fufpendi,

Ut & fzepeé fit,

lequt

di&io neceffaria Sacerdoti ad abfolvendum,

jis 4d-

Refp, 3. Juris

Oa

partim con

fertur à Chrifto; parti

m ab Ecclefia feu Pontifice ;

duo enim poffünt fpeGari in illz jurisdi&ione:z primó pote-

ug-

ftas abfolvendi ex parte Sacerdotis, quat immediaté corfer-

Aff

tur à Chrifto in Ordinatione Sacerdotis ; fecuridó applicatio

« (e

materiae , quae fit ab Ecclefía vel Pontifice, Ex his duobus

tatet

oritur perfe&a & integra five completa jurisditio, quae vo-

1[)80

carí poteft a&tualis jurisdiciio , ut vocat eam Navar. qui eft

of

poteftas expedita adoperandum , cumr habeat debitam mate-

antum

o

ziamy applicatam P poteítas veró ex parte Sacerdotis t

ii

1gra-

poreft

DE SACRAMENTIS

14

Q

poteft vo&ari jurisdi&io habitualis, quia eft impedita , neque

tilia$

poteít exireina&um ob defe&um applicationis materie ; hzec

tante

autem applicatio non fit voluncate' ipfius poenitentis , fed

fama.

voluntate Pontificis , qui dividit Epifcopatus & Parochias;

Matri

fitautem dupliciterz r, Via ordinaria, ut quando aliquis con-

tettof

ftituitur Epifcopus alicujus Dicecefis , aut Parochus alicujus

riush:

Parochiaz,

2. Ex commiffione , ut quando proprius Paftor

dente

fuam ovem alteri committit , non conftituendo illumPafto-

do&

1

rem ex officio, fed (uas illivices committendo, & hoc facere

(

.'o

poteft Pontifex in toto orbe Chriftiano, Epifcopus in fua Dice-

mdü

cefi, & Parochus in fua Parochia.

doe

Refp. 4. Poteft nihilominus quivi

Ws fimplex Sacerdos ab-

Tolvere poeenitentem quemcunque , qui habet fola peccata

.&gu

venialia, 2. Etiam quemcunque poteft abfolvere à morta-

filett

libus femel confeffis & abfolutis.

3. In articulo mortis po-

Qisd

teft quoslibet abfolvere à quibuslibet peccatis & cenfuris ,

tem

quia nifi Chriftus contuliffet hanc plenam circa omnes &

proc

omnia poteftatem

; non fufficienter providiffet extreme la-

lutor

borantibus,

Á NI

Refp. ;. In articulo mortis omnes Sacerdotes fine ulla

exceptione habent plenam jurisdidionem circa quaecun-

que peccata & cenfuras ; idque juxta aliquos ex univerfali

€oncefífione Ecclefie; juxta aliosex jure divino, ac proinde

aec facultas abfolvendi inarticulo mortis convenit etiam Sa-

cerdotibus excommunicatis

£s , & haereticis, .

4 fufpenüs interdidis, de»grada-

bili

$(

ICuni

^"QUAESTIO XXXII

tüme

Qu« conditiones requirantur in Confe[ario , u£ rita mums

&tm

tenu

s5 fuum obire poffit ?

I

Refp. ;. In omni Confeffario tres communiter conditio-

113 Diel

nes requiruntur , ut rité munus fuum exequi poffit, vide-

Gl

licet fcientia, prudentia, & bonitas,

Quoad

AN SPECIE.

185

—N

Quoad fcientiam requiritur r, Lt fciat diftinguere inter mor-

» tque

It ht

talia & venialia, 2. lIt nofcat circumftantias peccatorum mu-

u$, fed

tantesfpeciem,

3. Utaliquidfciatdereftitutione bonorum &

fama. 4, Utfciatcafusrefervatos, 3. lIt fciat impedimenta

I'ohjas;

U

Matrimonii& alasmagiscommounia, .6. Ut fciat modum in-

terrogandi poenitentes, —.Non eft autem neceffe,ut Confeffa:

'ücujm

I5 dor

riushac omnia fciat perfetteé , fed mediocriter, ita vt Íciat pru-

mj

denter dubitare; & recurrere ftatim ad fuos libros,vel adalios fe

J factte

doétiores.

)

fua Dioe-

Quoad prudentiam , debet Confeffarius effe prudens in ca-

vendisincommoedis & procurandis commodis poenitentium &

tdos ab-

aliorum , confiderando quid debeat interrogare, quid docere,

! peccata

& quidfilere, dum non fperat emendationem.

Quoad bonitatem ; utlicite quisminiftret facramentum poe-

i mortá«

Ottis po-

nitentiz jrequiritur ; utfitingratiadumabfolvit, Patet ex di-

&is de Miniítro facramentorum in genere ; item ut vitam fa.

enfuris,

mnes &

tem exterius honeftam ducat ; quia alias plus obeffet quam

remi là«

prodeffet,interea nulla requiritur bonitas ad validitatem abfo-

lutionis ,nififidelitas, q

uaex vera in t n:?ionf: .a;bfolv-end i; profe-

(ine ulla

rat v..;;ba formzae,

lUæCUn-

QUESTIO Xxxi .

viverhali

confejonis,

pminde

de fit Sigillum

&5 que fubeo

timSe

«adant ?

legradi-

R

"n

. 1. Sigillum confeffionis eft inviolabilis & indifpenfa-

bilis ob

jf

igatio occultandiea , qua in confeffione facramentali

dicuntur tanquam eó proprié pertinentia,

Quare hocfecre-

tumeft omnium maximum & univerfale obligansin omni cafu

.

T

€tiam extremae neceffitatis cujuscunque, ita ut invito pceniten-

te nullo unquam tempore liceat illud revelare.

Refp. 2. Sub di&oSigillo cadunt 1. Omnia peccata morta-

7nditïr,'*

là,tam in generali

,quàm in fpeciali, & venialia omnia in fpe-

y vt

2. Etiam omne illud,ex quo devenire poteft in conje-

Cia -i )

a

urana

Quoad

186

DE SACRAMENTIS

TORPE TET

" ss

üufäggeccati- m.ortaii;in genere, vel rfiortalis aut venialis in

di, &

particulari, velindifpofitionis adabfolutionem, — 3. Sub Sigillo

tnortai

liU

|

cadunt etiam circumftantia peccatorum & peccata fociorum.

4. Etiam defe&us naturales, qui innotefcunt ex declaratione

^ £ja hab

eccatorum.

Ratio horum omnium eft , quia id aperté vide-

fión C

tur colligi exipfa inftitutione Chrifti : qui ficut voluit in novo

deadu

teítamento omnes aftringeread confeflionem tanquam ad re-

iam p

intellt

medium pro peccatis mortalibus; ita & voluit claudi hoc ar-

&iflimoSigillo omnia, qua aliàs poffent hominibus confeffio-

beneit

nemodiofam reddere, ac jugum quodammodo importabile, at-

que ut videas, quanta fitobligatio hujusSigilli.

(4 di

Obferva, in cafuquo aliqui inConfeffarii mortem cornfpiraf-

N

fent, ut de noGte dormientem occiderent, aut venenum in vi-

6

no confecrando miícuiffent, & Confeflarius ex unius illorum

ofïi

confefHone id audiviffet , non poffet abíque fratione Sigilli,

Jufí

fine licentia peenitentis. fugere , aut à confecratione ab-

[ w

ftinere.

quo?

QUZESTIO XXXIV.

que/

teny

fequi

Qui fint Effellus Penitentie?

m

fel à

Refp. 1. Perhoc ficramentum remíttunitur peccata morta-

Yi

lia poít baptifmum commiffa.. Ratio eft; quia in liunc finem eft

à Chriftoinftitutum , hincenim vocatur fecund

veni

.

i

a 'Po&vna;uïfægia

lacuy

um tabula.

etitiae äefnïftmtmr ätïarrx

Refp. z. Per facramentami poenit

p

peccata venialia, Ratio eft, quia Chriftus Joan. 20. Generaliter

dicit , quorum: remiferitis peccata &c.

;

Refp. 3.. Operabona mortificata per fubfequeris peccatum

smortale, revivifcunt per poenitentiam, Probatur ex.illo lócó

Ezechielis33. mipictas impti nori nocebit ci; in quacunque

die converfus fuerit ab impietate fuu- : at valde rioceret ei , fi

IQ

S

Agra-

Ls

snetitamortificata non ;eviyjfgc*rent;qU'ia- privaret eum tot

*gl;ä'g

1$7

—

|("£N SPECIE.

Iliafs in

Eiá, & gloriá meritis.illis debità, — Quare quicquid peccatum

DSigillg

mortale mortificat, hoc poenitentia refufcitat.

Clom,

Re[p. 4. Per facramentum poenitentiae confertur tam gra-

ütjone

tia habitualis;quàm aétualis. De habituali conftat ex di&is ;

Téde-

non eníim fitremiffio peccati fine infufione gratisefan&tificantis,

t D

de a&tuali docet experientia quodammodo ; experimurenim et-

,m'&&f fe.

tiones

i hOW.

iam pera&o hoc facramento in nobis effe pias illumina

intelle&tis & fan&as infpirationes voluntatis , quae fine

»dubio

onfeffio.

beneficio illius facramenti conferuntur.

able,it-

. Quare&. Quomodo remittantur peccata venialia in alia vi-

onfpirif-

ta, dum quis moritur in gratia cum peccatis venialibus nondum

remiftis ?

)

m in vi-

Refp. Ea remitti per contritionem , quim talis immediate

Mlorum

oft mortem elicit.

Ratio eft , quia cum ab una parte anima

: Sgili,

jufti à corpore feparata , fide & charitate fit praedita ac libera à

ione ab

rturbationibus partis fenfitivae , & ab alia parte eo inftanti,

uo anima feparata eft, perfette, cognofcat ftatum fuum,Deum-

que perfe&e diligat ; videtur negari non poffe , quin eodem

tempore erumpat in a&tum contritionis, quo pofito ftatim.con-

fequitur remiffionem omnium peccatorum venialium, . Adde

tamen per i(tum contritionisattum , di&umjuftum neque me-

(ffiotta-

reri augmentum gratiz , quia ad hoc requiritur ftatus hujus

vitae ; neque etiam remiffionem poenze debitae di&tis peccatis

»nem eft

wultapi

venialibus 3 quia ex ordinatione divina fatisfa&

3

io flon habet

.1ogum in altera vita , fed fola fatispaffio.

t etiat

Proponuntur Canones Concilii Tridentini ex

od

SelT. 14. de Sacramento Poeniten-

tiae.

(( 0l

i

Canon I,

lo Jco

TV

I quis dixerif, in Catholica Ecclefia pænätentiam non effe

(e!

d

S

ver& & proptié facramentum, pro fidelibus, quoties poft ba-

ls

4 2

Ptifj

188

DE SACRAMENïI&T

cumi j

ptifmum in peimm labuntur ipfi Deo reconciliandis , à Chrifto

Domino noftro inftitutum ; anathema fit,

ïemjl

um

Canom IE,

&non

Si quis facramenta confundens ipfumbaptifmum poeniten-

tize ficramentum effe dixerit, quafi haec duo facramenta diftin-

&a non fint, atq

ue ideó poenitentiam non re&& fecqn.dam; pof

5

naufragium tæbulam, appellari ;anathema fitz.

[

Canot ; 2IT..

N

Si quis dixerit, verba illa Domini Salvatoris z Accipite fpiri-

Jicna

Scot

tunr fandtum , quorum remiferitis peccata, remittuntur eis ;

& quorum retinueritis , retenta funt ; nom efle intelligen-

tham

da de poteítate remittendi & retinendi peccata im facra-

mento poenitentiz , ficut Ecclefia Catholicaab initio femper in-

$

tellexit ; detorferit autem contra. inftitutionem: hujus facra-

ti, ad authoritatem praedicandi Evangelium ; anathema fit,

pecd

& (i

€anon IF.

lige

Siquis negaverit, ab integram & perfetfam peccatorum re-

D

miffionem requiti tres aGtusin poenitente ; quafi materíanr fa-

gt

&ramenti poenitentiae videlicet , contritionem , confeffionenx

utile

eDfet

& fitisfictionem , quz tres poenitentiae partesdicuntur ; aut

dixerit , duas tantum: effe poenitentice partes, terrores fcilicet

fend

incuffos confcientize, agnito peccato , & fidem conceptam ex E-

a

vangelio vel abfolutione, quá credit quis fibi per Chriftum re-

dem

ammifla peccata 5 anathema fit;, .

- €anon. F

Si quis dixerit, eanrcontritionem, quce paratur per diícuffi-

:

l]

onem , colle&ionem & deteftationem peccatorum ; quá quis re-

cogitatannos fuositr amaritudineanimaefuae , ponderando pec-

8 Dir

tf

càtorum füorum gravitaterm , multitudinen , foeditátem , amif-

tutio

fionem aeternae beatitudinis & eeternee dæmnzgtion.isa incurfum ,.

Cutn:

*

k

4N SPECIE. *

189

eum propofito melioris vitz, non effe verum & utilem dolo-

rem , necpreepararead gratiam ,fed facere hominem Hypocri-

tam & magis peccatorem ; demumillam effe dolorem coa&um

& nonliberum ac voluntarium; an-ath-cmæï fit,

Tifern.

Wtin.

Canon FT.

p

Siquis negaveritconfelTionem facramentalem; vel inftitu-

tam , vel ad falutem neceffariam effe jure divino; aut dixerit

todum fecreté confitendifoli facerdoti , quem Ecclefia Catho-

Tfpii

licaab initio femper obfervavit & obfervat , alienum effe ab in-

Itis;

ftitutione & mandatoChrifti,& inventum effe humanum ;ana-

lipen-

thema fit..

fitrg-

Canom VII.

erin-

fictdg

Si quis dixerit , in facramento peenitentize ad fcmïmonegh

it

peccatorum neceffarium nor effe jure divitio , confiteri omnia

& fingu!a peccata mortalia, quorum memoria cüm debita & di-

ligenti praermeditatione habeatur, etiam occulta, & quae funt

Inte-

contra duo ultima Decalogi praecepta , & circumiffantias , quae

t fa-

peccati fpeciem: mutant ; fed: eam confeffionem.tantum: effe

JDertm

ütilem ad erudiendum & confolandum poenitentem , & olim

g

obfervatani fuiffe tantum ad fatisfadtionem canonicam impo-

(cet

rnendam ; autdixerit, eos quiomniapeccata confiteri ftudent ,

&E-

nihil relinquere velle divinze mifericordize ignofcendum , aut

D ff

demum , non liceré confiteri pecegtævgni'aliæ 5 anathema fit,

Canom PFIIN

u

Si quis dixerit, confeffioriem omnium peccatorum, qua-

lerm Ecclefia fervat, effe impoffibilem & traditionem humanam,

st (

(

à piisabolendam 5 autadeam non terreri omnes & fingulos u-

Y

!

triufque fexus Chirifti fideles, juxta Cenfilii Lateranerfis confti-

ff

Í

tutionem , femel in anno , & ob idad füadendum effe Chrifti

Jto,

ÁAa 3

fideli-

(u

1590

DE SACRA MENTIS

—

fidelibus , ut non confiteantur tem

pore f(lg]adfage-üm

25 ana-

thema fit.

$

|COEmon TX.

qoinid

Si quisdixerit, abfolutionem facramentalem facerdotís non

&pi

effe atctum judicialem , fed nudum miniíterium pronunciandi

fponi

& declarandi, remiffa effe peccata confitenti ; modo tantum

aliis €

at t

credat, feeffe abfolutum ; aut facerdos non ferió, fed idebab-

folvat ; aut dixerit, non requiri confeffionem

poeniütemis , Ut

ïfacerdosþcu:m abfolvere poflit ; anathema fit.

i

Canon X,

Si äuis dixerit, qui in

peccato mortali funt, poteftatem li-

ftum

itio

gandi & abíolvendi non habere ; aut non folos facerdotes effe

Qu

miniftros abfolutionis, féd omnibus& fingulis Chrifti fidelibus

effe dictum: Quacunque ligaveritis fuper terram; eruntligata

hat

& incoelos & quacunque folveritis fuper terram , eruntfoluta

& in coelo; &,quorum remiferitis peccata , remittuntur eis;

& quorumretinueritis , retentafunt : quorum verborum vir-

tute quilibet poffit abfolvere peccata , publica quidem per cor-

qen

reptionem duntaxat , fi correptusac

quieverit; fecreta veró per

dun

fpontanegm- co»nfefiïonem ; anathema fxc.'

eui

Canon XI,

Si qufs d;i.xerrit, Epifco

poä non habere jus refervandi [ibi'caf-

fus, nifi quoad externam polititam , atque 1ideó cafuum referva-

4:

tionem non prohibere, quo minus facerdos à refervatis veré

abfolvat ; anathema fit.

"Canon XII.

E

Si quis dixerit, totam poenam fimul cum culpa remitti fem-

per à Deo,fatisfationemque poenitentium non effe aliam quam

I

fidem,

qua

apprehendunt Chriftum pro eis fatisfeciffe ; ana-

thema ht

Canon

IN SPECIE.

To9r

—.N

*5 4

Canon .X IH

Si quis dixerit, pro peccatis, quoad poenam temporalem,

minimé Deo per Chrifti merita fatisfieri poenis ab co infli&tis

JLStOR

& patienter toleratis , vel à facerdote injun&tis , fed neque

ncianti

fponte fufceptis , ut Jejuniis , Orationibus, Eléemofynis vel

Wtum

aliis etiam pietatis opþribus,atqueideö optimam poenitentiam

: ïdkö.lab.

efle tantum novam vitam 5 anathema üt.

Tb

Canon -XlV,r

Si quis dixerit, fatisfa&tiones, quibus poenitentes per Chri-

yem Ji-

ftum Jefum peccata redimunt , non effe cultus Dzi , fed tra-

Ytes elfe

ditiones hominum , do&rinam de gratia , & verum Dti cul-

delibus

tum ,atque ipfum beneficiu

"

m mortisi Chrifti obfcurantes ; ana-

itlrgata

.thema fit.

Xtfoluta

(ür C5j

Cm?on : XV

um vit.

. .Si . quis dixerit., claves Ecclefiae effe datas tantum ad fol-

percote

etüpet

vendum, non.etiam adligandum , & propterea facerdotes,

dum imponunt posnas cofitentibus ,. agere contra finem

clavium , & contra inftitutionem CHRISTI, & fi&ionem

effc , quod virtute clavium , fublata poena acterna ,

posna temporalis plerumque exíolven-

Áibic-

da remaneat : anathe-

ert-

ma fit,

j rer

?5* M

E -

* fee

Mette

qum

Av

anr

^/f0n

192

..DE SACRAMENTIS

gunant

inftitü

$m t

$. VIL

t Do

De Sacramento extremze LInGionis.

roba

QUASTIO

L.

um

fionà

Qui4 fit extrema Unüio ?

illi f«

ïKEHK

Efp. Eft Sacramentum à Chrifto inftitutum,ut per unctig-

R

nem olei benedi&i & orationem Sacerdotis homini agro-

tanti & de vita periclitanti, falus mentis, vel etiam corporis,

cum ita expedit , conferatur , quod fit Sacramentum, probatur

exillo Jacob. s. Infirmatur quis in vobis, inducatpresbyteros Ec-

clefie , &5 orent fuper eum , unguentes eum oleo in nomine Dosinr,

ww

€5oralio fidei fakvabit infirmum , &5 alleviabit eum Dominus, 65

g/m

fi in peccatis ojl , dimittentur ei.

In quibus verbis continentutr

apud

omnía , qua poffunt requiri ad rationem Sacramenti, nempe

i

Materia ; Formze, Minifter, Subje&um & effeGtus.

Quarene-

[iH)

gari non debet, quin indé fufficienter colligatur extremam un-

&ionem effe Sacramentum.

Confirmatur, quia de extrema

31//;11!

fiev

un&ione z, habemusrzitumexternum : Orenft fuper eum, unpet-

«t

$es eumoleoin nomine Domini, 2. Promiffionemgratice juftifican-

tis : &5 alleviabit eun Dominus , &5 fi in peccatis fuerit , dimit-

flmi

fentur ez, 3, Mandatum colligitur evidenter ex eo , quod Apo-

t

ftolus non auderet itaabfoluté promittere tantum effe&um,ni-

fi à Domino accepiffet.

Coy

Ecc

Eftautem probabile,hoc Sacramentum fuiffe à Chrifto in-

ftitutum in no&e Coenz, quod defignationem materize & for-

Qng

ma, ritumque in eo fervandum 5 quoad poteftatem veró il-

lund miniftrandi poft refurre&tionem , quando Joan. 29. dedit

]

Apoftolis poteftatem remittendi peccata,

Prima pars proba-

etià

,fUS |

tur , quiain illa no&e inftituit novam legem 5 ergo probabile

eft, quod docuerit & inftituerit tunc precipuanovzelegis my-

intt

nc&e

r

?"i*f P þæc autem funt Sacramenta 5 ergo deinde illa

infti-

193

RN

-

LO ENGSBECIE AO

ïnftitu"i-t wi-a:i:ïum'pnö morituris 'crgo probabile &ft , quod et-

jam tunc inftituerit próiifdem hocneceffarium praefidium con-

I$,

tra Daernonis tentationcs , & mortishorrorém, , Secunda pars

probatur, quia cum hoc Sacramentum.fit veluti confummati-

vum peenitentize, ut docet Concil. Trid. Probabile eft,Chriftum

non dediffe Apoftolis poteftatemillud adminiftrandi; antequam

illis fecerit. facultat

em uaM?J?.vcndi à P;ccaïig --in Sacmmcnw

Utf

m

ll pro-

) Q., ü & S i g ï o t IL.

J'poris,

fobatur

E a Ql,l æ;]f,';tï:þijfïær;;g- D7 ]y;; Saeramtentia | !

us Er-

Dottiti,

Refp. 1. Matcrïia femota hujus Sacramenti eft bleum*«olï—

xvarum ab Epifcopobetiedidum. :Prebaturexillo Jacob. $. -

nj 8

-eentes eüm oleo 68 c,oleum veró fimplicitertam inScriptura quàm

Inentut

Ra-

apud Latinosillud dicitur, quod ex Olivis expreffum eft;

fiempe

£ionem Congruentiz hujus in(titutionis & voluntatis Chrifti

Iafente

4m uf«

:dant SS. Patres , quia per oleum optimé exprimitur effe&tus

hujus facramenti, Oleuni quippe lenit dolorem, ad intima pe-

teta

dietràt, affert hilaritatem , reftitüit interdum fanitatem; idem

Anptt-

extrema untlio efficit in zegroto fpiritualiter.

tificate

ditil-

Dixi : ZAb Epifcopo benediium , nam licet aliqui exiftiment

fimplicem facerdotem poffe illud benedicere ex Papze difpen-

(Apo

fatione ; tamen Concilia exprefsé determinant,oleumab Epif-

]m) m'

copo benedi&tum effe materiam , & tradiitio & praxis conftans

Ecclefia idem affirmant ; nechucusque con

[toín-

trarium habuimus

t fe-

exemplum, ergocftde effentia,

p -

- Refp. 2. Materia proxima eft un&io ex oleo fada, — Patet

dedi

ex Jacob, 5.ubi dicitur : UIngentes eum oleo &5t.. Ratio eft, quia

Yob-

etiam hocfacramentum confiftit in a&uali ufu: fed a&tualisu-

xiile

fus eft ipfaunttios ergo , fitautem hzecun&io ex confuetudine

smy-

introducta in modum crucis, licet id abfolute non fit neceffa-

*

3

nam quod in Confir-

niott

gixm, cum nullum cgtet preceptum

jl«

matione

194

DE SACRAMENTIS

matione fiatun&io per modum crucis , caufa eft, quia in ea fi-

deles fignantur tanquam militantes fub. figno Crucifixi, & ut

Chriftum coram Tyrannis confiteantur; in extrema un&ione

veró homo ungitur per

portet.

í

modum medicina , ut falutem re-

Re

. 3. UnGion hac ciebe-t'fïere faltem in quinque fenfi-

bus, Sic habet communis Ecclefize confuetudo , à qua recedere

R

grave peccatum foret , quia poffet effe dubium de. veritate Sa-

(olust

cramenti.

Ratio eft, quam S. Thomas affert , quia hoc facra-

eitqu

mentum eft inftitutum ad tollendum reliquias, & fordes pec-

15 £

catorum , ergó ibi debet fieri un&tio , ubi eft radix peccatorum ;

N

fed haec eft in quinque fenfibus, ergo.

Minor prob. quia om-

ne peccatum naícitur ex cogitatione ; omnis autem cogitatio

10105 ,

à fenfu ortumhabet; cum nihil fit in intellettu, quodnon fue-

Vr

rit prius in fenfu $; ergo quinque fenfus funt inungendi tan-

fl

uamoriginés & receptacula peecatorum. Dixi faltem in quin-

füfc

que fenfibus , nam quod ad duasalias unCtiones fpeGat, quae

do

fiunt in renibus & pedibus, non funtdeneceflitateSacramen-

Y

ti, quia. non funt in ufu-univerfali totius Ecclefiae.

Qua-

Y//

re praxis cujufque. Ecclefiae . fervanda eft.; & illa quidem

tatf

in renibus communiter. ob decentiam- komictitur in fo-

filt

miqis.

EU

Quæsffalm

!

NE

-Que fit forma bujus Sacramenti ?

W

Refp. Fortna extremae Un8ionis eft ;'q'þer iffam fantlam un-

am püffmam m

ife

dionem 65 fü

fericordiam indulpeat íibi

U $, quidquid deliquifti per *vi-

um 56,

k 3

|

&9(

NÓ

qui.

"

:

n.—N

d

395

in &f

odl ia

AN SBECHEOO .

RSESCMEESPHIERE d. RORU MS I r

I one

^5 QUESTTO IV.

1 j«

Quis po[fit mini Irare boc Sacramentum , quis

u

t fenfr.

: /i;fczþere , 65 &q,ï gïnt? éjus EE—

[4

u

*

;i

Ctdere

eft omnis &

M.

Rejþ.l r Mi»ni&lar fQHïciens hujus

'*Sa'cräm-eh ti

X liug-

folusSacerdos;patet ex verbis Tocobi $. indueat Prasbyteros &5c.

lts ptc-

eftque definitum in Florentino,' - Verum extracafum neceffita-

torum;

tis extremzefolusSacerdos proprius, velalius de ejus licentiali-

Em

üiaom.

cité hocSacramentum adminiftrat. -

yititio

Refp. 2. Solusadultusde vita periclitans , corporeque iinfir- -

onfue«

imus , quique poft baptifmtim a&u peccavit , poteft fufcipere ex-

tremam un&ionem. Eftcommunis. Caeterummnon peccat mor-

Id Gf

1 quitt-

taliter , qui volenter fine Coritemptuónittit hocSacraméntum

fufcipere; quiade eo nullum extat praeceptum ; ne éónfüétu-

i, que

do videtur plus, quàm fub veniali obligare, quoad difpofitio-

AImet

Qu

nem in fufcipiente ; requiritur & fufficit intentio interpretati-

vaj deinde qui eft confcius fibi

uidem

tur faltem elicere contritionem.

alicujus peccati mortalis; tene-

n Íe

^ Refp. 3. Effc&usprincipalis hujus Sacra&ibn;'i eftfanitasfpi-

ritualis five curatio peccatorum venialium. Item róboratio

anima contra tentationes Daemonis in ultima lu&ti; & colla-

tio gratize fanttificantis.

Secundarius veró effettus ejus eft

€piam fanare, interdum corpus fi expediat ; delerereliquias

! df

" peccatorum 5 actollere autimmin

^

P

Moem

reftaxi,t*es,

i

»o(

9R

&i

-

LE

Bba

Pro-

196

N

DE SACRAALE

À MÀ Ài

WTIS.

BNMIUEN

tll

?Eopcnüiïfüiïfägänones(ïonbiüïl'lq'ridm:tihiiä

X

P d

»e

de Sacramento Extremae

XIn&ionis.

j2 oCmop T. C

quis dixerit , extremam un&ionem , non effe veré & pro-

S,

rie Sacramentum à Chrifto Domino noftro inftitutum, &c

à B. Jacobo Apoftolo promulgatum. ; fed ritum tantum . ac-

ceptum à. Pa

g

j

ma fit.-:i

i, u

*

4

.vcmurm« humanum ';;— ïa'nathg'-

dam.

st

| Sx quis dixerit, fac

ram infirmorum un&ionetm fion confer-

h

j

u

regratiam ,. nec 1emittere peccata , nec alleviare infirmoss

W

fed. jam ceffaffe ,

sl

qua&olmtmcum fuemtgrauæ emationunta

i Y

am;hgææ fit-

82 : TCJHOü; l IT..

pAW

nem

"

,Si quis dixerit J extremae unionis rítum, & ufum , quems

obfervat San&ia Romanx Ecclefía , repugnare fententiae Beati

f

[9!

E

Afipo

Tacobi Ap

*

oftoliideoqueeummutandum , poffeque à Chti(fiæ«

Squh

V,

nis aþffquc gec&ætqa;oh'temþi 5 anathema fit.

?

fnti

j

1

boi

/.Si quis dixerit ,

PraesbyterosEccle

fie , quos Beattis Ia*cö;

TiX

bus adducendos effe ad infirmum inungendum hortatur, nom

eidi

effe Sacerdotes ab Epifcopo ordinatos , fed eetate feniores im

quavis communitate ; ob idque proprium extremae un-

&ionis Miniftrum nor eft fotum Sacerdotem ;

apiphema &t

&üte

otcil

$.8.De

1N SPECIE, ^

197

u

o al

Vuricpuvver aRb URU MC SUODU U S UE O EK

$, V.

i þx

Uv DeOrdine.

QUESTIO L

'toree

umX

- Quid fit Ordo ?

d d

amthe-

]þ.

Ordo eft Sacramieritum , quo confertur alicui þote&ag-

RA

roxima ve

l remota circa .Euchariftiam rité adminiftran-

dam.

f

Negant quidem Heeretíci hujus temporis Ordinem effe

;

Sacramentutm

, fed convincuntur ex propria confeflione; nam

Confete

ipfi fatentur tria requiriad Sacramentum proprieditctum,nem-

Itmos;

& (ymbolum feuritum exterrium , .prorniffionem gratfae , &c

)num;

süandatum feuinftitutionem divinam. Sed hac tría reperiun..

L4

tut- in Ordine

v

. ergo eft Sacrámentum, Minor probatur per

pàártese

Nani t habemus ritum externum, manus inpofitio-

item promiflionem gratize ibidem z JVoli ne-

nem. r, Tim. 4-

Quen

igeve ov

atiam , que in te eff, que daía eft Libi per propbetiam,cum

Beatí

smpofitione man

uum presbyteri, 65 2. Tim. r. admoneo £e , ut re-

tillige

fü

ifcites gratiam Der que eft inte per impofitionem mastuum meae

7ZUn.

Deníque inftitutionem & mandatum. Ephef. 4. Zpfe dedif

ordam quidem Apo[folos , alios Ecvangeliffas , alios. Paffores &5

Dotlores 65c. & praterea, unde fciebat Apoftolus datam effe

-

Jaco

Timotheo gratíam per impofitio

nemi ranuum ; fi aDco non

, If

6 1n

didicerat , eofigno conferri gratiam.

.QUAESTIO.I,

n.«

Quot finf Ordines ?

Refp, Septem fünt Ordínes proprie di&t ín Ecclefía $ his

autem nominibus folent recenferi, Oftiariatus , Lectoratus,Ex-

rnatus, Diaconatus, Prassbyte-

eïci&gws:,äcolyræws:: Subdiuco

b5

Iatüs,

"

Y98

t

ratus. | «Qlod fi feptenarii hujus numeri ration&m &kþöfcifs , eà

defumi poteft ex fun&tionibus,quae ad Euchariftiam referuntur,

ob quas hi Ordines ftnt inftituti; «Quatuor enim funt,qua di-

rede adipfumSacramentumpertinent : Euchariftiee confecra-

f

tio ob quam eft Ordo Praesbyterii. Euchariftize difpenfatio, ob

dici f

quam eft Ordo Diaconatüs : materise in vafis facris praepara-

ut dic

tio , ob quam eft Subdiaconatus : ejufdem materia ad altare

Tres alize deinde fun&Giones

cum ;

praefentatio , quae eft Acolyti.

obtion

fuüt,quae pertinent ad difpofitionem fufcipientium immurido-

rum.

Eft enim immundorum , ut eos diftribuit Dionyfius;

w

p (Wq

Ordotriplex, .Primusinfidelium credere nolentium , qui pro-

N

inde totaliter à vifione divinorum , & à cetu fidelium arcendi

Jermü

funt ; idque pertinet ad Oftiarios, quibus claves.cum cym-

balo traduntur , ut fciant munus fuum effe , populum fidelem.

addivina convocare , foresaperire ac claudere; aliosadmittere,,

alios rejicere, Secundus Ordo immundorum eft , eorum qui

fidem fufcipere annuunt , fed necdum funt fatis inftru&i , ut

Catechumeni : ad quos proinde in rudimentis fidei inftruen-

]

dos ordinantur Le&tores.

Tertius immundorum eft, eorum

Diac

qui quamvis fidem fufceperint,, funt tamen' Energumeni, id eft,

xitul

à Daemonibus obfeffi, ad quos emundandos ordinantur Exor-

r

(]lli(ü

Ciftee , quibus traditur liber, in quo fcripti funt Exorcifmi , (ub

1

lts

hac forma : Z4ecipite 65 babete poteflatem imponendi manum: fuper

(uia

Energumenos.

u

Olim fiquidem quia frequentiffimé daemones

pellebantur de corporibus humanis , concurrebant plurimi E-

|

nergumeni ad Ecclefiam , itaut effent quafi greges Energume-.

&tqu

Prima veró

norum ,ob quam caufamifte Ordoinftitutus fuit,

bus;

Tonfura non eft Ordo , fed difpofitio ad Ordines , per quam

Mind

quis fit Clericus , & capax beneficii Ecclefia(tici;

Nam

ac privilegiorum clerica-

tium

nalit.

lium,.

am]

&us |

QUP-

pati

ZN SPECIE. ^.

199

CHOUGRÉCOBSESNENED

cis, ej

QUAESTIO II

StUDEur,

»Que di-

Mu omues Ordines fint Saeri?

Xl eQ-

1lo, ob

Refp. E'tü' omnes & finguli Ordines aliquo vero fenfu-pofïïnc

Türa-

dici facri, eo quodnullus fit Ordo, qui non fit Sacramentum,

d'aure

ut dicemus ; quodlibet. autem. Sacramentum eft fignum fa-

hi 'X(ms

crum , adeóque res facra, ^— Nihilominus ufus Theologorum

mürip.

obtinuit , ut tres tantum dicantur facri , nempe Subdiacona-

onyfius,

tus, Diaconatus, & Sacerdotium, ^ Ratio eft, tum quia hi tres

proximé accedunt ad conficiendum Sacramentum Euchariftize

qui pto«

atcendi

perali

m g.

lemne Caftitatis votum,

quod minifterium , tum etiam quia habent annexum fo-

fidelem

*

$, Iv.

Tittere,

üm qui

: '..Q;';otjz'nt

Ordites ZHajores, quot

2 inor;f ?

Qi , ut

Yirue-

Refp. Tres funt Ordines Majores, nempe Sub

&ïaconatuä,'

eorum

Diaconatus, Sacerdotium 5 dicuntur autem Majo

res,

quia pro-

; Well,

ximius accedunt ad conficiendum Euchariftize Sacra

mentum $

t Exot-

quatuot veró funt Ordiries Minorés, nempe Oftioria

ni, füb.

ratus, Exorciftatus, Acolytatus ; dicuntur autem

Mi

nores,

! fuper

quia remotius a.ccedun; adrité adminiümndumEuchari

ftiae Saf

fnoncs

cramentum,

imi E-

"Dices. Epifcopatus eft Ordoex majoribus Ordinibus unus,

'gumee

atqui eft diftin&us à Sacerdotio , & longe magis à reliquis duó-

uvet?

bus ; ergo funt quatuor Majores Ordines,

Refp. Diftinguo

Min.eftà Sacerdotio diftin&hus phyficé conced

quia

o,moraliter nego,

P

Nam etfi Epifcopatus habeat aliquod munus , quod Sacerdo-

tium non hábet, nempe confecrandi Sacerdotes , tamen mo-

raliter cenfetur ad eundem Ordinem totalem fpe&are , ficut eti-

am poteftas abfolvendià peccatis non eftordo moraliter diftin-

&us à poteftte confecrandi, fed ad unum Sacerdotium ambae

j

pertinent,

(u-

Obfefj

200

DE SACRAMENTIS -

Obferva autem,Epifcopatuseffentialiter pra&fuppon'ät Praes-

m

nemf

yteratum , & poteftas abfolvendi przefupponit effentialiter

poteftatem confecrandi , graduatio autem aliorum Ordinum

Voillar

non eft illis ita e.

fadit; !

H';ngiailise'm collatio igpcgäggþgog Valæt fine

omina

ainfgriorc, *

confic

^QUESTIO v,,i ,'

qui C

uli Ordines

Presby

e

soent

An omnes & f

menía ?

N

j

d Nota. Quod «afiquäs Orddändefïdï& .-i':xt» Sacramentum ,k&

divii

de fide, ut conftat ex Concil. Trid.Seff. 25 cap: 5./& probatur,

Deus

quiaubi eft externum fymbolunxà Chrifto inftitutum cum an-

Wsf

nexa promifIione gratize, ibi eft facramentum , hic autem ha-

1isad

bemus externum fymbolum, feu caeremoriiam ,.hempe maníis

dit (

impofitionem & habemus promiífionem gratiae , ut patet ex

-HR'S?

Apofk, 1. Tim, 4, Voli negligere gratiam, que 1n £e e[l*qua data ef

Libi per Propbetiam cumimpofitione manuum Prabyterii. Per vo-

merj

C

cem Prophetiam ex probabili interpretatione denotatur forma

verborum adhiberifolita in impofitione manuum & ordinatio-

tur

ne Prassbyterorum. InftitutionemChrifti colligimus ex Epifto-

E

la ad Ephef, cap. 4. vide quaeft. 1. His notatisz

inpt

Prima fententia docet , folum Sacerdotium effe Sacrames-

UN

.tum, :Normine autemSacerdotii comprehendit tam Sacerdo-

lo

tium Majus, quodeft Epifcopatus , quàm facerdotium minus

quod eft purus Praesbyteratus.

Ratio eft, quia ut argumenta-

iit

tur Durandus, quoties multee a&iones tendunt in eundem ef-

tat

fe&um, illà fola Sacramentum e(t, quze confequitur ipfum effe-

nti

&um, utin baptifmo Catechifmus , unttio Catechumenorum,

pl

exorcifmus,& caeterae ceremonise przecedentes, omnes fpectant

|

Ort

adremiffionem péccatorum, fed riullaillarum eft facramentum

fet

m.

til

pr&ter ablutionem aqua , qua confequitur ipfum effedu

t

«

ml

IN ;S'PEC'I E.

201

nit D.

Etin Euchariftia omnes caeremonize praecedentes confecratio-

Cnri.alirer

nem fpeGant ad confecrationem peragendam , fed tamen nul-

Kdiptm

laillarum eft facramentum preeter ipfam confecrationem , quae

4 ägil"nc

facit, ut fit corpus Chriítiin Euchariftia ; ergo fimiliter cum

omnes Ordineseo tendant ( ut concedunt omnes Theologi ) ut

conficiatut corpus Chrifti , ille folus Ordo erit facramentum,

qui confequetur hunc effettum : caeteriautem, qui praecedunt

Presbyteratum, non «confcquuntuxj ; ergo non funt facra-

£0nenta.

Secunda fententia docet folos Ordines Majores effe facra-

itum,eft

menta, Ratio eft,quia hac tria officia natura fua requirunt

divinam gratiam , nt Ordinatus illis bene fungatur ; ergocum

tobutur,

m af

Deus non defitin rebus neceffariis, credendum eft ipfum per

Item ha.

-hos Ordines dare gratiam Subdiaconis, Diaconis & Presbyte-

risadfun&ionem officii fui. . Omnisautem Caremonia , quae

: franis

dat gratiam, eft facramenrum : ergo hi Ordines funt facra-

pitzt ex

menmo

du d

/Tertia fententia

Peryo-

docet omnes & fingulos Ox*dinbs efï'e facra«

t form

menta, Ratioeft, quia omnes & finguli Ordines imprimunt

Chara&erem z imprimere autem Characterem eft argumen-

]inatio-

tum & indicium certum facramenti ; nam haec ratio adfertur,

Bl

cur aliqua facramenta non poflint iterari, quia Characterem

Tafficfte

imprimunt ; ergo cum nullus ex omnibus poffit iterari ; ne-

ceffe eft omnes imprimere Chara&erem & effe facramenta.

icerdo.

Confirmatur , quia Concil, Trid. Seff; 23. cap. 2 Cum enu-

mifil

meraffet omnes Ordines , illofque afferuiffet ab ipfo Ecclefize

Tiv

initio in ufu fuiffe ; ftatim cap. fequenti definit, facram Ordi-

m J(.

nationem, qua verbis & fignis exterioribus perficitur, effe fa-

vtfíe-

cramentum ; ergo credibile eft, quod omnes Ordines pro fa-

jrum,

cramentis habeat , licet hoc exprefse nonindicet ; vocatenim

etati

Ordinem Sacramentum nullo fa&o difcrimine quoad hoc inter

t

feptem Ordines prius enumeratos. . Hze tertia fententia à ple-

du

rifque Theologis hoc tempore tenetur, ex qua fequitur effe

Ét

peccatum mortale fufcipere five Majores Ordines, five Mino-

€

&

res

202

DE sACRäMEme

resinftatu peccati mortalisfcienter, Quod fiautem teneas fe-

Did

cundam fententiam , non erit peccatum mortale fic fufcipere

m à

Ordines Minores, fi abfit contemptus , & fcandalum, quód fi

1 Bud

us aut

teieas primam fententiam, qua etiam probabilis eft , non erit

peccatum mortale fic fufcipere vel Diaconatum, vel Subdiaco-

l'll&iam :

natum, intellige feclufo fcandalo & contemptu,

b«t Pra

Dices, Siomnes & finguli Ordines funt facramenta ; ergo

tum,

fünttredecim facramenta.

Refp, Sunt tredecim fecundum rà-

&

chatift

tionem fpecificam efto , fecundum rationem genericam, nego.

-—

Vel fi dicas; erunt plura facramenta quam feptem , diftinguo ;

rv

erünt plura pluralitate fpecifica, efto; pluralitate generica , ne-

ágote!

Vel fi dicas ; erunt plura facramenta Ordinis, diftinguo,

lperit

E

go.

erünt p

lura pluralitate fpecifica efto, vel concedo ; pluralitate

gcnericä,'»Nego.-'Vel fi dicas, facramentum Ordinis non erit u-

num, diftinguo , non erit unum unitate fpecifica . concedo :

non eritunum unitate generica , nego.

Vel denique fi dicas;

Ordinatio Diaconi (idem dici poteft de Ordinatione Subdiaco-

n

ni; &aliorum) eft etiam multiplex : ergo Diaconatus non eft

potef

unum facramentum , dift. anteced. eft multiplex unum, nume-

dipo.

ro, concedo; fpecie, nego. Item dift, confeq. non eft unut

.

numero, concedo ; fpecie, nego.

potel

Ecde

QUAESTIO VI

(ide/

n Epifcopatus [it fJacramentum ?.

R

Refp. Affirmativé. — Ratio eft, quia omnis illa caeremonia

potd

& Ordinatio, per quam daturgratia & potelítas conficiendi ali-

afacramenta,qua fi conficeret aliquis , qui careret ea Ordina-

qu

, eftfacramentum ;5 fed per Ordinationem

pott

t£ione, effent irrita

doc

datur Epifcopo

pote

ftas conficiendi facramentumConfirmatio-

nis & Ordinat

ionis , quee fi Preesbyter conficeret , effentirri-

que,

,quia

tà,ergo quemadmodum Praésbyteratus eft facramentum

Ser illum conceditur poteftas conficiendi corpus Chrifti, quod

H

lis

Gne

nonp

offünt conficere, qui nonj»funt-fif;æsbyFþ;li ltactlam Epi-

í

?cgpatus eít facr&mentümj

»

Dm'.f

—-N

203

ÀN SPECIE. -

Cs fe.

che;Dlmn&*O Ordinum debet fumi aB Euchariftia , tad-—

Ufcipere

:Wöd i

quam à fine : itaque illi funt Ordines diftindi, qui habent er-

TOn ei

ga Euchariftiam diftindam aliquam fun&ionem.

Epifco-

Ibdiaco.

pus autem non habet diftindtam funGionem circa Eucha-

rifiam , non enim aliter confecrare poteft , quàm quili-

bet Prasbyter, ergo nec:eft Ordo diftin&us , nec facramen:

d 3grgo

tum,

um s.

.Epifcopatum poffe diftingui habita ratione Eu-

mi nemo

Refp. Etiam

(linguo;

chariftie ; nam quamvis quod attinet ad poteftatem Ordinis,

fic, D.

Praesbyter poffit celebrare Eucharittiam , tamen femper pendet

à poteíta

N

te Epifcopi , nec poteft celebrare , nifi ubi Epifcopus vo-

flinguo,

luerit.

üralitáte

f erit u-

Quæ $7P1-0. Vi :

Yicedo s

fidios,

Ibdiaco-

| Quomodo ;!cyfinizintur fnguli Ordines?.

Refp. 1. Oftiariatus eft Ordo, quo confertur alicui fpe'cialiä

fion elt

poteftas aperiendi & claudendi januam Ecclefiz , & admittendi

,ütmt

dignos & excludendi indignos,

1

Unuin;

Refp. 2. Le&oratus eft Ordo, quo confertur alicui fpecialis

poteftas legendi Pfalmos , & Le&iones ex pulpito in

Ecclefia, & populum catechizandi , feu inítruendi in rebus

fidei,

3

Refp. 3. Exorciftatus eft Ordo

É

morid

poteftas ejiciendi Daemonia.

»quo codiériur aticur) pecialis

"

ndi al

)rdia.

- Réfp. 4. Acolytatus eft Ordo,quo confe

rtur älicui fpecíalis

ionel

poteftas in Miffa folemni Subdiacono inferviendi , accendén-

do cereos , praparando & porrigendo illi ampullas vini & a-

mi-

ua.

i

u

Refp. $. Subdiaconatus eft Ordo,quo confertur alicui fpecia-

| quod

lis poteftasin Miffa (olemni i

'cancndi Epiftolam.

nferviendi, Diacono & folemn'iter

;Egl

Cc2

Reg,

Jit

204

DE-S;ACRAMENTI.S

Refp. 6. Diaconatus eft Ordo, quo conferturalicui fpecialis

7Al |

yoteftasin Miffa folemni immediaté affiftendi Sacerdoti & fo-

do&ril

lemniter canendi Evangelium.

Reff. 7. Presbyteratusfive facerdotium eftOrdo, quo con-

fertur alicuifpecialis poteftas confecrandi corpus & fanguinem

Chrifti, abfolvendi quoque à peccatis , & paícendi fu

-

te ac do&rina,

brditos ope-

tUl ,

&t

Qu fint O fficia Ordimtwuä)z ?

p

Vs

Refp.x. Oæ&ïkïurnq(")f*ciävfii eft,excladere infideles ,nefint di'vj-ä

norum Mynifteriorum fpe&tatores & irrifores ; item Excom-

4ppi

municatos utpote à fidelium communione przcifos,

Refp. 2. Officium Le&Goris eft, inftruere illos, qui de viá fa-

lutis ineundá & lege Chirittianà ample&tendá cogitant.

Refp. 3.. Officium Exorciftae eft, Energumenos à Doemo-

*

nis Tyran

nide liberare, ut cum ma

z

i

fint divinis myfteriis intereffe.

jori fru&du & decentiá pof-

L

.

Refp. 4- . Accolyti ( qui et

iamceréferarius dicitur ). mu-

/fad;l

nus eít prafentare m

n

ateriàm remotam calicis Subdiaco-

OW

no. ltem accendere ac deferre lumina in candglgbrig ad divi-

na officia,

dit

: Ofïïcium Subdiaconi eft, calicexü & patenam pfæ-'

Refp. 5

daltare deferre , eaque Diacono offerre, qui ea

arare, & a

Ítem afliftere Diacono ad infunden-

vet

rzebeat celebranti,

d'm'g

dum vinum & aquam in calicem, cantare Epiftolam ïiti Mif

fa &c.

foi

Refh.

6. Officium Diaconi eft, proximé affiftere & mini-

diti

frare Sacerdoti facrificanti , legere Evangelium in Miffa folem-

ni & quandoque miniftrare & difpenfare corpus & fanguinem

Q

n

Dominïo

diti

Refo. 7

; Ochium Presbyteri E&, confecrare CHRIS TI

apti«

;orpus & fa

nguinem , qui eftomnium Ordinum finis ; b

Zare,

-N

IN s*pBC)E. M

205

Decils

zare, item abfolvcre à peccatis &c. pafcere fubditos op'ere &

t kfo.

do&rina.

( COf

Quæs'rlo IX.

fUïïxïm

5 Opi

Quod fit Officium Epifcopi ?

Refp. Officium Epifcopi , quatenus à Sacerdote diftingui.

tur, eít miniftrare duo facramenta , fcilicet Ordinis, & Con-

firmationis ;. deinde Bafilicas , Altaría, Veftes , Vaía , Chrif-

ma, Virginesconfecrare ; Verbum Dei predicare,

Officia &

Beneficia dittribuere.

Y diyi«

Demum Epifcopalt Dioecefi praeffe,

XCOm

approbare ad confefliones excipiendas , & alia hujufmodi,

Yif

QUESTIO X.

o«

Que /itï./rlzzfäria fingulorum Q

ià po

que Forma.

Ls d |

Refp. x, Materia remotà cujuslibet Ordinis, 6& id, per cujus

) mu

traditionem conferturOrdo. Materia proxima eft i

Qiaco

tnaterise remotae.

0i

pía trgditio

divi

-U Refpi2. Matería rem

6ta Oüiariatüs fünt'claves 5 proxima

eft traditio clavium,

Tic:

Re[p. 3. Materia remota Le&toratus eft liber Le&ionum

od

quia

veteris & novi Teftamenti 5 proxima eít ejufdem libri tra-

ditio,

Mi

Refp.'4, Materia remota Exorciítatus eft liber Exorcif-

asoru

*

Af

um & Aäiurationum

:

3

proxima e&v ejufdem Ijbrj tra-

ditio.

lem.

Refp. $. Matería remota Acolytatus eft candelabrum cum

n

candela e

z

ditio.

x*tin&at& urcgolusyacuus,; proximæk efít corpm- tra-

"1]

.aptt-

Cc 2

Jat

Re/pþ

206

DE $ACRAMENTIS

fte

Refp. 6. Materia remota Subdiaconatus EA& cali.;;r*wlziacuus*

*

cum

5

proxima eft cjufdem tia-

Abbat

ditio,

patena vacua fuperpoüta

nesfui

siffor

Refp.-7. Materia remota Diaconatus juxta quofdam

Theologos eít impofitio manus Epifcopi & liber Evangelio-

tamal

rum , juxta alios veró , folus liber Evangeliorum , eo quod

impofitio manus fit partialis materia Sacerdotii , ergo non

Diaconatüs.

Materia proxima eft ejufdem hbrl trà-

d-

ditio.

Dices. Tempore'Apoftolorunä ; quo Diaconitum ab illis,

tum ab aliis ordinati funt, non erat fcrip

*

tum Eyängelium.,

ergo non eít Diaconatus materia.

u

Refp. Nego anteced, etíi enim eo tempore non fuerit im-

tntd

&

preffus aliquis liber, erat tamen fcriptum Evangelium. . Unde

Sotus ait Apoftolos & alios

bent

erat Evangelium.

i

ufos fuiffe charta, iq qugl:f;riptqm

pyti

Refp. 8. Materia rem

Q0ft

ota Præsbytcraqtïuqs eft ialix cum vino

& patena cum hoftia,

Proxima eft ipfa traditio calicis cum vi-

prim

no, & patenaecum hoftia ; &impofitio manuum Epifcopi, . Un-

Tiqua

tatur

de vides,quodOrdoPrasbyteratus conftet duplici partiali mate-

rià, & coníe

quenter duplici partiali forma.

l

Refp. 9. Forma cujuslibet Ordinis funt verba

'Epifcopi .per

fit f

qua ex

L

primitur a&tus traditionis , & po;;ftas circa rem tra-

ditam,

orài

!

OTEsTIO E

t

Quis fit 7Minifler Sacramenti Ordini;?

diq

tenti

Refp. 1. Minifter Ordinarius Sacramenti Ordinis eft fo-

te

Eft de fide.

Flor,

lus Epifcopus Sacerdos & confecratus,

Ín inftru&, Armen. & conveniunt omnes Catbolici,

Ratio

eft, quia Chriftus fic inftituit colligiturque ex perpetua Fecle-

'(ïæ praxi.

/

[

L.

z

—INCSPECIE.-

nx

207

C htl

Refp 2, Poffunt tamen Cardinales non prifcovþi & multi

m (

Abbatas ex commilfione vel privilegio conferre Minores Ordi-

nesfuis fubditis ; quod fi Epifcopus fine licentia aut litteris di-

uo"th

mifforiis ordinet alterius fubditum , Ordo quidem tenet, fed

10c]io.

:

tamen Ordinatus ;B: fufpenfus.

! quod

$o

:4agE E BAT. EOE aRl

u w

— Que conditiones requirantur in iis.

, qui 'z)olänt -

ibillis,

Ordines fufcipere?

ieliüm,

Refp. ':Conditionesin ordinando requifitze funt iftæ. Pri-

rit 1nte

ma4 , Íexus Mafculinus. Secunda baptifmus. Tertia , fcientia

- tanta , ut quispoflit rité exercere a&tus fui Ordinis;

uaría ,

Unde

fufficiens aetas.

Quinía , probitas.

Sexfía, multi alii prohi-

tiptum

bentur ordinarià jure, ut Bigami, folenniter poenitentes, Neo-

phyti , curiales, fervi, corpore vitiati , illegitimi, infames, ex-

1vitto

commnunicati , füfpenfi,interdi&ti, & omnesirregulares, Duae

um vi-

- primze conditiones requiruntur , ut valida fit Ordinatio ; re-

)i' un'

liqua ut licita fit ,

imáte.

tatur.

quamvis üy quid defit, peccatum commit-

Ex dittiscollige, quod fubje&um ca

i, pet

- Mit folus& omnis Mas baptizatus,

pax facräm;nti Ordini's

Dices.

11 (f

:

ordinari?

Poffetne ergo aliquis puerulus in.cunis adhuc 'ja-fcerïþs

| o Refp.. Poffet ordinari valide , fed n

onlicité,; Primum pa-

tet, quia.cum tantum re

quirantur conditiones , juxta fubje-

&i capacitatem , parvuli autem non fint ca

paces propria in-

sentionis, qua in Ádultisneceffarió requirit

ur , fufficit illisin-

l fo-

tentio Chri(ti & Ecclefiz ;

licité autem non poffent or-

HOI'(

dinari,quia ageretur contra mor

&

Tuto

.totius Ecclefia.

em& praxin :

F ]

M r

d

)e(

N R.

Ij

QUAE-

208

DE SACRAMENTIS..

SOECUDGONOUAD cngwguctENEUSU.

du

icicto

farios 8

QU;ESTIO XII,

eïg()o

Qui fimt effe&us Ordinis.

QU

&Suba

Rep. Effe&us Ordinisfunt gratia fan&ificans five habitua.

lis, gratia facramentalis, five attualis , & Character. Lltra-

sfosfü

tisOrd

quegratia datur, ut quisidoneus fit Minifter ; Chara&ter veró

cia fut,

datur, ut habeat poteftatem adminiftrandi, Perró hic Cha-

ra&er fupponit neceffarió neceffitate facramenti Chara&erem

£a

exerce

baptifmi ; unde fi quis ordinaretur non baptizatus , Ordo

N

non valeret ; Chara&terem autem confirmationis tantum fup-

ponit neceffario neceffitate praecepti 5 unde fi quis ordinare-

K

tur non confirmatus , valeret Ordo

fitg,

$

, etfi ageretur contra prae-

fax

ceptum Ecclefia.

paaa

QUAESTIO XIV,

Q

M

^i Ordinati peccent mortaliter exercendo fua officia

QU

in flatu peccati morialis ? -

fe

j

[io

!

u

Refp. 1. Epifcopi &Sacerdotes adminiftrando fua officia prf-

R

maria ( qua confiftunt in adminiftratione facramentorum )

bati

in ftatu peccati mortalis, per fe loquendo peccant mertaliter,

4dio

,non item exercendo fua officia fecundaria , ut patebit

Cendis.

gx di-

que

p

Re]p; 2. Neque Sacerdos, nequäDiRCfm

us in flatu peccati

mern

mortalis diftribuendo aliis Euchariftiam peccat mortaliter. Ra*

elut

tio eft , quia puré diftribuens omnibus penfatis levem tantum

velt

committit irreverentiam , nam ejus actio non eft confe&tio,

ttm

nec parsfacramenti , fed merus contat&tus Euchariftize , ipfius-

üm

que applicatio ad fufcipientem , tanquam a&ivi ad paífum ,

quae exgenere fuo non inducit peccatum mortale , aliàs mille

tng

G

peccata mortalia committezet , qui in tali ftatu mille perfonas

ommue

co»mmunicgret,nam quod perfonas in ftatu difgratiee €

nicat ;

-

1N SPEC'I.E.

209

m

-N

nicattot ponit aionesterminatas& co mpletas , jux

ta Adver-

farios & fingulae feorfim juxta illos funt mortaliter mala,

ergo,

Rep. 3. Similiter à peccato mortali excufantur Diaconus

lubty

& Subdiaconus,fiin ftatu peccati mortalis folemniter exercent

a&us fui Ordinis in miffz facrificio, idem dico de iis, qui accep-

Iüt veró)

tis Ordinibus minoribus, in ftatu peccati mortalis exercent offi-

* hic"hq.

cia fua , idem dico de Epifcopo fic conficiente Chrifma , confe-

db &ä!'m

crante templa , & vafa facra; idem affero de parocho, qui fic

$, Otdo

exercet facramentalia, vel folum affiftit matrimonio , aut con-

tüm füp.

&

Cionatur.

Otdinare-

Ratio eft , quia licet omnes illae aGiones fint aliquo modo

lr pra«

facra , non funt tamen proprie facramentales , cum pereas non

fiat facramentum, adeóque non funttantze dignitatis , ut eas in

peccato mortali exercens, peccet mortaliter, ficuti peccat in fta-

"

tu tali perficiendo facramenta,

*

Dices. lle peccat mortaliter , qu

i in ftatu pe/ccati mortalis

ofiti :

exercet aliquam a&tionem , ad quam fpecialiter confecratus eft ;

fed hoc factunt Diaconus & Subdiacorus &c. dum folemniter

in miffze facrificio exercent munus fuum. ergo, diftinguo Maj.

fhcapri-

ytorüm)

fiadio,ad quam exercendam confecratus eft, fan&tificet vel ha-

taliter,

beat rationem facramenti , concedo.

Sinon, nego, jam veró

a&io illa Diaconi,quae eft v.g.Cantatio Evangelii,& fubdiaconi,

jt gx d

que eft v. g. Cantatio Epiftolae fa&a folemniter, hoc eft, cum

propriis fuis ornamentis( proprium autem & praecipuum orna-

| at

ite; Wv

mentum Diaconi eft Stola, Subdiaconi veró Manipulus ) non

eft ita facra, ut fan&ificet , neque habet rationem facramenti

(anrid

Yidio s

vel ex toto , vel ex parte, acproinde non peccat mortaliter, fal-

tem per fe loquendo, qui talem a&ionem exercetin ftatu pecca-

pfus-

lum

ti mortalis, dixi per fe; quia per accidens interdum poteft con-

tingere, ut tam has, quàm alias przedictasa&tiones in ftatu pec-

jmill

«ati mortalis exercens, peccet mortaliter , nem

etlortS

pe rgti?nc

onu«

. Ccontemptus, aut fcandali.

lAK

Ddàd

QUE-

: DE SACRAMENTIS

210

1657'

"QU STIO. XV,

auc

quit

Qu« fint privilegia Ordinatorum?

to F

qutef

Refp. 1. Duofunt pracipua Ordinatorum feu Clericorum

darib

privilegia, nam aliud dicitur privilegium Canonis, aliud dici-

etar

tur privilegium Fori.

Refp. 2. Privilegium Canonis in eo fitum eft, quod excom-

municentur omnes conjicientes violentas manus in eos ex ma-

Cum.

litia : defümitur ex Innocentio IL. Causá 17, quaft. 4. Can.

fe ,

ït'oï

$iq

uis [uadente diabolo &5c, — Ut autem Clerici hoc privilegio

euni

deant , debent geftare habitum clericalem , qui confiftit in

gau

AE

vefte

& tonfura , quare hoc privilegio privantur. 1. Clericiin

Minoribus Bigami , vel etiam conjugati , non gerentes habi-

tum clericalem,

2. Etiam Clerici in Majoribus , qui ter ab

(íAti

dmóniti non reaffumunt di&um habitum. bi

fien

Epifcopo a

to !

nota, publi

cum feu notorium percufforem Clerici effe vitan-

f

dum, poft fententiam tamen judicis declaratoriam tantum , ut

vult Diana part. 1r, Tra&t. 8. refol. 21. citans alios ottodecim

fic

ett

tefte Stephano à S. Paulo.

tui

Ref. 3. Privilegium Fori in eofitum eft, quod Clerici om-

ninó. & fimpliciter exempti

fint àlaica peteftate , ita utad illam

ov

trahi poflint,

Habetur ex can. mom placuit, 16.

I 4

nunquam

decernimus. de

qui

queaeft, 7,

cap. Ecclfie $. /Marie de conflit. cap,

judiciis.

It'm

dir

QUAESTIO XVL

bet

pa

Que fitt obligationes Ordinatorum ?

fie

af

fet

Refp. x. Clerici obliganitur, t, Nofi ire ad belltm fine licen-

tía Papee.

2. Obligantur fióri exercére artem médicani , hifi

pet

abi-

qui

citra perie

uloni moertis eauía pietatis erga þerfanas mifer

€9 5

21I

s

ais

IN SPECIE.

les , vel cognatas, 3. Obligantur non exercere munus Advo-

cati coram judice faeculari in placitis faecularibus , quod addo,

quia in fpecialibus quibufdam cafibus hoc licet v, g. advocare

pro Ecclefia, pro perfonis conjunctis & miferabilibus, Ratio

'onm

autem eft, quia Clericus non debet fe immifcere negotiis faecu-

laribus.

Plura alia Clerici obligantur non facere , quas videre

ludíci-

eft apud :!ios Au&tores,

m

Refp. 2, Clerici infa

cris exiftentes obligantur genere habi-

Qmge

tum clericalem, & tonfuram five coronam fub peccato mortali.

, Can,

Probatur; tumquia alias videntur ftatum clericalem vili pende-

vilegio

re ; tura quia plura poffunt fequi incommoda , dum non nof-

ht in

cuntur effe Clerici, Propter gravem caufam tamen poffünt ex-

Cufari ab omni peccato, fi aliter faciant,

ericim

j habi-

Refp. 3. Clerici in facris exiftentesobligantur ad continen-

tiam feu caftitatem fervandam,

ter ab

Porró hac obligatio conti-

. Ui

nentia in dictisOrdinatis immediaté procedit ex implicito vo-

vitaf-

to elicito in ipfa ordinatione , cui ex lege Ecclefiaftica eft an-

ftexum,

Quare hoc votum eliciunt omnes, qui Otdinem

decim

facrum fufcipiunt , licet ignorent tale votum annnexuüni

e

e

effe Ordinationi

quia faltem in confufo & quafi vir-

(í of

tualiter omnes fciunt , fe teneri ad juítas leges concernentes

íbm

novum ftatum affumendum, voluntque virtualiter eos ferva-

! 16

fe , ac confequenter etiam virtualiter vovere caítitatem.

Si

T

quis tamen in-ipfa fui ordinatione haberet expreffam volunta-

tem non vovendi ullo modo caftitatem 5 talis quidem poft Or-

dinationem non ligaretur voto caftitatis , quod neceffario de-

bet oriri ex voventis voluntate explicita, vel implicita : fed

peccaret graviter contra praeceptum & conftitutionem Eccle-

fize precipientis omnibus fimiliter ordinandis ad vovendum

caftitatem ; nec ab hoc inobedienticze peccato talis abfolvi pof-

i

fet, nifi voveret ; quia praeceptum E«clefiz de vovendo fem-

5

per durat.Neque poflet fimilis validé contrahere matrimonium,

, Dj

quia impedimentum dirimens in eo adhuc oritur immediaté ex

jj

COR«

l8

Ddz

212

DE säcxmumvïzs

conftitutione Ecclefiaftica , que etiam invitum poteft inhabi-

litate ad matrimonium , dum videlicet non fervat conditio-

v

nes certas,

Re[p. 4.. Clerici in facris

exiftentes , five Cl'efici Majorum

R

Ordinum , íd eft Praesbyteri , Diaconi, Subdiaconi obligantur

condi

ad horas canonicas,

Probatur ex antiqua & generali totius

diofe.

Eccefiae confuetudine , qua non folum Prasbyteri, fed etiam

tenti

Diaconi & Subdiaconi cenfentur ad horas canonicas obligari ;

$, Ut

& merito hi obligantur , quia per Ordinem facrum accipiunt

in Ecclefia ftatum , qui ad cultum divinum celebmndpm eft in-

n

paca

ftitutus , inquit Becanus,

*

.

Y

Refp. 5. Cletici

Minorum

Ordihum ratione fui gradus non

guij

obligantur ad horas canonicas ; qui nondum fortiti funt fta-

lu

tum inter Ecclefie Miniftros , poffunt enim inire matrimo-

nom

nium. Quidam putant eos teneri ad horas B, V. vcl ad 7. Pf,

TufiCU

vel ad canticum graduum , fed certum eít , neque jure com-

tonf

muni , neque confuetudine univerfali eosad aliquid horum ob-

tequ

ligari.

Becanus.

Refb. 6. Probabile eft , Clericos primze tonfura teneri ad

r, Quia vi-

atrm

pfailmum Miferere , faltem fub peccato veniali.

detur effe confuetudo generalis. 2. Quia Praclati ubique im-

onunt. Contrariatamen fententia eft etiam probabilis, quia

etfi confuetudo fit , ut dicatur Miferere : non tamen cít per mo-

N

€oxü

dumlegis obligæntis, fed confilii , & ex decoro,

Hora

QU.ESTIO XVIL

tandt

Quanta fit

aäligd'fz'o Sacerdoris initiati Ad tres illas

quod

AMifas ab Epifcopo in Ordinatione

&

dujunéías 9

Refp

ondent,Aliqui illam obligationem effe fub mortali. Sed

oppofitum m

alofaftinere, 'Tumquia ex nullo jure heecobliga-

tio claré oftenditur,

: "Tum quia Epifcopi illam non intendunt,

vel faltem necdum exprefferunt fe intend.cxc'.d

QUUE-

GREESAEIS UE -UOOPIOMEEVP contitoelóttona

IN SPECIE. ..

IRIOUEMUUNICE DHOONNSHE Vinnemorcsmupsus

213

QU.ASTIO XVIII.

Vitio-

Quorniódo bore recitande fimt?

Qrum

nv

Refp,. Concilium generale fub Innocentio III, requirit duas

Otrts

conditiones, - , Ut recitentur ítudiofe.

2, Devoté : ut ftu-

"m

diofe recitentur , tria requiruntur.

I. Utnulla verbaaut fen-

gdi

tentiae omittantur, 2, Ut ultímze fyllaba non abforbeantur,

ipunt

5. Ut in medio curfu non fiat interruptio,

Hac autem inter-

etin-

ruptio in officio privato , fi fiat ex jufta caufa ,. nullum eft

peccatum : fiautem fiat. fine jufta caufa

.

r

non videtur effe

150f

nifi peccatum veniale.

Ratio eft, quia finguli pfalmi imo fin-

nt -

guli pene verficuli perfe habentfuam fignificationem , qua Deus

Timo-

laudatur, vel oratur , & unusnon habet neceffariam connexio-

^. M

nem cum altero. Ut horze canonice recitentur devoté , requi-

Com.

runtur duo, nempeattentio & reverentia : fola enim attentio

m ob-

non fufficit : cum enim oratio fit aCtus Religionis, neceffario

requirit reverentiam er

gaDeum. Linde aliud cft orare ; aliud

enad

attenté aliquid legere.

,

i v

QU.JESTIO XIX,

t im-

, quia

Quo tempore legende fint Hore

1100

Refp. Quoad tempusattinet in officio publico fervanda eft

confuetudo recepta. In privato, etfi laudabile fit, ut fingulae

Horz fuistemporibus & intervallis recitentur ; tamen ad vi-

tandum peccatum mortale fufficit , ut recitentur eo intervallo,

/

quod eft inter medium no&is praecedentis & fequentis , qui

enim interea temporis horas recitaverit, five in initio,

fivein medio, fivecirca finem, fatisfacit fub-

9d

ftantiee præcgpti.

i^

v

S8Do(ES

n

)

Dd ;

QUE.

214

DE sAcRAMENTIS.

contie

QUZESTIO XX

ficass

4in liceat szuutare ordinem in Horis legendis?

Re[p. Non eft

eccatum mortale, mutare ordinem Hora-

rum, ut fi Prima

di

catur ante laudes , vel Vefperz ante pri-

mam : quia ordo horarum extra chorum non eft (ub precep-

to , nifi fecundarió, tanquam circumftantia minoris momenti,

h

Unde etiam facile datur jufta caufa mutandi ; ut fià viro gra-

detey

vi inviteris ad recitandas horas pofteriores , & tu priores non-

dum perfolveris.

fceptu

)

QUESTIO XXI

lege d

PV

n mutatio officii dedita opera fit peccatum

tu

morífale ?

pro K

Refp. Negativé. Ratio eft, quiaid, quod Eecieüa— primarió

futU 2

(05;

pracipit, eft , ut feptem horz canonica quotidie recitentur:

&i

ut autem dicatur de Feria, de hoc vel illo fefto , folum perti-

net ad modum vel circumftantiam fecundariam , quae non €

tanti momenti.

Itàque fubftantià precepti fervatà, quod-

yr

cunque officium Breviarii conceffi recitaveris. Unde qui et-

iam fcienter omiffo proprio aliud recitabit , non tenebitur re-

petere ; milius tamen eft fervare proprium O cdum, & ac-

commodare fe aliis in omnibus.

lg

S

il

QuzsTIO XXIL

tratd

pecca

n fit peccatum

mortale, facere Sacrum ante AHatu-

fiüdui

tinum 65 Laudes ?

qun

Refg. Negative.

Ratio eft , quia nihil in jure cahonico de

t fi

hac re praceptum €

ft; nec confuetudo contraria recepta e

fub peccato mortali,

Confirmatur, quia nulla cft neceffaria

con-

IN SPECIE.

2

connexio , aut dependemia idtei: miffam & höras can;

nicas,

:

QU.ESTIO XXII.

1 Hora-

Ite pii

Que requiratur et4s inordinandis ,ut licite

DeCep-

ordinari po[Jint ?

moti,

ltogr.

ReJp. x. Ut quis validé ordinetur , non requiritur certa &

F ol

determinata aliqua aetas; unde Mas baptizatus ftatim poft fu-

fceptum baptifmum validé ordinari poteft,

Refp. 2, Utquis licité ordinetur, requiritur aliqua certa &

lege determinata zetas, ín qua Epifcopus regulariter difpenfari

non poteft ; nam pro prima Tonfura, & Oftiariatu, Exorcifta-

tu & Lectoratu , requiritur faltem feptennium com

pletum ;

pro Acolytatuannus duodecimus completus 5 Pro Subdiaco-

timario

natu annus vigefimus fecundus; pro Diaconatu vigefimus ter-

Itentur:

tius ; pro Sacerdotio vigefimus quintus,omnes incepti

; proEpi-

n petti-

fcopatu trigefimus completus,

non elt

, quot-

ProponunturCanoneä Concilii Tridentini ex

Seff, 23. de Sacrament o Ordinis.

quidt

itur t

,& EC'

Canon I,

Iquis dixerit,non effe in novo teftamento facerdotium Vifi-

S

bile, & Externum 5 vel non effe poteftatem aliquam confe-

crandi & offerendi verum Corpus , & Sanguinem Domini , &

peccata remittendi & retinendi ; fed officium tantum , &

ll

nudum minifterium pradicandi Evangelium , vel eos,

qui non pradicant , prorfus non

ii

ma Lt,

PGHQ Sacerdotes 5 anathe-

ene

afaria

cott

Canon

516

DE $A4CRAMENTIS.

5

Si -quis dixerit ,. p.ræter Sacerdotium non effe in Ecclefia

Catholicaalios Ordines & Majores , & minores , per quos, ve-

«t no

lut per grad

à

us qugfdam ; in facerdqtium þgndatur ;..gnathcï

quami

ina üto TO

dines.

fmea

f t

| Canon TII,

de Yl

a Si quis dixerit, Ordinem, five facram Ordïüatione'm non

ataY

effe vere & proprie Sacramentum, à Chrifto Domino inftitu-

tum , vel efle figmentum quoddamhumanum, excogitatum à

viris rerum Ecclefiafticarum imperitis ; aut-effe tantum ritum

quendam eli

;

S

gendi Miniftros Verb;i D'ei ,« fac-ramentorum

*

(s äü

anat,herpax fit.

At

Canon IP..—

Si quis dixerit, per facram Ordinationem non dari Spiri-

[

e.

tum fan&um ; ac proinde fruftra Epifcopos dicere

Accipi-

te Spiritum San&um , aut peream non imprimi CharaGterem,

veleum , quiSacerdos femel fuit , La

]

Xoty

icum Vrurfuä fieri poffe ,

TUf

anathema ü;.

EW

P

Canon F,

1

Si quis dixerit,facramUn&ionem, quá Ecclefia in fan&a

yen:

Ordipatione utitur 5 non tantum non requiri , fed contem-

lisde

nendam & perniciofam effc; fimiliter & alias Ordinis caeremo-

E

quii

i&

niag ; anathema fit.

Canon "P L

(

bupti

Si q)uis dixerit, in Ecc

lefia Catholica non effe Hierarchiam

Ecde

divina ordinatione inftitutam , qua conftat ex Epifcopis ; Praes-

p

quam

ghati

bytgris - &Miniüris; anathema fit. -

CA2056

7A] €DP

——

E

iÉ

L]

217

Canon F.

Xlefia

$1 qüis dixerit,Epifcopos non effe Praesbyteris fuperiores,

5, V.

wel non habere poteftatemconfirmandi, & ordinandi; vel eam,

Rt(]Cj

quam habent,illis effe cum Prabyteris communem ; vel Or-

dinesab ipfis collatos fine populi, vel poteftatis fzecularis con-

fenfu,aut vocatione , irritos effe, aut eos , quinec ab Ecclefia-

ftica & Canonica poteftaterite ordinati, nec miffifunt, aliun-

de veniunt,le

n hiot

anathema fit.

gitimos «uciïeiyerbi:& Sacramentorum Miniftross

nftttu

tum à

Canon FII,

titum

Oum;

Si quis dixerit , Epifcopos, qui auGoritate Romani Pontüifi-

«is affüumuntur , noni effe legitimos , & veros Epifcopos ; fedfig-

ainentumhumanum ; anathema fit.

Proponuntur quxdam de [ndu'lgeritfiis.

| Spiri-

Accpi-

lerem,

Quarej 1. Quid fitindulgentia? Refp. Eft relaxatio poenxe

temporalis, Deo debitae ob peccata dimiffa , extra facramento-

pOiTC ?

ium Is

er applicationem Thefauri Ecclefize.

Thefaurus

autem Ecclefiee comprehendit fatisfa&iones Chrifti & San&o-

rum, quibus non indiguerunt,

finda

Quaeres 2. Quotuplex fitindulgentia ? Refp. Duplex. Alia

plenariafeu totalis, per quam remittitur tota poena tempora-

n

lis debita in purgatorio : Alia eft non plenaria, feu partialis,

eratiou

quà folüm pars di&ze poenee remittitur, v. g. medietas uniusan-

ni&c,neutratamen eft remifTiva ullius culpae,

Obferva autem , ut quislucretur Indulgentiam, debet effe

baptizatus, quia Thefaurus Ecclefiae non diftribuitur nifi inter

rehian

Ecclefize membra,

Infuper etiam requiritur ftatus eratiz,

Do

quamvis tamen opera praícriptanon debeant neceffarió fieri in

Sratia ; ut patet in Tubilaeo , quod quis lucrari poteft , licet fo-

e

lum

ao

218

DE SACRAMENT IS.

lum ultimum opus requi&tüm fiatin gratia : ex qtjo fequitur,

ut quis alteri lucretur indulgentiam , non requiri gratiam in

promerente,modo indulgentiam fufcipiens fit in gratia, ita cum

aliis docet Stephanus à S, Paulo.

Bbabobobeb ebob ab ab Ebb'ab5 eb0b db dbd db dodbEb

futt r

$, IX.

fium

fit,

De Sponfàlibus,

y//7

é5 d

;

UuzESTIO E.

ii

Quid fmt fpon[alia,

E

f». Sponfalia funt promiffio mutua futuri matrimonii. Di-

R

citut 1. Prorriffio, quia ad fponfalia non fufficit folum pro-

pofitum , fed req

uiritur, ut promiffio accedat ; nam fponr-

L]

falia includunt oblig

ationem juftitie ad nubendum

5

at-

tum non includit , neque po-

qui folum voluntatis propofi

UT

teft includere obligationem ex juftitia ,

"

fed promiffio ,

e

ergo..

Dicitur 2. mutua , fimplex enim promi

íffio unius fa-

&a alicuia

Iteri non inducit obligationem fponfaliuga, fed ob-

$tl

miffum,

firel

ligat tantum

ad fervandam fidem & implendum

Ratio autem €

ft, quia fponfalia funt verum pa&um & contra-

ion [

ra&tus onerofus juxta definitionem

NT

&us onerofus ; atqui cont

Ulpianicommuniter receptam eft ultro citroque obligatios fi-

ve ultrocitroque obligationem inducens : ergo fponfalia ultro:

citroque habent obligationem ; ergo etiam ultro citroque ha-

bent promiffionem 5 ergo funt promiffio mutua, Dicitur 3«

matrimonii futuri ; quia haec eft differentia etTentialis, qua fpon-

] faliain ratio

ne fponfalium conftituuntur & ab omnibus

'aliis contra&ibus differunt,

t

E |

eRo(MS

QUAE-

IN SPECIEE.*

219

Quitur,

QUJESTIO If

hm in

f cum

In quo €9 quomodo differant Sponfalia à

AMafvrimonio ?

$COQO

R?jþ. Idex illata definitione eft clarum: nam fponfäïïa tion

funt matrimonium, fed fant contra&tus obligans ad matrimo-

nium de futuro contrahendum:unde qui matrimonium contra-

hit, dicit : Ego feaccipio in meam Üxorem , &5 me tibi trado in

"Maritum, 'Qui veró fponfalia contrahit, dicit : Ego pollic

e€or

&5 obligo e , uf futuro fenipore accipiam £e in meamllxorem, &

tradam me íibi ia /Maritum.

COUGSTIO H

nii.Dr-

ngamlPerfonIe in genere polint contra-'

1 pt0-

! port

. dpere fpon[alia :

d

JVofa.Perfonze contrahentes

unt quafi materia hujus contra-

ue po-

i

fubje&tum,

nifto ,

&us circa quam, & in qua, five

ju f

Refp. Ea tantum, quee alias legitimécontrahere pofTant &

fed Qb-

snatrimonii funt capaces , poffunt contrahere fponfalia ; nam

niffum,

fi vel propter defe&um rationis , aut libertatis, aut alterius rei

cottl'd-

non poffent legitim& contrahere, & feobligare , aut fi matri-

monii incapaces effent , non poffent fe etiam per fpon(alia ad

ioneti

tio; l*

matrimonium adftringere, Verum

in .[p;cic

autto:

quaerendo fit

qel

(t«

Mif

$o BC

)

$

Ee 2

QUJE-

d-

220

DE SACRAAMENTIS

QUESTIO 9IV.

In qua etate po[fint contrabi [pon[alia 2

Refp. Jure civilipro fponfalibus non eftaetas determinata;.

Undeimipuberes rité contrahunt fponfalia, modo non fint in-

(es]

fantes, ut patetex E. znfponfalibus contvabendi ff.de fponfalibusz

fpon

qua fic habet z in. fponfalibus contrahendis 2etas contrahen-

eum

tium definita nonm eft: ,. ut in. matrimoniis , aft: jure canonico:

requiritur aetas feptennii completi;. cap. lrtferas cap. acce[fit; ad.

cap diffol'uendum de defponfatione impuberumin: Decrefalibus.Con--

r

ftitutum autemeft hoc tempus, quiain eo praefumitur jam in-

cepitfé ufus rationis fufficiens.ad talem:contra&tum;.

& U ESTIO.V

f/J|o

ünd

An: Malitia etatem [upplente po[fint valide coutrabe

fponfalia. ante feptennium: exple-

[ie

iuin

o .P

2

n

i

I(

AVola;. Tünc dicitur Malitia fupplere zetatem; quando ufus

ii

rationis perfcQus reperitur in perfonis ante aetatem illam ;qua

lege eft determinata.

Refp. Affirmativé. Ratio: eft, quia matrimoniunr validé

contrahiturante tempus à lege praefcriptum , quando Malitia

fupplet aetatem. C. de illis de defpon; impub; Eft autem eadem

ratio: i fponfalibus ; utrobique eninr fpe&atur fufficiens cog-

nitio & difcretiocircaid, quodagitur : ergo fi malitia fuppleat

trn

zetatem in uno , füpplet etiaminaltero,

qi

Dices; Quando certa aetasjure praefcribitur, tunc praevec

^hiri non potelt, ut patet in profeffione ( fedecim annorumr) &

fie

teftamento. Refp. Id verumeft, nifiinjure expreffum fit.

tib

contrarium in cafu zequivalente ,. ut fit:

ttil

hoc loco,.

QUE

1N SPECIE:-

22r

QUJASTIO JIV,

n inter abjentes po[Iint contrabi Spon[alia ?

Nifata,

Refp, Affirmative. Ratio eft, quia contra&us interabfen-

"nt if

tes per litteras & internuntios fieri poffunt, & folent; atqui

libie

E

fponfalia funt contra&us , & aliunde nulla lex vetat illo modo

Tàien-

eum per

ficere; ergo illomodolegitimé perfici poteft.

Dotrcy

QUu.ESTIO VIL

t od

& Con-

m ift-

n po[fit: unus pro alio: contrabere Sponfalia , . c . Pater

pro Filioaut Filia , Tutor auí Curator pro Pupillo

: AMinorennz 2

Refp.. N'egativqäæ Ratio eft quia fponfalia funt' contrattus

onerofus , qui non:obligatnifi utrinque fit mutuus confen(us ,

(li

unde licet incontra&ibus lucrofis; qualiseft donatio , legatum,

Bieereditas &c. poffint AGores & Tutores proliberis &cfubditis

ftipulari, tamen in onerofis non poffunt, namin hac re gravis

o ufus

illis fieret injuria, quando fine eorum voluntate. imponeretur

illistam grave onus ,tammulta fecumferens: incommoda..

m

ralidé

QUJAESTIO:VII.

[alitia

A Sponfalia, ut fint valida , deleant ferri in

adetm

Perfonam: determinatam. ?.

TU

at

R:efþ:- Affirmativé.. Ratio eft, quia fponfaliarefpiciunt ma»

trimonium füturum ;; & funtpromiflio matrimonii futuri ; at-

X

qui matrimoniunr non eft nifi cum una Perfona: determinata ;

p

neque effe poteft ; ergo;.

!

Dices; Quidfialiquis tribus fororibusviciffim repromitten-

tibus promittat matrimonium fub disjunttione, feunam ex illis:

tcibus ducturum in Uxorem, funtne fponfalia :

JE

EKe 3

kfj

222

DE SACRAMENTIS -

gt

| Refp. Non funt proprie ,nifi poftquam ille unam 6Iigende

qmtur

determinat , quam velit ducere.

pub

et

Rfj

Inflas. Quid fi parens illarum filiarum velit, ut non hanc,

fed aliam ducat?

erel

contia

Refp. Talis non tenetuream acceptare , quia non promifit

üfa.il

matrimonium , nifi illi ex tribus quam elegerit, quam fiaccipe-

( o

re non poflic, jam ab obligatione promiffi eft liber.

teít al

QUJS'TIO IX

&ect

J

A fponfalia ab impuberibus contratia diffolvantur

per folum diffenfum alterius puberíatem

potd

adepti ?

pervi

JVofa, Sponfalia juxta leges & canones ante completum

(

aetatis feptennium regulariter validécontrahi non poffunt,nam

u

ante feptennium homo eft & dicitur infans , & praefumitur

ufum rationis fuüfficientem non habere ad talem aCtum recte ce-

i, (

Q

lebrandum,

Poft feptennium veró incipit impubertas, quae

vl

in Maribus durat ufque ad annum 14. in Feeminis ufque ad I2.

]

inclufivé. Abeo veró tempore dicuntur puberes& matrimo-

nii capaces, Itemalii vocantur impuberes pubertati proximi,

fion

Qrex

alii non proximi.

Pubertati proximi dicuntur illi, qui pro-

L

iores funt termino pubertatis quam infantiae , ut Mares,

Ya

qui aetate viciniores funt decimo quarto anno, quam feptimo,

eft,

five qui excefferunt annum decimum & dimidium 5 & Foemi-

mo ,

fiem

na,qua funt viciniores anno duodecimo quam fepti

His

fütra

id eft, qua excefferunt annum nonum & dimidium,

tione

ofitis

habe

Refp. x. Siduoimpuberes fponfalia contrahant, neuter po-

A

teít ante pubercatem refilire , pubes tamen fa&us poteft quili-

bet, cap. deillis , 1. cap, Anobis de defponfatione impuberum. atio

primae partis eft , ne propter inconítantiam aetatis faepe cor-

trahant, & refcindant fponfalia,

Ratio fecundae partis eft, ne

cogantur approbare , quod in tenera aetate fecerunt, Hinc fe-

qu H

IN SPECIF.

2253

t

|

igetdo

quitur, non fufficere mutuum impuberum confenfum , ut ante

pubertatem refilire poffint.

fhang,

Refp. 2. Prius pubes fa&tus poteft ftatim refilire , rrectene-

tur exípe&are pubertatemalterius, — Eft probabilior fententia

foaifit

contra Gloffam cap. de illis, verbo cum fpoufalia , & Ratio eft,.

iCOR-

quia. fruftra exfpe&atur eventus, cujus nullus eft effe&us, cap,

cum contingat de officii delegati , ergo fi prius fattus pubes , po-

teft altero pubertatem adepto reclamare,, poterit etiam ftatim ,

& fic tefte Becano tenet eadem Gloffa cap. citato, «yer£o /Mino-

Yi , ac proinde fibi ipfi contraria eft.

!

S cutm í

Rffþ. 3:. PUb€

impuberecontrahens fponfalia nunquam

poteft refilire : id tamen poteft impubes , cum ad pubertatem

E

pervenerit cap.citato.-

letum

Ratio eft , quia contractus poteft in míinoris favorem clau-

t,nafm

dicare , ut fiminor absque Tutorisauthoritate cum majorecon-

tra&tum ineat, illi foli reclamare permiffum eft , L, non eo mi-

mitut

de ce.

nus, C.de Procuratoribus;

Queeres, cum dicimus, impuberem fa&tum

, qui

puberem poffe

A.

refilire; quomodo hocintelligendum fit?

*

rimo-

Refp. Intelligi, fi ftatim ,ideft, itratres

diesrefiliat ;7 fecus

ximiy

fi non nifi eo tempore elapfo contradicat: illud enim filentium:

| ptO-

proconfenfureputatur.

Dices.

Afe5,

,

uid fi fponfalia ab impuberibus fueririt firmata ju-

um0,

ramento? Refp. Tamen diffolviab impuberibus poffunt, Ratio

eft, quia juramentum additum contra&ui fortitur conditio-

Cf

Q E

nem contraGtus illius, cui additum eft , ex L.fin. C. de nonmu-

ür

1aerat. pecun. atqui fponfalia impuberum habent hanc condi-

tionem , nf fadii puberes vefilierint , ergo etiam juramentum

bIPO—

habet hanc conditionem ; atque ideó non eft etiam opus rela-

xatione illiusjuramenti;quia füblatocontra&tufponfalium;

aV

ati

aufertur etiam obligatio juramenti illi contra-

(ii

&'gi infiftens,

fit

fe-

juts

224

DE ,SACRA—/MEWTis |

QUGSTLO X

("

jepram

An Spon[alia mutuo contrabentium confenfa .

f07 Ye

Aiffolvui poffint ?

miasi

Re[p. x, Sponfalia puberummutuo confenfu diffolvuntur,

rumpo

Gol

Ratio eft, quia resomnis per quafcunque caufas nafcitur , per

eaídem etiam diffolvitur.cap. 1, deReg.jurisin 6. atqui fponfa-

tabilen

lia nafcuntur mutuo contrahentium confenfu; ergo eodem

famlic

gomul

diffolvi poffunt, Confirmatur, quia nullo jure talis diffolutio

C&

prohibetur, aut irritatur, ergo.

Refp. 2. Sponfaliaimpuberum non poffunt mutuo, vel al-

fponti

terius confenfu diffolvi ab ipfis impuberibus , quamdiu fun£

ellato

Catio!

ámpuberes, Ratio eft, quia ita jus canonicum ordinavit, ne

nimirum tales ob eetatis inconftantiam nimisfrequenter & 1gyg-

(

ter cum damno fuo fponfalia diffolvant.

Aniciti

N

five i

QUAESTIOXL

modtt

BU 65 quali:

mutatio fub[ecuta det caz)/"am jufe

$

(

- diffoFuendi fponfalia?

inpen:

fowwn

Refp. In génere loquendo, quando poft fponfalia talis fi-

(

pervenit mutatio vel perfonarum , vel rerüim ad eas pertinen-

dotem

tium, ut prudenter judicetur , fponfosfi eam praevidiffent , non

a

fuiffe contra&uros , poffunt diffolvi fponfalia , etfi jurata fuif-

fent,

!

ut fi;

Ratioeft, quia promi

flio étiam jürata non obligat ultra ie-

vidett

tentionem promittentis ; atqui promittens non cenfetur ha-

fitute

bere intentionem promittendi id , quod pravifum judicio

Ll

ffe

t , & juraffet, ergo fi id poftea contin-

ho

prudentis non promifi

ttre,

at, non tenetur ad illud, fed poteft revocare & obligationem

diffolvere. Ex hac generali do&rina facile eft refpondere ad

:

prafe

cafus quofdam particulares, Hinc enim

D

tiofar

Coll/iee

fadeb

IN SPECIE.

225

as

Collige r'Sponfum non teneri,fi fponfa poft fponfalia incidat in

i

lepram, paralifin, morbumgallicum, fi mutiletur oculo , na-

fo, velaliterfiat notabiliter deformis; hucetiam refertur infir-

mitas habitualis,oris malevolentia incurabilis &c, ratione quo-

Ivattg,

rum poffunt diffolvi fponfalia priusinita,

Ur, r

Collige.2. Nonteneri fponfum,fi poft fponfalia cognofcat no-

1onfa.

tabilem morum afperitatem & fzevitiam, Nam propter hanc cau-

! COletm

fam liceret divortium petere ipfius matrimonii jam contra&ti, er-

Idolutis

go multo magis fufficiet ad diffolvenda fponfalia.

Collige, 3, Poffe ditfolvi fponfalia,fi intelligatur alteruter

j Vel 31'

fponfus valdededitusalicui vitio, ut (ifitebriofus , aleator, du-

]iu fünf

ellator,&c, & fi incidatin hzerefin,in furtum,homicidium, forni-

Wit, ne

Cationem &c,

Aleyi

Coli

e, 4.Poffe diíTolvi fponfalia , fi füuperveniat gravis ini-

tnicitia

lg

difcerdiaq,uae non facile fopiri poffe videatur, five de-

inde illa inimicitia gravis & difcordia fitortainteripfos,fponfus

five inter parentes fponfi & f ponfae,modo inde infcelix exitus ti-

ineatur,

;

Collige. 5. Poffe diffolvi fponfalia ,fi fuperveniat paupertas

ingens per incendium, vel nau(ragium, velfurtum, velaliud in-

Alis f

fortunium,

rtinen

Collige, 6. Poffe diffolvi fponfalia , fi parentes jam negent

It, non

dotem,quamantepromiferant, ltahabetur cap.deillis de con-

a faif

ditionibus appofitis,

:

Dices 1. Quid(i uterque fponfus in parem incidat miferiam,

Itf

ut fi uterque fiat pauper, vel uterquefornicetur. Refp, Tunc

w

videtur effe equa utrinque conditio & compenfatio , & ideó

Ydiio

neuter poteftalteronolente difTolvere fponfalia; ficut vir adulter

t ln'

non poteft uxorem adulteram repudiare & ab ea divortium pe-

tere , nimirum quia utrinque eft aequata injuria ; ita etiam in

nam

ie 4

praefenti cafü ob paritatem rationis.

Dices, 2.Sifpohfus non cenfetur confentire in fponfam vi-

tiofam,in quam non confentiret,fi vitium illud noffet,ergo fpon-

ilige

fa debet fponfo fua vitia aperire, v. g.debet dicere,fe effe deflora-

fam,

32f

DE SACRAMENTIS

n m d

Ls

tam, pauperem , deformem in aliqua parte corporis occulta ;

ergoteneturfe diffamare , quod eft nimis grave,

Refp. . &i illi

defe&tus fint tales,ut matrimonium fint redditurialteri parti pla-

ne perniciofum, ut fi fponfus alteruter laboret lepra , morbo gal-:

lico, aut fimili contagiofo , à quo ante nuptiasliberarinon pofz

fit, & propterquem alter merito poflfit ab ejus confortio fe ab-

ftinere, fine dubio deberetante detegere , quiaalias grave dam-

num & nocumentum infert fuo proximo , quodnon licet.Etex

hocfequitur debere hujusmodi defeGus aperire, etiamfi in illos

incideritpoft fponfalia jam contra&ta, antequam matrimonium

ineatur,ut alter fibi cavere poffet.

Quod fiautem fint defettus,

N

uimatrimonium non reddunt perniciofur aut inutile , fed mi-

g.

nus expetibile , ut fi fponfa fit devirginata, fi ignobilis , aut pau-

QR

per; nontenetur eosaperire, aut per hos fe diffamare, quia a-

Q

Hias multeetenerentur innuptae permanere, & nun

;

quam poffent

ii

virum accipere, quod eft grande malum.

o

Adverte autem non modo fas effe.à

*

fponfalibus räülire*;

uando mutatio gravis fponfalibus fupervenit, íed etiam quan-

do eaprzceffit,in contrattu tamen ignorata fuit. Quodfi talrmu-

tatione cognita fponfus fciens fe habere jus refiliendi à-fponfali-

bus , fponfam cognofcat , eo a&tu videtur renunciare juri fuo , &

di

Tponfalia rata habere.

"Addead folvenda fponfalia , ficaufa ipfojure ineft manifefte,

d

N

non effe neceffariam judicis authoritatem , fecus finon fit per fe

manifefta : tunc enim coram judice probanda venit.; ne velal-

en

teri fponforum fiat injuria , vel fcandalum creetur. Ceeterum

j

fit,quandoque utconcurrant plüres caufz diffolutionis, quarum

«

ficet f(ingulae non fint fufficientes; fimul tamen fumptze fuffz-

eti

Vél

cere poffunt , eo quódut fic reddant contradfum matri-

ità

monialem notabi»üter c'c*ifïïaci-liorem.:

hCï.

De

fia

&55 (o) Bs "

Bu

$. X,

—*N

IN SPECIE

527

d

XCulta:

$. X,

) Siilli

)äïüplau

De Miatrimonio.

bogl-

1l pof

QUZESTIOL

Lab

'eüm-

Quid fit Matrimonium ?

QUP

Efp.r.Eft Sacramentum,per quod in facie Ecclefiee fit Viri &

Linillge

Dontum

R

Mulieris conjunG:io in individuam vitize focietatem.

Refp. 2. Siin matrimonio confidereturratio facramenti , qua

efetbus,

demonftratur conjun&io Chrifti & Ecclefize, eft folius novaele-

edmi-

t u-

gis.

Si autem in illo confideretur mutuum auxilium multipli-

candz prolis, eft officium natura ante peccatum inftitutum4

quia d-

Quod fi etiamin eodemattendas remedium incontnentia, fuit

polfent

inftitutumpoft peccatum, fi autem legitimas perfonas , queehoc

contrahere poflunr, fuitinlege veteri & fub nova,

tefilire,

1 quite

QUAZSTIO I

alimu-

yonfali-

- Quomodo prolatur 21 atrimonium e[fe Sacramentum,

fuo;&

Refp. Probatur ex his,quz ad quodlibet facramentum Ec-

Cefize conftituendum requiruntur: quae funthaec tria, inftitutio

nifeffe,

divina, fignum externum , & promiffio gratize fan&ificantis.

tprf

am haecomnia reperiuntur in matrimonio Chriftiano , habet

yd4-

eniminftitutienem à Deo, juxta illud Matth. 19. quoZ Deuscon-

t

junxit, bomo non epareí, ltemritum feu fignum externum , id

jAtU!

€ft contra&um vifibilem inter Virum & foeminam.

Habere

etiam promiflionem gratiae divinazjuftificationis cognofcitur ex

;

ïf*ffk

verbis Apoft, Ephef. $, LIbi jubet conjugibus fe mutuo diligere

ita, ficut Chriftus dilexit Ecclefiam fuam ; at hujusmodi dile&io-

nem conjuges inter fe habere non poflunt, fine fpeciali gratia

Dei. Accipiuntitaquein contra&u matrimoniigratiam fan&ti-

ficantem feu juftificantem , nifi ponant obicem per peccatum

us

?

*mottalc. Accedit quod in facra fcriptura Ephef, $. Habeam

2

i

224

DE SACRAMENTIS.

Pt

dematrimonio ipfum nomen 'Sacramenti, nam ibi de matrimbk-l

tum O

nio dicit Apoftolus Paulus : facramentum hoc magnum eft,

(ine yll

Dices, Unum Sacramentum non pugnat cum altero. Ma-

folovit

Di

trimonium pugnat cum facerdotio

d

; ergo Matrimonium non eft

Sacramenturma,

&Eon

fenfü,:

Refp. Diftinguo Minorem, pugnat cum Sacerdotio ratione

ftatus,quem inducit,concedo Min. ratione fui,

Nego Min. fta-

fciunt

tus, quem matrimonium inducit

cnt.

cit facerdotium , eft, placere D

, eft, placereuxori: quem indu-

Won

eo. Hiduo ftatus fecum pug-

nant, nam qui cum uxore eft, follicitus eft; ad ea quae mundi

bent

ENNN

funt, & quomodo placeat uxori & divifus eft 1.ad Cor, 7. ipfa vé-

tó facramenta, quz ftatus hos inducunt, non pugnant.

atttej

"!

QOUWUZS'ELO-ITE

a

n Matrimonium [it faeramentum,ut

:

(erea

n ut cff contraéíus ?

eff vz?zculum;l: :

1q

JVota. In omnïmatrïmonio etiamab infidelibus contra-

pam

nem

&o tria funt confideranda & notanda. 1. E&'contra&us, quo Vit

pac

& Foemina mutuó compromittunt & corpora fua invicem tra-

dunt in ufum propagandaefobolis. 2.Eft vinculum,quod ex tali

Ícier

W

contra&u inter conjuges nafcitur , & quo alter alteri manet

devin&us , & perpetuó obftridus,utnon poffit pro libitu exce-

dere aut altericorpusfuum promittere, 3,

N

fa & ufusmatrimonii.

Eftconfummatio ip-

Proh

His pofitis:

hoc

Refp. 1. Matrimonium fpeGtatum fecundüm naturam fuam

praefcindens à ratione facramenti non confiftit effentialiter in

tonf

tum

contra&u.

Probatur, quiapoteft confiftere matrimonium in-

ter perfonas, inter quas nullus unquam interceffit coníe

Tato(

nfus;

tiam.

ergo cífentià matrimonii non confiftitin contractu, Pro

b. ant.

turV

Quia Deus fe folo per fuam voluntatem poteft facere,ut Vir &

Mulier fint conjuges, fi nimirum ille

düm;

pro fuo abfoluto, quod in

hend

omnes res habet, jure & dominio, tradat & det illis mutiium jus

& potefiatem incorpora ad ufum matrimonialero, fine ullo eo-

Cnt

Frun

IN SPECIE.

229

IN

ütrimo

rum confeníu; ergo tunc erit verum matrimonium inter illos

d

fineullo eorum confenfu$quaretunc co—nüüet matrimonium in

Mi

folo vinculo & non in contra&u.

10f elt

Dices, Non poteft Deus transferre dominium corperis Viri

& Foeminze in ordinead ufum conjugalem absque illorum con-

Iiiofe

fenfü, nam velillifciunt jus fuum, quod accepére à Deo, vel non

10 a.

fciunt ? finon 5 ergo peccant peccato fornicatioriis, & non pec-

Dindu-

cant.

Peceant.quia putant fe extra conjugium commifceri,

E3

n puge

Non peccant; quia funt revera conjuges. .. 5i fciunt, ergo de-

tnundi

bent acceptare , & ipfoufu matrimonii acceptant, & fic non de-

nave.

eítconfenfus; velfi non acceptant, peccan; , & non peccant, ut

ante probatum cft.

gefp. Talesfi non fciunt, peccant peccato fornicationis per

accidens ex confcientia erronea, non autem perfíe peccant,cum

.

revera fint conjuges, ficut peccat vir, qui cognofcit uxorem fu-

am, quamexerrore putateffealienam, — Sifciunt, & non acce-

tant, tamen conftat matrimonium Deo fupplente & traditio-

Jfv

nem & acceptationem ; & confequenter non peccarent per fe

b Vir

eccato fornicationis, fed tantum per accidens ex erronea corr-

(ira

x tl

fcientia, fi putarent non effe matrimonium & tamen copphrcn—

tur, -

1Anet

ze[p. 2. Matrimonium fpeCtatum in ratione Sacramenti

QXCOe

confiftit effentialiter in contra&tu, five in atione contrahendi.

*

oip-

Prob. 1. quia Theologi communiter dicuntfolam Euchari&ia*m

EL

hoc habere,quod fit Sacramentum permanens, coetera ommlia,

U

confiftere in alia a&tione tranfeunte. z. Sacramentum inftitu-

et lf

tum eít à Chrifto,ut fuo ufu fan&ificec & gratiam ex opere ope-

1f

rato caufet ;atqui Matrimonii vinculum fuo ufu noncaufat gra-

U55

tíam ex opereoperato , ut patet ; aliàs conjuges, quoties üterern.-

ATE

tur Mitrimonio ,acciperent gratiam , quod eft manifefté a

br-

ii

4

dumsergovinculum non eftSacrament

x

.

umergoi pfa actiocontr;

.':':.. : a

R

n

hendi eftSacramentum,

y

Dices, ProSacramento non poteft exigi pecunia :- atqui pro

ao exigi, nimirum

m

contrattu Matrimonii poteft pecunia ex j

3

dos

220

DE $ACR AMENTIS.

OOSTRSSESONENS

dos &c. ergo contraCtus Matrimonii non

eft Sacramentum.,

Refp. Diftiryguo Maj. pro facramento, ut Sacramentum eft, non

poteft exigi pecunia.

Concedo, prout contraGuseft , & habet

alia onera annexa.

Nego Maj.jam veró Matrimonium non eft

tantüm Sacramentum , fed etiam e(tcontraGuscivilis onerofus

fmagna importansonera, pro quibusjure merito poteít pecun

bi

$

ia

M

exigi & deberi.

Dices, 2. Si MatrimoniumeftSacramentum; ergo quando

fim

D

Chri(tianus adulterat , committit facrilegium. Refp. Negocons

len

feq. fi quis viventeuxore vellet aliam ducere , vel illam ducere,

D

qua virum habet, is equidem facrilegium faceret, quia quantum.

D

eft de fe, facitirritum Sacramentum, & conjugii exiftentis vincu»

lum diffolvit, quod eft contra religionem facramento Matrimo-

fY

nii debitam.

TY

Qui veró adulterat, nil horum facit, fed tantüm

abutitur ufu Matrimonii , qui non eft fecer neque Sacrafncntum.

fif

Dor

QUZESTIO.IV,

Itp

An AMatrimonium inter baptizatum &ynon bVaptizatum

teh

[(t Saer amentum ?

N

b

Refp, Negative. Probatur, quia ibi non eft verum Sacramen-

w

tum, ubi non eft Materia Sacramenti , & Minifter, atqui in illo

contra&tunon eft, ergo, Prob. Min. legitima materia funt duo

te

s

confenfus baptizatorum & Sacramenti capacium ; eodem modo

ba

Minifter hujus Sacramenti funt duo contrahentes baptizati ; at-

qui hicnon reperitur mutuusconfenfus inter baptizatos, ergo.

tum

Dices 1, Coriníb. 7, Paulus dicit: fan&tificatus eft vir infide-

lis per mulierem fidelem ; ergo $. Paulus agnofcit inter illos 5a-

qua

Unu

crimentum, ergo, Refp. negoconfeq. nam fan&tus Paulus non

UI

loguiturde fan&i&catione facramentali , fed de fan&ificatione

Se

lm

3*

fnorum

quaexbono exemplo & pia converfatione oriri folet,

foly

$

p

utnimiruminfidelis paulatimà fideli converta-

B

.lllfq

fiità

:

QUE.

1N $PECIF.

231

ema

tum,

QUJAESTIO. V.

o

bet

n Minfmohium abinfidelibus contradum fdtþaþeæ

f el

; ,Sq;mmmtum,quando'czmjzge; baptizanturt

'olus

Refþ. 1. Quando conjuges baptizantur , non eo fpfo, q'uod-

WF

baptifmum recipiunt , fiteorum Matrimonitum Sacramentum,

Ratio eft ,quia non poffünt plura Sacramenta uria cuim baptismio

àtdg

fimul adminiftrari , quia baptismus reddit hominem habi-

COfls

lem adalia Sacramenta , ergo debent prius tempore ante alia re-

Keff,

cipi, ergo eoipfo quod conjuges baptizantur, non recipiuntSa-

fLUR

cramentum Matrimonii.

ifi(ü»

Refp. 2. Imo etiamfi conjugés poft baptimum exprímant

rimo«

novum confenfum, non tamen fit novurn Sacramentum Matri-

ntüm

monii. * Ratioeft, quiaut fiatnovum Sacrimentum , debet fie»

CURT

ri novus contra&tus; fed etiamfi conjuges repetant confenfum,

non fit novus.contraCtus, neque nova corporum traditio, fed

repetitur antiquus; ficut quando quisfuum votum aliàs fattum

fifh

renovat , non vovet de novo , neque inducit obligationem no-

vam excommuni fententia, ergo. Probatur autem Major , ni-

4mefte

mirumdebere poninovum contractum, quia antiquusille con-

tratfus non eít capax ficramenti , & praeterea Sacramentum:

in illo

t duo

Matrimonii non cft vinculum, fed contra&tus, fiveattio contra-

hendi; ergout ponatur novum Sacr

modo

amentum Matrimonii , def

(; df

bet poni novaattio.contrahendi.

h

3

A

E

1

3

"

"

Dices, Hocipfo quod conjuges

€

converfi baptlzentm', ft bo*,-;

, crgo.

fU

tum Matrimonium magisin(olubile; quám ante eratjquia ante-

quam effent baptizati, erat in aliquo caíu diffolubile, nempe f

(2

yno

unus illorom tantüm fuiffet converfus & baptizatus,.& alter

converti noluiffet; poítquam veró uterque baptifmurm: fufcepit,,

tione

f

jam in nullocafu iilorum Mátrimonium quo.ad vinculum dif-

folvi poteft. . . Concedo, Ergo fignmm eft, quod fit fa&um Sacraz

metitum.

Re[p... Nego.confeq. quia illa indiffolubilitasnon ve--

nità facramento, cum etíiam Marrimonium ratum inter bapti-

zatoscontta&tum, quod fine dubio eft Sacramentum, poffet in

QUE

aliqug

232

DE SACRAMENTIS,

EEE O

aliquo cafu diffolvi, ut fuo loco dicetur, fed ori

tur ex €o, quia eft

etfiti

confummatum inter fideles,

Oritur ergo indiffolubilitas illa

fiergi

ex bono fidei; ditfolvi enim poteratà fideliinfavorem fidei, fi

j

rahe

alter conjunx fidem refpuiffet ; jam veró cum uterque fidelis eft,

voluit

It

ceffat ille favor & confequenter folubilitas,

Dicens, 2, Hincfequitur etiam nonfierineque poffe fieri Sa-

juflic

crámentum cum Matrimonium contrahitur à baptizatis absque

fíi Q

intentionefaciendi Sacramentum, fed tantüm cum intentione

deen

faciendi contra&tum puré civilem.

juc

Oritur

- CConcedototum, Sed hinq

QUA«:STIO VI,

«

tum,

n bap

tixatipo[[mt contrabere A atrimonium walide,qubd

N

» fed purus putus contradius

pur

$2023 üg AJAeY AMEDEU

PT2 7770

quiai

ha

Refp. AFHrmaiiV&. þtob. 1, Quia non debemus contradum

Und

aliquem invalidum cenfere , quem nullum jus, aut canonicum

aut civile exprimit effe invalidum ; atqui nullum jus canoni-

Qu

firi

cum, aut civile invalidat Matrimonium, quod fitfine intentio-

thoi

nefaciendiSacramentum. prob. 2. Quia ad valoremcivilis con-

tra&us Matrimoniali requiritur tantum,ut perfonzefint habiles,

tur

& fuum confenfum mutuó exprimant coram parocho & tefti-

büs; atpui hoc totum poteft fieri cum expreffa intentione non

faciendi Sacrament

um; ergo fiet purus contra&us civilis absz

quefacramento.

Dices,Chriftus contra&um Matrimonialem copulavit cum

facramento ; ergo vult Chriftianos contrahentes facere Sacra-

- Vet e

mentum,

Concedo. Ergofi non intenduntSacramentum fa-

Cf

cere,nihil faciunt. Refp.Nego confeq. non faciunt equidem quod

gus«

Chriftus inftituit & fieri vult; non tamen omnino nihil faciunt;

affuí

ficutis, qui abluendoinfantem , non habet intentionem facien-

diSacramentum , non facit Sacramentum , & non facit id; quod

fütn

Chriftus inftituit & jufüt ,non tamen ideó facit nihil, quia re

yera

irritg

t

etfi

OC IN $PECIE

25j

Uia eft

et(inon baptizet facramentaliter, tamen iknfanteni lavat & ab-

15 il

ftergit ; ita tales (ine intentione conficiendi Sacramentumcon-

dei, f

trahentes, non faciunt. e

;IfS c&,

quidem Sacramentum . quod Chriftus

voluit,

faciunt tamen contra&tum civilem.

Ti $4

Juflaj. Chriftus cum Matrimonium Sacramentorum effe

juffit inter fideles, reddidit fideles incapaces alterius Matrimo-

lique

nii, quàni quodeffétfacramentum, Refp.

Negoaffumptum, un-

htions

e enim hocconftat?

d hinc

;

Certé nul)um ha»bemus fundamentum hu-

jusreifufficiens,

Dices, Siinforo poenitentiae Sacerdos tantüm vellet exer-

cere judicium remiffivum peccatorum, & non facere Sacramen-

tum, nihil efficeret. Concedo. Ergo fi inMatrimonio Miniftri

z

qui funt contrahentes,nolunt facere Sacramentum, fed tantüm

purum contra&tum civilem, nihil faciunt.. &

efp. Nego confeq.

quia inforo pcenitentiae Sacerdos non habet

ullam jurisdi&io-

T

nem, nifi Sacramentalem & remiffivam pecca

ti nomine Chrifti,

dicum

Unde fi hac uti non vult, nulla utitur jurisdiione, & confe-

Inoni«

quenter nullum exercet aut exercere poteft judicium; at Mini-

ftri Matrimonii habent veram ex n

eftiQ«

atuta rei poteftatem & au-

5Coft

thoritatem conficiendi,

& Sacramentum , & contrattum pu-

ibilesy

tum; ergo etiamfi priusomittant, nonideó omittunt pofterius,

tefti

QUJESTIO VI,

C fon

p

4n fideles etiam licit? poffint talem contra

55

qäuïm purum

MAtvYimomts 12ire 2

fri)

N

Refp. Negativé. Ratio eft , quia effet facrilegium contra re-

at

nf«

cramentalem abs

verentiam facramento debitam,nam effet ufurpareactionem Sa-

queeffe&u facramenti, Plané ficut is facrile-

Uod

gus eff

et, qui vellet adhibere materiam &

unt

formam baptifmi, 8c

u

affufa aqua diceret:ego te baptizo in no

mine Patris &c. & ta-

men non intendercet baptizare:

ficut ergo hicexeo praecisé,quod

q

irritam redderet illam a&ion

em facramentalem, ex voluntate

/(à.

edi

Chrifti ordinatam ad conficien

dum$Sacramentum, peccaret mor-

£

taliter

234

DE SACRAMENTIS.

taliter ex communï; do&orum fententia , ità vcenipx fï; contrae

ife.

hens,

uir

viti

"QUES'T 1;'0. an1', W

fedh

- Quotuplex fit AMatrimonium? -

ra

&e-L

*

Refp, Eft triplex. AliudL

egitimum,quod etiam apud infi

dif

lesftat,m

odóperfonz fint capaces... Aliud Ratum, quod addit

facramenti, & inter folos fideles reperitur, Aliud con-

Go

rationem

Arit

fummatum , quodad

uconjugalieftcompletum, . Hinc patet,

IN

quidfit Ma

trimonium rarum,

& quomodo differatà confumma-

atrimonium dicitur ratum,quando contra&tus matri-

hí

to;namM

E

monialis eft factus,

etfinonfit fecuta copula carnalis; coi

J

t :' !

nfum-—

fj

",,g,uando.- eafecuta eft, . .

H

gï»æatumyclþödicitlur

&

QUZESTIO X

*

v

ph

hn Mzzfrim-a

ile qua&d'mz*ücz;iää? '.

etí

nium jïtdi'göluäz

atrimonium fecundümlegem naturz eft indiffolubile-

Q

Refp.M

VY

quoad vinculum, Ratio e

ft, quia Matrimonium fecurnidum le-

ie

gem naturse tale eft,qua

é

le

:

fuità Deoinftitutum ; fed inftitutum

fuit in diffolubile quoad vincu

lum 5 ergo natura fua tale eft.

Yo

hrifto , Moyfen per-

Ti

Min. prob, Quia cum Pharifei objicerent C

3

mififfe libellum repudii, refpondit Chri

ftus z

. Ad duritiem cordis

ff

Jür

eveftvi permifit vvobis dimittere uxoves *ut

x rag, 4b üzz'-tia autemnonm

COf

fuit fic.

tutt

^ dDices," Abraham absque peccato

repudiavit uxorem fuam

on eft ex natur

.

€

a fua indiffolubile.

tui

Agar. Ergo Matrimonium n

jun

Rtfp. Abraham jubente Deo re

:

x

pudiavit uxorem fuam Agar, quia

Tiot

per hoc

voluit fignificare, f

erepü

diaturuti/Synagogim ; itaque

e

fatum eft^cum Arahanio5 poteft

C

ratione

hujus. myfterit difpen

trin

autem Deus difpenfare inillis.

quae pertirtentad fecurdatia pree-

E«

ieft

UUR

r

*

í

zi EE N

-

hi

: Bgþ.,

jun

IN SPECIE

23j

[ oA al

ofittgs

Refp. 2,Probabile e(t Matrimonium quoad vinculum.potu-

iffe diffolvi in lege Mofaica per libellum repudfi. Ratio eft,

quialex Mofaicanon puniebat nuptias repudiatarum cum aliis

viris,ut patet Deuter, 24.Ergotales nuptize non erant adulteria,

fed vera Matrimonia : Lex enim Mofaica jubeba

1

tla pidari'Mp*licï-

rem in adulterio deprehenfam,

Mfidt-

lica datuf cafus, in quo poffit

Refp, 3, Etiam in lege Evange

Laltit

diffolvi Matrimonium quoad vinculum; adhibita tamen diftin-

dcore

&ioneinter Matrimoniumafum & confummatum ; nam fi Ma-

pattt,

trimonium quidemzatum& in facie Ecclefiae contrat&tum , nec-

Ififflde

dum tamen per copulam carnalem confummatum fit, dantur

matri«

his novisconjugibus duo menfes ad deliberandum, an Matri-

anonium confummare , vel religionem ingredi velint. Quod

i

fialterex conjugibus ingreffus fuerit, Matrimonium rafum eti-

am quoadvinculum diflolvetur, & alterinfaculo remanens ali-

ud matrimonium inirepoterit,fedtunc nimirum ubiingrediens

profeffionem fecerit. " Matrimonium autem confummatum

!

etfi quoad vinculum diffolvi non poffit, fi tamen alter conjunx

ubile

cum expreffa licentia alterius; poft confummatum Matrimoni-

m le-

um ingredi Religionem , &alteretiamfequi, vel faltem (fi prop-

utüm

ter fenium aut valetudinem de incontinentiafufpeGus non fit)

e elt,

voto fimplicis caftitatis fe obligare velit, matrimonium quoad

- pd-

mutuam cohabitationem ,ficut per divortium folvetur,

li

Dices x. Quare potius vinculum Matrimonii rati peringref-

(iuolt

fum in religionem diffolvitur ; quàm vinculum Matrimonii

confummati ? £efp. Ratio eft ifta, quod illa conjun&io animo-

rum, quzfitper Matrimonium ratum, etfi verum fit Sacramen-

fuyi

[]jlke

tum, & perfectum Matrimoniium, tamen folüm fignificat con-

jun&ionemChrifti cum anima fideli per gratiam qua conjun&tio

oia

ïqUC

noneftimmutabilis,quia & ia meliusmutari, & etiam per pec-

yel

catum omnino tollipoteft; at veró conjun&io corporum & Ma-

trimonium confummatum fignificat conjun&ionemChrifti cum

j

Ecclefia(juxta illud Apoftoli ad Ephef. , cap. Sacramentum hoc

zfü$«-

tagnum eft, ego autemdico in Chrifto & in Eccle

i

fia) qu& con-

[

vf

jun&io omnino indiffolubilis eft,

B?

236

DESACRAMENTI$.

Dices 2. Quomodo füummus Pontifex potuit in Mafrïndohiö

rato dare licentiam ingrediendi Religionem etiam altero conju-

TUf

e invito , et fic alterum jure ex matrimonio quafito privare?

g

Refp.Ratio,cur hoc potuerit, jam eftinfinuata ; cum enim Matri-

bus

inonium ratum ex fua natura non fit indiffolubile ; ideó re&te

tof

poteít Papa jufta ex caufa ejus obligationem & vinculum tollere,

Exc

vel per difpenfationem, vel per procurationem majoris boni &

N

conceflionemingreffüsin religionem.

Necobftat , quod alter

fie

conjux privetur Jure fuo ex contra&u matrimonii quafito:nam

Q

ex juftacaufa poteft princeps aliquemjure fuo privare, maximé

tati

fiidfaciat perlegem publicam & communem: quemadmodum

fá&um videmusinlege prafcriptionis, per quam ei, qui patitur

longo tempore rem fuam abalio posfideri, auffertur dominium,

& transferturin poflidentem, ne dominiarerum funt incerta, &

ut lites tandem finiantur. . Neque propterea tales leges mag-

num gravamenhabent, quiafuntcommunes omnibus , & ficut

TN

poffunt obeffe in uno cafu ; ita poffünt prodeffe inaltero; E. g.

T

lioc ano praefcribiturcontra me , altero fortaffisegopraefcribam

fni

€ontraalium, in hoc matrimonio uxor invitomarito ingreditur

füt

INU

1eligionem, In alteroinvità uxore Maritus &c .Deinde quia jam

perlegem generalem confítitutum eft, ut religionem ante con-

qu

fummationemingredi liceat, ideó obligatio Matrimonii non eft

p

omni ex parte pura & abfoluta, fed habettacitam conditionem?;

W&

obligo me, nifi intra bimeftre placuerit religionem ingredi. Tex-

p

lis

tus denique qui ex fcriptura facra poffentin contrarium adduci,

ut quod : AVon liceat dimitteve uxorem except caufd fornicationis.

fit$

Étem: Quos Deus conjunxit , homo tion feparet ; de Matrimonio

fiv.

;onfu-mmatoimefligun tur, ita do&ifílimé P. Ludovicus Engel.

qu

fier

QuzESTIO x

x

pi

'Azzf divortium ali4 ;zahdo V fit licitum?

tri

Nota. Divortium eft fe päræt*'ïäö viri ab uxore

qudäd Thpfum

to

r

& habizaxioncm manente Vixlculovconjuggli,

Rf]þ',

iuenr

IN $PECIEÉ

237

monjo

COnju-

Refp, Licite aliquando fit divortium, & fepäfatio quoad tho-

Watel

|-

rum & cohàábitationem, adtempus, veletiam in perpetuum, ob

gravem &juftam caufam, qualis Exempli gratia poteft effe Mor-

ati-

Tede

"buscontagiofus poft contra&tum Matrimonium alicui conjuga-

tofuperveniens ; item alterius conjugis culpabile adulterium.

Oltre,

UA«

Excipe r. Nifi uterque conjux particeps fit ejusdem criminis, 2,

Nifi innocens alteri condonarit, quod aliqui eum feciffe cenfent,

dater

fi eam poft adulterium intelle&um ruríus cognoverit &c. talis

^dam

Qximé

caufa funtetiam graves & frequentes difcordice, quibus cohabi-

tatio nimis molefta redditur conjugi innocenti,

o dum

QAI JE $ I O OXIL

Xititut

n &qui [int cafus , in quibus preceptum 65102 1004b

nium

13

licitum [ft partà inmocenti divertere

ä Conjuge:

AZocemte ?

rag»

" Supponoutcertum, quando duocon

C fcut

i-üges putatitii Matri-

monium feubomna, feu mala fide inierünt, cum ali

quo impedi-

E

mento dirimente, eos comperto illoimpedimento

obligari, non

tibum

modoó adabftinendum ab omni commercio carna

editut

li, fed etiam

tum à thoro communi, tumà cohabitatione.

Primum inde

i jum

; COfI-

conftat,quia cum Matrimonium fupponatur effe nullum;confe-

quenter petitió redditioque debiti conjugalis eft forhicaria &

onelt

peccatum mortale, Alterum indeprobatur , quód commu-

em;

nis thorus & cohabitatio fit proxima occafio luxurice , Cum

Ter

prabeat violentam fufpicationem

commixtiotis carna-

(dud,

lis, cap. lit. de praefumpt. atqui tenemur proximas occafio-

7718

nes peccatorum vitare , quinquam poffint concurrere ratio-

100j

nes , in quibus ipfis licitum fit cohabitare ut frater & foror (üti-

p

que fine Je&o communi) folent , hoc fuppofito ad

quaftio-

hem.

Refp. Poffuntgeneratim otrines revocati ad hofce quatuor,

primus cafuseft, quando adultera

*

perre&ura eft in fuo flagitio,

nifi parsinnocens ab eafe feparet, — Secundus cafus eft fornica-

1m.

tio fpiritualis , quó nomine vocatur lapfus in laerefin praefertim.

eum conítanu perficacia jun&us, " Tertius cafus eft periculum

RJPQ

683

anima

235

DE $ACR A—ME NTiS,

ficut:

animaimminensée flagitiofa vita alterius conjugis, — Quartus

gb

cafuseft periculum corp

oris impendens ex cohabitatipne cum

altero conjuge.

Obferva autei

A. L'icet, cum caufa divortii efít notoria, pro:

prià authoritate feparatio fieri poffit,tamenlonge tutius eft, ut

judicis Ecclefiaftici officium imploretur , nifi periculum fit ia

1nora.

e

Obferva 2,Si patrisculpa fad&tumeft divortium, liberi debent

josf

apud Matrem educari ex

uY

penfis Patgis ; fiMatrisculpa, 'apud; P j

tremexpenfis Matris.

fent

&

QUESTIO XIL

tíon

Que fit materia 9 forma Sacramenti AMatrimonii?

N

Refp, M ateriavemotacirca quam : funt corporalegitime coti-

proo

trahentium ; proxima,traditio ipforum corporums forma , ac-

prot

Ceptatio traditionis, per verba velaliud fignum exteríus expref-

Ctat

fa. Ratio eft, quia non eft alia materia & forma Matrimonii,ut eft

tio!

Sacramentum, quam nt eft contra&uslegitimus ; atqui contra-

&üslegitimi materia funt corpora contrahentium, & traditio

&e

Corporum, X Formaacceptatio traditionis; ergo & facramenti,

in

Minor fitmanifefta, ex omnibusaliis contraGibus, quorum ma-

teria funt res, de quibus contrahitur, .. Forma veró voces & fig-

Viv

na quibus contrahentium confenfus exprimitur. Majorautem

tell

probatur, quia Chriftus non mutavit contra&tum matrimonia-

licei

lem, dum eum ad rationem Sacramenti elevavit , fed fqlam ei

hw

vim addiditgratiam pra&tice fignificandi.

fatu

Dices, Materia & forma contradhus &

Sac-rament"xudebent di-

plus

ftingui plus quam rationesatqui traditio & acceptatio corporum

fiiur

funt eademres, fiveidem confenfus , & tantum ratione diftin-

guuntur, ARefp. Diftinguo Min, traditio & acceptatio unius

Tem

ejusdemque perfonz&'contrahentis eft idem realiter confenfus,

Min

concedo. Traditio unius & acceptatioalterius, Nego. Jam veró

habentfe

Tion

ficut

traditio hujus &acceptatio illius perfonae & Vic—ifïim:

IN SPECI—E'.R

Á u

239

hartu

ficut materia & formula hü;'u;s Sacr*amehtï;e

;

-

iC Qtn

rgo materia & fpr:-;

!

$a hujusSacramenti diftinguuntur realiter.

, pte:

QUZSTIO . XIIL

, gt

liig

Quis fit Miniffer bujus Sacramenti ?

Rep.1. Sacerdos five Parochusaffiftensnon eft Miniftrer hu-

dtbem

jus facramenti,Ratio eft evidens, quia ante concilium Trid.Ma-

ul

trimonia clandeftina, id eft;absque Parochi & duplicis teftis prae-

fentiá celebrata erant quidem illicita, & vetita, fed tamen valida

& rata, ut viderc eft in concilio Trid. feff; 24. cap. 1. Dereforma-

tione ;ergo Parochus non eft miniíter hujus facramenti; quo-

:

modo enim pote(t Sacramentum fuiffe validum fine Miniftro ?

COf«

Kefp. z. Miniftri hujus Sacramenti fünt ipfi. contrahentes;

prob. 1. Quia norrapparet alius, fi Sacerdos feu Parochusnon fit,

dy X

prob. 2, Quia contrahentes funt Miniftri contra&us, ergo & Sa-

onpret

cramenti ; quia contra&tus eft Sacramentum, & elevatus ad. ra-

t a

tionem facramenti, ex dictis.

:

Oftfas

Collige 1. Conjuges vici(lim effe fibi facramenti adminiftros,

aditio

& ex eotitulo debere effein gratia, cum contrahunt & nuptias

mntit

ineunt.

m

Collige 2. Non effe opus ullo parochi confenfu aut benedi-

& fig-

&ioneadvalorem facramenti hujus,fed tantum praefentia,ut in-

|Uterm

telligat, quidfiat ; unde fi conjuges Parochum per vimadducant,

yonit

licet ille reclamet,fe non confentire, & fe eos non conjungere,

lur ei

modótantümm adfit, & duoalii teftes, & intelligant, quid ibi ge-

ratur, valet Matrimonium, quia concilium. Tridentinum non

irdi-

rowm

plus ad valorem requirit, quàm prafentiam Parochi & te-

ftium.

r

vt

. Collige3. Etiamtun

c:cum abfentes cömïuges per procuratoe

onus

rem mutuó contrahunt Matrimoniur,ipfos contrahentes effe

f05

Mini(tros hujusSacramenti ;quia illi revera contrahunt,licet id

veti

non faciant immediaté & perfeip

nti

fos,fed mediaté perRmcwato—-

[is

tgsfanqu:amiüainïïrumenta',

*

QU&-

240

DE MCRAMENT:;.

p

^QUWESTI o XiV,

ftid

.Quanam difpofitio requiratur in contrabentibus adpercipien-

dum bujus Sacramenti fruéium C effecium?

Refp. Requiritur ftatus gratiae. Ratio eft , quia hoc Sacra-

imentum eftSacramentum vivorum,& nonconfert primam gra-

äirii

tiam ; ergo fupponit hominem,qui illud vultfufcipere, effe in

enti

gratia ; unde fi ingratia nonfit, & hocSacramentumrrecipit, fa-

crilegium committit. Exquoaliquicolligunt eum,qui hocSa-

illi

[17)

cramentum recipitin ftatu peccati mortalis fcienter, dupliciter

peccare, r. Quia Sacramentum in ftatu peccati mortalis admi-

W

niftrat, 2, Quia fic recipit; idem enim,qui hocSacramentum re-

(

cipit, etiam alteri ad miniftrat.

Nihilominus Alii exiftimant,

contrahentesin ftatu peccati mortalis , mortaliter quidem pec-

care,quatenusSacramentum indigné fufcipiuntsnon tamen quag

tenusillud conferunt, quia non funt miniftri fpeciali confecra-

ftà

tione ad iddeputati, qui foli, juxta communiorem fententiam

&

obligantur, non miniftrare in mortali.

Porró effe&tus hujus

b

Sacramenti funt gratia habitualis, &

f

a&ualis ad onera cogiugii

)

t:;nto faciliüs toleranda,

di

QUJRSTIO' XV.

NI

— Quenam Perfonepo[fint valid? [ufcipere Sacramentum

.

H

R

Matr tmonii ?

j

un

W

nefp. Omnes- illeperfonze poffunt validé fufcipereSacramen-

&

tum Matrimonii, qua funt baptizatae, & carentomni impedi-

iento dirimente,

Ls

QUAESTIO XVI

Quenam perfone posfint licité fufcipere Sacramentum

Matrimonii ?

Refp. ll Íolae poffunt licité fufcipere hoc Sacf:imentum ,

ujus

que pqü fufceptum baptifmum , non ium fibi ;onfciæ alic

pec-

P

E

,IN SPECIE.

241

—

m

pl r

peccati mortalis , nec habent ullum im

—

pedimentum vel dirt-

[

mens velimpediens Matrimonium,

QUESTIO XVIL

58(3.

- Quot int impedimenka impedimenta us UR

gt

Aoía. Impedimenta Matrimonii funt duplicia,

Alia funt

ele ii

dirimentia, quae reddunt Matrimonium nullum; alia impedi-

li, -

entia tantüm, quae folum reddunt contrattum matrimonialem

IcSe

illicitum,ita ut delinquant mortaliter,quicum tali impedimento

Viciter

contrahunt, fedtamen Matrimonium validum perfeveret. His

À

admi-

pofitis.

If fe«

Re[fp. Hoctempore quatuorimpe

continentur hoc verfu:

dimenta funtin Vigoröä quae

mitt,

à

1 t

Tempus Sacraium, vetitum, fponfalia , votum,

1 Qty

Tempusfíacratum, feautalii loquuntur feriatum , eft äpmï

fecti-

ma Dominica Adventus ufque ad tempus Epiphaniee inclufivé,

ftiam

hojus

$c à die cinerum usque ad oGavam pafcha, 'Quibus tempori:

bus non eft licitum celebrare folemnitates matrimoniales confi-

njugii

ftentes inbenedidtione facramentali, deduGione folemni fpon-

faead domum fponfi, acfolemniconvivio, — Vetitum feuinter-

dittum eft, quo ab Ecclefia vel omnibus , vel aliquibus, vel uni

foli pro certo tempore aut in perpetuum inhibetur nubere,

Tertium impedimentumimpediens funt fponfalia , quaeimpedi-

unt,ne ineatur Matrimonium cum alio,

Quartum denique eft

votum fimplexcaftitatis ingrediendi reli

Iet

gionem, fufcipiendi fa-

crosordines, vel nunquam nubendi,

à

pel

Alia funtadhucimpedientia ob deli&um, c

ömprehenfa his

verfibus:

!

Inceftus, Raptus Sponfate, mors mulievis.

|

Sufeptus proprie fobolis , Mors Presbyteralis y

Ag;æomcbam accz'pi,c:m : prohibent focialia Jura.

H

f y

us

Hh

qus.

w

242

DESACRAMENTIS.

D n

QUASTIO XVHL.

eah

i

- Quot [int impedimenta dirimentia Matrimonium?

Re[p. z. Impedimenta dirimentia jam poft Tridentinum funt

eli

trun

quindecim his verfibus contenta,

eti

Errov , conditio, «vofum , cognatio , crimett,

emi

Cultus difparitas , vis ,ordo ,lipamen , boneflas,

ob

Ztas , affinis , fi clandeftinus , &5 impos,

Si mulier fi£ vapta, loco néc reddita tuto,

J

kg

Rne[p- 2.

Per errorem hic intelligitur error perfonae , dum

fe habere Annam & habet Chatharinam : quo

i.

uis V. g. putat

cafu defe&tu confe

nfus in contra&tum cum Catharina non va-

0i

lec Matrimonium ,

fic cum ea initum ; valet tamen per fe lo-

ti

tis aut fortunae v. g. nobi-

uendos fifolum adfit error qualita

J'(IV'i

litatis ,

divitiarum; pulchritudinis &c. nam hi errores funt tan-

gui

oinde impediunt , quin adhuc abfolu-

P

tüm accidentales , nec pr

t& fubfiftatconfenfusinfuübftantiam perfonee.

Dixi perfe loquett-

p

am hi errores redundent in errorem perfonaejid eft,

f

do: quiafi eti

antis dire&té feratur in perfonam quaterius ha-

ficonfenfus err

p

bettalem qualitaten:

aütconditionem; etiam non valebit Ma-

er

ifus, qui turic eft quafi conditioratus,

d

trimonium defe&u confe

divitem G5c. alias

f

acfi contrahens

diceret , duco te filiam comita,

dutfurus , commifcendo

fe tamen cum illa , tollit conditio-

Y

[2

ncm.

- Refp. 3-

Nomine conditionis hicintelligitur fervitus, eaque

«

dicitur Mancipium ,ita ut Dominus in talem

(

ftri&ta, à qua quis

hominem habeat pl

enum jus vendendi, & quibusvis operibus

ditio ignorata dirimit Matrimorriu

In , Ctï'

pa

occupandi; quaecon

ffam & füpinam.

Ratio

amíi ignoretur per

r

igrorantiam Cra

eft, qui:

4

jus cano

nicum irrita

t, Matrimonia in. quibus nefcitur

Qu

; atqui etiamfi igrio-

&i

conditio

fervilis fponfià (ponfa,vel contra

turillaconditio;ergo.

rantia fit craffiffima;

tàmen per eam ighora

ort

et fponfam effe fervam & tam

en con-

rR

quàd fi tamen fponfus für

trahe-

£4$

;N" SPE*;':lä.

"

Bu

traheret, valeret Matrimonium; quia fervitqs ignorata tantum

?

ir ritat,

eftimpedimentum dirimens, in*

1Íuni

Refp. 4.Per votum prout

telligitur folemne; ficut & per

ordinem ordo facer5 quorum u-

dirimit matrimonium

poftfecontra&tum, Quam vim

trumq;

etiam conceffit Gregor.

E

XIIL Tribus votis fimplicibus, qua

emittunt Patres Societatis po

ftbiennium fui Novitiatüs ut patet

ex Bulla afcendente Domino,

Refp, , Cognatio triplex eft; alia carnalis,

alia fpirituali's, alia

Sl

legali

M

; dum

R

efp. 6. Cognatio

carnalis, qu& etiam confanguinitas dici-

Itquo

tur, eít vinculum mora

leperfonarum ab eodem propinquo fti-

fl Vi«

E

pite defcendentium carna

li propagatione contra&um. — Dici-

fe l-

tur 1. Vinculum morale, id eft radix amoris mutui & reverentia

97

invicem debita; di&tatenim reGa ratio , ut qui ex eodem fan-

Dicitur 2,

Lt t&v&"

guine funt nati, invicem ament & revereantur.

Yolu-

Perfonarum , ad differentiam brutorum , qua etfiab eodem fti-

(gutt-

pite procedant,

non dicuntur confanguinea, quia non conjun-

id eff

ad amicitiae unitatem,

Dicitur3 44b eodem [lipite pro-

35 hd-

guntm*

pinquo 5 qu

ia non fufficit ftipes remotus valde , alias effemus

Mi*

omnescogn

ati & confanguinei dicendi, eo quod ab uno Adamo

TAtUS,

defcendamus,

Dicitur 4. Cárnali propagatione contratium , ut

indicetut debere confanguineos procedere per carnalem propa-

(itig-

gationem ;ideó inter Evam &Adamummnon fuit confanguinitas,

etiamfi illa ab hujus offe formata fit : eft autem inter Chriftum

iye

& Mariam, quia heec miniftravit Chrifto materiamillam; quam

dey

Coeterze matresfiliis miniftrant, ubi

Ti

1

INoía1, Confanguinitas , five cognatio carna

lis numeratü-r

T^u

per ftipitem, per gradus & per lineas.

u

INofa 2. Stipes fivetruncus nil eft aliud,quàm illa perfonaà

citit

qua alize perfonze,de quarum cognatione traatur,defcendunt,

gfü'

& inqua conveniunt.

Linea eft confanguinearum perfonarum

ordinata feries, fiveeftordo eorum,qui ab eodem ftipite ordine

j gO.

oft

lius filius;alius nepos &c.

jne

.-defcendunt,in quo unusdicitqr Pater,a

Hh 2

gra-

244

DE $A4CR AM,ENXTI.S'.

-

ii

Hületeém IMrIeey

radus eft perfonarum fanguine jun&arum, fivc a

bäodem

trun.

eli

co defcendentium diftantia,

(ti

Noía3,Linearum alia eft afcendentium,alia defcendentium,

Linea defcendentium vocatur illa feries, cumà ftipite numera-

æqU«

mot

1nus deorfum ; afcendentium vocatur illa feries, cum ab inferio-

ribus numeramus furfum ad ftipitem ; item alia eft linea re&ta, a-

em

Linea re&ta eftordo per-

liaobliquafive transverfa & lateralis.

inpt

fonarum confanguinearum ab uno ftipite, quarüm una ab alia

f

q

nafcitur & defcendit; Lineaobliquafivelateraliseft ordo pet-

fonarumab eodem quidem ftipite defcendentium , ita tàmen ut

qui

jun

una non nafcatur ab alia, fed duae vel plures ex alia eadem : v. g.

duo fratres ex eodem Patre defcendunt , & ideó non (untin linea

qu

1€Ca , fed transverfa five laterali,item linearum alia eft equalis,

i

alia inzequalis.

Linea inzqualiseft, quomodo duz perfonse

$

non diftant equaliter ab eodem ftipite five trunco.. Exemplum,

£l

hepos eít in fecundo gradu, & Patruus eftin primo gradu refpe-

€£u ejusdem communis ftipitis,

Linea &qualis eft, cum duae

1no

His

b

perfonaeaequaliter diftant ab eodem ftipite, ut duo fratres.

;

x

pofitis.

-

hr

-Refp, 7.In ju

recanonico pro cbm

11

;

putandis gradibus confane

W

uinitatis dantur hee regulze..

Primaeft pro gradibus confang

uinitatisin linea re&ä; in linea

b

Íci

re&a tot numerandi funt gradus, quot numerantur perfonae de-

fcendentes und demptá, nempe primá five (tipite, in quo omnes

N

«onveniunt; ergo filius cum Patre eftin primo gradu,nepos cum

£l

Avoinfecundo. Etratio hujusregula eít,quia tot funt gradus,

UT

quot generaciones ; atqui inter Patrem & filium eft una genera-

&

tio, inter Avum & Nepotem duze, & ita deinceps,

pr

Secundaeft pregradibus confanguinitatis in línea tranfverfa

ht

zequali ; in linea transverfa, feu laterali zequali confinguinet in-

terfe diftant eodem graduquo eorum quilibet diftat in linea re-

o

"

b

bi

$533 ftipites ita fratres (unt cognatiin primo gradu, quia quilibet

corzum eft cum ftipitefive cum Patre communi in primo gradu

p

io-

li

iux;a prímamregulam, Ratiocít, quiailliintet fe diftant rat

ne

!Nä

1N $PECIE

245

i, VREBIDOEDROGER) conceoi

| fun,

ftare , quàm diftant

ne rr pitis, ergo non magis poffunt inter fe di

à ftipite,

:

l(

Tertiae

-

ft pro gradibus con(anguinitatis in linea transvería in-

mera

eequali ; inlinea transverfainaequali computandus eft gradusre-

tIfo-

motior à ftipite, & in eo gradu dicuntur efle confanguinei, Ex-

OT

Patruus cum fratris filio eft in fecundo gradu , & non

emplum.

(]e

inprimo ; quia licet ipfe fitin primo graducum communi ftipite,

TET

nimirum cum patre fuo, qui eft nepotis fui avus, tamen nepos

o pat

cum eodem ftipite eft in fecundo gradu; eftque ratio eadem,

Kf ut

qua in fecunda regula , quia ftipes eft ratio conjun&tionis & dis-

JV» g'

jun&ionis; ergo non poffunt inter fe magis convenire, quaná

|linei

quantum cum illo ftipite finguli conveniant; atqui fi proximior

li

ftipiti gradustraheretad fe alterum remotiorem, jam conían-

Áone

:guinei inter fe magis effent conjun&i,quàm cum ftipite finguli

JlUm,

«effent conjundi; ergo.

Pe/þel

Refp.8. Cognatio carna

lisfeu confanguinitatis dirimit Matri-

: dlïæ

. monium ufque ad quartum gradum inclufive, juxta concil.Late-

His

ranenfe. Cap.non debet de confanguinitate, Quod fialiqui inter

hos gradusfcienter Matrimonium contraxerint , debent. poftea

1afte

.in petitione difpenfationis hujus fcientiae facere mentionem

unde quia Trid. feff. 24. de Matrim. cap. ;j. Denegat omnem

lineà

fpem confequends difpenfationis ei, quiintra gradus prohibitos

ede-

Ícienter Matrimonium contrahit, difpenfatio ab eoobtenta erit

nfcs

invalida , fi di&ze fcientiae mentionem non fecerit ; nec refert,

quod di&am fcientiam ommittat exprimere ex ignorantia in-

a

(us,

vicibili, quialicet haec à culpa excufet, nequit tamen validare a-

&um, cuideeft aliquid effentiale, uthic contingit, cum talis ex-

u

. preffio fpe&et ad formam,& confequenter ad effentiam difpen-

à

ff

, fationis ipfins,

£

Refp.o. Cognitio fpiritualis eft propinquitas quarundamPer-

i

fonarum ex Ecclefiee ordinatione ortum habens ex Sacramento

be

baptismi & confirmationis, . Hxeccognatio dirimit Matrimoni-

7

uminter baptizantem &baptizatum,& hujusPatrem &Matrem,

)u

iiem inter fufceptorem & fufceptum

,& hujusPatrem &Matresm,

K

Hh3

[72

uÀ

246

'mz S'ACRAMENTIS,V,

g t

angexa

Refp. Io.yCognati;o legalis,eft propinquitas pärfonarum,pm«

abilit

veniens ex adoptione perfecta, (quafcilicet perfona extranea af-

omni l

fumiturin filium, vel nepotem, ita ut tranfeat in poteítatem ad-

tem t

optantis ; eique fuccedat, vel tanquam hzres neceffarius ex te-

ftamento in quarta parte, vel tanquamfilius ab inteftatoin to-

Stcpha

M

tum) eaque dirimit Matrimonium ufque ad quartum gradum

Inter adoptantem & adoptatum, ejusque defcendentes,

copula

cogno

Refp. 11. Affinitas confanguinitati affinis eft propinquitas

qunei

perfonarum proveniens ex carnali copula , five haec fit licita, five

5l

illicita ; porró affinitasorta ex copulalicita dirimit Matrimoni-

m

'um ficut confanguinitas nempe ufq;ad quartum gradum inclu-

dem,

five.

Si veró copula fit illicita, fiveinter non conjun&os Ma-

fionfa

trimonio inter fe, folum illud dirimit ufque ad gradum fecun-

dum,ita determinavit Trident. Hihnc fi

itius fornicetur cum

[

ellcnt,

Caja , inhabilis fit ad contrahendum Matrimonium cum Cajae

TOA

Matre, avia, forore, & fororis filiabus, ^His pariformiter dic,

confa

conjugem folüm privari jure petendi debitum eb adulterium

Ti

cum confanguineis conjugis ufquead fecundum gradum inclufi-

ve.

Sed hic

lia

diqui

^ Queres.An qui contraxit affinitatem cum fcientia juris & fadti,

fedcumignorantia poena non petendi debitum, illam incurrat?

trz;q

Q

Refp, Cum magnis Theologis negative, Ratio eft; Tum quia

Hio C

poena ignorantia excufatab incurrenda excommunicatione , a-

liisq; cenfuris,ut fupra probavi in articulo de cenfuris;ergo & ex-

at

dens,

cufabit abincurrenda hacpoena. Tum quia poenz quantitas de-

betproportionari quantitati delicti juxta cap. faelicis de poenit. in

Bieitt

P

'6. Sed minus delictum eft, & minor contemptuslegis,quando

frangiturlex continens graves poenas, poenis ignoratis, quam iís

pedm

Tüm r

cognitis; ergo,

Addo ego cum pluribusaliis , eandem poenam

&Cqi

fion incurri,quam diu eft occultus & incognitus illeinceftus con-

jugi. Haec à confetfario diligenter retinenda funt, cum fint gene-

Citr

lr

'ralianonfolüm pro cenfuris & irregularitate (pro quibus vide

Dianam part. 11. TraGt 4, refol. 4, ubi dicit, excufari ab excom-

funta

TiusT

tunicatione non tantüm eum, qui ignorat tali a&tuicffe eam

anne-

Atte

IN SPECIE.

f

247

aR

anRexam, fed etiam eum, qui id quidem fcit abfoluté, fed incul-

Wsbro.

ha af-

abiliter oblitus eft, dum a&um illum committebat;) fed pro

temy.

omni posnaimpofita ob delictum,nifi legis lator exprefferit men-

tem füam effe;ut etiamignorantes ftatutam poenamluant. lt

S CX [

E

dUin to-

Stephanus àS, Paulo.

- Sednunquididem

dicendum eft de ignorante affinítatem ex

um

copulaillicita contra&am, ita ut ille, qui cum tali ignorantia

cognoviffet Claram v. g. poftea adhuc poffet inire Matrimonium

JiDtpgis

Icita vt

cum ejus forore? affirmantaliqui apud Burghaber centur.2. cafü

trimori.

$4. & mea quídem opinione fatis probabiliter ob rationem peti-

tam à conditionelegis poenalis, Negat tamen Burghaber ibi-

mindi

&osMs-

dem.

Ratioeft, quia impedimenta dirimentia Matrimonium

nonfunttantum impofita ut poenz , fed praecipué ut inhabilita-

m fecine

Ut Cs

tes, quatenus ab iis, qui per copulam carnalem una caro fa&ti

effent, talis reverentia & pietas erga fanguinem haberetur, ut

um G2

neuterillorum fine difpenfatione poffecinireMatrimonium cum

ytet Qit,

N

«onfanguineis alterius,

dterium

Interím ad cognofcendos gradus affinitatis heec datur regu-

pindul-

Ia ; ut pofita copula carnali inter virum & faeminam, quo gradu

aliquis víro confanguineus eft, eodem fitaffinis mulieri; & écon-

s ag

ncurat?

tra;quare licetomnes confanguinei viri contrahant affinitatem

cum uxore ejus & viciffim ; tamen confanguinei viri & uxoris

unquii

fofte, 4«

non contrahunt affinitatemad fe invicem, unde patet, quód

affinitas non pariíat affinitatem aliam , nifiaffinitatem per acci-

00 F

dens, five quod confanguinei viri non fiant affines confangui-

xitas de*

fieis uxoris fed foli uxori &c,

poem't in

Porró affinitas per accidens nullum prabet Matrímonio ítm-

;,quan,/

pedimentum ; nafciturautem hacaffinitas inter perfonas , qua-

quami

rum neutra per copulam carnalem prabuit caufam affinitati ; &

ia

H'l Áj COn"

hzec affinitas effe poteft inter virgines & perfonasomnis copulae

—

carnalis expertes v. g. fi Titius & Cajainterfe carnaliter copulen-

tgent

tur ; confanguinei Titii funtaffines Cajae, & confanguinei Cajee

yus yr

fiunt affines Titii, Sed haecaffinitas non impedit, quin Sempro-

exit

nius Titii frater ducat quancung; confanguineamCajae, v.g, Cajae

p

4nne-

Coll;ige

"Maþrem,Sqrorem,Aviam,ne*pterïx. Ex di&is

248

MH woecnem a

"

.DE $ACRAMENT!S.

"Collige. 1. Is

qui fornicatuseft, cum forore f ponfgä fuæ 3 cüm

prone

neutra poteft validécontrahere, citra difpenfationem » imónee

Semp

cum earum confobrina, vel matertera,

D

t1fi0fi

of

Collige 2.Duo fratres germani poffünt ducere duas forores

germanas ; item Pater Sponfi poteft ducere Matrem velFiliata

T

Sponfz ; iten: Sempronius Cajae privignus poteft ducere Cajae

Gradi

Noverca Matrem,Sororem, Filiam; item Titius poteft fuccesfi-

quitat

vé ducere Annam & Catharinam , quae fuerunt uxores Petri &

tur&

auli Fratrum ; item Titius, qui duxerat fororem Caji, poteft

eftal

poft mortem Caji, ejusque fororis, ducere Bertam uxorem Caji.

dulet

fratri

«. Quzres. Quid fa&o opüs fit, fi vir & mulier Matrimonium

inituri timeant, neimpediniento confanguinitatis aut affinitatis

Ti

teneantur ? Refp. Inprimisinquiratur, utrum inter eos fanguinis

gertma

conjun&tiointercedat, Siaffirment; infpiciatur arbor confan-

j

BA

guinitatis , & confideretur utrum à communi ftipite &qualiter

!

diftent, an inzequaliter,

Si aqualiter ; quot gradibus fi-

fatf,

ve generationibus diftant à communi ftipite , totidem di-

T

fimy

ftaht inter fe; Si insequaliter 5 tot gradibus diftant inter

fe , quod diftat perfona remotior' à ftipite,

gi quatuor aut

Toatti

paucioribus diftent ; contrahere non poffunt.

Si quinque aut

$

pluribus;nullum interilloseftconfanguinitatisimpedimentum,

Cum,

Quodfi refpondeant, non effe interipfos fanguinis conjun-

eum &

Gionem, fed tantum affinitatem, inquiratur, utrum fuerint alí-

Quimy

quando in Matrimonio.

Si negent, nullum inter eos poteft ef-

ao

Íeimpedimentum affinitatis, Si affirment, infpiciatur matri-

tum

monium,quod v.g.Titius inivit cum Cajajam defun&a. Quód fi

Tt

Berta, quam Titius vult dücere infecundam uxorem,confangui-

D

neà fuerit Cajaedefun&ze in quarto, tertio aut fecundo aut pri-

prony

mo gradu, à Titio absque difpenfatione duci non poteft, quia in-

&dhüc)

ter Titium &Bertam eft impedimentum affinitatis; (iautemDBer«

lbt

ta fuerit Cajae defun&ze confanguinea in quinto,fexto, aut fepti-

Tnatrim

mo gradu, nullum eft interillos Matrimonii impedimentum,

Nil

Quod fiinter Titium & Bertam affinitas:orta fuerit ex copula

]us fiec

camSem-

illggitima, v.g.-quia Titius gogïovit Berte confanguin:

Ulmom

^ prone-

hia

v

19

: Cüm

pmhäam*, tun€ vidbätü;r,'quoto-confanguinitatis gradu Berta

fieó

Sempronium attingat ; i primóaut fecundo, Matrimonium ini-

rinon poteft ; fi te

I

D

foores

'tío, quarto, aut alio remotiore gradu , Matri-

"monium licité & validé contrahere poffunt.

lliam

^ "fandem pro pleniffima hujus doGrinz intelligentia obferva.

u

Gradus affinitatis numerandi funt conformiter penes propin-

üccesl-

quitatem confanguinitatis inter eam, quae carnaliter cognof(ci-

Petri&

tur & ejus confinguineos; in eodem namque gradu, quo haec

, potelt

'eftalicui confanguinea, fit ipfe cognofcens eidem aflinis : ic qui

m ij

habet copulam cum Cathariha, e(t ejus parentibus , prolibus,

otium

fratribus acfororibusaffinisin primo gradu 5 quia ipfa eft iisdeim

finitatis

in príimo gradu confanguinea 5 deinde fit avunculis & cognatis

fnguinis

germanis ejusdem affinis infecundogradu. Et ita ccnfequen.telf.

Confatt-

Sinecdum poff[is capere , pete intelledtüm à Deo,

*

.

-

*

»

.

D

»

H

je

|

imi

dir

aiter

V Refp. 12.

-

:

1

E

latrimonium

4

RR pl ee

folej: jafï;;g-

bvs f

ICYE m

4

em d*

Primum,

dum maritus cum ali;i confpiratin morteém tixoris,

t intet

fi mors ex confpirationefequatur , non

0or aut

matrimcnium contrahere.

E.

pöiï'um hi ;v;lulid*e inter fe

que qut

- Secundum eft,dum maritus occidit uXorem;ïut contrahat

ientumt

cum alia,.cum quaantea commifit adulterium; quod crimen

onjufte

eum facitinhabilem ad cóntrahendum matrimonium cum ea4,

ríntali«

quamvis adulteraignoret ejus crimen, modó ipfr notum fi ejus

yettel-

adulterium, five eum, cum quo habebat copulam , effe uxora-

matti

tum.

ubl

Tertiumimpedimentum criminiseft, quando adulter pro-

mittit adulterze Matrimonium poft mortem fuz uxoris, fi haec

fngui

Ut ]f

promiflio abilla acceptetur: vel fi per verba de praefenti, uxore

quim-

adhuc vivente, adulterantes interíe matrimonium contrahant,

qbete

debetautem & in hoc cafu notum effe adulterium utrique , alias

ifepti"

matrimonium valebit poítea contra&um.

Ut

Nihilominus docent aliqui, Maritum interfetta uxore,in cu-

copt

j

jusnecem cum adultera confpiraverat, adhuc inirevalidum ma-

ml

trimonium cum ei,fi habeatignorantiam invincibilem impedi-

i

li

menti

2f0

DE SACRAMENTISL

- ssts

menti dirimentis, Ratio eft, quia dittum impedimentumab

fiadhuc:

Eccefia impofitumeftin poenam deli&ti ; atqui poenze juxta Sarr-

abfentia

chez & alios nonincurruntur.ab iis, qui eas invincibiliter igno-

potelbn

rant. Ergo. Major patet;quia impedimentum hoc vocatur

criminis, criminiautem poenaftatuitur, Aliitamenadhuc ne-

títi.cap.

Cormmt

ant,matrimonium hoc effe validum;, quod videtur probabilis,

Dkef, David commifit adulterium cunm Bethfabea , & poft

præfenti

funcioa

interfe&to hujus viro duxitillam in uxorem ; ergo adulterium &

difante,

homicidium in tali cafunon faciuntirritum Matrimonium,zefy,

Mj

Nonfaciuncirritum jure natural&aut divino , fed tantüm eccle-

fiatico ; hocautem jure non tenebatur David,

^

e

X

n

perpaa

dit inter fi-

quiaeist

Rejp. 15. Cultüs difparitas hic eft ea, quae interce

$24

delem feu baptizatum , & infidelem non baptizatum , inter quos

tumin

non poteít valideinire matrimonium,

ad quai

. Kefp. 14. Vis impedit ac dirimit matrimonium , quatenus

(atümn

obftatlegitimo confenfui , qui ad Matrímonium requiritur, LIn-

M.

de fi pervim & metum extorqueantur fola externa verba finein-

non hat

teriori confenfu ; cunc jure traturze nullurs e(t matrimonium ;

fupplei

fiautem per vim & metum extorqueatur etiam interior confen-

& quiy

fus;tuncdiftinguo, Si metus fit levis, qui non cadit i conftan-

dLitt0

tem virum ,nonimpedit matrimonium; fiautem ü: gravis,im-

Quicont

cdit & dirimitmatrimonium jute ecciefiaftico.

-

Auüme

Reff. 1. Raptus mulieris irritat Matrimonium raptoris c

-Um

M.

rapta , nifi haec conftituatur inloco libero ; ibique confentiat i

OT

raptorem:quo confenfupofito poterit raptor eam in uxorem du-

Confifhi

cere. Ubi adverte,raptorem,five raptatm ducat, five non,effeipfo

Cum]

jure excommurricatum, & cogendum;ut raptam dotet juxta illi-

us5 conditionem ex Trid fefl, 24. de matrim.c, 6, requiriturta-

Datilic.

Rt[' .

menradhacomnia ,uteam rapucrit, animo cumilla contrahen-

Ottafit

di Matrimonium. UtdocetStcphnus à fantto Paulo, -

l

Omte &

Reff. 16. Ligamem figni&cat vinculum prioris matrimonii

lum tní

fiverati fiveconfümmatr, quo durante jure divino invalidum

Mittefpe

eítíecundum: Matrimorium. . Unde fi.quis ex fecunco Matri-

tradition

xaenio fufcepiffet prolem, teneretur tamem ad. priores redire,

1a&-

) tmditiom

2j

—ä

IN SPECIB

tttomab

hadhuc viveret, Hicfolet diífputari, an mulierob diuturnam

IUxtt San.

fer fmo-

abfentiam mariti poffitcum alio contrahere, Refpondeo, non

potetft, nifi habeat certitudinem moralem de morte abfentis ma.

: Vocr

Certitudo autem moralís

huc fj

riti, cap. Dominus, de fec, nuptiis.

'abilis,

communiter nonhabetur nifi per nuncium fide dignüm.cam. in

praefentia de fpon(al, velnifi fint tanta mortis indicia , ut certo

5 oft

Wtb r

nunciozquivaleant, Nequevero fufficit fama & rumor,five ex

diftante, five ex propinquoloco, nifi ea fit multorum diuturna,

wl

Um etde-

Kefp. 17. lmpedimentum publicse honeftatis contrahitur z.

per fponfalia valida, & dirimit matrimonium fponfi cum confan-

guineisfponfzinprimogradu,& econtra, itaomnesex Trid,

j inter f-

Setf, 24. cap.3, dematrim. Contrahitur 2. per matrimonium ra-

Íhter quos

tum inter maritum & confanguineosuxoris , & econtfaà, ufque

adquartum gradum inclufive, proutdittum eft de Matrimonio

T

confíummato ratione affinitatis,

titüt, Ut

Re[p. 18. /Etas deficicnsàjure ecclefiaftico (id eft, fi mafculus

a finein«

nonhabeat 14. vel faemina i2. annos,nifi forté malitia zetatem

moeniüm;

fuppleat, five nifi adfit & dolicapacitas, & potentia ad copulam ;

o Corfete

de quibus judicium relinquitur penes prudentes) ctiam dirimit

f conftat

Matrimonium. Similiteramentia matrimonmum dirimit, fi dum

tajissitte

quiscontraxit, ita fibi praefens non fuerit

, ut potuerit p'ræ&arc

verum confenfum; aliàs non.

Xtorís um

Réfp. 19 Etiam clandeftinitasdirimitmatrimonium, ubi con-

Yentiat if

cilium Tridentinum eft receptum, | Porró Clandeftinitas haec

xorem d-

confiftit in eo, quód aliter contrahatur matrimonium , quam

m,cffeip fO

coramParocho, velalio Sacerdote, de ipfius Parochi , vel ordi-

x u

narii licentia, & duobus minimüm teftibus.

oititut

Refp. 20.Impotentia co&undi perpetua , ex quacunque caufa

intde

ortafit,fi precedat Matrimonium , irritat illud jure naturae vel

omne & refpe&u cujuscunque perfonze, fi fit abfoluta ; ver cer-

;gmmOnïi

tum tantum, & refpedtualicujus tantüim determinatze perfonze,

;/uraü'»wm

fifit refpe&tiva, Ratio eft, quia Matrimonium confiftitin mutua

) Mu

traditionecorporum phyficéaptorum adgenerationem, five in

Ü fedih

traditione poteftatis corporis ad copulam conjugalem:hancauté

[ad*

12

po-

2f2

| DE .S'ACR AMENTIS

[ d

oteftatem ,irïnpoit:chis, ndäxpotcit tradere, Wcum eam non ha-

P

'cat.

Dixi 1.

; jïtpe,rpäf'u?' : quaïï's eft, quae. nulla arte, faltem fine

notabili aut probabili-periculo corporis tolli poteft.. In du-

bio autem perpetuitatis, concediturà jure triennium , ad expe-

riendum bona fide.Porró impotentia temporalis quzefine mira-

Iu

culo aut notabili periculo tolli poteft, non dirimit Matrimoniü,

f Ve

Werb,c

Dixi 2.Siantecedat:nam fi fubfequatur Matrimoniu »,non

irritat illud, etfiufum itaimpediat, utfoli contrattus, & ofcula

quiaie

N

liceant ; ;itra. periculum pollutionis,

Pont

QUAESTIO XX,

dif/?/)

lia ir

Quomodo /Matrimonium in-validum fit recvalidandum ?

du

l

Refp.1 Si fuit invalidum propter confenfum fi&um, vel gra-

vimetu extortum, fiveex una, five exutraque parte, poteftreva-

teít;;

tidari per quódeunquéfignum veri & noviconfenfus, Ratio eft,

ergo,

ia fi altera tantüm parsfiGé contraxit, confenfus unius partis

tionJ

habitabiliter permanfit ; ergo accedentealterius con (b'n.fg.. reva-

Nuut

didatur.

fittef

üit propterim pedimenturm confi riguini-

. Refp.z.Siin validumf

voteft

tatis v. g. velaliud (imile occultum dirimens, turic eo per difpen-

!

fationem, velaliterfublato,atque ica perfonisad contrahendum

dimg

habilitatisrequiritur novus utriufque confenfus figno externo

3 CX

Yiafo

expreffus. Ratioeft, quia neutrius confenfus antiquus fuit le-

gitimus,

j

cum non caderet in legitimam materiam.

tur al

Re p

.Ut Matrimonium invalidum, quod coram teftibus &

quíin.

Parocho eft celebratum, revalidetur, non opus eft deriuo coram:

etim,

Parocho & teftibus iniri , fi impedimentum fit occultum : fécus

pubhq

&t notum: Ratioeft , quia prius Matrimoniun praefumptio-

,

*

TUREU

me Ecclefig cenfetur vali

dum , non aut-cg;f

HU

AU!-Q(

quiain

. funtib

QUE

ml

BO

253

pden

0 h-

QUUZST -IAO XX,

en(ine

In à

[

am caufam poffit dif;;en]afi iä iampe-

Aquo j Ef obqu

diónentis MAfYIMmonii ?

lerpe-

1ett2-

Rejþ, n Paþa non poteft difpenfare inimpedimentisjure natu-

mof,

rze, vel divino dirimentibus, nifi ex fpeciali conceffione : in iis

Ua

veró, quzjure ecclefiaftico dirimunt, poteft, . Ratio prioris eft,

X olul;

quia interior noh difpenfatinlegefuperioris : nec homoin lege

matür&.: Addidi tamen : nifi ex fpeciali conceffione : quia fic

Pontifex (non tamen Epifcopus) poteft matrimonium ratum

«

diffolvere ex

jufta caufa, | Ratio pofterioriseft, quia Pontifex

talía impedimenta ind

H

In?

ucit: ergo etiam pote&-tolleæ, & quidem

jureordinario folus.

a en-

Dices. Summus Pontifex in ;ïüredivänoþdifpenfatore non po-

telHeve-

teft ; fed jusdivinium eft, ut Matrimonium ratum fi

t infolubile,

tio d

€rgo.

Refp. Diftinguo Maj. Pontifex in jure div

ino difpenfare

s pattis

non poteft, fi difpen(atio conducat ad Ecclefi

& emolumentum ;

If tevée

Nego.fi non conducat, Concedo.

» jusdivinum eft ,utvota & iu-

ryamenta fervv«f:n;tu;; & ta.m.envin hisfummus Pontifex difpenfare

frus

poteft.

Refp.2.Extraordinaria þ—'oöefïäsdif p

erdifpett

enfandi ín preedi&is impe-

ihetidum

dimentis , faltem poft contrattum bona fide Matrimonium , eti-

exteo

am conceditur Epiícopis , quotiesid neceffe e(t ad vit

anda gra-

x fuit le-

via fcandala, infamiam, vel aliud grave damn

um , nec facilis da-

tur aditus ad Papam ob diftantiam loci,

debet tamen im

vel paupertatem eorum,

reftibus?

qui indigent difpenfatione,

pedimentum,in quo

yo conm

etiam,ut ficdifpenfat Epifcopus,effe fecr

etum,fivenonconfiare

publice:pro quo vide Trid. Seff. 24. cap.

$. debent item, ut infi-

nuatum eft, conjuges bona fide contraxiffe , vel (altem alter eo-

o

rum, ut ex communi DoCGorum fententi

3 docet Stephanus à S;

Paulo.contra Henriquex & alios,

Dico vel

Jaltem alter eorum;

quiainnocentem gravarenon debetal

'ä

iena malitia 5 quod verà

antiis Epifcopi habeant hanc potefta-

,. *

ftantibus d1 &is circumft.

li 3

]v qu

l

L€is

214

DE ;AC—RJJMENTIS |

D. n

ss ht

tem, eft, quia non videtur credibile, füummum Pontificem pro

tunc velle fibi foli reverfare difpenfationem: ob quam caufam

turun

etiam id poffe Epifcopum ex urgentiffima caufa, antequam fit

fh'ue.r1

contractum matrimonium, docet Sanchez lib, 8, Difp. 12. quem

i eod

plurimi afiifequuntur. — Similis neceffitas videtur effe , fi quis

detic

morti proximus ad legitimandos liberos, vel ad reftaurandum

honorem, vel probono, aut com pofitione magnz litis,velit ma-

Q

eju5!

trimonium contrahere, obítet autem impedimentum dirimens,

vetbo

nec poffit adiri Pontifex, aut ejuslegatus, tüncpoteft Epifcopus

[

inifto cafu difpenfare,imó juxta fententiam plurium poteft Epif-

facil

copus , atrimonio contrado, cum difpenfatione fubrepti-

tié obtenta , difpenfationem confirmare , fi crimen fubrep-

&du

tionis fit omnino occultum, nec facilé poffit adiri Papa, vel ti-

meatnur gravefcandalum, aut periculum peccati.

E

Refp. 3. Quoad caufas

]

juftas, ob quas Papa difpegfarc poteft,

€ommuniter à Do&toribus hze citantur,

C

Primaeft, dum obloci anguftiam, vel nimís amplam alicu-

jusfamiliam non reperitur ibi matrimonium aequale , nifi cum

perfona affini aut confanguinea : quod adhuc locum habet juxta

Vq'uare

Vr

Wiggers, Dianam & alios apud Gobat in Alphab. Martrim. part,

Yi

1. cafu 23. num, 650, licet reperiantur duoant tres parís condi-

fenet

tionis. Item id habetlocum intuitu mulieris,licetin circumvici-

prism

nis locis multi inveniantur paris conditicnis: quia moleftum eft

!

teut

mulierirelinquendo fios, nuptías extra fuum oppidum, etiam

inloco vincino quzrere. Ubi nota ad hoc, ut aliqui dicantur pa-

Gamen

femi

ris conditionis, requiri, utíe mutuó aequent nobilitate, & divi-

tiis, acut non fit magna differentia in aetate,in indole, & in mo-

14gi

prater

ribus; item ut neutra pars fit altera magis gravata prolibus ex

pravio conjugio,

fitque

Secunda caufa eft compofitio, & pax inter confanguíneos

endm

Di

velaffines, qui cum fcandalo diuiin lite fuerunt.

Tertia caufa eft paupertas maximé in foemina , dum fcilicet

ad

haecnonpoteft obtinere dotem, ut nubat alteri aequali huic ; quí

paratus eft illam fine dote ducere : quod locum habet, quam-

vi$

IN $PECIE .

2$

Ra l

vis habeat parenites aut cogriatos, à quibus multa fperet in fu-

ITl pro

Qu2m

turum, fi nihileminus modó nolinteam competente dote in-

UaMit

ftruere,

uarta cau

fa difpenfationïs eft confervatïo illuftris familiae

UER

"]

hus

íneodem fan

^

k

8

-

uine: vel ;etïgfm ämp-lifiimarum divitiarum in ea-

indm

dem cogrüatiorie.

uinta caufa

difpenfationís eft excellentía merítorum e-

lt

irimts,

ejus, qui difpenfationem petit, vel pro quo petitur, Ita Baffzeus

verbo Aatrimonium cap. 9. num, s. fübdens in cafu, quo unica

i Copts

eftEpif

«aufa non eft fufficiens, multas fimul jun&tas poffe fufficere, adde

faciliorem reddi obtentionemi difpenfationis, fi filia excedat vi-

übrepti

fübrep-

geüm'um quintum annum iri zetate,

, vilti

QUZSTIO XXL

t potel

»

| Quid dicendum de c.&zjz( fequenti,

m li

! Cajesnegat fe vere cónfetififfein Matrímonium cum Agnes

te, feque affe&tu Matrimeniali cum ea unquam confuümmaffe :

nit cum

quare reli&a Agnete ducit Catharinam ; Agnes veró ducit Ti-

j

ecguxa

tum.

jm. patt,

.R

efp.Si Cajüs fitcertus de Verïmte utriusque fuze negationis,

is condi-

ynvice

tenéturremanere cum Catharina vera fua uxore , utpote cum

riusmatrimoniumiabfolute fuerit nullum ; at debebit Agneti

flum elt

refarcire damria,quae patiturratione praeteritae fi&tionis; interea

y,etitim

tamen terietur Agnes recedere à Titio ob moralem certitudi-

fttür pie

|

nem de valorefui priorisconjugii: & confequenter etíam Tititis

d-

ab Agnete, fi intelligat eam nuptam fuiffe Cajo, nihil alleganti

ETE

praterfiionem,Nec illi Cajus titulo juftitíae eftobftri£tus,cum

Jibus i

neque vi, neque fraude, aut confilio; illuni induxerit

erndam Ágnetem.

'avd aggigi.

fi

s

Dices. €)uid

ijudex Eccle(ïafïi'cus urgeat Cajum , ut redeag

,. &d Aguetem ? debet potius ex communication

x

em fü-

1 fCiüCCF

L

ftinere , vel in alias regíones extergas.

yics Q

Wgere,

"

7

fíá

CLUE

FTT

.DE SACRAMENTIS

——**

W

QuUASTIO XX

eralio

]ium &

Qui4 dzcendum de cafu /equentzï

prædxg

&j

l'onamus,quod Titius, po&qmm fponfaha cum Berta coti-

didam

traxit;cum illius forore mátrimonium de prafenti contrahat;

quid fiet? nam quatenus validé cum:Berta fponfalia contraxit,

Qomo

trahen

non poteft cum illiusforore validé matrimonium inire , propter

eft lx

impedimentum publicee honeftatis, .

Quatenus veró cum foro-

Cem

re Matrimonium contraxit, non poteft propter idem 1mped1-

mentum ipfi Bertze nubere ; qmd ergo faciet Titius?

&cpl

' Refp, Cumdiftin&ione; namvel Tmus Matrimonium con-

WRR

Si non confummavit ;

f0j

fummavit cum forore Bertae, vel non,

tenetur fidem fervare Bertae; & cum éá contrahere; Matumo-

fpíopo

comp:

nium enim cum forore Bertae initum, non potuit inferre i impe-

Vg

dimentum pubhcæ honeftátis ditíimens fponfalia praecedentia,

quin potius vi fponfaliorum præccdentxum—matumomum fub-

-t

fequens nullius eft valoris,

Si autem Titius Matrlmomum confummawt, cum neutm

potett effe validum Matrimonium.

Non cum Berta ipía, quia

jam afämtatcm, quz eft impedimentum dirimens , cum eaicon-

traxit, obcopulam quam habuit cum foroxeilliusut neque cum

Tstíoni

viüm;

forore Bertae, propter 1mped1mentum publica honeftatis, ex

Terisa

fponfalibus cum Berta initis, ortum. :

-Quareutmatrimonium

Titii cum forore Bertzeinitum fit validum , impetranda eft di-

teperi

Ti

fpenfatio , & mutuus utrinque confenfus renovandus mtenm

tenebxtur Titius cum Berta tranfi igere de damno,

Tidew

iíge

fü Ute

^"QUuZESTIÓ. xxm

Poteritae contral)z Ztà trzmomum cum dub:tdfur de

Tatur,

coufanguinitate volentáum aontm/yere ?

l'Cl,)faf

Adhancquaeftionem dilucidandam pono .hunc cafum, Pe-

quódy

trus perannos plures illicité cognovit Bertam conjugatam , quo

dileno ]

t;emponc Bertagenuit filiam; eodem fere tempore idem

Petrus

COntine

ex alío

1N SPECIE.

z

4$7

Ra

ex äliö þ;ncubitu (zepius repetito cumalia conjugata , dubitat fi-

lium ex eanatum effe fuum ; quaritur,

an hicfilius ducere poflit

pradictam filiam Bertaze?

Refb. FaCta fufficienti

QWW

diligentia poteühïcüüus ducere prae-

tratg

di&am filiam Berta fine difpenfatione in cauía impedimenti di-

&o modo dubii.Ratio eft, quia poffeffio ftat.pro libertatead con-

VE2

Dtopte

trahendum, nullusque fua poffeffione fine certo jure fpoliandus

míog-

eft; ItaSanchezin fele&, Difp. 43.n.44. qum fequitur Burghaber

l

imped:

Centur.2.Cafu roc.ejusq; fententiam confirmat ex cap.laudabili

& cap fin, de frigidis, ubi ftatuitur , dubium de potentia naturali

nonteneri ad tutiorem partem , feu abftinentiam à matrimo-

umcon;

Ynavit;

nio; quia fcilicet habet jus ad contrahendum,& in dubio ftat pro

lattimo«

ipfo poffeffio, ergo &c, à pari.De hoc dubio tamen monenda etfet

compars,necontra fuam v

:

t impe

:

N

oluntatem exponatur periculo gra-

&l

vium damnor um,

ya -

usl w

| neutti

Quid dicendum de cafu kquenti?

fi, quia

uidam Parochus convenit cum fponfis de certadie copu-

1ea.coft-

lationis, fed ante hanc peregréabiittransaliquem magnum flu-

que um

vium ; dicto die adfunt fponfi cum hofpitibus invitatis,ignari iti-

(tatis, 6X

neris aParocho fufcepti : abeft Parochus, neque poteft propter

mioniuri

repentinam aquarum eluvionem adeffe : fponfi accedunt vici-

i elt d*

numParochum;quifine mora aftitit & copulavit,quaeritur an và-

interi

lidé? RefpondetStephanus à S.Paulo ex Gobat negative, & bené,

Ratio eít, quia confideratis przecife circumftantiis , illis notr ad-

fuitlicentia etiam tacita Parochi,velfi adfuit, adfuit modo inuti-

li. Quodabfoluté non adfuerit, probatur inde, quod necexpri-

n

matur, nec adferatur ulla circumftantia , ex qua judicari poffit;

re ipfafuiffe conceffam, plus enim exallatisnon colligitur, quata

quód proprius Parochus ita fuerit difpofitus, ut certo dediffet ifti

i, -

alieno licentiàm, fi in mentem veniffet : at heec difpofitio non

Mmæw

continet tacitam licentiam, quae p;ndet ab aliquo a&u p

ofitivo

:m[)etfuï

conce-

ib

757 5 RRM 507 -

2535

DE $ACR AMENTIS.

p t

&bncedentis-. Nec refert , quod forte ille proprius Pavrochus

Theol

fieratt

dixerit intrafe, vel etiana verbis externis :O utinam illi fonfi ita

fapiant, ul accedant quemcungue Parochumcvincinum, quammibipra-

fadilio

copia

£um foret ; quia tunc quidem fuiffet data tacita licentia, fed modo

inutili & inefficaci : ut enim hane quis concedat efhicaciter, de-

ttex

bet fuam concedendi facultatem exprimere figno externo, &

gehut

6n

fi

manifeftare alteri mediaté velimmediaté ; quae omnia tefte Ste-

phano à S. Paulo ex variis DD. probanturapud di&turm Gobat,

valios

Quodfitamenillealienus vicinus Parochus fuiffet alias folitus

denti

S

conjungere in abfentia fui vicini Parochi fubditos ipfias,valuiffet

vtique ejusaffiftentia in cafu pofito ; tunc enim interveniffet ta-

F

W

cita licentia , prout cum Gobat & aliis bene notat Stephanus à

detS

fPu 8»., Dllb. 3. :

SQ lfgul'q Tra.&. s.Di

Taro

QuzsTIO'xxv.

Dir

AAn euntes ad locum , ubi non e[f receptum Tridentinum,

quiq

]

ibi valide comtrabaut Matsrimoniue clandeffine ?

pati

Re[p.Affirmativé;Ratio eft;quia peregrini à domicilio abfen-

frpu

tes, non tenentur legibus illius, fi contrariae vigeant in loco,

qtia

in quo degunt. lmo Lothus tefte Stephano à S, Paulo loc,

Dicet

cis. dub. 4. n. 37. docet id verum etfe, etfi eo finecant, ut poffint

]. ;

ibiliberécontrahere absque Parocho & teftibus, pro quo tefte

mf

eodem citat feptem probatos Authores. Acratioipfius eft,quia

tales füo jure utuntutur ;ac mala eorum intentio conferre qui-

P

dem poteft ad committendum peccatum ,nom tamen ad annul-

landum attum , cum intentio maneat in mente , nec influat in

opusexternum. . Itaille, & tefte eodemS. Antentus, qui infu-

h

er vult; idfiezi absque peccato, dire&t. Confeff. Tradt,

fe

4 ScQ, $. IN. 138

II, Difpzi.

tütun

HMIGESTIO XXVL

conft

t Matrimonium C landeflinum i avticulo morti: fit

validum ?

NT

m tafnen

ocn

| IR'ej.'þ-. Etfihoc communiter negent Do&ares; quida

-

"Theologi

IN SPECIE.

259

N—-—

Dex

»

"Itodg

*Yh

eölö,gï do&i &&eleöres affirmant, ut fi v.g quislethaliter vul-

f0f |

neratus habens concubinam,ut filios reddatlegitimos , & paret

tti (II'gm.

faciliorem viamadfalutem ,clandeftiné cum illa contrahit, quia

twdo

copia Parochi ac Teftium haberi non poteft ; tunc enim ex aequi-

iter, d

tate & Epikeja cenfetur decrétum Tritentini non comprehende-

n0, &

rehunccafum. itatefteStephanoàS. Paulo docentSoto, &à

tfle t«

Gratlis apud Lothum, Interim ut dixi alii comníiuniter negantid

1 Cobat,

validé fieri poffe, loquor autem de perfonis degentibus, ubi Tri-

ts folitus

dentinumeft receptum.

valuidfet

. Sed quid facient illae perfonze, quae diuig concubinatu vixe-

niffet 2«

runt,omnibusexiftimantibus illaseffe matrimonio jun&as;fi ve-

hanusa

lint refipifcereita fecretó , ut & ipfum Parochum lateat? Refpon-

detStephanusàS, Paulo, N. 38.circa finem , poffe in tali cafuá

Parocho impetrari facultatem , ut ipfe confeffarius agat vices

Parochi:quo cafu affümi poffunt duo teftes ignoti vel Religiofi,

n

qui jurent feremfecretiffimamfemper habituros , & itanullum

patienturincommodum.

Queres, Anmatrimoniumà peccato mortali excufet tattus

io abfett-

impudicos inter Conjuges non copulandi, fed folius voluptatis

in l,

lo loc,

gratia inftitutos? affirmat Layman lib, 1. Tra&, 3. cap. 6. N. 14.

Dicens itadoceri juxtacommuniorem fententiam apud Sanchez

tpollint

lib. g. de Matrim. Difp. 44. n. z1, & fequenti, Intellige ta-

Uo telle

meh fi abfit pollutionis periculum,

«f quia

rie qti-

Proponuntur CanonesConcilii Tridentiniex

d annui-

.Seff, 24, de Sacramento Matrimonii,

1Hu-:3

t

»

Canon 1.

v - |

T quis dixerit,Matrimon

ium non effe veré & proprié unum ex

feptem legis Evangelice Sacramentis,áChriftoDomino infti-

tutum, fedab Hominibus in Ecclefia inventum, neque gratiam

1f L !

conferre ; anathema fit.

upl

Canon 1I .

Si quis dixerit,licere Chriftianis plures fimul habereuxores, &

&

bitum; anathema fit.

Thwlogt i

hoc x?ulla lege divina effe prohi

Kk 5

Canoä

J

266

DE SAC*RAMENTIS'.

m

i CiotRSARÉS

Canon Il

tatiot

anati

Siquis dixerit,eostantum confanguinitatis,& affinitatis gra-

dus, qui levitico exprimuntur, poffe impedire Matrimonium

«ontrahendum,& dirimere contractum, nec poffe Ecclefiam in

5

nonnulliseorum difpenfare , aut conftituere, utplures impedis«

ant & dirimant; anachema fit.

Mu

contt

Canon IF,

d

efta

Matt:

Si quis dixerit;Ecclefiam non potuiffe conftituere impedi.

!

QW

gnenta matrimonium dirimentia,vel in iis conftituendis erraffe;

anathema fit,

anatt

illà

Canon F.

Si quis dixerit propter haerefim , aut moleftam cohabitatio-

nem,aut affectatam abfentiam à conjuge;diflolvi poffe matrimo-

S

nii vinculum ; anathema fit,

w

Canon Fl

fiett

then

Siquis d-ïx&rït, Matrimonium ratum , non conf&mmatum,

er folemnem religionis profeflione

- alterius conjugum nos

dirimi ;anathema fit.

Can.mzr FiI,

tisat

Si quis dixerit, Ecclefiam errare, cura docuit, & docet, juxta

4"'"——

Qru.

EU

Evangeélicam & Apoftolicam do&rinam, propter adulteriurm al«

terius conjugem , matrimonii vinculum non poffe diffolvi ,

li

& utrumque , vel etiam innocentem , qui caufam adulterio

non dedit, non poffealtero conjuge vivente aliud. matrimoni-

um contrahere; maecliari

que eani , quee, dimiflo ad:ult;ero, alii

mupferit ;anathemafit,

Ecde

Canon Vir,

Siquis äïxerï'r,äkcfefïä.fü errare , camob müftas catifas (epa-

ohabí-

sationem inter conjuges ; q.gga'd thorum , feu quoad c

;atio'--

—

IN $PECIE

PT

J

Ra

tationem, ad certum incertumve tempus fieri poffe decemit;

anathema fit,

itisim.

Imonium

Canon 1 X,

damin

Simpidie

Si quis dixerit , Clericos in facris Ordinibus conftitutos , vel

Regulares, caftitatem folemniter profeffos, poffe Matrimonium

contrahere, contrat&tumque validum effe, non obftante lege Ec-

clefiaftica, vel voto; Et oppofitum nil aliud effe, quam damnare

Matrimonium, poffeque omnes contrahere matrimonium, qui

mped d

setriffs

non fentiuntfe caftitatis, etiamfi eam voverint, habere donums

anathema fit : cum Deus id re&é petentibus non deneget, nec

patiatur nosfupra id, quod poffumus , tentari,

i

Canon X,

abitatio"

nattítno- |

Si quis dixerit, ftatum conjugalem anteponendum effe fta-

tui Virginitatis ; velcaelibatus , & non e(fe melius, & beatius ma-

nerein virginitate, aut caelib

atu, quàm jungi Matrimoqio 5 ana-

maturm,

tl;cma fit.

MU n

Cauon XI,

. Siquis dixerit, prohibitionem folemnitatis nuptiarum cer-

tis anni temporibus fuperftitionem effe tyrannicam ab Ethni-

etiuxa

corumfuperftitione profe&am ; aut benedi&tiones, & alias cere-

monias , quibus Ecclefia in illis utitur, damnaverit; anathema

tiUrm al«

fit.

fifiolri ,

Canogn XII;

duherilv

Tiimon

Si q?».ü; dixerit,caufas Matrimonialesnon fpe&tare ad judices

oto, li !

Ecclefiafticos ;anathema fit.

l

s

&OR

16 fent

colia

[

ARTI-

262

DA CENSURIS

P d

&ææææ&æææwæ»æw&aæ&æ&&æ&æææ

fpettu

Gencfa

foroet

ARTICULUS III..

f p

difipl

--DE CE NSURIS ECCLESI ASTICIS,

tefmpo

Nota, Cenfura Romanis ]igni,ïcabaf fententiam Cenforís snoves

tis pce

corrigentis,aué poenam deceraentis.

FH inc cenfurz vox ab Eccle-

poliet

hO

fiaficis feviptoribus translata eft ad fignificandam Jpivitualem poenarm,

remh

quam Ecclefie Pralaticontumacibus infligunt, Sif itagae

fedus

$ L

;

W

defia

QuidfitCenfura & ob quam ca

ufam ferri poiïït?l

vgriis

OUESTIO L

Dino

Quid fit Cenfura : d quo &5 in quem ferriþwït L

Efp. 1. Cenfüura eft peena fpiritualis, ab Ecclefiaftica poteftate

inflicta,privans ufualiquorum bonorum fpiritualium. - Ubi

K

nota, bona fpiritualia quaedam effe propria, feu privata, utfunt

fides,fpes,charitas &c. cujusmodi bonisfpiritualibus Ecclefia ne-

K

minem fpoliare, eorumque ufum interdicere potett ; aliaveró

hf

bona fpiritualia funt publica feu communiía : cujusmodi funt

(tgr:

t

publica Ecclefia fuffragia , & fatisfaGiones ; item fpiritualis juris-

diens,

dictio,facrificium & Sacramenta; Ecclefiafticabeneficia; quorum

omnium difpenfatio Ecclefiae commiffa eft, ut preinde aliquem

tahqu.

eorumufu adtivo & paffivo ob culpam & contumaciam privare

ttum,

poffit , namomnis bene conftituta Refpublica poteftatem habet

h

fubditosfuos ob culpam eorum privandi bonis communibus :

tofre,

fed Ecclefia eft fpiritualis à Chrifto optimé conftitutaR efpublica,

K

ergo poteftatem habet fubditos fuos ita meritos privandiiis bo-

clefar

nis fpiritualibus , quae diximus effe publica, ejusque difpentatio-

dente;

nicommiffa,

Poteft aütem cenfurasferre omnis & folus Prz-

Q

pa re-

Witc

;atqs m fubditos fibi cqntuma;es ; talis Praelatus eít Pa

fpedu

ECCLESIAS$TICIS-

2673

o ii

:

xææ&

fþc&u omhium Chriftianorum ; Patriarchae , Archïepi'i'copï,;

Generales, Provinciales , aut alii Superiores, jurisdi£ionem i

foroexterno & contentiofo habentes , refpe&u fibi fubditorum;

nam poteltas Ecclefiattica fori Externi ordinatur ad Chriftianam.

difciplinam fervandam per leges, preecepta,fententias ; haec au-

[5,

tem poteftas infirma & inermis foret , nifi contumaces propofi-

Hl tf

tis poenis ac cenfuris co&rcere & ad obedie

1b E.

poflet; ergo.

miarp-; compellere.

Refp. 2.O

mníis & folus homo baptïzat.usxx)ivens,s fuPerïag

m;)æm,

rem habens, poteftcenfura ligari.Ratio eft,quiahic folus eft fub-

jectus jurisdictioni Ecclefia(ticee. Debet autem cenfura ligandus

effe rationis & doli capax; quiaaliàs non obligatur praeceptis Ec-

offite

clefiae, nec eft capax contumacia. — Quare etiam impuberesà

variis eximuntur cenfuris, ob imbecil

tiam ordinis judiciarii.

Nlj/;atc-amr æ;atis, & ignoranj

?

QUEST 10 I—I.'; |

xteflate

.O£ quam caujam ferri po[f;t Cenfura?

n, Ubi

, Wtfont

Refp. Cenfüra ferri nequit ob peccatum mere intörnuni.

Ratio eft, quia Ecclefia non judicat de occulcis.

defiane-

fiavero

Refp. 2. Necferri poteft ob quodvis peccatum externum , Ii-

€etgravefit, nifi etiam contumaciam adjun&Cam habeas.

Su-

odi fant

Jisjutis

mitur ex cap. 18. S, Matth fi Ecclefiam non audierit, id eft,obe-

diens ei nonfuerit, fittibi ficut Etbnicus & Publicanus, id eft,

quorum

dliquetr

tanquam non ficintra gremium Ecclefiz , five in numero fra-

privat

trum.

Ref. 3.

n ht

Nec ferri poteít nifi þræced'em&fcandnïcæ menïä

Untus *

tione.

Ratio eff, quía cenfuranon fertur nifi in eo's-, qu1 äon'tra Ec-

þublicaf

jlis 00

clefíiam contumaces funt : tales autem non funt , nifi qui praece-,

dente monitione, & comminatione cenfüra , obedire recufant,

níatl

as

- 'ovemmm E

Quando autem cenfura fertur , fiveàjure, five ab homine., pro

P.

j 167

yitandis -cu;lipis:, ngnrequiritur alia monitio paräi'culgri's ;nami

fa

fcea

—

264

"

Df CENSURIS

ectpuety

D n

!äicenfuraäimpoütib,qüamdiu" durat Contimïö fubditosmo

net,

qonpa

ne illüd crimen committant : aliàs dum fertur pro culpis practe-

ritis vel praefentibus, requiritur trina diftin&a monitio vel una

jgnota

Hi

virtualiter trina, filtem ut licité feratur;

licet at

Re[p.4. Excommunicatio Major ; irno & aliae cenfurze, ferri

prohib

non potfunt, nifi obpeccatum mortale.

Ratio primz partiseft,

Hincft

quia poena debet effe conimenfurata culpae, c. Felicis, fed poenis,

annex:

in 6. judex pamam metietur ex culpa, fedexcommunicatio Major

palibu:

graviffima poena eft, & fpiritualis gladius , ac nervus Ecclefiatti-

Ra-

N

ce difciplinae ; ergó gravem five mortalem culpam exigit,

lgea.

tio fecundae partis eft, quia etiam reliquae cenfurae, ficuti com-

RW

muniter ferri folent, magnis commodis fpiritualibus privant ;

fivide

uare ut graves poenae grave peccatum requirunt.

Hinc fi cen-

ura lata eft contra innocentem , probatum nocentem , quoad

plume

Coos

Deum nullius eft momenti: quoad forum tamen externum ha-

bet effectum apud illos, qui ipfius innocentiam nefciunt; non vi

frémip

tio eft

cenfura , fed ex jure naturali, nefcilicet fcandalizet alios, quafi

ptetat

fuperiorem fuum ; & cenfuram talem contemneret, Infuper fi

Qp

quis ex metu v,g. haerefim pronunciaret fine animo haretico,

COncett

non excommunicatur : néc fi exterius profert harefim animo

I:eto

conceptam iis verbis, quae non funt fufficiens manifeftatio hae-

fitvas

refeos,

Etgeneraliter à cenfura excufat ignorantia inculpabi-

ittetdi

lis, excufansà peccátos quando autemquis habetignorantiam

defiaf

folius cenfurae, tametfi fciat opus effe prohibitum , etiam Ec-

ItaLay

clefiaftica lege;excufaturà cenfura; eft communis doGrina, fum-

ptà ex, c, 2, de confítitut. in 6. utanimarum periculisobvietur,

Q

fententiis, per ftatuta quorumcunque Ordinariorum prolatis,

ligarinolumus ignorantes : dum tamen eorum ignorantia craffa

nonfit,autfupina, Ratio eft, quia ad incurrendam cenfuram

requiritur contumacia, & virtualis quidam contemptus, in eo

Q

confiftens , quodaliquismonitioni legis aut pracepti cum com-

minatione tantae poenz five cenfurze, parere recufat : fed qui hu-

jusmodi Ecclefiafticee legis aut przecepti comminationem five

h

UUR

cenfuram ignorat , is contumax velclavium contemptor cenferi

non

V

b

"Ro a

ECCLESIASTICIS.

26$

— Á

lofet,

fion poteft, nonenim contemnit difciplin

Yaete-

am; qui ignoravit. lTi

'Qwt

ignorans 5 o. ff. locati. ergo, &c.

Hinc plurimi plebei non incurrunt excommunicationem,

e ferr]

licet committant actum , quem fciunt effe graviter ab Ecclefia

prohibitum; quia invincibiliter ignorant cenfuram annexam,

ttisdi

Hinc fit, ut, fi cafus tantum fit Papz refervatus propter cenfuram

poni,

annexam (prouttefte Lezana regulariter fieri folet in cafibus pa-

) Major

palibus) peenitens abfolvi poffità communi confeffario. . Ulte-

lefiaft-

tu Rll'

rius dico, qui exgravi metu mortis, infamise &c, transgreditur

us

legem aut preceptum Ecclefize, is non incurrit annexam cenfu-

t Com

tivant;

xam 5 tametfi quandoqueà culpa etiam mortali non excufetur,

fi videlicet legem violet, qua naturaliter etiam obligat. Exem-

Cf cen

, quoid

plum eft, (i quis gravi metuadattus matrimonium contrahat , &

jm h-

confummet cum confanguinea, non incurrit excommunicatio-

nemipfo jurelatam in Clement, un. deconfanguin, & affinit Ra-

f0 Y

tio eft, tum quid ad cenfuram requiritur contumacia , & inter-

s, quif

pretativus contemptus: fed quiexgravi metu peccat, alioquin

faperl

non peccaturus, is non cenfetur contumax, neque delinquere ex

JECICOS

contemptuEcclefiaíticee poteftatis, fed ex mera infirmitate natu-

animo

ra:ergo &c. tumquiain ordinead forum externum & leges po-

tiohg-

fitivas Ecclefize, gravis metus cenfetur juflps probabilis ; tametfi

Ulpibik

interdum à peccato non excufet, fpe&tato naturali jure, quia Ec-

antiam

clefiaíticae le

4n E

i

ges ordinarieïnon obligant cum tanta feveritate,

:

Ita Layman.

a füfte

yietuly

»rolati53

apapqpapao pqoapdpo

$. II.

a cratda

nfürau

s in?

fit Cenfüra? aut quomodo

| Qotuplcx

- dividatur?

n at

[

^

hu

1

Efp. Cenfura dividi poteft vel effentialiter , velv accid-enfali-

m r

R.

ter. Effentialiter dividitur in Excommunicationem,Sufpen-

canil

408

Roncm & Interdi&tum.

Ll

Ex

DE CENSURIS

266

UART

[

p dl

erivat

Excommunicatio eftcenfura, per quam quis privatur com-

objice

munione Ecclefiz, — Aliae(t Major,qua privat omni commu-

inftid

pione fdelium.

Scilicet Sacramentis Suffragiis Ecclefiae , &

Aliaeft Minor,qua privat faltem:

um

communicatione humana.

mutis

communione paffiva , id eft ufu paffi«o , fcu receptioneSacra-

hancft

imentorum,

Qu

are hac ligatus mortaliter peccat, fí aliquod

5. Pal

Sacramentum fufcipiat ; eo quod violet praeceptu

m Ecclefiae in

Incurritur excommunicatio Minor propter

propol

materia gravi.

e

diac

communicationem aut partr

cipatiorrem indebitam cum ligato

Dico : /ndebifam ; quia fi com-

ps

excommunicatiorre Majori,

A

municatio fit inculpabilis , tion in

curritur excomimuniícatio

Sufficit tamerr ad. hoc culpa venialis ;; etfi eninm

dous

Minor.

0

commnunicatio im divini

s fit mortalis ; in humanis tamen re-

*muh'x(

ulariter folüm . reputatur venialis , nifi adfit contemptus;

quite

Adde, modó poft Concilium Conftantienfe excommutticatio-

&Eud

nemMinorem non incurri obcommunicationem cum ligato ex-

quun

communicatione Majori, mfi hic eam incurrerit ob notoriam

fnorta

ercuffionem Clerici, quae nulla tergiverfatione celari poffit; aut

Lym:

jurisfuffrag

io excufari(prout juxta Francifcum bonz Spei de ju-

Sii

ye & juft. Difp. r9. rr. 134.

excufat probabilis ignorantia ftatus

funa

Clericalis) vel fit

fpecialiter nominatitn

denunciatus ; quia hi

tefici

folüm funt per

decretum di&ticoncilii vitand&.

ffionem Clerici ad hunc effedtum debe-

qtio(

. Notainfuper, percu

Antur

te effenotoriam notorietate fa&ti, five

effe fa&tam in praefentia:

Collegii aut Oppidi,

Cehri

multorunr, utcoram majori parte viciniae

fru&

ünde fi quis in mea pracfentia & aliorum pauc

orum teftium per-

rnofi teneremur illum vitare, nifi poftquanr

(tatk

cuteret Clericum ,.

|

crimeneffet fa&tum publi

cunr, five abfoluté notorium ; ut Stc--

hanus àS. Paulo docet exGobat.

Citmy

fitirr

Oweres Utrum excommunicatus,

cum pri;mtlm à culpa &

contumacia receffit, & per conitr

itionem vel confeffionem

iu üi.-

ln

Officig

ficatus eft, communium

füffragiorum & fatisfa&ionum: parti-

hiben

; praefertim fi peripfum non

ftet, quo minus per judicis

cepsfiat

,quorum fundamén-

tiofe,

fententia

mabfolvatur?affirmarunt multi

idetureffe alienum à pietate Ecclefiee

,velle euimi

Runic

tum erat: qpi'æv

pru-

207

À

ECCLESI 4.-8 TI CLS.

r

It COR

pfivafe ff'pii;ïtuvalibus -cemm.unib.üs a

uxiliis, & Sathanee infidiis

L

cujus caufa tanta ipfi poena

Wi

objicere, quiàculpa & inobedientia,

*

N

|

infli&a eft, penitus receffit.

Confirmatur ex €o:

5

quia talis eft vi-

faltw

. vum membrum Chrifti & Ecc

lefizejidebque vegetari debet com-

J cra-

muni Spiritu & infiux

u5nonminusquam alia membra, Verüum

hancfententiam modó docere non licet

; quia tefte Stephano à

aliqod'

a

b Alexandro VII. inter cceteras fequens

Qf

S. Paulo damnata ett:

proyte.

propofi

tio: quoadforum cotfcientie , reo corre

o , ejusque contuma-

Undegpoenitens cenfura

innodatus,

mligto

eiacefJante,ceffant cenfura.

[ eom-

riusà cenfuraa

bfolvendus eft, deindeà peccatis,

quidquid ta-

unfcatio

men (aitStephanusàS, Paulo) abfolutio dataáà peccatis, & non

tfi etitm

ab excommunicatione, per fe & ex natura rei fit valida.

itf t6«

— Qbferva autem , excommunicatum voluntarié in excome

4nunicatione perfiftentem , peccare contra preecepta , etiam

emti

VA CaDD-

jatenus Ecclefiaftica funt, fufcipiendiSacramenta l'oenitentiae

& Euchariftie, 'Ratioeft,quiailla przecepta per fe obligant ad

fgatoqr-

yororiam

mundandam animam, & confequenterad tollenda vincula tum

mortalium peccatorum, tum etiam excommunicationis, Ita

offt4ut

Layman.

é

v db jU-

Sufpenfio eft cenfura, qua perfona Ecclefiaftica impeditur à

ja fatus

fun&ionibus,quz illi conveniuntrationeofficii clericalis, aut be-

; qui bt

neficii,

Abfoluté fufpenfus ab officio, impeditur ab omni exer-

citio Ordinis & Jurisdi&tionis : fufpenfus veró ab aliqvo officio

m debe

tantum, impeditur exercere a&tus proprios illiusofficii , aut ne-

)fæfentig

ceffario connexos, ' Sufpenfusà beneticio impeditur percipere

,tOppidl'.«

fru&tus beneficii , etiam diftributiones :itemarcetur ab admini-

um pet

ftrationetemporali fui beneficii.

fqu

^

.aï

Qui exercet actum, à quo fufpen

fus eft, per fe 1oq11endo pec-

f?

u

cat morraliter,nifi levitasmateriee excufet : acfi fitattus ordinis,

fit irregularis,

i *

Interdié£tum eft cenfura aliquorum Sacramentorum ufum,

j jf

officia divina,& Ecclefiafticam fepulturam fecundum fe ipfa pro-

hibens, per quamultimam particulam differtab excommunica-

t wd

tione,que praedi&a prohibet, prout pertinent ad fidelium com-

ii

municationem 3 Item à fufpenfione, quae ea vetat, prout funt

v /

Ll2

a

us

Qïl*

aéf

DE CENSURIS,

us icen a Ro fa. TEECIR EE PRPEISG,

p du

a&usalicujus ordinis velofficü. Interdictum aliud eft loca!e,

fora Dap

uo interdicitur, ne incerto loco praedida exerceantur : aliud

vequat

perfonale , quoinhibetur, ne tali perfonae preedi&ta concedan-

tifexno

tur : aliud mixtum , quo locus ipfe & perfona interdicuntur.

hi

Clericus violans interdictum , vel illicité permittens violari, fi

(uispri

adeum pertineat regimenEcclefize, per fe loquendo mortaliter

abfolve

adconf

peccat ac fit per fe ineligibilis; praeterquam quod irregularita-

tem incurrat, is qui per a&tum Ordinis interdictum violat.

Ad

Deinde cenfuraiterum dividi poteft accidentaliter, ita ut alia

ui hl

fità jure , que fertur per legem vel ftatutum. perpetuó dura-

excom

tura;alia ab homine,quas per Judicis fententiam infligitur,inter

tamal

N

uas difcrimen eft, quod heecextinguitur morte, aut depofitio-

ne ferentis ; illa nonitem. Ex quo colligitur, fi judex fententiam

excommunicationis in aliquem ferat (ub conditione , nifi intra.

menfem reftituerit ; & nondum elapfo menfe judex moriatur,

non contrahi excommunicationem.

Iterum alia eft cenfüra

latze fententiae à jure, vel abhomine; alia eít fententise feren-

M

dae per judicem.

Cenífuralate fententiae dicitur, quam Reus,

visab

fine alia judicis fententia, ipfo fatto, vel criminis admiflione in-

eeftui

currit. " Cenfura fententizeferendae dicitur , quae non ipfo fadto

fignif

feu deli&o ; íed, ficuti aliae poenae; per judicis fententiam

Rirt fe

hg

«uície

deb ;C'q

Qmm,

"QUESTIO-L

lm

tiskcd

. Qui po[fmt abfolvere à Cenþ:rix?'

tiony

mine]

Refp. 1. Epifcopi fecundàm Trid, Seff, 24. cap. 6.pofï?unt.». I

abfolverein foro confcientiae, per fe,vel Vicarium, ab omnibus

cenfurisoccultis , etiam in Bullacoenz Papae refervatis, excepta

harefi, à qua per fe ipfos tantumabfolvere poffunt, (quantum

eft ex vihujusdecreti) dicitur autem cenfura occulta , quae con-

tracta eftobdelidum non publicum, nec ad forum contentio-

h

fum dedu&um, aut fi dedu&tum fuit, à quo Reus ob defettum

f'uni

f

Ceti

Qionef

.pmcba;timisfüi,t ab—foluaüs,z.l)offtInt etiam fæ*p; aþfolvere à

fura

IN

ECCLEI1$1A45T1CI8,

265

locit,

i alrud

fura Papaerefervata, propter impedimentum cjus, qui incurrit,

velquando propter fenium , morbum, fexum, pauperiem, Pon-

Doedane

tifex non poteft adiri,

ICUQW.,

Refp.2. Multi Religiofi, praefertim Mendicantes, poffünt ex

jotri,

fuis privilegiis (in foro tamen interno tantum) à variis cenfuris

Qrtaler

guhtit;

abfolvere ; quare à fuperioribus fuis illa privilegia petant ;cum

:

adconfeffiones audiendas exponentur.

,

Addeab excommunicatione Minore abfolvere poffe omnes,

Itautdla

qui habent poteftatem in mortalia. — Excommunicatos tamen

uà dune-

excommunicatione majore nominatim per fententiam prola-

turyintgr

tam ab homine, non poteft abfolvere, nifi il]

S

€, qui tulit, vel ejus

epoftio

Xtentam

fugccffor , vel fuperior, vel delegatus,

nifi intra

OUZPTIO I

qoritut,

ceníta

szNtom'odo danda fit abfolutio à Cen/üü?

z fere

Re[p. Id ftatuendum effe exnatura tum cenfurze,

tum cujus-

m Reus,

vis abfolutionis,

Addotamen abfolutionem

icenfuris non ne-

ione t«

ceffarió debere dari per verba;fed fufficere ea figna,

quibus aperté

p[o fato

fignificeturabfolutio impendi; in foro tamen extr

emo commu-

n indgi

niter fervanda eft forma cujusque Epifcopatüs ; in foro autem

confcientiae haecferé eftin ufu: Ego te abfolvo à vinculo v,

go €X-

N.N,

communicationis,(ufpenfionis & c, quam incurrifti propter

(talem caufam) & (fi fitexcommunicatus) reftituo teSacramen-

tisEcclefiae,& communionifidelium,aut (fifit fufpenfus) execu-

tioni tuorum ordinum, velofficiorum vel beneficiorum ,inno-

)m]m. L

mine Patris &c.

ynnibil

QUAESTIO XXII

excrjta

tuntur

. Quid & quotuþlex fit irregularitan.

ag cone

nrantio

Refp. 1.Eftimpedimentum can ofiicum , fufceptíonem Ordi-

efedui

nunifacrorum,& fufceptorurm ufum impediens, J Unde mulier

«

g'a ; Íed moralis itiliabili-

n/

nbn cít cjus capax , nec eft proprié ce nfu

3

fol

ta55

270

.JDE CENSURIS.

tas, feu ineptitudo ad praedicta, abürahendo quod fit vel nonfit

pofei

poena, dividitur enim I.

In eam , qua procedit ex defettu & in.

qpu

eam quax ex delí&os cujus utriusque caufa finalis eft reverentia:

Ordinum ; & fun&ionis eorum 2. dividitur in totalem, feu pro-

6d

prie dictam,quae omni Ordine fufcipiendo, & fufcepti exercitio

9no

privat, v.g. homicidium,bigamia; & in partialem, qua alique

tantüm Ordinis minifterio privat, vel folo afcenfu ad Ordinem

vt

fuperiorem; v. g. oculis vel palma carens Sacerdos , inhabilis eft

titti)

.Ad Miflam, non tamen ad confefliones audiendas; & Diaconus

fim

finiftro oculo carnes, inhabilis eft adSacerdotium , infuo tamen

i

"

Ordine mini(trare poteft,

g

QUJSTIO IY

9

Df

Quid fit cafuum refervatio &)4uis babeat poteflatem

rejercvandi, &5 à refer-vatis abfol-uendi ?

p

firud

Refp.s, Refervateeft nolle darejurisdi&ionem , five potefta-

& n

tem alicui inferiori confeffario à quibusdam peccatis abfol-

toch

vendi. Unde refervatio eft jurisdi&tionis fubtra&tio , non eft

ten

autem dubium, quin in Ecclefiafit poteftas quaedam peccata re-

Seff

fervádi;quia ficutEcclefie eft concedere hos velillos fubditos, ita

[b

& concedere authoritatem illos ab hisautillis cafibus & peccatis

f

Abfolvendi ; refervantur auitem peccata aliqua; ut fubditi melius

prvil

dirigantur, &à peccatis, quorum remiffionem norunt efle diffi-

V

/

€ilem, abfterreantur. Porró etfi Papa, Epifcopi, aliique Ordi-

pisf

narii, poteftatem habeant fibi quaedam peccata refervandi , con-

pott

fuetudo ramen,quae eftlex ufu diuturnointrodu&ta;jus refervan-

Sent.

di Parochis abftulit.

at

Refp.a.Peccata,qua refervantur,debent effe mortalia,eaque

Yeep

externa graviora, & ipfoopere confummata, namcum nulla fit

obligatio confitendi venialia, fruftraearefervarentur,

- Refp. 3. Arefervatisabfol vere poteft 1.Ipfe refervator. 2.Ejus

in fpirituali juxisdi&ione fuperior. 3, Cui ipfe poteftatem abfol-

-Vendi delegavit, 4:Sacerdos inferior , quandofüperioradiri non

pote

ECCLESIAS TICIS.

27r

——

100l

poteft ; fic v. g. à peccatis Papae refervatis poteft abfbïvbre Epif-

ï

W«in

£opus eos, quí Romamire non poffunt.

Tettig

E

Refp. 4. Extra mortis periculum nullus inferiorper fe & díre-

Upto

&& abfolvere poteftá refervatis , nifi ex jure vel privilegio id ei

erCItio

«concedatur.

iliquo

Dices, Quid ergo

faciendum illi, qui ín cafüm refervatum

dinem

vel Papae vel Epifcopo (idem queritur de incidente in cenfu-.

ylis el

ram) nec tamen anite pafchalerri communionem (cui absque in-

COR

famia fubducere fenequit) five Pontificem five Epifcopum adi-

Tameg

repoteft ?

Refp. Similem po

fle dircélé abfolviá Parocho, docet Wig-

gers & aliifex, quos citat & fequitur Burghaber centur, 3. Catir

o. Ratioriem dant, quia refervatioad charitatis & animarum bo-

(

nurmi íntroduda, non debet in harum malum cedere; eft quip-

pe data haec refervandi poteftasin eedificationem , & nonin de-

ftruGtionem, 2, Cor. r3. v. ro. Atqui cederet in grave charitatis

ytellt«

& animarum malum, frir: talibus circumftantiisnon poffent Pa-

*, abïol-

rochía Refervatisabfolvere ; ergo credibile noneft,eam potefta-

e

;on d

temà Pontifice denegatarm fuitfe Parochis,ad Fridentinum veró

catà ft

Seff, I4- cap. 7. dereform. & decretum Clementis V L ET. dicen-

itos,1tt

tía, Sacerdotem extraarticulum miortisnihil poffe,in cafibus re-

vectatis

fervatis, Refpondentintelligi debere per fe, fecus fià jure, vel ex

melius

rivilegio conicedatur ; quemadmodum Suarez Tom 4. m.3.par,

Te dif

D. 30.5€G, 3. rrum. $, Exiftimat, conceffum effe non folis Epifco-

eOn.

pis, fed etíam inferioribus Sacerdotibus, quoties Papaadiri non

poteft, & urgettempus communicandi, ex tex, in cap. nuper de

jj, Cf

1foV:'m'

Sent. excom. ubi habetur: 4 fuo abfolvatur Epifcopo , -vel proprio

Sacerdote. . Ex quo Gloffa infert, ergo fimplexSacerdos abfol.-

yiqu

verepotelt. Manettamen obligatio penies poenitentem poftea

j

h

comparendi, dungfieripoterit. ItaBurghabercum aliis

- Citatis,

s

A

j

& ) m

;JICQ'-

QUX.

2//

umv

DE CENSURIS

QU.ESTIO V,

n ob inculpalilem igmorantiam vefervationis , non

*

"

neurratur referuatio peccati?

Refp. Generaliter ob ignorantiam : refervationis , referva-

tionem peccati non incurri ,idque extendoad omnes cafus Epi-

Ícopales & Papales. . Prome ftat Burghaber centur. 3. cafu 31.

citanstresalios, Ratio eít, tum quia a&tus; proutfubftat refer-

vationiignoranter fa&us, eftqua talis involuntarius; ergo non.

eft peccatum, & confequenter nec cafusrefervatus. Tum quia

nulla pcena extraordinariaà Synodo impofita incurritur , fi in*

vincibiliteri

gnoretur,utcum pluribus docet Palao, —Videatur

iE

Burghaber loco citato

f

Notent hanc fententiam in praxi plané tutam omnes &

finguli Parochi pro hominibus plebeis, qui etfi in peccatis

gravioribus agnofcunt malitiam , plerumque tamen eorum

inculpabiliter ignorant refervationem ; ficut & cenfuras pec-

catis annexas , quod faltem verum eft de rudioribus homini-

bus plebeis.

Quare ficuti illos abfolvere poffünt per potefta-

tem jurisdidtionis fusze ordinarize ab aliis peccatis mortalibus;

3l

ita etiam ab his , qua vel habent annexam cenfuram

CY

4,1

vel puram refe;vationem.

Prisn

T

NU EA^

as

.

M t 3

C

p

£3/

80 I

ii

KM

OSN

2

füo fi

p -

nl

a

uN

i/

)

h

H

-

N

T fm

]

X—.

UY

bapti

[

tuit «

T al

fhenta

fhora]

lgt

CA-

/

*

M 5oC t4t-

273

H

N

SRIGRESOR

MPLGRUS GX BR EGORHESA

s

fetve

"* .CASUS

s Dpi-

fu A

SACRAMENTALES

tefer-

: E

"

y

0 fiofi

| quia

— DE BAPTISMO.

fin«

CASUS L

leatü

Quid fi quis Baptizaret absque intentione faciendi Sacra-

« ftttifuans aut. faciendi , quod intendit Ec

fier &

clefía ; *vel quod;'

Qcilii

Corifeus inflitust : Elfet me talts äafth: -

orum.

VAianus P

spe

P. hegativä:. Probaiur tum eïxk þlorenting ïn decretb de

ymifti

]f

4 ;

cramentis dicente , facramenta tribuá perfici , videlice£

R

yella

Se

.7. Can. r r, $i

materia , forma &5 intentione miniflri, Tum ex Tridentino

fibUs;

quis dixerif in Miniftris dum facramenta con-

*

In

ciunt , non req

uiri £

fía ; Anathema [i

ntcn;iönem letem fäzgiendi ; quod facit Eccle-

F «c voeritas mult

p

lici etiam vakione evincitur. x. Quia con-

ficiens &

miniftrans fa

Ccramentum agit ut Minifter Chrifti : er-

2o nece(Te eft

fuo nomine fi

»ut intendat facere, quod Chriftus vult per eum

tem aliquom

eti : nullus enimagitut minifter alterius, nifi fal-

odo intendat facere, quod alter voluit fieri nomi-

né fuo : Sed

Chriftus per baptizantem vultfieri Sacramentum

baptifmi ,

aut feri

; quod intendit Ecclefia, vel quod ipfe infti-

tuit : ergo baptiz

ans , ut veré & validé baptizet, debet habe-

re aliquam ejufce

thentales funt a

modi intentionem, . 2. Quia a&iones facra-

tnoralem requir

&ionés quaedam morales : atqui ad attionem

ituraliqua intentio. ergo &c. 3. Quia ad con-

ficic?da facram

enta requiritur aliquid, quod: determinet a&tio-

'A.

in

ncm

274

CASUS SACRAMENTALES

A rEENES SurT, UETVNESOOREEIESE.

m

näm ad effe facrämentale ,& tollat indiffercntiäm verborum. &

R

a&ionum^ fed hoc eft intentio faciendi facrámentum , aut fa-.

euh,

.

€1jen

di, quod intendi

tEccdefia, Ergo cggficiens fagramemum

«

ficete

debet habere ejusmodi ibtentionem.

3

i

i.

»

:

*

-

L

quil

Necfufficit folummoó

dohabereintentio

hem po

gendiï exter-

tr&

nas aGtion

es:v. g. ablutionem in baptifmo, fed requiritur in-

.

pende

tentio faltem

e

j

mplicita conficiendi facramentim.

. Quiatalis

feu ef

eft inítitutio

Chrifti, qui dedit hanc poteftatem hominibus,

fertf

voluitque , ut il!

&dterentur humiano modo. per propriam

$s

nempe voluntatem vo

lendo rem tranfigere , ficut Chriftus &

Í

figi , adeóque requiritur intentio Sacramen-

veta í

Ecclefia vult tran

tum confidiendi. Ha

e

:

cintentio requiritur. quidem eflentiali-

&

o

ter , vel fim

pliciter ac

n

xeceffarió , non tamen eft proprié de ef-

l

ficutt ad exiftentiar €reaturae vel caufalita-

medicg

fentia facrametiti ,

tem caufze fecundae effentialiter

Deus$ requiritur ac illius con-

fato, ,

eurfus , no

n

doty

itamen pxqptc;ea'l)?EüSïäQ de ;ff'cqt.iæ creaturge

al

*

«auíze fecund»æj&

quif

$ T.

.

*

w//ig)

-v oFvuntur quedam obje

ü

3

/'z'clj'rlze:;. :

um

bouri

d VDie'ek 1. Sacramenta.caufi

a

;.

nt fuu

m.effect

!ex opere ope-

ftnt:

ffet falífum,

fi requireretur intentio miniftri.

zato ; atqui hece

quim:

AV ego minorem. probaf-

quia tunc etiam conferretur gratia intui-

tu iítius intentionis,

Ergo ex opere operantis. diflinguo anie-

.

fifui

Conferretur grati

a intuitu iftius intentionis , quate-

cedens.

TUny

nus eít a

&io meritoria ipfius miniftri. /Vego, Quatenus ex

E

finif

Chrifti inftituti

one requiritur ad validam confeGtionem facra-

ori modo conferretur ex intuitu

POlïun

snenti. Concedo.

Si gratia pri

At fi

iftius intentionis; conferr

eturutique ex opere operantis.

pofteriori m

1

odo ïFQQf?mtur; »

non nifi ex qpcre;ppgrato«con-ï

fertur.

D

| Sæc.räfrieiim fünt fïgna ämtiæ*' : fedfïgm habent

"M [/

dependenter ab intentione

fuam fignificationem in

4

u;cntis fig

Citerq&

QUmy

n,??. aïut illud applicanus :;- crg,oö;ca T

I&ejþ?

RUR

IU DEOBAPTISMO.

375

um

USSm martcros dHb Ri iM

Refp.. Diftinguendo änajoi*em : funt ügnapfa&ïcagratïæ;mn-

ut fa.

NU

cedo, Speculativa, /Vepo. Signaautem pra&tica non poffunt ef-

ficereid, quod fignificant , nifi dependenter ab intentione ejus,

quiillis ütitur, Jta quamvisverba, quibus inituraliquis con-

iwter-

tUt n

traGus, habeantfuüam figniccationem velut fpeculativám iríde-

pendenter ab intentione conitrahentis ; non tamen pra&ticam

g li

feu effeGrivam ejus, quodfignificant. Undequi exterius pro-

Itibus,

fert formam contra

Oprigm

&us, fi non habcat mtentxonem contrahen-

t

iftus &

di, nihil operatur,

Dices. 3. Sactatnentà op&affïtur; tit mhedicamenta $quiare.-

fatme.

vera fünt medicámenta quaedam fpiritualia: fed medicatüienta

thtl

tded-

operantur independenter ab intentione applicantis:ergo &c.

- Rqp. Diffinguendd majo

TP

4

: Sacramenta operantur , ut

Wülitaw-

medicamenta phyfica ; qua iltu

tém curandi lhiabent ab intrin-

J5 COf?-

feco. /Vego. Ut miedicamenta moralia, qua vim fuam habent

ltægs"»

abextrinfeco; vidélicet ab 'inftitütione Chirifti, qui etiam re-

quifivitinténtionem mi

eolligitur; coficedo, : -

mlm , ufütls 'cx- probatxombus noftris

4

Dices.4. In agenteinftrument

*

ali fufficit ïnf&htïo' ageritis

principalis : fed'Minifter facrámen

ti eft tantüm agens inftru-

Eeïöpe"

vinitti

mentale ; Chriftus autem princip

alet e

rgo fufficit ihteqfïc )

quam Chriftus habuit, dum fácramentáinftituit, -

intul-

Relp. Diflinguendo majorem,

In agente inftrumentali phy-

I anif

fico fufficit intentio agentis princi

palis. Corcedo.

In agente in-

quitte

ftrumentali morali , quale eft Minifter (acráment

"n

orum, AVego.

fus &

Miniftri facramentorum funt inftr

*

Y

um

» d*

enta mo;güg

,qm non

intuid

poïfunt mo:a!iter gge;þ fine in;*ed;ïogg

fi

A

$. 2.

t9. o^

Solvuntur velique objeBliones,

Dices. $, San&us Auguftinus /ib. g. de baptifino coutra Dona-

habeti

[7/

45 C

4p. $3. exiftimat valiturum b;

aptifmum , quamvis falla-

yisy

citer & fimulaté collatum,

Eft dubitat, annon etiam valeret,

f;pamvis omnía ih eo fuiffen

t joculariter &« mimice pera&ta. At-

ll

m2

qui

276

ial

|€A3U4- .?AC'R"AME NTALE$

n

qui nec primum dixiffet , nec de fecundo dubitaffet, fi credi-

jnfing,

diffet neceffariam effe in

ordina

Ergo &c,

baptizante inteqtionqm veré ba vptiza»n-q

di.

praefat

- Refp. Diffinguen

zIp mzij'brEih: S;A'ügu&inns iþafchüt, cum

berete

€a tamen affe&ione erga Ecclefiam,ut fubmiferitjudicium fuum:

vealiq

futura circa hoc Ecclefiae definitioni. Concedo, Absque tali af-

beant.

fe&ione. /Vego. Nimirum tempore S, Auguftini necdum erat

D

definitum , ad valorem facramenti ex parte Miniftri opus effe

fed ho

aliqua intentione à nobis requifita , ac proinde ille non pecca-

Sm

vititafentiendo, |Maximé.cum ita declaret judicium ac dubi-

gue .

—Twum fuum de hac re., ut illud fubmittat Ecclefize definitioni, di-

(et int

k

cens fe libenter auditurum & fecuturum fententias Patrum ali-

uid circa hocin Concilio definientium,. . Cum ergo res haec

LAS

jam fit definita in pluribus Conciliis generalibu

€

cenferi debe

Inte;

€

.Sqd.

€

'.

z

WMfe. u

dtin

Auguítinus ad communem Ecclefia fenfum ac

Dices, 6.. Partes effentiales (acramenti funt res & yerba.Sa-.

fiec

&ramentum enim: componitutr.ex rebus tanquam tnateria ; &

indu

Mten

verbis tanquam forma. Sed hac duo haben

"

t-qrïindependc;me'rf

abintentione Miniftri.. Ergo.&c.

1

i

f

]

;

*

D

*

factar

.. Refp. Diftinguendo majorem :

Partes ,e.ffeniïäles facramefiti:

D

funt

EE

res&verba nudé & phyficé pofita. A/ego. Morali:g; &cum

debita intentione pofita. Concedo. -

T

i

i

vilor

. - Dices, 7. Poteft quis va

lidé ordinari äbfque intentione or-

fipf

dinantis. . Ergoetiam poteft quis valide baptizariabfqueinten-

dity ;

tione baptizantis. Prob.anfeced, licetenim Epifcopiantequam

gniti

erdine: conferant , proteftentur fenolle ordinare excommuni-

fit aJj

- €atos , aut non habentes facultatem àfuis fuperioribus ,aut ca«

Ret,

rentes vero titulo : nihilominus fi qui fint occulté tales, non

definunt v.ilidé ordinari.

Ergo poteft quis validé ordinari abíf-

ue intentione ordinántis; cu

m.in iftis F pifcqpis non fxt iqcen—

tio tales ordinandi.

]

3

i

É

ifecéd. ad cuj usþïæabatioäþmg —,c'qäqw&.agh;fcæ-.,

bipti

es

dente tiego confequentiam cum faa probatione, . Fateor quidem,

ol

st

Quo& fi i&a*?äggzïtiqgeäerajis;'ggg erdinandi taljes.fpf;tfeyg.rgr,

in

377

——

DE BAPTISMO.

Fedi«

in fingulorum ordinatione, reipfa qui effent tales, non validé

t

ordinarentur.

Sed quia fatta fufficienti diligentia nullus ex

CU

prafatis apparet, Epifcopus intentionem habet, velfaltem ha-

beretenetur, eosomnes ordinandi, quos habet praefentes, fi-

ii

ial

:

vealiqui ex ipfis fint, vel non fint excommunicati , & five h

":

beant , vel non habeant facultatem à fuo fuperiore.

Itat

Dices, 8. Intentio non poteft feipfam habere pro obje

&6:

s efe

fed hoc fieret in noftra fententia, dum minifter intenderet fa-

r

cramentum, quia hoc intendendo, intenderet ponere omnia ,

dubi-

]i, di'

quze funt necelfaria ad illud conücien'dum ,inter quae unum ef:

fet intentio miniftri, ergo &c.

n ali

Refp. Diftinguendo majorem : Inten

tio miniftri non poteft

hat

habere feipfam pro objecto diftin&é, concedo. Confusé. A/epo,

Intentio miniftri volentis conficere facramentum diftin&é ten-

-

dit in ipfum facramentum ; & confusé tantümin ea, quae funt

neceffaria ad valorem facramenti , in quanitum fcilicet vel in eo

1 &

incladuntur, velab co fupponuntur , inter que , cüm unum fit

kttet

intentio miniftri, ipfa quodammodo confusé intenditur , dum

facramentum intenditur.

Sed in eo nihil eft abfurdi, & in mul-

Tettt

tis aliis accidit.

Ita qui intendit contra&um validum, confu-

CURO

s intendit intentionem fuam , in quantum ipfa requiritur ad

valorem contra&üs, Itadefinitio definitionisin genere habet

TiC 0f»

fe ipfam confus? pro objedo , in quantum ipía confusé inclu-

ntefte

ditur in definitione in genere, " Et cognitio, quacognofco co-

quam'

gnitionem in genere, habet feipfam confusé pro obje&to , cüm

Til

fit aliquid

F

confusé contentum fub ratione cogni;ionis in ge-

ut ca

Her €.

P

,Dn

CASUS l-

ab

Qu

Quid fi quís ergo puerum tiecdum baptízatum, per jocum

baptizaret : effet ne talis baptifinus validus? Ratio dubitandi

it

Q

eít » quia baptifmus abAtJanaffo adhucpuera pueris perjocum

ndro Patriarchba Alescandrino,

i

co-läigtusappwbaws fuit ab Zlexa

Mm 3

Ec

EU

z

278

CASTIS S5ACR AMENTALES

-cxeedpemenn

CUOHSETEIEI ; CUM ass ii

at

[

Et $, Genefius , de quo ZMartyrologium roman

ut, fan&ificatus

vf

fuit per baptifmum mimicé in thestro acceptum ad irrifionem

Chiiftianorum. lIt referunt Sozomenus lib, 2, c, 16. & IVicepho-

qi

YMs lib, 8.c.44.

t

nem f

vale.

Refp, Ad cafum propofitum fab Ziflintlione. poteft enim ali-

quis dupliciterSacramentum aliquod v.g.baptifmumalicuicon-

quod

ferre per jocum.

Primo fic , ut non intendat illud conferre,

ditun

fedtantümjocari, Secundófic , utat&tionem quidemfacramen-

Satis

talem referat ad jocum & animirecreationem , illam tamen

GR

fnetit

ponat cum intentione faciendi id , quod vidit facere Ecclefiae

u

Miniftros, quos perjocumimitatur, Baptifmus primo modo

per jocum collatus non valeret ; fecus, fecundo,

Et hoc mo-

foliu

do Zitbanafius adhuc puer , baptifmum per jocum confod

v

»

älibg-s

E

n

pueris contulit, ideóque judicatus eft validus,

!

Quantum autem ad Genefium fpe&at ,qui cum Mimus effet

& Chri(tianorum (acrisin theatro illuderet fpe&tante Diocletia-

s

(

no , dicendum, fubitó illum Deo infpirante immutatum, bap-

l

tifmum non fi&e , fed finceré petiiffe : Miniftrum veró thea-

tricum etfi per jocumipfum baptizarit, voluiffe tamen imitari

phyf

& facere , quod folebant Ecclefie Miniftri , quos irridebat ; at-

fetit;

que ita non defuifIc fu

&5

6*

fficientem intentione;n ex parte bap:

Noti

tizantjs.

tam j

iu;

Solvuntur qu.e?lam objeGiottes,

- Dices, Innocentius 1V . inlib. 3.decretaliumcap.2.dïc'ï—t,baþi

tifmum effe ratum , /icet AMiniffer gerat in menfe nonfacere,quod

Quil

facit Ecclefia, Et Nicolaus 1.cap.à quodamjud«eo de confecrat. dift.

lia

4. confultus à Bulgaris de baptizatis à quodam judao, de quo

dubitabatur , an effet Chriftianus , refpondit, non effe rebapti-

zandos , modó judaeus ifte debitam formam adhibuerit.

Ex

:

quibusaperte videtur colligi ad facramenti valorem nullatenus

fü

þcggiri intentionem ex parte Miniftri conficientis,

Ut

Refp,

IN

DE BAÁPTI$MO.

279

fficatus

Refp, Ad authoritatem Intocentii di,?inguä&-.!a : dicit, b'ap:-

Áintem

tifinum effe ratum , Jicef minifler gerabin mente u1 facere quoad

effelum (acramenti , quo4 facit Ecclefia, Concede. Quoad a&io-

1778

nem facramentalem.:/Vego. Dicoergo Znnocentium nihilaliud

Naff.

velle ,.quàm non effe neceffarium , ut minifter intendat idem

QUi R.

quodintenditEcclefia quantum ad effettum facramenti 5 & va-

nierte,

liturum baptifmum, etiamfi putaret baptifmum nihil operari,

Tatnefte

Satisautem fignificat , neceffarium effe, ut minifterintendat fa-

| fameg

cete, quod facit Ecclefia, quantum ad. ipfam aGionem facra-

cclefre

mentalem; dumi verbis citatisfubjungit , dummodo intendat bap-

0modo

tizare. ANicolaus autem licet intentionis non meminerit , fed

lc mo«

folius forma , ipfa tamen intentio fubintelligenda eft, uti & ap-

"

icatio mater

xhlibus

1æ $ cum C?"*?m :ü-t folam .fqt:mamy non fuf*-:

Á

useffet

— Dices. 2.

Sr valor "fä(:r:zhiödtörum pen &äfcfiæö ;ïnterlitfoyne

miniftri , fequeretur, quod fideles effent incerti de validitate fa-

odetia-

mbi

€ramenti fuícepti. v, g. baptifmi, abfolutionis &c.

Q these

Refp. Diflinguendo : fequeretur, quod fideles effent incerti

imitati

phyfice, de validitate facramenti fufcepti, Coreedo, ^ Quod ef-

bat; at

fert incerti moraliter, /Vego; Habetur enim moraliter fuffici-

ens certitudo hoc ipfo, quod omnia exterius debité facta fint,

tb |

Noneft enim tunc caufa vef occafio (üfpicandi , defuiffe debi-

tam intentionem ; cüm hac poflit facillimé haberi, & defe-

!

äus ejus non pof?ït pmdctïemifniüm, !

*

|

x

CASUS Ill -

du

ft,(lt

Qui4 fi quis baptizet infantem abfque intenione expre[fa 65 diftin-

1

et ipntendtitur Sasramentum b.

4

Á

7 lflfto

df , qua fctli

tf f prapr s

de qu

TO k

dgfzïïg&æ eju

* comceptus - Faletue je.

baprifunus ?

eyt« [

j

[

Efp. ita. Quia ad valorem fäcrarheriti f'ufr"ïïci"t: intentio corr-

jatet

R

fufa conficiendi facramentüm , qualemfupponimus in bap-

ace-

tizante ?üifi&. ï'alis autem intentio eft , qua quis vult id f.

Iu

-

280

CASUS $A4CRAMENTALES

UEGUSBGRSCUREDLSINNESMNNENUN

f

re , quod facit Ecclefia, aut quod Chriftus ínttituit , aüt quod

tio

vidit Parechum facere : ita dottores communiter,

Et ratzo

eff ; quia alioquin contra praxin Ecclefiae rebaptizandi effent;

inciF

qui baptizati fuiffent ab imperitis & rudibus, licet adhibuiffent

etti

debitam materiam & formam , quandoquidem

-plcrumquc not

noverunt faltem diftin&e, quidfit baptifmus,

tem

tio|

CASUS 1V,

vYea

Parochus quidkm baptiza-vit infantes plui'imorf, [ezl o..fi&f CHMB

«

sntentione folym virtuali , nullum cum. aitunli.

ueritur an validet

Efp. ita. Ratio eft ; quia fi ad conficienda facramenta effet

neceffaria intentio aGualis , fequeretur, quod Sacramenta

ob inftabilitatem imaginationis & frequentes inde animi eva-

gationes plerumque effentinvalida, « Non eft autem credibile

Chriftum ficinftituiffe Sacramenta , maximé ea , quae funt abfo-

tonf

luté ad falutem neceffaria,ut tam facilé exponerentur periculo

t

nullitatis defe&u intentionis, Confirmatur 1. quia fi intentio

t

virtualis non effet fufficiens , aperiretur via infinitis fcrupulis:

tUt

circa valorem facramentorum : quia meritó fzepiffime .dubi-

fti

faretur , an minifter Sacramentorum habuerit intentionem

C

a&ualem , cum intentio attualis difficilis fit.

Confirmatur. 2,

quia ad facramentum validé conficiendum, fufficit ea intentio,

L)

&he

quze fufficit ad operandum;humano modo

.

Sed intentio

ofie

virtualis fufficit ad operandum humano modo. Ergo ad valid&

beat

c»pnficicndum "facramentum fufficit intentio virtualis,

lünt;

fomn

CASUS V.

Cutfi

:*Qui'd f ergo facerdos. inter baplizandum incideret ín ameizt:'am, és

etíah

nibilominus vi prioris imtentionis &f fpecierum ab en excttatarume

4

itde

[4

et verba re[idun b

| pergeret eo profer

baptifmus vualidus ?

ptifmi ; g/j:ï:nf c .f;i;

ficri

Atie dubitandieft : quia in tali facerdoteita inamentiam in-

die |

f0

R

cidente , haberentur ea omnia , qua habentur in meré di-

ftracto.

28t

DE BAPTIS44O,

c

od

ftra&to, Sedin meré diftra&o adhuc p'erfcverar& prior inten-

"Mig

tio virtualiter, Ergo & adhuc perfeveraretita in amentiam

,

jncidente,

(fent

Rep. Talem baptifmumnmon fore vali

dum, Ratio eff : quia

W

eftingens difparitas interfacerdotem ita in amentiam inciden-

tem & mere diftrattum.

Nam in meré diftrado prior inten-

tio perfeverat virtualiter moraliter : In amente autem perfe-

verat tantum virtualiter phyfice : quia ratione amentiae faQtus

&ft incapax omnis atus moralis,

CASUS VI.

eft

Quid Ji quis baptizarel cum intentione meré babituali.

Ya

Faleretne ?

[:7"

Efp..negätiwä. Ratio

i ; Tumquiaad conficiendum facra-

(bile

R

mentum , quale etiam eft baptifmus, requiritur ex parte

a(«

conficientis intentiotalis , quze fit caufa confe&tionis facramen-

jculo

ti : atqui intentiohabitualis non eft talis : cüm intentio habi-

entio

tualis fit moraliter interrupta$ intentio autem moraliter inter-

yulis

rupta non eítcaufa confectionis Sacramenti.

Tum quia actio

i

ubi-

facramentalis debet effe actus humanus : talis autem non eft

,

NT

Jnemm

cum fola intentióne habituali.

*

ur *

Dices. Quitenetur hodie miffzfacrificrum Cajo applicare,

fiti0y

& hefterna die in mentefua dixit, volo craftina die facrificium

offerre pro Cajo, fatisfacit obligationi , etiamfi poftea non ha-

entio

nlidi

beat aliam voluntatem applicandi facrificium : Sed illa prior vo-

luntas efttantüm habitualis, cüm hefterna die fit elicita, & per

fomnum aliafque a&iones impertinentes interrüpta : ergo. Si-

cut fufficitvoluntas habitualis ad applicandum facrificium, ita.

W)ö

etiam fufficere videtur ad conficiendum facra

menþum » aC pro-

arum

inde etiam ad validé baptizandum.

*

Refp. Ad majorem propofi

tionem ;

illum vq-ui tenetur hodie

facrificium Cajo applicare., fatisfacere obligationi , fi hefterna

»m,'

die habuit voluntatem ex tunc applicandi fru&um facrificii,

modo illa intentio antefacrificium non revocetur : fi veró non

u-

Nn

habuit

dQ«

282

CASUS SACRAME NTALES

habuit v-oluntatem abfolutam ex tunc appïican'diï faæfifïcïüm';*

fed folüm habuit defiderium , vel propofitum applicandi, non

jiqu

fatisfacit : quia propofitumapplicandi non eft applicatio.

[7/

Quare ad argumentum neganda eff confequentia : nanx ad ap-

licandumfacrificium non requiritur intentio , qua& virtualiter

duret tempore facrificii , ficut requiritur ad conficiéndum Sa:

B

tiecad

cramentum. — Rafio difparitatis eff 5 quia voluntas applicandi

facrificium non concurrit ad conficiendum facrificium 5 cüm

intent

fieri poffit facrificium abfque applicatione ; voluntas veró & in-

N

Tum

tentio conficiendi Sacramentum debet concurrere & cooperari

ad ipfum Sacramentum ; cüm concilium F/orentinum dicat ,

ganc

Sacramentatribus perfici, nempe materiá , formá &5 intentione Mi-

etad

niflri. Non poteít autem ad Sacramentum concurrere & co-

WW

operari, nifi a&tualiter aut virtualiterexiftat , quando conifici-

tür Sacramentum 5 confequenterad conficiendum Sacramen-

tum requiritur intentio actualis, aut virtualis ;

qua;mvis :ïd ap-

plicandum facrificium fufficiat hab'rtualis;f

[

CASUS VIL .

dt f

E7

uid fdc;*et' fücerdos cvocaius àd "üupt'izïm;lz,mi -ï ïn]ähfe"m' ^ /imuf 65'

A

ó

Abfal'ueudsm dultum , quorum nlteruter cértó mori

(?Nü'

,

Jéme Sacra

mento . ff Alteri

£5 :

Y&1

ponatur e

Wt

Re . Ipfam debere curare infantem bïþ'tïza;;iä per laícum ,

biyi

& advolare ad abfolvendum adultum, . At finemoadfit, qui vi-

|

deatur re&é baptizaturus , debere infantem praeferre adulto;

Tm

ille enim aliàs certo periret , non item hic, ".. Ubi autem diffi-

inteb

cultas

occurrit, femper eftarripiendum id, quod minus

litum

ulo , juxta D. Tho

ebrie

habe; de peric

BISISE.,

Utf

3,.. q- 830 d.« '6:05

ante

]

ä&)c(ää "

Qu

CASUS

283

r

DE BAP TI$MO,

*

;fum';

CASUS VIlL.

ï,nqp

;

si

m þræ-viiem fe inebriandum , intendit. &5 deteyminat aliquo

Z

d y.

ptizAre : valebitue 6aptijimfs pro ta 24

*

ilitet

5 cïþïi:ffztis pempore b

fempore co(/atü: ?

1$2-

Refp.

-* Nfgatiwä. Ratïodi; Tum quia tempore eBrietatiä

icodi

nec virtualis, cüm per ebrietatem

necadeft intentio aGualis,

& tamenuna earum in cón-

- CUR

intentio ejusmodi interrumpatur:

)Kite

fe&ione facramenti requiritur , cum

habitualis non fufficiat.

perati

Tum quia a&io baptizandi debet effe libera & humana, atque

diat,

principium & cauía confectionis facramenti: Talis autem non

tt Áll-

eft a&io fa&a in plena ebrietate, in qua baptizans, cüm non

k c-

utatur ratione ; dici non poteft g&ionem humanam exercere. -

otfct

^

At

$.

Solcvuntur qüædam bbje*&fbnlej:..

^

Dices, r. S, "Auguftinus Tra&atu s. in Toannem fub finem di-

cit fe non timere Miniffrum ebrium in [ufceptione baptifmi , fed at-

&endere ad Chriflum baptizantem : Atqui in ebrio non eft, nec

oteft , nii ad fümmum intentio habitualis. ergo &c.

.M 65'

effe ä

efp.. Ybi legendum effe non ebrium , fedebriofum , & ita gva-

ves Do&ores teftantur fe legiffe in corre&tis exemplaribus;

tantumque velle mores pravos baptizantis nihil obftare valori

Cum ,

baptifmi,

Dices. 2, Qui pravidet, vel intendit homicidium fecutu-

( T

julto;

rum in ebrietate, peccat, illique imputatur homicidium , quod

dif

inebrietate fequitur : quia homicidium cenfetur fufficienter vo-

litum & intentum in intentione aut pravifione pracedente

I

ebrietatem ?. Ergo etiám Sacramentum in ebrietate conficien-

dum cenfetur fufficienter volitum , & inten

ante ebrietatem elicita, - :

«

i

tum in intexuyiOgjg

- Refp. Negando confeq. - Ra

tio difparitatis eft ; Quia a&io;

effe libera & humana; in

qua lconfi.c,icur Sacramentum , debet

n2

fe

dU

——

384

CAÁASUS SACRAMENTALES.

fe qualis non eft attio fatta tempore ebrietatis. Ut aüt.exh ho-

tond

euniu

micidium imputetur ad culpam, & poenam reftitutionis, non

|

eft neceffe , ut aGio , qua committitur , fit libera, & humana

in fe, fed fufficit, ut fit voluntaria in Caufa ; juxta illud , ma-

pl

lum ex fingulis defechibus , bonum autem ex. integra caufa.

prim

Dices. 3. quiinterconficiendum facramentum involunta-

foe

rie diftrahitur, validé conficit facramentum, E

rgo Ftiam. yaIï-

dé baptizat , qui baptizat ir ebrietate,

t

ff

b

Refp. N'epando.confeg, Ratio difparitatis eff ; quia involun-

qici

tarié diftra&us exercet adionem humanam ; cüm utatur ratio-

ne , & illa a&tio moraliter procedat à priori interitíone ;qui

N

veró ebrietatis tempore baptizat , non excercet a&tionem h

"5

4

fite

fnanam ,ut di&um eft.

Mit

Dices, 4. Recipiens baptifmum in ebrietate , vel amentia,,

;

quen petierat ante ebrietatem , validérecipit, ut ait /nmocen-

f

&ius in cap. /Majores. de bapii[mo. Ergo:etiam baptifmum va-

lidé adminiftrat , quianteebrietatemintenderaebaptizare,

jott

Refp. Megando confeq. R atio difparitatis eff ; quia minus re-

efti

quiritur in patiente , quàmin agente, : Recipiensautem habet

pori

fe pa(five , cui proinde fufficit minor intentio,quam eft virtua-

fqu

Hs , qualis eft intentio habitualis. At veró qui conficit facra-

v.ü'td'

znentum, agit , ad cujus a&tionem requiritur, ut fit operatio

tion.

moralis & voluntas faltem virtualis facramentum conficiendi.

fat

CASUS IX,

&if

&

led f quis ad' conficienda. facramenta: adbibeat: Tntentionem non

ab[olutam aut equivaleutem abfoluta , fed coziditionatam -

conficieturut verum. Sacramentum 2

RO intelligentia praemittendum eft, conditionem quaeap-

L ponitur, aut effe de praefenti , aut de preeterito , aut de fu-

turo: Ut fi quis dicat; egote bapfizo, fi es ma[culus,.eft conditio

u$ ,eft

de pææfcn;i;;; ü;dicat-f, eggcf)-itc bagtizo, [inon fuiffi baptizat

con-

28e

Mb

CDE BAÁAPTISMO.

m ho.

wndïtxo de preterito ; fi veró dicat, ego fe bz'zþlz?z'd-, fi dederis

Son

eentum C ajo ,eft conditio de füturo. Hoc pofito

ünang

Refp. 1, Sacramentum adminiftratum fub conditione de

5 M

praefenti , vel de praeterito validum effe ; i res ita fit , ficut ex-

primitur in conditione.

li.

-. "Ratio eff : quiaconditio de praeterito , aut de prafenti non

lwalj-

fuüfpendit a&um , cüim non fit proprié conditio : ergo neque

fufpendit valorenx & effe&tum facramenti ; quia Sacramentum

volune

rei

ditio fuiffet appofita.

pfa fubfitit & operatur vemfxcatä. conditione 7ac fi ,a;?llaacorrf

2

[

Tatio-

fe

t5 qui

Si veró res.

u co

üditió non verifice tur,Sacramentum nom

conficitur; nihilque operatur : Quia Minifter non intendit con-

nn-buf

ficere nifi füb conditione; fi res. ita fit.

Absque intentione

Miniftri autenz nullum conficitur Sacramentum,

lentit,

GU

tum noneffe validum,

Re[p. z Sacramentum fub conditionede futuro admini fffä..

m Ya«

- "Ratio eff : quia veleft validum ftatins, vel eft validum tem-

s

pore adimpletae conditionis, Neutrum dici poteft. Non enim.

lU fC«

eft validum tempore adimpletae conditionis , cüm tunc tem-

Dobet

dul«

potis nonexiftat materia ,& forma, quae fünt partes neceffarió

requifitae ad validitatem Sacramenti : Neque'poteft dici ftatim

fac-

validum : quia facramentum non eft validumr abfque inten-

eratio

tione Mini(tri ; Minifter autem nom intendit Sacramentum.

tndi,

ftatimconficere, cüm voluntasconditionata, quàmdiu talis eft,

süaneat fufpenía, & nihil operetur , fed. folüm intendit con-

ficere adimpletá conditione de futuro : ergo nullo mo-

"do:eft validum , éxcepto Matrimonio , dequo

'M [

fuo loco.

d

]

ii -

*

X

J

e fü-

licie

,l

Nn 5

CASUS

(ne

286

—

| C-ASHA-S**" SAC'R-AM*EK'FALES-

quod |

CASUS X.

tüm,

ergo in conficiendis Sacramentis | couditionem :

tum;|

| de )?vquyiïi

apponit : peceatue fzaitäliterï 2

Tmmoó

effet

Efp. Ita,non folüm fi vapponatïggnditionä—m de faturo, ve:

t0, Q

R

rum etiam fi apponat. conditionem de praterito , vel de

impli

praefenti absque rationabili caufa,.,, Rafío eff. ; qnía exponit fe

( od

periculo adminiftrandi facramentum invalide, .. Sacramentum

fnena

enim non eft validum absque intentione Miniftri ;; Minifter

Osns

autem non intendit conficere Sacramentum; nifi dependenter à

tali conditione; &-cum fieri polfi,ut talis.conditio non fubfiftat,

.(?1;/1[&

*

fequitur facramentum invalide adminillrari : confequenter il-

lum mertaliter peccare, qui fine jufta caufa facramentum corr-

ficit fub conditione : fubfiftente verójufta caufa facramentum

poteft adminiftrari fub conditione de praterito , vel de prae-

fenti, . Propterea facerdos quando dubitat , an abfolveritpoe-

nitentem, impendit abfolutionem fub conditione de prateri-

H

to, fi non es abfolutus, vel fi non te abfolvi, abfolvo te. " Ita

Suarez , Reginaldus , Emanuel $a, vverbo Sacramentum, Et alii

«

Ratio

communiter,

CASUS Xl

;

ï'gume

T]m !

inculg

Quid [i baptiza

.

ns non intendat confefre effetlum facra

EW

menti baptifmi

»

an nibilominus fi adfit intentio conficiendi uerutm

um cum . delita materia e forma , com-

I mum.

Ü

?aþtifm

.. Jfeit verum

BSACF AUIEIHEUMI baj)-þ

LHfoi ?

Efp. ita. Ratio efl : Qui:l a&io fufficienter determinatur ad

R

elfe facramentale per. intentionem faciendi facramen-

tum,

Ergo non requiritur intentio explicita conferendi ef-

fectum.

Dixi explicité : quiaintentio conferendieffetum implicité

includitur in intentione. faciendi Sacramentum , feu facien i

quo

1

DE BAPTIS240.

—

287

quod i"nrtenditKEcclieü(; &c." Namquivult conficere facramen-

tum, vult etiam ejus effe&um , qui confequitur ad facramen-

tum ,juxta illud, qui vult antecedens , vult etiám con(equens;

Immoó qui vult conferre báptifmum, illum vere confert cum

)

effe&u , etiamfi noliteffe&tum & gratiam conferre : Natm pofi-

1 de

to, quod velit conferre facramentum, neceflarió vult etiam

ne

implicite & virtualiter effe&um , illamque revera confert , ni-

ACURI

fi adfit obex , & impedimentum ex, parte. fufcipientis : Sacra-

mehtum enim eft fignum facrum fignificans & infallibiliter effi-

initer

nierà

ciens gratiam. . Íta S. Thomas 3. p. q.

Yiat,

iculi,

:

.644.43.4. Suarez i;n' com-

zäï;e—ntiarig ejufdem art

terib

*

C0f

*'5;

E ASUS «le,-'* N

tUt

Qid (f quis per ignovantani credit ; f efe baptizatum , cium Lames

Jra

ære"'(zan- 973

Paprizatus defectu debite intentionis im bap

Zi- :

i

I|pce-

zawte ; poteritue tAalis [alvari?

'.

seletl«

, li

Efp. Non poteft,

nifi baptifmum iterum fufcipiat , aut nifí

.contritionem cliciat , in qua coritinetur votum Bbaptifmi,

Et dl

Ratio.eft : Quiabaptiímus vel inre vel in voto eft illi neceffà--

riusneceffitate medii ad falutem, — IIllud autem dicitur neceffa-

rium neceífitate medii ad falutem , quo five culpabiliter, five

inculpabiliter omiffo , nequit ;obtineri falus,

Caveat tamen

Ml«

baptizatus , ne anxius & fcrupulofus fit circa fufceptum baptif-

a

zmuti , nifi cercó fciat fefi&té baptizatum « nóm enim facilé cre-

dendum eít, adniiniftrantem baptifum debita ca-

| ruiffe intentione,

jrad

t

d-

— &R

)ogä

d

Jic

füO

|

7C CASUS

288

CASUS SACR AME NTALES

uImE

velle

CASUS XIIL

Tuthe

in cafu nece[fitatis fub tali intentione.

ind ; obfletrix

parcvulum baptizare

N

L

£, volo ut baptifmus ifle -valeat , fi Parocbus :

$£2

oD D'IA4S "venerit A

d baptizandum , quam

ARS moriAtur ; 44

il

verà prius veuerit

uolo baptizare.

E

j

etne validus

)

baprifmus ? .

, E;þ. fub difti

n&ione, nimirum quoód baptifmus fic collatus

non valeat ,

(i obftetrix, priusquam affunderet aquam, for-

mamque pronun

ciaret cogitans de adventu Parochiocyus ac-

ficier

cerfiti, fuam intentionem pen

*

dere voluit ab illius adventu;

f«

quia tuncbap

tifmus vere

fuit conditionatus fub conditione de

de intentio fuit inefficax ad conficiendum fa-

futuro, ac proin

cramentum ; Econtrave

ró baptifmus collatus valeat ,quando,

Qu

priusquam affunderet aquam,

formamque preriunciaret , cogt-

utpote quem noverat eífe

rryugr:

tavit quidem de adventu Parochi,

advocatum , nontamen tunc fubintellexit ullam conditionem,

fed eam primum po

ft formamex fimplicitate muliebri forma-

vit5 tunc enim con

ditio adje&a nil habet virium , quia quod

E

iam fa&tum eft abfquea

f

liqua conditione, non poteft pOQ;a- et-

fe infe&um per eandem.

pup;

fsl

CASUS XIV,

ettio

COnii

berazius baptiiam tolif facere','quodïfacit; Ebcle; ,

Chrif

| Qfd fi Lut

(ia Romana , [ed quod fua. Valid&» 4

f apt;'.mt-!

Kclel

f

E p.-i?a. Ratio eff: :

Cmïalicet talis Lutheranus erret in hoc,

it pri

am effe veram Ecclefiam & nonRoma-

quod falsó putet fu

fto]g

nam, tamen non errat in in

tentione generali , cüm habeat in-

Utive

tentionem faciendi , quod facit vera Ec

clefia , & ipfius priva-

t

tus error corri

gatut

per intentionem generalem faciendi,

Unde in tali Luthera-

uod facit vera CHRIS TI Ecclefia.

ana:&c

no ftant haec duo, nolle facere, quod facit EcclefiaRom

. vell;

ODE BAPTISMO,

2$9

velle facere )

quod facit vera Chrifti Eccleüa, quam þutat effe

7)

Lutheranam.

N

-CASUS XV.-

x

L

uid f ergo Calviniflaintendat facere , quod faciuht Calvitifie ,

$

467 quod j acit Ecclefta Romana,quam excludit ,credeus Romamnam

Eccleffam e[fe veram , calviniflicam verà falfam: an cf bic

J

vaAlid baptizat ?

n,fot.

u$ Q

Refp, negalivé, Ratio eff : Quianonhabct intentionem fuf-

ficientem, cüm non intendat facere

; quod facit vera Ecclefia,

'entu;

ne de

fcd illam excludat.

um fa»

CASUS XVI

nd,

Qui4 fi érgo in AMiniflvo baptizante concurrerent due intenirones

,f

x ee

repagnantes, una,quá vellet Agerequod Chrzfins 2n]lituit , altera , qu&

"

of

seollet f acere, quod f'Acit. Ecc

efía Romana. Couficereturne

apiifinns validus ?

iormte

;j

aquod

Efp. cum 7oatne

2

ers fub diftintlione , quöd fcilicet con-

R

ficeretur ínvalidé ,

!3

Minifter fic formaret intentiones re«

ilca d

pugnantes: J/oloagere, quod Chriflus inflituit , nolo tamen fa-

cere , quod Ecclefia Romana facit , tametfi illius modus agendi 65 in-

feníio e[fet conformis inftitutioni Cbrifli : Econtra quod validé

conficeretur , fi ejusmodi Minifter abfoluté vellet agere, quod

tde

Chriftus inftituit , & eatenus folüm nollet facere , quod facit

Ecclefia Romana , quatenus erroneé judicat, Ecclefiam Roma-

nam non agere fecundüm inftitutionem Chrifti, Ratio eít; quia

HIIOCQ

in priori modopropter appofitam hanc claufulam , £ametfi illius

tona:

modus agendi &5 intentio effet conformis inflitutioni Cbrifli , illa

at if

univerfalis intentio , «vo/o agere , quod Chriftus inftituit , veddi-

prira

u: tamen proptereafuam efficaciam non

jenid

-turincchax,q

perdit inj modo pofteriori,

xhd

Qp

t

Oo

CAsus

æej

2co

CASTS SACR:A;ME NTALES$

fequi

CASUS XVIEL.

$7-

iam

Qui4 fi Min

ifler facramentorum tantüm baberyel intäntionei:a profe-

rendi verba ,

(b exercendi aciionem externam [ncramentorum , undlo

sao0do inten

denda id, quod per eam intendit Ecclefia ? uel id

quad Ghrsfl us

inflituit ? valide me couficiet

facraimenta e

fto!

Quia ad conficiendum facramen-

[

k

Efp. negativé. Ratio df :

!

R

tem requiritur intentio faciendi rem ordinatam adeffe fa-

&ramentale, & non fufficit intentio faciendi remindifferentem:

C

fed intentio proferendi verb

a, vel exercendi aGionem exter-

& ordinata ad effe facramentale, fed

fati

nam, non eft determinata

N

N

eíft indifferens, cum a

&io illa & verborum prolatio fieri poffit

Ergo fola intentio proferendi

lis;

ad ludum , vel ad alios fines.

t

yerba, vel éxerc

endi actionem externám facramentorum , non

ett fufficieris ad conficienda facramenta.

Ratio eff 2. Quia nifi

xj

J

N

ulsagat

ut Minifter Chritti, non conficit validé facramentum 5

fed nifi per a

&ionem externam intendat conficere facramerr

Ince

tum,feu praeftare i

d,quod Chrittus inftituit;non agit utMinifter

Chrifti, quia nemo ag

it , ut Minifter alteriüs, nifi illud agere in-

&

e enim tu ageres ,

fey

t£endat , quod fuus principalis mandat ( nequ

ut meus minifter , fiego te mitterem , ut tu mihiemas equum,

uli

dt,

tu veró exercendo . exteriorem emptionis attum intenderes

equum emere non

ro me , fed pro te, vel proalio. ergo &c.

vid. Seff. 14. cap. 6. u« poen'tens valide abfol-

fed

Ratio efl.3. Quia

ven

vatur , requirit in face rdote

animum ferió agendi & veré abfol-

luat

vendi : Ergo juxta Tridentinum non fufficit, fi exterius pronun-

ter

ciet formam abfolutionis, prout pronuncíatur in Ecclefia, fed

ritur animus feu intentio veré abfolvendi. Con-

snfuper requi

Qu

Kematur, Qui

a £ lorentinum in decreto de facramentis , cum dixit

in cafunecetfitatis quemlibet etiam, P^

aginum validé baptizare,

alte

füuxt

qnodo fervet formam Ecclefiae ; addit 65 intendat facere ,. quo4

Ergo fupra intentionem pronunciandi formam,

VKe

t

faczt Ec'f.'l ejia.

ZT CQUI*

DE BRAPTISMO.

29f

fe

uirit etiam intentionem faciendi ; igüod facit Ecclefia per

nem.

i&gm forxpæ pgonunciatio

lr

, Unicus.

h3

n

'Svol-*uuntur quedam obje&tiones.

ches I. Medi

cina corporalis , utfuum obtineat effe&tum ,

entionem Medici : ergo neque me

dicinz fpiri-

fion requirit int

atitle

tuales, cujusmo

di funt Sacramenta , ad fui yalorem expofcunt

effe (1-

intentionem Miniftri,

g. Ratz'o difparitatis eff , quod medicina

CA

r Refp. Nesandoconfe

; &xtet«

corporalis fuum effe&tu

m operetur naturaliter , feu ut caufa

naturalis & neceffaria , ac proinde , ut cum

fuo effe&tu fubfi-

le, fed

ipoftt

ftat;, nonindigetintentione Medici ; Medicina veró fpiritua-

ierendi

lis, qualis eftfacrame

ntum tanquam fignum quoddam ad placi-

ducendo effettum ex inftitutione Chrifti,

, of

tum; dependetin pro

exigentis ad illius fub

fiftentiam intentionem Miniftri ,

eo quod

g'mniü

Sacramentum confift

tums

at in quibusdam hqmanis a&ibus , qui

amett«

intentionem operantis requirunt,

. Dices,. 2. Minifter Sacrament

i fe haBet ut inftrumentum

linifet

;erein-

& procurator ;

fed inftrumentum , ut operetur effe&um cau-

3

fze principalis, & procurator , utobtincat att

ionem fui Princi-

lgCI'CS j

;quum,

palis , non eft neceffe, uta&ualiteraut virtualiter interiüus irïxten-

nderes

dat,quod vult agens Principale. Ergo &c.-

Refp. Quod ZMinifler non fit qualecunque inftrumentum ,

0 KC

;iblol

fed animatum operans libere, feu juxta liberum arbitrium ; at

veró exparte inftrumenti ficoperantis , requiritur interior vo-

abíol-

'onu/

juntatisintentio, licet non Qrequiratvur ex parte cujuscunque al-

.

terius inftrumenti.-

"

üod quis dupliciter poffit effe pro-

Cott-

Deinde fciendum eft, q

curator alterius, primó nudé agendo interpretem explicantem

j diit

alterius mentem ; Secundà ex poteftate accepta à principali

uinite

|

|

juxta proprium judicium feu liberum arbitrium fübeundoillius

, qu

vices.

Porró Minifter Chrifti fungitur officio Procuratoris

ïmia'i

juxta modum pofteriorem , qui neceffarió exigit internam vo-

|

Q 2

lun-

/gquï' |

1

j

T;

292

CASUS SACRAMENTALES

lunfaiis intentionem , quia hac feclusá non ceníereru

r aliquis

efe

agere juxta modum agendi liberé.

abf

Dices, 3. Probitas miniftri non requiritur ad valorem Sa-

aut

cramenti, quia aliàs fideles non haberent moralem certitudi-

I'!'M

nem deSacramentis veré perceptis 5 ergo ex fimili ratione nec

j

requiritur aliqua intentio Minittri.

H

Refp. IV egando confeq. Rati

[^À

difparitatis e/i; qubd vitze fane

ul

&itas fitardua, quaenonabfquelabore & difficultate conferva-

lan

tur , autamiffa recuperatur ab hominibus circumdatis infirmi-

[

tatibus, & peccandi occafionibus expofitis, undefolet fieri , ut

illa in miniftris fzepiüs defit ; intentio autem conficiendi facra-

At

mentum miniftris fit facillima, imó moraliter loquendo vix

E

potlit deefle in Miniftro ordinario : hoc ipfo enim dum voca-

für

tur ad facramenti adminiftrationem , & propterea vult facere

d«

fuum officium , implicité faltem intendit conficere facra-

J

j

abl

mentum,

etit

CASUS XVIHI.

fui

Íni

Quid [i putet aliquis fe baptizare puerum, &y nomen Pelri illi im-

ponit , & baptizaz puellam. Couficitne verum Sa-

&rAmentum

Idetur enim quod nott , ob defectum ïnt&ntïonïs : quia vi-

Qui

delicet non habuit intentionem baptizandi puellam, fed

puerum. Adhanc difficultatem

Refp. cum diftindione : Nam vel minifler itaalligavit fuam

jntentionem ,utnon intendat conferre baptifmum, nifi tali in-

N

dividuo, v. g. Petro, & tunc fi alius fupponatur, non conficit

facramentum, ex . defectu intentionis,

Si autem habeat in-

quo

3UF€]

tentionem conferendi facramentum praefenti, quicunque ille

lIs

fit, quamví: per errorem putet effe alium, qui nom eft , revera

fltis

facramen:um confert,

Idem dicendum , fi facerdos putans

tiam

fe audire confe(fionem Petrí, alterius aüdiat , & abfolvat, &

beat

G

in aliis facramentisfipniliter, 91 autem quaras,qualis de

€ue

DE BAPTIS$7240.

295

liquis

effe tunc intentio Mini(tri ? Refp. Debere effe tæï&m, quöc!

abfoluté dirigatur ad preefentem perfonam, fine Limitatione,

n $.

aut iimplicita conditione non faciendi facramentum , fi perío-

ftudi-

pa non ütilla, quam putat : quam intentioneni femper adeffe

CC

in minifítro praefumendum eft.

Dices. In Matrimonio error perfonze rediit Sacramentum

i(&no

nullum z Sienim quis contrahat cum Bertba, putans effe Tul-

RtVde

Biam , non contrahit verum Matrimonium. Ergo idem in aliis

Hfmï* 3

facramentis dicendum erit.

ri, ut

Refy. Uonceffo anteced. negando confe

equmfiam.'

Ratio difcri-

ficrd-

sinis eff. : Quiamatrimonium eftquidam contra&tus confiftens

lo vit

jni traditione corporum in particulari & in individuo, unde er-

YO

rorin perfona cít (ubftantialis, & aequalitateu aufert, proin-

Acere

deque contra&tum nullum efficit.— Nec fufficit , quod detur a«

f

lia uxor aequé bona, quia cüm haec aequalitas non potfitcertó

abhominibuscognofci, maximé cüm bonitas conjugis debeat

effe refpectiva in ordine ad alterum, meritó conjuges alligant

fuam voluntatem & intentionem ad talem determinatam per«

I$

fonam; quodiri aliisfacramentis non contingit.

C€ASUSs XIX,

javi-

Quia' fi Minifler facramentorum exiffat im peccato mortali ; con-

Jfieietnue adhuc vera [acramenta, fs adbibeat debitam mate-

fl

riam , formam € intentionem?

fom

Otd. Donatiftz olím fenferunt, facramenta à Miniftro exi-

lii

ftente in. peccato mortali collata, effe nulla & invalida,

Wicleffus

Yf

quos poftea fecuti funt Luciferiani & Albigenfes.

tite

autem ea tantuüm facramen:a valida effe cenfuit, quae à Mini-

: J

ftris praedeftinatis conferrentur.

Alti demum à malis Mini-

jeta

ftris confict quidem ficramenta putarunt,fed non per ea gra-

tiam conferri,

Ut omnmnes ifti erroxes confutentur, & veritas

ltanf

l,'i

catholica firmius ftabiliatur.

aþ/lf

|

die

Qo3

Refp,

294

€ASUS SACRAMENT/)LEJ

cuvsiabsdtaaeaen.

: Re[þ.Breviter; peccatores validé facramenta cönfic

ere, fi

adhibeant omnia effentialia ad illorum valorem requifita,

Eft

de fide.

Sic enim eft definitum in Concilio Tridentino Seff. 7.

Can. 12, de Sacramentis in genere, hisverbis : $7 quis dixerít

toti

AMiniftrum in peccato moríali exiflentem , modo omnia effentialia,

qua ad Sacramentum conficiendum aut conferendum pertinent , fer-

g

«uaverit , non conficere , aut conferre S'acramentum, anat bema fit,

dh,

Favet etiam perpetua Ecclefiz traditio , que nunquam confue-

vit eos rebaptizare , qui à Miniftris peccatoribus baptizati

Q

B

unt,

u

-- Confirtiafur. T. Exemplodivi Thomae. Ut Medicus con-

ferat fanitatem ,non eft neceffarium,illius corpus , quod eft in-

[rri

Yi

ftrumentum animae habentis artem medicinae, effe fanum: et-

go ut Deus per miniftrum, qui eft ejus inftrumentum , gratiam

tu

conferat , & facramenta conficiat, neceffariu

m non eft , quo«fl

du

minifter gratiam fanCtificantem habeat.

.

Confirinatur. 2. Ex inconvenienti, quo

d fequïtur'ex adver—

fs.

iv

h

fa fententia: fi enim ad valorem

ramenti requireretur pro-

bitas & fan&titas Miniftri , vix ulla effet fidelibus fecuritas de fua

fio

Ad

falute : ficut enim femper effent incerti de probitate & fan&ti-

tate Miniftri , ita & de valorefacramenti ab eo collati,

Si dicas , non minus effe fideles incertos de intentione mi-

p

niftri, quàm de ejus fanttitate.

H

L]

Refp. Hoc effe falfum. C

um eni

m long? facilius fit Miniftro

habere intentionem conficiendi facramentum , quàm fan&ita-

tem , poteftnon folüm ipfe Minifter , fedetiam recipiens facra-

mentum ab eo, magiseffe certus de intentione ejus, quàm de

ipfiusSan&itate ; fzepé enim contingit, ut qui videntur bohi;

fint mali, cüm tamen miniftrum non habere intentionem ne-

ceffariam , raró contingat, quia ille defe&tus non provenit ex

- difficultate illam habendi , ficut defe&us fan&itatis,

j

fed ex pgra' malitia,

J

A

[

gm

SS

| :D)z BA? T1$440,

29f

E

j

5.' Unicus,

Solvuntur quedam objediones.

$.

Wi

- Dites, .. ABiofacramentalis miniftri exiftentes in pecca-

Mh'gy

to mortali eft peccaminofa. Ergo non poteft movere Deum ad

:7)21"

m conferendam,

gratia

R

nfequens, Ex opere operantis. — Conce-

LUA

ep. di[linguendo co

yfe-

do, Ex opere operato.

Aego; Quia fic conlidergta eft actio

Jtizati

Chrifti ,ut

Miniftri Principalis.

ftus dans Apoftolis poteftatem

Dices. 2-

Joànnis 20. Chri

j CQH-

remittendi peccata ai

t: accipite Spiritum f[andum , quorum vemi-

ettin

eritis peccata

ésc, Erg

o requ rit 3pi

riium .fanüum, quem non

n: d

habet exiftens

in peccaro mortali,

Adam

Refp. N«gando confequentiam.. Quia praeditis verbis tan-

tüm fignificatur dari miniftris in fua ordinationeS

qudi

piritumk fan-

&um , ad hocut digné munere fuo fungantur.

advef-

Dices. 3. Stepbanus Papa , Symoniacé ordinatos à Formo-

5 przedecefforefuo juífit denovo ordinari : Ergo cenfuit, illos

!pto

je t

non fuiffe validé ordinatos ob facrilegium in illa ordinatione

andi«

admiffum,

Refi

p. Stepbanum quidem id feciffe , & peccaffe id facicndof,

ye m

fhion tamen dcünivifïe id faciendum.,

CASUS XX,

niftro

vt

bereticus cuel iufidelis baptizet , conficitne «verum

facit-

'-;Qyïdf

Laptifmum ,fi adhibeat omnia ad illius valo-

i

de

rem vequifgta ?

bofi

|Efp.iía, Eft de fide. Sic enim íin Concilio TriZentino Seff. 7,

-

. Can. 4. definitum eft his verbis: $7 quis dixerit, baptifmum qui

i r

eliam datur ab bareticis in nomine Patris, 65 Filii; 65 Spiritus

anili, cum intentione faciendi , quod faeit E celefia , noneffe uerum,

"Anathema [i£- — Probatur eiiam vatione, quia Sacramenta virtu-

ex

] Unl

;cm fgam habent ex paflione & mexitis Chütti, non autem

de

"

——

296

CASIIS $ACR AMENTALE$

fideaut merítis miniftrorum , quinon fuo, fed nomine Chrifti,

tum

ut Miniftri principalisSacramenta conficiunt.

endi

Probatur. 2, Tum quia facramentum baptifmi adminiftra-

lifi

tur valide, quoties adeftmateria, forma & intentio Miniftri : fed

infl

hzc poffunt adeffe, quamvis Minifternon habeatfidem. Ergo

autt

fck

advalidambaptifmi adminiftrationem, non effe neceffaria fides,

Tum quia Minifter inftrumentaliter concurrit, & non operatur

at

in virtute propria , fed in virtute Chrifti , Virtus autem pro-

pria Miniftri, tam eft fides , quàm charitas ; ficutergo fine cha-

Con

ritate, feu probitate miniftri validé adminiftratur Sacramen-

Qu

uN

tum baptifmi , 1ta etiam valideé poteft gdmini&räri fine fide.

[47

5., Unicus.

l

GN

&

Sokvüntur quedam objeiiones,

p

Dices. 1, Chriftus influitin fuos fideles gratiam per Mini-

Anii

ftros , tanquam per membrafui & Ecclefize ; Sed infidelis mem-

ten

brum Ecclefiz & Chriftinoneft : ergo medio Miniftroinfideli,

&t

gratiam non influit, necfacramenta confert,

t

Re[p. Cum 4. Thom. in 3. p.q- 64. 4. 5.4d 2. Chriftum Domi-

m

num opetari per bonos miniítros, tanquam per membra vi-

ventia & fibi conjun&a, per malos autem tanquam per mem-

fün

braabfcitfa & feparata ; poteft autem vivensoperari perinftru-

la

mentum carens vitá,& à fe feparatum, quantum ad corporisuni-

ht

onem, dummodo fit fibi conjun&um per quandam motionem:

aliter enim operatur artifex per manum, & aliter per fecurim ;

in

per manum enim operatur tanquam per inftrumentum fibi u-

&t

nitum & vivens, per fecurim autem tanquam per inftrumen-

Utt,

tüm carens vità, & feparatum , quamvis ipfi per motionem

fie

conjungatur. Sicigitur Chriftus operatur inSacramentis per

inf

bonos, tanquam per membra viveritia , per malos veró tan-

lu

quam per inftrumenta carentía vità, & feparata.

Q

Refp, 2. Breviüs & clariüs, conceffa /Majore , diflinguendo

U!

minorem :Infidelis non eft membrum Chrifti & Ecclefiae uni-

tura

de

IDE BAPTI$20.

297

Itl

ztumperäüdem aut charitatem, concedo, Per intentionem faci-

endi,quod Chriftus inftituit, aut Ecclefia facit , nepgo, Similitef

i.

diftinguo confequensergo snedio Miniftro infideli, gratiam non

[j

influit, nec facramenta confert , xanquamfibi unito perfidem

34

Ides,

aut charitatem , «orceZo, tanquam fibi unito perintentionerna

faciendi, quod Chriftusinttituit ; aut vera Chrifti Ecclefia facit,

AUE

epo,

-

|pre

Dices, 2. Sacrament

a habent efficaciam *ex*pä"fiione Chrifti,

hi«

Concedo. Sed infidelis nullo modo continuatur cum paffione

hefje

de

Chrifti. AVego. probas.inprimis non continuatur illi per chari-

tatem. Contedo. Secundó non «ontinuatur illi per. fidem,

Concedo, Exgo nullo modo illi continuatur., ac proinde non po-

&elt conficere facramenta ,ineque ut inftrumentum Chrifti gra-

&iam conferre. ZVego confequenitzam, Probas. Eft ab Ecclefia fe-

ii

paratus. Ergo nullo modoilliunitusaut continuatus. Diff

iRpuo

antecedens $ Eft ab Ecclefia feparatus quoad fidem & charita-

neume

ttem , concedo, Quoad intentionem faciendi, quod Chriftus in-

üdell

ftituit, aut Ecclefia facit,sego. Ex quoinfert Cajetanus, haere-

ticumnon conferreSacramenta ,'ut pracifum ab Ecclefia, fed

jormi«

t aliquo modo ipfi conjunttum & continuatum.

f1 Yi

Dices.Sacramenta funt data foli Ecclefiae : ergo qui non

neffe

funt membraEcclefiz , nen poffunt conficere facramenta. Sed

ifitü-

GUf«

hareticinon funt membra Ecclefia. ergo non poffuntconficere

facramenta.

nam:

Refp. 1, Diffinouendo aniecedens. Sacramenta foli Ecclefize

rrim

funt data, ita tamen, ut facramentis Ecclefiae & Chrifti , etiam

iLv

extra Ecclefiam exiftentes poffintuti. Concedo, Utnon poffint

m

uti. JVego. Cur autem Heretici licet fint extta Ecclefiam exi-

JOm

ftentes , poffint adhuc uti facramentis.

Rafio eff ; quia hec

j get

inftituta funt à Chrifto ad conferendam g

ratiam , tanquam il-

) tafl*

lius infrumenta,

& hzereticiextra Ecclefiam exiftentesretinent

Chara&erem, qui eft poteftas adilla conficienda

D

u

, atque adeo f

apponatur materia & forma à Chrifto Domino prafcripta.cum

1

debita intentione, conficiuntur vera Sacramenta , & efficacia

(m.

ad

Pp

€ASUS SACR AMENTALES

198

ad conferendam gratiam, fi non -obftet indifpofitio reci-

jjentis,

fäm('

-H Conccfo antece;lente diflinguo coh]äq-. ergo qui non

coni

Refp.

funt membra Ecclefize , nec quoad charitatem aut fidem , nec

of

quoad intentionem faciendi,quod Chriftus inftituit , aut Eccle-

illis

coll

fia facit, non poffunt facramenta conficere. Concedo, — Qui fal-

zem funt hoc pofteriori modo membra Ecclefi , non poffunt.

Sacramenta conficere. /Vego. Similiter Ziffinguo fubfumptum &

ij

ntege. confequentiam.

(«

CASUS XXL

(04

fpec

uid fi adultus velit vecipere aliquod Sacramentum, an uf vvalide

Vs

illud vecipiat , requiritur , ut nom kabent intentiouem con-

fet

trariam feu repugnamtem receptioni

Sacramenti ?

bip

Efp.ita, Eftcommunis & certa fententia, Tum ex coymmtä

R

ni fenfu Ecclefiee, Tum ex cap. AMajores. de bapti[mo-: wubi

£Of

Aug

dicitur $ 4lle eeró qui nunquam conjentit , fed penitus coniradicit ,

nec rem , nec charatlerem [ufcipit Sacramenti, 1d: exiamratio per-

f0l

fit

fuadet t; quia. pleraque Sacramenta inducunt aliquam obliga-

tionem ac nominatim baptifmus fervandi.legem. Chrifti; non

eft autem aequum , ut quisgravem obligationem in fe fu

fgipia.t

MM

;o:n.tïa Vglunta.texn. fuam.

, Unicus.

Sokvuttur. quedam objeäïiohes;

öæäï

Dices, 1. Can. de Judeis diff. 4 s. dicuntur Judeei, qui c

£uerant ad baptifrum fufcipiendum , obligandi ad fervandam

R

legem Chriftianam?: quam

vis prohibeatur , ne'deinceps invi-

Qui

ti baptizentur,

Concedo, / Sed illi fudei habuerünit intentio-

Pn

nem-cóntrariam.

& repugna;n-tre;x?li -rec-eptfioniïvbäp.tfi:fm;;ï sEr-

ubi

20 &C-

B

tur

Af

DE BAÁPT!4240.

at

d

2959

m

Id

o

ss Refp.

IN'egando minoresr: Et dico, id, quod dici ur ia citat

quidem coaGis ad

it0n

canone, intelligendum effe.de Judaeis metu.

confentiendum, fed ita.tamen ; ut ver& intervenerit illoranz

; A

confenfus in baptifmum ; noti autem de Judzeis fic coaGtis , ue

«de-

illis etiam nolentibus. & reclamántibus baptifmus. fuerit

u-

collatus.

fl

Dices. 2. S. Aupufiinus tra

G. 26.in Joannem fic loguitur :Ac;

n &

cipere quifquam Sacramentum pofeff tioleus , credere.

i13012 poí e[f ,.i-

fí volens, ergo &c.

Refp. H

oc Auguftini difum accipiendum effe de (acramen-

to Euchariflie, qucd quia:confiftit in re permanenti, hoc ei eft

Wl

fpeciale, ut poffit realiter fufcipi etiam à renitente, Interim ta-

lis fufceptio non effct formaliter facramentalis defe&u con-

Íenfus.

Dices, 3.5. Auguftinus Iib.'7. conira donatiflas cap. y3. cenfet

baptifmum fallaciter receptum effe validum,ergo ex mente $,

TIfita

Auguf[lini poteft quis valide recipere baptifmum cum intentione

m

contraría & repugnante receptioni baptifmi.

Jditil

Rejp. INegando confeq, & dico S. Augu[Tinum per ly. fallaciter

b -

non excludere confenfum,fed debitam tantum animi difpofitio-

bIiga-

tem & devotionem, quam quis fimulat & non habet,

; non

üpit

CASUS XXII,

Sed fufficitne in Adultis ad cvalide recipiendum Sacramentum ne-

£^tio comtrarie voluntatis ; anveró iufup

er reguz'nim( politiva

a!igtmï qoluntas SACKAWICHEHM TE-

czfpimdi ?

oxtí

Efp. Non fufficere in Adultis ad validé recipiendum facra-

du

—

mentum negationem contraria voluntatis ; fed infuper re-

ia

quiri pofitivanraliquam voluntatem recipiendi Sacramentum.

æm:w)

Probatur 1, ex praxi Ecclefiae , & nominatim ex Rituali Romano 5

Ít-

ubi Adulti, quialiquando habuerunt ufum rationis, prohiben-

tur baptizari, fi nonoftenderint voluntatem bapti(mi ftante ufu

Pp2z

[aiiej

J

——

360

CASUS SAC'RJ;fME MTALES'

rationis. Quódautemim di&o Rifuali dicitur de baptifmo, id

D

utique à fortioriextendendum eft ad' reliqua facramenta, quae

[/2u7

non.funt tam neceffaria ac baptifmus, — Probatur: 2.. Ratione;

"

quia fàcramenta inftituta funt ad! fan&tificationem noftram

£0tjl

eequumautem eft, ut nallus adultus fan&ificetur, nifi confen-

tiatin fuam fanctificationem,

Deindé aliqua ex illisinducunt

aC

novam oblig

ationem, eamque gravem ; nom videtur autem ae-

uf

Ya

quum , ut quis eam incurratabsque confenfu..

Jem.

$. r.

YO

Solvuntur quedam objetfiones,.

bis,

t5*

Dices. 1. Concilium Florentinum tria tantüm requitit ad!

valorem facramenti , videlicet maferiam, formam: &y intentio-

gt

nem AMinifiri, nullà fa&à mentione intentionis ex parte fufci--

j

bit

pientis, ergo ad valorem facramenti non requiritur intentio re-

cipientisS;

e

f£,(

Refp.. Conceffo anteced: diffinguo: conféquens.. nots requiritur

&

intentio xecipientisufum rationis habentis, Aego; Ufurationis

m

carentis. Concedo; Conciliums F'Jorentinum: ea tantün adfert ,,

ua generaliter & in omnicafurequiruntur : qualís nomeftin-

tentio fuftipientis, utpatet inx baptifmo parvulorum:.

A

tit

In[Ias.. Vel advalorem facramenti ex parte recipientis ad-

ulti requiritur effentialiter aliqua. intentio, vel non,

atf

Re[p. Etfentialiter requiri;.

Urges; contra,. Stficramentum exigeret effentialiter intem-

fng

lun

tionenradulti fufcipientis, ergo femper illam exigeret. Sednom

femper exigit ; ut patet in parvulis: ufu: rationis carentibus..

SYrgo..

fri

lunt

Refp. Diffinguendo illam majorem. Si facramentum efféntia-

liter exigeret intentionen» adulti fufcipientis,. femper illam:

pri

tete

exigeret, Si effentialiter exigeret ex natura fua.. Concedo: Si:

exigeret effentialiter ex inftitutione Chrifti nego, quia Chriftus

&xd]

viit

id' potuit exigere inadultis, & valdé congrué voluit, quodnom

axegit pro parvulis aut amentibus,,

R

E'fäfäï

DE BAPTIS$AMO.

$OY

0, X

Dices.2.Innocentius VIILcap.majores de 5äp't7me.V idetur do-

que

cere contrarium noftrae fententiae his verbis : Tunc ergo cba-

fOfle,

vatferem imprimit facramentalis operafio , cum obicem rvoluntatis

Tf

contrarie notr invvenit obfiffentem,

e3

fen

Refp. Verba illa Innocentii riorr e

(íé intelligenda de fimplici

üuntr

earentia contrariae voluntatis , fed de ea carentia conjuncta.

Á d

cum habituali voluntate. baptifmi nor retra&ata, ut tantumr

velit, nom requiri a&ualem baptifmi voluntatem ; vel virtua-

A

2

j

enm,

fed fufficere, quod prius illam habuerit , & non retracta-

verit percoritrariam voluntatem, — Hicfenfus colligiturex ver-

bis: preecedentibus z inrmediate eninv ante dixerat, dormien-

iit d

tes & amentes, quando in eo ftatu baptizantur, chara&ereny

baptifmi fufcipere, ff prius catecbumenr extitiffent ,. €9. propof[i-

-

folci-

fum baptifmi Babuiffent... Quibus verbis manifefte requirit ha-

bitualen:zaliquam baptifmi voluntatenr, docetque eam fuffice-

iO e-

re, quandonors adeft contraria voluntas;.

Dices, $; Auguftinus //5, 4, ConfefJ. cap. 4, refert cuidam ami--

fititur

tionis

€o fuo. eegrotants & mente deftituto collatum: fuiffe: þ*a"ptifi«

mutri..

dfert,

Refp. Id fa&unz , quia antea oftenderat aliquanr volunta-

;cftin.«

temibaptifmi ; quamvisenimid $, Auguftinusnon dixerit : me-

zitó tamerm fupponitur;

j d-

Dices. S.Thonrasin 4 diffinG. 6. q. r. a. 2. queffiuncula 3. di-

eit füfficere , ut adulti carentes ufu rationis, percipiant facra-

mentum: baptifmi , fs eis nom infic. habitu: contraría. vo-

intetr

luntas..

d nor

Reff.. Diffinguendo illam ultimamparticulam z Si eis nonii-

tibus.

fit habitu' contraria voluntas, & prius habuerint aliquam vo-

luntatem baptifmi, cüm ratione uterentur. . Concedo;

Si nom

mntit-

prius habuerincaliquam voluntatem Daptifmi, cünr ratione u-

ifame

terentur.. /Vega. Quare dico Si Thomam loco citato cantüm:

j. S

excludere. in: fufcipientibus. Adultis: neceffitatem a&tualis aut

d

virtualisintentionis ; non autenm: habitualis feu praeterites nom

dnd

uetractatae;.

Ppg

Quod:

picts

202

CASUS S ACR AMENTALES

d

Jiq:

. Quod autem fan&us Do&or à pärte noftra ftet, fco-lïigïtuf

i v

aperté ex 3. p. q. 68. 4 7. ubi exprefse docet. fi adulto deeffet inten-

volu

tio fufcipiendi baptifmum , effet vebaptizandus. &5 avt. 12. deamen-

tibusait : fiaulla cvoluntas [ufcipiendi baptif Wiush ff eis apparuerit ,

&um fane mentis

effent, non funf baptizandi, Quid darius dici

: pofítet ? ,

$.

Solvuntur relique objeäiohe;;

N

Dices, Peccatum originalecontrahitur abfque proprio con-

me

fenfu : ergo fimiliter poteft per baptiímum remitti abfque pro-

[

prio confenfu,

IN

Refp. Conceffo antecedente diflinguo confequens : poteft remit-

fia

ti absque proprio confenfuin infantibus aut aliis incapacibus

r

cenfenfüs : Concedo, In Adultis & ratione utentibus , nego:

i

quia non eft aequum, ut hi fan&ificentur & obligationem baptit-

CAE

moannexam fufcipiant abfque proprio confenfu,

bun

Dices;' Qui, Sacramentum recipit , habet fe ut patiens:

jta

Sed intentio non requiritur ex parte patientis , fed agentis,

pu

(TgO &cC.

ità

Refp. Diflinguendo majorem :: quiSacramentum recipit ; ha-

T

bet fe ut patiens ufum rationis habens, vel ufü rationis carens,

Al

Concedo, Semper fe habet , ut patiens ufu rationis carens.

Tng

AVego, Similiter drffinguo majoren : fed intentio non requiritur

te

€x parte patientis ufumrationishabentis. /Vego. Ex parte pa-

lu

U

tientis ufu rationis carentis, Concedo,

!

M

Dices, Praxis Ecclefiae eftut conferatur extrema un&tio mo-

ribundis ratione deftitutis, quamvis hoc Sacramentum nun-

quampetierint, Ergo &c.

Refp. Diftinguendo anteced. quamvis nunquam petierint no-

torie, Concedo, Quamvis nunquam petierint , ne quidem prz-

fümptive,Mego. In moribundis praefumitur implicita voluntas

recipiendi extremam unctionem,

Meritó enim praefumitur

eos antea habuiffe faltem implicité, vel confusé voluntatem

aliquam

DERÁAPTIfMO.

-i-aa-—-.,u

Micthsre n at

207

aolleitr

aliquam hocSacramentum recipiendi ; modo tantüm Chriftia-

né vixerint : quia cum fuerint Chriftiani , cenfentur habuiffe

d inzat

. deaen: d

voluntatem , non carendi mediis ad falutem utilibus.

To07718

$.3-

dans dia

Qualis ergo intentio ex parte Adulti rec:)vieriti; requivitur,

ut "valide recipiat Saeramentum ?

Re]þ. Intentio requifita ad Sacramentum validé recipien-

topriocot

dum non debet effe actualis; imó nec virtualis , prout in facra-

menti Miniftro requiritur ; fed fufficit habitualis, feu praeteri-

biquepro

ta non retractata.

Ita Do&tores communiter,

Et patet ex

Concilio Zlrauficano, Can, 1 1. dicente : fabitó obmutefcens , pyout

tefttemit

fiatutum eft , baptizari 65 ponitentiam accipere poteft , B -uolunta-

Kcapicibul

íéis prelerite teftimonium aliorum «verbis babet.

Imó refpe&u

U5 , U

extremae un&ionis videtur fufficere interpretativ

a;ut colligitur

em ba*g*i*.

ex praxi Ecclefiae , quae pro conferendo hoc facramento mori-

e

bundis rationis ufu privatis non exigit teftimonium voluntatis

t pitien

»

praeteritae de hoc facramento fufcipiendo ; fed tantum inter-

) Jg€)7[(5-

pretativae , inhoc fitae, quod cüm quis fidelis fuerit, cenfeatur

ita difpofitus , ut vellet hoc Sacraméntum reci

pere, ü:.pe,fïec

cipt,ha

mentem fuam aperire.,

"

ls Qs

Ab hac conclufione tamen excipeSacramenta peenitentize &Matri.

; CIrens

monii: cüm enim attuspoenitentium & contrahentium fint ma-

equifïülf

teria iftorum facramentorum, non eft fatis, quod precefferit vo-

luntas ea recipiendi,& non fit revocata ; fedoportet, quod poeni.

pittp k

tentes a&u doleant, & peccataconfiteantur eo modo,

Gliomo-

quo pof-

íunt: & quod contrihentes fuum «onfen

fum verbis

aut aliis exterioribus-ügnis expri-

mant.

rint 10*

mpr? k,.,*

glunt/

o

fomi

n

j

À

CASUS

394

CASUS .SACR?ME NTALES

ass W.

d

Dicos !

CASHS XXIII.

s liotil

Q uid (i quis incipit formam Sacramenti proferre ine debita intem-

lubet $at

4Hone ,conficitue valide facramentum , [i jasm prolatis aliquibus

Ergo noftt

qerbis pertinentibus ad ejfentiam jaeramenti,

R. t

&ltciat acium intentio-

Thotuniilli

mis?

to,ut notat

Efp. Negaticve. Ratio efl 5 quiaficut illorum verborumprz-

qm. N

R

cedentium omiffio irrirum redderet Sacramentum ex fup-

pofitione, quod illa vetba pertineant ad eflentiam, ita etiam

ïfpüikhal

irritum reddit prolatio fine debita intentione : cum perinde

fit , verba proferre fine debita intentione, ac illa omittere.

fi cdp.qui

Secus ,fi MinifterSacramenti prolatis aliquibus verbis, quae non

qui i ma

funt de eífentia formae, debitam habeat intentionem : nam

quia ym

omiffio illorum verborum ,non eft de effentia , uti fuppono 5

p gu

Sacramentum autem validé adminiftratur , quoties non omit-

f:reecj]ïf.

[2

K]

titur aliquid effentiale,

H inc pateteum inval

idé confecrare, qui ,ühc debita inten-

tione profert illa verba , 77ocefl , deinde cum debita intentione

m

fubjungit , corpus teum. Ratio patet ex di&tis,

t

Titacior

CASUS XXIV,

aptizan

Aim ef

Quid fi Parochus e4 die, quá natus eft infans , babuit intentiones

repetiit iutentionem ,

vt

baptizan

di , fed elapfà peftea aliquo die, non

f

Jed illum fortuità baptizait ; valetne talis

Otus qt.

"Baptifmus ?

n?&[ ) dl!

8 )je

R

Efp. negatixu&, Ratio efl ; Quia deficit intentio a&ualis , &

Suldrei

virtualis, quamvis adfit habitualis; quee quia non eft am-

n,g, N

plius necín fe, nec in fua virtute, non poteft influere in confe-

&ionem Sacramenti : alioqui enim facerdos amens aut dot-

fietiim |

GU

miens,aut ebrius , qui ex tali habitu

pronunciarctformam £onm-

l COntrah

fecrationis , vere cenfccrarctp

tility

Dices,

DE BAPTIS240,

3ey

Ms

Dices. Contrarium docet $, T/omas dum 3. p g.64. 4.8.4d

3.ait. licet ille, qui aliud cogifat ,non babeat atfiualem intentionem ,

d a i

babet £amen babitualem , que fufficit ad pevfelionem facramenti,

Ergo noftra fententizenon eft acquiefcendum,

Muilar

/,

Refp. negando anteced, ad. cujus. probationem dico, Divum

Thomam illic fumere habitualem pro virtuali exufutunc recep-

to,ut notat Cajefanus aliique d. Thomza interpretes inhunc lo-

borumpee

cum. AVec dejuní, qui putent per Librariorum incuriam ir-

repfiffe habitualem pro virtuali,

fum er fup

n, ita etiam

um -perinak

[ omitttte«

In mp qiiij E )üaternü, H ;. deconfecr, drft. 4 habetur hic cation

jis, queenon

qui ie materuis uteris funt , ddeó cum Matre bapticari nom po[fast ,

jnem « m

quia qui natus fecundum Adam non eff , venaféi [ezundum Chrilium uon

j

& fuppono

Pot':]i - geque emim dici regentratio 1n0 poterit, quam genueratio uom

?;.. Quzritur ergo non fine ratione, an infans in utero Matri

$ fion omit-

pree

aptizari poffit per tubum; fiftulam, vel

!j æx;gem. w'alidö b

aliud inftrumentum?

ebita Jt&t-

jintentioe

Efp. Cum Scoto n 4, dijl. 4. q. 3. fi quzlibet minima parsin-

fantis abluatur, dummodoó conftet eam effe animatam ani-

matationali & aliee non appareant v. g. digitus pedis, illum effe

baptizandum. .. Rafzo eff ; quia in qualibet minima parte tota

anima eft : & revera ficutquiin minimo digito vulneratur,eum

ialv

vulneratum nuncupamus , cur non etiam , qui in minima parte

(entionfm ;

lotus eft, lotus dici poffit ? Imo fi nulla pars infantis promi-

j

neat , dummodó ad corpufculum ejus aqua ( tepefa&a ; non fri-

gida ) pervenire valeat , baptizandum effe docet P. LuZovicus

Scildre in lib. de principiis formandze confcientize fraG. 6. cap.2.

non d 4

».9, Nectefert , ait Gobaf, quod nondum natus fit : Quod

t ficoft [

fi entm fcinderetur ex utero , baptizandus utique effét, qui ta-

gns M dOr/

mennatus non effet. — Deinde fi parvulus in.utéro capax eft

contrahetid& maculee originalis nondum natus; quate non fi-

mnam g :

militer capax effe debeat remmedii ad eandem abluendam ? fateor

|

|

tamen

picti

Qq

306

CASUS $4CR AMENTALES

d

du

tamen talem infantem rebaptizandum fub conditïonö, fi inte-

er nafcatur : quia infimilibus, quod fecuriuseft, tenendum

eft, Sedquid.dicendum ad citatum canonem, qui videtur re-

: Qul

fponfioni noftre contrarius ? Dico canonem feipfum explica-

re, dum ait ; /nfantemin maternis uteris cum /M atre bapkizari non

polfe , itanimirum , ut baptifmus Matri collatus , infanti profit,

E

J n

A

quod utique nemo negat,

tequil

füm, at

CASUS XXVI..

TNSS tl

[ 7H

uid fi ;Jar;vulus domi baptizatur per aqua q/pär)ïanem, ficuti fæ

* At fente

" Jent fé afperg

ere catholici aquá luffralà : debet me cenferi veré.

*

baptizatus : C am mom ef' [ub. conditieue

k

;iam, W

rebaptizandus ?

Efp. Validum effe baptifmum fa&um per corporis in aquam

Átqb

R

immerfionem unam vel trinam : item peraffufionem aquae

fupra corpus mánu vel alio inftrumento : item per afperfio-

nem : item fi quis ponat infantem füb canalibus vel ftillicidio

£e&i, ut aqua fuper eum fluat.. Rafio eff ; quia omnis talis veré

R

h

l

N

lotus aut tin&us effe dici poteft : nec proinde opus eft repe-

j

quee

13. proli

titione , fi aliudnon obftet , in quibus tamen €curandum eft; ut

proferatur

forma eodem tempore , quo aqua attingit corpus

i mi!lüsefH(

Adde , quia praxis feu modus baptizindi eft varius

1 C um Ada

baptizati.

atem

a or

juxta variet:

locorum eft Provinciarum , femper fervan-

dum effe mo

dum loci , nifialiud neceffitas cogat ; tum ob re-

fübngo

verentiam facramento debitam ; tum vi praecepti Epifcopi loci,

d& f (

putar

E

em tamen non effe nifi culpam venialem , uti afperfione;

Tf

cum

juxta ritum dioecefanum mandatür immerfio vel affufio

: Qui fierit

libus dicecefanis extare verba , quibus

j

!

1

: m fa.

quia non judicio in Ritua

F 4

|

E

exprimatur obligatio ad culpam mortalem, |Ita Gobat poft plu-

]phabeto baptizantium n, 63. addens gravitatem

:f

F

p qui Cotni

res alios in A

Inptrab

a

e defurtendam effe ex imetu.

|

$z. ,,.

peggætzhac in part

f

|

TDUm n

E

: þ(:ïA.SU.SE

PA

"DE BAPTISMO,

ammcmAEgETCOnQR

3 güz

inte.

hdum

CASUS XXVII.

üt f«

'mmerþohe f

É , requirifur ne ad q*'uf

Dlio:

Quid fi baplifnus i

vAlorem emerfto ?

f0

t

Efp. non,

Ratioefl : quia ante emerfionem eft vera ablutie

unde fi puella ad celandum par-

requifitaad baptifmum.

tum , animo baptizandi , in

fantem in flumen projiciat , bapti-

Zatus eft, licet in illo fübmergatur. Ita etiam fentit

Burgbaber

cerituria, I.cáfu, 9 I. dicens, illam effe plané commünem Dot&o-

iji f

rum fententiam , quidquid contradicat $cofus , cujus fenten-

fcrä ;

;iam, ut probabilem defendit P. Hlerinx,

CASUS XXVIII.

um

Anabaptiftee putatí , eos ]ölos baptizandos effe, qui fidem

i&

unt.

Quaeritur An

erfio.

jro tgri Paj]

recfe ?

[

iCidio

Sytre

Efp. negatifvä.' Näm etiam infantes funt capaces baptifmi,

** [dque eít de fide, definitum in Concilio Tri4, Seff. 7. Catt.

rpe

13. probatur. 1. quia gratia Chrifti pro nobis mortui non eft

]u

minus efficax ad nos vivificandos fpiritualiter , quàm fuerit pec-

Drpus

Atqui

jinus

catum Adami protoparentis ad nos mortificandos,

Adam occidit peccato fuo etiam infantes , peccato originali

LYate

reddendo obnoxios. «Ergo etiam gratia Chrifti vivificat in-

)b f6

jlod

fantes, fi quidem illis applicatur per facramentum baptifmi,

Probafur.2, Nemo poteft introire in regnum coelorum , nifi

ioftt)

qui fuerit renatus ex aqua & Spiritu fan&to.

Atqui infanteset-

li

ibvs

iam fatentibus Anabaptiftis poffunt intrare regnum coelorum

& falvifieri, Ergo poffunt & debent baptizari.

Probatur. 3.

u

quia communis Ecclefiae confuetudo baptizandiinfantes , quae

AU.

femperab initio fuit & huc u(que continuatur , eft manifeftif-

fimum indicium , hancdo&rinam de vero baptifmo à Chritto

am effe, Dehac re pluribus

&ab Apoftolis emanaíIe & tradit

Q.q 2

locis

jUS

408

CASUS SACRAMENTALES

locis loqu'tur. S, Auguftinus lib, r. de peecatorum meritis. c, Ig,

25.33. Epfl. 23 5 106. Tratf. 80, i Toannem. 65 lib. 4, de baptif-

g

o contra donatiflas cap.24, Atque hoc argumentum eft longé

fint.

efficaciflfimum ; càüm impoffibile fit Ecelefiam , quae eft columna

Nim

& firmamentum veritatis z2, T/moíb 3. in re tanti momenti er-

.

"

hos

Kà free

n

fifi

Dices. x, Nullibi inScriptura praecipitur ,ut baptiz

eit»ï,turkïn-

b

fantes , neque ullibileguntur effeab Apoftolisin

doc

i

fantgs (bap tiza*

tos: ergo non funt baptizandi.

ii 1

Re[p. 1. IVegando anteced, Nam pau

lo anteoflcidi à /i:nfahteä

i,

juxtá fcripturam effe capacesfalutis & baptiiími. Quod fi ve-

(l

rum eft,recté colligimus eos juxta fcripturam efle baptizandos,

qui

Item cum praecipit Chriftus Apoftolis, baptizare omnes gentes

feti

AMattb. ult. utique intelligit omnes homines falutis capaces,

Atqui infantes funt etiam gratiae & falutis capaces, ergo &c.

Jnt

Refp. 2. Dato anteced, nego confég. inprimis enim pari modo

K

argumentabor ego : Scriptura nullibi vetat infantes baptiza-

Wt

ri, & nullibi negatinfantesab Apoftolis fuiffe baptizatos:ergo

füí

& nos non debemus vetare baptzari , aut negare ab A poftolis

fuiffe baptizatos.

Deinde etíi Scriptura taceat , & expreífis

füt

verbis non dicat, tamen ufus conftans Ecclefize catholicze often-

dit, hoc effe verbum Dei traditum & voluntatem Chrifti ab

[

Apoftolis continuá fucce(fione ad nos ufque ii manus traditam

yerveniffe.

Certé hic locum habet illud Auguftini Epiff. 118,

infolentiffimae infaniae eft exiftimare non recté fieri, quod ab

W

E

univerfa Ecclefia fit. Atqui tota Ecclefia baptizat, & baptizavit

Wl

infantes, Ergo &c.

Dices. 2. /Matí

b. ult, Chriftus praecepit fic : docete ommes

g

t

entes baptizantes eos 65t. ergo vult baptizandos prius docerí,

M

uàm baptizari,; Atqui infantes non poffunt doceri.ergo &c.

Ttem ZMarci ult, dicit: Qui crediderit 65 baptizatus fuevit , fal-

hr

Q

epys erit , qui everónot crediderit , condemnabitur. Atquiinfantes

non poffuntcrede

£j

baptizari.-

fe,ergo etiam non poffyncr;&?: & adfalutem

Kef

ODEBAÁAPTISMO:;: .

—

s

jes

: 619

.. Rep. Ad primum , conceffo anfeced. a'ijlmguoconþqumser-

p

o Chriftus vult baptizandos prius doceri , quam. baptizari; Sí

o

lümg

fintadulti & do&Grina capaces, Concedo, Sifintinfantes, |./Vepo,

Nimirum debent inftrui, qui funt inftruibiles, id eft ; aduitiz

lt et-

hos enim non licet baptizare,nifi volentes; at velle non poffunt,

nifi priusinftruantur. Quare Chriftus hunc ordinem praefcripfit

lieif-

Apoftolis, . Utinftruerentillosin fide, 2, LIt baptizarent.3.Ut

lyze

docerent fervare preecepta Dei.

Qui ordo in infantibus ferva-

ri non poteft.

Item baptizandi debent prius inftrui, velin

Yantes

1 ye-

fe,velinalis. Adulti prius debent inítrui in'fe ; exratione jam

afdos,

data : infantes debent príus inaliis, nempe parentibus, & iis,

qui parentum Ioco funt , quia ab

fenttg

fenfu, non licet illos baptizare,

fque horum yqlunt;ate & cor-

H

14 CGS

-.Refp. EGamadfecundum, Diffing

uendo mínorem : "'ïr;ï.ïf'ztrat&s

X

modo

non poffunt credere aGualiter. Concedo. Habitualiter , nepo,

Et dico ,infantes in baptifmo credere non a&ualiter quidem,

ipz-

ut fomniat Lutherus; fed habitualiter accipiendo habitumin-

:

sttpo

fufum fidei.

oftolis

Dices.Reprobi non fünltbaptïzandi : fed snulti

prelr

funt reprobi: ergo non funtbaptizandi.

,

ää infantibus

Qitete

Refp. Eodemargumento probaretur, nec adultos effe bap-

rilli ab

tizandos , quiaetiam multi ex adultis funt reprobi.

Vditatt

L rj

Dices, Si infantes effent baptizandi , fieret hoc , ut pei' bap-

tifmum liberarentur à peccato originali, Sed haec ratio nulla eft,

jod aþ

Turit

Ergonon funt baptizandi, Probatur mzmor. Quia re&é nega-

tur fuppofitum ,quod infantes ullum habeant peccatum. Er-

n

go &c. . Probatur anteced. fi infantes habeant aliquod pecca-

tum , hoc haberent ex naturali nativitate feu propagatione ex

f0 g

i &Cw

Adamo. Sed hoc dici non poteft. Vego. probatur, Si infantes

;s il

haberent aliquod peccatum ex naturali nativitate, feu propa-

gatione ex Adamo , fequeretur , qnod peccatum imputaretur

fant

ju/i

ejus pofteris. Coicedo, Sed hocnon debet admitti : A/epo. pro-

niquitatem Patris fui : quod

bfz!, Quia aliàs filius portaret i

3

eft

[j

310

Cf'SUS $SACR AMENTALE& :

eft contra illud Ezech. 18, «,20. F'ilius non portabit in

iguitatäx

Patiis, Antequamad argumentum refpondeam,

AV ota. Exfi Anabaptifle , cum Pelagianis negent , infantes i

Qul

conceptione contrahere peccatum originale ex Adamo & cum

fiutis

1ht 1

illo nafci , id tamen faciunt manifefté contra fcripturam Pfa[m.

Wn «

$0, tV. 7. Ecce enim in inrquitatibus conceptus fum , &5 in peccatis

concepit memater mea, Et Rom. s. *v. 2, per unum bominempecca-

£um in bunc mundum intravit , 65 per peccatum mors,

Et ifa in

omnes bomínes mors pertran[iit , in quo omnes pecca-verunt. Et

]

u

Ephef, 2, «V. 3. Eramus &5 nos natura filii ire , [icut 65 ceteri.

pt

Naturá , id eft, ex naturali nativitate, feu propagatione ex

ditét

AdamO.

His notatis, pro folütione argumenti max

E

imé qugd

yrop:

ultimó ex fcriptura affertur..

Da

Refp. Diftinguendo: Filius no

n portabit iniquitatem Patriä',

(cm

tilltq

nifi fit particeps peccati Patris,comcedo. — Sifit particeps,mego.

Poteftautem duobus modis effe particeps. .Przmó , fimitetur

ytoi

peccatum Patris. Quo fenfudi&um eft Exodi 20. v. s.

Ego

bagu'

fuma Domiuus Deus tuus , zelotes, evifitans iniquitatem Patrum i

]

filios., in éevtiam 65 quartam penerationem eorum , qui oderunt me,

!t'aria

Secundo , fiipfius voluntas conftituatur in voluntate Patris; tan-

Iz

quam capitis feu principii totius pofteritatis,

Hoc modofu-

fpot

0bf

mus participes peccati Adae, juxta illud : in quo omnes pecca-

verunt.

às

Dices. Rom. 4. v. 1. habetur : [Jbi ton efl lex , nec pre-a-

tün

C

ricatio. Sedin infantibus non eft lex; aut cognitio legis, ergo

nec praevaricatio,

3DN

Re[p. Ya lex , quae data eft Adamo in paradifo, Ze /igno

füm,

fcientia boni &5 mali ne comedas , fuit etiam data polteris ipfius,

4

Et quia ille transgreffus eft hanclegem , omnes quoque pofteri

[ N

Chri

in illo transgrefli funt , tefte Apoftolo , s quo

otmnes peccacverunt,

ftií

fiéfi:

ferty

CASUS

232 UEESBAPTISMO.

*

31f

Midudg

il

CASUS XXIX.

Is Ig

Quid fi quis judicaret poffe quidem infantes baptizari ante ufum va-

"Cüth

1ionisfed mon e[fé comvenieus hoc fievi : fundamentum eff : quod baptiza-

fihr,

£us incurrat oblicationem fervande legis Chriiaua , nou videatur aa-

Vr

'fgm

4quum , u quis coutrabat gravem oblisatvonem abfüue [rno CóH-

DtWe

tes non. fumt capaces.. .Recíà we

; f*nfu x,' cujmk»z';rzfan

jetdicaret ?

t in

i. k

-^ Refp. ntgati-v?.

Conftat id. 1. ex praxi Ecclefize parvulos

dliti,

bàptizantis. 2. ex Trid, Seff. 7. Can. 13. dicenteanathema iis, qui

f& &X

dixérint pre[fare omitti parciulorum baptifma , quàm eos non adhu

quod

proprio credentes. baptizari in fola fide Ecclefie. 3. authoritate

Patrüm apud Vafquez & Bellarminum. 4. Ratzone. "Tum quia

atris,

fic melius confulitur eorum faluti.

Tum quia expedit eos ci-

Mepos,

tillime Deo confecrari. Tum quia dilatio baptifmi ad aetatem

|tetur

prove&iorem illecebra'eft peceandi , ea fpe, quod

i

poftea per

baptifmum liberabuntur ab omni culpa & peena.

En

1 1

. &« fatis folidae videntur rationes quorundam olitn in con-

n m

trarium oppofitae, nempe: z. quod videatur convenientius , ut

55 tan'

€a &tas expectetur , in qua baptizandus poffit pro fe ipfo rg-

dofü

fpondere & intelligere , quam obligationetn fufcipiat. 2. Quia

ob fimilem aliquam rationem differtur Euchariftia.

Xte

3. Quia

aliàs baptifmus exponitur periculo prophanationis ; cüm incer-

r2

tum fit, qualis futurus fit infans , cüm adoleverit.

4. Quia

o

Chriftusdi(tulit baptifmum fuum ufque ad trigefimum atatis

annum, 5. Quia heec videtur fuiffe praxis primorum fzeculo-

rum. Nonvidentur, inquam hz rationesfatis folidae. - Nam

'^[ig

ip[iugo

Ad primam dico , huic rationi praevalere rationes allatas pro

ifteri

«onclufione ; maximé quia beneficium juftificationis , & ftatus

Chriftiarri, quemi infantes baptizati confequuntur , longé prae-

ftat ifti obligationi, ac proinde nulla fit eis ínjuria, dum ifti o-

neri per ba

:

ptifmumfübjiciuntur; fed écontra magnum iiscon-

fertur béneficiuni,

03

d

312

C€A483 115 S'AC'RAME&TAL ES

—

. Ad fecundam dico , féüumptionem E»;uc.harï&iæ non effe parvu-

lis neceffariam ad falutem , uti- baptifimum ; ac proinde ef-

fe difparem rationem

quoad tempus fumendi utrumque Sa-

cramentum,

Q f4

d teríiam , quod aliàs

baptifmusexponeretur periculo proz

o

phanationis, dico, fiagatur de prophanatione bapti(mi per in-

fidelitatem , non effe morale illius pericalum inter fideles.

Si

Efr.1

autem fermo fit, demoribus, nimium probari : hinc enim fe-

oblig

queretur, differendum effe baptifmum ufque ad finem vitz,

ex ia

cumfit plerumque periculum , ne baptízatus perverse vivat,.

"d quartam dico , Chri(tum tantüm ba

puizátum fuiffe bap-

tifmo 7oann& , idque abfque neceffitate,

Qui

Ad quititíam díco , praxim differendi bapti

( EM

etiam tunc ita univerfalem, quin plurimiin infantia baptizaren-

tur.

Neceam diu duraffe; fuiffeautem tunc fpecialem ratio-

nem id faciendiob vigentem ubique idololatriam , & inde no-

Jj

tabile periculum fübverfionis.

füett

dicit s

Dices. S. Hieronymus in caput ultimum Matthai

Synodi

AVon pote[I fieri , ut corpusbapt

ifmi recipiat Sacramentum , nïþ.qn—

te$, t

fe animareceperit fidei cvirtutem.

Tant,ff

Refp. Vllud di&um Hieronymi intellig

endum eífe non ;i;c

f

parvulis,fed de Adultis baptizandis,

um

CASUS XXX.

Qui]

Quid fi quis judicet £eneri fideles precepto Eccle]iajiïca filiis fui.;

procurare bapti[mum brevi pofl eorum nativitatem 5 pecea-

reque mortaliter , ff diutius differant : Recfe

i f

ze judicat ?

;

Efp.ifa, Etque communis do&orum. | Ratio eff ; quia licet

RB

tb £

nullum hac de re extet univeríalis Ecclefiae preceptum , ex-

tant tamen plurima decreta Synodalia, Et praeterea Univcrfal;gs

ppare

Ecclefiae confuetudo parvulos baptizandi vun

denter

legis obtinet,

Qm in

CASUS

N

DE BAPTISMO.

$12

:pany.

inde d.

CASUS XXXL

Qu $,.

Qui4 i quis judicet , fideles. feneri jure naturali aut. divitto filiis

lopra

fwis procurare baptifmum , brevi poff eorum nativitatem:

Recià ne judicat ?

u-

&& Y

. Ejþ negatryé, Ratio eff ; Quia nullum eft fufficiens talís

Ti fe

obligationis fundamentum ; & contrarium potius colligitur

à Vita,

ex dilatione baptifmi initio Ecclefize fatis frequentis,.

Yivat, ,

[icbo-

. CASUS XXXII.

n fuiff

ji:i're petat , quenam dilatio debeat ce

.

3

7

Quid fi quis

Ro )zota(;:i

CIZAI D

hs d fufciens ad mortale : quid ei.

dicepdum ?

mratio-

ve m

Efp. Dissme m e L dndlacescon Llen C E ETE locorum con-

— fuetudines & fpecialia circa hoc decreta.

In variis Belgii

| dicit:

Synodis intelligo ex Authoribus juberi Parochos urgere paren-

EU

tes, ut intra diem tertium infantes fuos ad baptifmum offe-

rant,nec ultradifferunt, Aliàs per fe loquendo , feclufo con-

fion d

temptu non videtur mihi effe mortale, differre parvulis baptif-

mum ad aliquot dies. v. g. 4. aut $. aut fex.

CASUS XXXIIL -

fsf

Quid fi quis peleret, an non. in dilatione baptifmi fui filii po[fit fe-

[

qui (éntentiam Sot dift. . q,un.art,3, moz Zmprobastts ilorum morem,

; Jécundüm quem baptifius in diem g. 10. aut etiam xa.

A!H:ertur 2

à lt

Efp. Tatm Alongam baptifmi dilationem circa infantes abfolu-

n, (

té effe diffuadendam. Raíío efl; quia quamvis non femper

t

appareat periculum praematurze mortis , femper tamen pru-

denter timeri debet , ne infans aeternae falutis ja&turam patiatur;

cum impraevifae mortis fint quotidiana exempla,

Rr

CASUS

ASUd

314

CASUS . SACRAME k'TAiES

'CASUS XXXIV.

4

L

H

[

nifler quidam: D.

4

p

Qui

Quid f

Lifmi judicet. in; extrema: nece[]itafgg

multa licere baptiz.Anti , qua alias . minimóé.licerent. :

Reclé. ne,,

Efp. ve9 omnino;: Ratio:eft ;; Quix:extra cafum neceffitatis:

M

' "Minifter Sacramenti in.his,. quae.ad fuübftantialia Sacramen-

H

ti pertinent; note

quamcunque. opinionem: probabilem ,. fed.

ek

««

femperlc:,ertiolzem,&.pno,—babilionenufequifdcb*etf. 5. at veró in ca--

dollel

fu necelfitatis. eriam: probabilem: aliquam: pra&ticare: poteft:.

5

quia.urique:melius.eft,

dubiam.facere falütem infantis:moritu--

Tulit

V

ri, quàm;defperatam. relinquere,eo fermé modo , quo medici,

in agone.omnia.tentant ,. ut.aeger reconyalefcat.. Nec eft; quod:

lisà

tali cafu.irreverentia:Sacramenti timeatur;. utpote:quam . pro-

abli

babi

babilitas. fententize,. zelus anirá&falvands&e,. periculum: & ti-

.

o,

mor inftantis. mortis. pen

1

tus:excludit; nomenmm inter-venit te-

pori

V

meritas prefumptionis , )ubïfq/tidilz;ggnnia. pietatis, inquit-Ponti[ex:

inc, finulla 113. difE q; deconf;

j

i

qui

CASUS. XX

xv

Mi

ins ita- [ in: uteroomaternoadbuc: conclufus , ut:

1

b

Quid . fi inf.

m

aggm, A

d illum. pertíngere mom pofft :: poteritue.

Aptizari ?.

]þ;—neggtimä,., Ratio;

eft' s; quia baptifmus eft ablutio; quze fit

RE

&:affüfionem aqua. adi corpus bapti--

V

el. per afperfionem.

zandi;.vel per immerfionem: corporisiinaquam.. Atqui talis:

infans.non poteft:afpergi, nequeimmergi.. Ergo.

neque: baptizari,

R1

lat

SDXMS

p

CASUS

big

DE BAP TI5MO.

315

—N

CASUS XXXVI,

iQCthdtæ

Wi f J"in?fzäz::'a'lfquzi /corpr');fjs

notabili fpzir'tevexïet,*äs'?tirwætur de

vita dius ; pot

£It»€

«* debetme dm

:

: «; ?Rffä

;*6417!72;65:*1' g

Tttatis

remanecefficatefi vel folus.digitus habe-

C'anen-

R Ejp. ifa.Imó infup

ri polfit, baptizan

dus eft /.quia in qualibet partetota anima

em, ld.

'eft ; que proinde ;per aqua

«conta&tum cujuscunque pattis à

ro-inq-

pote

ftt. Quamvis poftea.ad.dubium

peccatooriginali purgari

fub:conditione rébaptizandus foret.

: poteftz:

tollendum , fi fupervivat ,

TaOrill-

Ratio eft.

; quiaexcommuniori fert

entia'non fufhicit quantu-

mediciy,

lamcunque partem cor

poris ablui ,

fed requiritur , ut notabi-

t ablutio ,ut quis meritó cenferi-poffit

Á quod.

lis abluatur : & tantafi

AtmI0»

4blutus, (QuamvisHenriquez, V

afquez & alii contrarium pro-

t & de

babilíter fertiant ?«quia.:

inquiunt , ficut

«quálibetparticulá cot-

Jettf £«

laéfus ; itaqualibetparticulacorporis

'poris laesá.dicitur 'homo

2

Jofjifok

ablutá , dicit poteft ablutus.

"

Ethacfententia in graviznece

(fitate:ufui effe poteft: alio-

ft,:ut.ea aquecopia adhi-

'qui'extra illam femper curandum.e

beatur ; quae feclufo omni dubio fufficiat,

Atquehac do&ri-

na bené notanda eft ob varios cafus;qui poffunt occurrere, quo-

"L

rumnon paucos hic fubjiciemus.

CASUS XXXVII.

qufi

0 fed tamen iniva Se-

s papta

| Q uid fi infans fit effujus quidem ex uter

reéie ne féc

enzdinas adhuc contentus :

lqi uis:

wäa]:t'izubitzr *

Efp. affirmative, ita docet SyIveffer verbo Bapti]nus, mum.2.

R

Katio eff : quia haecpellis eft quaedam pars corporis recens

"

nati: quare'

ficut ille, qui i capillis capitis afpergeretur aquà

propter denfitatem ejufdem ad cute

m non pertingente. effet

baptizatus juxta Vafquez, Henriquez,

Iambertum & alios3ita

&

450S ï

E ZL

316

CASUS SACRAMENTALES

& hicinfans. Alia eft ratio, fi infans effet vel corio infu'tu?s,

vel ita veftitus , aut panno involutus, & in iis tantum afperge-

xetur, velimmergeretur : quia illud involucrum c

,

oriaciugg &

lve&is & pannus non eft pars ipfius corporis,

CASUS XXXVIII,

M

ffi

Infans in üfero matertto adbuc contentus ; fí quocun

que möz;ïvok (

inte!

ver? ablui poffet $ vedfe ne baptizaretur ?

fize

Efp. affirmati-vé. Ratio eff : quia non eft neceffe, ut infans

ut'xq

R

phyficé prius nafcatur ex utero , quàm ut fpiritualiter in

QUi

Chrifto renafcatur : fufficienter enim natus eft per conceptio-

nem & nativitatem internam ; patet in iis, qui matreextin&á

ag

«oefo ventre extrahuntur & exfecantur : hos enim nunquam

elkc

phyficé natos, quis nolit baptizare aut poft extractionem, vel

f

antein ipfo utero, fi timeatur,ne infan

3

S per cxtra&iochm vio-

&E

lentam fit moriturus?

ten

peti

CASUS XXXIX,

ind

one b

ia

Quid äi-n collati

.2:þtzfmi folum caput abluatur, dïäe täiz?.

Qu

baptifmuus pro certo validus?

als:

! Efp. ita.. Probatur tura ex praxi Ecclefize Latinze, non adhi-

alio

bentis ablutionem totius corporis, fed folius capitis.

Tum

p

quia caput eft praecipua pars corpotis, in qua vigent omnes

dun

fenfus. Anautem etiam fufficiat ablutio alterius partis nota-

n

bilis v.g. brachii , pectoris &c, controvertitur : & licet fenten-

tia affirmans fit communior, videaturque vera, non eft tamen

€erta; ac proinde graviter peccaret, qui extra ncceffitatem o-

suiffo capite aliam partemablueret, Ratioefl ; quia Sacramen-

ulo nullitatis: & de hac xe monendae

ægm exponeret peric

funt .obftetrices,

CASUS

DE BATTISMO.

.32

;futus,

]Nge-

um .

ptizans in cafu neceffitatis, i non b—abe)zt 4d.

3 Quidfaciet ba

manum materiam certam $

Efp. Quod Baptizans femper quidem adlaborare dkebeat, ut

il

materiam certam adhibeat, nempe aquam elementarem ;

interim tamen fi talem habere nequeat, & infans jamjam ago-

infate

nizet, etiam matería dubia utinon prohibetur. Raíio eff : quia

utique melius eft, dubiam facere falutem infantis morituri,

iter in

quàm defperatam relinquere.

feptio

*

M

Miatcri

Dixi,

jam baptifmi certam (intellige remotam ) effe

itind

aquam elementarem, fiveaquam veram & naturalem. Idenim

quam

eftdefide, Ut probatur; 1, ex Scriptura 7oan, 3. nifi quisrenatus

, rd

fuerit ex aqua 65 Spiritu $. non pote[l introire regnum Dei, & AG.

)io-

8. Ecceaqua , quid probibet tne baptizari ? 2. Ex CC. Florent, La«

teran. &5 Trid, Seff. 7. Can. 2. debaptifmo. 3. Denique ex per-

petua traditione & praxi totius Ecclefie, Hinc valetbaptifmus

inaqua pluviali , fontana , marina, five frigida , five calida. Item

"

in aqua ex nive, grandine, aut glacie refolutis, . Ratioeff : quia

qualibettalis aqua rationem , & nomen aqua naturalis & ufu-

alis retinet,

Non valet tamen in Saliva, lachrimis, fudore,

adhi-

aliove fimili humore, nec in liquore ex herbis, floribusque ex-

Tut

preffo , nequein glacie, nive , nebula , pruina , & fimilibus non-

Is

dum refolutis,

Ratio eff ; quia hac omnia morali judicio

fiota-

non eenfentur aqua naturalis, & ufualis: five di

fpecie ab aqua elementari ; five

fferant

[Itef

m

non.

J10-

netye

&

SORE

Rr 3

CA-

us

CASUS SACRAMENTALES (

fti

(CASUS XLI.

(

Refertur à quibusdam hiftovia.de 'Hebrao;ne[cio quo , qui M. Au-

relio imperante, eum.de vita periclitaretur, ci aqua deficiente im [abula

eff baptizatus , per miraculum repente comvaluit : ex quo videtur.cla-

ifmiymonelfe folam.aquam veram

Cäiu;

r fg*qqi.materiam bapt

&

4

Efp. 'Sihec hiftoria vera-eft dicendum.eft; Deumifto mira.

R

culo:noluiffeprobare validitatemtalisbaptifmi , fed conver-

RE

fionem iftius judai , vel.adftantium:fidem. Inde poftea tefte

t baptizatus:eft , juffuDionyfii fEPifCQPi'

fet

?Vz' cepboroin Jordan

Wt

CASHS XLHI. -

ei

.Watu: infans periclitatur de -vita;confercuanda,, 65' quia aliusTi-

uor non Adefl, accipit .Parens atmmmmr'ium.,-i/ludqg:e.e undit fuper

€jus corpu[culum cum folita forma.ef debita inteutione baptizaudiz

JQuaritur nom immeritó, am denteratoco

rpufculo fnerit

» dealbata auima:?

Efpondet P /Gobat Tra&.2.cafu r,n.32. Atramentum effe a—

R

quam.nigram ( .confici.enim folet ex aqua & Aloé ) ergo fi-

Rl

cutaqua turbida ex luto expreffa eft apta materia baptifmi in

b

neceffitate.,ita & atramentum ,nifi forte.exalio liquore fuerit

w

confettum,

-Verüm deatramento ego judico , illud non.effe matetiam

tel

cej

baptifmi,quia nullo modo poteftdici manere re & nomine aqua

fuf

naturalis,cümomnes ejus.qualitates, colorem.nempe., .odo-

qu

rem, faporem, &c, amittat, fi fit verum.atramentum & non

Wt

aquanigratantüm : atque;inhismultum differt ab aqua turbi-

da, qua ex lutoexprimitur, cum quaillud malé comparat Go-

üt

vil

baf : Quique fru(tra miratur reliquos Do&ores hic nullam in-

ft

ftituiffe quze(tionem de atramento , quam ego putoneglexiffe,

eo quod judicarent fatis debere conftare, verum atramentum

tür

of-

non plus poffe dici materiam baptifmi, quäm cerevifia vera p

4

fit

DE. BAPTISMO..

319

fit:dici talis materia::cenfeoenim: de atramento dicendum cfíe

conformiter:ad.ea; quae Do&ores refolunt de.cerevifía..

K n.

CASUS: XLIII..

/Aïu

lt

7077

Cajus judicat ,.valori Daptifmi: nil officere ,. aquam: e[fe calidam; dul-

| eem , amaram , turbidam , fulpburcamfai[am., aut: alia (i--

mili qualitate ex-venis, per quas traufit-

infeciam: vecie ue &

-

NEA.

Oftver-

Ro Efp. affirmativé. itacolligo:ex:S. Thoma 3; p; q: 66. a: 4: ad'v,

1 tefle

cujus zatio: eft , quia: diverfitas, quae penes has qualitates ha--

]i

betur; eit. meré accidentalis;. & ut loquitur $. Tbom: non eft tan-

ta, quod foluat:

Jpeciemiaqua ,. 654 deöimbujjumxodi:aqwka potefE: fi--

eni: bagti[ryu:;,

/f

lj

[

CASUS XLIV.

fn

Atdi

- Quid fi bapt

7

reryum-lemiter décotfow uti ettam n lixdvso:

ifnus:conferatur - in jufculo carnis: aut* a!z'ämm!

valétue. 8

ffe t^

'Efo. affirmatkvé: ità D) .S; Tbomas: art. cit;. ad 2; 65 4, Ratio

gof-

m 1

eft :: quia per hujufmodi mixtionesnon folvitur effentialiter-

Speciesaquaelementaris;.& perconfequensneque tollitur de-

uerit

nominatioaqua naturalis; Addiditamen in:;jufculocarnis leni-

Laf

ter co&o' &c. ficitenim ipfe.Do&orAnzgelicus in: propofito ex--

ceptionem: his: verbis : A'fi fovté fit: fatia: tanta ve[olutio:corpo--

qua

Qd

vum lixatorum.inaqua, quod. liquor plás: babeb de aliena: fubflantia;.

quàm de aqua , quod ex [piffitudine per[pici poteft.. 65c; . Quafi dice-

TU

ii

ret ;: Sitanta foretaalieniifucci; liquorisaaut corporispermixtio ,,

(

utplüs hiberetde-materia corporis permixti . quàm aquae ; in--

validüm.effe baptifmum:in:ejüfmodi jüfculo aut lixivio mini-.-

11*

M

ftratum ,. quiaà licet aquain:taliicorpore exiftens non' mutare-

turfübítantialiter; ipfümitamencorpusnon effetinec diciipoffet:

fjf

aqua,.

yot-

fit

| CASUS;

320

.. €ASUS SACR AMENTALE-S'-.

nedi

xl

CASUIS LXV.

Sed quid fi quis baptzfmum cotiferret 1n cvitio Iympbafo ,ubi

jc'z'/('cet babetu

r pradominium vini : Valeretpe

u

C hi bapifmus ?

E.'];. negativé, Nam in tali valide baptifmum conferri non

poffe probat $, Tbomas 3 p. q. 66. art. 4. in corp. quia «vinum

Iympbatum magis eff coinum , quam aqua, Aliud fentiendum, fi ali-

cut aqua naturali tam exigua quantitas vini effet permixta, ut

qu

fimpliciter maneretaqua.

fut

ela

CASUS XVLVI.

Quid fentiendum äe cerevifia 65 mulfo , an [altem in bis

validus confertur baptifmus ?

Áui

28

Al

REf. Bfevit;er cum communi, baptifmum in tali liquore col-

latum , ordinarié effe nullum, Rafio eff : Quia prout ordi-

narié hujufmodi liquores coqui folent , aut faltem deberent,

aqua in illisadhibita tantum de fübftantia aliena attraherecen-

fetur, utnon poffit amplius pro a

qua fimpliciterhaberi, Addo

tamen ordinarie , effe nullum &c,

Si enim praefati liquores tam leniter coquerentur , ut ratio

NU

aqua naturalis praevaleret , validus utique foret baptifmus in

ipfis collatus , etfi non licitusextra cafum neceffitatis: Ratzo eff ;

i

x

quia tunc fimpliciter reputarentur pro aqua.

Subjungo : Etf

nonlicitus: nam fciendum eft , quod gravecommittatur pecca-

t

tum ob:gravem irreverentiam facramento illatam, quando

fus

baptifmus miniítratur in áqua fordidá , aut aliis rebus imperti-

nentibus permixtá , quando haberi poteftpura & fimplex. Item

u

ex menteBonacine aliorumque multorum Do&orum,fiMinifter

Q

baptifmi utatur aqua non benediGia , dumad manum commo-

er bgl—

qu

dé habere poteft pro collatione hujus Sacramenti fpecialit

neci-

DE BAPTISMO.

/.

52t

nedi&am : ?äafio eff- ;

quia facit contra 'f.l:ætut-un; Cleientine

.gmc.dc baptiímo, :

j

CASUS XLVI,

Cum in zp]ö lufo juxiía omnes non po[fit conferri bdpt;f;;;uy; q*uæfi—

£urs n fa!gemï Á

x luto exprimatur aqua fabtilis, 32 eag po[frt

D

validus conferri baptimus?

J

D. Efp. affirmaticve. ita S. "T hom. ii avt. cif, ad 2.Ratio eff ; quia

fiali-

lutum éít magis terra,quàm aqua , inquit.S; Doctor ; adeó-

à W

que non eft fufficiens materia baptifmi, qualis tamen eft àqua

fubtilis ex luto expreffà; cüm hae

,

cfimpliciter habeatur pro aguzz

slem.entari.

CASUS XLVIH.

$ eä quid Jicmdum de aqua Roris, item de aqua, Quæ-rd'&lä/itar ex

nive , elacie,grandine civc. Etqua tempore byberno [udat ex lapidibus,

col

Aut parieiibus , fimiliter , qua colligitur ex wvaporibus den[atis ia olla-

otdi«

rum tegumentis, quamdo llis aquá elementari plents fubjictrur

&t

jgnis , &c. effue babeud

;

baptifmi ?

42 pro vAlida .ma(fria

edt

W

| E/'p ifa.r Ratto efl ; quia aqua roris non minüs aqua elemen-

. taris eft, quam aqua fluminis aut pluvialis ; nix autem , gla-

atl0

€ies, & grandofübftantialiter nil aliud funt, quàm aqua natu-

j5 1f

ralis, ideóque & aqua ex illis refoluta talis eft: deinde aqua, quae

r

ex lapidibus aut parietibus fudat, vel modo prafatoin ollarum

k

tegumentis colligitur, nihil aliud eft, quàm liquor ex aére ver-

(Ca-

fusin veram aquam naturalem , ut obíervat Georgius Gobaft in

nÜ

fuo Alphabeto Sacramentali de baptifmo.

j[id

^. Dices. Si glacies, nix& grando fubftantialiter fint aqua ele-

m

mentares , tuacin ipfis, ut talibus poterit validé miniftrari Sa-

vt

cramentum baptifmi; cüm hoc validé mini(tretur in omni €o,

no

T

quod fuübftantialiter aqua elementaris eft.

$

-

ilie

J?

322

CASUS $ACRAMENTALES

ass

£.

'R:e

^. Negando illatum. Quiailla utnondum in aquam a Gua-

liter refoluta non habent hic & nunc aptitudínem ad ibluen-

dum; quare cüm fupra diximus, omnem aquam naturalem

u

effemater'am remotam baptifmi , hocintelligi debet ex fuppo-

fitione, quod fit fluxibilis, feu habeat effe fluidum , fecundum

quod proximé apta eft ablutioni.

M

u LLASUS XLIX.

P

SiC

em tehz'hzïüm circa aquam vefolutau ex Sale maris,

: (Quiz«lf'aut

Qua

Sale montano: : eflne e bac materia valida

h)

baptifmi ?

N

9 Efp. Hicnihil certi poffe tradiz nam hancaquam pro materia

hm

valida habendam effe negant $)/veffer «verbo Baptifmus. Lay-

Tif

man lib. g. £raG, 2. cap. 3. ft. 1. quorum faridamentum eft ; quod

éjufmodiaqua fecundüm communem aftimatiohem hominum

$.Y

non cenfeatur veréelementartis : Aliiécontra ample&tunturfen-

tentiam. affirmativam , ut FViuc.. Prapofitus ,. Diana, Fl en-

fuil

"n

viquez , &c, eamque probantex eo , quod tefte ZHfriffofele 2, Me-

teor. cap, 3. fal fiatexaqua falfa ;; ergo fihaecante concretionem

T/1A

LT

fuit apta matería bapti(mi , etiani deindeapta erit, cüm iterumy

77

refolvitur,

Ego cenfeo, ipfam faltem effe ejufmodi materiam;

if

in qua urgente neceffitate poffit conferri baptifmus fub con-

Teíti

ditione, qui deinde , ubi baptizatus fupervixerit ,. i aqua na-

turali fub conditione , majoris fecuritatis gratià repeti debeat,

puí

juj,

Atquehic univer(im obferva : Humores, d& quibus inter Do-

&ores controvertitur , fintne vera aqua , fünt materia dubia ,

nonadhibenda nifiin cafu neceffitatis & arimae periclitantis;jid-

que nunquam fine conditione , fi haec fit materia idonea : ego

te baptizo &c... Et quidemr/fi in cafi neceffitatis materiam du-

biam cum praefata conditione adhibuifti , debes poftea fuperfti-

tc baptizato adhibere materiam certam cum conditione z

Si non es baptizatus , ego te bap-

tlzO ; &C.

CASUS

$ DE BAP ïI:[&ZiO.

*'&m;

uen-

CASUS L.

Je m

Qyzd dicendum,de bumcvibus phlegmaticis animalium ,*v. g. fadore ,

Ino-

Afn nec.

cffe

um

— 7 Jfaliva erc. polfamtne in c.

/

j 'z'mzis)m'hz'äeriþfq

L materia baprifmi 2

H Atio dubitandi eft:quiaaqua fluensex latere Chrifti nonerat

nifi quoddam phlegma , & tamen per ipfam fuitexpreffum

Sacramentum baptifmi , & utadmittunt DoGores, fi quis in:a-

j

qua exChriftilatere fcaturiente fuiffetbaptizatus;talis baptifmus

fuiffet validus, ;! 'Ergo etiam poterit Sacramentum , iftud valide

confici in aliquo phlegmate animalis, ANihilominus

detig

Refp. IV egati've. - Ratio eff : Quia fecundüm communem z-

ftimationem hominum tales humoresnon folent venire fub no-

l

mineaqua naturalis & elementaris, .

N

quod

S

fjl

- A rattonem dubitandi refpondet:

j-Do&or pracit. l;;a;rt".);t. aä

r

lu

$. his verbis : Zquafluetis de latere Chrifli pendentis in cruce, nom

fuit bumor pblegmaticus , ut quidam dixerunt, . Intalienimbumo-

Hat-

n

venon poffet fieri baptifmus: Sicut nec in fJanguine animalis,aut «vi-

Jfoeft

no aut quocunque ltquore alicujus plante. — Fuit autem aqua pura,

2451)

aniraculose egrediens à.corpore mortuo , ficut &5 [anguis ad compro-

Haffls

bandam qperitatem dominici corporis contra /Manicheorum erroren,

uf fcilicet pe? aquam (que eft um quatuor elementorum , ) offende-

Cofi»

4 fl*

yetuy, corpus Cbrifli «vere fuiffe compofitum ex quatuor elementis ,

Deaf,

per fanguinem cvero oftenderetur,effe compofitum ex quatuor bumorz-

bus. . Undecolligis, ób adduGam rationemS. Thoma& inaqua

De

jb

d;

p '381; latere Chrifti íc

aturiente validumi baptifmiim con-

"ferri potuiffe.

jj

q

ii

!

iille

g:l

M

)d

(s

352

CASUS

224

€ASUS SACGR AMENTALES

A

CASUuS LL

cede

pl

'*z;iäl'ergo fentiendum, de fententia Lutberi docentis im colloq.

$om-

sninid

paofsae. cap. 17. ad baptifmmum fificere omne id,in quo

"

- peta

fexi balnemm , uf vitum ,

a

t amulfum. lac ,.

:

Efp. Fäiiäm & erroneam effe lranc Lothert fententiam. -R

ju

R

^

fio eft. 5 -Quia fieffet vera» tunc Conflantinus AMagnus bapti-

qufi

zari potuiffet i fanguine humario puerorum ( utpote quem.

medici ipfi praefcripferuat pro balneo ) & fimiliter in quóvisa-

lio fanguine 5 cónifequens atitem maniféftéréepugnat illis Chri-

ftiverbis: IVifi quis venatus fuevit ex aqua, 65c,

R

fü

Dices. Ergo: etiam errarunt Stepbanus £I. & Syriciusduo.

Summi Pontifices docentes in neceffitate valere baptifmum.in

feor

ul

vino. Reff.parum verifimileeffe, quod tradunt nonnulli hos

Qu

Pontifices id docuiffe ; cim hoc fcriptutis, & Patribus nimis.

ap

y

'erté repugnet ; aut certé dicendum? fi guid tglc ïdoc.ue'iugg »

füif

grra(i'c 'lult-;gii'iva..to*sï Do&ores.

Tif

SO€ASUS LIL —

w

Dap

EfIne validus baptifmus , i absque penetratione aque ad cutem: !

n

olnpe iua vvefles , quibms indutus.es,.

alit

perfendantur ?

n

2 Ztio: duLitandieff ; Quiadum olim una diealiquot millia ho-

fat

minum. baptizata fünt per afperfionem; videtur,.quod aqua

fn

uandoque folas: veítes eorum attigerit ,. & tamen. baptifmus:

ille valebat. Nihi'ominus:

3

Refp; Negative; Ratioeff * Quia in tali ca(u non tu; fed!

tuz veítes cenfentur proprié ablui,

Atqui baptifmus validus

requiritablutionem corporis, nonveftium , uti colligitur ex il-

lis ZupgufHini verbis :- Que-eff iffla virtus aque , ut corpus tangat

&5 cor abluaí 7

R

Ad

325

DE BAPTIS40,

ente ts

-

-

*

on effe

Ad rationem dubitandi refpondeo cum 7M ako .S e«

74,n

£redendum, eos,qui tuncfuerunt baptizati, ita temere fuiffe

, ?gm,

afperfos , ut unus

folus afpergeret, fed plures defignatos effe

sniniftros, qui tranfeundo ba

P

ut

tizandos , hos fic a.fperfgcgemx,

mpetenter attingeret.

jaqua,;gþica eorum co

CASUS Llil.

T.

Sempronius j

udical , materiam proximam baptifü:ï effe ablutionem,

Jeue illa fiat per applicatiomem nqua ad corpus, uti fit

bipti-

qua fit per Aquam

quem

ip iufuffone ,

Jeve. per applica

:

tiogem corporis ad ..

ÓViS -

t in immerffon

:

e, Q,Qg.erztuqri

i

hri-

| Aquam»utz

am reile ?

quia omnia Sacramenta , fi Euchari-

T Ejþ fta.* Et vatio er :

J duo

ftiam excipias, confiftunt in aliqua a&tione & re quadam tran-

feunte ; Unde eorum materia proxima neceffarió confiftit irs

um

l bor

ufu & applicatione materize remotae ; & probatur etiam fpe-

cialiter hic de ablutione peraquam fa&a: quiaillud eft materia

fs

roxima baptifmi , quod proximé fignificatur à forma & deter-

TU O

minatur. Atqui forma baptifmi non fignificat & non deter-

minataquam fecundüm fe fpe&atam , fed ablutionem aquá fa-

&tam, Ergo non aqua , fed aquae ablutio eft matería proxima.

baptifmei, Ex quo colligisaliquem, qui jam ante in aquam def-

J[att

vendiffet & in'ea confifteret, non fore baptizatum , etiamfr

alius fuperveniens formam baptifmi pronunciarct ; quia nimi-

yum deeffet materia proxima bapti(mi , hoc eft , ablu:io ; & fal-

fa effet forma , cüm haec im

ahe-

pertet a.þlutiomem fieri petr Mzm-r

[aque

ftrum , qu& car;jen' non fit..

imur

-CASUS . LIV.

h f

m DAH

anw jwmf, QZLutia'næm' 65 prout affio e]f', €f prout paJF*'y ,

.

|idus

€J x€jfe :mn/æriam.pfoxz

mam baptifmi..

er l (*

x

-Jïe P 2ge?

qny

R

Erþ; ia Rat'ib'ieff. r Qïï'a inprimis: däeä*öibt'ïbtïe*, üt aä-io"

€ft, nemo dubitat, cür exprefse importeturper noftram for-

A

$95 3

À

226

€ASTUIS^ $.ACRAME NT ALES

mam , ego te baptizo &c, de ablutione,ut päiïïo-c&,-pi'obätui".

mori

Tormanoftra; Ego fe baptizo : /Fquivalet for

mee Graecorum,

od

futueh

ques fichabet : baptizetur fercvus Gbrifli ,

quae eft valida, & ad-

mittitur ab Ecclefia.cátholica : atqui in

hacexprefse importa-

parte

cnd

tur ablutio paffiva, . Ergo &c, . 2, Illud fpe&at ad materiam;s

quod per formam fignificatur , & hocmodo , quafi informatur:

t Q

atqui per formam baptifmi fignificatur utrumque, & ablutie

lutic

Ut

prout à baptizarite procedit , quia dicit , baptizo , ubieft ex-

preffà mentio agentis; & ablutio, prout inb

aptizatorecipitur,

[uere

quia dicit báptizo te,

. Ubiexpreffa fit mentio baptizati feu pa-

coni

€uti

tientis, & haec duo, baptizo fe, funt de effentia formae : Ergo

&tiam ex parte mate

lutic

rice & a&tio & paflio .aþl,utiva eft de .ciï'en'.cia

matcria? proxima,

Eans.

f

olo.

$

" ;guizl Jl ;b??-Pti

; capillos abfque penetratione aque ad

eutem ablueret. : freretze validus

QUI

baptifimus ?

2

dali

[/77

R Efr. Probabile eft, quod fic; tam complur

€s graves DQ &o-

$

rE5 ita fentiunt: & Kafio efl : quia ; inquiunt, capilli; dum

29/'/)

corporiadharent,cenfentur, effe partes hominem orndntes,&c

juxta multorum Philofophorum opinionem vere informantur

ab anima ; adeóque fi hiabluantur ; fufficit,ut homo lotus.effe

dicatur, & confe

quenter veré baptizatus. . Dixi: probabile

eft, quod fic,

Quia fcio, multos Authores contrarium .doce-

Ri

re,quia , inquiunt, capilli non funt per fe proprié pars corpo-

VK

ris,fed potius quoddam corporis excrementum. — Ego relin-

quo iftam fententiam in fua probabilitate : per id tamen non

Tnal

fet ;

€vertitur noftra concdlufio, fed ad fümmum fequitur, talem

Kf

baptifmum effe dubium , ac proinde non nifi cüm conditione

ebereconferri : v,g. Si poffis in ablutione capillorum bapti-

deí

pre

Zatri, egote baptizo &c.:..Etquidem non nifiin extrema necef-

nfantis

b

ütaF? ; que cogit quovis etiam modo profpicere faluti i

mori-

DE BAP TISM O.

m

Mi prrm

[

—j

Ob

motituri, & excufat irreverentiám , quze aliàs admittereturexe

Ofüm,

ponendo nos periculo facramenti invalidé adminiftrandi, -F7óe

3:&&d-.

fameén addo , xalem fic baptizatum, fi poftea fupervivensinalia

IDott2-

parte principaliori , maximé i capite ablui poffit, iterum füb

ia

conditione rebaptizandum effe,ficv.g. — Sznecdum baptizatus

227

es, ego fe baptizo &yc. Utnimirum hoc modo certius ipfius fa-

iutfo

Iuti confulatur. Dixi : maximé in capite : nam peccaretgrávi-

[b

ter, qui extra cafum neceflitatis relito capitealiam partem ab-

iitur,

lueret :: quia in re gravi ageret conitra communen Ecclefiae

confuetudinem.

Quod fi tamen abfque periculo gravis no-

feupi-

: Bigo

cumenti caput ablui non poffet, monet P. Gonet, fufficere ab-

(fentà

lutionem itr pe&orc, fcapulis autalia fimili parte principali.

*

CASUS EVL

Complures fiinul ex füpra recenfitis cafibus

compledens,

Quid (ï nizllar pavs princi

p

palis ablui commod? poffit, 63 infans cve-

datur [rme bapttfmo decelfurus, folamque mamum ,bedem aut digitum ex-

0do

ara uterum materuum exerat , velzerte [f patsquidem principalior ex-

zra proteudatur , pelle tamen [eeundina itm inuoluta maneat ,ut ipfa

OT

6

pars phyfce per aquam immediate t4mgd nequeut v polfemus e&» debe-

musue partem eninus principalem w. g. dzgitumauti etiam fud

ntüt

'/

74

famfzcmmmm/itcfr .

s effe

3 fe;undihä. 777

n&lum: e

iil

oce

R Ejr. a/]ïMzzää)äi Tta communis: Dö&or'uäü R;ztlz"o e/f quia

.cum non fit.omnino certumi , quod taliter ablutus non fit

I'QO'

veré baptizatus ( fiquidem graves DoGores probabile effe affir-

-

100

iant, cjusmodi baptifmunr valeré) ac irifuper neceffitas excu-

letm

fet ab irreverentia , quae'alioquin per ufüim materiae dubize fa-

cramento infertur, & denique lex charitátis jubeat proximo

0f

um

dc falute extrem? periclitánti omri poffibili modo fübfidium

u

praftare , haud dubié norr tántum poffumus , fed etiam tene-

ul

n

mur per cjuímodi ablutionem Sacramentum baptifini impen-

der €»

It l

328

CA,SH.S* 5 ACRAMENTAF ES

dere, Etvero quod dico de dubia materia rationc ablutionis

partium in neceffirate adhibenda , intelligi quoque deber. de

materia dubia ratione exiguae quantitatis aqua : ut proinde,

Oil

dum urgente neceffitate non plus aqua , quàm urna aut altera

gutta haberi poteft, liceatpronunciatà formá debità hanc exi-

guam quantitatem pro ablutione. applicare : cüm non defint

DoGores , qui ejufmodi quantitatem pro materia fufficiente

H

agnofcunt, & meliusfit proximo alioquin certó perituro fübve-

f

nire per remedium dubiui

p

m; fgæg t.amcnfm,qd,o. probabile, quàm

H

jiodi

per omnino nglluma p:

tnti

-4CASUS LV,H.'

NY

guæ deinfante ex utero Alätrrk prbäzineant:

' Qyid-þm'l'm]ï un

an C bie baptizaudus eft ?

Y

Ef». Talem effe baptizandum fub conditione utique, Rafje

eff : quia probabilis fententia eft, unguesanimari eádem aná-

tnarationali; qgä a-ni-mantur catera partes hominis.

-^QASUS LVIII.

N

quem

In urbe quaz?am Hleluetie funt due Ecclefie, in quarum unapre

t

baptifmo adbibetur aqua elementaris , in aliera fat crebro aqua ro-

fàcea : jam recens comver[us ad fidesm catbolicam , [ctt fe effe baptiz.a-

ïrrcm

Gofte:

um in pofleriori Ecclelia, dubitat

Eritue re

proinde , an im 4quA rq//'f-

tosd

Á s i

cea , vel zaturali.

petendus

tertt

— baptifmus P^-

períc

Efp. Rebaptizandus eft utique FZeiveíus ille cum conditio-

4j

R

ne. Raf?o efi : Tum quia prudenterjudicat ,an non fit bap-

tizatus in materia omninodubia. " Tum quia baptizatus eft à

Miniítro Calviniano aut. Zimingliano ; qui concionatorie tan-

tüm & hiftoricé folent proferre fuas formas facra-

mentales. Ita Gobaf.

CASUS

NN

DE BAPTIS$MO,

329

qoesnmis o MVENSBDSGENAT edpoaSeRSe.

Itonis

be de

CASUS LIX.

ole,

M

Quid faciendum Paroche , qui fub faerificio /Miffemoneiur ; infau-

X x

dem vecens natum animulam agere, nec Ade[fe , qui

feiat baptizare ?

détnt

eme

Efpondet P. Gobaf eum depofità cafulà debere accedere ad

(übye-

R

fübveniendum: periclitanti ( etiam poft .confecrationem )

! qu&m

pera&oque illo tam urgente negotio , perficere facrificium. R4-

tiocff ; Quia illea&us fraterna charitatis, quem conftituto ir

tanto periculo amittendae falutis aeternae preeftare tenetur , ex-

sufabit illum ab.orni irreverentia & peccato,

uj

ISC AS US HLXQ

Melanius dubilans , an Predicani fuus vite Imþtizþt.,,.pætït prolem

Mg

J&am à (acerdote Catholico baptizari. .Quuritur , anbic

Ia

Jicite baptizet ?

Efp. Videri, quod non. Rafzo: Quia infans ille 'e:&.ponitür

R

evidenti periculo apoftafize, non aliter, ac infans infidelis,

quem Do&ores paffim dicunt non debere baptizari , fi fit refti-

n

tuendus parentibus, quia nempe ob periculum perverfionis fit

w n

irreverentia Sacramento & religioni. At veró plures militantra-

æfizn

tiones in contrarium, Ratio prima : quia harefis apud mul-

Á-

tos eft materialis tahtüm. 2. Quia multi teftantur, quód vix

tertia pars infantium perveniat ad annos difcretionis ; ficque

periculum apoftafize eftincertum. . $. Quia multüm confert

ditit

ad converfionem ejufmodi puerorum, fi poftea audiant

UA

fe Catholice baptizatos effe, &c, La

Cmä:x |

et à

. W

: *deaPtf 1;1-307-

ä)o(æ

Tt

CÀSUS

N

—

CASUS SACRAMENTALES

328

CÁSUS LXI,

elh

tibus

Qui4 f

infantem baptizandum.

fulimittam: aque éteo defluenti. &5

Alur

€1415.

debita intentione ,. dum.

A

uA: illum tangit. , for-

qnam. competentem proferau .. Vauetne

f

bapti[mus 2

R

E fj.affirmativé. Lta Bo

nacina; Ratio.eft:; Quiatuncinfans fuf-

TE

ficienter denominatura

blutusà me,.nec deeftaliquid ex re-

liquis- ad.valorem baptifmi requifitis ,.

uti. in. cafu fupponitur.

Ergob

aptifmus erit validus..

CASUS LXIIE

K4

M

Quid fi baptifm

us fi£ collatus infanti ab[que confenfü: ga—

hY

rentum , e[fme vAalidus 2

1no!

at

deli

Efp.

ifa; R alio eft.. Tum:qUiä.adïvaI*ömm;

baptifmi requiritur

ptop

"rantüm materi

à , forma & intentio Miniftri,.

"Tumquia Ec-

peri

clefia. non.folet rebaptizare. pueros invi

üis. garegtibus; | bapti-

jus!

ZàtOoS.

n

CASUS LXIII.

yurt

TOV

infideli parente natus. etianr incoilis garehtibmþ

infidelibus. baptizetur: . valetne:

od

Quid f in[a;f,

baptifimus &

E,fp ,äzgïrmati*mä, Fftcommun

isfententia Do&orun contra

KR

Durandum & quofdamalios;

Ratio:eff 5 Quia talesinfantes

1

Ergo fi

circa illos adhibeantur omnia

funtcapaces baptifm

hoc.eft, mater1a.

& forma cum debita in-

d

effentialia bapt

j

ifmi,

tentione

ini

ftri ,. effi

citut Sacramentum baptifmi ,. & habet

ficut

effekum

füum ex opere'operato..

Dices, Ad effentiam: & va

lorenr

Sacramenti requiritur in-

ejufa

- Atqui hic infans non Babet in-

Fum

tentio ejus . qUi illud füfcipit :

fuos parentes , quorum vo-

Bfop

tentionem neque perfe,.neque per

Ergo &c..

Reff.

luntas cenfetur voluntas infantis.

ipfis

DE BAPTISMO.

32

majorem. Si fufcipiens fit Adultus, Con-

Refp. Di]iingu»enää

«edo, Sifitinfans,tego, .

Aliàs infans.,qui effetomnibus paren-

tibusmortuisreli&tusfolus ,

:.mi g

abfurdum,

nonefletcapax iba;.ptïfmi ,quod.ef&

CASUS LXIV.

a uf

tenm-

3 .!ïiceine extva cafum:mortis ceríóimminentisinfantes infidelfum

5 fabditorum baptizare , fi parentes

onitur.

principibus infidelibu

dfint dnuii?

j Efp."non. Eftfententia communis & certa. Rafio eff : Quia

vel infans baptizatus relinquetur, parentibus vel ab lis ab-

Ms

firahetur, Neutrum recté admittipoteft, Non primum, Quia

morali certitudine fequitur , eum.ab iisforeeducandum in infi-

Vtitut

delitate, &confequenter exponi baptifimum evidenti periculo

prophanationis,'quod non licet.

Non etiam fecundum ; quia

lu'raïic--

arentibus: cüm habearit

byii-

per iftam abftradionem fieret injuria p

.

qus naturaleeducandi &apud fe re

ünen

di liberos fuos,donecad

annos difcretionis pervenerint.

Nec poffunt ab Ecclefia hoc

jure privari,.cüm ei nonfubfint, Nec unquam Ecclefia id ag-

novit in fe, aut ufurpavit., & merito , quia id verteretur i

(x'äu;x

odium Chriftianz religionis & perturbationem "Reipublicae.

CO d

Contra

Solvuntur quedam obje&rones.

Yantes

omtii

Dices. 1. Chriftus Matthai ult. dedit Apoftolis przeceptum

;

docendi & baptizandi omnesgentes,

jl

Refp, Hoc preceptum refpicere adu

Itos,ut patet'ex Iy,docefe,

Jubet

ficut ergo adulti non poffunt baptizari,nifi confentiant : ita nec

ejufmodi infantes abfíque.confenfu parentum,aut eorum , quo-

at it-

rum curae fübfunt, Noluit enim Chri(tus Religionem fuam vi

oetin'

"a

propagari, fed libero confenfu.

Dices. 2, Tenentur Parentes infideles Evangelio fufficienter

pere., & eum filiis fuis procura-

uj

ilpüs propofito bgpti-fmum fufci

165

OXta

——

252

€.45 US SACRABENTALES

e

ite

2

vis

& fi eum impediant, abutuntur pætriä«--poteftatäe. I—ïrgn ju-

fübv

d poffünthac poteftate ab Ecclefia privari,

Refp. N'egando confeg. Ratioef? 5 Quia Ecclefia in ejafmodi

jate

3nfideles non baptizatosnullam habet jurifdi&ionen , quae ta:

BI

3nenrequiritur ad puniendum.

Iraque punitio hujus abufüs:

Deo relinquendaeft, —

Dices, 3. Si ifti infideles vellent infantes fuos corporaliter

(Ellz

vccidere, poffet & teneretur quilibet eos- defendere & abftrahe-

zeà parentibus, Concedo.. Ergo.à fortiori idern dicendumidum

wolunt eos fpiritualiter occidere, faltem virtualiter impedien-

N

do fpiritualem eorum vivificationem per baptifmum;

abl

Refp. N'egando confeq. difparitas eff , quod in cafü anteceden-

fit

itis faciant contra jus naturale, quod habent infantes eorumad

vitae fuae confervationemr — Incafir autem confequentis faciant

9t

ii

tantumcontra jus fupernaturale, quod' habent infantes iftr ad'

füpernaturalemr animae vitam.

Unufquifque autem accepit à

13

ufu

Deo poteftatenr & obligationem hujusmodi injurias riaturales:

propulfandi ab innocentibus : non autem fapernaturales,iftius

faltem generis. Adde primam injuriam effe irreparabilem, cum

id

&i

vita corporalis femel amitfa nomn poffit reftitui. . Non autem

fecundam : quia infantesilli cum Dei auxilío poteruntfibi com-

«

fin

parare. vitam fpiritualem: , cüm pervenerint ad ufum ra-

T

tionis,

CASUS LXV,

Quid fi autem infzz'nteffpzzrent.um: infidelium principibus infidelibus

Jubditorum [rnt im cnfu mortiscerto-imminenris conflituti -

cebitue eos baptizare , fí. paventes

fezt imviti g

h

fitc

RBf

ia Rætfb«efï *quia camtunc ceffat p'eriïulum' prophana-

tion

is baptifmi5. eó quod ceffet periculum petverfionis; hoc.

[G

ipfo quod infans pauló poít Parentibus per mortem fit eripien-

inu

odä)

iU

dus ; utiquenon. .tantgm goc-c[t-, fed debet baptizari : m:

V1S

-

DE BAPTI14A O.

J MU

333

ia

L

] Oiu;

vis nulla pärcmib'us inferénda fit in ordine ad iftum finem, Quia

fuübveniendum eft extremé indigenti,

Dixi : modoó vis nulla

fmodr

parentibus inferendafit&c. — Quianon funt facienda mala , ut

]Uta-

eveniant bona.

2Dyfllg

CASUS LX VE

TAter

Quid dicendum , fi parentes infideler fuerint aliquando baptizati,

(tahe.

tidum

licebitne borum infantes baptizuare ?

dien-

Efj. Poffe tutic ipfis etiam invitis eorum infantes ab Ecclefia

t* baptizari, fiabfqueperturbatione Reipublicee poflint ab iis

Ceden-

abftrahi ,ut educentur infide catholica, | Rzffo eff ; quod Eccle-

ümad

fia ratione baptifmi habeat jurisdictionem in iftos parentes in

dchnt

erdine ad Religionem 5 ideóque.poflit jufté eos privare patrià

WMiad

poteftate, quam habentad.liberorum educationem , eofque ab

i

iis abftrahere, ut baptizentur , & in fide, cum. pervenerint ad.

urales

ufum rationis , inftruantur.

i

7

sftits

Dixi : Sifine perturbatione R

jeï'puBIïcæ &c. Quianon effet

) um

id faciendunr, frex iftainfantium à parentibusabftractione per-

turbanda effet Refpublica , & Religio catholicainodium:addue

dutem

(Cott-

eendas Qualiter natum eft fieri ,. dui

delibus..

r

8 pangnies. i:-mti:'gle;l;fcfsa fub-

[ I

funt principibus infi

CASUS LXVII

"

aventes imfideles co

i

:

$

j Qyzdji j

-

o Ountnue idciyzo £ades £m

nfentiant in bap*t?fh:um-ïhfanti?& :

r

j /W?ng

- baptizandi £

z

E]þ".,-isfi'üc'c'orïfähïtgïäh'f',;üt;t'amen'velï'rif;' eäs'-iilïöiï retinere, nec

Spesfit,ut apudeos remanent&s inftruantur in fide catholicas,

necin eum finem poffintab illis abfirahi abfque perturbatione:

t

;hof

Reipublice; non effebaptizandosz Ráffo eff ; quiatunc baptif-

musexponeretüt rnanifefto prophanatiouispericulo. Non'er-

pe

Wd?

go fatis eft, quod pareritesinfidel

es confentiant in bapti

f")

1

V

it2z

b

332

EX us SACRAMENT ALES

infantium fuorum , nifi etiam permittant aeducationröm Chri-

ftianam.

CASUS LXVIII

L

Quid fi aler conjupum fit Chriflianuss poteffne infans

Altero imvito baptizari:

ftiat

Ef», Poteft, fi Spes fit educationis Chriftianae. Tta enim in

díd

favorem Religionis ftatuitur, Can. Judei,caufa 28,.queft.r. 65

cap. ex litteris. de convvevfione infidelium.

Dixi; $; Spes fiteducationis Cbrifliane ; Quia dum paren-

tes fubduntur infidelibus , facileeft, ut alter conjunx infidelis

QI/)

impediateducationemChriftianam prolisipfo invito baptizatae,

TIndejura citata fupponunt parentes fubdi Principibus Chriftia-

nis. Non funt igiturextendenda ad cafüm , quoinfidelibusfub-

R1

jiciunter, nifi cum praedi&a limitatione: fiSpes fit educationis

ii

Chriftiane, Qua fpe fuppofita,

J

Deducitur 1. Baptizandum effe infantem , ortum-exm

atre

f

Chriftiana confentiente : quamvisPater diffentiat. — Rafío eff ;

Yis

Quiain hoc cafu infans fequiturventrem

;.cum fit ;meliprkcondij—

tio parentis Chriftiani , &innocentis.

.

li.

Deducifur 2.baptizandum e

ffe infa

,

j

nt

-«em,-oftum exPatreChri-

&

ftiano confentiente, quamvis mater.diffentiat, Rafzoeff ; quia

Pater eft caput, & praecipua caufa filii , &.ePf melior conditio

3

Chriftiani.

:

z

Deducitur 3.baptizandu

mffï'c*filium,o—rtumex*ütroque Pa-

rente infideli, quorum unus poftea converfus e

&, Ratioefi:

Quia filius fequit

ur parentem innocentem., ideft,

-conyerfmm

di

hu

L

I?I?

N

CASUS$

DE BAFTISMO.

235

Chi

CASUS LXIX.

. infans veip a. Paptizatus fit inccitis pa--

. Quid agendum , [

2- FEM.

tibus aufidelibus ?

j

* Efp.

SCdüfös periculo: fcandalt & perturbationis Keïpuölï'cæ

"'eífea

bftrahendüm à párentibus , ut inftruatur in fide. Chri-

ftiana.. Ratio eff : QuiaEcclefia per baptifmum acquifivit juris-

i d

diüiongm:im eum;,, & jus d i&am: inftru&ionem.-

hu6

CASUS LXX.

piten.

fidelis

Quid [f infans jam fit abfiratus in

'ufte Parentibus infidelibus,. G5

quor aliten certume. fjt 20 ejj

e s veflituendum ?

fratg,

giye

Miflie

daptisandus ?

ub

"Efp. Ajïï'matzfuä Ralioeff ; Tuny quia tunc per baptifinum:

non violatur jus parentunr ; efto priüs violacum fuerit per

tionis

injuftam abftra&ionem, Fum quia nonffit injuria parentibus,.

nvtte

fiinfans illeeduceturabfqueiis,cum: jamaliter fieri & infans il-

lis reddinorm poffit;.

of

- Confirmatur.. Quiai

lfe infans itr Hoc caftr, quaff non ceníe--

;ortdie

tur;habere patrem ,.vel matrem , ideóque tucceditmater Ecdle -

5Chri-

fia ,. utprolem recipiat , Daptizet & inftruat,.

quii

nditio

C.ASUS LXXI.

.At? Ik!f

ne ihfantes infldelium cicoiliter tantüm: fcu politice Chri-

j

ffianis Principibus: (ubditorum: imviris pareusi us

f

aptizare $

3. Eff. notiü Ratio e[f s Quiaipfí Parentes ihfïdel'es*,.nön* poffüht

à Principe Chriftiano cogi.ad fidem & Daptifmum fufcipien-

düm :'ergo neccogi poffunt ,. ut proles fuas offerant ad baptif-

mumi. Kalio utriusque eft. . quod poteftas Principis non fe ex--

tendat ad fupernaturalia, qualis eíft fufceptio fidei & baptifmiz:

S&:z:l,1;'ankulurx.-ad',ea':,k quae fpe&antadjuftiuam; & honefta

tem, &

?ODUIDM

SU$

3356

€ASUS .S;JCRAMmmmsl

at

bonum naturale fübditorum ac -f-'B.,'ef-igu;bnlic;æ. Quamvis autem

tiloci

poteftasEcclefize ac Paftorum ejus verfeturcirca fupernaturalia,

4 cjra

a acal

eorumque fit curare ; ut ferventur leges. fapetnaturales fpe-

Gantesad falutem animarum, non poffunt tamen earum legum

quidem

executionem imperare infidelibus non baptizatis , eó quod

Undc p

Anullam habeantin eos jurifdiGrione

m " cum non fint Ecclefiae

membra;:

;

um al

Hinc colliges , filiesin

f

idelium, qui non funt (egvi, fed caa-

becà?

J

tüm Tributarii, & Vafalli Principum Chriftianorum : quales

funtjudaei commorantesex concéflione. Principum in aliquibus

mwti

l

civitatibus, non poffe invitis parentibus baptizari : Raíío eff :

Tum quia Parentes , qui funt tributarii & valalli , & non fervi,

fdos c

non amittunt jusin filios, ficut non amittunt jus & dominium

aliarum rerum : ergo ipforum filii non poffunt baptizari ipfis

puen

itiviis, Tum quia vel filii iftorum parentum fuübtrahuntur pá-

Tem i

rentibus, vel ipfis relinquuntur, Sifubtrahantur parentes in-

W

tibus

jufté, Privantur jure, quod habent in filios. Si.non fubtrahan-

tur, funt in periculo perverfionis, confeguenter non eftlicitum

Principibus, aut privatis baptizare filios infidelium , qui non

j

funtíervi,

tibus.

f;fe.ä- Tri'butarii t.jsntüm 31 mv:t:s igfomm Pærgn-

p

"r

elis

Solvutitur quedam objeGiones..

lii

Vetà

D'ice.?.' 1. AMatbatbias Machab, 1. c.2. -dic'itur*tïrcwhcïäïü*'c

effey

pueros omnes incircumcifos,qui inventi funt in finibusIfraekin-

cend

ter quos videntur fuiffe non pauciinfideliumfilii :eadem autem

quoad hoc videtur effe ratio baptifmi & circumcifionis.

Et in

Concilio 'Tolet.laudatur Rex Zizebutus , qui Judzeosomnescóe-

erat ad fidem & baptifmum fufcipiendum,

Refp. Matbatbiam folüm circumcidiffe filios Judaeorum;quos

arentes metu Z4níiochbi omiferant circumcidere : vel certé fí

t

ia jufto

qWuos inh'-delium filios circumcidit, id jure potuiffe ; qu

- bello

dito

DE BAPTISMO.

937

AUCem

Hi autem ficut tunc

bello captx erant,ac proinde effe&ti fervi,

Urdia,

dd circumcifionem , ita & nunc ad baptifmum adigi poffutit,

^ fpe

üt dicemus in fequentibus..;:

"Concilium autem Toletanum laudat

egm

juidem Zelum iftius Regisinhocfat&o: Sed not 1pfum fa&um

quojd

Unde prohibet, ne deinceps id fiat,

nxlüüæ

Díces, 2. Parentes prohibendo baptifmum mfantxum fug-

rum àbutuntut patria poteftate. Ergo hic abufus potefï: & de-

la.

bet à Principibus Chriftiánis puniri.

quiss

Refp. Negando confeg. Quia abufus ille, cüm fit circa fuper-

quibus

/d

fiaturalianion fubjacet vindicativae Prmapns poteftati, :

i

Inflas. Quid fi ergo tales parentes infideles devoverent filios

feryi,

fuoscultui idolorum ; nunquid princeps poffet id impedire?

fl

- Refp. Poffetid quidem impedire ; fednon poffet propterea

pf

parentes adigere ad procurandum filiis baptifmum & m&rn&m-

r pi

nem in fide catholica j quia uttumque eft fupernaturale.

3

Inftas.2.. Quid fi ergo filios fuos inftruerent in magxcxs at-

hat

tibus , veneficiis, & latrociniis,

(Citurfi

. Refp. Tunc pofï'ent utique puniri , qma haec mamfe&ä fe-

1 f0

pugnant re&e rationi &'tempórali bono Reipublicze, :

AUF

£nftas, Ratio- naturahs etiam dictat.veram Religionem. cfï'c

ample&éndam, *

Sola autem Rehgxo Chnihana eft vera

Religio.

Refp. Ratio naturahs dl&at qmdem gcneratxm veram Re-

ligionem effe amplettendam , fed non hanc in particulari effe

veram, Neque enim di&at hancin particulari v. g, Chriftianam

Gidift

effe veram , & hanc v. g, jud iicanelfe falfam ; fed ad id diguof-

jelie

cendum opus eft ahqus lumine fupcrnatural:.

LUC

ktit

h

B Cfv

! Solvuntur relique obje&iones.

/ Dices. 3. Potc&as Principum eft divinze poteftatis. vica-

quos

ette

m; ergo. etiam fe extendxt ad fupernacuxaha refpettu fub-

UP

Jitorum,.-

Uu

Re]þ.

jllo ä

338

CASUS SACR AMENTALES

s

Refp. Poteftatem Principum effe quidem divinze pote&atïs

qren

vicariam, fed tantüm refpe&u.eorum , qua funt ordinis natura-

Doni

J

lis : fpe&ta

ntque ad.honeffatem naturalem & temporale bonum

Reipublice zn

om auten refpectu; eorum , qua funt ordinis fu-

einu

fteip

pernaturalis,

QuodifiPrincipes quandoquetulerint leges cir-

ca obfervationem: legunu

füpernaturalium; id.fecerunt. ex Ec-

qu&

elefize commiffione vel'expreffá , vel tacita ;,

vel praefumpta, id-

wero:

f

endi

ue tantüm re

g

oedtu; eerums

, qui fube;anu S'ginituali; ejufdenm

Ecclefize juxifdiélionis,

degen

ftas Parentum eà fe extendit, ut ii poffint:

at

Inflas; Nonnepote

]

filiis iuis procutare Bbaptifmum ?

pius

^ Refp.. . Ne

queparentum pote

ftatemeó.fe: extendere; ut libe-

tnviti

[

ros.füos jam; a

dultosadigantad fufceptionembaptifmi & fidel..

Licet poflint anteufüm rationisillosofferreadbap

tifmum;quia:

ekw

tunc nor; habent moraliter alianzvoluntatesa;quàm parentum;,

bypt

at

quod. nonconvenitPrincipibus refpe&tufübditorum;.non tan-

tüm adultorum,, fed: etiam parvulerum ; nifi hii careant paren--

latu

tibus :: tunc enim poteft,. imo; & deber Princepsaut Magiftra--

Par

tus Chriftianus curare;, ut baptizentur, & fuo.tempore: in fide:

inftruantur :: quia:tunc;

non habent.moraliter aliam. volunta-

Coni

tian

tem, qu

àm Ptincipisaut-M

agiftratus.Chriftiani, , Neque huic

rei poteít. obe

ff& contrariainfidelium tutorum:

voluntas, quia:

H

asin:pupillos: nen:eft àjure naturae », fed. civili,

J5

illorunx poteft

cui poteft: Princeps: derogare.

prafértim: cum.fitaliquo modo,

festfi

univerfalis tutor omnium: pupi

llorum fibi fubditorum:.

bey

& quandocirca ali-

pote

Dices;. Jusiminus debct.cedere majori 5:

uidi concurzunt; dua: voluntates

contrarias dominorum fub-

fütip

btemperare opostet:

volüntati: Domini fupre-

tunt

ordinatorumr,, O

mi, licet repugne

v voluntatii Dorini inferioris : Sed refpe&tu

D'oter

filiorum jus;. quod:

arentes infideles Principi Chriftiano tan-

& jus. divinum, quod

tüm civ

iliter:

N S

fuübje&i habent, eft minus,.

ib6j

Ecclefia à:

Chriftoaccepit

de docendis , & baptizandis omnibus

tántt

acinfüper refpe&u eorundem filiorum,

voluntas ;

3Qf

eftmajus 5

mini fu-

impe

quá jubentur omnes gen

t?s baptizari, eft voluntas Do

premi,

339

—

OJTE BAP TI$4O,.

'Otatis

ipremi , h*emþe Dei , & vcluntas,, :ut non baptizentur , .eft

Mlatüg-

iDomini inferioris;inempe parentuminfidelium, .Ergo &c,

onum

Refp. /Majoremtantum etfe veram.,ffi jusma

jus velit , ut fibi

TU

sminus cedat, & voluntas'Dominifupremi expofcat ,ut fi

bi ob-

H

ges qr-

ttemperetur,etiamrepugtanteirf

feriori; fecus autem fi jus ma-

te £e

gjus & voluntas Domirii fupremii id ipfummonexpofcant,

At

)pa,id-

weroó-cüm Chriftus mandatum dedit.decomnibusgentibus do-

li

cendis& baptizandis,id impleti

woluitmon dbfolute, fed falvà

od tamen jusnon

maneret in fakvo., fi parvuli

legenature, qui

ii pffnt

fParentum infidé

:

lium., (&inonnifi.civiliterfuübjecterum Princi-

ipibusChriftianis ,baptizari poffentut awulfi à Parentibus;ipfisq;

x ütle-

invitis, ut conftat ex «di&tis.

&fidei.

Anfias, Invalida eft;prchibitio iríferioris,quando contraria

umquia.

eeft mandato fuperioris:: :atquiprdhibitio;parertum vetantium.

Fentumy

iIbaptifnrum ünfantium Tuorum ceft mmandato Deide :baptifmo

foft Qe

«mnibus-cornferendo.contraria, 'Ergo:&c,

trparene-

Re[p. iDiftinguendo majorem, SSimandatum'májoris fit abfo-

fagita-

Jmtum. :Goncedo, Sitantümfitconditionatum ,siego. Jam autem

e nfide

amandatum Déi de baptifmo cmribus coriferendo tantüm eft

rolurita»

conditionatum ., fi nemape adulti in baptifmum,fuum confen-

qe ol

tiant , & parentes n baptifrmuminfantium fuorum,

, quid

Dices. Quandofubditi abutuntur Domirnito feu jure, quod

1dvilly

in res fuas hábent., poteft Princepseodemjureipfos privare, ta-

) modo

metfitantüm civiliter fubje&i finc (fi licecParens jusnaturae ha-

beatin filium,fi tamen eum,,'ut imocertem occklere vellet,

ircaalle

poteftà quovis etiam vi ex manibus cjuseripi )fed quando prae-

Jmfü )

fati parentes infideles impediunt ,ne filii fui baptizentur, abu-

tuntur jure , quod infiliosfuos habent , quia agunt centra ho-

(fupt?

3(96&1

norem Dei, & parvulorumfalutem : Ergo &c.

30 tf«

Refp. Argumentum iftud probare quidem, quód parentes

J quOK

abejusmodi Principeprivari poffint jure fuoin filios, fi eo abu-

ol

P msam

tantur contralegemnaturálem, dut civilem., nontamen,fi eo

unt

abutantur praecise contra legem fupernaturalem, vuti ft ; dum

j l-

impediunt, ne Qlii fgi baptizentur: cüm enim potef(tas civi

lis

u2

fit

tema

440

.€ASUS $ACR AMENT-ALE-S

ficmere náturalis, & abhominibus dimanans , non po'teïü feuc

/ütn,

tra jusnaturale extendere ad legem fupernaturalem ejufque ob-

agn

fervantiam , nifi forfan quafi per accidens elevetur inde, ubi

refidet poteftas jurisdi&rionis fpiritualis; at veró poteftas civilis;

ij

quam Princeps Chriftianus habet in párentes infideles,fei non

utíup

baptizatos non clevatur inde , ubi refidet poteftas jurisdi&tionis

li

ftumi

fpiritualis ; quia elevari déberet ab Ecclefia, aut Summo Ponti-

fice ; utpoteubi plenitudo jurisdictionis fpiritualis refidet ; inde

fW

tamen non elcvatur , cüm Ecclefia & Summus Pontifexin ejus-

pn

du

modi infideles Parentes jus non habeat, Quare quoad id; quod

ro probatione majofis additur, difparitas eft, quia dum Pater

Inm

filium innocentem occidere attentat, agit contra jus naturae?

quid:

brum

Unde mirum non ett, quod poteftate mere civili in hoc impe-

diti poffit

p

contrà legem fupernaturalem & divinam.

; quando autem impedit;ne filius füus baptiic;ur;;ægit

Anfias. Jure naturaecuivis licitum eft tueri innocentes,cüm

injuriam patíuntur 5 fedfilii praefatorum infidelium funtinno-

Qu

centes, & cüm à perceptio

ne baptifmi impcdiuntur injuriam

patiuntur. Ergo &c.

Refp. Diflinguen

d

N

o majorem, Jure riaturze cuivis licitum eft

NI

tueri innocentes , cum injuriam patiuntur in rebus , quae jüte

li

naturz ipfis funt debitae,

Concedo. . Cüm injuriam patiuntur

QUi

femper in rebus füpernaturalibus, mego, Filii autem praefato-

jute

rum infidelium, dum à fufceptione baptifmi impediuntur

; i'n-j?

woyll

pavs

jutiam patiuntur non nifi in rebus fupcmaturalþus.

CASUS LXXII,

Sed an :Eccle]ïa in eos infideles, qui etiam injufté Efz'üicitä bapti-

£zAli füut , Acquirat jus C jurisdiiionem?

Eff. Tta. patet ex Concil/o Toletato 4. can, f y. Vbi dicitur, u-

daeos , quimetu coa&tifufcepere baptifmum , cogi debere,ut

udaeo-

fervent Qdcm Cþriüiænam. . Et can, $8. dicitur ; filios j

IUm);

DE BAPTIS20O.,

341

"ia

t fc QX«

rum, fi baptizentur, illis eripi debere, Ergo Fcclefia habet ec

le ob.

agnofcit fe habere jus in illos : aliàs nihil tale faceret,

, ubi

- Dices. Nemo acquirit jus inalium cum injuria,& pera&um

Oi

U o

injiftum, — Atqui tales baptizati funt illicité , & cum injuria,

:

utíupponimus. Ergo &c.

^.

lonjs

Re[p. Diflinguendo majorem, Quando perilluma&tum inju»

"onti-

ftum nontranfit res efficaciter in ftatum aliquem, qui habet an-

^ hde

nexum jus & fubje&ionem, Concedo, Quando veró tranfit. ZVe-

injus-

go majorem. Ita qui alteram perfonam fraude & dolo injufto in-

; quod

ducit , ut fecum contrahat matrimonium , facit quidem illi inju-

n Patee

riam , fed tamen acquirit jus maritale, Similiter hic ; quando-

atufa

quidem baptizatus per baptifmi CharaGterem fit pars & mem-

impt-

brum Ecclefiz , licet injuria fit illi fàda, cum chara&ter fuit is-

tapit

preffus, fubjicitur tamen Ecclefiae & poteftati Pralatorum,

CO

CASUS LXXIIL

tinno-

Quid fi infantes in/ï;lelii:m füis par&nh'bw fint orbati :

E

juriam

ne imvitis tutoribus baptizari? -

^

(!ojfunt-f

um ot

g jdtt

Efp. Si tutores fint infidelesà Patre conftituti, non poffe,

l

Rafioeff : Quia ex jure naturali tutores fuccedunt Patri

juntut

uando eos Pater conftituit,

Si autem tutorces fint conftituti

vfto-

jure civili , & fint fubjedti Principi Chriftiano , poffunt eorum

u

pupilli baptizari iis invitis,

Ratio eff : Quia tunc Princeps

privare poffetillostuterespoteftate , eamque fibi refervare, vel

alteri Chriftiano tutori dare; confequenter facere

-

baptizari,

Jl

ut,]r

SRNE

i

etel

u

-

fülDy

Uu 5

CA-

-

;

€ASUS $A4CRAMENT ALES

"

CASUS LXXIV.

gt

QQuid fi parentes .-in/iäelfum «orfentiant in baptifmum pueri , gpuer

AAUtem , .de u

o dubitatur., au habeat .ufum rationis , ixe-

potä

Mutierur,; efine Gaptizmdus?

quo«

fitt

R Efp. Siex parte pueri nogurget mortis pefïcüïüm:,,'eïï'e üiffe-

fenf

rendum baptifmum,donec perfe&um ufum ratiornis nancif-

pot

catur ; ut fcilicet evitetur periculum nullitatis , :Sacramenti, &

l:

Apoftafize in ipfo puero ,:quod exiilla pueri velu&antia timerá

iu

prudenter poffet, At ucgente.mortis periculo ,'dicotalem pue-

rum baptizaridum fuüb conditione,fi es capax €5t.cum eriim S4-

por

eramentum , inquit Vafquez ,znflitutum fit àn hominum falutem ,

bay

maj

ior babenda eft.ratio fpiritualis g:ecäïtati;gkams »qual yenue-

reníie [a;ramenti.

fi:

dt'g(

CASUS LXXV.

EW

ïSempron'iu.c cenfet infantes maticipiorum infidelium pä(]? &5 de--

YOl

ere, is imvitis baptizari ff fübffnt Dominis Chri-

V

jAMÍS : Reddeme?

Efp. ita, Ratio eff : Quod Domini hábeant plenum Domi-

hu

"nium in hujusmodi Parentes & eorum liberos, ratione cujus

sl

poffunt illos abítraáhere à Parentibus, & aliis tradere cducan-

NX

dosin fide Chriftiana ábfque ulla;parentum injuria. Cümeer-

pi

go tunc & ceffet injuriaparentum , & periculum profanationis

|

mi

baptifmi , non eft, cur non poflinraut debeant baptizari,

«t

'S. Unicus.

inj

de

; *Sol-*uuntyr quedam objediones,

Lt

Dicej. 1. Pote(tas parentum in liberos -rat'ïone-natïvïtatis,

Yi

prevalet poteftati Dominorum in eofdem ratione fervitutis;

m juris

cg;gapdpquidem haec -folüm fit juris gentium: illa aute

natu-

-

rÁ

DEE 3".4!*" TI$4MO..

343

batura, Ergo nonjpoü'unt;infances:if*ti? à Parentibus abftrahi abf.

H

ue eorum injufüitia;.

:

Reff; In Parent

ibusmancipiis nonremanere patriamillam

)

7.;þü!r

poteftatem fefpeGu:educationis & difpofitionis filiorum ; eà

uod non fintamplius fui juris.. Nomeft ieitur hoc fenfu juris

*

naturze , quafi jus naturae prohibeat illam tolli

"

fed tantüm hoc

tlffes

e natura babeant iftam

uttif-

fenfu,.quod: parentes attento folo:jur

poteítatem , ficut &liberratem.fuam. Quemadmodum igitur

T

libertatenv iftany naturalem amittere poffunt per fervitutem2

timei

ita & patriam poteftatenr.

J

i

o*

^

mpue.

- Dicess 2 Poteft

4S

Domini

infervunr, cüm fit tantüm tem-

im Ó

xoralis , rrom poteft fe excerrdere ad;fupernaturalia ,. qualis eft

lifett,

baptiímus & fides. Ergo&c. -

o^

r

UP

licet tantünz naturalis;, füppo-

Refp: Sicutpatria poteftas.,,

fita tamerzelevatiorne hominisadcfinem füpernaturalem; exten-

ditícad baptifmum; & frdemáillis procurandanr,ita & iftud Do-

sniniun cum füccedat patriae poteftati:.

Dices; z. Ex di&is fequitur,quod poffint Chriftiani filios fer-

.

vorunmde confenfu: Iäïomir;nnunæ invitis ,gatentiüqsulicitä bap-

:

tizate..

Reff.. Concedendo illatum ex: ditis;. Ratíoeff ; Quia Domini

Dotiie

poflunt filios hujusmodi fervosuns à! parentibus feparare , &

e CUjUS

vendere ;; cümmhabeaneDominiumr imparentes & irm filios, ita

lücafte

ut iis utii poffin&in quem voluerintrationabilenvufüm; non re-

ymer«

pugnantenr Bonefüatr, aut legii naturali',utpatet exufu & com-

Itf

municonfénfü; Ergopoffumus hujusmodifilios baptizare de

confenfü Dominorameinvitis parentibus :: nulli: enim facimus:

injuriam , necimmitet:

p

;"c-'lsi"culümpemerdïbniäfä&äïfïiparationc;

de confenfu Dominorun».

Porróinomine fervorunv intelliguntur illt,. quf emuntur à:

veris Dominis,aut jufto bello capiuntur ,. & jure belli fiunt fer--

tAtl5

vi, ut füunt Turcae & Saraceni;.

ul

n Chri-

in[flas, Exgo ürintï.deles bello jufto, vglï alio titulo i

yüris

ftiang--

Jtu-

|

€ASUS SACRAMENTALES

344

p

ftianorum fervitutem redaGi fint , eorum filii jure baptizan-

n/gd'vü |

füem

tur,

«imij

Refp.ilsruki concedendo illatum, Ratio eft * Quia (icuti alia

eorum jura& Dominia ,ita& jus patrie poteftatis Domino ip-

ia

Cheifti

'forum, à quo capti tenentur , gentium jureacquiritut : qui pro-

inde.parvulos ipfis auferre , aliis donare , vendere , & confe-

blaphet

"quenter etiam baptifmo abluere jure poteft, ficuti docent Du-

Tofidek

funt.

vandus , Suarez , Coninck & alii contra Cajetanum 3. p. q. 68. a.10,

'Similiter liberos Turcarum; & Saracenorum (contra quostan-

meltic

quam hoftes fidei Chriftiane , & regionum invafores juftum

UV

fütion

"bellum indi&tum eft, ) captivare, & captos invitis parentibus

baptizare fas eft , inquit FZenriguez.

modi,

N

Etfi veró plerumque expediat hoc cafu parvulos ab infide-

libus parentibus abítrahere; multó magis , poftquam capti &

'abftra&li fünt, eofdem baptizare, & Chriftiané educare opor-

"teat ; quandoque tamen fas erit eofdem parentibusrelinquere,

Lt

aut re(tituere ; velaliis infidelibus véndere , permittendo ma-

du

1um perverfionis eorum ob juftam caufam 5 vel quia Dominis

nimis difficile accidit parvulos captivos alere , & educare; vel

quia captivorum redemptio jure gentium introduta, inter-

dum neceffaria eft ad pacem , & fcedera fervanda , & majora

i

malá cavptivorum etiam Chriftianorum cavenda, |

DT

mée

CASUS LXXVI. '

R

Quid fi exgo Cbr.

j

fliani fint Domini talium for vor o tie;ænf A' |

fuis

iurue curare , ut borum filii bapti-

.

iis al

EXentur ?

habe

Efp. Per fe loquendoteneri, Raf/o q/i ! Tum quia Domíni

inq

fuccedunt in locum parentum ; parentes autem tenentur

etpo

'confulere bonofpiritualifiliorum. "Tum quia hujufmodi pue-

fl

ri funtde familia Domini: Ergo Dominus tenexur illis confu-

& di

lere non folüm in temporalibus, verüm etiam ini fpiritualibus.

Nam qui fuorum 5 iaxime domefticorum curam tion babet ;

fidem

tüm

l

nega4-

L

-

DE BAPTIS$A7MO.

henenss ]

"À.

4j

ptizag.

negavvit , 65 eft infideli deterior. 1..ad T imotb. s. Quomod6 » 4i$,

fidem negavit ? Refp. Non verbo , fed fattis, & opere. Deus

CUl T

enim ipfaque fides dicit & di&atillud Ifaiaec, 58. v. 7. carnem

2inoiy.

£uam ne.de[pexeris. Qui ergo fnosnegligit, videtur fidem &

wt' ptt.

Chriftianiími famam negligere , effeque caufa, cur infideles

onfe-

blaphement Chriftum & Chriftianos, Eteftinfideli deterior,

ent .

Infideles enim naturali inftinttu & pictate fuorum curam ge-

V,

runt. Hicenim eít.ordo charitatis etiam naturalis, ut do-

Q 05tap.

mefticis prae externis.profpiciamus.

uftum

- Dixi in conclufione, yer fe Joguendos mam per accidens

entibus

ratione circumftantiarum , ut :magnz difficultatis & incom-

modi , fieri poteft , ut excufentur,, fiifervis fuis non curent ba-

infides

ptifmum con erri,

Gpy

t 0fot-

/CASUS LXXVII.

Xyett,

o fride

Liceine ergo Cbri]iïän*is.l:fbominis fervorum infidelium'bos nton-

. dum baptizatos fuis parentibus , aut aliisinfidelibus fubinde —

'ominis

re; vd

vendere acceptá pecuniá , aut fadfá compen[atione

*

s

?

ChrifHianorum captioorum

, Intel-

majora

. Refp. ita, Ratioef : 'Tum quiaquamvisDomini fuccedant

in jus paternum , nontamen fuccedunt cum eadem omnino

& pari obligatione.

Tum quiafi tenenturbaptizare, masi-

mé ex charitate ; fed charitas regulariter non obligat cum

magnoincommodo; dominus autem, fi nonredderet filios

-

u

fuis parentibus, magnum utique fubiret incommodum in

iis alendis & educandis.

Tumquia (i parentesinfideles non

haberent fpemredimendi captivos infantes, magisfzvirent

xom'ni

in Chriftianos , & majora mala & homicidia perpetrarent:

NI

ergolicitum videtur infantes nondum baptizatos reddere in-

p

& alii.

fidelibus. FTenriquez lib. 2, . 2. n, 1, 65 8, Suarez , V afquez ,

confu

jb

Dices, Tenemur pärvul'um in extrema neceffitate pofi-

fm

tum baptizare ? ergoà fortiori non poffumus illum reddere

"r

Xx

paren-

-

346

CA4ASUS $SACRAMENTALES

p

[ d

t

þarcntïbus fine baptifmo ,

acceptá pecunià & compenfa-

tione

Refp, Negando conf'q. Nam ex illo antecedente CO'Hïgitüt

(j

tantümuiodo, baptizandum effe puerum , quafido eft in ex-

trema neceffitate ; non veró praecisá neceffitate , & cum tan-

to incommodo. -

REf |

Qu

CASUS LXXVIIL

(t15 *

nbera

Quid fentiendum de infantibus nati ante fercvilem Parentum comz

w

ditionem , nec altunde ervituri fubjettis : polfanzue licità.

baptizari, poft parentum Jetjett ia-

A6Ng €'

2 Efp. Pofle ctiam baptizari invitis paren*-tïöuïs:. | Rätio-e/!

e€

e

Quj

Quia licet tunc parentum fervitus nullum jus Dominis

Chriftianis tribuatin hujufmodi infantes ; aliunde tamen cum

parentes non fint amplius fuijuris , fed omne illórum jusad

H

Dominostranfierit ; ideó ficut parentes poffent illos offerre:

di

adbaptifinum , ita &

Dominifuccedentes patriae corum po-

à0wt

defe

æ;üati.«

efta

CASUS LXXIX.

fum,

Dto

4;7!' pä[funtne principes ChrifHani þapt*ig*dr'ä infanles Turcarum , e£-

fé parentes noudum. fiut 2Manctpia $

bus,

u

3 Efp. ita. Ratío. ff : quia ficut adverfus illos juftum bellum.

. gerere , eofdem occidere , bonis fpoliare ,.ita eorundem f7-

NT

lios.ab iis avellere , ita & baptizare & infide edu-

care polfunt,.

A ss

od

)O(A

(

0t

di

tis,

CASUS.

Dueti

DE BATTISMO.

A

-.-..—

d

DDenfa-

-CASUS LXXX.

'Olläg'xtug

Hendum fit , fi proles nata fit. ex Pafy? fersuo , 65 AM atze

In ex

Qyid Jen

liberá iufideli : potefl me imvitá Matre liberd Hieite

baptizari ?

1m (ar-

JEfu. ZVegativvé, Ratio eff :

: "Efpcndæa P. Platel & Societate

"Quis Proles fequitur uterum , hoc eft, conditionem Ma-

tris ;ac proitide libera eft,'Cüm ergo & Mater & Prolesfint

libere, vidétur Mater habere jus retinendi apud fe Prolem

Y RM

:

7)

fnam & educandi, Ia quidem ilie, -

CASUS LXXXI.

lo

Quid fi Proles infidelium cum jam ad ufum vationis perevenerumé

Jominis

petunt : polfemtue parentibus eripi er

e pf ägptifi&wxg

Jieiié baptizarà ?

t um

n jusad

Vofferre

]2 Efp. ita. Rafïo'qï: Tum quï'a talis proles.-habe-t;*fus peten-

di & accipiendi baptifmum : ergo fi in eo jure impediatur

um po:

à Parentibus ; poreft à Magittratu eripi , & contra injuriam

defendi, Tum quiahabet jus petendi, quod fibi neceffarium

eft adfalutem, cüm fit fui juris in iis, quae pertinentad bo-

num animze, nec teneatur Patri obedire in iis , qua fibi &

Deo contraria funt; poteft igitur baptizari invitis Parenti-

4it , -

þ;ls , &illisfubtrahi, ut perverfionis periculum evitetur,

bellum

CASUS LXXXII..

qun

- $ed quid fi dubitetur , aufilius parentum infidelium petens bap- |

tifimum ufurationis polleat : efue nibileminus

þqþtz'z,mdw ?

Ofus pu:tatk,þap*tïzandum effe, Rafio

di; quia in dubio ä&ä

S

clinandum eft in favorem f£idei, Relipgionis , & animae falu-

tis.

Cüm major fit haec injuria, majufque detrimentum , fi

puero , qui forté cum rationis uf

u , Sacramentum petit , illud

Xx2a

dene-

15U3

348

CÁ$U$ SACRAMENTALES

denegetur , quàm a ftimari debeat injuria& damnum Patris,

(entt

qunt

fi puer forténecdum rationis ufum confecutus ,ab e

jus vo-

luntate ac poteftate abftrahatur..

lítat

Henriquez veró lib.2.cap.z s num. 3. putat,öon eífe baptï-

fint

zandum. Rafio eff ; quia in dubio melior eft conditio Patris

d

ha&enus filium in fua poteftate poffidentis.

contt

Refp. Sub diftin&ione , & dico;baptizandum effe , fi jam

ab ill

compleverit feptennium ?. nam completo feptennio: praefu-

tales

miturufumrationis habere, Siverónoncomplevitíepten-

al

nium , & (it filiusinfidelium non baptizatorunr, noneft bap-

tizandus invitis parentibus : quia praefumitur necdum ha-

quii

bere rationis ufum , & e(t melior conditio

vint,

dentium,

pgrentum po$-

Vatg

IN

CASUS XXXIIK

Aftiet

Quid dicendum

de Zmentibus : füntne &9 bi

e

baptizandi ?

g

u

Efp, 1. Si tales nunciuamuüïfuntratïo:ie, fut;t..baptizandi.

" "Ratio eff ; quia habentur tanquam parvuli , quibus aequi-

ttatj

arantur. Sitamen utrique nati fint ex parentibusinfidelibus

p

liberis, eft hzcc diftin&io inter utrosque facienda ; quod par-

atl

vuli extra. manifeftum mortis periculum non poffint licité

Yetur

baptizari invitis parentibus ; At veró amentes à nativitate,

nec habentes lucida intervalla, etiam extra periculum mor-

tem

tis licité baptizantur , dummodo id fiat abfque tumultu &

of

violentia , eo quod

nationis.

*

refpe&p horum ceffet periculum propha-

vahïs

tnor

Re[p. 2. Siamentes habuerint aliquando ufum rationis,

& eo temporebaptifmum petierint, baptizandi funt in amen-

tia, finon fit fpes, ut ad mentem redeant. — Raíro eff ; quia

afpiranti ad falutem non eft denegandum medium fummé

necelfarium falutis.

Siautem eflet fpes , feclufo mortis pe-

riculo differendus effet baptifmus , donec fpes illa morali pru-

C

DE BAP TIS$MO.

349

D

atris,

dentum jbdicio- defineret : fic enim exigit dignitas Sacra-

]U5 9-

menti , quod vult abadulto cum teverentia & devotione de-

bitarecipi. Siautem utentes ratione baptifmum cognove-

6 bipi

rint , nec petierint unquam ,non funt inamentia baptizan-

) Pattis

di. Ratio eff ; quod baptifnus in adultis requitat aliquem

confenfum , quando haberi poteft ; potuit autem & debuit

W;i)')äm

ab illis haberi , dumratione uterentur, Confirmatur. Quia

prafu.

tales funt adulti ,. qpii*abfqæue: fua voluntate nec validé nec li-

leyten-

cité baptizantur.

eliba-

Dixkl; r

Y b'ap-t"zf:hu& copno"verint : Si enim nullam un-

du ha«

quam ejus notittamhabauerint ,. nec moraliter babere potue-

n pf

rint ,ut accidit in iisregionibus , in.quibus nunquam fuit E-

vangelium promulgatum , & putentur non peccaffe morta-

liter, eó quod v; g.non diu poft ufuny rationis inciderint in

amentíam z Videnturtunc poffe baptizari, Rafioe/! ; quia ne-

ceífitas confenfus reftringi poteft ad eos,qui baptifmum co-

noverunt, autcognofcere potuemntï ante amiffüm rationis

ufum.

fizatidi,

DiXie Ze

"

Ef non pufentlmpermjl? ?äbkt*alï fer z Qg*ofdïl fi.con-

&i«

trariümex vitaante acta clare- calligerctur ?. mec appareret

delibus

poenritentia fubfecuta, non cffentbaptizandi, Ratio eff ; quia

odpit-

apertum:effet pesiculum , ne indignis baptifmus: confer-

t licié

retur;

Vitate,

Refp. 3.

Sn amentes habeant lucida intervalla , & eorum

n mor«

tempore baptifmumnr petant , & videantur ben& difpofiti,

&

poffunt& debent baptizari, non folümcuüm lucidis iftis inter-

ophe

vallis potiuntur , fed etjam im ipfa amentia , fi immineat

mortispericulum. Extra illud autem eít expectandum , do-

nec redeatlucidum intervallum ,. ut debita cum reve-

Ti

men

yotione baptifimum re-

r-en-*ti'a: ac de

qui

;cipiant..

ymm/

tie

3:36'50( ä

jjro-

Xx3

CASUS

den*

350

Ws

CASUS SHCR-AMENTALES

CASUS LXXXIV.

J

'..

parentibus, F]

* ,"Qu'izi ]ï in;ïv,ï.t

eyelicis eorum filii catbolice.

2

u

baptizentur.: fitne hoc. licite £,

4

$

í

! RE)þ ifa, Ratio

eff : Quiahzeretici Ectlefiae

5iifi?dï65cf€fogni:f;fb

jec&ti funt, à qua proinde &ine injuria compelluntur , ut

Ep.

.parvulos fuosad bápuimum catholicorum deferant, & in &de

ac Religione catholicainfiruant : (in veróid facere recu(ent,

ade

fante

infantes ab eorum cura abftrahi , & baptizari jure poffunt.

EW

-Confirmatur noftra conclnfio ex Goncil. olet 4. cap. y6. relato

*

effe,.

3h cap. de Judeis, d..45.

N

CASUS LXXXV.

L

natie

Quiá [fi Parentes defertá fide cat!;olgdä ,. 4d. Hæietä'qo; £ransfu«

debe

.giapt y icebitue Mag

)Jiratui lberos eorum vreiinere 4 fide mt/:o(z'- ;

Hac:

um vero Parentibus voflituere

64 iggj?rymda.s,

£ene imr ?

mum

E/p.ff dico r. Ad Ecclefiafticum Präiatun&, feq-ü Pa&brem

figion

tut,

"" hauddubiépertinet, parvulos;qui fidem catholicam per

l

s:baptifmum femel füfceperunt

í

fetet

ne ab Hareticis pervertantur.

; rctinerg;- atque ximp.e;'di-re.,

"

iftratus., cui Slfibe'ti

quia

Dico, 2, Id ipfum etiam fecularis Mag

civiliter fubje&i funt, faltem ex Ecclefiaftici Praelati commif-

Dem

fione expreffa, vel tacita, exequipoteft. Accedit, quodfpe-

zUm

£tato jure . communi Ecclefiaftico , Parentes jure poteftatis ,

2 f

propter haresis crimen excidunt. c, 2 S. ulf. de Flret. in 6.

Quamvis hzc in Germania noftra non ita locum habent,

t'ipi

Áddi

tum: propter pa&a & foedera cum Auguftana confeffionis

tetici

Se&tatoribus inita,

Tum etiam propter evitandum majus

Gllter

malum: Quandoquidem haretici , oblatá fimili occafione ;

?I'Oim

ntibus in fua ditione exiftentibus

id:cm & ipfi de infa

p Hïn

fa&uri effent,

ttitio

CASUS

35*

Wi

DE À AP YIS30,

^ CASUS LXXXVI,.

J?icä J

Sed utrum Sacerdotes eatbolicr licité baptizaye po[fint liberos beve-

AH Is

poft baptifmmumm véfl t uendi frmt, cuam þ'roäaläili

0 (b

! ticoïufn,, 94

, gericulo, ut Ab Hs bervertantur ?

Wf , Ut

L ide

Efp. ita. Ratioeff : Quia periculum perverfionis non eft

adeó propinquum , aut certum : cüm fieri poflit , ut in-

'Ofernt,

fantes ante ufum rationis moriantur , & per baptifmum fal-

olfum,

h, rl

ventur Prafertim cum Layman alferat , obfervatum alicubi

eífe, tertiam partem hominum , qui in hanc lucem eduntur,.

ante completam feptennii &ttatem decedere.

Dices. Liberi infidelium Judaorum, vel paganorumordi-

Mij

nari& baptizandi non funtc, proptereà , quod eifdem reftitui

2

deberent cum,manifefto periculo perverfionis & "Apoftafize::

Hacautem ratio fimiliter locut» habet, fi liberi poft baptif-

mum reftituendi fint Pa rentibus Hareticis, qui liberum Re-

lieionis fuze exercitium publicé vel privatim. habere nofcun-

Miorem

tur. Ergonequetales Heereticorum liberi baptizandi funt,

'am pet

Refp. Negando minoyem , eft enim diverfa ratio- de liberis.

pedire,

haxreticorum noftrorum , atque aliorum infidelium. . Tum

uía haretici Chrifti nomen, & facra chriftiana non detceftan-

j ib

tur , utalii infideles , neque filios fuos per incantationes &c,

ommi

Damoniis devovent , ficuti pagani folent, Tum quia ple-

ydpe-

rumque fpes non parva eft, ut hereticorum liberi aliquando:

eftatif,

n fide catholica inftruantur : quam idcircó etiam libentinis

?t*u ifl 65

recipiunt, fi fciant àcatholico Sacerdote fe baptizatos fuiffe,

l«?bcm/

Addi etiam poteft, tametíià Parentibus & Miniftris fai$ h-

(fors

reticis falfa dogmata edoceantur ;; interdumignoranti dif-

qujus

( of ;

culter vincibililaborare, & pertinaces haereticosnon effe ub

»roinde tales donum fidei baptifmalis rctineant ,. &. falvari

23

poffiat, fi de peccatis poft baptifmura commiffis , vcrà con,

tritione doleant,,

JASUS

Audi

352

C 48 USHSA,CRAME NTALES

Aüdï, quid doceat Layman in (ua Theologia morali, /b. 2.

£ratl. 1. cap. 11. n, 3. circa finem,, ubi ponit fequentia : caete-

rüm, fi.qui feu à Catholico, feu ab.-Heretico Miniftrorité ba-

$u

ptizati, poftea inter infideles , aut etiam heereticos educen-

tur , apud quos de fide & Religione Romana catholica , vel

omnino nihil , velnon nifi obfcura , quaedam , nefaria & abo-

minanda audiant ; Papam effe Antichriftum ,beftiam , quae

E

pj

ficuti Deus colitur&c. Fieri poteft, &interdum folet, ut cales

tem C

invincibili catholicze veritetisignorantià laborantes , fideiin

de tali

baptifmo infufz» habitum retineant 5 quippe qui non nifi

at

per a&um fidei (upernaturali formaliter -oppofitum excludi-

tur, Deindeeasfidei veritates , quásnobifcum communes

retinent. v. g. de San&a Trinitate , vetbi incarnatione , fide

divina & fupernaturali credere;poffunt , cumiDei auxilio, &

Qui

extrinfecorum motivorum adminiculo ; quare taleshomi-

nes falvari nihil prohibet, Vide.etiam S, Auguftinum Epift.

162, relatuminc, dixit Apoftolus , 24. queeft. 3. Qui fententiam

fuam quamvis fal[am , atque percverJam nulla pertinaci animofitate

Mi

defendunt ; prafertim quam.non audacia fue prejumptionis pepere-

ab

[tinà

vunt 5 fed à feduGlis atque in errovem lapfis parentibus acceperunt,

querunt autem cauta folicifudine everitatem , eorrigi parati , cüm

Durc

incvenerint s nequaquam inter beveticos funf computandi.

i

CASUS LXXXVII,

bäpth

à

N

(f p

Qui fi quis fuerit à naticvitate furdus &Ymutus , poter

g'tnq

vílai

in adulta atate 64;tizar:',? ;

diew

R

Efp. ita, Ratio eff : Quia talis videtur fufficienter poffe in-

ftrui per figna & nutus de Deo & dolore peccatorum & ba-

tifmo ; & credibile eft,Deumin talibus per illuminationem

internam caetera füpplere , ut remedium falutis tam

neceffarium poffint recipere,

CASUS

Watanecs

DE B/!P'TISMO. :

353

; ib 2,

CL«

CASUS LXXXVIIL

if bg.

lucen-

Sed quid fi quis fuerit à naticvitate Jurdus mutus , 65 cocus ,

poteritue e* hic im adulta atate bap-

, vd

HizAari$

Y abo

,Que

3 Ejþ.

ita. Ratioeff ; Quia talis eft habendus pro amente

üleg

perpetuo: vix enim videtur,t

alis poffe haurire fufficien-

tdejin

tem cognitionem de rebus prafertim moralibus ac

divinis, ut

de talibusp

offit elicere adumvereliberum,& con

ion nif

'fequentcr

xclpgi.

aut bopum- aut malum, 1ta Conjnck.

Iunts

CASLIS LXXXIX. -

e,hüe

ijo, &

i 'uidam Parochus.ex gddio

uod habet erga g:arentb: : :;;.ecu]kt bap-

homl-

Lizare infantems 4

7

£

Autegn Diaconus :, Quaritur ergo

| E&ïi&x

A 55 £ume po[fét folemnem þeptg'fnææ

hetluatt

£onJerve *

"

nofialt

Atio dubitandi eff : QuiaDiacono id folümlicere videturin

p

*abfentia facerdotis , & ex commiffione ordinarii ; hicau-

pirii

tem adeft facerdos, & quidem o

NS

:

*

rdinarius, nec dat i

.c'cjn-ti(a-m

[ r

Diacono, utfuapponitur, Ergo&c.

:

Refp. Diaconus in cafupropofito p

oteft þl,ïvcit:ä adminiftrare

baptifmum folemaem infanti , etiam fine licentia Parochi, fi

alius facerdos non adfit, quipolfir & velitbaptizare, — Rafío

I

efl preeceptum charitatis erga proximurn, & quia hancpo-

teftatem accipitab Ecclefia in ordinatione, Ex quopafet , quid

! dicendum fit ad rationem dubitandi, ^ Refpondetur enim, Sa-

ffe [

cerdotem nolentem baptizare , haberi .

yirba-

o«

pro .aþ(entc.

|

m

).oï( Vs

(

Cj s

Yy

CASUS

3594

CASUS. *SA'CR'H/WEN'TALES

CASUS XC.

xtt

E

if

Quidf fie eodem plane tempore. 65 momento labatur ex teBo mura-

[

rius , nafcarur if

45 , quorum alteruter certó.gmorietur ab[que

Vide

SACF AWIERIO ,

25 þo/?i?mnmr*aiteri: 4d quem CHis-

. du efl Parocbo ?

ummunus rité obiturus, curet infanteni

H EJ?: Parochus fu

Qul

*per Laicum, fiquis adfit, íciens & potens baptizare, & ad-

veler adlapfum ? Siverà non fit, qui poffit baptifmum con.-

ferre, praeferat iofantem viroy Rafío prioris-eft ; quia ficutri-

uefuccurritur, Rafio pofferioriseft : quia ubi certius immi-

RE

net amittendz falutis periculüm , ibi citius fuccurrendum

di

eft : atqui in propofito certius imminet' amirtendze falutis

u

periculum infanti, quàm Muwrario , cüm hic poffit feipfum

E

d

3-uvar

épercontritionem &

:

e üdenumcon htcnch ; illeautem

minimé, Ergo &c.-

Quid

m

Us XOL -

.Ab 4en£.e*:*'

Parocho affertue baptizandus infans, qui nifi ffatim ö&,'zft.-ä'-

W

- zefir , qor1e

tur abfquie baptifiro ; taque prfens Jubdiacónus

Jg

-

baptiz.at ipfum Jolemuiter ?an bene ?

"

(

E]þ SQB"-mcon' um tunc intürrc,re-,ïtre;guïä'ri tatem decretám

tàm

cap. 1. de Clerico non ordinato mini[Irante , in illos, qui non

à

ordinatim

ini&rant , vel baptizant; quod utiqueintelligen-

erio & baptizatione folemni,

dum«eft cvïeMänif&ï

Qu;

aG€ASUS XOIK. .

üïd ,'i þærä)uluf(? beifffanoram Parentum fil/us vv. o. inter T uregg

ht 12 A

nifeflo periculo vite moudum Daptizatus : d- nd//nt Chrifiia-

gi , qui

libemter eum tingerent faAcro launcro ; sonm pojfant autem

M

id facere fene peruulapropyia vitu.

. Onaritur,nm nibil-

am

evatutt nd. íd obligentur ?

ted

ari omnino, Rafiosfl : quiaquifque tenetur,vi-

R

Efp. Oblig

imiin

.')

tam gtopriam prodigere c

extre-

DEÉ ,z,äp'zzjf.s*z,ga.f :

extrema m:ce-fïïtatg vitæ..sfpirixuglis;ohüitutï. , unde $. 3oatt,

Epifl. 1. c. 3.in. hoc cogtocuimus chbaritatem Dei , quoniam ille ani-

T

fiam p

w

ofirt pro nobis, &5 nos debemii3 pro fratribus animas ponere,

PTRY

Videatur Gob4f tra&. 2, caí. 7. n. 224.

CASUS XCII.

itenm

nfans iindlws

latvacro dübio , puta atrameuto , cerevi[id

!)k&d-

i u

Ab , »aäuä refa

ceá C mioriatur s &

Q COl«

eftne jszeäæ:(z;d.ttx :

i utti«

giune u

imni»

R. Elp. Affrmatioó, Ratio f

" 'qluiä jure facrae gleba privan-

endum

-dus quis hon éft in dubio,

falutis

Videatur acob, 4 a—j;bv.&;n.. Refol.

pa/ior.;tmä. 2, €. 1.ft.

-

cipfum

AULCI)

CASüs xciv.

Qui4 fiinaliqua civvitate quedam mulieves conftituantur obffetvices,

tenentar ue ex officio fub mortAli difcere formulum mo-

dquue baptiz.andi ?

1 htr

Efp, Affirmati-u?. Ratio ff V quia ex tacito pa&o ad idob-

*lisantur * non enim admitterenturadhocofficium obeun-

ont iï

dum, nifi tacité fe obligarentad bapt

ifmóüm -mihiürandu;n ln

Crettm

L

tam fz:eq—uen-tibus cafibus.

v non

|ligen-

CASUS XCV.

(Mzd]i Rär;)cbu:.igncfbt, an ob/iäirix þt debifo inftyufa c

är??fc;ä*i

qoulam , modumque baptiz.andi : peccatue graviter eam ;

Tudi

4808 exaæi:mnda g

.Efp. itd; .:Ratio eft ;

Quia cümobftetrix fit quafi vicaria Pa-

diifin-

uten

rochi in: cafu neceffitatis, quifque autem obligetur fcire,

an vicariusfuus peritus fic officii (ui, confequens eft,quod Pa-

rochus teneatur fcire , anobftetrix noverit , qua funtneceffa.

It

ria ad baptifmum conferendum,

dmf n

CASüS

exut

Yy a

356

—

CASUS SA'-—CR'AMENTALES

^ CASUS CVI.

Qui i quis judïcet—pheceptuzii ä;;ptifmz? obligare adulios ,ut gyäm. 4

primam mnor Altter

loguende, comumode €i dicne polfuzt, baptijmumi

Qil,

m non multo tem,

recipiant , vel falte

ipore d'z'jj'ämntr.f'

Redié me ?

Ff

R Efp. RceGé plané. Ratio tji;squi.a;a.dulti multum difffegengg

vis

baptifmum exponunt fe periculo damnationis , & priva-

tionis maximorum fru&üum.

onittt

quls

Ex quoffit, ut Pater familtas curare tericatur,ut filíí & do-

janu

meftici

i

coníuülere neceffitatibus familiae,

" quimprimum baptizentur, Rafio eff ; quía —te;'nettm

ab íni

(neb

*

CASUS XCyII.

N

t£ ul

Qui

d (i catechumenus fani fít in Grþfid 'c"onjfüut'uf per a&um con-

expli

tillia

tritionis ; teueturue adbuc fab mortali fafeipere baptifium

oblata opyor(uïzifatf £

nem

UI

R Efj.ita..Ratio eff: Tum quia baptifmus adultis. non folim

bitot

*neceffarius eft neceffitate medii in voto , verüm . etiam in

fietu

re data opportunitate illius füfcipiendi , juxtaillud, niffquis

)7

renatus fueritexaqua &c, Tum quia tenetur adimplere prae-

ceptum baptifmi , cujus omiffione amittitur gratia , confe-

uenter quidatá opportunitate non fufcipit baptifmum, non

|

falvabitur , nifi forté novum contritionis actum eliciat, cum

ropofito fufcipiendi baptifmum , quámprimtm poteritité-

rum oblatà occafione 5 fi veró non fe offerat nova occafio

a&tualiter recipiendi baptifmum, falvabitur , quia hábet ba-

incey

p

£imumin voto percontritionem , & À transgreffione pra-

ob impotentiam fufcipiendi baptif--

Tutio

€epti excufatur

AMati

mum, irt:..fu;vpmd,;

gare.

non[

T

. CASUS

DE. B.AP TIS240.

Y

357

ia a

CASUS XCVIII,

f guäm.

o mdfri: ex fpeciali pricuilepio jufiiämretþr:

i.

Quid f aliquis in ufer

tenerurne ffc j

uf ificatus , ( poffea ssafcatur s adhuc

recipere baptifmum ?

E[p. ita. Quamobrem Apoftoli& Beatílfima virgo, quam-

'"eten'cfa

visante baptifmi inftitutionem receperint gratiam , nibil-

DENV

ominus tenebantur reciperobaptifmum poft Evangeiii proe

il do-

mulgationem , ut fierent capaces Sacramentorum , quorum

janua eít baptifmus , & ex figrro charatteris di(tingnerentum

D etr

ab infidelibus, Verüm ante Evangelii promulgationem, non

tenebantur baptifmum recipere, ut ftatim conftabit ex di-

cendis. . Cum autem defaGto Beatiffima virgo, & Apoftoli an-

»

t

e univerfalem Evangelii promülgationem baptizati fint , ut

At Cafte

explicat Gloffa in ea verba , qui /ofuseff , &c. Sequitur , bea-

/n

tiffimam Virginem & Apoftolos poft Evangelii promulgatio-

nem fuiffe immunes ab obligatione iterum fufcipiendi baptif-

folitm

mum, Raíioefl ; quia jamfatisfecerantobligationi, ficut de-

bitor ,qui creditori folvit ante praefixum terminum, non te-

iom in

fíquis

neturadveniente termino ad novam folutionem, 1ta Sy/ve-

fier V'erbo Baptifnus quarto. n 1. fed hinc oritug

e pf

COnfe»

DusbsriuM, r.

10f

"n obligatio M'ci'pz' eudi baptifmum , caperit [atim po[f pro-

D

, Q

mtz/gationem* Ewnngelii ?

e& ante Chri ;

itilé-

"anortem £2

:ca(xo

Refp. " Obligationem fufcipiendi baptifmum non flatím

i

incepiffe poft preedicationem & promulgationem baptifmi,

g

Raí:o «fl ; quia cum lex Chrifti it jugum fuave , ut dicitur

AMatibetr. r1. Non eftcredibile, Chriftum voluiffe ftatim obli-

are , fcd potius fe geffiffe juxta morem Imperatorum , quí

non ftatim fattà praeconis promulga

:c-,i'qn*e obligant , fed eläp-'

fo certo tempore,

US

Refp,

'ï'y;

358

€A5US SACR AMENTALES

1! o

Refp. 2. Obligatio-näm baptifmi, nonífolümnon ftatimin-

jjun

cepiffe poft promulgationem & prazdicationem, verüm ne-

«

queincepiffe ante Chriftimortem, Rafio eff 5 quia ante Chris

ntsi

iti mortem durabat lex vetus, ad cujus obligationem & ob-

fervantiam tenebantur homines. - Non eftautem credibile,

Qam

Chriftum voluiffe eodem tempore obligare homines duplici

tef à

fioti

lege: Alioquin graviffimum onus impofitum fuiffet homi-

nibus, qui eodem tempore aftricti fuiffent ad onera veteris

legis

& novae-legis fubeunda : Lexenitn vetus obligavit & duravit

d.

N

ufque ad mortem Chrifti : ut patettumex fcilfione veli, quae

fatta fuit tempote paflionis, & fignificabat, inquit $, Augu-

-

itinus , ceflationem veterislegis, Tum ex verbis Chrifti in

faff

cruce prolatis : Confummatum eít, qua ab omnibus do-

M

Goribus e

xplicantur de ceífatione veteris ';lggis,- Sed hinc

Qri;.ux

VDUBMJM. 2«

ln obligalio baptifmi incep

erit fLatim poft Chrifti papï?-

E cä— mortem $

fb

d

Refp. a. -;leigafi.d'nem—bap"ti*fmï refpe&u eorum, quibus

obl

baptifímus fuerat promulgatus , incepiffe poft Chrifti patfio-

nem, etiamfi Evangelium nondum effet omnibus promul-

gatum,

Ratio eff ; quiain morte Chrifti ceffavit lex vetus,

Qu

& incepitnova , ut patet, tum ex fci(Tione veli templi, tum

ex illisverbis confummatume(t. |Ergolex novatunc incepit

obligare refpe&u eorum , quibus fufficienter erat promulga-

ta ; cümenim non4tatim poft Chrifti mortem obligaverit o-

feh

mnes univerfaliter , e quod non eífer completé promulga-

ta , fequitur, obligaffe faltem poft Chrifti paffionem refpe&tu

femi

eorum, quibus jam fuerát promulgata ; ficut patet à (imili

bat.

inlegibus Principum ; qui potiüs obligant commorantes in ur-

j

be,in.qua leges promulgaatur, quàm commorantes in ví-

pra

um? 1

cis».— Refpe&u veró eorum , quibus baptifmhusk, feu Ev

tünc

ium,

DE BAP TI$MO.

3£9

r ]

-

imite

lium , &lex nova nondum fuerat promul

gatàs -nön ü:?ï,im ig-

i ne.

cepit obligare , ut conftabit ex dicendis.

Chiü

Refp.2. Obligationem baptifmigenera

liter & quc&ä&gm;—

X ob

nes incepiffe poft fuff&icientem promulgationem Evangelii fa-

&am in univerfo mundo, Ratio eff 5 quianon pote(t pruden-

ihile,

iplci

ter aliqua legis obligatio imponi, nifi poft fufscientem ejus

omi.

notitiam, 'Ergo neque potuit generaliter imponi obligatio

'eleg

legisnovae, niü poft fufficientem Evangelii promulgationem,

nwit

quá potuerint homines.venire in cognitionem nova legis;

j que

ofitáveró fufficienti promulgatione , ccepit novz legis ob-

Augu.

igatio, quialex vetus ceffaverat , & novcelegis promuleatio

riftiin

fufficienter fa&ta fuerat. ita D. Tbomas 3. p.9.66. a. 2. V afquez

us do-

&

t

dhinc

" gwfmipio. ! Scdþ?q; cï;igg:

E

ssM o n

e

H

——

u

erit fufficiens Ec«bangelii p

&A ut ceperit omnes eä(z;gaïe g

föm;&g tioy

j

^ Rep. Vidéri valde probabile , univerfalem obligatignem

ttepiffe pauló poft excidium Hierufalem , quod accidit anno

quadiagefimo poft CHrifti paffioriém ,quo tempore Apoftoli

quibus

PJ 10.1

MT

um toto Orbe prédicaverant,:

'omul-

"DuspdM 4

VetUS ,

Quodnam remedium potueyit adbiberi ab i, qui bapti[mi legem .

[, tUf

ignorabant pofe Chrifli paffiouesa, amtequam Evange-

um prommulearerur unuer[o.

incepit

Musmdo ?

*

:

&

nugae

' .?-?Pjþ Potuiffe & debui

fTe adhiberi circu:

äi*tf(föäiem ,feu

'etit o

zemedium natura,

Retio efl ;; quia non poffumus aliud

nolgae

Ae/u

zemedium affignare : baptifmus enim nondum illos obliga.

bat ; cüm nondumi illis effet (ufficienter promulgatus. Frgo

j

poterat adhiberi circunicifio , vel remedium faturze , cujus

j r

praceptunmr nonduüm " fuerat abrógdtum , né&c alind temedi-

fa fl

sin/

ümr etat' fübfituram ; aliequin dicend

J

um effét ,,.-'hcminffsi

tü:fxäc'-:aruicfïä remedioad falutena,

[tcn

[

Dices-

360

CASUS SACRAMENTALES

m

Dicek. Lex vetus duravit ufque ad mortem aChrïäi ,& ïih

Nifiqu

morte Chrifti ceffavit, Ergonon cratobiigatioxadh.ibcnd'i Cir-

fu. 1

proprl;

cumcifionem , vel remedium legis natura,

Refp. Lex vetus diciturin morte Chrifticeffaffe quoad eos,

fempet

qui novam nonignorabant ; quoad eos veró, qui novam igno-

tandur

rabant, non ceffavit, nifi poft fufficientem promulgationem,

ture d

fctte i

lta S « Thomas iti 3. p. q. 66. arí. 2. ad 3

uam

Dus1IUM.5.

F&ä

unc exiffunt in partibus vemotis ,lcun—z invincibili

n qui n

ágnorantid baptifmi, & legis Chriffi , [Al-

te,q

um

'»parifp 7ut ?

(

effe , qtäïä poü

Refpondent aliqui Dof&tores , damnandos

ptiln

generalem Evangelii promulgatiónem , non reftat aliud re-

Jiqua

medium pro originali , prater baptifmumün re , vel ia

Beoni

yoto,

:

ü5,

Alii veró p

utant, falvandos effe , finatura legem fervave-

flur

rint. Rafío eff ; quia credibile eft, Deum fervanti legem na-

T

ture daturum lumen , & fpeciale auxilium , quo fe valeat

ÍNe1

T.

bom4s 2. 2. ]. 10.4, 4 Et multi Re-

convertere ad ipfum. ita $..

*

TO

centiores , quorum fententi

a mihi probatur , & videtur con-

formis fummaepietati & mifericordiae divina.

QM

CASUS XCIX.

Quid fí quis ad conficiendum bapti[mum adhiberet aliam aquat,

quam :gaturalei

» ; e[je

Jetnme talis baptifmms

mAlidus ?

NI

fe

Efp. Negatixué, Ratio efl ; quiamateria remota baptifmicfï

pono

fTum ex definitione Tridentini

aqua naturalis, Probatur.

fide defini-

SeíT. 7. can, 2. de baptifmo ; llbi hoc tanquam de

(

tum eftíübanathemate,. Tumex Matthai. 3. Qua

ndo Chri-

Qb

3.

ftus baptizatus fuitàJoannein Jordane, Tum ex Joan.

11

Yino

DE BAPTISAMO.

361

, kin

li Cit»

Nifi quäs-renatus fueritex aqua&c, Tum ex Apoftolo 27 Ephbe-

es, y.mundans laruacro aqu , qua verba ( fiaccipiantur juxta

propriam fignificationem , fecundüm quam verbaScripturae

idcos,

(emper explicanda funt , 'nifi aliud fuadeat neceffitas ad evi-

i.

ttandum aliquod abfurdum , alioquin:poíffemus omnia Scrip-

J 6s

turae locainalium fenfum detorquere,,:& depravare ) mani-

fe(té indicant;materiam baptifmi:effe aquam naturalem, per

.quam animæ-ppggantur:&»mun-äantur.g Suarez 3. p, difp. 20.

fea. .

hi

Hinc fequitur ,eum graviterpeccare, nec validé baptiza-

're , quialiam adhibetaquam, quàm naturdlem & elementa-

rem , ut fiadhibeat lac, fudorem , 'urinam, lachrimas, fpu-

tum,feufalivam &c. Rafio eff ; quiamateriaSacramenti ba-

üaþo&

ud m«

ptifmi.eft aqua naturaális:& elementaris: hujusmodi autem

liquores :non funt aqua naturalis'& elemventaris. Ergo &c.

ed ia

Econtra validé baptizat , qui utitur aquá maris putei, fon-

Lvave

tis, pluvia., balnei , etiamfi 'ex fulphure ., aut cinere de-

fluat, -Ratio eff ; quia hac -videtur.aqua naturalis & ele-

mru

valeat

mentaris. Et hocverum eft, five aquacalida fit, five frigida,

five tin&a g.colore;,- five denfa &c. Ita Authores paffim om-

]tiRe

J con

;HC?.

^

?CAIS*US CQ us

Qui4 [i quis pro conficiendo baptifmo , atteretur aquá , que pro-

E

fluxit à nive, aut à fAle: fieretne validus

baptifmus ?

Iuf

R Efp,ifa. Ratio eff ; quiafalfitex aquanaturali falfa ,'&dif-

fert tantummodo accidentaliter ab .aqua naturali, utfup-

m

pono , docentque DoGores communiter, ^

j

"Addo,hoc verum effe juxtamultos DoGores , etiamfi di-

ve&n!,

ceremus,has aquas inter fefpeciedifferre. — Ratíoeff ; quia fi-

Qv

cut validum conficiturSacramentum fanguinis non folum in

yl j

tiam infententia eorum, qui

N

(vino albo , fed etiamin rubro , e

Lz

teftan-

36z

CASUS $4CRAMENTALES

teltantur haec vina fpecie differre inter fe ; ita etiam. valide

4i

conficietur baptifmus in qualibet aqua naturali, etiamfi for-

verum

e

l

; i

eánter aquas naturales detur aliqua differentia fpecifica.

quam

H

u

m

CASUS CL

eft agl

do&

conficiendo baptifmo adbibeaturglacres necdum liqué

st

-' 'Q'.f«fidä pro

: fhéfa, effue idonen materia baptifeni ?

2 Aiio dubitandi eff : qüi'a glacies differt tantummodo accí-

^dentaliter abaqua naturali , & eftaqua verafecundümfub-

ftantiam., Si ergoaquanaturalis fit idonea materia baptifmi,

Qui

&tiamfi glacies erit.

Refp. N egativé,

Ratio tff : Quia ad baptifmum reijjüïrïïtüt

aquaa

pta & idonea adabluendum ; glacies autem non eft ap-

£a ad abluendum , nif

priüs liqué fiat , & inaquamufitabilem

J

ryedeat & refo!vatur..

cof

A Rationem dubitandi dico, quo

d glacies qua talis. non fit

adbar

Catut.

apta materia baptifmi , quia non habet determinata acciden-

tia , quibus infervire poflit adabluendum , cüm ante refolu-

muur

tionem necdum fit fluxibilis.

ha

Inflas, Glacies eft vera aqua

fecundüm fubftantiam. Con-

(NEC

vife e

cedo. Ergo eft idonea materia baptifmi.

Diftinguo, Poft I'»quä

fa&ionem, comeedo. Ante uego,

fitur;

1ed p

CASUS CIE

tüt q

du utatur aqim altarata 65 feeda , qua £a-

ver(a,

Quid f q&is— ad baptizan

fità,

men Adbuc fanpliciter

eff aqua & tAlis denomtuatur ? facit ue.

ec df

! E[p. non , fed peccat graviter þe'*ccäto' facr

ilegif , quotíes

Q]j

hujusmodi aquáà utiturab(que neceffitate, Rafío eff : quia

facitcontra Reverentiam Sacramento debitam. Idem eft di-

IU

cendum de illo , qui preecifa neceffitate baptizat in aliquo

'brodio parumideco&to,

Ml

Addo

(0Í

'DE BA?P TI$MO,

36

9.

f"?

1valide

nf for.

zZAdo,non etfe licitum Mihiftro non folàüm uti aiquä' foedà,

|C4,

verum neque licitum effe feclufa juftà neceffitate adhibere

quamlibet aquam naturalem ; veram, & puram, fedillam a-

quam adhibendametfe , qua pree

3

fcribitur ab Ecclefia, qualis

€ft aqua facrorumfoncium, &af/o eff ;; 'Tum quia confuetu-

!u

do& praeceptafuüntfervanda, Tum quia fic colligitur ex cle-

suenisna unica de baptifie.

QaCCj«

imfüb.

CASUS CIIl,

jtifmi,

Quid fi qüjs zl'z'þeret ,ablutionem, quam ponimus , effe materiam pro-

xénam baptifmt , effe contactum fucceffroum , quo aqua

utut

fecceffeu comtingit corpus , diceretne

etap»

qeram ?

jbilem

Efp. ita. Unde ad baptifmum non fufficit quïlib&t aqua

conta&us , fed requiriturfücceffivus, Ratio eff ; Tum quia

yon (it

adbaptifmum requiritur talis ablutio & contactus , quo di-

ddene

catur homo ablutus ; fed homo non poteft dici ablutus per

foly-

nudum contaQum , fed per conta&um fucceffivum : Ergo ad

baptifmum requiritur conta&us fucceffivus,quo aqua fuccef-

. Cotr

five.contingitcorpusope Miniftri. Tum quia ficut aqua in

lique-

vafe exiftens non dicitur abluere vas , quod ab áquacontin-

gitur.; ita nondicitur abluere corpus pet folum conta&dum,

íed per conta&tum (ucceífivum, quo aqua fucceffivé applica-

tür corpori,aut corpusaqua , five fiteadem aqua , five di-

vería, .lta $u

3

ïz/uef»'-

frntto,.

arez "Tom, 3.. Difp. 20. Seä*.-. r ?T&"ämb Ego

CASUS CIV.

5

Qui4 fi Iäapäïzandw una , vel duabus ,"vel tribus aque guttis a[ver.-j

vqu'xa

m ff eutta: perfifl amt , ed om fluamt per corpus :

k di

gzmr : ()mkw.z*

eritne validus bapiifmus?

il

E]þ.- Negatimä.

Rafío eff 5 quia'ad b-aptifrnumlre'quïfri"tuf

conta&us fucceffivus , & tanta quantitas aqu& , quà pof-

1t

41do

4522

364

"

C45U$ SACRAMENTALES .

od

Hl

u

fit homo denominari ablutus. Ita. Valentia Tor;, 4;—Di/þ."4:

rdraïl

qu«ft. 1. punito. 2. verficulo- itaque fequitur. . Multique alii Do--

&ores contra 7 2fquez exiftimantem fufficere guttamaquae,.-

Chri

CASUS CV.

tedi

;

min

Qui4 fi baptizandus fit coopertus aliquo pauno liieo

AHngat carnes: ,. perficietur. baptifmus:

yila ut;'aq-uaz

ond

vAlidas £

3 Efp.ita. Ratio eft ; quiatalis poteft-diciablutus; Idem di-

Jcäpigr

deéfi

"cendum eft, fi baptizetur infans cum;pelle porofa, ita ut:

aqua penetret, & perveniat ad' carnes infantis, ita. Sy/vefier

N

eyerbo bapt ifmus:, quarío ,num; z. Bartbolomeus ab Angelo de bap-

tent

tifmo. $. 102, narez;, I alentias Reginaldus &c. alii,.

Quj

Quid fi infaus z'nc,ipiat;mwif, é5'quia zzonïadc;/iquya'ï; quäþ'o]]ïi bap--

tizarb,projicttur $n flumem aut pateum 2 Miniflro proferen-

te formaum.b.

,

us vAlidus € :

ptifmi, Effue m!z'säagtf ET

N

Efp.ita. Nam quamvis liocnom fít fáciendum , ciim non'

tene

fint facienda mala , ut eveniant bona, & quifque debeat

pue

rius confulere animae fuze, quám alienz', nihilominus, fi

fiat , valet baptifmus.

Raíio:efl ;. Tum quia adfuntomnia re-

juifita ad baptifmum , adeftenim materia, id eft , aqua ; adeft

Qu

conta&usfufficiens., id eft , ablutio, adeftforma, quam fup-

Mbj,

pono proferri, antequam infans: moriatur ; adeft etiam in-

tentio baptizandi,ut íuppono. Tum quia quamvis fequatur

fubmerfio & mors infantis 5.nihilominus infans poteft veré

dici ablutus;

Tum quia baptifmus: non ordinatur.ad vitam

M

corporis , fedad vitamanimae: ergo-quamvis fequaturmors

mï

corporis , nihilominus falvari poteft vitaanimae, Ita Suarez

ftri

Omo 40 dilþ.

N 4lq. I'

WE

;. p '(i/p; 20, k8.3. F erjïculo: anpropter. Valem;ia. í

—

M

DE- BAPTISMO..

:

36g

m

1

.

Àf g,

4 q. I. puniGbo z. "ver[. 7. féquitur: contraSotum

"

j

in4. diff. 3. q. uni-

' àlli D

c4..4rí, $, & alios complures,

1aque,,

|

Dices, Baptifmus: fignificat mortem: & refürre&ionem

Chrifti: fed quandoinfansfubmergitur, non fignificat refur-

)

rectionemChrifti :ergo baptifmus non eftval

zd/u'sï..þ qpandoxad!-

i

miniftratur cum fubmerfione infantis..-

liqug:

Refp. Baptifmumvetiam tunc fignificare Chrifti refurrecti-

onem per fpiritualem.regenerationem, q

uam b;ptizatus- re-

ls

Cipit..

1

[dem d.

Ex di&is colliges valere baptifmum; quando' quis aquae

i, d Ut

defluenti &te&o , aut ex alio loco fübmittit infantem abluen-

Wi

J

dum.

Ratioeft : quiainfansdenominatur ablutüs à' fübmit-

hde lqp-

tente ,, ficut.dicitux abl'u;us—w quando projicitur in flumen..

. CASUS . CVII.

Quid [; quis tenens )

werum-, aliero áqnau affündénie , pronimeiel

"

(fiia

formam baptt[micum intentione D.

?.

P

DELZABI -- -pn/e!rge;

"

Itl

£Alis Daptifmus :

Efp.. Negati:ve:. Ratioeff ; quia itmhec cafü falfificatur for:

ma: nam hic puer nondenominaturablutusab eo,quieum

m non

tenet ,.fed potiusa

b

S

debeat

'eo, quia gpamraffs.m'ditf,;öggur—ojj c-;gfu pet

puerumbbaptizandum;.

us, fi

nia re

CASUS CVIIT.

s adi

uid 'Iifpr'o-* confaetudiae loci' in: collatione baptifm

míp-

adbibetur. : ff atigue

it"ripläk'mæ*fiö*

baptifmus pofF primmm ablutionem [uusn fovritur :

J W

efjectum:, Antequam-triplex: mer(io adveniat, modo po

ul

mam: merfionem, formm baptifani [ufficienter:

[ ute

4

prolata: i 9

jat

R. Efr- ita; Ratioeff ; quia adfüntomniarequifita ad baptitz

mots

mum ; cüm adfit debita forma & ablutio, & intentio Mini-

uatt

H

firi ,,uti. fupponimus..

Tta: Do&tores. fentiunt communi-

T

ter,

Ex quo fequitur;. validum effe baptifmum, fi'puer;.

Ff» E

Z2 35

aut.

466

CASTIS $.ACR 'AMEN'TAZLE;

aut facerdoä mï.oriat,ur pof p*riïmam merfionem prola,us

verbis.

CASUS CIX.

If

S»d quid dicendu

m,fi Mauifter v.&zzpf;z'fmi babeat diretbam fnien-

Of

Jomem enon confictendi Saeramentum baptifmi s uift perfecid

£riná mer[one ?

dicam

jos, ]i

I Efp. Tunc u-t'ïqüe non perfici Sacramentum 'baptïfmiväf-nte

- tertiam merfionem, non defettu formze ; ciim jam prola-

ta fiat verba forma& ; neque defe&tu materis ; cum una mer-

fio per fe fufficiat u

.

*

-

P

t aliquis dicatur ablutus , fed defe&tu in-

tentionis Miniitri , qu

i exprefsé intendit non conficere bap-

Duil

(ione : Sacramentum enim baptif-

tifmum , nifi in tertia mer

verüm etiam in-

mi , non folüm perficitur materiá & formá ,

Minifter autem in propo

fito cafu non,ha-

tentione Miniftri ;

äEþ

bet intentionem con

ficiendi Sacrame ntim fbafp-tifmi , nifi'in

p

tertia merfione,

ptim

fetbu

CASUS. CX.

brof

Tutre

o

uid fi bap.tiäaük banc formam,

ego fe baptizo in niomine, Patris ,

A

m mentalier e

( Filis iC Spiritus Samcii, tantu.

gcf;"?æht

validiue baptizet ?

wþb

ti0n : Sed debet hiec forma ore verbisexté rbis expri-

tn1,

tate & inflitutione

Qu

Atque hac re(pondet ex yolun

Chrifti , qui voluit ita&

non aliter fieri.

Hacautem Chri [h

Il

untas & inflitutio ex Scriptura ve

rbisfatis elici non po-

yol

s Ecclefize

ita verba Chrifü .

teft , fed..folà nobi

r

ditione & authoritate

pii

.egplicantis tra

conftat,

$

S2080c(

" d

'CASUS

Dl: BAAPTISAE Oi:'

367

l—..

Xtolatis

CASUS CXI,

n pronuaeiat jone fow'n.e*bMi-tiat' lyin;

Quid fi baptizans

-

valetn baptifmus ?

L ja«

"

RBj

ita, Ratio eff ; quia ly i5 non videtur effe de efï'entïä

forma;five e

nim dicam, baptizo te in nomine Patris,five

dicam , baptizo te no

?i ante

n;in; Eat ris, idem omnino. manet fen-

£ps. Ita Con£ik.

|ptola-

14 mel-

du -

"CASUS CXIL .

e

tbap-

Quid fi quis BaptiZandeibat

bapti-

e Filii', Q Spirzt.

"s Samcit : evitue baptifmus

gv-ol f-e-/äapt"'z'zo in nominibus Pa,t.yig

jàm3-

vAlidus 2 -

9? X«

R. Efp. Negativuà. Ratio eff ; quiainforma Baptif&ni"debcf ex-

primi unitas effentiz divinz ? haec unitas autem non ex-

primitur perly in nominibus , fed per ly in nomine, quod.

verbum oftendit unitatem divinz effentize , ut inquit $, -

brofius , lib. 1. de Spiritu Sando , *Ibeoqïozefw , & Alii

Paltij,

Patres,

[;

. CASUS CXIII.

seupti

-utione

Qui fi quisbaptizando dicat : ego fe Daptizo imnomine Patris , i

nomine Filii,cf» im momine Spiritus Saméit : aune bic

Chiltà

walidä baprizat ?

T

(f

Efp. Negatirzué. Ratio eff ; quia hig verbisiterum nonex-

primitur unitas divinze effentiee, quas tamen in forma

bägtifm?exprimcnda eít;

äæ)oxää

(VA

4505

ts

368

( ASUS S$ACR AMENTALES

n

CASUS -CXIV,

orm 0

.ïpüsChl'

l:kþt'izamlo' dicat : .ego ie baptizo in viriute Patris,

Hilii

Quid fi quis.

6 Eil d- Sp

iritus Saméii ? .valewe.. Zc

Ecdefia

. daptifmus.?

i Chrif

indecret

E]þ..Negdtifv'ä. Ralio eff : quiavirtus-non tot compréhen-

- .dit, quot.nomen:.nam nomen fignificat virtutem & invo-

&upa

cationem , confequenter dicere, in nomine Patris ,. & Filii,

in$yno

&c. Idem eft ac dicere , in virtute.& invocatione Patris &

Filii &c,

quiaba

COTONN

eh, uti

CASUS CXY,

W C

fiüm t

Quid fi loco *particuþlæ., n nonmine , dicafur ; baptzu te .cum þgï;æ :

.eum. Filio &j cum Spiritu.Sanito : baptizatne

datét

Alide ?

Tiítica)

[j

[e

Ef». N

pati-vé. Ratioeft : quia;ne que ihis verbis exprimi-

^tur unitas divinze effentiaes,

CASUS CXVI,

Di

Qyz'd fi quis dicat : baptizo £e in.nomine Patris qm.

4

1

?

oris &5 Filii

minoris j» Spéritus Saméii.: Effme baptifmus

0l

duvalidus ?

quiby

li^

Efp. ita. Ratio eff ; qüiapbr-ejufmodi-verba indicatur in-

aequalitas inter divinas'perfonas , confe

Zalnr

tatiofubftantialis in verbis formee,

quenter adeft mu-

Chril

Qiffrne

CASUS CXVIL

pofto

eü:UtE

Quizl fiqüiis in baptizando utatur bac forma : Epo te baptizo intta-

aptiza

mine Chrifli ; aut. qui dicit , im nomine trium per[omarum s At im

nomine Santéiffma Trimitatis : valetue bic

fitity

baptifenus ?

l0ne d.

Efp. Negativ?, Ratio eff : quianon exprimit tres perfonas

M

ad va-

80,lnc

. Trinitatis, quarum explicita expreffio neceffaria eft

lorem

tb

DE BAPTISMO.

p

569

lorem baptifmi , & non fufficit implicita, confirmatur. r. Ex

ipfis Chrifti verbis /atthb. ult. baptizantes eos in nomine Patris, 65

tDj

Filii, 65 Spiritus Sandi, quae verba juxta communem totius

Ecclefiz confenfum exprimunt,formam effentialem baptifmi

à Chrifto inftituti, 2, Quia ita docet concilium Florentinum

Dróen

W nvo-

in Zecrefo de Armenis. 5. Yta docet Pelagius Papa cap. fi recvera ,

€5 cap. aulti funt. e confecratiene dif. 4. 65 Zacharias Papa cap,

&Hj

in$ynodo Zinglorum de confecr. difl. 4. Congruentia autem eft;

at &

quiabaptiímus eft Sacramentum fidei , quo in Ecclefiam & in

communem fidelium caetum recipimur : ficut ergo neceffe

eft , ut fidelis Chriftianus omnestres perfonascredat & profi-

teatur exprefse , ita etiam neceffe eft, per invocationem om-

h Pt

nium trium perfonarumbaptizari ; ac proinde necelTe eft has

clat&exprimi, Exquibuspatet , invocationem San&iílimae

"Ixinitatis .cffe effentialem formae baptifmi,

prini-

$. Unicus.

Sokvuntur quedam objelliones,

'& li

Dices.1. C'ap. à quodam Judeo , deconfecratioue diff. 4. Ni-

colaus. 1. rogatus fuità Bu

lgaris , quid agendum effet de iis ,

qui baptizanturà Pagano.

MTC

Ke|pondit Pontifex , non effe rebaptizandos, fi fint bapti-

left u

zatiin nomine San&tiffimze Trinitatis, veltantüm in nomine

|

Chrifti.Verba Pontificis fu

nt ifta ; £7; profeto, fiin nomine San-

&iffime Trinitatis,vel tant

iim in nomine Chrifti,, ficut in AGis

Apoftolorum le

gimus , baptizati funt ( unum quippe, idemq;

eft , utS.

exponit Ambrofius )conftat eosnon effe denuo re-

0 1*

aptizandos : ergo validus e£t baptifmus collatus in nomine

TIL

Trinitatis, aut in nomine Chrifti tantüm non fa&a ex reí-

fione diftin&á perfonarum San&iffima Trinitatis,

Refp. Nicolaum Papam, ut privatumDoGorem erraffe in

rfofió

€o,inquo dire&énon rogabatur: rogabatur enim , an vale-

l à-

|

ret baptifmus collatusab infideli, & bene de£inivit valere:non

forem

Aaa

roga-

CASUS- SACR.AMENTALES

&7o

|

n

zosabatur autem de forma, & in hocerravit , ut privatus Do-

&or,dicendo valere baptifmum collatum in nomine Trinita- T

$35

p

tis,vel Chrifticantüim, Non ergo hoc dixit, ut caput Ecclefiae,

us DoGor,

tilibt

fed ut privat

cient

Ali veró

apud Z alentiam fic explicant textum MVicolai pri-

mi, baptizatos à Pagan

ofuüb Nomine Trinitatis , vel Chritti

innw

tantüm , non efferebaptizan

dos abfoluté , fed fub conditio-

etiam probabilis eft , maximé cum /M4pi-

prim

ne ; que refponfio

&

dey féntentiarum , A

drianus &y C ajekanus , Theologi Profundit-

p

fimi doceant non folü

m initionafcentisEcclefize ex fpeciali di-

fpenfatio

ne valui

ffe baptifmum collatum in nomin

e folius

unq

Chrifti 5.

fed etiamnum valere, $e4 prima rvefpon[io mibi magis

QO

Fienviquez lib. 2, cap. 10,0, 3. Wnó

W

obatur, quam etiam tenet

$an

& ipfe Suarez

& plures alii,

certe D, ZAmbrofius lib. svariarum

gue[Honu

tradit fententiam.noftram his verbie z Siquis

uf

dicit : E

ote baptizo in Cbrifla 3

E[u , &5 nos dicat in nomine ? a-

h

Jicut Dominus inftituit , non eff

fiel

trk , 69 Filii

, 65 Spiritus Santli ,

coníva Donati-

Íve

eyerus baptifmus..

idem docet Zluguftinus lib. g.

Itl

flas. cap.2.

j. Deus,

inquit , aZeff verbis

E«vangelicis , [ine quibus

,'A

Chrifti confecrari nott poteft.

Verba autem Evangeli-

ER

baptifmu

Patris , 65 Filii , 659 3pi-

€a funt

hec z Baptizantes eosin nomine

1

citus Sandi.

v

Dices. TYempore

Apoftolorum Dapti(mus conferebatur

in folo Chrifti nomine,

"Nam .Aüorum 2. dicitur: Ponitenti-

i

uifque «veftrám in nomine 2 Eu Cbri-

te

am agite 63 Daptizetur unusq

£ fantiminnomine Domimi j Efu. &

ba

fii.

& cap. 8.bapfizali eran

fat

€a

. 1o. Daptizati funf in nom

ine Donm

ini JE[u, exgo &c, con-

x $. Tbomain 3. p. q.

66. a, 9, ad primum , dicente in

L

lo

"primitiva

firmatur €

Ecclefta ex fpeciali difpenfatt

one , baptifmum fuif-

fe collatum 1

n folo Chrifti nomine , t nomen Chrifti honoza-

bilius redderetur.

Sed confra eff. 1«

Quiaron eft füffíciens fundamentum in

enfationis à

fferende , quia hoc pracep-

fcriptura hujus-difp

.

ne Patris, & nFiliiï, & Sp*igi

fï'üS

an-

um, baptizantes eos i nomi

375

DBEB RÁAPTIS440.

E.

tusDo.

SanGi,fuerat ïf&media.tä À Chrifto traditu

m Apoftolis. NEc

.

Tritits-'

enfationis, Quod enim ai

t S. Tho-

apparet fufficiens ratio difp

Chrifti redderetur Judais & Gen-

ceíie,

mas id fa&um , ut nomen

-

tilibus honorabile , non v

1

detur fatis efficax , quia fufü-

07172

cienter idobtinebatur pet.

hoc, quod invocato ejus nomine

t Chrillà

innumera miracula fierent,

onitio«

Coníra efl. 2. quiain a

G. Apofl.c. 19. S. Paulus fatisindicat

1 ld-

rimos Chriftianos.

baptizarifolitosin nomineT

atríis , & Filii,

otudif-

Cum enim quofdam interrogatlet,an acce-

& SpiritusSandi,

veciali d

piffent SpiritumSanctum,

illique refponderent, fe nequidem

1e [olis

unquam audiviffe aliquid de Sp

irituSan&o, fubjecit ille : Ia

efi diceret,fierinon potle, ut

li magis

quo ergo baptizati eftis ? atqu

& nihil audierint de Spiritu

, 5, Imó

fint ritu Chriftiano baptizati ,

Yirlgt m

San&o , cum ille in forrna baptifmi tam difertis verbis invoce-

m

tut.

Et certé non eft falífus Apoftolus.

Intellexit enina

baptizatos bapti(mo 7oatntis, in quo nulla

n ?t-

oftéaillos tantüm

X

fiebat mentio SS. Trinitatis.

Quod fi autem Apoftoli con-

tDontti«

(veviffent baptizare in folo nomine Chrifti, non r

edé collegif-

fet Paulus €os non effe ritu vero baptizatosex €o,q

T

vuod nihil

vangell

inaudiffent de Spiritu fan&o,

N

Refp.

Ergo meliuscum aliis, Apoftolos veré baptizaffe cum.

invocatione

san&iffimae Trinitatis : illum veró baptifmum

vtebatüt

in AHis vocari baptifmum Chritti, vel quia Apoftoli fecun-

pulel«

dae perfonae a

dderent nomen JEfu Chrifti dicendo : baptizo

te in nomine

Patris, & Filiiejus JEfu Chrifti &c. vel quia ille

:f (Irt-

baptifmus operabatur gratiam ex meritis Chrifti, vel quia e-

Bk $

io 0f

rat bap

tifmus à Chrifto inftitutus : Sicut enim baptifmus à

Toanne in

flitutus vocatur baptifmus Joannis in fcriptura ,

eent i

ita

& baptifmus à Chrifto inftitutus vocatur

umfm a

jnot? |

baptifmus Chrifti,

ntuf f

E 936

yeep-

1,;

--

pinis

8j

ÁÀaa a

CASUS

372

CASUS SACRAMENTALES

E.

CASUS CXVIII,

Qu

V aleb nebapti[mus , ( quis dicat , nos te baptizamus, fi per-

foma baptiz.anus fit particularts ?

Refp. non. Ratio efl 5 quia ly nosin perfona particulari fig-

hU)

nificat ego & 4 , & confequenter mutaretur fenfus formae ; fed

fns

fi effet perfona in dignitate conftituta , ut Pontifex , vel Car-

dinalis, vel alia perfona, erit verus baptifmus.

Ratio eff ;

fiqu

( 1

quia quando loquitur perfona in dignitate conftitutaly nos

eft idem , quod ego ex communi ufu loquendi ; fed baptizans

Trini

peccat, 5

ad it

& alii.

. Tbomas 3. p. q. 66, a. g. Angpl"w- » S3luefler

Qiffn

quia

CASUS CXIX.

Tuitud

feffto

Qü'z'dam baptizavit fiuul plures in neceffitate exiffentes , &5 dixit

&fhc

in forma: ego vos äfptz'za- :reldéne ?

Efp. ReGéomníino, Rafio df ; quïa nec fuitformze mutatio,

m

necfenfus forma : quialy vosidem cft, quod te & te :hac

proy

baty

eft opinio communis, prout refert $3l-ve[fer ,verbo baptifmus

Uj/2.

3.n.9. & $. Thomas, Poffetqueconfirmari à fimili de abfolu-

Tam

tione Sacramentali: nam confeffarius uniica abfolutione po-

teft plures abfolvere, ficutetiam facerdos unica confecratio-

nf

nis formà poteft plures hoftias confecrare , & Epifcopus

DT

poteft una formze prolatione plures ordinare , dicendo : ac- .

tus 1]

cipite Spiritum San&um, &c.

Aliquibus tamen DoGori-

fponq

Chii

bus videtur graviter peccare, qui fimul plures baptizat

In di

extra neceíffitatem , nam facit contra ufum

Ecclefize in re gravi,

ptoie

a»I

li

Sir o

Jai

lupty

CASUS

DE BAPTISAMO.

375

CASUS CXX.

7

Quid fi baptizans diceret : Ego baptizo te m nomine DEL,

vel fautie Cruci

validése

Apti-

zAaret g

hti fip-

2 d

REf» Negativé. Hic enim non exprímitperfonas San&iffi-

m Trinitatis: videtur autem forma fubftantialiter muta-

e[Car-

dl

ri quoties implicité tantum, vel confusé exprimitur SanGif-

ily mr

fima Trinitas, Kafioautem , cur Deusvoluerit SanGiffimam

JUzans

"Frinitatenr in collatione baptifmíi diftín&é exprimi , eft, cum

yifur

ad indicandam caufam principalem baptifmi , quae eft San-

&iffima Trinitas , ut loquitur S. T bomas i2. p. q. 66. a, . Turm

quia cum baptifmus fit Sacramentum fidei, ut inquit Triden-

tinuu feff. ó. Deus voluit baptifmum adminiftrari cum pro-

feffione , & confeffione objeti Principalis fidei, quod eft San-

P x

Giffima Trinitas ita. FTenriquez lib, 2, cap. 8. m. 1.

Dices. Expliciti abqueimpliciti eadem eff virtus. Refp.axio-

yttio,

ma hoc non haberelocum in Sacramentis , quippe qua ex

i hec

propria inftitutione figna exprimentia effe debent.Idquepro-

batur ex Chrifti in(titutione /aítb. 28, baptizantes eos in no-

jjtus

bfoly-

mine Patris, 65 Filii, 65 Spirilus SanGi,

uibus verbis for-

e p

mam baptifmi à Chrifto traditam effe , teftatur Canor 49.

cratio-

4Apoflolorum & communis Patrum confenfus. Rafro/nflitutio-

copus

nis eff : quia cüm baptifmus fit Sacramentum fidei, & introi-

0. aC

tus in Ecclefíiam Chrifti , debet ejus externa profeffio corre-

)&Orf*/

fpondere fidei interna : atqui ingreffurum in Ecclefiam

(zal

Chrifti oportet habere explicitam fidem tríum perfonarum

in divinis: Ergo cjufdem etiam fidei i baptifmo explicita

profefito fieri debet.

uare S. Bafilus lib, de Spivitu fantfo

Cap, 12. ait ; ficuti credimus in Pafrem, 65 Filium, 65 Spiritum San-

üum ; Sic 65 baptizamur im nomine Patris 65 Filii,

65 Spiritus

Santi.

Dices,2. S. Bernardu:s

Epiff. 340.confuültus de queffione iffa z

Raptum,

ex uttropuerum,ob periculum tortis , Laicus bapiizavvit,

SU$

Áaa 3

€ütit-

]

374

€A4S$U$ SAC:&AME ATALES

communem cuerborum[ormam non £enens ; [ed dicens , baptizo tein

Ym

omine fantle ac evere crucis. ia refpondit: Ego bunc baptifuum

eodem

ficut d

duco , neque fonum vvocis veritati fidei , 65 pietati intentiouis pre-

judicare, Et pauló poft : fegimus in Aiscop. 10. non modo in

mitic

nomine Patris , 65 Filii , 65 Spiritus Santli 5 -verum etiam i nc-

t

mine Domini JE[u Cbrifli aliquos baptizatos,

dempt

Refp. Mibi videri negandum , hujufmodi formas effe va-

TM

lidas,in quibus non pronuntiantur omnes tres perfonze Tri-

nitatis füb propriis rationibus,

prout eas exprimendas docet

Concilium Florentinum in decreto Unionis ; &ipfemet Chriftus

"Maltb,ult. Euntes docefe &oc. baptizantes eos in nomine Patris,

&5 Filii, 65 Spiritus Sani, Sant&o Bernardo opponimus alios

f

AO

Patres fupra citatos,

ulas

CASUS CXXI.

]7]6' l

atione baptifmi dicerel 5 noi

$&

Q uid fi aliquis Epifcopus fub admzniftr

$ de momine PALIS ,

ittitt

aucforitatis gratia te baptizamu

Effetne bic bap-

fey à

Filii , cb Spiritus Sandfi :

tfmus validus?

Vs (

(

'REIþ. ia, Ralio eff. 5 Quia in caíu ly nos idem valet ac

1

ly ego,

tim,

CASUS CXXII.

fnént

o baptizo dominationem cve[tram , «uel

und.

Quid fi baptizans dicat : &

d72 2071

.

ne Patris ,cf Filii ,jv áptritus

EE

veffram excellentiam,

Sanili: Fore

tne validus bic baptis-

z

inat

mus ?

conf

ita. Rafío eff ; Quia fic ex ufu loquendi, fignificatut

HOn

Efp.

t F

vere ip

fa perfona fingularis baptizanda.

CASUS CXXIIL

lpff) 4

Que

Quid ]ï quis fic b

aptizet : Ego te baptizo in nomine Dei unius &5

&Tinl

drimi: valetme bic baptifmus ?

LA

et

at

REfp. non, Ratio eff , Quia licet hacforma re ipfa ügn;

de

m

tolla

JDE BAP TIS740.

37$

m

—

11 frín

Pfifruw

idem, quodforma communiter ufitata , non tamen fignificat

eodem modo diftin&é & explicité San&iffimam Trinitatem,

1/; fv

ficut deberet , juxta illud Matthaei 28. Baptizantes eos in no-

LRYT]

Z

mine Patris,& Filii , & Spiritus Sancti,

Etutait S, Fulgen-

tius de incarnatione & gratia:Chrifti c. 1z, Myfterium Re-

demptionis nullo modo habetur , fi Pafris 65 Filii , aut Spivi-

ff va-

J W

íus Santli noroen fuübtrahatur.

sdocet

htits

CASUS CXXIV.

Bitr,

WUa dam Mulier domi baptizavit infantem hác verborum

U5 alios

formulà ; Egote baptizo imaomine Patris: Epo tebaptizo i

nomine Filii ; Ego.íe baptizo in nomine Spivitus San&ii , ad. fin-

ulas partes forma aquam infanti affundens. Fuitne irritus

f

ic baptifmus ?. Affirmat Comitolus lib, I. q. 7.

Sed contva fic argumentatur Layman, — Vel talis baptifmus

".; ]

irritus judicatur , propter trinam aqua afperfionem ,

feu. affufionem 5;. vel propter repetitionem verborum ,

ego £e bapiizo:

vel denique propter omiffionem particu-

alet àC

Íe copulativae €5.

$ed nihil horum dici poteft, Nomn

1, quia ficuti non. refert , utrumquis infantem femel tan-

tüm , anter immergat. in aquam 5 ita etiam nihil ad Sacra-

menti fübítantiam referre videtur, utrum aqua ei femel af-

fundatur , an veró ter ob myfterium SanGiffimae Trinitatis;

u qui

H

Nec 2; quiailla.repetitio, licet in formaconfueta non expri-

matur, tacité tamen ex modo loquendi , & ipsà verborüm

conftru&tioneintelligitur, Senfusenim eft? quod Minifter

fatut

nontantümin nomine Patris baptizet; fed: etiam in nomi-

ne Filii baptizet; & in nomineSpiritus SanGibaptizet ;hoc:

ipfo. quod in: nomine SanGiffimae Trinitatis baptizet, ^ Ne-

ue tertium probabiliter afferitur ; càm fit communis Do--

niäs Ü]

rina, fola omiflione copulze E£ non vitiari baptifmum : fa-

eilé igitur defendi

Wäcet

poteft , Baptifimum in di&a fprmax validà

jj

-eqliatum- fuifte;.

Quam.

376

CASUS S$ACRAMENTALES

|

Quamvis,inquit Layman , in praxi non repugnarem, ut

at f

iterum conferreturfub conditione , propterea, quodtali ba-

Fiii, &

ptizandi modo, quo tres ablutiones fiunt, & forma verbo-

rum ad fingulas ablutiones difcriminatim fine copulativa Ef

pronunciatur 5 non fatis e

;

xprimi videtur mniusldivini.t,a;is

Quif

c[ïcntia.f

CASUS CXXV.

M

Quid gäntienäum de tali forma s babeatne effentialem .ägfe&m;

m

Ego te 6»50:2'7..0

dm momine Patris, Fud,cc Apiritus

SAndli, €» B. Vireimis

Máfta ?

0j

Refpondent S."Thomazs 3. p.4.6.4.8. Sotus dift. 1. q. T. a. 8.

concluf. 6. diflinguendo : Vel Minifter habuit intentionem in-

",

,

vocandi B. Virginem , quafi in nomine ejus, ficuti & in Patris,

ac Filii, ac Spiritus Sancti, baptifmus conferretur: tunc irri-

"

tirata

tumeft Sacramentum ; quiafenfus verborum à Miniftroin-

yaít

tentus eft contra veritatem , & fenfum fubftantialem formae

à Ghrifto inftitutum,

Vel Minifter habuit intentionem in-

vocandi B, Virginem , non quia ipfa gratiam Sacramenti con-

N

ferat, fed quia Advocatrix , & adjutrix fit ad impetrandam ;

ideóque alio fenfu invocavit nomen Virginis, quàm verbis

antecedentibus SS, Trinitatem 5 tunc Sacramentum confi-

ftit ; quia fubftantialis fignificatio formae à Chrifto inftitutae

NI

Ws

mutata non eft ; fed folümaliqua adje&io faCta, quamvis il-

licité pratter confuetudinem Ecclefie, Quade re videri po-

-

teft $. Augu[l. lib, 6, de baptifmo. c. 25.

CASUS CXXVI,

Qu

uis ita baptizaret : ego e baptizo in nomine T vium

l

'-Qyidfiq

divinarum Per[onarum

e/letne erus

baptifmus ?

f

Efp. Megati-v&. Ratio conftat tum ex paulo ante diis,

Tum quia Zacbarias Papa in c. i Synodo de confecrat. diff, 4.

-Lin

alt ;

* redundeee

EE has

DE BA? TISMO

377

&m, ut

aitt Perfe&us Ch n(ï:amrs fBoneft; nifiin n:emme Pams, öc

tali ba

.F:ln d Spmtus Sanaihierit bapnzatus.

Vetbo-

CASUS CXXVIL -

11 E

LOAU

Quul ]i quzsf £ baptzzaret : ego £t bzz;-t:zo intiomine Patw.c, ?Ei'F dzz,

"6R gmtt& S])lrsz Sþmæz

Wzlereme P

Ejo. &ion, Ralio: eff y: Qmagraua eft, gwd dxfcln&um à Spm-

tu San Oo

7

z

$

!

CASUS cxxvm d

n-A o -

Q'yzd ]ï quz: mþäelzs de fe pra diéeyel :

Apo me Mptzz

omm d

MA

mme ä*c. Ik[ereme- mlz:

j

lm m

Ratio

Efg ]Vegatwe. $; Thom.; p.q .66. at j E. 4W

au-

| Pattfs,

,tem eft. Quia fic

ncc:filr, necügmücaretw perfon baþ*

at

txzata,ut

à Jllud c:mm ö;c

Mpt-

ifttoin

diftin&a À . baptizante; gp

zaníes.€05 ; non dlxxt,fuo;,

forme

1em 1f«

CASUS CXXIX

At Cort

Qud þ Jmpt:zam dweret,;ego fe.conjicio s in aquam in nommc

UH

Pm:m, & Filii., c apiritus Sautíi, g/f;ze ml:s

vetbis

[ Or MA q l A:

) confi

E Mlhl videtur walde dubia, Rat:o e/i, qma üc nodü fa-

(titutae

nvis i

"üs exphcatur ablutionis 4&io', (ed potius flgmficaturcau-

fa ablutmnls , quam xpfa abluug.

lcri o-

-G ASUS. gxxx

Quzd ü quis in bapt:zando pro forina utatur bzs fverlm

PgO tc

i

apnzo m mvm,me Gemfom gemn ö'þroædmns 45 utro-

$!

" gue 7- E/iw þaptz/mm wlzdus g

i

ffirmat Glojïa incap, multi funt , dift. 4. de confecrat, Cajetanus

d]üso

À

m3 P. 9. 66. a. y. & plures alii.

Fundamentum eiít; quia

Jj

ubi

alt:

CASTIS SACR AMENTALES

I

$7$

übi tantüm accidentalis mutatio formz fit , validum eft Sa-

cramentum.

In di&a autem forma tantüm eft mutatioacci-

dentalis: nam forma effentiaconfiftitin fignificatione : ver-

Qul

ba autem illa Genitor , Genitus, & ab utroque procedens ,

non mutant verborum fenfum ; cum & ipfa fint propria &

ab Ecclefia ufitata nomina , quibus tres perfonzs divinz figni-

Bj

tiad

ficari & appellari folent ; idebque aequipollentia, & fynoni-

ma aliis communiter in forma ufurpatis vocibus , Paíer , Fj-

: po(toa

lius &5 Spivitus Santlus.

Hac fententiafpecu

lativé loquendo prgbabilïs' eft: quia

poüf. L

tamen D. Tbomas i 3. p.q. 66. 2, $.. multique alii cum ipfocen-

fent eum invalidé.baptizare , qui dicit: e

o tebaptizoimno-

Qul

mine Genitotis , Geniti & procedentis a

b

utroque, ideoexi-

ftimo,eamin praxinon effe fuadendam , ne baptizandus pe-

ticulo damnationis exponatur per mutatiorrem formae : Et

$

raviter peccat , qui in adminiftratione Sacramentorum uti-

| p£f

tu

M

t forma, dequadubitatur inter Do&ores , an fit fufficiens;

Cipiam.

Et qui fub praefata forma baptizatus effet , ille iterum fub

conditione cum confueta forma rebaptizandus foret,

Con-

fotma ,

Alexant

firmatur autem. noftra lententia, — Quia plané credibile eft &

tionis/

praxis Ecclefie oftendit, Chriftum pro formaSacramenti adeó

Sictmi

neceffarii , in quo.& fidei Chriftianze profeffio fieri debet ,

inftituiffe ac determinaffe talia verba , quae in quavis lingua

f Wt

ad San&iffimz Trinitatis myfterium fignificandum com-

muniter ab Ecclefia ufurpari folent. Talia autem in lingua

Romana funt Pater , Filius 65 Spiritus Sandus, Ergo&c. ;

j Wdah

I

Negatur hac verba genitor, genitus &c. eífe aequiva-

lentia, vel fynonima cum his : Pater, Filius &c. quia Pater in

Divinis fignificat relationem, quà conftituitur prima perfona;

Rf «

genitor autem fignificat atum notionalem,qui eft veluti

eaden

fundamentum illius relationis, & fubfiftentiae

diu

M d a

à

CASUS

379

t ia

ISEROSPSrUUUNNNS Crcpe ii

DES .BAP.TISMO.

WnOHEOOUSIUTSUr E

TT

atioaci«

CASUS CXXXL.

l: Vet«

Cedens,

- Quid fi quis bap

lizekur cumbac forma : ego infendo £e bapti-

ZA

e in nomine ec. valetue ?

hpri &

la igni-

-Efp.'non. Ratio eff:

Quia in foma baptifmi debet explica«

Áynon-

riaCtus baptizandi , & non

folüm baptizantis intentio, ut

DAW D F i'

oft Sayrum advertit/Tamburinusin expedita juris moralis ex-

eft: qui

poüs. lib. 2, cap, LS s.f 34,

í

CASU

:

.

.

d

8 CXXXIL ^

ipfocer-

noltrmo:

aptizans dica

£:.€ga Le baptizo in nomine Filii, 65

Mdberi-

- de p2

:

Pacris , Q Spiritus Sancii

: baptizatue

ndus -

mae: E

yrumute

D Ejy. ita. Rati

b.df H (Eïa remanetfenfus formæ:.exc'e:pfe

^*f Miniftererrorem induc

ere intendat, quafi Filius fit prin-

oftciens

cipium

Patris: tunc enim corrumpit fubftantialem fenfum

erum füb

forma

, & confequenter veritatem baptifmi,

Quia tamen

t Cot-

Alexander Haleníis non improbabiliter ait, fi ordo emana-

bile et

TOU

tionis in divinisin forma verborum mutetur, non conferri

j debet,

Sacramentum , ideo baptifmus in hoc cafu fub conditione re-

*

js Jingua

petendus forct, ,

jm Corm

. CAÀ

SUS CXXXIIL -

in JingV/

XC

m facerdos

balbutiente lingua impeditus fic bayfizafvit ? ego

equifáe

1 Qn'äa

£e baptizo m 202

/

pe Papatris , c Fifilii , & &piritus

antli.dn valide?

p M.

ut(ot

'Efp. Quod valide, Rafío eff : quia tunc exurgitfenfus idem,

idut

eademque fignificatio ex hujusmodi verbis in mente au-

dientium , quifoliti erant eum audire, qui nafcitur

ex forma o.-rdinariq. :

i

CASUS

(ASUS

Bbb.z

380

CASUS SACRAMENTALES

Gusther s

MNGPUIMIMN-

b

CASUS C,XXXiV

Quid Ji baptizans dicat : i tomine Patris te baptizo 65 Filii, 65

Spiritus Santli - VAletue baptifimus 9

Quiij

RE ita-

Rat ï Offï ts (äm adhuc FOGaRSE fenfus for-

"E

flaa

" C&SUS CXXXV,

terag

Quid fi latinus facerdos in.baptifmno.folemni utafur 'fämæ

Gracorum z peccaine mortaliter ?

R

E]þAHïrmatw& Probatur d paritate materizeSatranien-

NT Pï

ti Euchariftie , in quo uti materia Graecorum , five pane

fermentato ex communi fententia eft peccatum mortale:

deinde forma Graecorüm eft contra confuetudinem Ecclefiae

u

látinae, &

3

q

B

Vi "

M

:

»

i

j

r

i

j

L

n

K;'fæupm parsSacrament. -

purii

CASU

; V

*

;

:-

T

S

:? (:ï]g:)?ig;;i;ä(gäïi,,fdg $

fm

u

tont

aj

ibagti'z*anfäbat* :

&go te baptizo ii nomine Pdtrz's'; 65'

ld P Spivituss Mwen , eft bac fozma ualida? -...e

m

R

Ef. Mihi videtur plané dubia, Ratioeff; quid Spiritus

etiam Angelum fignificat,ergo mom determinaté & diftin-

aecs

T

2

-

á

iritum San&um. Er

.

Qüh

$

K uv -

a

*

ära"le*fqt?fä ufitatae. "-

"

]

&

]

CAS

-« Quid fi baptizans dicat zego te Daptizo in Patre: ,. Filio, &y

j

£

.

vitie Sanilo: "vel ego te baptizo.in ho Deo PAtre,

fien

d

L

:

'r?VäAïïI?liqä?Cj*.

Spiritu Sautio ; fuutue

'orma uplide ?

Sofi

tonf;

h

3 Efj. Mihi videridubias, Ratioe/f ; quia in histotum riomríta

Tlo:

$o aí

" explicite fignificatur ;. qu od | per illud iz sonine,

CASUS

-

—N

——

Dd

JDE: 'B'AF-TISMO;

3et

"7U 6ASUS CXXXVIIGT

Fili, 6j

'tt;Zans in

Quid fi bap

pronunciatione forme omittit -t;fi -i[(k:s parf,.

! /m'l:w 1 þAme

n,ego, in t 2z e$» bic va(ljdä

o daptizatt .

us fot.

Ejþ ita. R'afio eff ; Quia hac mutatío 'f'ot;mæ n'o'ü eff fub-

(tantialis , nec deftruitfenfum forma , & cüm non fit ma-

tcri-'a- gtav

is , non efficit bgp;izanteni reum ylctl(m-[i.sï —.CP'IFæ'ï

m

« 4QASUS.CXXXVII.

atriene

Sed peccatne mortaliter , qm «vulgari Iïngizii baptifmum confert a4d-

re pine

ifdem "verbis , qua proprit eundem f aciumt fén[im v

mowe:

; hil:ifis d

verba. latino. férmone

1 guem poriunt .

Ecdele

prplgta &

T /;—E].P?Nä,fat'i'w, "'ï':; Tmo confultim eff, ut quando Minifter

mà dà

* "hon berie novit exprimere vérba, latinó fermone , expri-

mat vulgari, ^ Rat?o'eff : Tomiquia videtur habere jüftam cau-

fam utendi vulgari idiomate.

Tum quia non diciter facere

contra ritum & cori

fue ;ydipcm gfcl;Qæ-.,. cümr ita ufü recep-

:um fic,

Gpititus

W EUCEO

& diftin-

" æqni-

Quld þfpüer* mg*rid[urïffbn'a'um finid formá baptifmi , ut fi mbria«

£ur, pofiquaem [acerdos dixit :ego tebaptizo in uomtue PAtrá :

Effne imvAlidus baptifmus ?

REJF t Rafio- e[f : Ciuia nori adéft integer fenfus fotma» ;

m

ergonon eft validus báptifmus, & puer non videtur fepe-

[iendus ia loco facro,. Ita Bellarminus //. 2, 4de þ'apt*zfmo,. €. 3-

Sotus diff. 1.q. s.avt. 8. Flenriquez lib 2. c, 11. ad finem. & alii

$antium

contra Syl-veflrum vverbo-Bapii[mus , primo , num, y

i na/l't&

"Thomam diff. 3. q. 2.4.2. ad 4. & alios apud £enriquez loco ciía-

us a

o afTerentes,Deum fupple re baptifm um, confequenter pue-

3

rum

982

CASUS SACïAMEN?'AZE;S'

;tufn fepeliendum efle in loco facro , tanquam baptizat-qu

Sedincertum eftjDeum fuüpplerebaptiimum , cüm id ex fcri-

ptura, vel ex traditione Patrum, & Ecclefiee non conftet , &

$

ex alio capiteconftet, invalidum effe baptifmum mutatá for-

mà fubftantialiter, vel omiffis ali

quibus vcrbis,per.tincntihq;s

adfentum fq;ma;" fubftantialem,

"U

CASUS CXLL -

100

Quid f bæþtizkti: bis cverbis forme : ego te bapt—izö in tomitie Pa-

t t

guiat

£ris , .Fil;'i ; p

iritus Samili, addat ci» omuium Sauctorum:

tel f

Valetue ;4!4; baptifmus?

qu.

Íef

R. Efj. Invalidum effe, fi baptizans intendat conferre baptif-

Chrd

mum in virtute fan&orum : Ratíoefl ; quia adeft mutatio

fubftantialisin verbis formae , cum errore contrario fignifica-

quen

tioni verborum. Si veróintendat conferrebaptifmum , per

fed ba

intetceffionem San&orum, validé baptizat, ut habetur cap. i

lapti

f10ft te de co

tüum

nj

vecratione difl. 4. Raíio e[f ,"qv.uia-fenfus forma tunc

enm

non mntatur fubftantialiter.

,

CASUS CXLIL.-

P

V aleine forma bapti[mi , fi quis eam suodico fempore inter;;umpaf,,

bäptu

etfi aliquid breve interponnt. E. g. i quis dicat , ego te baptizo ,ej in-

QUat

ferponens dicat , date aquam , c illà flatim noceptá, profc-

lve

quatur baptifmum , & dicat, in nomi?;fg :

Patris .

£0j

AEf ita.

Ratio eff ; Quiatalis interr,uptid & interpofitio nop

. immutatverum fen'(um f?rmæ.

- MM

anieuo.

CAStIS

-DE BAPTISMO.

385

Vlctpmm.

Atum,

CASUS CXLIII,

x fcri-

kt, k

I fot-

| Sed quid

dicendum de baptifmo , quem quis fibi ipfi confer

itibus

diceundo : Ego me baptizo: cbc. eflne iu-

validus ?

: Ejþ.'itä.-"iïatio efl : 'Fam qüï'a mutaturïf'ehfüs forma , cvm

non fit idem dicere, baptizo te, & baptizo me,

'Tun

uia baptifmus eft regeneratio quaedam fpiritualis ; ficut au-

Wi

/n.

tem nemo poteft feipfum naturaliter generare , ita neque po-

teft feipfüm fpiritualiter regenerare per baptifmum, Tum

qàia Chriftus /Jaftb. 28. dixit : Jocete omnes gentes, baptizan-

bipti

fes e05, &c. non veró dixit , baptizantes vos, Tum quia

Utato

Chriftus non fuit à feipfo baptizatus , fed.à 7oanne; confe-

XDifca

quenter-voluit indícare, neminem poffe feipíum baptizare;

aM

Íed baptizandum effe ab alio;

Tum quia nemo poteft fibi

baptifroum fanguinis inferre ; ergo neque poteft fibi baptif-

r u

mum4fuminis conferre. Tum quia nullus poteft reliqua Sa-

& une

cramenta fibi fumere praeter Euchariftiam, ut conftat ex TyiZ,

$e[f. 22. cap.6. pro noítra fententia ftat D. Tbomes, Toleíua ,.

V'idoria &5 alii DoBores paffim.,

L

Ex di&tis fequitur, ill

um, qui

feipfum in artículo mortis

ïlmplïtg

»d i

baptizavit, non effe falvandum ratione baptifmi a&ualis ,

quia nullus poteft feipfum baptizare ; fieritamen potett, ut.

f

falvetur ratione baptifmi in voto : quia creditur habere

contritionem cum propofito baptifmi,. Ita Eazarius in

-compgpdie Nav

arri, verbo baptifmus , num..

rA

36, & alii,

AE

Veu ---

EC drc Y

* La

Ms

384

CA; us &ACR -AME;N*LITA-L.ES

a

CASUS CGXLIV,

zi

tiplez

Quid fi duo fe invicem baptizarent tempove neceffitatis , dicendo

yeGpi

Ego te bapttzo , Gu« wvalidene € icttà fé imvicem

unam

baptizAremt 9-

f

Ejþ* ia Ratioe ;

Quia verificaretut forma bapti(mi &

quod

Tufio

ambo erga fe invicem magna *Ch?ri,.mäis.?&umf exerce«

H

X?HL—

i

fubje

H

WNS

1ntfi

qmr ]ïm

ul &5 emel plures aquá ajpergeret. dicendo 3 ego...

*

bapti

de f

0migue P

atris (c. validéue pmaues ;

plure

qUO5 lz;?tizfz z.

RE

baptizarentur ? .

2

w

Efp. ita; Ralio-eff ;

Quia non miüitatu

t fenfus fö'—ffnï.æi, ajmi

"idem fit dicere:ego vos baptizo,

áCegobaptizóte& te &c.

QuodDo&ores probant

à fimilide abfolntione facramentalit

j

tiam coffeffarius unica abfolu

tione poteft plures abfolvere,

ficut etiaim facerdosufiica c

Es

f;cratioqis forma poreft plu res

hoftias confecrare:

"Gonfirmatur. Quia tun

c poteft "haber'i baptifmus vahdus»,

t

&uando füb intentione. de

bita fervatur fubftandialis fenfus

t

plicatio materiz neceffa-

ml

formase à Chrifto praefcriptae , & ap

n

3À

riz ; fed hoctotum fervatur , qua

do fub praefata forma fi-

mul & femel plures baptiz

antuf a

b uno; Süpponoenim à

qui

ariintentionem , & fieri finigulo-

pof

talí Miniftro debitam forim

; quod autem

pu

rum fufficieatem ablütionem aqua naturali

forma fubftantialem fenfümà Chrifto intentum retineat, pa-

to

tet ex €o, quod idem fit dicere :

Ego vos baptizo : ac ego

tzà

hoc (inquit $, T5omas 3. P.

[

bapt

izote, &te&c. necenim per

Qttf

q. 67 p

6, ad 2. diverfificaretuc forma Ecclefiae ,

quia plurale

non eft , nifi

Diy

fin gulare*'ääïüï*ha;u m)ergo &c.

fiot

Dices

Cat

38r

^ Beiorcn

D *5)74341'57'13340."

che; Si plures fimul fub praditta forma äïb':"uno bapti-

zarentur, baptifmus non poffet dici unusnumero ,.-nec mul-

'dz'cmzia:

tiplex ; non unus, ob multiplicata fubjetta, qua baptifmum

recipiunt 5 nec multiplex, cüm fit tantüm unus baptizans,

unam numero proferens formam, Ergo &c.

Refp. cum Bonacina difp. 2. debapti[mo, q. 1. pun

äb 4.1.22,

p

eXente

quod ejufmodi baptifmus foret dicendus numero multiplex.

Ratio efl ; quia ficut diftin&io numerica motüs defumitur à

4

fubje&o, quod movetur, & in quo recipitur motus( quot

L

"CYye

enim funt mobiliain a&tu , tot funtimotus )itadift

inctionu-

E

merica baptilmatum defumitur à fübjetto, inquorecipitur

"T

baptifmus, & quamvis adfit tuncunaforma formaliter, quà

pluresbaptizantur , nihilominus virtualiter & zequipollenter

eft multiplex.

í

m d

CASUS CXLVL ^

t

mentalit

Yolere,

Sed quia Ji quis neceffi

Fate urgeite plures fimul EfkmelP"æ.

ato tHodo bAptizaret : faceretue hoc

,ftplures

Jicite :

vuídos

R Bfr. ita. Ratïo ef ; Qüa

valde credibile eít , quando Pe-

trus A. 2.una die multahominum millia baptizavit, fi-

s fénfus

tiectlft-

mul ab uno plures baptizatos fuiffe, càm non potuerint fin-

$uli feorfim intra ejufmodi temporis fpatium baptizari , &

orma 1

quando inftante periculo mortis inconflidtucum hofte non

yenim à

fitiptio-

poffunt fingulorum confe(fiones feorfim excipi , licitum eft

(d auiet

plures, fignum doloris exhibentes; fimul abfolvere dicendo,

€go «vo$ ab[oltro 65c, Ergo etiamlicet plures fimul & femelbap-

163093

Z

tizare , quando necefhitas urget, ut fi (inquit V. T/omas loc.

cit.) immineret vuina , aut gladius, aut aliquid bujusmodi , quod

df «

omnino: moram non paterefur, ut figillatim omnes baptizarentur,

] [/üü f

Dixi in cafu neceffitate urgente: nam extra cafum neceffitatis

non liceret ; & ex mentegraviumDo&Gorum mortaliter pec-

munein ufum Ecclefie in

Dicts

caget » quia faceret contra com

Ccc

Ie

386

CASTIS SACRAMENTALES

Ó

..-"-

re .gfa&i ,,þ -& multu

«ra en

fcriptos..

m immütarg-t ; xitus- ab þ— Ett-läfï; þ"r'ä.

alteri f

Dx

3

| CA s,.us. CXLVIL ^

fentiut

2 fiplures itaeundem infantem baptizarent , ut unus ablutrek,

botTrá

€

Qu j

i

RE &vxalzw'ueräz proft

rret: baptifmus bic effezue

i

Juq vX

MM X

ue he

Eji); ?taj 'VfRa-.ti'o- eff : Tum quía effet contra ïnfiiitutïohe'm

potuir,

Chrifti, ut colligitur ex perpetuo ufu Eccléfie ; nunquam

probib

Qs

enim vifüm eft, aut auditum in Ecclefia , quód baptifmus

*

alit

i

fis; l

&t fuerit adminiftratus , quàm uno abluente ; & profe-

formam.

QR

rente

$

penito

onfirmátur. Quia eo modo efféntia baþ-tïffrii-eff inftitu-

j ca

ta À Chrifto, quo fignificatur ab ufitatà formá Ecclefiae Lati-

nz : Sedab hac fignificatur, actionemablutionis ab eodem

epote.

(6.àqU

prodire , à qu

o proferutittr verba forma, — Ergo &c, Tum

uia mutatur

fenfus forma ,. & forma cfficitur falfa: nanx

peruil

o.te baptizo feu abluo, cüm ta-

ponen

proferens verba dicit : Eg

men revera ipfe non abluat ; fed tantummodo proferat for-

*

mam altero interim abluente.

E

v

i

$

$

i

E

H

H

4&

5

Q

SUS CXLVIIL-- -

j

Puerperavverit,

e groles , qua jam incipit egredi e

r

t utero , "ntà-

v in lucem,dixit adfl anti mulieri ; affer-

aintur', priusquam tota edatu

N

tent, quam. uides egre[Jam ,

€go z';wer-z'mx fzg-

H

*

Jferam. 'fz)äfzf.ä-þ; pmfäkigm. m

velin

" Bene £.

lüten

Eff.. Specuïacwe loquen

do, baþtïfmus

fotinD lls La de

lidé

^ *que.abfoluté repetendus , fi infanstotus edatur in lucem.

Minií

.Raíio:efl ; quia.Chriftus ita inftituitbaptifmum, ut ab eodcm

quào

dlebeat fierablutio ,& prolatio formae, ut patetex perpetuo

à C0l

Fcelefic ufu & confuetudine; qua' optima legum Interpres

mod

puer--

quncupatur, Deinde .(i.nudïa to calu forma,non fuit.vera ;

tünc

pera

t

DE BAÁPTISMO.

3

," É

387

f

dicebat t

efia präg.

p&.fä ehim j

yi

ao e ipfie, notitaprzoit, d

alterà mulieft,; quz afpérfit.

$

i ;

*

.

Dixi- autem fpeculaticvé loquendo

quia pr;&icä* aliter

fentiunt Cajetanus , /Marfilius, FTurtado &5 Capeacville apud Go-

qä/u&reii,

bat TraG.2. cafu a, . 146.qui ait ; fi fuit pracfentiffimum peticu-

lum morti$ ; & alterá mülier erat imperita formula , tani-

que hebes; ut non potuerit voce fequi praeuntem verba,

dnonem

potuit, imó debuit puerpera fequi fententiam auttoritate

Unquam

probabilem Do&orum citatorum.

Unde infert Gobat cita-

iptiltmts

tus n, 147, hanc fententiam locum haberepoffe tempore pe-

x prdte.

ftis ; fi enim ,'ait, in domum pefte infedt'am'obferatamque

nemo permittatüringredi , & mulier , qua'folain domo efty

tinfit-

penitus ignara & indocilis formiae , poterit Parochus. E. g.

f Lati-

in cafu extremz neceffitatis per fenéftram apertam dicere:

) eD)8m

ego tebaptizo in nomine Patris &c, Matteinterim affunden-

TAR

te-aquam ; 'üt' obfervat peftiferorum Patronus eximius C2-

1« m

peaville q. 20, de baptifmo. Haec pro praxi Gobaf uti

q*üe*ïfuP *

'"üm tàe

ponens , Parochum loqui in perfona baptizantis,

at fot-

CASUS CXLIX,.

mul baptizent 1

nfantem , ita uf uterquenon

h

E

-

i

&t , Verum etiam verba

l*ap;ifm&/& :

!)ï*afämt ; vn(etfää :

fï 0 5 If-

j

» E;fp;.lej?z'kvguendo :Yel

f;/üff

quilibet eorum intengit baptizare

independenter ab intentione alterius , quafi folus baptizet;

velintendit baptizare dependenterab intentione alterius. Si

intendat baptizare independenter ab intentione.alterius , va-

,' 4685

lid& baptizat ;; cüm adfit debita forma, materia & intentio

[ucrfle

Miniftri ; ficut patet à fimili in miffa facrae ordinationis , in

eicxm

quaomnes facerdotes con(ecrant , modó fimul perficiant ver-

netu/

baconfecrationis.

$i veró non perficiant fimul, illetantum-

erpr

modo confecrat , aut baptizat, qui priüs perficit formam ;

P

tunc enim adfunt omnia requifita ad Sacramentum ; nec illi

Ccc 2

Pöïä

qui

CASUS. SACRAIMENTALES.

388

m nl

qui pofterius perficiunt formam , dicuntur iterum.confecra-

re, aut rebaptizare , quia ut quis.dicatur iterum confecrare,,

& rebaptizare , requiritur,ut proferattotam formam fuper

Quid

materia jainconfecrata , aut fuper perfona jam baptizata ;in

r

noftro autem cafu., qui pofterius perficiunt formam, non di-

cuntur totam formam. proferre fuper materia jam: confecra-

ta., velfuper perfona jam baptizata , fed. dicuntur perficere

v

formamjam inchoatam, Siveró intendat baptizare depen-

denterabincentionealterius, non validé baptizat,(ive fingu-

proter

li dicant, ego te baptizo , five dicant : nos te baptizamus;

baptifa

Y op

nain fi.dicant, ego te. baptizo, falfa e(t forma. 3. quia neuter:

[íbec

er febaptizatfed cum alio. . Si. dicant : nos.te baprizamus,.

adhuc fal(a eft forma, & mutatur fenfüsforma quia idem eft

Wwri

Hocn

dicere , noste baptizamus, acdicere, ego & tu, vel'ego & ifte,

Ita $.Thomasin.3. p. q.66.4, g ad quartum. Suarez fom, r, de.Sa-

&i

cramentis di[p. 23. Sett. 3. I7.

:

infant

a[quez;3. I?.ïq:þ;ï'. 4. 6, C, ; m t 9fHen-

[

viquez. lib. 2.cap, 12.11, 1. 65c-.

tecxif

CASUS CL.

àd edi

4

intant

Quid (iunus incipit formam b

Valetne baptifguus ?.

ptzfrän'-,. 65 alius eam: Pcrj,ïbit'::, |

nepig

lilüte

Ejp. N'egati-vé. Sicut neque tenet con'fe'.crafio;quan*dd;fa;

cerdos inchoatà confecrationis formáà periit, altero ean-

dem.formam perficiente. — Rafzo.eff : quia deficientealiquo

pertinente ad effentiam.reideficit res, In utroque autem ca-

TA

fu deficitaliquid pertinens ad effentiam formae ,. cum neuter

ordine

proferens , omnia.effentialiaformas pronunciet, fine quibus

nequit haberi efféntia baptifmi ,. vel alterius Sacramenti. De-

bàt autem tota forma: Sacramenti proferri à Miniftro Sacra-

U

menti, & nonuna pars illius ab uno ,. altera ab alioz

Elo

ficenim nos docetEcclefiz ufus &

tisnoi

PfaXiSa»

velm

polle

CASUS

DE BAPTISM O.

389

TU

LCOnfecm.

Onfecrare.

L

am [üper

: ,?uidz'mi' Pavochus.ob[fetricemtoviter affumptam non obligat:

Xizita n

prifeai formam [altem lingua vulgari ;

m, non d-

ad edifcendam ba,

3

peccatue mortaliter 2

Colecra.

erficere

Ota, Minifter baptifmi in neceffitateeft omnis homo ha-

bens ufum rationis , potenfque & fciens debitam formam

ire depen-

fvebnpy-

proferre, & materiam applicare.. Rafioeff : Tum quia, cüm

zamus;

baptifmus fit Sacramentum magna. necetfitatis , Chriftus ju-

Jia neuter

re optimo voluit pro Miniítro baptifmi conftituere queme.

Dnms,

libec hominem , rationisufum habentem.

Tum quia fic ha--

aidem eft

betur in. Concilio-Florentino- in: inftru&ione. Armenorum..

Hoc notato

egotrite,

It L deSn-

Refp, Afficmaticve, Ratio eff : Quia faepiusadeft periculum:

135

infantis, dum nafcitur, velpaulo poft 5. cüm autem quilibet

teneatur fubvenire proximo in gravi, vel extrema neceíIita-

te cxiftenti: ; fequitur obftetrices à Parocho obligandas etfe-

ad edifcendam baptiími: formam , ut rite valeant fubvenire

infanti periclitanti de falute;

Quod fi Parochus in hac re fit

Vrf

negiigens,fequitur,quod fit incurius in procuranda proximi:

falute ,.ac proinde peccet mortaliter..

J&ndofie

rero eatt-

CASUS CLIF..

ite aliquo

—

autem o

Cap. Si quis per 19norantiam. ljabetur. Si quis perignorantiam

ordinetur, antequam baptizetur, debere ab:eo bapüzatos iterum bap-

m neuttt

nequibs

tzar. Jderito-erg

o dubitatur,an non äagtäzatwk polfét

valide baptizare ?

pnti, DA ]

iro Sati

3 Efp. Poteff, Et patet haec veritas refponfionis ex Concilio

E lorentino-in: decreto unionis :: ubi habeturincafu neceffita-

) alioi

tisnon folum.Sacerdotem vel Diaconum , fed etiam Laicum

vel mulierem , imóetiam Paganum & Hgreticum baptizare

|

polle , dummodo formam fervet Ecclefize,& facereintendat,

Cce 3-

quod

T

3199

CASUS $A4CRAME NT ALES

—

pis

qruocil facil,t Eccefia, . Raftio autem defumitur ex neceüïiyä.teï

poll s

hujus Sacramenti, quia fcilicet plurimi perirent ex defettu

tufta fà

Miniftri, ( non quilibet obvius effet in neceffitate fufficiens.

Unde ad capitulum, ff quis per zgnorantíam. Refp. ibireferrià $.

ti2, at

continé

lfidoro errorem aliorum ; quare ftatim fubjungitur : fed Ro-

manus Pontifex non hominem judicat

; qui baptizat , fed Spi-

ritum Dei fubminiítrare

grgt—iam baptifmi, Weri.amü' pagaqgs

fit , qui baptizat,

Á

Cin fa

CASUS CLIII,

Qui4 fi AMinifler in collatione baptifini non ïekprimefä -quilfmg

&f

con[uetis mominilus PAITEB . C FP , Sbirita

d

5 ó2udli ; fed

N

dot

ge;]aiwr

TAE oUrtaiuo Synonimi : effetue probabi

/

ffésaé falis

-

f65C0.

baptifquus validus?

dutisd

D. Ef. Affirmatié , licet graves Do&ores putþent ,nequidem

Kccefi

fufficere verba omninofynonima, Rafioeff ; quia Chriftus

propr

non alligavit virtutem Sacramenti.his aut illis vocibus matez

milet

rialiter fumptis,fed formaliter & ut figni&cativis:ficut ergo hae

voces non effent fufficientes,fi ex hominum inftitutione non

fignificarent, quod fignificant : itaalias, quibus homines im-

Quj

pofuerunt eandem omnino fignificationem , cenfendz funt

fufficientes ad valorem formæ,

]

j

4

& confequenter ad valorem

baptifmi,

0i

CASUS CLIV,

N

débit;

Quid fibaptifmus fit.ab FIareticis collatus : Effne

-eepetendas ?

Ia

tifte

E[», Per fe loquendo non.effe repetendum,

Ratío ei ;

quia.de fide eft baptifmum hareticorum , modó utantur

ItàCo

materia & forma legitima cum debita intentione effe vali-

pateti

fler ;

dum , prout definitum eft à Concilio Nicaeno poft Cypriani

obitum , qui ante hanc definitionem oppofitum docuerat,

Al mj

Item in Arelat, Conftant, & Trident Seff. 7, Can, 4,

Dixi,

.DE B AP TI$MO.

391

ts i

lii

E

5:cDixis per- fe loz)uemfoz: quia per accidens fieri poteft, ut

: defedu

poffic , imó. & debeat fub conditione iterari, fi nempeadfit

jufta ratio dubitandi de valore baptifmi, ob defe&um mate-

UitICIeng,

lerrià g,

rice,aut formae,aut in

: fedRo.

;emionise ap-vud h;æär;-e—tico-s non rarö

99nt-i:'73?mem*

fedspj.

CZ&SU sn CEVs«4o

Päääms

Cüm þ:berdof ff didinqrg'u; b.apgäzgfm.i AHiiffer , aiz propterea cuili-

bez . [m-arqlati*- corip

eL2E us proximu

:

"H C gxpe 7127

"baptizandi? —

TT

R. Efp. rton ; fed hoc jus proximum convenit tantüm facer-

iil d

. doti proprio, vel alteri ex hujus commiffione. Ita Do&o-

jj

rescommuniter. — Raf£o eft5 quod baptizáre fit aliquis actus

jutisdi&ionis , cüm per baptifmum admittatur baptizatus in

Ecclefiam ; .ac proinde extra neceífitatem id competat foli

quidem

Chrfus

proprio facer

doti ha—begtf- jggisdi&ionem; vcl, cui id com-

J5 máte

miferit,

ergoha

CASUS CLVI.

)n€ norn

inesif«

qui nton

eff facerdos ; baptizat extra nec

d funt

m

Jäquzf

H

: [h*;i??f ^Av

Iter , et.

i

[

ejgïïtäte.mf peg

alotem

folemnitate ?

amþ ä*aptisz jize

'Ofa, r. Duplex eft Minifterbaptifmi, Unus dicitar Mi-

. N nifter folemnitatis, cui competit ex o-äciominiftrarc cumnr

debita folemnitate, Alter dicitur Neceffitatis , ad quem-qnon

fpetdtat ex officio ,

niftrat.

fd ob neceffitatem baptifmum admi-

VTE

AVofa, 2. Minifter folemnitatis & ex officio eft facerdïogo

Ita Concilium Florentinum in inftru&ione Armenorum,: Ec

&nxur

| vali«

|

patetex communi Ecclefize ufü.| Rafjo; cus facerdos fit Minj-

fter baptifini ex officio, eft, quia cürm facerdos inftituriis fit

prian*

Ut

ad mini[tmgdam Euchariftiam , pareft,ut p'ofïjt illa admini-

trare,

|

Disxly

392

CASUS SACRAAMENTALES þ

ftrare , perqua poteft quis Euchariftiam participare ; poteft

L ol

autem particepsfieri Euchariftie per baptifmum. Tta $, Tho-

wertüsnr

1453.p.q.67.hisnotatis -

Relp, Affirmative, Ratíoefl. Tum quia illi vetitum eft ab

Ecclefia baptizare extra neceffitatem ; qui autem facit con-

um D

traprohibitionem Eccle(iz in re gravi, graviterpeccat.Tum

quia ex dire&a Chrifti inftituentis intentione folus facerdos

eft perfe inftitutus Minifter hujus facramenti , ut patet ex no-

tabilifecundo, Ergo non poteft Laicus, aut Clericus , qui

M

|

non eft facerdos,extra neceffitatem baptizare. ta $,T homas

G..

Xylop

3.p.q. 67.2,3. -Flenriquez lib. 2, cap, 28,-1. 4,. 65 cap.29. n. £,

aptizá

Suarez difp. 31.

felk. 4. F'aleutia 3 om, . difp, a. q. 3. punido, 1.

y

(olemu

everfus finem,

jneotur

CASUS CLVIIL

frrama

duee hat

Quid fi Parochus aui Alius facerdos infantem alterius Parochie -

tetbap

Jolemmiter baptizet extramece[fitatem : Facitue

A ;2

hboc licite ?

fitate.

mifion

Ejp. Negative, Rafío df ; quia vfurparet fibi jurifdiio-

R

nem , & munusalterius i cüm pafcere animas, quod ma-

jmped

ximé fit verbo, & facramentis,, pertineat ad Paftores , qualis

& X

eft Epifcopus in fua dicecefi, aut Parochus in fua Parochia.

CASUS CLVII.

P)wit

Quid fi facerdos aliquis folemniter baptizet fine licentia proprii

H äliqlu,ï

Pafloris : iucurritue propterea excommunicationem,

iaconi

GE

vel irreglflarimtem ?

cena nullibi eftex-

Efp. Negativv?, Ratio eff ; quia hec p

,quando Parochus

reffa, $i veró baptizet in neceffitate

Ratio eff ; quia

R.

abeft,nec facilé haberi poteft, non peccat.

debr

uilibet facerdoseft per fe inftirutus Mini(ter ad hoc Sacra-

tam,

mentum, & habet poteftatem illudadminiftrandi, lta $

umje Z

.lpo

*

93

t

JDE |BAP'TIS MO.

——

£, potelt

,d

r

jf

43 Tl-

.verfus finem.

fp. 23[(8265 difp. 3 I,?)?&.gi Z alentia. difp, 4. q...'z.;'pw;&oïz.

um eft jb

" ICASUS :CLIX,

at Qon-

at Tum

nus:non fit-ordinartus baptifmi 7M :'nz]?ri,- pote[Ine :licite

gCum Diaco:

jufla de.caufaex vommiffianeordinar ii 6Aap-

facerdos

HizArÉ?

( no-

CUS , v

;

R

- EJfp. Affirmative. Tta wcc;mm&mïter*'äl' heólogi. 'Colligitur ex

VTa

.Can. . Diaconos. difl..93. ubl

práhibentur.baptizare abfque

'Epifcopo vel presbitero:ergoex .eorum commiflione poffuat

^.20. 14 1,

m&m l

ibaptizare etiamfolemniter ; cüm álitetiam id poffint ábfque

:folemnitate. :Colligitur.etiam ex Pontificali Romano , ubi

ineorum .ordinatione dicitur : Daconum enzm opovtet mini-

dflrare.ad altare jbaptizare , 65 predicare : ergo viordinationis

:fuae habet faltem.aliquam poteftatem inchoestam.ad folemni-

"arotbie '

ter baptizandum, quae compleatur petordinarii commillio-

nem : Kaí/o fl ; -quia-poteftas privatim-baptizandi in necef-

fitate.omnibus competit, Requiritur:tamen ad hanc. com-

rifdidio

miífionem .gravis .caufa , ut quod proptriusfacerdos morbo

juod má-

ámpediatur,, nec adfit alius ;facerdos., «cui id.comitti ;pof-

:fit , .

65, qualis

tOChis

CASUS CLX.

Efine inter !B:ipäi[ ii /Miniflros fereuandus etiam in c):þ tecepfhita-

J

£5 Aliquis ordo ; ita , wut facerdos (i adfet ., praeferri debeat.Diaconoig

.Diacónus Subdiacono. — .Subdiaconus infertoribus clericis : Clerici-mon

f

,proprii

Glerteo.: Vir feming: baptizatus moubaptizato : Fidelis.in-

fideli.: INomexecommmaunicatus.excommuni-

i d-

:£ALO ?

L

TE

REh.ita. Ratio &f : quod -digni-o.resiperffe'le:qüerfao;p'raä"?e-rx*'i

; x

c Sad?

". debeant indignioribus.ob .:rever».en-tiqm 'Sacramento debi-

Xam *

tM

yte

Ájb

Ddd

Dixi?

2904

CASUS SACR AM E NTALES

ERa a EOR

y"enmn

Dixi tper fe lo

quendo: quia per.accidens quandoque pa-a

teft & debet hic ordo inverti : vel ratione majoris peritice

adbaptizandumin minus digno.

Vel ratione honeftatis :ut

Qui j

fi puer obimminens mortis periculum priüs fit baptizandus,

quam totaliter ex utero pfodierit : quo cafu etiam facerdoti

& proprio Parocho praeferenda eft mulier,

H

». 7

toll

JBASUS CEXI.-

1

Ábolont

Quid (i peofirius Paftoraut facerdos nolit baptizare : delekne

$1

Clerícus aut Laicus baptizare ,fi baptqzandus exi-

Jftat im neceffitate 2

| Efp Affirmaticvé, Ratio eff : quia omnis homo eft Minifter

Lio

baptifmi in neceffitate ; Etquiaunicuique Deus mandavit

Rompt

de proximo fuo,quifque eft obligatus, fi potlit, & alii nolint ,

Mlyff]/ti

er baptifni remedium fuccurrere extremé periclitanti de

falute.

Addo. Laicum in tali eventu teneri bà

t Mic

P

tizare/ii de-

&f

)*fmþiü :

fe&u Clerici & aliorum. Quia teretur fubvé

nt

t& indigehti,

dfv

Et facerdos tetnpore aeceffitatis nolens baptizare infantenx

at if

lt nj

xraviter peccat ; cüm ipfihoc competat ex officio , & tenea-

71l &

tur indigenti fubvenire,

ijfa

CASUS CLXJ.

Qui4 fi.Adulius extra 'hhäi'e[]ïtateii finak fe baptizari à Paga-

id

20 - Petecatue gmw'ter ?

|Y

! Efp.ita, Ratioeff : quia praeterquam quod alios gravitet

fcandalizet. , aut faltem. fubfit periculum alios praviter

WMaco

przm

fcandalizandi. ; iníuper Sacramentum- baptifmi exponitur

ericulo nullitatis , cuüm fit periculum non recipiendi bap-

Dir

Imel

tiímum defc&u intentionis, Denique eft caufa privationis

L

fon t

gratiz ,aliás per baptilmum conferendee

e

| quia po-

:

nit obicem per peccátunt mortal

QC0 |

ceom mf;ï:h

Val

€ASUS

*

—'f&».—c

otaccat

DF BA4P flsMö.' !

5:

que

[5 peritie

C ASUS CLXII,

-..

ltatis u

dem «uevé baptizare y fed $r

VE

nhÍef

/ EC

tizandig,

Quid fi .baptizäm imieadat qui

7

aliquod luerum , feu u :

7

£

utd Áucret ur z ö,fz!p:i-

*

dé. 5

facerdoti

£AIRE UA

D. Efr. Affirmatirue, Katio eff : «yuia finis ille extrinfecus non

tollit intentionem requifitam ad Sacramentum. Ita Bar-

&bolomeus ab zinge

:

lo fde-.&'(gïcrqmezztä in genere , Dialogo. 1.

fe&e!m

$. 33-

CASUS CLXIV. --

Miarter

madit

Licuftrius Turca ih'nlzpervo bello contra imperatorem

Romantia captus ,. dumque inter catbolicos detentus ,. ex: cvariis

ii polint,

coloquiss de fide Clarifliana ?vaia.iä erga banc .

Afhei cebit , eam tamen

iv de

2;

mop fafseptz , fed liberatuspnox: in Turctam redit s ubi pofl exiguum

ntde

tempus extremt decumbens , unum Chrifliauum captivum clam aliis

joigenti,

Ad fe vocat,ab eaque baptizari petit.probé jam f inflructum.

Aff mAns g

hfanten

at iffe Chriflianus nomine hoc indiguus, e? perver(e mentisbomog uo-

,

K teneor

Iuir , miff pro baptifmo collato certa pecuuta [umma penderetur. Licu-

flrius avaritinm banc $o Chrifliauo' MIthæ:fzz.f » ffondet. pecuninm

dflam , attamen lum ad redimendan vexationem , Aliàs forte

uec baptizandus , nec falvandus. — Queritur wtrum

licite fecerit hoc Lictg/?rim ?

Pa

& Jidetur,illicité feciffe. Ya plerique Theologi cum $. Thoma,

V

graviräf

2. 2. 0. 100. 4,2, Kalio.eff . 'Tum quiacooperatus eft fimo-

niacoaDimo baptizanti. - Tum quia per pecuniam aperuit &

;raWZef

pramunivit viam ad fpirituale , quod in re nihil alind vide-

ynicut

tur,quàm emerefpirituale, Tum quia fic etiam liceret re-

| bap

dimere vexationem abeo , qui beneficium Ecclefiafticum

itiofi

non nifi animo fimoniaco.dare vellet , quod cum S, Thoma

»

loco citato.ad quintum communiter negant Do&ores.

, Refp. Nihilominus Licuffriumlicité feciffe.

Ita Gregorius de

F alentia Tonm, 3.

d 6 q. 16, punGo. 3. Flenriquez,, Richardus ,.

ASUS

d

2

/Ma-

396

CASUS. S.gff('.'lï;A/LII:'JRNT)!ZE;S*.w ;

w—

AMhjor , & præter»'alios«Binfeldiüsä ii Cap:. 9..de Simonia 4. 3 o

concl. 3. probatur. Tum quia Dicuftriusnon dat pecuniam tan-

uam pretium rei Spiritualis, hoc eftstanquam id; quod tan-

Qiij

ti ftimat; quanti fpirituale.:- fed:dát:folummodo tanquam

motivum quoddàm ad.removendám'injüriam eani; qua ob-

3

Efr.il

ftat confecutioni rei fpiritualis.-

Tum quia quando fübeft

A if ib

cavfá rationabilis; nihil'aliudfit; quànrquod negligatur pec-

nificod

catumalteriuspropterutilitatem 5; quaeexfpediatur ex fpiri-

tdenori

tuali , quod'quis velfibi ,. vel.alteri procurat:

Sed'certum

titüt , At

eft , licité negligi peccatum proximi ,. quando fübeft:hujus-

cbigali

modi caufa:rationabilis:, ut' Theologtrin-eooftendün t,.qui

do bpt

;etitab ufürariomutuum , & folvicetufuras;. Clárumquo-

Cott

que eit ,. Licufirium graviffimam habere:caufam negligendi

confent

tunc peccatum: alterius , atque adeó procurandi per:vexa-

tionis.redemptionem baptifmum: ab illo , etiamfi in accipi-

Dei,ex;

D

endá pro eo pecunia; &.eodemconferendo fimoniace fit pec-

"attut,

caturus :: nam: quis:certus: effe poteft, an veram'ac talem

contritionem habeat; quze fine Sacramento ad fálütem füffi-

fequitit

£^

tünrno

ciát ! cüm nemofciat;am odío«vel amore dignus fit.. Eccl

quivis:de füadifpofitione meritó timere debeat,.

ej:,-"gg ut:

hj

Yoluntal

Ad. 1; In contrarium dico ,. Licuftriumnon fuiffe coopera- -

d5 qi

tum fimoniaco animobaptizanti, fed hujuspeccatum pro-

F

ter utilitatem; imó neceffitatem jure: neglexiffe ; mereque:

W ote,

jemdi

pirmififfe:

poliyi

Ad 2.

ico obligationem'pecunis& fuiffé meram: redémz

adtlis

'tionem vexationis pro tuendo optimo ac.neceffario jure , .

tntzon

quced Chriftüsconcelffitomnibusad Sacfamentum falbti ne--

ceffárium; imó efficax; tutiffimumqueremedium..

Inn

teh'ümllc

A 3,. N égo fequelam :: quia tunc talís redemptionon'ef-

Adàmi!

fét uidilis: fiquidém, ut ait /7alenti2; debet'affignari benefi--

ciüm; . AVéc:obflat $: 'Thomas'allegatus ;'etenim 1lle.loquitur

etiar

fólüm dé cafu ; in'quo pecunià dátüritànquam pretium rei!

Spiritualis, nontanquammerunrmotivum ad»ä'enïoïzen*däm*s

/

injoriam; guee obftàt;,

GASUS5

DE BAP T[SMO

—-N*m

397

Ttonig . $3.

GASUS CLXV.

Diam tan.

quodtan.

- Quid f adullus baptizetür : debefne tunc babere alzquam in-

Fátiquam

teutiouem: recipieudi baptifinum :

Qu ob

3 Efp. ita: Ratio defumitur, tum ex verbis $, Auguftini : qui fe-

do (übeft

Ntt pec-

cit £e , [ine te , non te falvabit fine £e ,id e(t, non falvabit te ,

nifi confenuas & intendas.-:

Tum qma bapt:zatus per bap-

'éx)ps,

tifmumi fümit multas'obligationes:'aequitas'aitem non pa-

WtU

H htjos-

titür , ut.qui^ praditus eft-ufü rationis;.ad(tringatur ad has

obligationes;nifi confentiat &cintendateas fubire; fufcxplen«

!un U qm

'utiquo

do baptifmum volüntarie..

Confirmatur;.Quia: non' eft' congrüum' &- re&a. rationi

eplindi

confentaneum ,.ut adultus-nolens-transferatur. in: famxham

Xf vext-

Dei;extra quam eràt.-

In atCipi-

Dices; Si infantes fine ullà füa: intentione: validé- baptx—

fitpt-

actalem:

zantur,.cur' nor'etiam' adulti ?' certé eflentiaà.baptifmi non:

requirit:confenfüm füfcipientis,. Aliàs: baptlfmus parvulo-

tem foff

runrnon:effet verus bapufmus.

j

Refp. Divina bonitas: non' requirit in' parvuhs proprlam*

voluntacem ; fed.faus habet volutitatem baptizantis ;' Rafío!

cooptta

efts

quià hoï: Sacrámentum illis'fümmé:neceffàrium. eü '&:

m pro

ili'intentionem habere:non poffunt, : quare'ne defe&u hu-

mereque

jus reddéretürillis remedium boc , & confequenter falus im-

potlibilis , voluit Déuseorum voluntatem non requiri,

De

| redem

adültis autem: non ieft: eadem qario; ; qu:a habere poffunt in-

ii jut»

tentionem;.

83

D

In pueris-ergo carentibus fü rationis Ecclefia fuppletin-

tentionem & difpofitionem:- R afío efl,

Quia ficut voluntas:

fionie

Adàmi fufficit ad:conrrahendüm : peccatum : originale «

dta:

piea-

eciani fufficit voluntas, & fides: Ecclefize refpettuinfan-

h gicut

tium, qui volantaus a&um nequeunc

AU

üm f"

e! ere

enod

(4505»

Düd 3j

CASUS

—

'æz

.045 IIS S;4C'R AMENTALE

&cram

CASUS CLXVI,

fs

atdualli

Quid dicesdum de amente, qui dum baberek lucida vationis inier-

altera Y

VAlla, petivit baptifmum e poflea dum durante amentia , bap-

dum el

Hagtur,refiflere videtur : an talis valide

probti

bAptizatur ?

dus ef

R Bfp. Affirmativve, Ratio eff ; quiailla reiftentia non repug-

brum!

natintentioni antea elicitee ; cum ipía refiftentia, qua

; f

NG

tunc temporis contingit , non fit atus humanus,

. DDices, Qui anteamentiam velfomnum habuit intentio-

cumi

nem baptizandi, non validé baptizat in amentia , vel fomno:

quiale

ergo ne

e validé baptizatur, qui anteamentiam , vel fom-

num ha

!

»

uit intentionem recipiendi baptifmum, & poftea

baptizatur tempore amentiz, vel fomni.

Quij

" Refp. Negando confeg. Ratío difparitatis efl ; quia qui bapti-

fenlioi

zat in.fomno, vel amentia, non amplius habet eam inten-

li

tionem, qua fufficit ; cüm ne quidem habeat intentionem

virtualem , qualis ad minimum requiritur in a£tiva admini-

ftratione, cüm hac fita&io libera & deliberata, dum exerce-

tur.

N

Quiautem petiit baptifmum ante amentiam vel fom-

num , cenfetur habere eam intentionem , quaz fufficit ad

vidett

fufcipiendum Sacramentum bapti(ími ,/cujus fufceptio,cüm

IWM

v 17

fitquaedam paffio,nen tot nec tantum requirit,quot & quatis

tum requirit attiva adminiftratio,qua eft quz dam attio,juxta

éns.

illud? plura requirunturad agendum,quàm ad recipiendums

tum,

habe

lta F aleníia , Yuarez , Henriquez ; Reginaldus &5 alii,

Hebr.

CASUS CLXVIL .

Y

n ex Adultis baptizandi quoque finf peccatores , feu gra-

vioribus peeeatis ac?ua/ibu; obuoxii ?

Efpl Effe baptizandos , fi peccata præterita deteftentur,

. fecüs fi accedant cum voluntate peccandi deinceps, aut in.

peccato pratterito perfiftendi. Probafur prima pars ; quia

Sacra-

DE BJP T154M4O.

399

Sacramentum baptifmi ad ejufmodi quoque peccatores ju-

ftificandos inftitutum eft, cüm per ipfum omnia peccata

ä

li itfar

actualia ante ejus fufceptionem commiffa unacum poenisim

altera vita debitis auferantur.

Ergo his quoque conferen-

5 'M*

nunt repugnantiam,

dum eft , dum fufceptioni nullam oppo

Probatur etiam [ecunda. pars.

Quia cui baptifmus conferen-

ifmi fufcepti poffe fieri vivum mem-

dus eft, debet vi bapt

g,

brum Chrifti :a

d hoc quippe iftud Sacramentum inftitutum

, QU&

tor, ut per

fiftens in voluntate peccandi, non

eít; fed pecca

oteft vi bapti

fmi percepti fieri vivum membrum Chrifti,

tentio-

cüm tefteAJpof[t,

(omno:

2.Corintb.6. nulla fit païtic.*iþfzzfi? ]u/mm um ini-

quitat'g: i[-;rgo &c.

"ÉG

'elfome

poítea

CASUS CLXVILE

nus infliru&us ab berelico formali , babeat in-

bqti»

Quid ji aliquir Paga

inten«

tesbionem vecip

jende-,

quod fu. inflitutum à. Chriffo , quidquid illud

ft: Numqui

d 1alis baptifmum valide ve.

cipit j

f£d nec reci-

tioftem

j

dmini-

pit gratiam , nec fidem anfuam?.

2 (

R.Ej»

. ita. fané, Quod eríin recipiat verum baptifmum , pa«

| fom-

'tet.

Tum quia alioquin rebaptizandus effet, quod non

t ad

videtur admi

ctetidum, | Tum quia Sacramenta tribus pétfi*

a cum

ciuntur

, ma

terii j formá, & intentione Mini(tri, quzi om-

nià in h

OC cafu reperiuntur, etiam cum intentione füfcipi-

quatrs

-,juxta

entis, cümintendat fufcipere , quod à Chrifto fuit inftitu.

tum, Quod veró non recipiat gratiam, patet ; quia norm.

dUrnmé

habet fidem : fine fide autem impoflibile eftplacere Deo, ad

Hebraos z1, Quod neque recipiat fidem infufam , etiama

Quia rion eft füfficienter difpofitus ad illam re-

patet,

;

cipiendam. .]ta $. Tbomas 3« p. q.

/

* P

-

MU

i

T

| ä*ä)mä s

p

J

AS

ÜUs

qu&

KE

|

|

400

(CASUS SACRAMENTALES

r cypamen

m

T

CASUS 'CLXIX.

folje

vis alio €

endi Sact

(Quid fi bomo adultus €5 vatione-utens.ad recipiendum baptzfmum

wovis t

JINere negadive [ haberet ; Mius feilicet receptioni mec con[en-.

H

"ifendo : rec

$

quiritut |

(mum ?

speretue ;v;ælid&bqftlzfl

paces '

.'68. *d.-7.fd,d7;2;o

hi

]R EfP. Aegati-vé. Ttacolligo.ex :$:T50oma 3. p..q

orett. C

dum ait : fi 7n adulto deeffet intentro fufcipiendi Sacramentum,

e[fet rebaptizandus, ;.Etfuadet ratio. Yumquiatefte S, Augu-

«Qo abl

ftino relato incan,cum 4 multis.de,cotifecrat di[L. 4, nemo.ex Adul-

w

cenaby

4is ufu rationis predidlis rena[fcitur.ex aqua 65 Spiritu Sano nifi

volens, unde communiterillud D. Auguftinieffatum , qui cre-

Ro N

&il te fine te, non fakvabit £efine te ; Sed dumadultus ratio-

baptifa

füppofi

nis ufu praeditus baptifmum recipit abfque.ulla intentione

pofitiva ; cum voluntate neutra , .non eit volens, .ut patet,

umf

tis ittét

ergo, Tum.etiam, quia cum-hominibus adultis & ratione

Dic

utentibus fufceptio Religionis'Chriftianz fitlibera, non con-

trahunt.obligationem ad eam , .nifi velint;?.quod.fi autem £i-

'effentia

formar,

neomniintentione ,fefe habendo meré negative , validé Sa-

cramentum baptifmi reciperent, contraherentobligationem

-fem iv

ad Religionem Chriftianam , quitanquam validébaptizati ad

w E

f

eam fervandam cogi poffent , & tamen eam non vellent, fi-

m

quidem voluntas eorum :ad Religionem .Chriftianam fufci-

Wod h

piendam per baptifmum , meré ;nqgativþ fe haberet, . Er-

palc

L

go &c.

fam h

$. Unicus.

Di

"Sokvuntur quedam objeiiones.

bapiit

fion r

Dices, 1. Voluntas pofitiva fufcipiendi baptifmum , in a-

£0 &c

dultis non eft de effentía baptifmi. .Ergo ad huncvalidé re-

N

cipiendum fufficit,fi.quis le hábeat mere negativé ; illius

quirat

fcilicet receptioni nec.confentiendo , nec diffentiendo. Prob,

àgelti

uno

gqgg;cäï . —(æqd qde KefTen-,tia,»valorlis Sagramen-talis eft in

fub.

Quomic

iaiBE B'AP.T!SMO.;,

40t

—N;

fubje&toSacramenti fuf ceptivo,eft quoque de effentia in qud .

vis alio eju(dem fufceptivo. .. Sed pofitiva intentio fufcipi-

endi Sacramentum baptifmi non . eft de. effentia valoris, in

MULT

M (

quovis fubje&o hujus Sacramenti fuíceptivo , quià non rc-

quiritur in infantibu

?

$; tamctfi hl i&ius Sacrameriti fint ca-

paces.

4713

. Refp.

W egqndo'dntecä;i. ad cu;u: piobkt.ionem diflinguo 7M a-

jorem. Quod de effentia valoris facramentalis eftiri uno füb-

Qrtetfifts

] s. AUgu

e&o abfoluté , id quoque de effentia cftin quovisalio, Con-

. Adtil-

cedo majorem. Quod de effentia eft in uno fübje&o folüm ex

Stdonjj

certa foppofitione ,"id'quoque de'effentia:eft inquovisalio.

h qUitt-

"N'ego A ajorem: At verórintehtio fuftipiendi Sacramentum

Qs ratfg-

baptifmi non eft abfoluté de effentia valoris, fed tantüm ex

tentione

fuppofito , quodfubje&tum baptifmi receptivum ob rationis

üt patet,

"ufum.fit aut al

i

tis intentioneth, «

».qu'a'nc'lloï ftï;?it aprqm;ad eliFi;ndam -»vgluntg-'

, tatione

um

nonor.

-^ Dices. 2. Concili

' F?Srmtïküm ;efereqnsï;ä:äü;e funtde

utem(f

effentia valoris Sacramentorum ,tantüm recenfet materiam,

ilide $2«

formam & intentionem Miniftri ; nullam faciendo mentio-

itionem

nem intentionis ex

j

i

tur. Ergo &c.-

pa'r-;t'ej' fub;eüx $ cux Sacramgmum confer-

tizatid

?.mï.; f

" CRe[b. Ideó folüm X

;"C'oncilïd j VF iofäntino eiiïumei'anfe Säcra-

( i

menti efferitialia , intentionem füfcipientis omiffam fuiffe ,

J Ef'

quod hac non ita univerfaliter neceffaria fit tam refpe Gu

parvulorum, quàm adultorum

fam facit mentionem.

, ficut illa trjq,quorum expref-

k

—* - Dices. 3. Homo adultus;& ration

*

6)utenls'-,:,ïn receptione

.

intentio autem pofitiva

non requiritur ex

parte pfati;ntis, fed tantüm agentis, Er-

|,in 4

O &co

idut

Re[p. Etfi ex parte patientis quafi meré naturalisnon re-

1 MluS

quiratur áliqua voluntatisintentioadobtinendum effetum

| «PW)Z

agentis, eam tamen requiri ex parte.patientis voluntarii ,

'm i

ib

"

gqom*odo 'ad.réceptionem. bapti

ími (e habet.

à

homo adult

us

Eece

&

401

ii

CAsus $ACRAMENTALES

it f, Do&or cit, q. 68 a. 7 ad t,

& ration

-ew;u',ltens.?-'- -Unde inqu

tl f

in juftificatione,

qué fit in baptijim

o, ton eff paffio coadla , fed -vo-

eccat

!

non ta

luntaría , &5' ideó requ

vitur. inientio recipiendi id , quod €i

165 YO

'datur.

modo

.CASUS CLXX,

bapti

*

*

Quid faciendum bomi

ni

bus adultis , &5 ratione utentibus , ut fOR

quett

Jed etiam. digne reciplant .Sacramen-

folzäm wa(idä :

tupt baptifmi ?

'Præe)er' íntentionem eliciendu

s eft ahqms affenfus.fi-

RE]]H;

riis à Deo revelatis affentiatur juxta

quo quis myfte

N

Amonitum Ápoftoli ad He

b, 1 r. Credere enim oportet accedentem

pud

ad Deum; quia efl , & quod inq

uirentibus fe remunerator fit,.. Et

i erediderit &5 baplizatus fuerit s

impe

confirmatur ex /Marci ó1.. Qu

Praeterea fi bap-

fuum

faluus erit , qui no

ncrediderif ,condemnabitur.

tapti

^izáridus novetit

fe praeter originale habere mortale attua-

0s1

eftaliquis motus contra peccatum, qui

]e; eliciendus quoque

petet

rocedat ex motione

Spiritüs San&ti , & includat deteftatio-

[iüco.

'nem peccati cum propo

fito.non peccandi de caetero : quia

t t

nimirum , ut ejufmodi

.

homo Sacramentum iftud digné &

iat;nece

ffe eft euni voluuütarié mortvitae ve-

QUAA

cum fraü&turecip

neomnimotucon-

(s i

'teri peccatorum

, quod fieri non poteft fi

Yec

tra peccatum.,

(Ínterim tamen recté mo

net D. Thomas cit,

'Talem peccatorem non teneri fua peccata a-

Pu&ga

. 68.2. $. 65 6.

five ante baptifmi fufcep-

qui

&ualia prius

commiffa confiteri ,

[ite

-tionem ; cum-non

fit locus abfolutioni facramentali

ante in-

totig

reffüm Ecclefia perbapti(mum ;.

fivé poft,cümea p

l'cr: bap-

Mart

ti(mum digné fufceptum jam fint remota,

ha

et I

M

Obice

| An baftifädi pb[]it effe validus Eä'infb;;ni; ?

"

"

le ba

Refp.

ifacom communi Theo

logorum fententia. — Efpro-

LU

is adultus intenderet veré bapuizari , & ta-

bgtur. Quiafi qu

sncn

i(mi

us

-

DE BAP Tl MO.

40j

7.ad i

men non effet attritus de peccatis, vel 'haBe'ret affe&tum ad

ed *io-

peccatum mortale ;

hic quidem ver& & validé baptizaretur,

qui d

non tamen acciperet gratiam

ficramentalém: & hoc DoGo-

res vocant. Sacramentum effe validum & informe, Quo-

modo autem recedente hac fidtione & fublato poftea obice

bapti(mus

pracftet effe.&um & caufet gratiam, dicetur infe-

-

, [ noä

(äggn'tibus.

»

i 5. 2.

enfos £«

cum obice receptum poftea remoto obice

T

n Safïam;ä fum

comferAt gyatiam ?

ür juxta

celetittit

Refp.ita, Loquendo faltem de Baptifmo: de illo enim a-

pud Theologos certum eft, quod fi ejus efficacia per obicem

ji,

J [uerih,

impediatur, poftea fublato illo obice, praeftet tamen effectum

fuum , & caufet gratiam. Ef pateí etiam ex eo ; quia fi quis

T

baptizatus effet cum dolore (ufficiente de peccatis mortali-

ea d«

m qii

bus & nonde venialibus,, ille virtute baptifmi fufcepti acci-

éret remiffionem. mortalium, non tamen illorum venia-

teflatio*

u

im:poftea tamen accedente dolore de iis venialibus accipe-

"g quïa

rxet etiam eorundem remiffionem vi baptifmi prateriti, tum

dige &

quoad culpam,tumquoad poenam, Quodprobatur. Quia a-

yu.

C

liás fi talishomo poít baptiímum moreretur abíque novo alio

peccato commitfo poft baptitmumreceptum deberet pati in

J tih

cata d

purgatorio , quod eft contra communem fidelium fenfum ,

qui credunt baptizatum cum gratia, fi in gratia baptifmali

fülcep"

fine novo peccato addito decedat, fine mora abfque purga-

antel

torio ad ccelum tenderet , & eequiparetur in hoc baptiífmus

D W

Martyrio , quod (ine ullo purgatorio ad coelum perducit,Pro-

batur autem fequela AMajoris.. Quiaillud peccatum veniale non

i

eft remiffum vi baptifmi, cum ille fufciperetur , propter

obicem ; ergo vel debet in inftanti mortiscondon

ari , velil-

le baptizatus cogeturin purgatorioluere ; fidebetin inftan-

w

ti mortis quoad culpam & poenam condonari; ergo vi bäg—

ri,&ta' $

tifmi condonabitur remoto obice.

g

Ecea

404

DCCDEN! ib odb beudl

[

p

.

fe'mi['ü

' Sokvuniur

'- ;

adilurm

quedam obje&liones.

E

detut,

Dices. 1, Tlla fi&io vel obex tollitur deinde a

fiénte

tequin

eontritione , velnon. , $i tollitur contritione; ergo contritio

teligit

etiam!

confert gratiam & remiffionem peccati, &

mon ba lzi'tïi.'fmus

præteritus.

uieft

Re(b, Non to

llitur neceffarió obex per conrritïonem; fed

1t Dof

;oteft tolli fufficienter per attritionem , qua pofita Sacramen-

[dem

tum baptiími prateriti operatur effectum fuum.-

buptil

. Dices. 2. Si poft baptifmum illum informem fit commif-

(itutp

fum aliudpeccatum , tunc non fufficit attritio ; fed requiritur

POR

vel contritio , vel attritio cum Sacramento poenitentiz , vel

que i

certé poteft ille peccator, quihabetpeccatatantumante bap-

menti

tifmum commilfa , & deillisin baptifmonon doluit , poftmo-

ter pe

dum cum gtatia Dei ponere & elicere contritionem per-

b

fe&am. — Concedo. Jam fic.llla contritio praecedit naturà ip-

iven

u

fam baptifmi operationem , cüm fit remotioimpedimenti , &c

quaedam quafi difpofitio, qua in illo priori remittit pecca-

millio

tum.. Ergo poftea in figno natura pofteriori baptifmu

£

's'-n'png

remittit peccatum, cuüm fit antecedenter remiffum.

.

e

1

;

L

E]

23

.

L

l,

Refp.. Inillo priori contritio non remittit pecca

tà, fed tan-

tüm removet impedimenta baptifmi, nieque enim contritio

Airi g

wf

eft ipfafo

rmalis remiffio peccati , fed eft tantüm caufa meri-

toria , v€

I moralis difpofitiva remiffionis peccatorum : ergo

£t

fatior

in figno pofteriore baptifmus remittit , vel certé contritio &

priori

baptitmus fimul remittunt, ^ Et fan& idem hocargumentum

Conte

fieti poteít in eo cafu, quando contritio habetur in inftanti ,

Gten

;

uo. vel baptifmus vel abfolutio Sacramentalis confertur,

Nam

etiar tunc ponitur contritio directé pugnans cum om-

mort:

2

ibus , & quidem ponitur in figno vel

temif

nibus. peccatis mortal

í

i

3

inftant

i naturz ptiori,cum fit difpofitio ad remiffionem pec-

fition

: Ergo in inftanti

tio.qu

cati. Ergoinillo priori remittit peccata.

ta jam

pofteriori baptifmus & poenitentía inveniunt pecca

remif-

DE BA P T1$44 O.

40f

— n

j

O ftüifrä funt baptifmus & poe*nifentïa in ordine

adillumeffe

;

üm. Sicut ergo-ad hocargumentum refpon-

detur, quod proillo priori quidem intelligatur contritio,an-

veniente

tequàm opereturSacramentum, proillo tamen nordum in-

COhtritio

telligitur peccatum remiffum : Et quia pro eodem inftantí

iptilmus

étiam intelli

m

tur pofitum Sacramentum , hinc effe&us ille,

q

ui eft remi

j

i

io peecati re&e intelligiturin inftanti pofterio-

nem,(ed

re non

minus provenire à Sácramento , quàmà contritione,

ACEfmCTe

Idem ergo dicendum in nioftro cafü, quando Sacramentum

baptifmi tempore praceffit , & pofted per contritionem tol-

: comimit-

litutpriusobex, ' Nam tunc etiam nónintelligitur prius po-

&quititut

fita contritio,quàm Sacraméntümi ablato obice ,"fed utrum-

ntize, vel

que intelligitür fimul propriori , nimirum contritio & Sacra-

antebup-

mentum baptifmi fine obice , càm hicobex tollatur formali-

,pofttno»

ter per contritionem , at in inftanti pofteriori non invenit

ym ptt*

baptifmus remiffüm peccatum, quándo operatur; fed folüm

invenitpofitam contritionem , & pef éam obicem remotum,

atürà -

meti, &

unde utra

,

que etíam operantur pro'illo figno ,&"c;agfant re«

it peccae

,*gni'fiïqnerm' pgccafi'&gratiïam ju&i&;an;em, :

musnon

-- Inflar. Át poteft cddti'r'lger'e' , ut quis Bapcïzatus commí-

:;fe&mn-

ferit poft- baptifmum:.alia peccata mortalia , etiam teneatur

conttitio

ufa meri

confiteri, | Concedo.. . Ergo tunc baptifmusnihilaget, |Aego

confeq. probas, Sacramentum poenitentiz tunc praecedit ope-

m; em

Ynttiti

rationébaptifmi,cum tollatobicé baptifmi,ConceZ. Ergo in illo

prioricau(at gratiam. /Vego confeg.in illoprioritollit obicem

prentum

Cencedo. Ergo remictit peccata. /Vego confeg. Quia obex erat

infinvi ,

carentiá difpofitionis debitae ad remiffionem peccatorum

mNSUG

mortalium : Hacautem catentiatollitur formaliter non per

tüma O*

remiffionem peccatorum , fed per pofitionem debitze difpo-

fiono d

fitionis , quae eft vel contritio extraSacramentum , vel attri-

nemp,

tio cum Sacramento. poenitentiz :. quare hoc ipfo,quod in-

ia

Eee: 3

:tel-

Jl lam

m a

&o6

CASUS SACRAMENTALES

m

T

äin

telligaturpofita attritio cum S;öC;ïämþ-üEO;

L

.

[

poenitentize ;

tel.

lo

le

e

enter di

rv

ligitur fubje&um fuffi

:

h

B

fpofitum .a

dremiflionem om- —

facta

nium peccatorum mortalium , & confequenter jam intelligi-

tur ablatusobex , qui impedicbat effectus baptifmi; ergo 1

|J

aliud

[0)

ï

qué'

illo priori exiftit fimul &baptifmus fine.

.....

bice, & Sacramen-

da la

tum poenitentize cum omnibus requili:

$,

deinde in pofte-

alià,.

riori utrumque Sacramentum fimuloperátur gratiam & re-

trà

miffionem peccatorum : neutrum enim invenit peccata re-

miffa , fed folüm invenit ablatum obicem ad cau

petit

andamre-

tiam

miliionem peccatorum..

,

Inftas, Peccata ante

baptifimum &.cum b'a:ptifmo"co;mïjï

miffanon funt materia Sacramenti poenitentia : peccata ve-

T

qua

ró poft baptiífmum commiffa: non funt materia baptifmi,

Quomodo ergo baptifmnus poteftconcurrere ad remiffionem

pof

illorum peccatorum , qua poft bapti(mum informem funt

tm.

eou

commiffa , & quomodo poteft Sacramentum poenitentiae

caufare remiffionem peccator

qui

um illorum, qua ante. bgpt.i;f;

:

inum fufceptum fuere patrata,

,

t2

Refg. utrumqueSacramentumco

ncurrit ad tollenda om-

YüS,

nia ea peccata, fednon eodem modo, nam baptifmus tendit

Cont

Buá

dire&é ad tollendum originale & actualia peccata commiffa

ante baptifmum vel fimul éum bàptifmo,indire&t autem tol-

qo J

lit caetera omnia, eó quod gratia , qua per baptifmum con*

quif

Aittet

fertur, aqualiter contrarietur ómnibus omnino peccatis;

econtra Sacramentum poenitentiae dire&té condonat peccata

obx

aliaetiam

alíut

poftbaptiímum commiffa & indirecté tollit omnia

ante & cum baptifmo commiffa ; quandó cum illis prioribus

gl

tam 1

cafu reperiuntur : péccatum ergo originale- & acuelia ante

fam

funt materiá folius baptifmi dire&a &

Cato

baptiífmum commiffi

er fe;. Concedo. Indir

e&a & per accidens, & in omni cafu.

illud

IV epo. Ite

m peccata poft baptifmum commiffà non funt ma»

tíími

teriab

*

tlim

apti

fmidire&a & per fé, Concedo. Indirecta & per acci-

dens, A ego. Item peccataan

té baptifnjum commiffa non funt

dt gr

Concedo.

materia Sacramenti'poen.iïentiæ dire&a & per fe,

ndi-

DE BAPTISMO, !

407

oondlid

lndire&ta & per accidens. /Vego.

Neque apparet ulium in«

;intà

m on-

conveniens in eo , quod fingula peccata tollantur per duo

Ielipi-

Sacramenta eo duplici modo & titulo ; hoc enim non eft

ergoin

aliud, nifi quod Deus dans illam gratiam moveaturabutro-

taImef-

qué Sacramento, quorum alterum petit gratiam ad tollen-

| pofte-

:Ya liaec peccata, licet fimul per accidens debeant fimul tolli

l& fe-

alia, fine quibus haec tolli non poffunt ? alterum veró econ-

CR f«

'tra petit gratiam. ad remiffionem aliorum:utriufque autem

jam r«

petitioni

tiam. -

& exigentie Deus fatisfacit, cumf'in'fqngljt Bra-

H

Li

0 Com.

Infigs. .O

bexSacramenti debet prlus folli ,quam Svra"cra»-

cata V&«

mentumoperetur; quia nonpoteft cumobice operari:atqui

ptilmi,

" quando commiffum eít peccatum vel in ipfo baptifmo, vel

[fronem

- poft baptifnum, obex Sacramenti baptifmi eft ipfum pecca-

m funt

,

tum commiffum : ergo illud prius debet tolli & remitti, Er-

jtentià

-"quando fublato obice operatur.

go baptifmus non remittitpeccatà illa . fedmvemuremx[ïa,

. bapt

Re[p. 1. Diffinguendo.majovem.,

Obex Sacräzhehti

nEgaïï4

ao

vus, qui eft negatio difpofitionis requifitae debet pri

us tolli,

s tendit

Concedo. Obex pofitivus , id eft, peccatum, quod curm effe-

ymmila

&u

*

T

Sacramenti confiftere non poteft , debet prius tolli, Ae.

go /Majorem, Quiahoc, fimodo difpofitiones, & czetera re-

tem o

Ifi COrl

'quifita adfint, tollitur per ipfum Sacramentum, 2, Jero mi-

&CCAtiS j

Worem. Nimirum peccata commiffà in baptifmo efle:proprie

obicem baptifmi,' Quàm parum enim originale & quodvis

CCC.m

jaetiam

^aliud mortale commiffuüm ante baptifmum eftobex bapti Ími,

rioribur

^tam parumeft etiam peccatum in ipfo baptifmo commiflim :

"nam fi per poffibile vel impoffibile effet (imul cum illo pec.

reli &

'€ato conjunda attritio ejufdem peccati , certé ba

ptiímus

jf C u

Mlud remitteret : ergo illud de fe non obftat effi

Cacize bap-

'tifmi ? neque eft obex', fed in' quantum exclu

dit:neceffa-

fit m

et at

riam difpofitionem ba

i,

de omnibus péccatis,

goníitt

X

fjicuo»

[ndl

Inftas,

408

CASUS S4CRAMENTALES

evr0c lIt n m ao

Y 001

| lk]fz:ä. -Saltepupe,ccatuüieccmmi[ïum.powüibap,tifmuihi;ft

Cbex baptifmi ::quia impedit , ne baptifmus fortiatur effe-

f/oner

&um in eo fübje&o, in quo poneretur debita baptiími difpo-

p

fitio, nempeattritio generalis deominibus peccatis,« . :

fita at

: Re[p. 1. Etoficobex pofitivus; at-obex pofitivus.non :

et

ciffet,

anteSacramentum tollendus;, fed p.e-ts, ipfum Sa»c,ramcntunjj,g,

P

ut jam anite dixi,

,

tetet.

L

Refp. 2. Etiam i

llud peccatum non effe obicem baptlfmx

abfolo

roprié & infe ; quiaper fe tion impedit effedum baptifmi,

qutz)

modo cum illo ad(it difpofitio ad baptifmum in illo cafu.re-

w

-quifita; nim

irum conf;;i;io » vel ï?ït*iFi'Pj?"m 'Sa;f.aþment.o

pan

cenitentiae,

i

'xm e

Inílas,. Contri

t

3o vel attritio cum Sacramento poeniten-

qui,

ti2.non eft

^

H

difpoüciof—equviü—ta-vad baptif;;n/um ; fewd.at,tritio

«

cyrtä

tantüm,:

totic

t

guendo affumptum. .- Non eft pe';fe'f requifita.

t,u

Concedo. Noneit per accidens requifita , cüm peccatum ali-

tu5p

a

|ud

quod mo:tale;bap,t;fmp informi fupetvenit, N &f

Á

k 50 4

&

fotmi

W

j

Ü

;

R mwfïfw

s

xï:'reqilirat,ur ád tollendum obicem baptzjmz

attril

fitte vel indign fufcepti ?.

L

£atUh

tquis E&e &mdxg

Qday

Nota, *!:)ü:plicïier:pote-ftcon,-üngere,u

. n& fufcipiat bapti

fmum, .1, Ut tantum careat, neceffaria di-

e

-

tone

ípofitione-v.

g, attriti

one:,idque vel abfque culpa , vel cum

turf

. quod tamen in ipfo baptifmo committa-

L

culpa & peccato;

lima

tur , &ultraimpre

ffionem chara&teris non duret & extenda-

. tur, 2. lIt poft baptifmum alia i

nfupgþpeccata mortalia com-

"

ea,q

mittat..-His pofitis .. :

M

Tgo

difpofitionis debi-

miffa

ass Refp.t t2 Si:obex

fuit.taptüm negatio

E

..t&&aut peccatuminipfo baptifi

m

o

commiffum , fufficit poftea

l

m.

thent

| attritio*þoflkta, ad hoc ut bapti

fmu;*svhgbeatï?frfe&um.fuvu.

tà

ld

L]

à

DE BAPTISMO.

"

—

409

—

du

qunmescin

h

hum

tur effe

fta comm

un'is-fe)t":—tc'htia contra 7 afquez , qui re qumï contri-

tionem.

Probafur r. quia

non þote& fufficiens ratio a

fferti, cerpo-

ii d'?fp.o-.

s nöti &

fita attritio non fu

fficiat poftliminio , quandoquidem (uffe»

ciffet , i fuiffet pofit

a in ipfoarticulo baptifmi.:

ntüm,

Probatur. 2. Si ta

lis homoalia infuper peccata commit-

facramentaliter, tunc attritio cum

teret & illa confiteretur

boptifoi

abfolutione fufficeret

ad tollen

dumobicem , ut fatetur 77 af-

aptifmi,

Ergo etiam at

tritio cum baptifmo folo fufficit, fi nul-

cafute-

quez.

addiderit , aut quafi veró ille peccator

jum aliud peccatum

r'atoento

per nova pecc

ata mortali

a hoc commodi fit confecutus, ut

iam cum ífola a

ttritione poffit

effe&um baptifmalem confe-

*

ffum non poffet confequi. Et

;ænïted-

ui,cum

ante peccatum comml

certé quando

in illo cafu talis homo confequitur per abfolu-

d æm'tio

tionem, fine

dubio eriam confequiturillam virtuce baptif-

requi(xtä.

mi, ut paulo ante dixi :

ergo baptifmus informis fit forma-

tus per folam attritioneém , quan

tum eft de fe

; ü— nukli-um

qtum dli-

nrum novum fit natum.,

aliud impedime

Refp. ?.

(lg

ando veró baptizatus bapti(mo valido fed in-

formi commi

fic poft baptifmum fufceptum peccatum morta-

eft illu

d remitti virtute folius baptifmi cum fola

j

le , non pot

Itacommunis fententia. Et Raítoefi : quia pec-

attritionc.

catum poft baptifmum validum commitfum cf fubditum

clavibus, & confequenter non poteft remitti,nifi per abfolu-

:ä&indïwg'

effaria d

tionem facramentalem ,autper contritionem,in qua includi-

tur faltem implicitum votum abfolutionis facramentalis.

|, rl um

Dices. cum Paludano. in Sacramento peenitentize perfo-

omniti/

L extilàn

lam attritionem generalem remittuntur omnia peccata etiam

€a , quae

poenitens inculpabiliter non eft confeffus. Concedo,

aj

Ergo eti

am baptifmus poteft remittere peccata poft (e com-

miífa cum attritione generali.

Refp. Negando confequentiam. Difparitas eft ; quia Sacra-

um //

[«

sentum poenitentiz eft per fc inftirutum à Chrifto ad tol-

k&

protuncreperiuntur:

lenda omnia peccata,qua: in poenitente

f

Unde

&1O

CASUS.SACRAMENTALES.

m

t gtatia

Ünde neceffarió debet habere vim. fal'tem*indire&&. remitten-

di etiam ea, qua inculpabiliter non: deteguntur à poeniten-

Yorem, f

te : aliàs remedium illud: foret ordinaric inutile : cüm: raró

deft hom

poffi

mus omniía peccata: no(tra detegere propter ignoratio-

buptni

nem & oblivionem: : baptifmus autem non eft inftitutus ad

piane ea

conferri

hoc ,, ut peccata remittat, qua poft ipfum fofceptum funt

commiffa. ;; fed pro.hisaliud remedium ett à Chrifto inftitu-

tione $a

tum,. Ergo nor debet dici, quod cum difpofitione fua or-

COR

dari gt

dinaria ,ideft, attritione generali.illa remittat , fed require-

$:

tur infuperaliquidamplius ; ni

à(glacer

mentum poenitentiaz,.. .....-

*

irütunx;cqmnitipeä » Vel.Sacra-

»bonis /

1

^ Dices. 2;.. Sacramenta v

ivorum, ut Euchariitia, ordo &c»

& contri

etfinon fint inftituta,ut finc remiíTiva. peccatorum, tamermn:

Dit

aliquando cumattritione remittunt peccata , de quibus notr

tiam,e

erat recordatio ,.in eo; qui Sacramentum tale fufcipit, & ita:

ttritio/e

caufant gratiamprimam;cum attritione. Ergo etiam baptit-

fuo,. C

mus.valide.fu

fceptus poterit.cum ordin gti;z;diiþoütib*n e1e-

Yrgo,

snittere peccata poft fe commiffa,.

Tuf

tecedens 65 nego con[eg;. Di jiiaxiftizsr ef : quia:

Co«do

: Refp. Tranfeat an

illa.Sacramenta, vivorum per accidens remittunt peccata

qui erj

a in fübje&oinveniunt, tunc.càüm conferuntur ; hic au-

Dole

tem baptiímus dicitur condonare: peccata , quae non invenit

tlovite

in fubjetto, tunc quando . füit collatus... Hoc autem pofte-

Ynten

rius-eftlongé difficilius, . Unde mirum non eft., fi plus ad:

Tàm d

hoc:etiam ; requ

.

faciltg

H

itamus: , quam ipfius difg;oliïi:g:i,o-nem; grgiina.r

ceffifi

giam;:

4

lm

$. $*

Catinc

abeti

n Sacramentum: vemofo: per' contrilionem: obi

ce ,. def majoreri

:

minofo

gratiam, quAm. qua daretur fols contrztzomextm

tiam pl

SAcrAmentum. 9

tione m

Re[þ Probabxhus efi, quodita. Cu m Suarez. & Cardinali:

inobed

cafu: Sacramentum cau-.-

Wt im

fat:

ä& Lugo. Prob; 1. quia revera in.illo:

.

4l

— À

DE B4P Tls-/u 0,

eItritfen,

fat gratia m eandem , quam contritio.-Ergo fi non caufatn a

Fenittn-

jorem, non.eft valde utile Sacramentum, Quid enim pio-

Um ww

«deft homini, duobus titulis accipere gratiam,, nempe titulo

YIofatig-

.baptifmi & titulo contritionis , fi non accipit májorem , fed

ütutmad.

um hk

plané eandem, 2.:«Communiter Doctoresfatentur.majorem

conferri gratiam poenitent , qui abfolvitur , & cum abfolu.

odnflitg-

- tione Sacramentali habet contritionem , quàm is , .qui fola

Ils ote

«ontritione juftificatur. £rgo & hicdicendumeft,majorem

Tequitt-

dari gratiam à baptifmo cum contritione conjun&o ,quàm

vel Sacra«

Afolacontritione feorfim. 3, DominusiDeus.duobus a&tibus

ibonis fimul pofitis dat diverfa proemia, «Ergo:etiam baptifmo

orioit,

& contritioni conceditdiverfam.eàmquemajorem gratiam,

?, famett

— DDices, Si Sacramentumin tali ca(u confert.majorem gra-

ibus nott

tlam , ergo quifacrilegeé baptizatur , poftea remoto per con-

pit i

tritionem obice , habet lucrum & commodum ex peccato

1 Ug

fuo.. .Confequens autem ,non videtur effe admitrendum,

iErgo.-

?

nïong (

L]

Diftingueudo fequelam. 'Habet lu crum per accidens.

f quia

iConcedo, 'Per fe. Vego, non.eft autem abfurdum , quod ali-

&CGILÀ

quis ex malitiá fuá per accidens reportet.commodum ; imó

t hicaoe

hocoftendit imemenfam bonitatem Dei, quiex malis noftris

pinenit

novit elicere majus.noftriim:/bonum. 1mo & in contrariá

m pofte-

fententiàidemfequitur. .Nam.fi.auferatur obex poftea per

j pus j

folam attritionem,, accipit gratiam remiffivam etiam illius

n ordinar

facrilegii, quam nonacciperet.cum fola attritione, nifi prae-

ceffiffetillebaptifmus facrilegus. dtem quitecipit Euchari-

ftiam velaliud Sacramentum perseceptionem venialiter pec-

€amino(am, tamen accipit.gratiam Sacramentalem. " Ergo

habet ingenscommodum , nimirum gratiam éx a&u pecca-

minofo. Item quiincipitfacere opera requifita ad indulgenri-

F

'iznzzjbrem?

tiam plenariam ,& tamen primum illud opusfacit ex inten-

tione mortaliter peccaminofa, v. g. Si vifitetEcclefiam chim

inobedientia mortali , adhuc tamen poftea confiteatur & cze-

al

Wm(äü-'

&era impleat, lucratur remiffionem peccatorum & indulpen-

fat

Fff;

t!am,

CASUS $ACRAMEXTALES

412

MORCHSPBAR

cue

P esni

[ dum,nï

tiam, & perconfequens reportatex peccato fuo commoedun,

quia lucratur etiam indulgentiam & remiffionem cjufdem

pun I

peccati, Ergo non eft inconveniens , quod peccator ob

fubfecutam retra&tationem & poenitentiam efficiat , ut ipfa

etiam pecc

lem.

ata cedant inbonum & utili.taþcmu ipfius fpiritua-

$ s

Ao

pe&u

oto obíce omnibus co

l, fe

41: Sacramentum vem

*

nj?mt æqua!em

qratiam ?

quand

&onem

- Refp. 1. Si temoveatur obex per a&um attritionis aequa-

hO

lem, & aliunde nulla fit inequalitas ex parte praeparatio-

num congruarum , fine dubio confert aequalem gratiam ;

balur,

totus]

uia rnion eftratio, curíinaequalem conferat,

nem,c

Refp. 2. Si veró obex removeatur per actum attritionis

intenfiorem, vel fi tunc cüm baptifmus conferebatur infor-

tandm

Qus f

mis,praceíferunt jejunia , eleemo(inz vel fimiles a&iones ,

& baptifmus fuit informis folüm per oblivionem attritionis

Erpo f

neceffariae , idque fine culpa , tunc fine dubío major confer-

deinde

QUi cur

tur gratia, Ia Cardinalis de Lugo Difp. o. Sed. g. & probatur.

füum

1. quia ille a&tus attritionis concurrit etiam ad remiffionem

peccati & caufat gratiam Sacrarmentalem, Ergo inaequalis

losevol

Yto fi

inequalem. 2. Concilinm Tridentinum Seff. 6. cap. 7.. docet

ratiamdari Adulcis inaequaliter fecundum propriam uniuf-

Ui

cujufque difpofitionem.

Atqui ille aGus attritionis, quo

quoay

avfertur obex baptifrni, eft vera & propria difpofitio ejus ,

pm 544

fnomer

ui baptizatus fuit informiter, Ergo. Probatur minor. Quia

baptifmus non poteft operari in adultisfitic difpofitione. Et

Ergowi

fito a&

in cafu praefente non poteft operari gratiam fine attritione

lla-

.....

Di('æ

illa ; ergo i

attritio eft difpofitio. Item ille baptifmus

fuerat impe

b

ditus & informis ob defe&um difpofitionis debi-

Vott, F

en-

tollit ,

te,ergo non p

oterat gxpediri ad eum effectum produc

um

Gin ll

DE BAPTI$240.

413

mhls

emp s CEUSSE SEN um

ml

dum,nifi pofi

ta difpofitione , ob cujus carentiam impedteba-

1 Oj(dem

eft vera difpofitio,

sur, Ergoa&us,qui ponitur,

cCatorob

t, u iph

$ 7

5 t tüte

3» baptifmus retoto obice remitiat eiiam peccatum

veniale ?

Nota. Fieri poteft , ut quisin baptifmo habeat obicem re:

fp

e£tu peccatorum venialium , de quibus non modo non do-

IMW

fed habet formalem complacentiam. Jam quaritur, an

let,

quando poíteadole

t de eis venialibus , accipiat eorum remif«

fionem vi baptifmi praeteriti? ad quod

Jnis equ-

- Refb. Ktacum Cardinali Ze Lugo Difp. g. Setd. .. 29. Pro-

epatatio-

balur, 1. Quia baptifmus eft regeneratio totalis, per quam

gratiam ;

totus homo tranfmutatur in alium deponens veterem homi-

itttitiotis

nem , cum omnibus vitiis & concupifcentiis & peccatís nort

tantüim mortalibus , fedetiam venialibus.

Ergo ejus effe-

ytur fnfor

&us facramentalis eft delere omnia peccata, etiam venialia :

attiones,

qttritionis

Ergo fivenialia fola remanferant, propter obicem , fublato

deinde obice etiam illa tunc remittuntur. 2. Si ralis homo,

yt Confef«

robili,

qui cum obice venialium baptizatus fuit, ftatim poft baptif-

;

inum moreéret

ur, non iretad purgatorium, fed re&ta ad coe-

niffonea

losevolaret , quiain hoc baptifmus aequivalebit Martyrio,

n quilis

Exoco ficut Martyti cam peccatis venialibus decedenti , fta-

; doct

tim primo inftanti mortis ea remittuntur, quoad culpam &

j uniuf

quoad poenam virtute Martyrii prateriti, & ideó nemoorat

onit, (

pro Martyre , ita tali baptizato ftatimin primo vitae alterius

it10 (/5 s

momento vi baptifmi praeteriti remittuntur talia venialia,

j (

Ergoctiam hoc fitinvita, fi ille in vita rerhoveat obicem po-

(ne. U

fito a&tu retra&tationis,

:

qdor

Dices. An tunébaptifmus caufaret etíam gratiam ? Refp.

aptilr/s

nom, Etfi enim vi a&tus illius fupernaturalis , qui obicem

)nim'fbi'

tollit , poneretur gratia, non tamen proprie vi baptifmi pec-

m

dom

ho« non eft opus gra-

€àta illa toll;paig hoc ü:rgt ; quia ad

3

: tia

AIA

CASUS SACRAMENTALES

UER

d

r um

tia:noviter i—r-)—fu,fä , fed fufficit ;g-i'atia ,',quæ fuerat ad e

xpel-

1

Jendum peccatum originale in a&u baptizationis collata.

(ilj.

' "50 '80

n in fujcipiente Sacramentum baptifini *vel ponitentie ze-

quiratur fiatus gratiæ,?

H

Refp, Negativà ; fed fufficit attritio generalisdeomnibus

volun

t vel

peccatis, Ratio eft clara ; quia haec duo Sacramenta funt

mandat:

Sacramenta mortuorum, & ideó dicunturtalia, quia perfe

funt inftituta ad conferendam vitam fpiritualem peccatori-

us ,five primam gratiam juftificantem.

Ergo non poffunt

prarequirere ftatum gratie ; quia prima

P

gratia non praere-

i

quirit aliam gratiam ; aliàs noneffet prima,

Dices. Joan. 3. u. 14. dicitur. quition diligit , manet in mor-

Íe, Atqui per attritionem generalem.de peccatis nemo dili-

PA

£git Deum, Ergo «um generali attritione de peccatis manet

Rabin

in morte, . Ergo in. fufcipiente Sacramentum baptifmi yel

fufcepri

posnitentia requiritur ftatus gratize.

gratam,

Refp. Ly non diligit fami illic contrarie , & fenfum effe »

fet Q

qui oditfratrem fuurn, manet in morte. Et ita exponit ipfe-

v o

met Joannes veríu fequenti dicens.: Omnis, qui odit fratrem

Authori

fuum,bomicida efl ; &5 fcitis ,.quoniam omnis bomicida non babet

mus i

euitam in femetipfo manentem. in[las Àn Epiffola 1, ad Corint, 13-

Dicit Apottolus, nihil prodeffe absque charitate,

Vult,

Refp. Màum Apoftoli locum poffe dupliciter exponi, 1. fic,

ut haec verbaclarifatem autem non. babeam, accipiantur etiam

od T

tf

u

ovf

contrarie , & idem fit, ac fi diceret, fi quis aliquem oderit,

Qament

nihil poífeilli ad falutem prodeffe, quamdiu in ifto odio per-

manet, 2. Sic, ut hecyerba,charitatem autem non babeam, in-

tiam d

tquyd

telligantur de charitate habituali. Et fic fimiliter verum eft,

0f auter

nihil poffe illi p

rode;

fT:

£ur,cüm tunc fit in ftatu peccáti,.-

ead falutem, qui hac .charit,ate deftitui-

Qï,nnibus.

ghg&f, qu

CASLIS

——BE B'AP-TISM O.

rvieeéuoms a

4Ty

;(.i expel

CASUS CLXXI.

Jlla(4,

"

Quid R adulla lisFens folunspescatm original

bapti[inum:

debetue faltem: pramittere

; vvelit jü[cipekef

t

nAnttritionem ?

3 Efp. Negativve. Ratio eff ? quia cüm hoc norr contraxerit

Ownibus

voluntate propria:, non requiritur in ipfo ulla poeniten-

68 wf

tia , vel peccati deteftatio ; fed fuffic

;

1t pro;)oütum: fervandi:

Ua per(

mandata Dei.

eccatori-

CASUS CLXXIE .

n poffont

nprere-

. Quid [í adulius baptizatus im

nom elicit de'eo dolorem :

Jfat peccati mortalis atfualis ,

?A

reczþitne £

^

P

LLAME 122 zþfæ

l T MO

óacramenti [ia[ceptione 9.

&t dili-

s tanet

! Ef Negatio? , fed novumy peccatum facrile

ii füperaddit;

. Ratip.efi ; quia ponit obicem effe&tut fac

ramenti indigné

ptitmi vl

fufcepti z: hoctamen-.obice füblato baptifm

us eidem confert

,rat'ï;amf-' haöituak*mj, &. alia'ls?a&*ua!esg »

quafr: nunquam fuif-

fet obex pofitus, five , ut alii , baptifm

us obice fuüblato revi-

onit ipft

vifcit.: Ita.omnes communiter contra

Af fratrim

:

S$cofum 65 F'afguez ob

;-'

Authoritatem. D. Aupuftini & $, Thome

& aliàs cum baptif-

Jon ab

mus fit initerabilis, ejus effe&tusnon po

ffetunquam obtine-

IQTW. 13'

ri à (imili Adulto.. Hinc Baffeus v.- Sacy.

vult, prazdictam revivifcentiam eíTe co

amentum cap. 4, n, 1T,.

t

mmunem: baptiím

O,ï

ofii, 14l

confirmationi & ordini , pro fe citans

4Majorem , Paludanu

LE

tur etiam.

$3lvium: & alios,.

Alii.infüpeream extendunt a

J

d omnia $a

oderif

cramenta , proutfaciunt C2j

À

tíanus & Ca

brera : quam fenten--

odio

tiam dicit Diana fe libenter ampleGi, parf,

3.frat, 4 vefolut. x g.

]u i

eoquod miré extollat dignitatem Sacra

E

mentorum:.:-Z'illalo-.

jenm

Dbos autem & Suarez folam excipiunt E

uchariftiam; / Verüm,

-vdc(ïüw"

omnibus fententiis relatis, fubjungit:

Cabrera., unufquifque:

eligat, quam:maluerit, quafiid effeto

mninoarbitrarium..

(IUS

CASUS

416

"CASTLS SACRAMENMLM'

CASUS CLXXIL -

TTE T

uid faciendum JAdulto , fi :l« jam fufficienter de baptifmo infiru-

, ipfum retpfa

f"fcipere nonvaleat fine periculo vita ; quia

Mf

[éilicet Tyrannus minatur mortem

,f permittas

fé baptiz.ari ?

T

D Efp. Tunc baptiímum differri debere , fi fperet fe poftea

eq

baptizandum ; fi minus , poterit quidem fe obiicere certo

Gicenon

tionemi

mortis periculo ad fufcipiendum reipfa baptifmum , fi velit;

um : fi

itatamen ,ut etiam licité eum poffitomittere : cüm enim ju-

gum Chrifti fuave fit , non obligat cum evidenti vita pe-

ctedít eff

ricu!o.

fie ües

Ex di&lis colliges, non e

ffe neceffead falutem Adulti, utre-

cipiendu

ipía femper baptifmum

fufcipiat ; fed fufficere interdum , ut

generali

fufcipiatur voto explicito , vel e

tiam implicito inclufo in

gitoser

a&u contritionis perfe&a ; tunc

fcilicet, dum impoffib

ilis eft

Tlate,

a&ualis bapti(mifufceptio. Patef ex Tridentino feff. 14. cap. 4-

honc pt

dicente , contritionem charitate perfedtam hominem Deo

lat.

pifcopi,

reconciliare, priufquam facramentumfufci

fegui poí

Porró pet votum €

.

xp

licitum intelligitur h

ic voluntas ex-

NG

di bapt

ifmum , fi foret poffibile : per impli-

füeftà,t

plicita fufcipien

luntas generalis implendi omne

Wa

citum veró intelligitur vo

arat ab amicitia divina,

praceptum ,

cujus transgreífio fep

At

adeóque etiam praceptum de

fufcipiendo baptifmo ; quae

Copus inc

voluntas includitur in contrition

e perfecta, quatenus eft a-

TICOS Wi

G&us

lacendi Deo in omnibus,

Et quidem verba illa Mif

Titrm p

uis venatus fuerit G5c. item docefe omnes gentes baptizanfes eos ,

n

&c. continent in fe divinum praeceptum obligans omnem

N«

Adultum ad baptifmum fufcipiendum. lindetenetur omhis

Adultus fufcipere baptifmum , quamprimum de eo €

füm, qu

ftru&us & commode illum fuf-

tümredd

fufficienter in

Contrahe

CUrt tafi :

cipere 'thf&.

Yelafia $

CASUS

z

D

DEÉ BÁAPTISMO;

A1

Mb "]

CASUS CLXXIV..-

1o ijn.

Quid fi baptifmus fit collatus alicui , guem AMinifter credebat effe

1 gm

Mz[m/uæ.mm t

femina, aut elfe filium Titti cum[it filius

Caji : effne validus ?

: Efp. Validum effe. Ita Sotus in 4. dift, 1. q. ;, art, g. Ratie

t ooffea

€ft ; quia quamvis Minifter fpeculativé erret, tamen pra-

ETQ

&ice non errat ; cüm dirigat & dirigere debeat (uam inten-

tionemin pra'fentem perfonam , ne irritum faciatSacramen-

Venim -

tum : ficutvalidaeft abfolutio, quam quisimpenditilli,quem

vit& pee

credit effe virum, cüm f(it foemina , ficut etiam Clericus alie-

na dicecefis , aut ligatus excommunicatione accedens ad re-

Jlti ut re-

rdum ,ut

cipiendum ordinem remanet ordinatus , quamvis Epifcopus

generaliter admonuerit juxta Ritum Pontificalis , fe nolle li-

ndulo n

gatos excommunicatione, aut Clericos alienae dicecefis ordi-

(fiiset

nare,

Ratio eft ; quia praGtice & in particulari intendit

14 U )

hunc prafentem ordinare , & fic exponenda eft intentio E-

nem Deo

pifcopi, cum fic vitentur fcandala , & pericula , quae inde

fequi poffent : Clericusenim facilé poflet multos decipere;

[untasex«

credentes ipfum effe Sacerdotem, & validé conficere Sacra-

yr implia

menta,

ua non poffunt validé conficiab eo, qui noneftor-

ndi omne

dinatus

d

efe&u intentionis Epifcopi.

i divina,

Aeque obffíat proteítatio priüs ingenerali fa&a: qua Epi-

201 que

copus indicavit,fe nolleligatos excommunicatione , autcle-

mus eli d

ricos alienae Dicecefis ordinare,

Nam fattum eft contra-

d illa JH

rium proteftationi, Ffenriquez lib, r, cap, 1o, &5 lib. 2. c. 8.

ss

f 4.

N

'ec eff eadem ratio baptilmi , aliorumve Sacramento-

rum, quz Matrimonii , quod fupra diximus vitiari & irri-

eut

tumreddi per errorem períonae.,

Ratio differentie efl , quia

,

contrahens matrimonium , híc & nunc intendit contrahere

cum tali perfona particulari fibi propofita ; baptizans veró

vel alia Sacramenta adminiftrans

, non refpicit ; nequerefpi-

Ggg

cASUS

CC)!B

418

CASUS SACRAMENTALES

d--

cere debet perfona

s partículares fecundüm

COmones Hid.

rica fubje&um prafens , quodcunqueil-

viduas, fed potius ci

lud fit , confiderat

conditiones, & qualitates neceífarias ad

confeGionem Sacram enti.

Qm'J L

lidé baptizare, qui baptifmum

Hinc fequitur 1. Mlüm va

batur filium Titii, modó non

confert filio Caji , quem opina

t

habeat intentionem «ontrariam

, qualem haberet , fi diceret,

faci

volo hunc baptizare

,

qui eft filius Titii, & fi

forté aliusfit,

timus |

Tunc enim invalidé baptizat, cum in

latum

nolo eum baptizare :

particulari deficiat in

tentio nechï'ari'a'-gd bap:ifmqm.. Gïajï-

TY

fius 2. par.lib. 1. cap. 3. . 33«

No

ui pro

fæm.iha' baptizatus fuit in irfan-

Hoceil.

Sequitur 2, Eumq

tia, impofito no

mine,

quod imponi confuevit foeminis , non

minem i

effe rebaptizandum ,

fed folum nomen commutandum inno-

fünt «X

men viri , fi poft

ea in

virili eetate promineant virilia mem-

uzinin

fantia ita latebant , ut fosmina putaretur, Ob

qua of

bra ,

indictut

id aliqui in Lufitania err

averunt , qui baptifmum iterum

Mj

contulerunt cuidam jam in profedta actate , qu

1fem

t fue-

teraidu

rat foemina :xi&imatus.-.

Lta Sofus in q-uaftum difl, 1.9. g.

4f..

toncm

arí, 8,

CASUS CLXXV.

D

fo fcan

dubium

opria autovitate fibi commutet nomen in Baptifmo

Quid fi aliquis pr

4 &t G

impolitum ; factetue boc licite ?

77

[9)

. Rafio efl ;'Tum quiahoc

TnNus e

R Ejp. Affirmati«e ; perfe loquend.

non videturjure prohibitum,

Tum quia fic hgbecgr. E.

tione,

1. C. de mutatione nominis. .

& C d

Dixi: Pey fe loguendo,

nam ratione aïteiïu's .cïrcumiïan-

quibus 4

poffit fibi nomen impofitum

tiz fieri poteft , ut quis non

]reniti

commutare, ut fi p

ericulum fi

t fraudis, vel damni alterius.

8 qoí

" ad L. Corne

l, de falf. Satius tamen eft commutare

£.f il

L. falfi.

rincipis,

Sic enim facilé

sBomen au

t&oritate Epifcopi, vel p

tUr in

cavetur fufpicio fraud

is , & damni,

Ita Bartbolomaus ab /Inge-

Dem inf

fi dubi

lo Dialogo 2. $. 50 cum

qu(olo &5 Glo[ja,

CASUS»

tsss

DE BAP TI$MO.

419

hs d-

aunquel

CASUS CLXXVL

ellatas ad

Quid agendum fií

n qudndo dubius eft , an bapkifmus fuerit datus ,

aptimus

vel an fuerit vaidus ?

nodonon

TOta. 1, Duplexpoffe effe dubium,

unum jutis, alterum

fidceret,

fatti : hoc tunc eft , quando dubitatur

,an collatus fit bap-

t alitsfit,

dem eft, fuiffe col-

tifmus : Illud veró, quando certum qui

t, m n

latum baptifmum , dubitatur tamen , an fit collatu

s fub for-

üm. 6dj

ma vel materia debita, five certá,

:

ivum,aliud pofitivums

(tininfate

Aota. 2, Dubium aliud effe negat

Hoc eft, quando funt apparentia indi

cia , ad credendum, ho-

minis,noft

minem eífe baptizatum, non tamaen

fufficientia , & aliunde

qumintio»

funt etiam indicia apparentia , vel apparentes conje&ura .

rilia meme

qua oppofitum perfuadeant : Illud eft, quando nullum eft

taretur, Ob

indicium adjudicandum, hominem effe baptizatum.

ym iemm

Refp, 1. Si dubium negativum fit, five juris five fa&i: rei-

emper füee

terandum eíle baptifmum fub conditione , quam Suarez bíe

di r ltg' i'?

difp.

22. fel. 2. S. féd queres obiter, in folemni baptifmo , &

tunc maxime

quando dubium eft publicum, ut omnis occa-

fio fcandali tollatur , docet effe exprimendam : quando vere

dubium eft occultum , aut baptiímus confertur fecretó ,ía-

T äüþtif,m(;

tis eft, (i mente, atque intentione concipiatur, Idem adver-

tit Serra q. 66. . 9. S. fi autem fatla. — lbi tamen in fine addit,

m quia hoc

melius effe ob reverentiam baptifmi femper exprimi condi-

tionem, Rafio conclufioni$ de dubio negativo fa&ti eft clara

hgbetqr. .

ex c, de quibus dubium, de baptifio, Vlbi AAlesander 111 aif , de

df

quibus dubium eft , an baptizati fuerint , baptizantur bis verbis

im pf

pramittis , [i baptizatus es, nontebaptizo, — Sed fj non baptizatus

es, ego fe baptizo , &c,idem habetur c.par-vulos. c.cimifaque,

yy ts

c. fi nulla , de confecrat, diff. 4, Quorum omhium ratio fun-

( mutal

datur in periculo animae baptizandi, Unde obeandem ratio-

" 77

nem infero : reiterandum efTe baptifmum fub conditione,

fi dubium negativum fit juris, quia etiamin hocnon eft mi-

nus$

(ASUS

Gg/g 1

410

CASUS SACRAMENTAL ES

nus animze periculum.

Confirmari hzc

do&rina poteft ex

f

illo principio , quod in prafenti poffetfio

ftet pro obligatio-

tízentut

ne , five pracepto baptifmi , ficut ille,

qui habet dubium ne-

deo ; if

ativum ,an fatisfecerit praecepto recitandi horas canonicas,

mano;

veldiefeftivo audiendi miffam

nicas & audire miffam,

tenetur recitare horas cano-

1. aliqu

fet itre

Refp. 2. Sidubium fit pofitivum, five juris, fivefa&i, ef-

baptim

foiife f

fe fimiliter reiterandum baptifmum. ita habetur in 6. $ynodo

€4n, 84. quoties non inveniuntur firmi teftes ,

qui eos abfque

ni, d

ulla dubitatione baptizatos effe dicant, nec i

pfipropteraeta-

ambigl

tem de fibi tradito ryfterio apté refponder

e poffint, debere

lil

baptizari.

Idem dicitur in Concilio Cartbaginenfi, g, c. 6, Ra-

hi dj

fio ubique datur ; ne homo ex

ponatur periculo damnatio-

wifrcrdi

nis ob carentiam baptifmi.

«f ag

Refp. 3. Quando eftcertitudo moralis, collatum effe ba-

&um il

ptifmum , hunc non effe reiterandum ob levem fcrupulum ,

fupyrs.

vel fufpicionem de carentia baptifmi, Ratio «idetur clara:

Tébapt

t lia

quia tunc reiteratur baptifmus imprudenter , utpote contra

certitudinem meralem baptifmi collati, &

abfque fufficiente

fufcigit

fundamento illiusnon collati,

fabilite

velutip

CASIUS CLXXVIL

&lud m

Quuid fentiendum de fententia Sotiin 4. di&in&. 3, q. unica,a.9.

grviter reprebendentis comfuetudinem

uorundam Parochorum , auáí

omnues infantes , quos obfletrices o

j

uecefszatem baptizatos

Qllid M

À fé alferunt , fub conditione iterum

J

Mþtzz;mt ?

Efp. Haec re rehenfio intelligi debet ; fi interim moralis

certitudo adfit, infantes domi legitimé baptizatos effe, fi-

Mj

cut notat Suarez difp. 31. feld. 6. $. dequo prectpto. . Verumta-

£ 00f

men in quibufdamlocis , ubi experientia conftitit, obftetri-

Ciefia co

cesnon raró à Diabolo deceptas, in ipfius nomine baptizare

CConfm

«l d

(olitas , confuetudo obtinuit , ut omnesinfantcsf quos mu-

1er

ET

DE BAPTIS7MO.

421

| Dotslt ex

lier affirmat, fe domi baptizafle, iterum füb conditione bap-

QUl igati.

tizentur; quam ego confuetudinem reprehendere non au-

LD1Um fe«

deo ; imó cum Laymanno approbatam reperio in paftorali Ro-

ahoniog,

mano , edito ZInf-verpie Anno 1607, pag. 20, 65 31,. cüm reve-

d5 CatiQ-

ra aliquod dubium & periculum animae fübfit ; ideóque cef-

fet irreverentia facramenti,

Neque enim veró repetitur

al t

baptifmus , íi intali caíu, quo non fatis conftat , collatum

N]

fuitfe, fub conditione confertur. Quia uti dicitur in c. veni-

08 dl

ens , de presbyt, non baptizato , nonintelligitur iteratum, quod

pttt at«

ambigitur effe fa&um. Et inc. folemnitatis , 1. difl. 1. deconfe-

1t,debere

craí, Lalis irepidatio non facit iterationem : quoniam non mon[lra-

m

tur effeiteratum , quod ne[citur effe fatfum, & in c.fi nulla. difl. 4,de

amnatio-

conifecrab. ait. Leo. 1. nen inter-venit temeritas prefumptionis , ubi

eff diligentia pietatis, Etenim hic maximé locum habet di-

n effe a.

&um illud ; quod 7n Zubo inclinandum fit in facvvorem anima ,

upulum

feupars futior praferenda, . Quandoquidem fi homo , qui ve-

hr :

ré baptizatus non eft, in inrantia moriatur, falvari non po-

t& COntIà

teft; fin autem adolefcat , nullum aliud Sacramentum valid&

yfüciente

füfcipit ; & confequenter nec licité, fi de fuo baptifmo ratio-

Rabiliter dubitet : quandoquidem baptifmus eft janua , ac

veluti paffiva difpofitio ad alia Sacramenta , fine qua nullum

aliud validé fufcipitur,

t g.

CASUS CLXXVIII.

l s qw

t

Qui4 fi adfit teflis oculatus teffificans, infaníem effe veré baptiza-

Fum , de quo tellifcaute uulla Jeufpicio

€

mendacii. Poteritne 1Alis 2nfans licite f&b con-

je])o-fz't , permécio(t |

ditioue baptizari ?

rl

Efp. non, Ratio eft ;

efe , f

quia fic colligitur ex c, parvvulos, diff, z.

etumi

de confecrat.

idemque locum habet, fi dubitetur,num Ec-

obíitt

clefía confecrata fit , fecundüm do&rinam Znnocentii, In rubr.

de confecrat . Quod fzr.

7

p

jpridte

ptura in /Marmore, «vel unus teflis fidem

p mu-

D

facit de Ecclepæ

cog[e*cratione.

liet

Ggg 3

CASUS

422

CASUS $ACR AMENTALES

mult i

re m

.CASUS CLXXIX.

confide

Obflelrix quedam pauper. mulier confitetur facerdoti , fe 40. circi-

teneatul

zer inf antes baptiza[fe in nomine Zabuli 5 quibus poffea A Parocho, fne

ex lege.

Alio baptifmate , caremonia tantum adbibita fuerunt. Per[ona auteu

mon ufi

ille nom recfe baptizata partim mortua fumt , partim adbuc vivunt,

d fermà per varia. oppida y vel etiam Kegiones difper[a: ut. confide-

ex jufit

imines

TAU oumibus multus modus excogitari poffit , quo illis defecims baptifini

injuriá

- farifietur , niff muler Magifiratui f prodat, i extremum fubire

[

o Fiplicium deben

u

Jyueritur,

4

l;ic Agendum ?

quid Con e//?zrio.

164, Q

E]þondendam evidetur , quod confeffarius imprimis Mulieri

fft ii

Y

explicare debeat gravitatem péccati fui, & fpirituale dam-

le j i

num, quodhominibus àfe perperam baptizatisaccidit ; in-

quidqi

ducere etiam ad renunciandum diabolo , fi cum eo( quod

obligat

verifimile eft)pattum habeat, XQuodfi eamfemel , iterum,

d nonn:

vel fzepiüs , fi opus fit , inftruttam & catechizatam , rede

tem n

difpofitam exiftimet, & verum propofitum concepiffe , non

feffarit

folüm abftinendi impofterum ab ejufmodi facrilegiis , fed eti-

tum, $

am fatisfaciendi & praeftandi ea, ad quae Confeífarius eam

N

obligatam effe judicaverit ; tunc fi haec promiferit Mulier ,

f i

à peccatis eft abfolvenda.

É

V

Deinde veró feu in ipfa confeffione

,' feu poftea , tempore

Omir

magis opportuno , confeffarius operam dare debet , ut in

Muliere excitet defiderium plené fatisfaciendi pro peccatis

Muga

n

fuis , & reparandi fpirituale damnum ingens, quod inno-

Go, m

centibus intulit, & ea propter extremum fupplicium corpo-

ris libenter fuftinendi ad falutem anima fuae & aliorum, fe-

Gimin

:

Namfi

que ipfam ad hoc offerendi.

àptiz

Quod [i autem confeffar

iusab ifto tam heroico actu mu'-

lierem fuapte naturáinfirmam , plané abhorrentem confpi-

Wtendi

Copia (

ciat, non illam urgendam multüm arbitror , dicendo v. g, àli-

00 pto

ter íalvam fierinon poffe , neomninoin defperationemaga-

ntus, fi

&ttici

tur , & in retia diaboli recidat; fed debet effe conte

mulier

BE BAPTISMO.-

423

. us Ddy

mulier impofterum à peccatis & facrilegiis ejufmodi abftine-

re firmiter proponat 5 licet enim cafum iftum fpeculativé

confiderando , probabiliffimum videatur, quod hac mulier

40. tiftj-

teneatur, fe ipfam Magiftratui prodere ; quia falus corporis

Tocdo fne

ex lege charitatis poftponenda eft faluti anima , praefertim

1 7071

L ATUUAT,

non unius, fed plurium petfonarum ; Immo hac obligatio

f zyf]ii-

ex juftitia effe videtur : quandoquidem ipfamet mulier ho-

mines illos innocentes in falutis fuaedifcrimen per fummam

7 l»mg(ff,yj

injuriam conjecit : Tamen hic ipfe difcurfus fortaffe non tam

J07 :

certuseft , ut à nemine in dubium revocari poffit: propte-

rea , quod licet majus in genere fuo abfolutéconfideratum ,

LÀ

.

sMulieri

fit fpirituale , quàm corporale damnum

tamen corporale

in hoc cafüu maximum & certiffimum eft , nonitem fpiritua-

le dam-

le ; cüm homines illi per contritionem falvari poffint, Sed

Giditin-

juidquid fit de hac refponfione , faltém mulier, ut ponimus,

o quo

obligationem hanc feipfam prodendi & ad mortem offeren-

ierüm ,

, rede

di nonagnofcit ; edocereautem illam probabiliter ignoran-

tem in re non omnino evidente , confultum non eft ; ficon-

iffe , not

feffarius arbitretur , fenonperfuafürum , fed magis ob futu-

s fedeti

itius edm

rum. Sic Laymam lib,2. trad. 3..c. 3. . 3.

. Atque hac fane viri hujus celeberrimi ad cafum Refpon-

t Muliét ,

fio ac folutio eft plena prudentia, & confilio, dum & confu-

lendi indemnitati miferze obftetricis & faluti tot miferorum

tetoport

hominum nulla alia fupereftvia, Etquoad tertium facitillud

i, um

S. Auguftini bom, 41.infer go. [i fcirem non tibi prodeffe , non te a4-

) peccatis

monerem , t10n fe berrerem, | Interim falvo omni meliori judi-

iod intc

€io, mihi hifce malé baptizatis abfque tanto obftetricis dif-

m cope

crimine füccurrendi, non omnis alia via videtur impoffibilis,

orum, -

Nam fi forté unus vel alter tantüm fit hocce modo invalide

baptizatus , confeffarius licentiam obtinerepoterit abeàdem

jj ov

ucendi quoad hoc notitià confeffionis , ut eofdem , fi forté

; conl

copia detur, & aliàspericulum in moranon fit , quoquo mo-

OV.goaP

do pro circumfiantiarum varietate occurrente , abíque ob-

emt-

yeró

ftetricis periculo , o;cultä rebaptizare priït. Quod fi

yentus, V

tam

mliet

424

d

CASUS 'SAC'B" AMENTALES

p

tam multi (int invalide baptizati , ac iri memoratis cifcum-

C

ftantiis conftituti , miferculae obftetrici quoad catera juxta

aupettas

di&a difpofitee, ac à crimine abfoluta dicere poterit , fuge ad

fondifeut

exteras nationes, ut mortem evadas ; & quidem cuüm cujus-

pio j

dam fort& falutis periculum in mora eft , quamprimum , ego

fimoniam,

interim cum tuà figillo confeffionis utendi licentà rem de-

[ Sittotid

bito modo infinuabo, & fic falutem aeternam miferis à té

cinfaftit

facrilegé baptizetis procurabo , te nul

4

latenus prodi;ugus',ü.

eltin fratt

bi locorum fis reperienda.

menxis n

Quodfi veró nec huic con

(acrameli

filïo , « monito velit a"ciquic't*T

cere, manet firma Laynaiini fententia ac refponfio, n qua

! (s o

illud obfervo, debere nempeillum conféffariutri petere licen-

alia te qu

tiam expreffam , idque velin, vel extra confeffionem , ut

X Ws

poffitextra confeffionem cum illa hac fuper reloqui, ultériuf-

t n0nj

que ad illumtam heroicum a&um difponere,

Midup

f

CASUS CLXXX, ^

fuetum,

T0c008.

Quid fi Parocbus longa experientia dotlus , ac frequentey decep-

£us differret bapti[mum filii naturAlis ac fhurii , u[que dum prius con-

: Jaodabl

UT

faerum fl'ipeudium vel mulc£a perfoluatur : quia prudenter pravidet ,

125 pof

- Jf collato jam baptifmo nil. bujusmodi À. Parentibus bene

-- habentibus vecepturum- Faceretne id:

J

peuner

17772 22

xídetot

ln

Upponitur autem , quod interim infantulo nullum pcrï-

:

€&, T

culum immineat. Similis cafus fieripoteftdequorundam

done

fepultura , maxime quando prater mortüaria exfolvenda ,

Qs n

effentforte raulCtandi confanguinei, eó quod E, g. non fatis

mature vocaverint, Parochum ad moribundum, vel alia de

corut,

quatug«

caufa debitores exiftant.

Hi:

Certum autem eft, quod executionem baptifmi, vel fe-

ultura conferendae omnino intermittere non poflint. c, abo-

fenten

&i conl

lende. de fepulturis, 'Uünde folümquazrítur de dilatione , feu

Dullate

coinmünatione, Deinde etiam certum' eft, quaftionem

non

T

ml

DE BAPTIS7MO. .

42

(s fretm

dpocdusicsoatuc! WE D

non proced

ere,-ü.ParochuS pfævid&.at,'feu þtæfcäät, quod

&Uf jurtá

paupertas parentum baptiz andi pueruli, aut bona reli&ta de-

n.t', fugead

fun&ti,feu etiam cognatorum id non patiantür, His fuppofitis

CUm quyps.

ï[nUm, $o

: Pro fenientia negatica facit 1. quod hoc videatut fapere

fimoniam, 2. quod id exprefse prohibeatur. c.cum í& Ecelefia

U. tem de.

de Simonia. Etmagis ad rem praefentem. c.4d Alpoff. 42, Item

ij à tà

c, intantum. c, Audivimus ibidem. Similiter idem prohibitum

AUUF 8

ett in flatutis 65 decretis oeneralibus «vifitationis $alisb. de Sacra-

lit séquid

mentis in genere, p, 2. ibi, Pro qualiscunquefacramenti, vel

facramentalisaut etiam fepultura adminiftratione , Sacerdo-

o, Inqu

tes nullo modo pacifcantur de danda:fibi certà pecunia, vel

&lerelicen

Oneti , üt

alia re quavis ; poft adminiftrationem. támen , quod juris

& laudabilis confuetudinis eít , diftreté «amen exige-

üi, ulteridf-

re non prohibentur, JIdem videtur prohibitum in Riftuali

Salisburgenfi in. vubricis generalibus de Sacramentis in gene-

ré. p. 1. Ulterius fi ex poft fa&to hujusmodi homines con-

fuetum ftipendium, aut mul&am folvere nolint, habet Pa-

rochus recurfum ad Epifcopum , quieos-compefcat , qui

Iiet d-

laudabilem confuetudinem «malitiosé nituntur infringere.

7 prl:)s (ii-

perc.ad Apofl. 42. de Simonia.

Rationes autem inter caete-

7

( jrtit,

ras poffunt effe hze ; Tum quod hoc videatur medium im-

pertinensad ftipendium , etiam confuetum extorquendum ,

videturque quafi fpiritualis quaedam tortura.

qum quod

fit contracommendationem totius Cleri , Religionis catholi-

lm peti

€8, Tum quodfichomines magis avertantur à frequenta-

orundam

tione Sacramentorum, & plures fimiles, quas quifque pru-

[olvenda,

dens noverit,

non fati

Videatur Ludovicus Engel in A4anuali Paro-

cborum. p. 4. c. 3. de [epulturis. n. 1

E

gl aj de

quaturde fepultura denegatione. :

;. €916. quamvis hic magislo-

His omnibus non obftantibus p

lacet. mihi aHïrmatïia

j vel f

fententia, Rafíoeff ; quia non raróaliud medium obtinen-

1. 6 TP

di confuetum ftipendium non fuppetit; cüm tamen ab illo

one, d

nullatenus paupertas,ut ut praetexta , excufaret , & perfae-

sffonem.

—

pe Parochus; vel mifellus cooperator, quiomnibustempo-

fiofl

rAu m

i

426

,,--»-l

CASTIS SACRAMENTAL ES-

A Ti

rumac aeris injuriis exp

ofítus , furmmo in ælfïu;,- maximo in

xis quoti

frigore, mediis in pluviis, nivibus;.

die no&uque, per avia

& devia , non folumcumdetritionev

fimde «fk-ä[

eftium, fed & frequen-

Quenr i

ter manifefto mortis periculo

ad plures horas excurrere de-

pendium

beat, totum füum. vicfum & ami&tum ex fo

la hujusmodi la-

boriofiffima ftola.

quodammodo comparare debeat,

'uantY

tor frequ

e

poffet dik

nifi hocce modo expra&ticet , ex

rtus eft,fe non folum jufta

dum f

mercede privari, fed & cum fi

ilo in fe pfalli, dum bibunt

vinum abfque menfürai

Il , qui ftipendium non exfolverant,,

mota fj

(

Compertum namque eft, nequitiam Rufticorum effe infcru-

Ala

tabilem , ita , ut nom raró dum fe fimulant, non tantüm norm

doexcofe

poffé ftipendium pro baptifmo: aut fepultura ( taceo de le-

aominil

genda pro defun&o vel unica miffa ) exfolvere , fed nec effe

cufattr,.

panem domi pro fe fuisque, illiipfi peracto baptifmo, vel fe«

pulturá non paucos florenos in caupona, domivé helluando

fl

corifummant , à

MC

Vi defin

beri poffunt;.

quibus. fan& conviviis. haud quaquam cohi-

Sed ; coníra: bec aliquis affurgit , criftas tollit, & inclamat;

QUapio .

tubeffe

accufandos hos eff& apud Ecclefiafticum , vel etiam fzeculare

ft , five;

tribunal, & abíque mifericordia puntendos. Haberi etiam

eyum.

eap.ad: Apoft. de Simonia,. Xudio,fed repono; Licetid quidenm

qelquue

fieri poffit , fi Parochus tam in fpiritua

ibus ,. quàm tempora-

libus fit plenus Ruftici Dominus , ac etiam , quando faltem

mm i

recurfüm babetadpoteftatem Ecclefiafticamfive Epifcopunm,

fudo,

1

flattis;

quitam;infpiritualibus,quàm in temporalibus ruíticodomi-

timta

natur ? id tamen perízpe difficillimum accidit, quando Ru-

füicus in temporalibus agnofcit alium Dominum: ,. enmque

Cáhs

us fOICJ

potentem , qui velipfe ,vel ejus fubftituti prafecti clero norr

multum affe&i fünt : Quin potiüs: querelà fuper hoc apud:

guinei,

ipfos depofità ,. rufticos excufant , preetendentes,, annuas

fiilibu

Intéttog

expenfas Domino fzculari folvendas praecedere, & quod pe-

jus eft , fubinde: plané hujufmodi folutionem rufticis inhibe-

Querere

re folent. -Accedit, quod füperior fpiritualis propter mifel-

Danarun

adver-

Jm, qn

lum cooperatorem:non facile litem: m*ovcbit potenti

faviOw

427

at Bo

DE BAPTISMO, !

—.—N

maxim

0

fario, Tandem pro hac

jparte—äffe-rri poffet ;pafi'ta-s fic. Pra-

xis quotidiana.docet , quo

dSacerdotes ante facrificium paf-

6 , pet avía)

fim de ftipendio pro eo

dem exfolvendo pacifcantur , & fre-

: frequene

quenter illud nonlegatur

, priufquam confuetum pro €o fü-

"Urttre de-

curergo Parochus , cur coopera-

smodi ]

pendium exfolutum fit ;

tor frequenter deceptus

, & forte ab eodem praente, non

4 Qum

poffet dilationem ba

E

ptifmi,

vel fepulturzecomminari, ufque

lo ts

ftetur, d

um interim aliud periculum in

um bhunt.

&um ftipendiumprz

ammora norn eft,

ANunguid m

os dignus efl operarius mercede

olvetant,

fua ?

efe infert-

antüm nolt

Ad argumenta contraría refpouderi potefl, 1, Quod eo mo-

do excufetur à Simonia ftipendium acceptumante baptifmi

AC60 de le«

adminiftrationem ,vel fepulturam , quo poft acceptum ex-

fed nec effe

cufatur, & quod c, abolende. 4e fepultüris, Prohibeat folüm,

n9, velft«

neterra caemeteriata vendatur,

Lheluando

Adcetera capitula de fimonia dici poteit , illa folüm Io-

jram coti-

ui defimoniaca labe, Item regulariter & communiter, &

uando fimilis fraus aut deceptio prudenter timeri nequit

x itcamaf,

n feculare

fubeffe. Imó quod pleraque inhibeant, quidquamaccipi pof-

fe , fiveante , five poft.c.«veró ad Zpo[I. fupponat pofle E pit-

beri etiam

copum efficaciter mederi, quod fepefierinequit. Et fic ad

tid quidem

reliqua etiam fundamenta facilé poterit refponderi. Quid

rtempots- |

autém in hoc vel illo cafu particulari agendum fit aut quo-

1do (item

modo, neimpingatur , bene confiderande erunt circum-

(fcopum,

ftantize, loci , temporis & perfonarum, quibufcum hoc nego-

iicodomi- ]

gium tractatur,

vafdoRu-

Geterümin fepulturishaec nonnul

lis eft praxis, ut pari-

j eümqu

bus folennitatibus exequias celebrent, prout nempe confan-

ilero t

guinei, feu hzeredes ftipendium offerunt. Solent namque in

dhocpoe

fimilibus cafibus communiter vel ipfi Dominum Parochum

;, /I]0a5

interrogare , quantum folvendumfit : aut Parochus ex illis

(qioà pe

quarere ,quomodo , vel quibufcum caremoniis , quo cam-

fs i ia

panarum compulfu , an cum Vigiliis, feu officio defun&o-

yermit

zum , an & quot miffas Ze Requiem , ad fepulturam defiderent,

1 tj ä dve r'«

Hhh 2

AtC

n

jue

fativ J

t

^E

3

: €A$SUS^ SA'CRJM'EN-TAL ES

iil

ummOdC

K;Eque dum decentes quidem pro qualitate perfonze caeremo-

nias cxigunt , defolutione autem confueti ftipendii quzerun-

manuten

tur , Parochus paratum fe exhibet ad fepeliendum , fed mo-

R.

do, quo fimiles folent, qui tantum folummodo offerunt pro

tem altu

flipendio, Quo faepé fit, ut adliberandam familiam à labe

fe pote

& maledicorum linguis folvant expenfas proportionatas ,

fimopec

aliàs certó certius in hofpitio perpotandas,

Sacramel

CASUS CLXXXI.

quodcun

fiberand

W fe

Quid' fi facerdor in illud profundum malorum perevenevit: , at jïn?—

i

jatios

Ll

plictter molit baptizare , nifi baptifmus abeo ematus ,(ém prinspezuuia

L

Vide£, :

pro ipfo Saeramento exfolvatur z poteffge Parens pueri,vel ipfe

adultus baptizandus licft& pecuniam prius

£radere 2 !

Efj. r. Talispoteft emere aquam enti'äm»öened*i&a&xfaföh:&«

Cj f

jüímodi peffimo homine , fi aliàs aquam pro aptà matetia

[

du

habere nequeat.

Ratio efl ; quia fic tantüm materiale fü

14

N

D//,

jyretium venit , & benedictio fe habet per accidens.

Refp. 2. Parensinfantuli baptizandi , aliique poffünt trá-

dere , fedanimo non fimoniaco, petitam pecuniam maligtió

Bj.

UM

u

facerdoti, ut baptizet , fi aliud nullum medium baptizandi

Jur r

eundem jam in mortis periculo conftitutum fuppetat, E, EA

uia nec parens , nec alius praefto eft , qui baptizare fciat;

ip u

Twterja

Idem dic de Adulto necdum baptizato morti proximo,qui fi-

bi perfuadet , fe difficulter poffe elicere contritionem. 'Ratio

& ayli

e[fe poteff , quod hoc in cafu , & in tali extrema neceffitate,

fitate &

feditiat

fummum jus , quod vel parens erga Prolem vel quisque lia

bet à Deo fe fe falvandi, adeóque & baptifmi recipiendi, tri-

tem It

Puat titulum , ex quo pecunie traditio excufetur à fimonía;

debet a

infante

utpote, quia in his circumftantiis eadem confiderata; tan-

tummodo eft redemptio quadam vexationis injufta; à ma-

aliàs e

UTR

lo hu;wfmo&i Sacerdote intentatae : atque talis utitür fo-

b

lum-

429

—N

DE B/IP ?'ISM(?«

p

& Cttto.

jummodo malitia Miniftri ja'n*:n a*d--h,oc parati'p*"ro- fuo i'ch—'*

ll quarup.

manutenendo.

1 , fed mo.

Refp. 3. Adultus qui fibi contritione fubvenire poteft ;

flerünt bro

item altus , qui prolem fuam per alium facro lavacro munda-

làm à labe

re poteft ; non valet abfque fimoniaca labe, adeóque gravit-

tonatas,

fimo peccatotradere pro baptifmo conferendo, feu pro ipfo

Sacramento , huic facerdoti pecuniam, ^ Rat:o effe wvidetur ,

quod cum alius modus fuppedit fe fe à tali vexatione injufta

fiberandi, ipfa pecunia traditio non poffit habere rationem

il at n

pura redemptionis ab hujufmodi vexá ; fed potiuis fit coope-

ratio ad fimoniam alterius, vel magis vera fimon

v

iaca cmptio;

Wrinprauila

Vide $. Tbomam 2.2.q. Ioo.ubi de fimonia,

ial if

CASUS CLXXXII.

Tb o-

Cajus 'Wz'bat*,'quod ofimis Eomko;miafay-ïn nece[fitate -uali dä &5l

1 tnaterig

éite po[ik admiuzflrare Sacvamentum baptifmi s; mon obflante quod.

erditiarius Miniffer pro ommni tempove [it folus Sacerdos

L.terialc füb

'sä"

"

gïtidem 'Par"oclom' fhoRedfe me ?

befuntt-ra-

Efp. Re&ä omnino : quía m hoc.omries Theolo ïyconvef'ä-

i maligno

« niubt , nullo-plané.contradicente, -Raí?o veró ; cur Chri-

apticandi

——

ftus vcluerit hic inftitüere Miniftrum. tam univerfalem ; eft

etat, E $

zte [ciat,

ipfa fumma baptifmi neceffitas , ob quam etiam. conftituit

materiam tam communem & tam facilé ab omnibus habilem

no,quif |

m, fifo

& applicabilem. — Nequeidíolümeftintelligendum de necef-

fitate extrema, fivede articuloaut proximo periculo mortis;

ceffiate ,

fed etiamin quovis periculo,in quo fit dubium , an ante mor-

jjque ha

Yendi,t'

tem fit adfuturus Mirlifter alius magis idoneus,

Quare notr

debet angi obf&etrix, qua in fimili vero periculo baptizavit

fimors

infantem , licet hic parum poft , omne periculum evadat:

at/ (at»

aliàás enim nimis faepe acciderét , ót propter fcrupulos &

5 M

Re&é in hanc

Gitir f0*

cun&ationem anime parvulorum per?rgnt.

$

Xena

[gra«

4430

.(ï'ASïIAS SA4CRAMEN TATLE

o EEE o

p

gem ait: $. Leo. Papa :

i Caruere ;zïä,be:hw ,' nedum Jþecim quaä-—

dam caukionis tenemus ,

damnum vegenerandavum incurramus ani-

n

marum. Praeftat namque mille ab eis baptizari

3

quam vel u-

num finebaptifmodecedere, Cavetamenn

e nimium teme-

Ünsaliqui

16 & abíque diícrimine.

Pro informatione quadam habe,

sle d

quod ex MedicorumDo&

rina Q uintannaduenam docere refe-

runt Nonnulli, Et efthoc. Infans,qui

finelachrimisautGngul-

tibus nafceretur (haec eni

m funtindicia fenfuumvivaciffimo-

AA

rum ,

Cal

quibus aéris frigiditatem & temperiem fentimus ex

Bf

ore uteri materni egre

H

ffi)fatis indicaret, fe vividos fen-

t[üc r

fusnon habere , & fic ali

quo . modo de vita periclit—ari pæ;fy-

100 À.

mendum eft,

Sicutetiam fi magnum temporisintervallum

iif £

in egreffione a

b utero materno confumpfit, vel nimiam in

h yufnt

hoc paffus eft

moleftiam , aut fuffocationis inchoata figna

bet p

profert.

Item in

Ratio mj

proximo vitz periculo eft, qui intempe-

ftivé ad quintum ,

fextumve , aut ante feptimum menfem

(utums

profilit; fufficiente

reni

m nntritus, aut roboratus à natura

noneft. Etqui ino£ta

vo páfcitur, egreditur in menfe expe-

zientià & do&trinaM

ed

icorumpericulofiffimo. Sicille, Nec

tamen hacfola tibi fuffi

ciant indicia , fed imperterrité etiam

Quidan «

L77

aptiza, quoties nont

antüm eft probabile periculum , aut

dubium ; fed etiam fi

tantim adfitprudens timor , praefum-

ptio - aut conje&ura periculi , ne

infans ante baptifmum &

vivis decedat, : Ad quod fufficiet , fi vel obftetrix ; vel

Rjoni

alia prudens & perita Perfona dicat , adeffe

qe5da

CO.

: pgriculump

laiidy

'm—-

N 79

FUnt f

T*

»c(

|

É

A&

CASUS

N

t

43Y

^£H l

i.

LDE BAPTISAO.

T0 a.

CASUS CLXXXIII.

2 teme-

Una aliqua obfletviit e fuggeffu cujusdaur. Religiofi petit à fuo Pa

zotho Ghrifma bapti[male ,ut illo umgens puerperam reddat par-

Am habe,

Fuvitionese expeditiorem, — Quarifur yam de-

'C6te ffea

aL comcedere , vel me-

gurfmguf j

aiime.

&are £.

Dtim ex

Eþäandät' Gobat bíz fra&k. 2. . 190, puto etiam Marcham-

ividos (en-

tium negaturum, eó, quodin Concilio /Mogutttino fub Ca-

Iati pl

rolo /H, cap, 37. fic ftatuatur z. Presbyteri fub figillo cuflodianf

Itervallum

Gbrifma €5nulli fub pretextu AMedicine -vel /Maleficii donarein-

nimiam in

de prafumant ; quod fi fecerint s bonore pricventur, . Et quis pro-

oatz fipta

bet profanum illum ta&um , tra&ationemque rei facrae X

Raíio aufem e[fe potef ; Yum quia €hrifma ad id non eft infti-

ifttempe-

numenem

tutum, "Tumquia à malis adimalificia adhiberi folet,.

sàfatua

/nje expte

CASUS CLXXXIV,

lueo ZNGS

Quidam cveneficis parentibus natus, à diabolo-paldé infeflatur.,

rite etiam

uec fctri poteft ullo indicie, ubi vel à quo baptizatus fuerit.

jlom, aut

Quaritur,

an: fst vebaptizandus [&b

cotditione

prafum-

Xifmum à

R EjþawdefG'obdt bïc f 3*?4; Diïj'türüa*S' & gt*a?es ih'fefïätid-—ï

[:

nes demonis poffe quandoque injicereprudentem füfpi--

cioniem , aut metum , ne quis non fit baptizatus valide : pro«

bari id' poteft variis exemplis illorum ,.qui poftquam fue-

runt rebaptizati ," óbtinuerunt quietem animi & cor-

poris. Quse exempla refert poftea/n, 446,

& 4f70:

P

4

H

ï-,

h.

(uUs

CASUE

432

Méega

CAS$U& SACRAMENTAL ESM

gt n

ff

CASUS CLXXXY,

yx po

dinis ?

fuf),

Quid fi quis judicaret effe unicverfaliter everam vegulam, toties fub

conditiane reiterandum e[fé Sacra

mentum baptifmi, quoties priss

j

fiqu

f&à conditioue tautum fuit collatum ; du

z

tus , &tl

vecf [éntirez 3

que leyi:

R Efp. Negati-vb, Ratio eff ; quia aliàásin reiteratione baptif-

sio Daphi

-mi

venefico

oflemus abire in infinitum.

Nec etiam fufficit (im-

nec[cir

pliciter & femper ad reiterationembapti(mi , quod tü nefcias,

u

an conditio , fub qua alter prius baptizatus eft, (it adimple-

hitus (ju

ta , feu fubfiftat , nec ne, Hocenim raró noveris in reitera-

tó baptizatis hac forma , $7 nondum es baptizatusyego te bap-

densfufp

íizo 65c. ficuti contin

fe at

git in exppütis infantibus»,ö;-alijs fi-

inilibus,:

eonfena

illum ab

prefeti

CAsüs;cLXXXVL

baptiza

Quid fi adfit certitudo moralis te , cvel aliumi effe , &5 quidem lepi-

Tut

He ac rità baptizatum. , potesue denuó frve abfolut? ,

Patodri

ftue conditionatà rebaptizari , wel re- .

64ptizare ?

Qu

C05 d :

Efp AVegati-vvé. Ratioefl ; quiaSacramentum hoc femel ti-

prafend

: té collatum eft irreiterabile,

Quodautem certitudo mo-

lo infan

ralis de precedenti baptifmo fufficiat , facilis etiam eft ratio,

Pxipe j

Nam (iphyficam vel metaphyficam plané requiras certitudi-

fion df

nem , viam aperis infinitis fcrupulis & baptilmi reiteratio-

fifet,

nibus : Quis enim hoccemodo certus effe queat , certitudi-

motcoll

ne prafertim juris de fuo baptifmo. - Nec obeft, quod cer-

tationeg

titudo moralis admittat aliquam formidinem, fufpicionem,

lil

vel levem fcrupulum in contrarium,

Adhucenim talis cer-

fho Qüau

titudo moralis fufficit; quia dubium prudens non admittít ;

Obfletri

ut proinde hac certitudine fuffultus , & fatis fecurus pru-

Itatem,

denter agatnon admittendo alium baptifmum,

Cümetiam

COmper

alia certitudo inter homines regulariter loquendo haberi

VIX

U fin

DE BAPT!$MO.

E

Minse

nb

lis certitu-

Vi'x pom t,

;.Sedþ gua'lia funt figna hujüs mora

dinis ?

'fies fi)

.Re

. Varia funt figna hujus moralis certitudinis. Primum

* prihi

efl ; fiquisfitnatus interfideles, & in fide Chriftiana educa-

tus , etfi nullum aliud teftimonium fit fufcepti baptifmi , fit-

que levis fcrupulus in contrarium. c, «veniens, de presbytere

ston baptizato. Excipe, f forté conftet parentes, ejus fuiffe

at

1cit m-

veneficos , & is, de quo quaeritur valdé à diabolo infeftetur,

nefcias,

nec fciri poffitulloindicio, ubi, vel à quobaptizatus fit.

Secundum fignum efl, Si etiam adfit tantum unus teftis ocu-

adimple.

| feitefa-

latus ( juxta quofdam etiamfoemina ) de quo tefte nulla pru-

dens fufpicio effe poffit mendacii, & dicat,hunc velillum cf-

ofb

fe 3Parochorité baptizatum. c. par-vulos. 65 c. cim itaque de

x 4lis j

confecr at, drfl. 2. aliud tamen foret, fi tantummodo teftetur ,

illum ab obftetrice , velalia perfona Laica effe baptizatum ,

prafertim fi ignoretur illa , vel quomodo foleat , aut fciat

baptizere,

idet li

Yertium

WIWE )

fignum ej? ; Teftimonism authenticum ex liíbris

Parochi,

Quartum [ionum efl in probabili fententia fcheda teftifi-

cans de baptilmo rite collato à Parocho , vel alio Sacerdote

(emel-

praefertim noto, qualis fcheda quandoque appendi folet col-

wio mo

lo infantis, dum exponitur ad hofpitalia , vel fimilia loca:z

eft tatio,

Excipe iterum ni(i forte ob certas circumftantias , fcripturae

ertitudie

non effet fidendum,utfiv. g. Tudaus, vel Turca &c. fcrip-

siteratiüe

fiffet, .Excipefecundo ; fi Scheda folüm teftetur de baptif-

ertitudi«

mo collato per obftetricem, vel aliumignotum. Quas limi-

tationes bene iiota,

luodcer-

irío t em.

Quiutum fionum móralis certitudinis de rite collato baptif-

talis ce^

1no ftatuunt aliqui , effe baptizatum à perità & approbatà

d

obítetrice, vel parentibus peritis propter inftantem necet-

.A(äa

x

P

:

rf

fitatem.

erem tamen , poftquam pramiffo examine

juetiam.

compertum eft, eas in nullo fubfta

ntiali requifito defecäïfe,

Qua fané certitudo nonnulla eft.,

qix

lii

Cate-

|

434

CASUS SACRAME UT4££S

——

—

i

Caterum quando , & quotiefcanq

ue p&äääiïigcäem in-

ädtü- I' c

uifitionem , & examen , probabile a« rationabile fupereft

geiciós

dubium circa fufceptum baptifmum;, five illud fit juris, fivé

u

qum,

fa&ti ; fivepofitivum, five negativum, toties poteft ac debet

£ialia

|

U

fub praefata conditione reiterari baptifmus in. eodem fubje-

&o, Uti eft communiílima fententia, Ratio bujus efi ; quod

jnfidem

non vid

fic magis con(ulatur hominum (aluti, neque revexentia $..

tíont dif

g//tl Icn

iSac.samcn.cis debita lasdatur..

CASUS CLXXXVIL

qtodo t

[11/7770

Q:

!

uidfi quis ob periculum mortis ab ob[Tetrice fuerit baptizatus $

ii [üt

potefne tunc. fub conditione veiterari 6agtgfg

Wa b

9245

mine

db hatt

-10fa, 1. Baptifmus proprié loquendo nunquam iterari po-

H

:1»; j

fit,nili

N

teft : quia iteratio. praefupponit collationem validam z

ira QX

juare dum quaritur, an

& quaridobaptifmus poffit iterari ,

&

ab ha

intelligitur de iteratione improprié dicta,.

Nota. 2, Baptifmus poteft &

debet iterari, quotïeä norm

eft moraliter certum, aliquem effe validé baptizatum , id exi-

ente fummá hujusSacramenti neceffitate. His tanquam cer-

Sel u

zis notatis,

&t ZP

Refp. Affir

ymativoé. Ratio eff ; quiä? cüm facile in tali occa-

fione poffit accidere defe&us, vel ex ignorantia , velex per-

turbatione mulíeris , non conftat moraliter certó de valore

bapt

ifmi, nifi aliunde per teftes cognofcatur , omnia exterio-

R5

&& effe adhibita.

Rituale , five Agenda Ecclefiaruny

h

fAa ré

tiam

M-guntinz;, Herbipolenfis, & Wormatienfisfub Eminentif-

fimo: Domino Joanne Philippo S. Sedis Mogunt,

Archie-

K

volun

ifcopo &c.

de formaBapt. haec labet num. V. fi obftetrices

cefia

in necefficate baptizarunt , reg

ulariter fubconditione infan-

Zante

tes ab ipfo Parocho denuo baptizantur , objuftum timorem,

tum

ne forfonaliquid fübftantiale ab ipfis intermiffim fuerit, Ea-

dem babent Paftorale Aecblinienfe , SylFoius &5 Urbanus Tra-

fia E

iab

dubj

—&w

æz BAP TISMO.

Wadgiiuus

:

o

3

Dtem .

xtendens ad baptiz

ätos de hx -

t füperef

&latu. 1. cap. 37. idem etiam €

xeticis : non quod dubitetur, ittq

Vit , devalorebaptifmi illo-

Jtis, fivà

quando rité confertur, fed qui

aipfiparim curant effen-

aC debet

gum,

€

*

dh

ibere, rejicientes omnia

m fübit-

£ialia hujus Sacramenti omnia a

Attamen hocultimum

(s quod

infidem & mifericordiam divinam,

uod dicitur de confecra-

entia ,

non videtur adeo effe conformeilli ,.q

tione difi. 4.c.

[i revera. quod adfe

ft BdChO in 40

dift. 4.que[t. 2,

Qui debereticis confitent

ur , febaptizatos folum-

art, 1, nempe;

jme dubitatione 4

4 catbolicam fidem -ve-

snodó in tromine Domini

mientes ,in nomine Tyinitatis baptiz

*

abis ; fi veró in nomine Trrni-

J9

D

lá reconci

liationi s gratid impen[4, catbo-

Va

fatis fuerint baptizati ,

lice jidei fociabis, ja

m veró hzeretici noítri temporis in no-

qine Trinitatis baptizant.

ünde non judico , baptizatum

dum effe , etiam fub conditio-

tetati po-

ab hareticofemper rebaptizan

ae,nifi aliande occurrant m

otiva.dub

itàndis eíffetenima con-

validam v

4ra communem praxim Ecc

lefia , paffim omres baptizatos

C iterati y

ab .hære:i"cjs era,p;izare;e

jties riott

iM id &lv

CASUS CLXXXVIII.

uam ete

563.: uid fi bereticus bap't*izans babuiffe$ expr

effam inieniionems

suon baptizaudi juxta Ritum Romana Ecclefta, prout «

onflat pradicam-

i oU

4es fap? babere.? e[fet ne ex boc capite pracist iterau-

)].ex

d

us bagtifms ?

]e Yà

f

ot€

T$ Efr. Nonideó, ftatim fore iterandum ba *tïi'm*üm: Rafio

j exterite

ef 5 quia apud praedicantes hoc fit, eó quod per ignoran-

Jefjarum

tiam(velaffe&atam vel hon affe&&tatam Jexiftiment, Romanam

nirienti*

fcclelfiam effe Antichriftianam: cüm tamen aliunde habeant

Aule-

voluntatem faciendi, ficut Chriftusinftituit , & quodfacitEc-

feteid

clefia vera, quod fufficit, Si veró conftaret,haereticum bapti-

Cn7d

zantem fuiffe am fceleratum ,ut noluerit baptizare juxta Ri-

imirttt

£um Romane Ecclefize , feu faciendi, id , quod facit Roma-

ii fa-

$ia Ecclefia ; etfi fcireteam effe veram Chrifti Ecclefiam , in-

W- Väi'

Verüm nulla eft convincens

&lb

duþi,ä non valeret baptifmus ; '

lii2

I

ratio,

436

CAS

IZ g

ILS

SACPAME

MPITINTUBAUA, MA POORDAERRE p

nn.E

.,N TALES

5

s ii i R EEE r

[ nl

ratio, ob quam credamusa

I-iq'u—e m,llcecdhas

heretic

u

Ui ol

Íe tam perver(ze confeienti

98

qe,ati

ayt pur

murm;pr

CASUS CEXXXIX,

cuetat ,

Sed quid dicendum de puexis exp

brachios

ofitis mon Babentilus fcedulam iig

(demn

Fof'iponium. [ui bapri

H ICHUMAHIDE 6agtimndz' r

R

REff- Omnes hoseffe fub conditióne b

aptizandos, In hoe

Laito,

enim conveniunt omnes Dottores,

Imó fi certitudo alia

chus Qv

viahaberi nequit, nifí per fcedulam invo

lucris pueria xaám;.

exprm

ftatuit $ynadus Cameracenfis füb conditio

folito d

Ratio efl s. quia.tale teftimonium non.

n€ poflé rebaptizari.

facit fidem indubiam :

poteïï,ï

cüm.enim ignotum fit,

quo&

quomodo talis infans bapti-

zatusfit, & in fimilibus c

afibus.

di : pk

deo,cur dili

quarantur tenebrae, non vi-

prioris

gentíi examine pra

miffo , & conditione adhibità,

adhidar

potfit effeillicita baptizatio z

maximnéà

Diana , Bufenbaum & alii docene ,

quia Suaxez , Layman ,

ESORET

nandum: effe in favorem. b

i cafiy dubii femper incli-

fifintac

aptizandi , ne periclitetur ejus

Ínte

falus;

Dices. Ergo poteft fieri

-

5

z

tám vet

ut aliquis licité fa-pius füb condi-

fafpici

tione baptizetur;.

tta T0j

Re[V,. Concedendo z

quod ut claridis percipias , ütar ver-

puüecis

cis Go£at in: Alphabet

o baptizatorum cafir 8. n. 253. Paro-

chusaccitus ad parturi

entemno

n

bitetur,an fit edituza prolem vi

ndum enixam; & de qua du-

vam, dicat obftetrici 7 fi qu&

ratione potes attinsere foetunz,,

infperge: aquam: im uterum:

Ts

pronunciando verba formulae z

?f

velut primum predierit, feu:

pes , feumanus , afperge,acfi

bis ita baptizatus ab obftetri-

ce demum przeter fpem prodea

t totus uivus, at fümmé de-

Ejr. ]

bilis, parochus ipfe repetat bap

tifmum conditionatum : /Vorm

eltfu

enim inielligztus itevatum ,

quod ambipitur effe fa um cap. final. de

presbytero non Daptizato

fu*rin-:

. ita ille; qui & cafu. 13.0 3744 abfolu-

fudito

t€ fuflinet, repetendu

m efTe fnb conditione baptifmum col-

latum.cuo

m£a remota; aut proxima materia, formay, intentio--

(tdote

LUE

ne »

*

—

o

D£ B AP TISM O.

437

Cw

i

P

í

7;—lme£

ne ,:autj'n'- ea corporis parte, cum qwu':i'b*us 3 v&l ïn; qua uh'us,,;

aut plures DoGores probabiliter negant fubfiftere baptif-

mum,pro quo & alioscitat.ac7.373.pra cederti exprefsé do-

cuerat , fic etiam rebaptizandum efíe baptizatum in folo

Jediltiy

brachio..

- Idem P. Gobat ibidem num, 40y. docet baptifmum itum

poffe licit& peragi quocunqne loco, & à quocunque etiam

05, In for

Laico, quanivis facile poffithaberi facerdos, aut etiam Paro-

titüdo gJig

chus pro fe citans Qaintanaduennam. Ratio ef ; quia cationes

tiaffam,

exprimentes contrarium , loquintur folüm de baptifmoab.-

baptizati.

foluto : quidquid expediat, inquit ; ut quoad commedé fieri

ndubiam s

oteft, etiam in hoc baptifmo habeatur ratiocommunis mo-

l15 bapti«

di : prout abfoluté fieri debet, dum eft notoria invaliditas

N

xrioris baptifmi. Adde non effe opus in praedi&to baptifmo

addibit,

adhibere Patrinos , nec coritractunr iri cognationem fpiritua-

lapar,

lem, (iadhibeanture . Noridebentetiam iterari ceremonia,

per indi-

fi int adhibitee in baptifmopriori.

lUt (jus

Interim diligenter obferva , quod etíam ad conditiona«

tam rebaptizationem requiratur , ut id non temeré & ex Ievi

]bcondi-

fufpicione,aut formidine fiat , aliàs peccabis mortaliter con..

tra reverentiam Sacramentis debitam , ut ut conditionem ap-

Ya YOf«

'

ngfU eris,

?. Pato-

'quadu-

CASUS CXC,

: fiqui

Uterm

Jitfüs judicat Baptizatos 4 "veneficis, «iel fagis laicis

multo ma

2

iy

irii V

rebaptizandos [ub comditione , quam

þaþtizafo;f" Ab obffe-

£rice, Recf we ?

biteti-

ynide

Efp, Re&& fané.. Ratio eff ; quía vehementior contra illog

p ott

eft (ufpicio fubftantialiserroriscommifft, licet confeflinom

fndl. de

fuerint fe malé aut innomine doemonis baptizaffe,

Etidem;

ibfoli

L

[

judico regulariter & ordinarié dicendum de baptizatis i Sa-

m

cerdote Mago. — Pro rationemihieft ( inquit P. 7ofepbus Dre-

gitio»

fehey inTuia praxi adminiffrando

vunm facrame

-

e

fiy

P

niorutm, fol. 489, y

lii2

quod

MH

428

£ASUS SACR AMENTALES

u cet

quoä—eyäþeräentiä conftet, fimiles frequenter & ordinäriä fo-

gem omi

lere & ex doemonis fuggeftione ac impul(íu debere mifellog

modi a

infantes male & in nomine doemonis, quem fagi communi-

ftaterapi

ter abjuratà Santtiffima Trinitate pro Deo adorare debent ;

fim:impt

baptizare, Deinde optimé ulterius probat Gobat à remorfu

demif 0!

confcientiz praviffima horum hominum , & tentationibus

nem cum

diabolicis continuis, fortiflimis imaginationibus obje&orum

punt, v

turpiffimorum, curiofiffimorumque, qua tantas diftra&io-

ádeóque

nes in miniftro caufare debent , ut prudenter dubitari poffit,

d confel

num non etíam inviti aut faltem indeliberati fubftantialem

errorem commiyferint.

mu n

Accedit , quod hujusmodi deplonandi Miniftri etiam 8a:

cerdotes , licet forté quandoque velint rité baptizare , vix ta-

inen poffint, eó quod illos , tanquam jam fua Mancipia ,

Ju qii

dzemon ad perveríam baptizationem potentiffime impellat

sltro f

p Pænit

comminationibus gravium verberum( ficut nonnullos effe-

eulun [

&us docuit) aut promiffione nefcio cujus compenfationis,

quibus omnibus éxtra

tifrtf

äratjam Dei conftituti miferi non fint

zefiftendo,

CASUS CXCI,

.

tend

Sed quid fi (ales "venefici wvel fagi de rite à fe collato baptifio fe-

Jleutur : eritue propterea A reiterando fub conditione baptif-

Qu ver

mum abflineudum ?

do firy

Ejþ, Nfgatiqiä, N fjl; Tum quia illi tantis modó þræf

Tatione

fatis malis & diftrattionibus obnoxii , vix ipfi noverint

traotdi

amplius , quid tempore collati baptifmi in particulari geftum

Alio «

fit

Tum quia fi tefte Tannero( qui videtur effe in oppofita

teiterat

fír

fententia ) denunciationes etiam plurium ftrigum aut faga-

rum non fufficiant ad torturam inferendam alicui denuncia-

tzx , conftitute in poffeffione bonz famae ; quomodo ergo

füfficiet unius hujufmodi teftimonium de fe ipfo , quod bap-

equie

utmum riteéadminiftraverit , cum ex füpradidtis de hocr

yaturz

.

DE B.4P ïilfMO*

439

ratur certitudo moralis, TTum quia u-ä;uis non credat, damo-

äriä fo-

nem omni modo ad laboraturum in fimili cafu , ne hujus-

'€ thilcllog

modi malé baptizati infantesrebaptizentur, & fua ex pote-

COmtmuni-

ftate rapiantut?adeóq; hifce examinandis firmi(fimé actortif-

It debent ,

fim imprimet,ne ullatenus tantü facrileg;iü fateantur, fiqui-

Attori

dem in omnibus homines criminibus facilius commiferatios

Yatiomibus

nem cum ipfís fint habituri, praeterquam ini boc, quod illo-

bjtüorum

rum , vel aliorum aeternam falutem perdendam concernit ,

S diftrai«

adeóque fummum odium, maximaquée tormentahujufmo-

Itaripoffit,

di confeffionem parituram : quo timore perculfi facile cxi«

flantialem

men negare , fcu celare prafumi poteft,

| etiam $4

CASUS CXCIL

if Vix t«

Mancipia,

Sed quid F facerdos -veneficus feriá fven*ejïbt'*ï'pæn-iifeätü* du&us

? itmpel(a

altro fe fifiat Tudici recepturus mercedem fuam. , extraordimarim quo-

d

ulos effe-

7

«e ponitentia (jgna edat , c interrogatus. cov[Lanter- fateatur , fé

mullam faerilege , vel im nomine demonis, féd omnes vite , flbique ex to-

enfationis,

zo praféntem baptizaffe ;

aut magis [i liber? & conflanter fa-

i non fint

teatur , fe uumm vel Alzerum.facrile

& baptizaffe ,

debité. Quid bic fa

; 641eros verà

[374

H .

"

Q Eff. Cam Gobat, T annero €5 aliis, ii his circuim ffarttiis omit.

Agtifim t

tendam effe rebaptizationem illius, quià Perfona quacun-

hatif

que venefica baptizatus eft, Quód tamen volo dixifle; quan-

do fimul non occurrunt alize citcumftantiae, & motiva reite-

rationem baptifmi urgentia; E. g. quod abhisbaptizatusex-

nodoptz«

? norerint

traordinarias à Daemone infeftationes patiatur , & firilia,

Ratio eff ; quia licet calia fecandàm fe forté nonfufficiantadi

ari eefturt

teiterationem baptifmi ; nihilominus cum aliis, putain pras«

n oppulta

fenti effe baptizatum à venefico, prudens dubium:

yaut faga

denunc

sapfarg poterunt,

yodo 0

yodbip*

ho

IT

»roquin

CASUNS

pauut

L]

440

| C,g?SUS SACRAME N'ï;:(fg ES

p t

CASUS CXCIII

de fí dubium fit

&5 quidem pofiticuum

» 4€ ralionabile , anbap-

$u (

HZAIUS (5 À facerdote Sago : Eritne bic intermittenda zon-

ditionatA rebaptizatio?

REfp MNepativé,

Ratio ef 5 quia eo ipfö ; quod fit pofiti-

fu.

vum ac rationabile dubium, an is , qui te baptizavit, fue-

luté «

ritfagus , etiam eft rationabile ac prudens dubium , num

ptüdens

non fis malé ba

moralis

ptizatus propter argumenta paulo antefupe-

1SorQin

rius adducta. Licetenim verumfit , in dubio forum exter-

num prafumere immunitatem à tanto fcelere , eó quod deli-

&a per fe, & ordinarie non preefumantur : & poffeffioin hoc

dubio ftet pro innocentia Miniftri ; Attámen hoc credo ex-

Quiji

plicari poffe quoadillum effcttum, nt non poffit procedi con-

emtito q

tra talem; nonquod non debeat in favorém innocentis bap-

tudite,,

tizati reiterari füb conditione ba

ptifmus,Quanquam rebape

tizatio occulté inftituenda foret,

CASUS CXCIV, -

T

fion.

(e (f

Quid-verà agendum cum il jam in Joco facro fepultis , quos cvenefi-

Teri! , Y

cA confitetur imvAlide , auz m INomine damonis

2 je eff

.bqptizato,s : eruutue exhu-

4 levi

mandi ?

'endum

"t o

Efpondet optimé Gobat negatizv? : eó quod in fide Ecclefig

Vere , aut faltem praefumptiveé mortui fint , & affliis ob

QUi

" perpl

malé fuis adminiftratum baptifmum conífan

guineis

üm (if,

humationem addenda

non fit per»cx

afllictio,

Igentià

Otet qu

Qu ;(

tiírio p

BOR

üantialil

CASUS.

DE BAP TISMO,.

44

:

'fC.ASUS CXCV.

',e! a,

,.

4 (tf-

Sed quid faciendum , i ali

j

uis fit. facerdos ex illis malä' ;

: fgu À $ago a(fuals bapri-

gAtis .

E

lute, ü'abfo;

ht Sofit.

E]þ In tali cafu repete

ndi funt ordines abfo

axit, füt-

luté conftet illum invalid& baptizatum effe,

$i dubium

i, n

rudens, conditionaté, uti & ipfe baptifmus. Sin autem fit

Antefüpee

mnoralis certitudo, effe rité baptizatum , abftinen

dum e-& &

ürn &xtete

reordinatione, ficut & à rebaptizatione.

]uod dej

—CASus CXCVL -

ff'oinhor

Cfedo &x«

.Quid fiinfans. fit

baptizatus quidem ab aliquo clerico , fed primá

ycetdi corte

emmnino vice hoc munus ebeuntes ac vel ideo mom ab[que imgenti follici-

xdetate , tnetu , ac perturbatione ,'vie fubftautialiter uel ne-

entis d

fudin: » AR

ret : poteritue

*

Im tebip

: ;ifi;æ;gliter er

f&b coyditine ..

rebaptizari ?

Efp. Si primó -äliunde , V. B. ex convenientibus teftibus

R

non conftet , omnia faltem fubftantialia rité pera&a fuif-

fe : fi fecundo ipfe Minifter pera&oillo a&tu non fatis memi-

0 t

ii

nerit , utrum hoc, vel illud fubftantiale pofuerit ; ac inde

d

non leviter tinieat, angatur per dies & menfes , & ad repe-

tendum fuüb conditionebaptiímum perpetim impellatur: po-

&erit omnino ille infans rebaptizarifüb conditione, Raf;o e[f ;

s Ecdefig

quiaintali cáfu prudenter timeri poteft, num non in tantail-

fflidis )

la perplexitate aliquid fubftantiale , utinon rarófolet , omif-

yinel

füm fit, Unde praeftat , (imilia munia mediocri & humanádi-

ligentià , quàm extraordinarià follicitudine peragere. Non

foret autem ; ne quidem fub conditione reiterandus baptif-

mus ; fi prudentes & in hoc periti homines , hujufmodi bap-

tifmo prafe

n

t

htes, ex poft fa&to te(tarentur; qiþi! omnino. fub-

üa!.iltia;lium prætermrlï'umfum'e

Kkk

Ex

ASUS

442

.CA3US5 SACRAMENTALES

asssl

Ex ditfis colliges , bené facere Parochos , fi fuos dominos

Eriprou

cooperatores prius in his muniis bené inftruant,corarm 1is a-

ditione ;

zandi, COf

liquot baptifmos conferant , ac tandem praefentes fint, dum

Neocooperator primum a&um baptizandi ferió exercet. At-

collige; t

ue hinc non eft rébaptizandus is, qui baptizatus quidem

e[fe exam

eft primus omninoab aliquo facerdote ; attamen tali, qui

eam t

riüs non rarófe privatim exercuit in recitanda formula

baptifmali affundendá aquá , illa fimul ponendo &c. licet

forte, dum ferió illum primum a&um perageret , fe diftra-

&um fuiffe recordetur, . Diftrattio enim fola , nifi aliud mo-

Ob;ietrik»

—

a& at

tivum accedat , non eft caufa fufficiens prudenter dubitan-

MR ;

di, de prius validé collato baptifmo

CM |

Aä tali facerdote hocce

|

modo g:;;ercitato..

CASUS CXCVIL .

Efpott

- jatetr

ged qmd ;aäïä"ääu

m , fiforté ob repfhtinu»m bk]ilmï,* 'fämoräni $ fui-

minis terrorem , AH

t quacunque ex cnu[m Minifler bapti

ifimi , ettam

& haud c

atus ,ita turbaretur in forma, ut dicío v.

g.Egote

Cipite^

Alias þrobä exercit

iv ab ndfantibus

fitionem

baptizo in nomine

Dei Patris,, zoz poffe

t peragere , ni,

soonitus de per[ona Filii , qua

m-etiam debitt exprimeret , atque fic per-

:

& o (

geret in

cateris : finito tam

£.

22.

;

A n p

oft

xeltéra/

an Per[onam Spititus Sancti

f'aédam fedulam nflg;;g s

0nem dsf&äfgrät ,

addiderit ?

Qutdo ill

omnibu

eiüvants

Efp. In hoccafu, & ex his praecisé motivis , fi teftis 'M,ölï:s

ac reiperitusaccederet deponendo formam integré pro-

Et tux

nunciatam fuiffe , necalius teftis inoppofitum ftaret, , nón

tionatu:

confulerem baptifmi repetisionem 2 quia jam adeffet certi-

Ventu,

tudo moralis-de baptifmo rité collato. Quod fi teftis autem

que abfo

idet formam, vel dubitaret ,

nefciret , quae interruptio inval

fus, Ve

feu non meminiffet , an interru

ptio fatta per terrorer fue-

&he not

4it tanta , & contra fu

bftantiam formae,nec.ne; repetendum

t modo

judicarem,

-

$in porró nullus fi

t teftis , qui teftari poffit de

-

Conferer

tertia per

fo

na addita , iterum fub conditione rebaptizarem

tàti,

t

M ——

443

05 dominos

Ecfi proitk'Jutrodiiääffem teftes , pariter-re-baptizarc&x fübcon-

COram ïlSa-

|

5 üm, dum

1

ditione ; quia potius teriderem in favorem fübje&i rebapti-

*Xercet, At-

zandi,confiderato fimul motivo illo perturbationis.

Ex quo

collige; rem in fimili caíu , faltem per teftium depofitionem

tü$ quidum

61 tali, qui

eíTe examrnandam , fi aliter non

poffit ; uc.prudentcr&licit&

da fotmula

etiam fub conditione baptizes,

E

do &, lícet

CA

S

jUs C'XCVH,I. u

t fe ditm-

fialiud mo-

Obftätri;æ qu.ädam peraiis jam fubüantialibu;'baptifmi ; Ffve "tr-

r dübitan-

Adlá jam ablutione , ipsáque formA,[latim adjicit comditionem in bunc

rdote hocte

zmodum s. fd wolo ,ut bic meus baptifenus mom ualeat , fi Parochus jam

VOCAEBS prius Adveuiat , Antequam moriatur iufani ; vAltak u-

Ad'veniAt :

' tevüi—,/i pfjif?; "n

" ualidus?

Efíne talis 6apfi/mu:-

] Efpondeo : Vel obftetrix illam conditionem etiam anime

umm,il/'

interno primó adjecit pera&is omnibus fubftantialibus :

& haud dubié baptifmus validus erit; nec iterandus ex hoc

,

Wifn;i ,UIE

[0'U-,*

Bpote

capite ? quia femel rité fa&um per fubfequentem talem con-

d

fliionem , infedum fieri nequit..|. Dico ex hoccapite : quía

ex alio capite, five ob dit&ta fuperiüs in cafa fuüb conditione

nf p

Vel fe-

m W.

reiterandum ceníeo baptifmum hunc obftetricis.

j

cundóillam conditionem adjecit quidem primoó pera&is aliis

omnibus , animo autem interno illam jam concepit , & ad-

tgms fidelis

diditante, velinter ipfam applicationem rnateriae & formae,

ntegre pro

Et tunc baptifmus omnino nullus eft, utpote vert6, condi-

tionatus, & cujus valor , feu forma verificatio à futuro e-

latety ,m.ï

jefter t

ventu, quando materianon amplius aderit, pendet. Adeó-

UT

ue abfoluté & fine conditione tunc erit repetendus baptif-

ldubicat

mus, Veltandem obftetrix de his examinata , ficuti ( quod

rrore o^

bene nota ) in tali ca(u debebit, ipfa dubitat, & nefcit , utro

fe modo habuerit: & iterüm baptifmus fub conditione erit

pevt

j pit *

conferendus,

:

:

Quia de valore prioris prudenter poteft dubi-

tar io

ypiite

KM&QH

Ex

444.

.CASUS $ ACRAMENTALES

fu.

| Ek huc ufque di&is vides , quanta tibi, & Miniftro cura

incumbat, ut rité baptifmus conferatur & fufcipiatur, Ut

Jumana

P

roinde nontantum fciens té non elfe , vel faltem non rité.

fatio :

gt etit

(per quo

d ordinarié intellige «valid? )baptizatum , tenearis

illum fub gravi obligatione

procurare ; fed.etiam , dum de

àcpite:

hocip

fo prudenter Zubifas etiam ob folam diverfitatem opi-

no, quo

nionumc

irca valorem baptifmi , vel ipfum factum, Et fimili-

Rif

ter ad conferendum obligatür Parochus de hoc dubitans,

conftet !

dum aliàs nil obftat, . Néqueeft, nifi cum gravi culpa , mul-

LA

tüm differenda hujufmodi conditionata reiteratio baptifmi,

mulien

uando non eft fpes ulterior deveniendi in rei certitudinem ,

[]

pinep

minus fi periculum fitin mora;

e

.

in quo. periculo ad re bapti-

o pot

zandum obligaturetiamquisque

Laicus , fi alius minifter de-

ticina

ptifmi; eft

bitus deit. Qu

ia primarius finis inftitutionis ba

1

Adamo

utilitas & falusanimarum,

E

IX.

| ?^ QASUS. CXC

ab infelicibus muliefibus ; ut-

Solent ]i:bmde M Onjird nafci

ote cum daobus mpitiäus, £Hnm

igo pedíore , cum collo.€ cAapi-

te Auférime , cum or

e naribusque

oviuis , «eum jfemiarum [fA-

ciebus , (ime ullo plant

capite , & eculis in[itis hine inde dm humeris ,

H

ex beflia ch: bomine conceptus [a£yrus ,

. — Quari bic poteft , auto

Pt

certà debet , ap &b quomodo talia mon[fra. fent

bnptz'zm z?

fequiti

il e

Efp. 1.

Quando tanta eft diftin&io , multiplicatioque pai-.

R

rincipalium ( puta capit

um, pectorum , cordium-

t64.

tium p:

&i

ue)diverfi

tasque operationum, ut infinuent plures animas;

TUf 1

debent fingu

la capita feorfim baptizari. ita Scofusin 4. diff. 6.

. 2. Et rafio e[f ;

quia tunc funtduofuppofita, Quod fi ve-

Deinde

eprehendatur tantüm unum cor,

Tiento

15 fub duobus capitibus d

:

eriguni

tunc unum caput abfoluté

baptizandum eft, &alterum con-

ditionaté.

Ratio e[f ; qui

a non eft miniftrandus baptifmus

& &

dubio ; eft autem tunc dubium, an fit

fine conditione , in

duplex homo: ergo &c,

Refp.

—

DE BAP TI$MO.

Wirten

44$

üiftro m

i, Ut

Refp.2. Quando monftrum habet omniä þror(us membra

humana , & caput ferinum , habendumetft provero homine,

1 fiot ritd

Ratio efl ; Tum quia virex muliere non generat Beftiam,adeó-

, tenearis

» dum de

que erit baptizandusabfoluté. Tumquiareliquum corpus

tefn Qp«

à capite fatis indicat , illud fuiffe vegetatum à corde huma-

no, quod principium tenetinter partes hominis,

Bj

Wubítan,

Refp. 3. Sipotiorespartes corporis fint fpeciei ferinae, &

lpa , i«

conftet monftrum progenitum effe ex viro & muliere , bapti-

zandum eft cum conditione : fi autem fciatur effe Satyrus ex

baptifmi,

muliere & beftia natus, is omnino baptifmo careat. Rafio

Itudinem,

] rt bapti-

prime partis efl : quia ex mero humano femine Beftia gigni

inillet dt-

nonpoteft, Rafíofecundepartis eff ; quia talis Saty rus,ait Bo-

nacina de Sacram. difp. 2. . 2. pundo 6,5. 3, non defcendit ex

Xilni; ef

Adamo; ideóque renafcendus noneft,

CASUS CC,

[

icet ad colldtionem-b

)u , -

fpfi fmi, o;u: qa'c

h. d u

Quid fi qui jud

Patrino

Recdfé ne

9

TT

; jumtrii ,

-E]þ. Tametxfïn ut baptïfmus!con'feratu-r valid

h, n

$s o fitopus

Patrino , five eo , qui baptizandum 6 facro fonte levet M

requiritur tamen ex pracépto Ecclefide , ut Sacramentum

iftud extra neceífitatem conferatur licité,

ita $. Thomas 3. p,

Vgue pat«

q.67.4.7. &communis DoGorum. -

orditme

Ratio prima partis ff quia S. Philippus in AGibus Apofto-

s anim2j

I4//60

lorum valide baptizavit Eurnucbum nullo adhibito Patrino,

of Y€-

Deinde Patres & Concilia , dum agunt de perfonis in Sacra.

mento baptifmi effentialiter requifitis , duas . tantüm

m €of

exigunt , videlicet baptiz

[m €0/

£o &c.

"

antem & baptizatum.- Et-

pul

Kkk ;

| Ra:iq

ffb

446

CASUS SACR AMENTALES$

p n

poptiz:

Raíio ]äcuüd;e partis babetur ex antiquiffimio Ecélefize ufu,

fpiritu.

quo tefte Diorifio c, 2. Eccléfiaftice Hierarcbie ipfo nafcentis

cramet

Ecclefize primordio confuevere Apoftoli Patrinos ad baptif-

mum adhibere , tum ex variis Canonibus, ubi adhibitio di-

piul

dem fü

Gorum Patrinorum intimatur. ut7fn cap. i catecbifmo de con-

mum i

fecrat. difl. 4 Concilio Trid. Seff. 24: cap. 2. de Reformat, /Matri-

monii. Tum denique ratione 5. Thome. Quia ficut , qui car-

ciente.

Di

naliter nafcitur , nutrice & poedagogo pro fui cura & inftru-

itipe

&ione opus habet , itaetiam fpiritualiter per baptifmum ge-

niti, cüm tefte S. Petro , fint veluti modó geniti infantes,

u

gut.

exigunt fpiritualem nutritium feu Pedagogum , cujus cura &

opera infide & Chriftianis.moribus inftruantur & perfician-

hO

e«mt

tur: Atquiejufmodi;Pédagogus eft Patrinus;ergo, ^

fum;

-Addidi autem eum fequiri,uf extra neceffitatem Sacrameníi

conferatur licità : nam ficut urgente neceflitate incollatione

qu ex.

«ptot

baptifmi aliae ceremonize ab Ecclefia praefcriptae licité omit-

lenox

tuntur, itaetiam adhibitio Patrini.

T$

ao sU Ceporoo:

hr

ti(tt

Qui4 fi atitem in baptifmo minus : folemni Patrinus abfolutà baberi

tebur|

nquid iume ex pracepto Ecclefie adbibendus erit ? &$: ff adbibea-

tri. 8,

?qæ.t ; ZH

rAbet cumb

[

us mïn;nfe h.

H

:

d ghüriralem ?.

Ptizzto gagägtiane?z

quend

4

guvi,

*E jïäMxhx Sro

babxlus videri , quod Ecclefia in brdïne ad

tione

taiem baptifmum non cenfeatur velle imponere obligatio-

tizatil

nemadhibendi Patrinum, & cafu quoadhiberetur, quod non

quía .f

Palri

contráheret cognationem fpiritualem. Ita Sangez. lib 7, de

JM akrifnonio, difp.l62, n. 14, cujue vafioeff ; quia ficut aliae cae-

tionen

remonia jita étiam adhibere Patrinum eft ab Ecclefia inftitu-

Dtmpe

tum pró baptifmo tantum folenni ; ideóque munus Patrini

Is per

non obitur proprie,nifi quando baptifmus eít folennis ; quan-

Umpe

do autem hoc officium proprie non obitur, vi ipfius cogna-

cum

Wrea,

&o yfpiricualis non contrahitur, Ergo. Nec eít paritas

QUiau

apti-

DE B4AP TI$40,

447

mb

baptizante , qui minus folenniter baptizando cognationem

efie ,

Wenfis

fpiritualem contrahit ; nam baptizans tunc veré conficit Sa-

d bapif-

cramentum ; Econtra baptizatum levans non dicitur pro-

ibitio d

prié fufcipere eo modo, quo ab Ecclefia ftatutum eft; fiqui-

itt P eog.

dem fufceptio eft caeremonia ab Ecclefia inftituta ad baptif-

^ Mali-

mum folennem, ut dictum eft ; ac proinde folennitate defi-

ciente , deficit quoque vera fufceptotris ratio.

Qii car-

Xnftm.

Dices. 4qutexbaptifmo minus folenni fpiritualiter ge-

um ge-

niti padagogo opus habent pro inftru&ione,in fide ; ac geni-

nfantes,

ti ex baptifmo folenni , ac prgindhc pariter patrinum exi-

unt.

s um

Refp. Efto uterque fpiritualiter natus peedagogo indigeat,

)grhciarf-

eum tamen non propterea debere pro utroque effe patri-

ACrattetla

num ; ciim non utriusque baptiímus folennitatem habeat ,

ollatione

cui ex inftitutione Ecclefia annexa effe videtur vera ratio fuf-

(omit-

ceptoris; fedïpaife»-olücium Paedagogi refpe&tu minus ío-

lenniter baptizati peragi ab alio , qui non fit ver& patri-

nusS.

x

Ex!

b

bís collz'gä: , Patrinum ex officiofuo pi'äecïpu& obliga-

7) hiiri

ri ( etiam fub mortali , fineceífitas exigat ) ad baptizatum in

tebus fidei & morum inftruendum, ita $, T homas quéft. cit.

7s

arí. 8, cujus Rafio eff ;; quia unufquifque obligatur ad exe-

quendumofficium , quod accepit, & quidem fub obligatione

e

£

ravi, quando rem gravem Concernit , qua fine officii execu-

dine d

tione ineffe&um deduci nequit ; fed patrinus refpe&tu bap-

lipatio-

:tizati füfcipit officium inftruGoris in fide & moribus , eoipfo

yodnofi

quia fufcepit officium Paedagogi ; ergo &c. " Dixi autem 1,

'iþ ' 7'

Patrinum ad boc precipué obligari: nam praeter hanc obliga-

Jz c&-

tionem principalem , habet adhuc alias quafi fecundarias ,

af«

nempe ut inbaptiímo refpondere debeat pro baptizando, fi

patrit

is per fe refpondere nequeat, quod fuo tempore teftimoni»

;quaü' .

um perhibere teneatur de baptifmo fufcepto &c. Dixi prae-

ag

terea, quod ad id obligetur etiata fub mortali , fi nece[fitas exroat.

g aum

de-

quia " $, Thomas loc. cif, obíervat : fi bapüzatus nullum

tri-

bapü- |

448

.CASUS SACR AMENTALES

/

trimehtum patiatur ob defe&um inftru&ionis in myhcriis fi-

J unportat

dei, ut puta, quia is jam ante fufceptum baptifmum fuffici-

cooperat

otiust

enter inftru&us eft, vel inter fideles educatur, aut à paren-

tibus, parocho, vel Ludimagiftroin rebus fidei inftruitur , &c,.

tür , quà

ceffat hac obligatio in Patrino.

Aliàás quantum ad ea , in.

enim nl

uibus baptizandi praecipue à Patrinis in(truendi funt , docet

tur fe Da

tur catac

$. Auguftinus ferm, 2 15, & traditur in'cap. vos ante , diff. 4. de

cotfecrat, illos.obligari , ut praefettim orati

Diyi

& Symbolum fidei edoceant &e,

pgcm fiominicam

fiejuítmo

t cat

CASUS CCil.

bore, qu

Qs at

Q:id f qur'& folenniter bkptizet fine däbibitö P&trino.

lhruere,

. quande aliquis baberi poteft ; peccatue mer-

Ditt

£Aliter ?

leretíc

Efp. Afïr-mdtiwä. Ratio.

di ; quia agit contra grave pras-

G admi

ceptum Ecclefiae,

lic, ts

aC ASUS. COMN, :

fejician

leant, cé

ui4 fi catholicu rogetur ab bervebico Lutberano , uf proiem fuam

Drobate,

é faero fonte fufcipiat , baptizandam fub debita materia. &5 farma

nonlice

utberamo s poteritue ile catholteus licité?. ia

'ä, Minifiro L

annuere c Patrinum agere ?

1

uf

fittfs, v

E[». Mihi probabilius videri , quod ex caufa

ratïodabiii,

Qum ha,

- Yfeclufo fcandalo & periculo, ne parentes haretici eáinten-

fetico, v

tione adhibere velint Patrinum Catholicum , ut.oftendant

Tiàm vl

eum füz fectae favere , hoc licitum fit in locis , ubi haretici

municat

tolerancur,& (ünt permixti cum catholicis. ita Laymatr. Iib. 5,

Qui

Tratl. 2 c. 9. Ratio eff ; quia catholicus infantem haretici fic

ábproba

levando é facro fonte , plus non facit, quàm quod externa

*

üptizr

fufceptione prófiteatur

?

fe, ut fpiritualem Patrem fufcipere

Wiper

fpiritualitet genitum in

H

fuami curam ad inftruendum in rebus

& vita Chriftiana; atqui hoc externafufceptione

"if n

veraz fidei ,

iQmoqy,

profiteri feclufo fcan

da"lo & præfa;o- periculo , nil illicit

im-

UpkEAPTISaO U

2

importaf » quia catholicus per hoc nec ,.a&'ivEJ, 'h&c pa

ffivé

m (uffid.

cooperatur ad indebitam baptifmi adminiftrationem , immó

Là parefp-

potius eft caufa , ut baptifmus tunc minus male adminifire-

li, ,

tur,

àm miniftraretur., dum hasereticus Patrinum agit( fi

SETMM

eni

t

;

h

:

areticus ageret Patrinum, )is faltem tacité profiteree,

k

ht docet

tur fe baptizatum in haerefi inftru&urum,

df a

quod non pqrö.fxivte;;.

Ominicam

tur catholicus agendo patrinum, Ergo &c.

Dixi autem feclufo fcandalo &spericulo i licitum effe &c.Quia ï

fi ejufmodi fcandalum & periculum fubeffet , tradit Layman ,*

tum catholicum expreffam proteftationem praemittere de-'

bere , quod velit baptizatum fufcipere , ut patrinus catholi-

frito,

cus , ac eundem quando opus habuerit, etiam cathiolicé in-

ftruere , quantum eft poffibile.

-.. Dices. Fidelibus interdi&a eft communicatio infacris cum

i [ue-

ereticis ; atqui catholicus fic fufcipiendo infantem hazreti-

i, admittit communicationemin facris cum hiereticis, Ergo,

&c. Praterea cum haretici caeremonias noftras baptifmales:

rejiciant, & loco earum concionem aliquam fubftituere fo«

leant, cenfetur catholicus apud ipfos agendo patrinum , ap-

mf

probare pravamillamh

PC

&reticorum opinionem ; hocau tem

&janá

nonlicet. Ergo &c,

"

At n

Refp, Ad prius , quod

poft exfracvagantem Concilii C'bnjtau-

tienfis, non quavis ; fed illa folum communicatio in facris

tonalili,

cum hareticis toleratis interdi&a fit; qua fitin exercitio hae-

eàinte

retico , vicujus communicans cenfetur facere contra exter-

ftendant

nam vera& & catholice fidei

hertrid

municatio baptizati , &c.

prgfeffiþnem j atve r talis com-

d

n hs

Quare ad pofferius nego , quod hoc

ipfo Päfrïhus cenfeatur

retici

approbare illam opinionem pravam, cüm per fufceptionem

extina

baptizatitantüm profiteatur, fe' baptizatum fub fuam curam

tyfrpete

fufcipere, prout ex praefcripto Ecclefiae vera officium Patrini

L

ín reb

exigit, non autem fe perhocre

]

icere catholicoru

m baptizan-

cep//bnc

jlicum

dimodum cumcertis 'caf: remoniis,

m

Ll

CASUS

459

CASUS. SACR AMENTALES

at

m nun

CASUS' CCIV.

detur e

apt

1

| Q"d f m ;o!lqtione b

Jitne hec licite ?

;fini pro Patvino plure:admitfäntur ;

Dua du

3 B.

Ta collatione baptifimi pro patrino nonnifi unus vel

una, aut ad fümmum duo, unus &

una defignari & admitti

offunt.-Itacommunis tenetfententia. Et probatur, quiahoc

H

f^.

R

feai

exprefs& decifum habetur in Concilio Tridentino fe[f. 24. cap. 2.

de veformatione . M atrimonii.

Idque ex eo motivo, ne cog-

d. Trr

lisinter tam multos contrahatur , ut poftea vix

vnus X

natio fpititua

obfervetur , aut ejus habeatur ratio

, cüm tamen fit impedi-

cotgrut

mentum dirimens matrimonium.

Verba di&tiConcilii ita

uN

habent. JZolens itaque $. $ynodus buic commodo pro-videre ,

&

D'ater?

atuit , ut unus Lan-.

à cognationis [pi

à

vitualis impedimentis incipiens ft

f 4

tüm five *vir ,

five muher juxta Sac, Canon.

inflituta , vel ad

Jummum unus «t

l utta baptizatum de baptifmo füfcipiant,

CASUS CCV.

Se!/fc:l

Qui4 fi in baptifmo vir

i teneant feemellas, &5 famina mojculoss .

Fitne boc licité ?

m

Óa

Niceno 4. u

tin propo.üto notat

Efp. Oxuantun.wï:-s in Concilio

ut viri in baptifmo non tene-

fonz ,

Suarez , ordinatum fuerit ,

quamy

ant foemellas, & foeminae mafc

ulos , ac infuper , ejusmodi di-

pol,

m etíamnum fervare

fatis congruum videatur,pra-

fpofitione

inlegt

fertim ub

ilocorum confuetudo habet, hoctamen non adeó

àens

neceíTarium eft, ut ex cau

fa rationabili non liceat facere con-

fed ho

trarium, — Ratío eff ; quia

Tridentinum ex inftituto agens de

.

piente

Patrinis , iftud non determi

?

navit , fed dum dicit, ut unus tan-

pe pro

tum five Vir five Mulier &c,

.

potiüs cenfetur ad libitum re-

zandum de baptifmo fufcipere

Qu

lioquere , ut quemvis bapti

dinatio autem illa Concilij Vi-

poflit ive Vir five Mulier 1 or

ceni

4rt

—-———

(DE BAPTISAMO,

ceninunc niod f ervaturin infantibus ; & álibi id ipfum non vi-

detur effe p raceptum,.

itinutur:

CASUS CCVI

D ünus ve

Durm due perfonie eandem prolem 2 facro fonte fufcipiunt , debeni-

& admitti

ne e[fé diverfi Jexhis , nempe vir & femina?.

« quishoc

) Ejy, A ffirmtirué,

ac proinde non poffünt duo Viti aut duae

2401

foeminae fimul eandem prolem fufcipere. Ideó fiquidem

», t g*

cit. Tridentinum admittens duos Patrinos , dixit : 4 fummum

Et Ratio

polleavix

unus & una baptizatum de. baptifmo fufcipiant.

!t impedi-

congruentie eff , ut generatio fpiritualis carnalem imitetur, in

Viliiita fe

qua necduo Patres , nec dua Matres reperiuntur ,fed unus

i , 6

Pater & una Mater. itadocet Sangez /ib, 7. de /Matrim. di[p. 37

Ib t at

". 40

a, 0A

Jnt,

CASUS CCVII.

E

"

$ed peccattte graviter Parochus, fi ex fua culpa

&5

] m;ghgm lia pl a;;

rei ,quAm duas per[anas., id eff , unum C unam , admit-

tAt Ad fufceptionem baptizandit

nofculors

Efp. Affirmaticué, ita Leander 65 V'ega &5' plures alii contra

(ito fotat

- "$angez , quiarbitratur tantüm effe veniale , fi plures per-

fonge , quàm duz, vel fi duae ejusdem fexüs admittantur ;

jon tent

uamvis idem Anuthor fentiat , Epifcopum difpenfare non

smodi di

poffe , ut id liceat; eó quod inferior non poflit difpenfate

iTünpre

nof 4060

in lege fuperioris, Ratío nofIrze conclufionis efl ; quia voluntarié

agens contrafeverum preceptum TriZeniini graviter peccat;

tere con

fed hoc facit Parochus culpabiliter admittens plures fu(ci-

aperrüe

pientes, quàm duos , unum fcilicet & unam ; feveritas quip-

jnts aQ

tum I

pe prohibitionis, contra quam agit , facilé colligitur ex eo,

quod ob deli&um admiffum juxta cit, cap. 2. fubjiciatur

uf

rio ordinarii taxandae.

Yil*

| poenæ arbit

en

Ergo &c.

L1l 2

CASPS

452

CASUS $4CR AMENTALES :

—À

nis dl

jtime d

Quid fi plures , qum à Concilio Tridentino admittantur , ad faf-

fint, ade

ceptionem baptiz;andi concurrant , erumtue ommes valid2 Pa-

tochum

tritni contrabeudo cognationem

port

zHalem ? .

41j

du

f $

fint int

T? Efp. Si mi ,þl.ütesïfïþi de

ffjgtiatï à pafentibus, & à Parocäo

dum ter

admiffi, fimulque baptizandum teneant , omnes validé

Patrinos fieri, & cognationem fpiritualem contrahere.

Ita

tüalem

$unt,s

cumcommuniori DoGorum fententia Sangez relatus à Bona-

Jicet et)

cina de impedimentis Maksimonii q. 3, pun&o. s. $.2. n. 25. 6526.

Ratio eff ; quiaattus contra legem exercitus validus eft,quan-

[ta eni

N

do lex a&um illum non irtitat ; fed dum plures defignati,

uàm Tridentirium admittat , eundem infantem fufcipiunt,

queat,

habetur actus contra legem exercitus, ut patet, & lex hunc

aCtum non irritat :

"

"

uia dum Tridentinum prohibet , ne plu-

res fufcipiant , non dicit, cafu quo plures defignati admiffi ef-

Stqiid

int , quod a&us füfceptionis i ordine ad cognationem fpi-

fnt à

ritualem contrahendam foret nullus , fed folüm quod tunc

Parochus , cujus negligentià id evenit , arbitrio ordinarii

uniendus effet. Dixiautem 65 à Parocbo admi[fií: Nam qaan-

R

do à Parentibus plures quàmunus & una defignati funt, Pa-

Wsv

rochus autem prater hos , non admittit alios, tunc nonni-

fi illae perfona validé fufcipiunt, quas Parochus admittit, ut

4711

iup,.

notat citatus Bonacina, Siquidem ex decreto Tridentini ad

Omts i

Parochum pertinetinquirere, quinam defignati fint , & de-

huícdt

fignatos admittere ; fi quiergo ultra numerum à Tridentino

praefcriptum defignati fint, & à Parocho repellantur, fe ha-

dutp

bebunt ac finon fuiffent defignati, & per coníequens illorum

a&userit nullus. Pariter fi vice versà Parentes nonnifi duos

fufcipientes defignent, Parochus autem ultra illos admittat

plures alios, hi pofteriores invalidé funguntur officio Patrini ;

atrí-

ut docet $2ngez ; gö quod munus Parochi non fit , alios P

Rhos

—W

DE BAP 'T'ISMEOQ

453

nos defignare, quando Parentes vel ii, quibus incumbit, le-

gitim& defignarunt, fed folüm indagare, quinam defignati

fj " hf

i

lde Da.

fint , adeóquein iis , quiultra àparentibus defignatos per Pa-

rochum inique intru(i funt , deficit conditio affignationis,

Porró in Refponfione dixi praeterea : Smul. baptizandum

fetneant &c, quia fi plures quidem pro fufceptione defignati

à'uwfto

fint, in collatione tamen baptifmi non fimul omnes baptizan-

s valide

dum teneant , non fiunt omnes Patrini cognationem fpiri-

Dere, [ta

tualem contrahendo, fed ille tantüm velilli, qui prolem tan-

$ à Dottt-

unt, vel eam immediaté fufcipiunt € manibus baptizantis,

;

cet etiam alii defignati poftea hujufmodi ta&um adhibeant,

125 8026

selbquan-

Ita enim habetur ex declaratione Cardinalium , & patet ex

efipnati,

eo , quod femel validé fufceptus , fecundó fic fufcipi ne-

queat,

ülcipiunt,

- lex hunc

CASUS CCIX.

t, n plü«

Y

20mill ej«

Sed quid f illi plures ad fufcep

D

fionem baptizandi concurrentes , fton

onem fpi-

ffiss defignati ab iis , quibus defjgnatio facienda competi;

; ffentue

quod tunc

valide Patrini contrabendo cognationem

ordinatii

Jpiritualem ?

am quat-

E[p. Negati-v?. Ita exprefsé decernit Ti r—izle

niinum cit. c, 2.

funt, P**

his verbis ? Quo4fi alii ultra defignatos bapti

Y nofiti«

eognationem [piritualem nullo paGo contrabant,

Necobfta

Zaíum tetigerigt,

nittit, Ut

t; UOd

incap. final. de cognatione fpirituali. in 6 decifum h

abeatur,

entini 4

omnes tangentes cognationem fpiritudlem contrah

ere.Nam

t kde

huic decifioni antiquae derogat decifio novai

videntite

dum pro conditione Patrini validi de

pfius T; Videntigi,

fignationem re.

yr, l-

, quirens, loc, cit, fubjungit :

Conftitutonibus

sj oU

in conírarium facienttbus non ob[lam.

if duo$

£ibus.

'

denittal

Pattij/

&iDoc8

Os H/if (

f105

Ll 3

CASUS

ï[

474

CASUS,.S:-ACRAMBN'TALES

CASUsS CCX.

$

Qui4 fi autem à Paventibus, aut iis , quibus defignatio facienda com-

petit , nullas omniuà PAtrinus defggnatus fft , ei» mua vel plures perfona

baptizandum teneaut cuminteutione agendi P atrinos : fiupt-

ne PAtrini cognatiouem fptrituatem

- coutrabentes ?

Ef

aliei

fi V&«

! Efp. Tametfi ob multorum graviu.m DoGorumfententiam

herea

opinio affirmans,quod omnes ejufmodi cenentes veré fiant

vt

Patrini , atque cognationem fpiritualem contrahant, mag-

nam probabilitatem habeat, probabiliorem tamen videri fen-

Aliena

antiqu

tentiam Sangez docentis , neminem ex illis veré Patrinum

fieri.

Prior opinio profundamento habet ; quia à jure anti-

Qolen

num

quo minimé recedendum eft, nifi quoad excepta in novo;

ergocum jus antiquum omnes ejufmodi tangentes pro veris

fpititi

Á

Patrinis agnoverit, juxta cit. cap. final. de cognatione fpiri-

tuali, in 6. Et Concil. Tri4. in propofito cafu non difpofue-

juges

rit contrarium ( loquiturenim tantum de eocafu, ubi aliqui-

loc,t

bus defignatis alii cangunt )fequitur eos etiamnum pro veris

tatur,

Patrinis habendos effe, — Pofferioris «veró probabilitas ex eo

AUf

Cotint

oftenditur,

Quia Concilium Tridentinum loco fzepe citato

pro neceffaria conditione validé fufcipientium mandavit fa-

&oená

Féfsi

ciendam earum de(ignationem, eó ipfo, quód Patrinos, ad

evitandam confufionem in contrahendo impedimento cog-

hilbitio

nationis Spiritualis , velit effe certos, qui fine defignatione

quamr

pravia certi effe non poffunt ; ergo ubi conditio ifta deficit

eptn

( ficut deficit in cafu pofito, ut pateD ex mente Tridentini nul-

u

fater i

lus habetur validé fufcipiens, Ex quibus patet, quid

ad prius fundamentum fit refpon-

quentil

dendum.

Véhíatt

Contn]

S5o 8

fpitito

IPatri

CASUS

DE BAP TI$MO,

455

CASUS

CCXI.

fetdatt.

$i Maritus 65 uxor , ut defignati in Patrinos, fimul alienam

ves yerfon,

Pro/en?ä f*cro

fonte fufcipiant , utrique ue fiunt

g

weri Patrini i

Efp. Si Maritus & uxor , ut defignati in Patrinos, fimul

^"alienam prolem & facro fonte fufcipiant, utrosque fie-

ütentiam

ti veros patrinos, atque cognationem fpiritualem contra-

ver fant

here cum baptizato & parentibus baptizati, non tamen in-

ant, mip.

ter fe, Ratio eff ; quia duos conjuges fimul fufcipere prolem

viderifen

alienam , teíte Sangez , lib. 7. d/[p. 57. n. y. permittitur jure

Datrínum

antiquo , & defacto videtur tolerata confuetudine fuübinde

jure anti

obfervari : hocautem non fieret, fi non uterque veré Patri-

num ageret refpe&u baptizandi, & cum eo Ccognationem

i n0v0;

; pro veris

fpiritualem contraheret ; ergo.

A'ec ob[Lat, quod in cap. final 30. q. 4, dicatur, ne duo con-

jone (piti-

üilpolute-

juges fimuleundem infantem fufcipere

prafumant.Nam per

hoc, atobfervat Coninck trad. 2.difp 32.dub. 2. folüm deno-

jbi aliqu.i-

y pro veri$

tatur, quod ex quadam decentia intermittere debeant, non

jitas ex &O

autem ex neceffitate feverioris praecepti.Atque ex hoc infert

Coninck , duos conjuges fimul fufcipientes non contrahere

ept citato.

ndivit fe-

cognationem fpiritualem inter fe,quia aliàs talis fufceptio fe-

veriüs ipfis inhibita fuiffet, Similiter infert Suarez hujus pro-

tfifl0S, à

jehto COP

hibitionistransgre(fionem folummodo effe peccatum veniale:

uamvis Sangez loc. cit, putet, fi alicubi contrarium ufu re-

flenationt

ceptum effet , facilépoffe etiam à veniali excufari.

jta defci

uod fi ulterius fcire cupias, utrum Patrinus effe poffit

]en[l'm' nv

Frater velSoror? fatisfacit Tamburinus lib. 3.cap 4.n. 11 & (e-

l qui

quentibus refponfioncaffirmativi ; eó quod hoc nullibi in-

veniatur prohibitum ; quare fi frater fit Patrinus fororis,

contrahent inter fe praeter confanguinitatem, cognationem

fpiritualem, /"erim quia comuniter non eft moris hujufmo-

di Patrinorum defigaatio, non videtur paffim deducenda in

Pra-

(ASUS

456

€ASUS. SACRAMENTALES

D EL

praxin, ne rem minus intelligentibus ponatur petra- f&axi-

dali.

CASUS CCXII.

Qüid ,5 |

Quid fi Homo tion baptizatus in baptifimo infantem teneaf ; anne

propteren. valide ,. feu im ordine. ad:contrabendam

72

ZtuAalem , fungitur officio

cognationem Y

PAatr12i ?

j

NY

Efp. VNegatiwä. Itaenim exprefsé traditur i cap, i Inzptsz

fU

mafe. fE. 4, de confecrat, & fuadetur ratione ; quia ficut ba-

SNSNS

ptifmus eft janua facramentorum , ita eft principium vitae &

oUjigat

cognationis fpiritualis, ut proindé cognationemiftam nemo

fu libei

contrahere poffit , nifi

i» Er

natus.

j

p?ius pet baptifmum fpirit*ualqiter fit

. CASUS CCXIII,

fud at

Quid fiin $

aptifino tenens infantem , necdum vationis ufum

£anir.

(ft affecutus ; valide ue agit Patri-

2um ?

Efp. Negativvé, Ratio eff ; quiaæ"ah'dä Patrinum agens de-

bet poffe officio ifto fungi ; eo autem fungi non poteft,

qui nondum rationis ufumaffecutus eft ; cum non poffit vo-

Qu

inte

luntatis intentionem formare , nec pro alio fpondere &c.

|

Ereo.

Interim tamen communis Do&orum fententia Tradit a-

pud Sangez lib. 7. de AMaírim. difp. 6r. n. 3. 65 4. Nullamcer-

tam aetatem ad hoc munus requiri , fed poffe puerum cu-

jufcunque atatis legitimum fufceptorem agere , dummodo

talem rationis ufum habeat , qui fufficiat ad contrahendam

culpam lethalem, etiamfi aliàs baptizandus aetate excederet

fuum fufceptorem ; quia nufquam reperitur certa

aetas praefcripta,

CASUS

DE BAPTI$MO.

4$

RSSENEILEN H G abd

Ua [ran

1

CASUSCCXIV,

giiid F qui

$ $n baptifmo fit £enens infantem ab[que intentione apen-

T

d Pq;rinam T

Valide me nibilom

N

T

! thrz'mzm £

imus kggit

"

5 Ejþ . Negatiob. Rätio t ; quia va'i'idä—-'Pät'r;inum: ägsns

contrahit obligationem officto Patrint anhexam 5 fed qui

itbpij

nullam habet intentionem agendi Patrinum , feu exercendi

ficut ba-

munus fufcipientis ab Eccléfià infüitutum ,. non contrahit

nvitex

obligationem officio Patrini annexam , cüm abfque confen-

imnemo

fu liber& agénus nulla oriat

ydliter fi

£o. Ergo..

ur obligatio , fu.tþpa]t.et ih vo-

"" CASUS.CCXY.. -

$ed anne , uí Patrinus cum . bap

Íizato

ftá

Faj

: cöä

sationem fpiritualem

contrabat , ultra intentionem [uféipiendi baptizatum

: gegujr;'-

tgr iztentto con

trahenda paternitati fpz-'

YiuAala ? $

selts de

Efp. N egaticvé,licet hoc a"iiquï velint, Ralionoffra eff :quia

'potf&;

A

haec paternitas fpiritualis fufficienter cenfetur volita i

:

offic vo:

dere X

intentione fufcipiendi baptizatum ex prafcripto Ec-

cefie ; fiquidem volens principale., con/e-

"tadit 4

quenter vult accefforium, quod ex

lamct-

rum QU

4 eo»fgquiturf

Xv

mmat

a 7s

Jo(Ree

handam

'edetet

a

Mmm

CASUS

CASU

458

CASUs &ACR' Af"zfiE.N?AZTE&

ss

ttii

CASUS CCXVI.

pote,qa

se,;*an;ze»,. ut quis ualide , feu in ordine ad contralendas cognatio-

baptizat

zem [piritualem., fungatur affigto Patrini, requivitur , ut Iuf antem ,

dinari f

dum baptizatur,teutat , fvez':tzfr fexuel per Procuratorem fuum ,v, £-

Alil

zg/zwa [/777777

bus geff ando, eidem manus. fuperponendo &rc. aut

fulet, t

dmmecdinté & anamibus. baptizantüs

ut Tiete

dféifeipiat $o

&xeroplo

tholícus

'EEJ;"[E;; Afüimative, Ratio eff ; Quia textus juris ftatuentes

cógnationem: fpiritualem inter fufcipientem & baptiza-

Ws hat

trito la

tüm K,'.;U'tüïiï*iaf*l*fï*äf*Ve tbis, fufcipit , accipit , tenet , Ievat ,tanpi£

s

[ SONTN

&c. ut fpecialiter videre eft in Tri4. feff. 22. de veformatione

AMatrimonii. cap. 2, Ergo ut quis validé Patrinum agat , corr-

trahendo cognationem fpiritualem. cum baptizato , neceffe

£ft, ut cum in baptifmoteneát,.-

Quij

i m ASUS: COXVII,

U

Sed anne , uf quis wvalidé Patrinum agat ,etiam. requiritur , ut à

(at€ C

parentibus, vel a Parocho lecitim? im Patrinum.

Jít defignatus ?

fittes &

mm,n

R Efp. ifü; Hiec conclufió fatis infinuatur in Concilio Trid,

cit. c; 2, his verbis * Quod fi aliwliva defisnatos baptizatum

tetigerint ,. cogtationem [pivitualém nullo pato contrabant ; con-

flitutzonibus i(z.contraïium facientibus ; non ubjiïar;tibuxæ, -

ii

/

CASUS-CCXVill.

Quid fiberetici &Y à fide Apoflate defignentur in Patrinosz:

Eitzue hoc licité

U.

Urifia

:-E]þ. NVegati'vé ; faltem ordïhä;i;iä loquendo, Ratio eff ; Tum:

quia oves non funt committendz iupis, Tum quia Patri-

ni debent effe idoneiadin(truendum baptizatum in fide ca-

m ha-

tholica , fponfionemqne pro eo faciendam ; quare cu

reticih

"u

M

—N

Qutla aob

DÉ BAP T$ MO.

du umum.

retici& à fide Apoftatae hanc idoneitatem

non habsant (t«

pote,quivera fidei adveríantur, ac proinde non invera fide

7 &Ogtdin-

baptizatum in&ruerent , neque dehac fide fponfuri effent)or-

! Laf anten

dinari& hocofficium ipfis committitur illicite.

? JWI , L

1077

ZAddo ordinarie : nam fi gravis caufa , feu neceffitas po-

ftulet , cenfet Laymam lib. $. TraG. 2. c. 9,11.7. permitti poffe,

ut hareticus ad fufcipiendum infantem defignetur. Pro

exemplo adducit, fi in Parochia , cui proximé facerdos ca-

- flatuentes

tholicus , expul(o Miniflro haretico , prafectus eff , Paren-

tes haretici deferunt filios fuos ad baptifmum defignato Pa-

& baptiz-

UMT

trino haretico : bocenim cafu patrinum hareticum repel-

Atformatione

lere,videtur effe valde difficile,

api, CO

CASUS CCXIX,

(o, necelle

Quuid [i publicé excommunicati ac moribus infames d.

efigneniur |

pro 'P.a,tr,in—is - EHme boc dicite $-

) Efp. Negaiivve, Ralio &f ; Quia cnm non liceat communi-

iltr, il

care cum publicé excommunicatis, & publicé moribusin-

M

fames non cedant inaedificationem , fed potiusin deftructio-

nem, neque hislicitim eft fungi officio Patrini,

7) m

buplizatum.

CASIS CCXX.

fiatb s lu

h

Quid gi ignorantes rüdimenta fidei , wf orationem dominicam

9 Sy 73'

/"6, defrguentur Patrini? Fitue

| belum .gipg/l-a,lamm e

Icife $

"

o

qfri;

R Bp. A'egativo. Ratio dt ; Qui

a licite füngen-s officio Pa-

^* triniaptus eife debet ad infiruendum alium in fide; (edad

tu$ , qui ig

if Tam

v.gc non €ft ap

norat rudimenta

[

i

fidei5 ?rgo;-'

u'xa?atf/"

1n fidg (3'-.

y; -

SRNS -

r

Mmm 2

CASU

z

46o

CASUS $4CR AMENTALES

peetam n

qno cuim

CASUS CCXXI,

leir y -Uf

debiti.

Quid fi parentes vefpetu propria Prolis agant P)ztrino.e;

Aili

aguntne (icite ?

bina lia

[2 Efp. Népatkub. ita conftat ex cap. pervenit , cap. didum efl

tizaret ,

.0 q.I1 & patet exeo; quod Pater proprium Filium extra

wgnatio

cafüm neccffitatis & facro fonte fufcipiens cognationem fpiri-

eim not

tualem cum conjuge füa, & per confequens impedimentum

exept

petendi ab ca debitum , contraheret,

Aetpe

f0 aU!

55 GASUS CCXXII.

-u

Quid fi Laicus in nece[fitate baptizet , contrabilte cognationem

TY

Jpiritunlem cum baptizate Cj* ejus

parent

parentibus ?

tüm à(

Not4. ExSacrament

cere ext

o baptifmi cognatio fpiritua-

lis oritur, & quidem nunc fecundüm novum

qui fict

tüm, 8

jusConcilii l'ridentini nofiifi inter has perfonas,

popte

1, Iinterbaptizantem & baptizatum. 2,Inter ba-

Cet p

tizantem &utrum«q; parentem ipfius baptizati,

libery

3.InterPatrinum & baptizatum. 4. Inter Patri-

pena e

Rj

num & utrofque parentes ipfiusbaptizati.Ita ex-

fititUa

refse decifum habetur in Concilio Trident. fe[, 25

wX Uuarc

tCtus r

de reformatione AMatrimenit. cap, 2.

àd QO

2 Efp. Omnino contrahere , fi cafum aliquem excipias, in

Vl

uoParens propriam prolem legitimam baptizat. ita $49-

ez lib.7.de /M atrim. difp. 62.n. 10, Ratioeff ; quia omnia jura

clamant , invero baptiímo ex parte baptizantis dictam cogna-

tionem contrahi ; baptifmus autem à Laico collatus eft ve-

rus baptiímus, Ergo. Dixiautem ; fi cafum aliquem excipiat,

&c. quiain cap. ad [fmina 30. q. F, excipitur Pater Filium fuum

;egicimumbaptizans neceffitate urgente , qui ex tali baptif-

fno

I—,M

DE BP TI$M O.

461

1no cum Íua conjuge non contrabit cognationem fpiritua-

lem ; unde ex hoc non impeditur à petitione & redditione

debiti.

Jritgs

"Addidi filium fuumlegiti

mum &c, quia fi quis ex conci

du df

bina filum acquireret , & eundem necceífitate urgente bapz

liwertra

tizaret, non pateretur exceptionem , fed cum concubina illa

cognationem fpiritualem contraheret , vi cujus ex poft fatto

m fpii.

üimentom

eam non poffet ducere in uxorem, Nam juratantüm faciunt

exceptionem quoad ufum matrimonii jam contrai , nefci-

licet per illum a&um bap

tifmi prajudicetur petitioni dcbïti "

hon autem quoad matrimonium contrahendum.

^ — Dices. ldeójura faciunt exceptionem quoad ufum Matri-

TAURT

monii jam contradi , quia aliàs propter a&um praceptum

parentes poenamfubirent (privatio enim juris petendi debi«

tum à conjuge in poenam cederet ) ergoetiam cenfentur fa-

pititua

cere exceptionem quoad' matrimonium contrahendum

Dovut

quia fic quoque Pater baptizaasfilium ex concubina fufcep-

eTÍOf45,

tum , & non potens ideó cuüm ea Matrimonium contrahere,

propter a&ium praceptum pcenam fubiret , quatenus (cili-

nterba

libertate eandem ducendi in uxore

cet propter baptifmum in neceffitate collatum, privaretur

lptizati.

m ,qua utique quzdam

r patri-

cena eft,

itacr-

Refp. Megando confeg, Siquidem contrahi cognationem

fpiritualem , qua fubfequens Matrimonium dirimat , nulla-

tenus rationem poenze habet

, faltem ex fe , cüm pertineat

if

ad quoddam amicitize & con

junGionis genus ; conjugem

]pia; m

v;rö- pr

ivari jure exieendi debitum ex fe quadam

/jtà ?

peenalitas cft ; unde nulla pa-

nia/ifa

titas.

77[03!1&'

C

. eft ve

CpA

Y^

u

A

m m

:þgptlf'

f0

Mmm ;

CASFES

462

ER OPÉEI o

p

"

C.af:ä*ülä -SAäRAMgzs—.fmäää

I n

yit 1 jUï

CASUS CCXXIIT.

jm,qio

fjj prin

-Qui.d Ji quifpiam i

nfidelis , id eff , nondum baptizat;u, neceffitate

ego.

nrgente alicui Sacramentum bapti/mi miniflret , vel cevt£ f& bomo ca-

in necet

Eholicus þ;,l;;j zef Pra[em pareutum Paganorum , contraberge uterque

baptizans cognationem [pirituAlem , ille prior cum baptizate &*

convert

tum, J

. 'tj,m parentibus

» poflerzor cum parentibus paganis

- apfrus baptizati ?

ptizavW

tre mat

REE. Quod ille refp

e&u nullius perfonee cognationem fpi-

fdem C

ritualem contrahat , ifte veró licet contrahat refpe&u ip-

oté &

fius baptizati , non tamen refpe&u patentum paganorum.

stf

ita communis.

Raíio ef5 quia cum cognatio fpiritualis ne-

nationi

ceffarió fandari debeat in vita fpirituali praehabita , utique

tuncintercedere nequit, quando vita fpiritualis necdum eft

prefüppofita : fed haec noneftpraefuppofita in ejufmodi ba-

ptizante infideli, ut cognationem fpiritualem fundare poffit

ad baptizatum & ejus parentes ; nec etiam reperitur in pa-

Quifi

rentibus paganis , utad eos facerdos refpeGtum talis cogna-

hui

tionis habere poffit ( deficiente enim termino alicujus refpe-

&üsdefidit & ipfe ref pe&gs )ergo.

CASUS CCXXIV..-

Efþ(

LT

Qyzd f autem in)ïd&lz's baptizaus ex poft [atdo mediante Sacramen-

puum

£o baptifani fidem fafcipiat , [pmiliter parentes pagamt ex poflf'aéto iti-

ptizad

em baptizentur , nunquid. [atem poffeA ex con[équeuti coguatio [pie

vitualis orietur inter infidelem illum - prolem prius A fe bapsizatam,

fadio p

poriter dnter hominem catholicum , & pareutes pagamos,

Ecdefía

fine ver

quorum Prolem baptizavit ?

terveniy

Efp. Mihi probabilius videri, in neutro ca(u ex poftfatto

COntrah

R

cognationem fpiritualem interdi&as perfonas exoriri,

ilus &

ita Sangez lib. 7. de JMatrim. difp..60. n. 11, 65 15, Rafio

Tiuider

re ne-

eff ; quia , quod à princigio irritum fuit , 'c(mvaiefce

quif,

3

Dr BabTiswO.

465

MOR i

pésiiysaien Es Gs «s

AE

m

1$.. Ín

—

, justa regulam , ston fiématur. de vegulis 3

5'.. kegzr:f

lum , quod ab ititio. ff.de Regulis Juris. Azqui cognatio fpiritua-

, ne;eMe

lis & principio, nimirum ante fuüfceptam fidem , fuit irritas,

TALT

ergo.

Hincfequitur. r.. Siinfidelis , id eft, non baptizatus ,.

in neceflitate puellam aliquam baptizavit,& deinde ad fidem:

dE7

UT d

convertatur, poffe puellam , aut ejusmatrem ducerein uxo-

h

rem, Sequitur.2. Catholicum , qui itidem in neceffitate ba--

ptizavit puellam parentum paganorum, poffe defunc&to Pa-

tre matrem hujus prolis in uxorem ducere ,ut converfam ad:

ionem fpi-

fidem Chriftianam ;. non tamen-filiamràfe baptizatam , ( ut-

epedu ip-

óté-Cüm qua cognationem ípiritualem contraxit, Aafio

agdforum,

utriufc

titUa]Is (f«

que illati eff ; quia inineutrq cafu obftat fpiritualis cog-

nationis impedimentum..

t4, utique

&cdum eft

fmodi ba-

CASUS CCXXV,

date pott

*

tüt n pe«

Quid fidefgnat

M i;szjatïinismi, näz't-t'at procuratorem , poteritneper

lis COl

bunc-valide

fwngi officio Patrini , ita.ut ipfé quà mittens

cagnat-zowm

t

fbiritu

s

jjus relpt

P PA

Mem com*i*q-

-

E]þ Omninoe id üner'ï.'poiïe., Ita enim tefte Coninck expref-

se.habet declaratio Cardinalium S$ac, Concil, Tvid, inter-

R

Sattatttlt-

pretum... Et Rafiío eff ; quia fecundüm Ecclefix'praxin ba-

iffiiti

prizandorum. lufceptio , praeftanda per P'rocuratorém , dé

'ogimtiol/j/-

fa&o paífim admittitür j ergo cüm' non fit prafumendum

wimm,

Ecclefiam ita paffim permittere miri(ttationem baptifami

Ms

fine vero Pàtrino, omnino cóncedi deber , in cali cafu in-

tervenire verümi Patrinuni , qui cognationem fpirirualem:

o&f&&?

contrahat'cum . baptizando , & ilius parentibus : Sed

exorit

alius eflé' non' poteft ,. quàm mittens Procuratorem. ,

m

üqpidcm/' nomine mereé procuratorio fufcpiens , ver&

efcett -

Patri-

qlllïg

[

454

CASIS S4CR AMENTALES

'eeet

o EERMEBQE ncata VtcsceiS EUR ia

Pattinus no;z cít, neque di&am cognationerh

cbn tf

anit,ut

r ordin

erst pet

itidem habet tefte Coninck Cardinalium declaratio, & patet

ex eo, quodisfenon exhibeat fponforem pro baptizato , fed

Ditt

folüm mittens , nec enndem in curam fuam ; (ed ipfius mit-

contraht

vator dei

tentis fufcipiat ; relinquitur ergo , quod nonnifi procura-

torem mittens fit verePatrinus,

Quodipfum potett con&r-

cogratio

mari ex illa regula 72. juris in 6. quod quis facit per alium , per. [e

finguli d

qullo lo

feciffe cenfetur , &5 ex leg. 1:S. ufuj. ff. de procuratore : quod om-

nis a&us per procuratorem praeftari poffit, niíi exprefse pra-

hic non

hibeatur,

Etcertéfi Sacramentum Matrimonii veré contra-

uml

pE ES

hi poteff per ptocuratorem, cur rion pereundem baptizan-

dus fu(cipi poffet , ut vera rátio Patrini refültet in mitten-

PA

te ? Aec obfiat, quod fufceptio baptizandi non ita habeat

Q u

tationem contracttàs, ut contra&io Matrimonii : Nam efto

Etgo,

Tf

hoc fit, habet tamen rationem cujufdam fponfionis, quam

quis nomine alterius poteít praftare.

Abbilt

G dng

Porró dixi, quod is, qui nomine meré procuratorio fu-

ttaant

fcipit, cognationem non contrahat &c. quia fi v, g. ego ro-

atus , ut filium Petriéfonte baptifmali fuícipiam, dicam me

us uti

Direrlit

fufcepturum, fed deinde peenitens di&i, rogem meum vici-

num , ut velit effe Patrinus,melibenter fatturum fumptus,

$ n

qui ratione talis a&(is fieri folent ; ego non evadam Patri-

[

Opiion

nus, fed meus vicinus, utpote qni non levat nomine pro-

curatorio , rigorose loquendo , fed proprio. $ed con-

tum, v

£ra hac

Cntral

e fünda-

Um,qy

Dices, 1. Jüra cognationem fpiritualem fubind

re videntur fuper a&u perfonali ipfius tenentis feu füfcipien-

tit Pror

tis ; ergo cognationem iftam nemo contrahit, nifi ipíemet

t exhi

probabi

perfonaliter baptizandum teneat , aut immediate à bapti-

zante recipiat,

Dit

Satetdo

Refp. Cum Laymanao , quod jura eatenus folim cognatio-

tochus

nem fpiritualem fubinde fundent foper a&u perfonali ipfius

m;

nitm fpi

fu,fcipäþntis, quatgnus in iliis locis defcribunt bagtifmu

ut

Qutator

f

DE BAþP T1$24O.

455

ibes eeriors

lahit, t

üt ordinarie miniftrari folet , & quia forté olim non ita moris

0, k patt

erat per legatum munus Patrini obire. -

1zto , fed

Dices. 2, Si mittens procuratorem , cogna

tionem illam

pfits mit.

contraheret , tunc ubi nominealicujus communitatis P'rocu-

|Droturg.

rator defignatus , filium Princ

ipis & facro fonte fuiciperet ,

eliopar.

aut communitas, ut fic,aut

cognationem iftam contraherct,

Wt p (

finguli de communitate , ve

l certe

ipfe Procurator : fed à

quod om.

nullo horum videtur contra

hi ; non à Procuratore , cum

refsepto-

hic non agat proprio nomine ; necà communitate , ut fic,

TéCOntI-

cümenim hzc fitperfona fi&a , cognationisexpers eft; nec

baptizan-

etiam à fingulis de univerfitate ; quia aliud eft univerfitas ,

n mitttte

&aliud finguli univerfitatis , juxta cap. gui manu mittitur. 24

ta habeat

q, 2, & leg, in fantam, $..

Ergo.

4

Uniccerfitatis. ff. de rerum divifione.

Nam efto

I$, quam

Repondent aliqui concefJa majore , negando riin. & dicunt cum

"Abbate cap. cveniens N . . decognafione fpirituali. Quodin eo

atorjo f«

cafü fingulide communitate cognationem fpiritualem con-

trahant; quía difpofitio concepta in univerfitate , quando a-

$ 00 10

&us univer(itati cempetere nequit, refolviturin fingulos u-

dicam me

um vici-

niverfitatis, utres non pereat, ut

de fentent. excom. t6.

i colligitur ex cap.fi feutentia,

[nmptus,

D

^ eru

^

i alii €orían ex

m Patti

-

hoc obje&ionisargumento permoti,

opinionemillam , quod per Procuratorem fuícipiens baptiza-

1íne pro

tum , verus fit Patrinus, adeóque cognationem fpiritualem

$ed con

contrahat,volunt effelimitandam , nempe ad eum folum ca-

fum , quandonontota Refpublica,fed fingularis períona mit-

je füngdt-

[ufcipiem-

tit Procuratorem. Ita Tefte Gobaf fentit. Poffecvinus. q. 27.

tu ex his opinionibus eam felige , qua tuo judicio viía fuerit

jipiemt

probabilior.

3 þlpu"

Dices. 3, Quando Epifcopus aut Parochus mittit alium

Sacerdotem , qui íuo nomine baptizet ; Epifcopus aut Pa-

Q natil)f

rochus cum "baptizato nullam contrahit cognatio-

",

ais

nem fpiritu

alem 5 ergo nec ean

»fi//])üm E

dem contrahit mittens Pm-

ut

£üratorcm,

Nnn

Refr.

466

€45US SACRAMENTALES

n

r

13 Refp. Negando coïiji*q. Ratio ,:Z'[parit;tü ejft, quAia baptiza-

mentoc

ze , etiam ex potelítate delegata eft ejufmodi facramenti confe-

tilmus :

&io, qua fecundüm inftitutionem Chrifti nonnifi illum pro

mullus 1

Miniftro habet,qui immediaté materiam & formam applicat;

At veró fufcipere & fonte baptifmali eft czremonia ex pra-

natio fp

fcripto Ecclefie , quae ut praxis oftendit , permittit, ut quís

hanc ca remoniam validé peragere poflit vel per fe, vel per

conftitutum Procuratorem,

Pudliia

Ealfa .

- [nterim tamenin propofito bené obfervandum eft, ut mit-

Patrini

tens Procuratorem vere Patrinus fiat, & cognationem fpiri-

2771

tualem contrahat, non fufficere , quod Procurator folüm af-

il

fiftat exorcifmis & renunciationibus, aut refpondeatloco in-

fantis , ejufque nomen indicet , fed infuper requirituz , ut

uerum, dum baptizatur , aliquo modo teneat, vel eundem

B

hei

poft baptifmum immediaté accipiat à baptizante , quemad-

modum etiam alíàs veré patrinus quifpiam non efficitur, fi

tetcogt

arvulum folummodo teneat , quando fupplentur ceremo-

puelan

niz baptifmales in Ecclefia, poft baptifmum minus folenni-

Proltfa

ter collatum domi,

Quia nimirum tales affiftentes, aut te-

nifi pe.

nentes non vert habentur pro fufceptoribus & baptifmo;

0 ,qu

Xilmo (

Idem paffim Do&ores fentiunt cum T amburino. de fufcipien-

tibus in baptifmo conditionato.

-

1látio ,

tandum,

Quod pro praxi benän»oä:

Stajo

Q aM o uä C*CXXVI.

fà, CUj

NT

Parvulus in periculo conflitutas baptizatur baptifzmate pri-vato

nb/que ceremoniis , ut

*

D

3

ffoles : .Queid £ poffem fupplentur caremonia ,

iuter quas pracipum eff afflffentia Patrins. E

LHC DC 6'8?2f

Qui f

feudus verus Patrinus ?

Ht Ma

Efp. Negatvé cum communi Do&orum fententia,

Miwm

Et

[;

R

Kalao efl ; quia.oflicium Patrini eft ab Ecclefia inftitutum

pro folo , vero , certo , & abfoluto baptifmo. — Íta Bonacina

N

de züatrimLä; 3. panGio g. $. 2. , 10. cüm ergo in tali fupple-

&tj

imento

Df BAPTISMO,

467

i;l;aptiza.

d

It confe.

mento cæremdgiarum utcumque folenni , non fit verus bap-

j illumpm

tifmus , aut certé non abfolutus , fed conditionatus tantüm ;

nulius hic validé exercet offcium Patrini , cui fit annexacog-

D applicat:

R

M £X Dtg.

mti«o fpiritualis.

*'it: lt qvi"s

CASUS CCXXVII,

&Y per

Puellule recens nae ac domi ab objigtr'ibe bzzþtz'zatæ, übi poftea in

df utmit-

Ecclefta. folita caremonie à Parocbo adbiberentur , aflitit [ub nomine

onem fiti-

Partrini Philippus jzvens , qui poff 16. amuos petit. cum ea matrimo-

tfolum af-

sium contrabere. — Quaritur, an pofft ? Ratio dubit andi eff ; quia toto

eatloco ift«

illo zempore habebatur & appellabazur à

' pue—/la Patrinus,

]Jgrmfiþw e

itifür , W

| eundem

Efp. Philippum poffe cum illa puella matrimonium contra-

QUemad-

R

here, Ratzoef? ; quia fi aliquid in prefentiimpediret, fo-

fücitut ,

ret cognatio fpiritualis : fed hec nonadeftinter Pb/ippum &c

: C&ICITIQ-

puellam : ergo non poteft impedire matrimoniuminter eos,

s (olenni«

Probatur minor.

Quia cognatio fpiritualis non contrabitur

5, dit f&

nifi per baptifmum , vel confirmationem : fed in cafu pofi-

t0,quando P/ippus aftitit caeremoniis in antecedente bap-

baptilmo,

fofcipiet

tifmo omiffis , nullus fnit fa&tus baptifmus , nulla fa&a confir-

bene o

matio ,utifupponimus ; ergo nulla inter eos contratta co-

gnatio fpiritualis: ac proinde P/ilippus licite poteft cum puel-

la, cujus ceremoniis baptifmiaftitit, matrimonium contra-

here, nifi aliquid aliud obfiftat.

um

CASUS CCXXVIII.

rl

(tt-

Quid i Titius faäus fit Patvinus legitimuk Prolis Càjze ; &5 mor-

£uis Marito Caje ef prole , affeétet ducere Cajam £m wxorem . fretus iffa

axiomate Germaniso.:.Y»as JAino il qeftorben / oie Devattete

a EU

. fbafft bat ein fÉnb.. Porerirme Titius m boc cafu cum Caja

ticotum

Inire matrimouium ?

d

fud äü

Efp. Nepativvé. Ratio eff in promptu, Quia longeal

p

D

extinqui Paternitatem inter patrinum & prolem ex bap-

gentó

Nnnza

tifmo

«f

o

P

" CASTPIS S"ACR*AME-NTA«L ES

4

$

P. n

ag

tifmo evatam ;5 aliud ceffare cognationem feu*conimn&ïoneæ

fpiritualem incurfam per levattenem prolis ex baptifmo in-

rebaptizà

ter levantem & parentes levati : illa enim , utpote relatio

Paternitatis ,.definet effe definente altero extremo; At haec

manere convincitur, quàmdiu utrumque extremum ianet ;

L

ualis cognatio inter Patrinum & matrem

h;y:iz

itaque manet fpirit

prolis baptizatz , licet extin&a fuerit alia

.i.nt.er Patrinum

& prolem emortuam.

Rudi

CASUS CCXXIX,

od

telanfei

Utrum i& veré Patrinus fiat , atque cognationer fpiritualem cum

fat,ptot

zAto , ejusque parentibus contrahat ,qui per errorem im baptifino

Vetum ]

bapti

tenet filium Cnji, eredens effe filium Titit ,àqnopro Patriuo

& dicit,

veguifitus fuit 2

Á rana

fal/s, t

F

- Efpondeo , ii

intentionem habeatfüngendi officio Patrini

V

reípedu

hujus,

uem prafentem habet, quifcunque ille

non

fieri vere Patrinum illius, quem tenet, & percon-

d. 13

är,&CO

Pujfr

fequens

neque cognationem cum eocontrahere, Ita Sy/ve-

/ntio d

der ,5

angez & Repmaldus citati ap

ud Bonacinam de impedimentis

E

JMatr

imonii.q..3.puto j. $, 2. . 18. Ratio ef] ; quia tunc de-

di officium Patrinieircafilium Caji.. Ad-

Hiecibi

eftintentio exercen

&m teri

didi veró mfi infentionem babeat ,

65c. quia fi haberet intentio-

nem fufcipi

endi praefentem , qu

icunque ille fit ,. refpe&u filii

tl t

Patrinus evaderet, tametfi per errorem putaret,

hac(in

GCajus verus

Loni

hunceffc filium T7/ji :

quia hic errornontollit intentionem

X 0013

direCtama

d fufcipiendum filium C aji.

.

itentize valide abfolvit posnitentem,

tztur

Dices. Minifter poen

Rialis il

'quem putat eftvirum,cum

tamen fit foemina? fimiliterbap-

tizans validé baptiz:

atfilium.Cajj, etfi per errorem putet cffe

previu

empr

&lium Tiii; ; ergo etiam v

alidé quifpiam Patrinus erit'; q,uiï

cum fimili errorealiquem

éfacro fonte levat,

Refp. Difparitalem effe ,

quod praefati facramentorum Mi-

Obüä

ad. perfonam preefentem ,.

mifui intent

ionem fuam dirigant

quegs

469

M ——ÀÀ :

DE BAPTISMO,

un&ioneæ

quacunique illa fit , quodin cafu pofito nonfupponitur face-

ptlmo in.

rebaptizatum 6 facro fontelevans,

Je relatio

-

* At ha

CASUS CCXXX.

ümmanct;

AMHonialis profeffa dubitans , an baptizatafit , f 4d cautelam denuo

fDatwa

Tatinum

baptizetur , am wovam profeffionem teueatur fcere ,. alio

Novitiatu nom peracto ?

Ruditiffimus Portell. in dub.Regul.ver. /P""Ionia&c, tt y. dicity

.. .quod?Monial'isdubit*azns,-anefï'etbaptizaza—-,quæa Catr-

telam fe iterum facit baptizari, frantea profeffionem emife-

Ti cute

rat,profeífio tenet 5 ita ut exire non poffit, fed tamen debet

iv baptifie

iterum Novitiatum facere, anno integro, & poftea profiteri,

u

& dicit, quod ita declaraverunt Cardinales apud Afanzilluum

l, 1. cap, ro, lit. V, & fequitur Joan, Bapt. Ler.p.4 fumeyver, Mo-

(eatmi

Biales. num. I4-

M

1tque ile

Ver

unm i

illam aliter refert Barfol. de V ecchis in praxiovit,

difp. 13. dub, 1. n. 17, fuüb his verbis, /Monialis , que emiferaá

k petcon-

Profeffionem , 65 deinde probabiliter dubitaus non effe baptizatam ,

Ia ht

padimenia

denuo ad cautelam baptizata fuit , profe[fione ligatur , fed ad majo-

vem cautelam, iterum eam emittere debet , alio atmo non expetdatag

! tüfc de-

Hzcibi ; quam declarationem facrae congregationis füb eif-

j M

dem terminis etiam referunt, Novar.in Luc. Regul. ever, /Mo-

intentio-

niales , num, 1. 65 Tambur. de Jur. Abbatiff. difp. 6.9.3. ,4.. Ett

p fl

hec(inquit £Zjyacintus donafus Tom. 4.Tra, 12, de profeffione

4Monialium fol, 142 que[f. 20;n.2.) mihi videtur vera , integra,

Spijonem

& non mutata declaratio ;. nam ficut denuóad cautelambap-

tizatur ; ita iterum denuó profeffionem emittit, & dum mo«

ts

nialis illa primá profeffione ligatur, fignum eft, quod ejus

fatbape

ytet elle

praevius Novitiatus fuit rité, ac legitime fa&us , quandoqui-

dem profeffio faCta fine praeviolegitimoNovitiatu,nullius eftt

n Ul

- obligationis , ut probat fexf, cap. s. Trid. fe[T. 2 f de Regul..

ergo iili, uno Novitiatulegitimé peracto, alte-

W[] Mi"

jtem s

ro non eft opus.

Nnn $

quar

cggug

470

p

CAS?S. SäöRAMENTALES

fic utitàt

CASUS CCXXXI,

giz if

frarum dt

Qui4 fi quis baptizatus fit ablutione dubid , vvel probabili : q*?ne.in'

tos non &i

loco faero fepeliendus ?

baptizatl

Bongcinati

R Ef ?ta, Quod intellige etiam de iis , quorum bapti(mus

aliunde dubiuseft, Rafzo eff $ quia cum baptifmus fit fal-

f Naà

tem probabiliter validus, non eft, curis debeat carere Eccle-

Deus d [

fiafticáfepulturá : quod vel maximé proceditin dubio pofiti-

prate

vo, Unde Caramuel bené ait , lepidéerraffe illum Parochum,

vel«ond

qui infantem baptizatum baptifmo dubio, volebat quoque

Qefialtica

fepelire in loco dubio , qualis ei erat, cüm de eo , utpote

(ui vtl

NY

ropinquoipfi coemeterio ,litigaret , quodam cive afferente

b

oc pertinere ad fuum hortum ; illo pertinere ad coemeteri-

non e& ;

um... Coeterüm (uadeo , ut fi facilé poffit, hac fuper re con-

tum cof

fulat Parochus ordinarium, ficut habet RitualeSalisburgenfe

in. Rubricis,

CASUS CCXXXII.

Licetne f

ei , pud

Mf,j

Sed quid dicendum de eo , qui in a&uali baptifmo , antequam forma

l

ex toto abfalveretur ,vita funcius fu.

772 E—/fäe;kp.c':/im«

dus ia lore þcra ?

'E[p'—.' I. Si prudens dubium fit , num Minifter priusé vitä

REb V

" difcefferit, velobmutuerit, antequam formam fubftantia-

WCen

licet wte

liter abfolverit , debet infans fuperftes fub conditione rebap-

dutétm o

tizari, Rafzo eff ; quia aliàs infans.cum baptifmo dubio ex-

poneretur gravi periculo amirtendee falutis aeternae. ;

malum, |

- Refp. 2.. Si certó obmutefcente prius, vel mortuo Mini-

tempora]

Matei

ftro, aut quoquo modoinfans prius mortuus fuerit, quàm

formaabfolveretur, Aliqui tenent, adhuc fepeliendum effe

inlocofacro. Fundamentum pracipuum eít, quod Deus

tali cafu pro fua mifericordia fuppleat defe&tum baptifmi ,

em

quantum ad ejus effef?cum , leu gratiam , üxivagdohomin

fic

DE BAPTISMO,

Mib m

4TI

fic , ut itadicam , inadaequaté baptizatum. — Pro quo /enri-

quez refert SoLve[ivum aliosque, & Bonacina Graffium, Sedcon-

trarium tenendum

6j

f.

P.

?

Ratio eff ; quia certum eft non baptiza-

l: dinein

tos non effe Ecclefiafticà fepulturá donandos , fed tali modo

Daptizati, revera baptizatinon funt, Ergo. Vide FZenriquez,

pifmts

onacinam , aliosque.

Nec fundamentum oppofitum fub£-

iUs ( (a]-

fit, Namlicétpia videaturillafententia, & exoptandum, ut

ereFecs.

Deus id pro fua mifericordia praftet, illum tamen íd a&u

Jio pofiti

praftare nullum habetur fundamentum vel in fcriptura,

itochum,

vel conciliis, vel Patribus , vel traditione Apoftolica ,& Ec-

t quoque

clefiaftica 5 fed potiüs contrarium , juxta id 7

oannis 3. Nifi

, ütpote

quis renatus fuerit ex aqua 65 Spiritu Sautfo &5c,

Deinde Ec-

affetenta

clefiaftica fepultura hujusmodi infanti ad falutem neceffiria

cemeteri-

non e& ; quám multi enim defacto regnant in coelis ,

uo*

T COf

rUum corpora inhoneftiffimis humata funt locis in terris,

burgette

CASUS CCXXXIII,

Licetne fecave uteium "Matris paríurientis vicue ea de caufa py.-

eise , quod infaus vitd periclitezur

C alias abfque babtifmo decedere

Jitque &v temporali & «

Lerná cavere vitá

itt fottt

46&:4! :

: prafe

TL f

TA

de ?iIAï AMatr

is jam couclamatum [5 , ac ipfa im [e-

& onem confemtiat:?

yus o vita

| Efp. Megativé, Ratio eff : quia fic privata aüthfori'tät'e in-

nocens diredié & a&ione perfeinfluente oc

bftantia-

cideretur.Nom

licet autem facere dire&té per fe tiala,

ut eveniant bona ; tali

erebap-

autem modo,fcilicet ita directé & per fe

occidere,eft intrinfecé

lubio ex«

malum, Ergo &c.

Eft quidem vita eterna praferenda vitae

temporali , fed

u

pér media tantüm licita, non illicita, Ne ue

j Mi

Mater eft domina proprize vitae,ficiit & nemo ali

? qüäm

us,

m eflt

&t proinde ejusdem confenfus nihil

od Deui

iu,.vlet..

«

1 U[Hïl ,

.gmmf-'m

€ASUS

fic

4'7

CASUS SACRAMENTALES

paandttt "

l

CASUS CCXXXIV.

Qz;;zp'i;;ï;

Qufd Á Maäer parturiens apat ammm , 4c proinde mascimum pe -

tur cidem 4

viculum fit,ue infans Matermo utero iaclu[us (ime baptifmo

plæm? ) Mv

moriturus [it..— Quid bíc,inguam.

Ia j

Agendum ?

V3Ro refolutione hujus Cafus bene notandam praxim tibé

ad£fero ex Efcobar infumma Theologize Moralis tract. 1.

B. 4j

exomine2.c 4, relato à Gobatt , quam ipfe Efcobar etiam ha-

quia :

bet in Theologia morali tom., z. Volum, 2, lib. 9. de Baptifmo.

) Wperan

fec&t, z. problemate z1.

Et eft haec. Quod fi Mater parturiens.

ínfanticid

agit animam , ejus ori aliquid , e. g. cochlear imponatur ;

sodon;

tizantis.;

ne videlicet infantulo in utero claufo obturetur via refpira-

tionis ; & mox ut mortua fuerit , Matris fecetur uterus, in-

dattumr

fansque eximatur , ac fi vivus repertus fuerit, baptizetur

pída , to

tíà exeuf

ued non femel in Hifpanis Matronisfeliciter practicatum

fuiffe teftatur. Etidcircó ipfeetiam tenet, Matrem ad mor-

fitatts (

tem damnatam , mutato fupplicii genere , fecandam eífe;

téns d

dilato fupplicio , infans aliàs abfque baptifmo mori deberet?

ad interf

non enim tam citó cum Matre expiraturum credit contra

tem jnfa

quàm «

Layman & Suatez ? prafertim fe priüs ori Matris aliquid

imponatur, quo mediante, ore aperto refpiratio infantulo

J er f

non ex toto procludatur ; uti fe ipfum occulatum teíftem

bellicis

Tüht ten

hujus refert Éfcobar , cui affentior. "Etquoad ultimum pa-

nc homicidium fit publicà , legitimi ;

fiocentes

l;;t j .qui'a tu

acinfitm

-& à Deo concefsá authori:.

taïe.

&X quop

tamen n

xny

àdmoqur

.z:/'(, 1

OE

preefenti

gemey i(

b

E

ïatem, (

.. CASUS

ESENUNUST

475

Ls o DE RAPTISMO.

F

d

r ia

Ed nl Ü

GASIIS. CCXXX

J

EOR

Quiti infan:

f0

zfebzlftamrvenerzt,ut prüdenttm

üdieio Limen-

tcMN

£ur eidem acce.

leranda mors ,-ft etiam modicn aqua v vel smediciffomá

lft.;'f?m

plane , ad baptifmi tamen eyMorem. fiffi

ciente abluatur , ac baptizq-

'A /?

dur ; auue nibilomtmus 3 eddem ,

us A fAlvasvalore pot

u -

4 ablui c* baptizari

a C

w-zofzïi;-ä Aqu

CUdebeed 18 w

*

is trat, r

ItaTamburinus cum comm

u»nïï(. l&atio& ,

t etiam a«

REjif Häïfmatiw&.

quia hac ablutio quantum eft

ex fe habet fe valdé remote

Dptilmo,

& peraccidens & indire&é ad morteminfantuli , ut proinde

DArtoTiehé

1

infanticidium potius male difpofitioni ipfius infantuli, quám

IDODQW ,

ablutioni , utpote a&ioni necper fe , nec ex intentione bap-

la telpiti-

tizantis ad mortem ordinata ,'imputetur. Quis enim cre-

Itetus, ill

dat tam modicum aqua& , pr&fertim fi expedire videatur, te-

aptizetu

pid& , fore caufam mortis perfe ? Etfi communis fenten-

adicaqum

tia'excufet'eum , quiabinimico ad necem petitus ac necef-

madmote

fitatus fugit, & fügiendo infantulum in via. jacentem, non po:

am eiies

tens declinare coritetit; eó quodfugere fit a&io indifferens

j debereto

ad interficiendum hominem , & quia is.non intendit mor-

tem infantuli per fe, fed füam ab inimico liberationem , ad

(it contta

ris aligut

quám contritio infantis habet fe pér accidens. Et (imiliter,

inlantulo

fi ex (imili ratione excufantur, qui in beilo jufto cormentis

m veftem

bellicis dejiciunt turres , injiciendo artificiales ignes , exu-

imum pe«

rünt templa & domos , haud dubié praevidentes multos in-

?a'mä ?

nocentes peffumituros, [temfiexcufetur mulier pragnans,

ac infirma , füumens pro retuperanda fanitate pharmacum,

ex quopr&videat quidem infantemin utero m riturum, at-

tamen nifi fümat, fimul una perire neceffum fit-&c. Quem-

admodum Authores paffim docent. . Quidni excufab.ris in

prafenti caíu? fi autem ex

gente, id facerédebes, "

cufgris à peccato, neceffitate exi-

Neque Minifter baptifmi in

hoc cafu incurrit, ï.;rregularï-

tatem , etiamfi moriatur paulo poft infans, Raíio-efl ; quia

Qoo

irre-

CA

a& o ,,.,4.4.....",«?.,.(;;4,..5vl.l:ïäfr:;&ACRïgME,EIHL ES

t

æa's'difp-;fä;;

irregularitas ex delí&o; qualis hac ä(ïefcfeäczer,nbn: mcur*

zitur, nifi ubi eft deli&um. ..

-

egrade p

.tqui in propofito non: ïeæ d'—ei-» :

feitio 00

li&um ,uticlaréoftenfum eft, Ergo &c.

- &fic

& ebrium

|CASUS CCXXXVI. :

pempe.P'

tüm bupti

uid f infidelis adülius [at Tongo &empore inter Clriftianos more

ChrifHano:uixerit s; eb mox Im tale periculum vita. incidat . ubs

vel f o

quafi

1 oluntatem , fidem, ac de peccatis Brtritionem ha-

voluntate

expre

ffam.bapti[m

di at

^ &*'i"*- »'Uel t

271

H

t p pore] 3 delet He'pulis ltem

is

-;-..æ

E

k ub cqäzd(äiä?fe paptisarit 0^

miodam

A 3 .

ir.'

E]þ Afimativé:

Ita P. Jofe phus DrefcïlerMonachwsB'e'

R

n

nccg(fl;as

i

edi&inus , Liberi & Exempti- Monafterii;ad.-S;..Lamber-

tum in Styria Profeffüs , SS; Theologiae Do&or , acolim im

]

Alma & Archi- Epifcopali:Univerfitate Salisburgenfi cafütum

án

confcienriaé Profeffor prá&clariffimusin. Tuta praxi Admini-

ltht

firandorum Sácramentorum:Salisburgi edità, Ubicap, g»

defübjedo baptifmi fol;360: agensita loquitur: . ficut rarif-

fimusplane eftcafus, quoin periculo mortis, & fenfuum alie-

natione conftitutus. homo ,. qui; aliàás. Chriftian& ac.pie

p

vixit , abfolvi: nom poffit ,. aut potiüsdebeat ; ita.rarus fae

t2

o homo: adultus- non: baptizatus , qui

elreduu

ne erit cafus , qu

tamen. more Chrifti

ano inter Chriftianos non:fímulaté vi-

ingensb

xit ,.

& in' id periculum vitae incidit ,.

quo expreffam baptif-

Chatitas

. fidem, ac de peccatis attritionem habere ,.

lotisate

mi voluntatem ,

vel maniféftare' ne

queat ,. baptizhri non..debeat faltem fub:

Vüstatih

conditione; " Ratioelft;

quia poteft ac debet de hoc requifita

tur perj

mi:indpía vita more.Chriftianorum trans-

difpofitio praefu

&ft[fito

ada, Excipe,n

ifimanifefté conftaret , talem effe in impoe-

terim d

nitentia, velvera fideidetefüatione, &c:

!

9

pos, vel

agis catechumenum ,

& qui a pro fut-

Adde longe m

20 D 30(

cipi

endo baptifmo

£

infidei Myftetiis: inftruitur, in hujusmodi

1?3 utt

, €tfia&u tunc prafa-

üicat ill

hecd

ffitate Gm-ili';g'p- äm?täzqk debere

--

fas

|

i

-

47

.DE.BAP T5 MO,

'-—..-——.w

bf f'onrincr.

tas difpefitiones manifeftarenon valeat ,

nïü manifefta &

cCerta de peccatis impoenitentia, vel jam conce

E

s

ptee fidei de-

W etde-

fertio obeffet, quod valdé tar

ócontinget in mortis articulo.'

- Et fic cafus occurrere poteít , ut dormientem

furiofum

& ebriüm &c; ebfolute wali

d

je & licite baptizare poffis , fi

nempe: preedi x

^

"

à/ormnia .conven

jant&c. Valide autem tan-

tum

baptizab

is

À

83

fcd illicité.

5

/(i adhuc.nulla urgeat neceffitas,

ifitts r

1

,quamvis tibi de

t Utidat , bj

vel fi difpofit

io ad;gratiam fufcipienti defit

Hritonen h-

voluntate & confenfu illius conftet.:

R

lnde quando pritis.

dixi-etiam fic ebrium lici

t& baptizari pofle ;intellige, i con-

x

p

"'?

ftet ;ebrigtàtem non fuiffedeliberatam , vel graviter petcc

minofam; & fimulde:

2

à

onachw p

priüs requifitis tibi *Conüetuäc quuue

, Lambere

neceüïtäs ita-præefgtus Do&or,

be.

y

;

&

t

, colim i

C

DGOUUL

nfi cafüum

T

uid fi dBb 16 obdti adllo , « alipidnidd tübueit-en-

tionem fu[cipiendi baptifpum, eb» im Amentüam lap[us vefplit,

; ficatrarie

nolitque baptizari z eritne nibilominus

nfüum alie

Anuptizandus? .

ye ac pie

E/þ illium omnino p

ctes & debes fub -co*häïtïene , fi capax

a ratus fae

e$, baptizare , quando periculum eftin mora, & nullafpes

dtus , qU!

eft redeundi ad;fapam meóteni z Ratio.eft ; quia fic exigit

mpate Vl«

ingens bonum proximi , & favor fidei, ac ipfa in proximum

tom baptife

charitas , ut quoad fieri poteft, juvetur ad affecutionem fa-

m habete, 4

lutiszeterna. «Siautem periculum non fitin mora & fpes u-

faltem fub:

$üsrationis fuperfit, differendus;erit baptifinus, ne expória-

tur periculo irreverentiae.&eprofanationis. Idemdicendum

£ equflüfl

um ts*

eft, fi conftet habuiffe 3liquando prafatam intentionem,in-

. jnanpee

terim dum aGu relu&atur, dubitatur num fitrationis com -

pos, vel.non.. Quin addit Sangez n feletlis apud Gobat tra&t,

upro

2, n. 306, ligandum effe , qui refiftit baptizanti , (i dubium

fit, utrum libere refiftat , & adfit qualifcunque teftis , qui

yjuroct

*

!

dicat ilium petiiffe baptifmum.

Quod nota pro obfefTis à

29

Ooo 2

doemo-

-—L

40

C45U5 SACRAMENTALES.

AS UE o at

deipect w

tius in-

dcmone, Cuctrümuniverfimin éafte]:quo'vel de afte

tentione , vel difpofitione requifita prudenter dubitas ; &

ericu um vita imminet, fub conditione , nempe, fi capax &5

Qnd j

di[pofitus fit , baptizare debes. Cur autem indifpofito non de-

beant adminiftrari Sacramenta, Rafio' eff ,

u

ia facrilegiriay

eft, Sacramenta fruftráre (no effe&u ; & fan

à

a dare canibus,

p o

X Vi

übi ulteriusrota, quod debeasbaptizare moribundum v.g;

nota den

Tudaum , fi unicus ceftis fidelis & verax omniexceptione ma-

ior dicat , illum petiifle baptifmum ; à paritate, quod debeas

era pit

0. Que

abíolvere moribundum , de quo unicus teftetur, illum dedif-

deuta

fe figna doloris, vel petiiffe faerámentálem 'abfolutionemi

(is a )

'uod fi veró teftis id fub dubio teftetur ; vél prudenter & ju-

baptizat

fté de ejus veracitate dubitetur;fub conditione conferendus

t2 fignu:

erit baptiímus , ut füpra. .Raízo efí ; qgïain fimilibus fraterna

1um,au

charitas exigit , ut Sacramentum potiü$ exponatur periculo

tem fbb

nullitatis, quàmanim peticuloamistende faluis, v ..

N

s ASIES COXXXVHE o

nm ,qu

dio ante

uid fi 'comïægat natá prole , bujus fexum zlz:ghofci tion poffes

pustie f

baptizari generatim dicendo : ba

ptizo te drc 33

MR :Püääfff.kdr

in ia «

, ebfque omni. [peziali notmitue ?

238xMI5d us

d

men'melius fecerís;

"&NJI.J

iX Eff. Poffe quidem fic Paptizari..-Atta

tranum.

P* fiei & nomen viti & fceminze imporias.Cüm his precfer-

tim tem

P

oribus non raró id foleat fieri apud Magnos Princi-

21 Eya

f efat

pés, lm

ó Tefte 7ofepho Drefcber.cap. s. de fubjetdo baptifmifal.

UET

402. circa finem

;inItalia valdeufitatum eft; etfi'probé dignof-

catur fexus,

;

Quiti fi folómmomemn viriimporias; re&e facis;

í

dinarié tefidit in id ; quod! eft perfettius.

Natura namque ot

Undefepilis compertum

eft, quod fimiles in virum proru-

ina

) ü Pcm gjt,quä

d r

j»o j *

m. Sicut poft ahos flgce; :

t

!

bobac i

»

H

7

. CASUS

Y

477

DuRRicScem

DE BAP TIS/T*IO«*

m— m

;R;rms m

»

X.

Uitis &

CABUS CCXXXI

:J.H u

bortum: i,

abitur a

*

(

10 non de.

^s Q-'id.þ pueïgzc*m P

* ag(t;andw eft.

fine fgtw abortiwus

aCtilegitim

I6 vanibus,

R. Efp. Càm folus homo viator fit fübjectum capax baptimi g

üdumy s;

& viator non fit, qui vitam non habet, quod univerm

Ptionema-

nota de mortuis, apprime attendendum eít, num dum puer-

uod debeas

pera patitur abortum , ipfe foetus abortivus animatus fit, nec

Ilom dedi(

ne. Quemadmodum providé admonet Rituale Salisburgenfe

de baptizandis pavcvuli, — Et quisfanáe mehtis hoc neget? nul-

olutionér

enttr&foe

lusfané Theologus.. Nullatenus ergo fimilis foetus abortivus

Yiferendus

baptizandus erit, ne quidem fub conditione , fi nullum vi-

) fraterna

ta fignum , puta pulsüs ; refpirationis , fenfatiofiis oculo-

It periculo

rum , auditüs , cactüs vel

"

alterius fensüs,aut motis localis fal-

A

r

tem füb dubio edat. -

Aec audiendi funt nonnulli Medïgoïr'tlfm & Philofopho-

rum ,quorum quidam volünt , animain rationalem infundi

diu antequam fcetus refpiret , vel fentiat , autantequam cor-

pf

pus rité formatum fit ; alii die tertio poft conceptionem,alíi

hn

in ipfa conceptione feu feminum commixtione &c,. Quem-

admodum

re

&

!

fert & meritó reprobát LuZovicu: de fcildere lib.,

i

;

J

ä&än's,

$6, c. 2. n. f. Rafio efi

',.-?q

uia prà

xi$

3

P.

'Ecclefie & prohibitio con-

s ptaere

trarium fentit, Ubi & notari poteft illud T5eodoréii in capu£

21. Exodi q. 48. de percutiente mulierem

os Princi

1

. gravidam. Ibi,

if

f effigiatus infans egrediatur , fa&um illud bom

tidium "vocandum.,

Sin -vero paríus egrediatur injormis

P dignre

) bomicidium non cenfendum,,

4

2190

qula Mecdum aní

matum eraí ,

4

sff(äüïþ'

"editum efl, . *

;uog abortwum

1pï0w

3

^

B.

z

N*

OQ

k

Qoos

(Z?*ASUS

E

4"u

AT

"

CASUS SACR A 74

ALES

dïViflO'aa

"CASUS CGXL, —

mortallex

Ti poitéL;

Quandoquidem ut.babet paftorale /Mecblis;enfe, experieniid Ob-

ffetricum depreben|mm [it , frequenter. eeutnere partem v. g. inanum

betparit

vel pedem,iu qua enultis boris nom potef! motari Jignum vit,cum ta-

men boflea puer wivere deprebeadakur : boteyitue talis pars bapti-^^

; ,za-r.'z"þfþ condition

£, fi vivis, velfi ca

pag £5 .Ego (CRr

Qgcæ'rfriti:«

"baptizo &c,

I ER. Affirmatiaie. Ratio dfi: quia qüogiïe-fc-unq:uepæbäbi!e

LE

»

. dubium eft, ne fi forte infans vivat, priüs moriatur,ante-

N

Aiafidc

quam exutero totaliteregrediatur , licet fic fub conditione

olim d

baptizarein parte egreffa ; quia fic infantuli faluti abíque

Dio

aliqua facramenti irreverentia confulitur , dum id jufta &

orobabili de caufa fit,

evolatet

Aeque dicas , me contradicere di&

(et ii

is in rtzfpongg*n6 ad

fit v

pracedentem cafum..

Refpondetur. enim nequaquam. .

.Aliud enim ,eft,

quemba

quendia

quod feetus ex toto extra uterum maternum eercíffus , &

denfibusexpofitus ,nullum tamen vitz fignum edens , bapti-

fuos at :

ptijio,q

Zari nequeat, quod ficut ibi, ita & hicaffero. . Aliud eft,

bigtizar

quando ob experientiam obftetricum prudehter judicare,

. /feu dubitare faltem poffum , prrerum vivere , licet hoc uni-

focis C

Cum membrum utero egreffum vitam non indicet. .. Nam

fs

etiam in moribundis frequenter contin

Mi

vel membrum vigeat, nullatenus aliud, -

.git-;,f ut hic 'fcnfus-,

Prbiigy

i, qui

erode

"U CASUS CCXLL .

:

Quid fi quis ob fidem Chrift

"Martyrium fubire deberet , f famen

ts ifiQ

f&

cipere

Alatci

etiam ipfum prins Sacrsmentum baptifmi

h

poffet : an-

ue Ad illud prius fufcipiendum o

lzga:w

tér.gy

afet ?

Efp. Affirmatizué. Ratio efl : Quia Sacramentum hoc eft

cepto

juxta unanimem Ecclcüag cathglicæ fenfum fub pra

divi-

479

*—h

DE B APTISMO-

[ dïvino-, & ad falutem neceffarium-. Sicut etiam Chri-fïi"a'nus i'da

mortali exiftens , (r ducatur ad Martyrium, & pravié confite-

eritiia Qp.

ri poffec, deberer, Quia nempe accedensad Martyrium de-

V Q at

mplere omria preecepta, qua poteft.

VL CU g.

bet pam tus effe adi

EE

/25633.3

URTE

"

CASUS CCXLIL

uid [it l

Qyærent:q

aptifmus fanguinis ; &y an i

zyrten fupleat baptifmum: aqua : Quid

h fnf;m*fiäw /Mar-

J.epi;cbabüc

refpondemdwm ? ^"

TAtUT, ante«

[) Efþ-.'i?; Baptiímus fa

nguinis eft Mart rïumpro fide Chri-

conditione

ftianaobitum : Si quis enimante receptum bapti(mum in

luti abfqüe

Ó

dium fideioccideretur, & pro fidemortem obiret, fine du-

1id julta k

bio non aliter , atque fi baptizatustunc effet, rectà ad coelum

evolaret , fanguís enim ejus pro tunc effüfus vicebaptifmi ef-

fet, & ideó Martyrium dicitur baptifmus fan guinis,non quod:

onfone a

fit ver& baptifmus , , fed.quód eundem effe&um praftet ,

quem báptifmus in illo articulo, .Et fundatur etiam hic lo-

preftus ,

quendimodus in fcriptura." " Nam Marci i, ipfe Salvator ad

fuos ait : Pofeffis Diberecalicem , quem ego bibiturus füm , aut ba-

cns, Dapti

Aliud eff,

ptifao, quo ego baptizor , baptizari ? & Luce 12. Daptifmo babeo

?

aptizari, &5 quomodo coav

d

Or' ,

ufque duuz perficiatur : quibusg:

-j

locis, C

hriftus mortem &. paífionem fuam appellat baptif-

t hoc uti-

mum..

« M

hic fenfus,

Refp. 2. In infäntibqufnartjiriüm fupplet baptifmumaquz,

Probatur 1, exufa & fenfu communi fidelium & totius Eccle-.

fiae , qu& celebracfeftum Innocentiunr , in odium Chrifti ab.

Flerodeoccitorumjinter quos finedubiofueru nt pluresinfan-

tes infidelium-& incircumcifü, Probatur. z..

ex fcriptura , quae

j,fum

JMarci 8, genecatimi

bt u

dicit qui perdiderit animam fuam prop—-

ter me & Evangelium , falvam/faciet eam; Hic non. exci-

N

a

Chriftoinfantes,vel adulti

&

yw.ï"*-p-iumurf*

1

n-on;

i hocdi

$5

CY wa'aptïi.zg;ti;,, '

;pflfef)tf)

Wl

CASUS

t

480

CAsus. SM-CRAMEN?'ALES

üénin.

p d

E

n Patrtt

CASuS COXLIII.

*

hoc ipfo ;

inf.

tim utiafi

-s Querenti an

aníes in utero materno à Perfc»cäiore ! fiden

lendi titdl

eccifi fiat etiam. Martyres ; quid

a - dfcmdum ?

Dice.

Efp. eífe, Ratio.t;/.-?; quia. vel ille perfecutor fidei intendit

Concedo

"illos occidere, vel non.Si incetidit , res eftclara: quia in ta-

li cafu revera infans telis occiditur ia odium fidei à tali Ty-

mcnwmo

reguintu

ranno. Si ille non intendit , fed voluit tantüm matrem,quam

ERN

gravidam 'nefciit, in. odium fidei occidere , tunc reverá

ecciditur in' alium 'fidel.per plagam, ex odio fidei illa-

qui prof

uinfar i

t^m, ficutrevera effet Martyr, qui oceideretur ab aliquo ,

qui quidem non intendebat occidere , fed tantüm percutere

in odium fidei, Quia ad Martyrium fufficit mors obita ex fi-

dei odio illata, ut ex fenfü communi Eccle(iz patet, quae fine

Qu

difcrimine ut Martyrem colit, etiam eum, qui ex odio fidei

dormie

[6]

"

1s occifus eft, ita Conini:k de $ gquïmäü quaft. 66, a. 12,

Ef /

dub, 1, n. 123

fantib

adultis,

CASUS CCXLIV

NT

t(ort, 1

n aduliis '/l?-ariäyrium füppleat baptifmum

Ytun, 2

: '-äüärentf an i

; Humzms 3 gu24 dicendum ?

tattyri

R Efr. Aärnzutivä, fi z-qüiä in.odium fidei occidatur, ante-

P.

eft folic

quam po

(lic baptizari. : Probafur, T. ex fcriptura, Matth.zo,

ritinm

animam [uam ( id eít , virtam ) propter me , in-

Qui perdiderit

epemiet eam.

Ídem .habétut Marci 8; v. 24 Luca 9, 24.

Joan.

12. V, 24. . Probatur. 2, ex $. Ztugu[Hino, lib, 13..de ci-

eyitaíe

Dei cap. 8. qui folvit obje&ionem , qua ex illo , nifi

Que

quis renat

us fuerit.ex aqua ,. fieri poteft , & hoc modo dicit;

Qui enim

dixit , nifi quis renatus fueri ex aqua , idem dixit,

7 co-

IT

qui zie conf.

tjïuf fuerif coram bominibus , confitebor €5' ego eu

T am

fho

483I

t i

DE BAPTISMO.

vam Patreumeo, Probatur. 3. Ex fenfucommuni Ecclefize,quae

hoc ipfo , quod novit aliquem pro fide mortem obiiffe, fta-

I fi?e;

tim utfan&um fingulari honore profequitur, nec de aliis co-

Jlendi titulis eft follicita.

Dices. *Ergo Mart»yriuni confert gratiamTupra meritum.

t intwdit

quia ( t

Concedo. Ergo exopereoperato. Concedo, Frgo eft Sacra-

mentum, Nego coníequentiam, Quia ut fit Sacramentum,

l tl Ty-

requiritur , ut fit ritus & caremonia adhocinftituta à Deo,

It quam

hC teveta

ut fan&ificet homines ; hocautem non convenit Martyrio;

cui propter excellentiam ejus datum eft à Deo privilegium,

fidei h-

b aiq00,

ut inftar baptifmi omnem culpam & poenam deleat.

percutere

Jbita &xft-

CASUS COCXLY,

,gue fine

Querenti an /Martyrium conferat gratiam fupra meritum

odio fidei

patientis : gnid dicesdum ?

fl 66.4' )2'

AE(' , Affirmative, Probatur. z, quia confert gratiam in-

fantibus, in quibus nulla fünt merita,Curnon ergo etiam

adultis, in quibus Martyrium plus habet laudis, cüm fiat or-

dinarié cum a&tuali fidei profeflione , & fit voluntarium ; cur

J

rion, inquam, Adultis gratiam conferat fupra meritum ? Pro-

batur, z. quia Ecclefía catholica, quando intelligit aliquem

martyrio affe&tum , nonattefditad alia merita , neque de iis

eft follicita ; fed hoc folo titulo, quod vitam pro fide amife-

üt, antt«

latth,10,

rit, in numerum fanGorumrefert & colit,

r fit 10*

CASUS CCXLVI,

(2 9

, -

Querenti , quenam difpofitio reguiratur in adulto paccato-

jlo, tj

v€ ad gratiam martyrii : quid dicen-

um ?

/o dicit

n dir/

pl : m adulto: quia ininfantibus nulla praerequiritur di-

go puno-

ram

os velin ipfo adhuc utero mater-

: fpcüt?o, fed futficit ili

PppP

no

492

N A

€A$US SACR AMENTALES

--f"-

no claufos. in od.fiulma Is

2

dei , vità pri.va:ri-. anrcv "ad ca-

- Refp. 1. In adultis peccatum mortale habentibus neceffa-

Qui] &

ria eftformalis vel virtualis poenitentia & averfio à peccatis,

tll Aïi MM

ut confequantur effe&tum Martyrii. Probatur, r,

quia qui

e m o

proptia voluntate eft averfus à Deo , debet rurfum

fua pro-

us ff

prià voluntate ad illum converti : hoc enim conve

niens eft

- lil um t

teuiié

rede rationi. Sicut ergo in baptifmo adultorum requiritur

liqua poenitentia peccatorum , itaetiam in martyrio. Pyo-

£atur 2. quia aliàs haeretici & fchifmatici,

qui proaliquo fidei

articulo aut pro aliqua virtute occiduntur, eflentaequé mar-

tyres , quàm noftri , quod eft falfum & contra commonem

| UM

feníum Ecclefiz catliolicae, fequela patet ; quid enim illisaliud

& unive

ebftat , nifi peccatum haerefis aut Íchismatis, in quo obftina-

Yopttr !

teabfque ejufdem pcenitentia moriuntur?

!

quii t

4

Refp.2. Wlla poenitentia non debet neceffarió effe contri-

ut Maxt

tio. Probatur. Qwia Martyrium füpplet baptifmum aquze &

tuus eft

remittit peccatum mortale : fed fi praerequireret contritio-

tuusfiti

nem , non foppleret baptifmum aquae, fedillum fuppleretcon-

lemáp

tritio, qua eft baptifmus flaminis, & non remitteret pecca-

tum mortale , cüm illudinp

Die

fioxi vicont ritiopi; ja m.eíte t r;—

*

howini

miffum.

Tabent

Refp, 3. Suílcit , ft illa pcenitentia fit attrítio, Proöääur.

paoe

Quiamartyrium non eft minusefficax in remittendo peccato

quodqm

originali & tnortali , quàm baptifmus aqua,ut loquuntur

fan&i Patres ? atqui baptifmus a

i

qua cum fola attritione j.u-

talitere

ftificat.ergo& Martyrium.

us pec

Rejp, 44 Probabile etiameft fufficere attritionem eogni-

tam.. Probaíur eodem argumento. Martyrium non eftminüs.

itquey

fine du

efficax & potens quam |baptifmus aquz. — Sed hic ju-

flificat cum attritione etiam cognità tali,

in pacc

Ergo &c.

hil prg

luntas,

. CASUS

M tiiuar

DE BAPTISMO.

483

at aj c

CASUS CCXLVIL .

Dunereft

Qui4 fi ex accidenti contingeiet bominem pro fide morientem ex-

4 atcatis,

eufari à penitentia, vel quia nom eff memor peccntorum , vel quia mom

, quia qm

eft memor obligationis [ue, velauia imvincibiliter putat. ad abolenda

;eccata fufficere volumtatem moriendi pro Chriflo : Eflwe etiam proba-

Vetlkts ejt

bile folam illam voluntatem mortendi pro Chriflo (qua etiam eff pami-

1 fequiritu

. seutia virtualis ) fufficere ad grattam Martyrii & ad jufH-

tytio, Djg.

ficationetmm per Mart

OE

, ium con[equem-

aliquofidei

dAm :

&U mat-

. Efp. ifa. i'-';l'ndatüfautem hac refponfio in fpeciali privile-

Omtunem

millisaliud

io & promiflione Chrifti fadta Martyrio, qua eft abfoluta

& univerfalis? quicunmque enim , inquit , perdiderit animam fuam

o obftina-

propter me , cvivvificabif eam, Lucce 12.aut ut Marci 8, eft, $4J-

ffe contri-

«yabit eam, : Ubiaccedit Univerfalis Ecclefiae confuetudo , quae

ut Martyrem veneratur omnem eum , qui pro Chrifto mor-

n iqueu

£uus eft, & nihil aliud requirit, quàm quod pro Chrifto mor-

contritio.

tuus fit, neque explorat, aut inquirit,an poenitentiam attua-

Jletetcon

lem de peccatis habuerit, vel non.

Tet pecca

Dices. 1, Hinc ptobaretur Martyrium conferre gratiam

n effetre-

homini etiam a&ualiter in peccato mortali complacentiam

habenti : quia Ecclefiaetiam noninquirit, an in actualicom-

P/abaiur.

placentia peccati mortalis non fuerit, hoc folo contenta,

) peccato

quod mortem pro Chtifto obierit,

;quuntur

Refp. N epatido fequelam. quia non eft verifimile, imó mo-

tiofte [U-

raliter eft impoffibile, ut quis in a&tuali complacentia alicu-

jus peccati mortalis verfetur , & moriatur pro Chrifto, ma-

? (yni-

litque vitam perdere, quám fidem negare, Nam talis etiam

[unitiul

(ine dubioita affe&tus eft, ut malit etiam vitam perdere,quàm

j jo-

in peccato mortali perfeverare.

Dices. 2, Martyrium fi non fiat ex a&uali amore Dei , ni-

hil prodeft, Ergo non fufficit fola moriendipro Chrifto vo-

Paulo. r,Corinth, 13, $7 fradi-

jlunt'as.Probatur anteced, ex S.

dera

CASUS

Ppp2

484

C EL S'A'CVR*AME*N'T'ALES

dero corpus meumita , ut ardeam,

7iis.

bil mibi prod«fl. Ergo &c.

c'harz'tatem-autem ton babuero,ni-

oti indle,

Re[p. Negando antecedens,

Ad'probati'anm ahtiiecedentis dico,

jo, Erille

Paulum non dicere, fi

tradidero corpus meum propter Cbri-

ratiam:

fium finecharitate ; ho

c énim fieri non

poteft fine charitate,

"m vol

velantecedente,vel faltem confe

quente : quia per Martyri-

sfantivd

um confequitur homo charitate

m & amicitiam Dei ; fed di-

cit, fi illud tradidero abfque charitate, quod fit;ut D, Thomas

explicat, quando ea traditio fit vel propter vanam gloriam ,

vel quando conjungitur tali operi voluntas peccandi morta-

Quarti

litet ,

tam

& hac ratione tale Martyriumr nihil ad. falutem pro-

deffet,

CASUS CCXLVII, -

Bol

777

At toft if Lali peccatove pro obtinenda

gratia Martyrii fafficerek

voluntas babitualis morieudi pro €hriflo,

v. $. [f quis ita habitualiter

Sututr,L

ellet ,yjï»&w » At [E occafio fe prafentaret ,e

€£ potius smortem: fabituru,

Pb

quam fidem negaturus , eb interea cd,

"nm dormit ,occidétur im

fotuinibt.

odisum fidei : EfFue talis ver Martyr ?

3 Qu

bus ais

.Efp. N'egatrvé ; neque talis acciperet gratiam Martyrii,

Quare ? quia nimirum illi deeft poenitentia tum a&ualis

Jumà

tum virtualis, cüim nullum habeat a&tum

terpreta

» qui fit peenitentia

denti lal

vela&tualis , vel virtualis.

Dices. Infantes non baptizatifioccidantur , in odium fi-

ujusib

motti p

dei , accipiunt gratiam Martyrit. effo. & tamenetiam carent

poenitentia tum a&uali ,tum virtuali, Concedo. Hinc autem

Qw

nihil probatur contra me. . Nam hi non opus habent peeni-

ri diled

fr,tun

tentiá, quod patet etiam in baptifmo , in quo ab infantibus

non requititur ulla poenitentia ? ab adultis autem requiri-

limim

le&ioni

tur, Quare? ideó quiainfantes non fünt averfià Deo per

propriam voluntatem , adulti autem peccatores fünt aver(i

Evand

fuá proprià voluntate , ideó hi debent reverti a

fignifica

dDeumaliquo

- W cayr

iuae volun;atis motu , non autem illi.

Infias,

C ea

DE BAP TISM O,

485

bugro i.

Infias. Ergo fi aliquis adultus folum haberet peccatum

originale , ille f(iltem non teneretur ad poenitentiam, Carrce-

n li,

do. Et ille fo1à Martyrii in (omno perpeffione confequeretur

Obler Chyj.

t u-

gratiam Martyrii ,etiamfi nullam ejus fübeundi habuiffe

Catitate,

iuam voluntatem. Concedo. Quia illein hoc cquivaleret

: Vaf tyfi«

infanti vel etiam adulto jufto , de quo inferius,

& fed qj.

CASUS CCOXLIX.

D. Thoms,

!glotiam ,

Vi morta-

ueyenti an /Marlyrium im "Adultis babeab cuim vemiitendi onz-

aem culpam e panam ex privilegio evelut ex opere ope-

Uil pto»

"zato , etiam [éclufo addu charitatis, Quid

dzcemadus

Efpondendum zfïrmati*vä. ita Cajetanus , Bellarminus , Suavez,

$5£vius, & alii Recentiores communiter contra Zenfens,

1 ff

noitualitey

Seotum, Durandum , I^ afquez & alios.

filitun,

Probatur. T. ex M attb. 10, Omnis qui confitebitur zne coram

r

lt ff

Bominibus , confitebor €3 egoeum coram Patre meo, & ibidem «v.

39*

ui perdiderit auimam [uam propter me , incveniet eam, Qui-

bus aliisque fcriptura locis 7farci 8. *v.35. Luce g. v.24. &

Martyri

aCualis

Joantiis 12, v. 25. ex communi fidelium fenfü & Patrum in-

Tiítentia

terpretatione , Chriftum confitenti , & pro illo vitam per-

denti falus promittitur, nontanquam proemium dileGlionis,

E

p

binulla fit mentio , fed tan

dtum fi«

€ujusi

quam fpeciale privilegium

mortí pro Chrifto obitae conceffum.

1 Carent

Quodenim dicit // zfguez per /y propter me fatis fi. gnïfïca-*

C auem

ri dile&tionem ad effe&um Martyrii effe neceffariam , refelli-

Yrpoen'

íur,tum ex €o , quod hzc verba , in fenfu maximéobvio fo-

anti/Js

lümimportentcaufamiinfliae mortis, non veró affe&tum di-

rapiri-

le&ionis : Tum quia ///zrci 8, poft ly propter me , additur , 8

kto per

E-vangelium 5 ubi Iy propter, quatenusafficit Ecvangelium , non

: avell

fignificat propter E-vanpelium ,ut objet'um amorit amicitie, fed

na]iqüo

ut cau[am morí£is illate;ergo etiam quatenusafficit Chriftum t

cüm cadem vox in eademfententia non poffit intelligi diver-

hus

ío

Ppp 5

|

486

CASUS SACRAMENTALES

st

fo fenfu. Tum denique quía Chriftus /Matíb, ro. v 28, pro-

Rffþ I

ponit metum gehennae tanquam motivum fufficiens ad fru-

enmajo

&um Martyrii , dumait ; Volite fimereeos,

fu.

qui occidunt corpus

ULP

&c, fed potiüs iimete eum

, qui poteft & animam &5 corpus per de-

Ve 1n gebennam,

aut difer

vidqui

Probatur. 2. Ex Patribus , qui Martyrioin genereeandem

mis ettó

aut majorem vim juftificandi tribuunt.Ita Clemeus Rom.lib, r.

-Cotiflit, A pofl. c, 7, ait: Etfi catec

bumenus fit , letus difcedat ; paf-

& contéf

fio enim,quam pro Chrifto fufline

Í,, cedet ei incveriorem baptifmum,

Die

& C

J.

onpm

prianus Epifi,73.. IVumquid poteff -vis baptifmi efle major ,

quam

confeffio , uf quis coram lominibus Cbriflum confiteatur, &5

o Matt

uo fanguine baptizetur, Auguflinus lib, 13.de ci-uit.c.s. &5 8. ubi

&get Q

ocet, mortem Chriíti causá toleratam, tantum valere ad

Tantis.

abluenda peccata , quantum baptifmus, &c. quia, inquit,qui

l]

dixit : JVsfi quis renafus fuerrt ex aqua &c.

dixit, öj'qtgi me confef-

dile&ion

fwus fuerit,

decatat

Probatur,3. Quia Martyrium habet vim juftificandi parvu-

pfüæt

losquafiex opere operato ,ut fatentur Adveríarii, & meri-

pem'xä

to ; cüm in eisnullus fit a&tusoperantis , cujus valori tribui

nue

Di

polütifta efficacia : ergo à fortiori eodem modo juftificat A-

dultos , in quibus folis proprie & formaliter effe poteft Chrifti

u

confeflio : praefertim cum utrisque propter mortem Chrifti

EE

Áhifma

causá obitam iifdem verbis falus promittatur ; adeóque vis

falvandi parvulos non conveniat Martyrio ex privilegio acta-

tyes

ti conceffo , fed morti ; alioqui Martyrium non magis dele-

M

tet peccata , quàm carcer, aut exilium &c.:quod eft contra

tà yo.

communem Ecclefiz fenfum, Item malé diftinguerent Theo-

tite qu

logi tria baptifmata : nam baptifmus fanguinis non diftin-

vele,n

ueretur à ba

Chrti.

j

candi,

ptifmo flaminis, à quo folo aberet vim jufti-

t &t

"Dices, 1, Apoftolus, 1. 42 Corintb. 13.ai€: fi tradidero cor-

Dit

pus meum , ita utardeam ; charitatem autem non habue-

tium h

rg;; nihil mihi prodeft, Ergo &c.

merito

R.

ii

DE BAP TI$240;

457

1428, bro

Refp. 1. Solutionem hujus jam fupra datameffe , aliter ta-

I$ ad fru.

men majoris doGtrinz caufa,

DL 117771

Refp. 2. Ly non babuero , non intelligendum effe merene-

YP5 d-

ative , fed contrarie , ut fenfus fic : fi proximum oderim ,

aut diffenfiones, vel fchifmata foveam , nihil mihi proderit,

féundem

quidquid pro

Chrifto patiar. Et hic fenfus maxime confor-

Fonil

Apoftoli Gorintbios veprehendentis ob fcifmata

mis eft Scopo

lehtzpf,

& conténtiones.

!

Daplifiu,

Dices, 2, Chriftus jodnni T5.

dicit: AMajorem bac diletli-

onem nemo babet ,uí animam fuam ponat quis pro amicis fuis. — Ex-

(emir,

fltatur, &5

o Martyrium eftatus maxima diledionis & ratione ejus

l" Hgl Dbi

delet culpam omnem ac poenam , adeóque ex opere ope-

valete ad

rantis.

Dquit;qui

Refp. Hujus loci fen

fum effe , non poffe dari majorem

dile&ionem ex obje&o ; feu neminem poffe majore indicio

/tfe COf

declarare fuam erga alterum dilectionem , quàm moriendo

Vi pattl

pro

eo, Ex quo non fequitur martyrio effe neceífarium im-

erar

ià charitate a&tuali ? fed utfummum ita ordinarié fie-

,& meti«

oti tribui

ri & exeo maximam effe charitatem re&e colligi,

(lüficat A«

Dices. 3. $. AAuguftinus lib. 3. contra Donatifias cap, 16, &

lib, 4. cap. 17. dicit, martyrium fine charitate, non effe ve-

«f Chrifi

m Chrifti

rum martyrium , nec prodeffe poffe ; &ideó haereticos aut

fchifmaticos pro Chrifto morientes , non effe ver& Mar-

üque rii

tyres,

;

910 &(1

i

3015 delt-

Refp. Auguffinum

ocis cítatís non loqui de charïtate fump-

ta pro actu, quo Deus fupra omnia diligitur ; fed de chari-

ft contri

ntT/e0»

tate quà fidelis unitur cum vera Chrifti Ecclefia : folümque

f df[ï!!?*

velle,non poffe martyrium iis prodefTe, qui feparant feà vera

€hrifti Ecclefia , ejufgne unitatem fcindunt , us faciunthere«

n j*

&ici & fchifmatici,

:

&ro Cot«

Dices. 8. Bernardus E,

piff. 7;7. ad Flug. V'iG, docet , Marty-

riurm haric praerogativam obtinere , ut fit leco baptifmi, 8&c

habu^

meritofdei per charitatem opgranftisy

£R f&

vj

"u

488

€A4$5Us$ SACRA?ME NTAÀALES

ass at

$it

d

Refp. vel Bevnardo opponendo Patres fupra ci t«ä.tos. Vel

eumbenignéexponendo , ut tantüm velit, privilegium jufti-

dipilis, C0

ficandi & liberandi ab omni poena conceffum effe Ma rtyrio,

Cientia

€o quod de fe fit tetimonium & probatio maximze charita-

cam Vi -

tis er

à

Chriftum : nonautem quod necetle fit , ut ex perfe-

Chd L

arítatis motivo fübeatur ad hoc, ut effe&um fuum

Aabeat.

h

ib

nin fed

Dices, S. Thomas 3. p.q.66.4. 12.ad 2. Sic babet : dicendum

proinden

quod effufio Janguinis mon babet vationem baptifini , fi fit fine chari-

Sacraticn

fafe : ex quo patet.,

quod £aptifimus fanguinis includat baptifmum

flaminis. & 2.2,g. 124.4. 2. docet Mar.

Í

J

viumefe adum cbarita-

Lis , ut imperantis : fortitudinis autem at elicientis,

Refp. S. DoGtorem iftis quidem locis multum favere oþpo-

$

fitze fententiz, Aliis tamen fatis aperte ftare pro noftra. Ut

in 4 diff.q. 3. quefliunc. 3.ad 1, baptiímus fanguinis non habet

10c ( nempe quod liberet ab omni culpa & poena ) faníüm

ex opere operantis , fed boc babek ex . imitatione pa[fionis Cbrifli,

Et in 4, 44 Annibald. difl. 4. q. uttica. a. 4. 44 3. ait; baptifmus fan-

-

Q

Quinis non babet fupplere effeum baptifmi fluminis exc opere ope-

vantis, ficut objiciebatur, fed ex imitatione paffionis Chriffi, Qua-

re cum diverfis locis diverse loquatur, cenferi poffunt utri-

ï

que ei adhzerere per refpectum ad diverfa loca, Certé ipfimet

Thomiftz nobifcüm communitüsféntiunt,

/

:

Dices. Proprium eft Sacramentorum juftificare ex ope-

il

ré operato ; atqui Martyrium inon eit Sacramentum,

E'ül

Ergo &c,

: A

- Refp. r. Diflinguendo /Majorem : Proprium eft facramen-

Condici

torum vel formaliter vel aequivalenter talium juftificare ex

L

opere operato ,concedo tmajorem, Solum formaliter talium, ne-

h

gomajorem, — Similiter diffinguo minorem. Martyrium non eft

r

I

Sacramentum formaliter ,concedo minorem. Non eft aequiva-

lenter , nego tminorem,

Re[p. 2. Sacramentajuftificare ex opere operatoalio mo«

22017i

&iones

do guäm Martyrium, Sic enim juftificanr , quia a

Sacra-

E

DE BAPTISMO:

489

Vliisacise UE nl iil ia as

itätos, Yd

Sacramen

täl&s fu

ntexciaeneblihl Ghriti , ut miniftri prin-

tbium ipfi.

cipalis , continentque ejus merita de fe ad juftificandum fuffi-

3 Märfyrio,

cientia, : At.proinde morali confideratione habent intrinfe-

1 Quariti.

cam vim juftificandi.

Martyrium autem'nec fit nomine

t Cx xrfe.

Chrifti, nec continet ejus meríta,necaliundein fehabet vim

Qu füum

fufficientem ad juftificandumi & remittendam ombem pos:

nam ,'fed'tantüm id ei competit ex fpeciali privilegio ; ac

: dicelug

proindenontam nobili modo j

3

Ib fiedbar-

u&ificatcïz opere operato , u.t

1 laptifas

53"31".'9"";43 n

*

d E eemidan

i chirig-

retiti , quosiodo intæäigähdi fint fantti Päire:locenfe:,

VetCoppo.

noftra, Ut

; Mart]rz'um

babere majorem vim quam

baptifimum?

ton habet

p2 ) Htl

) E]þom!endum, €os folüm velle , quód majorem conferat

gratiam,nó autem,quód minorem requirat difpofitionem,

n Cl

pii]mis at

inde tamen noníequitur,femper dubiam forefalutem Marty-

rum.Quia de falute eorum,qui tales declarati funt ab Ecclefia,

TT

cui promiffa eft infallibilis affiftentia Spiritus fan&i, habetur

rjfi, Qua-

lfunt utri-

certitudo fidei.. . De aliorum veró certitudo faltem moralis ;

tum ex eorum diGis & fa&tis in ipfa paffione,, Tumex eo,

rplimet

uod fit moraliter impoflibile , catholicum pro Chrifto morti

fe fponte offerre, & non elicere varios a&tus fidei, fpei, chari-

't &x opt-

tatis &c. adeoóque poenitentia faltem virtualís,

ymehitolTi,

*5 Ex didlis colliges , in Chrifti promiffione Matth. ro, Marci

facrattiet

$, &c. quamvis abfoluta videatur , (übaudiendas tamen effe

conditiones jure naturae & divino pofitivo abfoluté requifi-

uficatedt

cenitentia faltem virtualis

aliun,ft-

ta$, qualis eft.p

»pto remií-

: fione a&ualium,

nione

E

yaliozt«

j Rones

$acta-

T

Q4q

CASUS

490

GEEDSSSUa

.CA5US SACRAMEN ïALE,,fg

p gt

(reiiii

"CASUS-GCCLL- -- o^

j exprii

thehti , h þrobabiliu:i fit 4d ef]k&um /M ärty)iil&öh/.fi'quiri in

:

andspt

peccatore aö?um

€07

*

tritionis , fed fafficere aä:(m Aktritionis

n fapernaturalis 2

;

R prondendum, e

ffe probabilius.fpeculati

véloquen do. Proba-

:^ tur. t quiaactusattritionis fufficit adbaptifmum, cui jux-

Quatti

ta Patresfupra citatos non cedit Martyrium quoad vim jufti-

ficandi peccatores, Probatur. 1. quia Sacramenta vivorum ,

E/þs iq

licet ex Chrifti inftitutione gratiam prarequirant in fufcipi-

A

*

ww

ente, poffunttamen peccatorem attritum juftificare , fi bona

Mdf[ ]'I'C'

fide accedat,, putans v, g. fe.effe contritum, aut in ftatu gra-

dedentes

tia. Ergo à fortiori Martyrium , quod non eft Sacramen-

Ya gons

tum, neque ita praefupponit ftatum gratize, ut peccetur novo

qui ilos

leccato contra reverentiam ci debitam , fi advertenter in

quàm

ftatu peccati fuftineatür : cüm nonmaágis exigat gratiam in

fentíone

fuo fubje&o , quàm ceetétri a&us fupernaturales , quos Con-

teontut,

ftat fine u

—

(ommu

eccati.

Hop-e'gcaqtïoþï imö ;utiliter'eäe'r'ceri poffe in: ftatu

les pro]

Probatur, 2.

| äuia fi Mäft rium non poffet jufïiäcafg ho-

Tati, lii

mintiem attritum, non poffet dici füpplere baptifrmum - aquaes

perws

nam paífio externa pro Chrifto fj

onte tolerata nunquam

[o, Apri

feipsà immediate culpam deleret,fed per contritionem dele-

Iuf

tam praffupponeret: quod videturrepugnare Clementi, &

Mi ,a

aliis Patribus-Mártyrium baáptitmo praeferentibus,

^

Afie

4

LI

&icé neceflaria ef&

facit M.

Dixi: Specul

e

*

"

loquen

4o : quia pfa

tutever

cohtr

itio , aut CO

nfeffio ; ficüt non poffitante Matrtyrium ?

vittüttt

peccatore

folüm' áttrito fponte omitti fine novo peccato

patitur

coritra ch

aritatem fui, qüà quifque fub mortali obligatar,in

Vittüte

mortis articulo adhibere media falutis , quàm poteft 1e-

«t tin

curiffima reli&tis incertis.: nealioqui fe exponat periculo

QQt,

damni irreparabilis , "Uti faceret peccator cum Íola at-

tritione voluntari& & advertenter mortem fuftinens *

| if

1

JURO, m

ts efft

of

Mi qumpue

u

z

DP WAPTI$MO.

s

r

z

»

"t

fi eniim forte ver

E

d fit fententianegans Ma

"

TLLNLTS

iexp

0 ii

rivilegioetiam fine charitate , nori liberabit euth'afür-

frátinjs

h

s

antis proþaþjlitgs ,aut þonäipüus fides,

s

-—QASUS- CCLII.

$

enàs.Prohy.

Um,cui iUX .

Qlcer:nfi, qu

«enam z?equiratur difpofitio 4d ratiam. Martym in

d vimyfti-

"Adulto uf ificato * quid dicendum?. -

a vivorum,

Efp. 1.

Requiritur, ut morsinferatur non re.ü'(tenti.. Hinc

I in füfcipi-

att , li bona

.^milites contra in

fideles pro fide pugnantes non cenfentur

Martyres , fi jn pugna re

pugnantes occidantur , fecus fi fefe

infatgte-

dedentes , & pofitis armis occidantur. ^ Et Rafio-eff : Quiata-

Sattatmette

cCetur novo

les potiuspro vi&toria vitam exponunt , quàm pro Chrifto, &

qui illos refiftentes occidunt, magis intendunt vi&toriam,

'ertenter i

uàmodium fidei, Verum quidem eft, quod talesmilites in-

gnüamin

e multum me-

tentíone religionem tuendi pughantes ea in r

uos t«

reantür, non fant tamen proprie Martyres. Ità DoGores

((e-in fLatu

communiter.' Etpatetex perpetua praxi Ecclefize , qua ta-

les pro Martytibus nunquam agnovit : imó Phoca Impera-

Rificate ho

tori , aliisque tale Martyrii genus inducere volentibus fem:

RO

m aqua

per reftitit ; ut ceftà

y

turBa;roniUS, 'Vi'n-;notis gd Ma'rtyvrqlog. ad

tunquam

Ip. Aprilis. :

jném delt

Refp. ».Requ

iritur etiam, utmors inf&ratur*in Odïum Chri-

eriénit

fti , aut vera fidei, autalterius verze virtutis causaà, Non enim

facit Martyrem , ut dici folet: quód autem pre quavis vir-

cefra

tute vera füfficiat obire, oftenditur ex eo , quia qui proaliqua

attyrim?

virtute etiam morali moritur, propter juftitiam moritur &

o péccan

patitur ? atqui horum eft regnum ceelorum, Item qui pro

jigariit

virtute moritur pro Chrifto& Deo , qui omnis virtutis fons

(utli 7

eft, & in cujushonorem cedit ea virtutis defenfio, mori cen-

j peticu

fetur,

i

(ola ^

Refp. 3. Ptobabilee

tiam eft , in 'homi'ne,adultö jam ante

uun *

jufto, non effe opüs, ut à&u pofitivoacceptet mortem, fed

(atis effe , fi habeat voluntatem interpretativam aut habi-

Qqq4 :

tudá-

4925

—; CASUS.SACRAMENTALE?

tualeti., imó modó.non. habeat volunt

atem a&ualem con:

trariáà;Unde, r.Si quisàáTyranno fugiat

sihilponi

;ne.QGC'ida;pr,

1

&in -fugg

tiorals

tamen cadat , & ccedatut, erit Martyr,

:

2. Sifollicitatusde neganda fide noluit neg

dre; & deinde

repicete

vel dormiens transfigitur, vel/dato veneno nefciens extin-

ciíunt, qi

uiture

aliterafi

3. Síquisétiam nunquam ín vita cogitaffet de morte pro

fent offel

fide acceptanda,fed in fubito Tyrannorumin curfu dormiens

feept vid

Qum CC

inodium fidei occidatur, erit Martyr.ita Coninck.3. p, q. 66.a,

12. dub 2. .136. & probatur, 1, quiatalis homo veré perdit vi-

& a oC

sam propter Chriftum & non habet obicem gratiae Martyrii :

pere gra

volüntat

ergo hocjuxta promiífionemChrifti vivificat & falyat eum.pro-

batur.2,quiainfantes etiam necdum baptizati hoc modo mor-

sbXisy

tui fünt Martyres; curergo non etiam jufti adulti ? certénon

Tàtà o

videtur, Chriftus minus bene

fi

E

,cii*volgiiïg-canfcrre]infamibqs

&oprol

adhuc inimicis, quàm juftis amiciíque,

É

Dices, 1. Eft difparitasinter infantes

'"icadultos, Patechoe

in bapti(mo, qui etiamconfertur ínfantibus abfque eorum

Qi

voluntate, non tamen Adultisabfque ulla eorum voluntate, fi

3

rationis fint compotes,

;

^s Refp. Verum hoc eft

in baptifmo., f'c'd;h(oi'i eít par ratio in

Martyrio. Namin baptifmo ex injuftis fiunt jufti, LInde Adul-

p

ti qui propria voluntate. peccarunt & injuftos fe fecerunt,

gl

proprio etiam voluntatis motu dsbent juftificari, & quia non

fimoni

eftcongruum, ut quisex inimico voluntario fiat amicus abf-

hw ef

ue fua voluntate.; atque hinc etiam adulti: peccatores, ut

u

Martytiigratiam confequantur,debent peenitere faltem vir-

tualiter , ut fupra dixi : atin Martyrio jufti non ita res fe ba-

bet;nequeenim ex inimico fit juftus,fed tantum impenditur

illi liberale Dei munus pro damno vita, quod fqüi,nuit pro.

Dei caufa.

"

-^ Dices. a, Poteftfieri, utillejuftusdormiensita fit habitua-

lite: affe&us;ut fi proponeretur ei mors,effet potiüsfidem ne-:

s hoc.

gaturus, quàmmorte

"

m fuþiFurus,&,poteü fieri;ut Deu

videat.

Refp.

st DE O BAPTISMOS-

493

" Rejp.Verum eft : $ed hacc conditionalis & habitualis affe&tio

æ&&;itx-fuga

nihil ponitin re,neq; attenditur áDeo.Nam fiDeustales condi-

tionales & habituales affectiones feu volitionesin nobis vellet

* ln

eIe exfine

refpicere & punire,pauci effent, quos nó damnaret:quia pau-

cifunt, quos nonril

le praevideat ita conditionaliter & habitu-

I^v

Aliter affed'os,utin tali veltali circumfítantia & tentatione ef-

TA

fent offenfuri mortaliter.Et idem eft de infantibus.Narm etiam

fU dormwg

Tepé videt infantem ita conditionaliter & habitualiter affe-

:',5'114 ql 66-&

&um acconftitutum ,ut fiufü rationis praeditus effet in tali

.lf, Pïfdü"

t tali

fione conftitutus , vellet non baptizari & non acci-

Maryrii

pere gratiam bapti(mi; & tamen non obftante tali habituali

vgtcum,pfag

voluntate conditionatá , juftificatur ille infans. Ergo etiam

modomore

adultus juftus non obftante ea habituali voluntate conditio-

! certéfon

nàtà non moriendi pro Chriíto , gratiam tamen mortis de f4-

infanbus

&o pro Chrifto obitee ex liberalitate Dei accipiet. -

CASUS:CCLIII.

QUE eOTUITI

q

olontate l

quis mortem ex Chrifii odío fb illalam /i;)'iinefff

. €X. [olo wama gloria Motsuo ; :[,cf;n; "Vere

X

i rätiö n;

Tdeddi-

Ejj. Negatiue. Ratio gffs;quianongotet per voluntatem

fecttunits

malam , aut etiam indifferentem cenferi velle reddere te-

. quia nof

füimonium CHRISTO , & virtuti,

Si tamen vana gloria

non effet motivum totale & principale , fed fecundarium

nigs df

atote5, Ut

gantüm ',

, aliquo modo impellens aut facilitans , eiie j

altem rit«

E

yerqm Marty

rium , licet venia

E

r

rts fe J

vici;atu;p.

npen/tuE

j p9

W

s

3 9.

tl

[ Met

A

Qd

us Io€.

GASUS

Jefp.

Qqq 5

494

st

CASUS SACRAMENTALES d.

f

y

[

D T CRSIS CO.

i

ial

$ 1

34

*

Quid i

1

,

),i

adulto jufto.

ec

fit aGualis nec cvirtua

, Flendi pro Chriflo. , fed folum babitualis , éu voluntas praterita.

(

mon retraébnt

/

"

- YH obtinendam? .

efficietme Ad Gratiam. Marty-.

F E]päjïrmatwä

É

E.

x

Ratio eff ; quia in

-

hunc finem mors non

enproni

'. debet patienti voluntaria effe per modum affe&tüs , fed

pl W

folüm per modum obje&i voliti, ad quod Marryr non debet

fe habere a&ivé, fed folüm permiffivé, Imojuxta fuperiüs

di&ta fufficit voluntas interpretativa ; qua eo ipfo quo quif-

y»

que pié & Chriftiané vivit, cenfetur potiüs velle mori , quàm

RU

Chriftum negare,

Hinc fi dormiens autperfecutionem fu-

ml alv

bipas

giens fubitó occidatur,cenfetur pro Chrifto vitam perdere,&

dignus aeterno próemio in compenfationem d

amnipro Chri-

tnatjone

fto accepti, Ita Cajetanus , Coninck & alii,

-tdle prat

.CASUS CCLV.

UEq

pem

An bonus La

fro fuerit AMartyr ? Ratio dubitandi eff

»

; quia

exianf 0i

À $. Muguflino vocatur Martyr.

i, M

; Efp. nonnifi

improprie fic appellari. Ratio eft ; quia'mors

ad erofit

illata ob fidem , aut virtutis exerciti

ipül non fuit

-

um,

sos i

» CASUS CCLVI.

Tíbus, «

1697

Qui4 dicendum de iis , qui peftiferis ex charitate

inferviunt :

Suutue vere Martsres ?

i

« d.

R. Efj. Etfi hicommuniter negentur proprié:

[5

ife Martyr'*e's':—

, Ditt

funttamen feré aequales , autfuppares Martyribus. Tum

confm.

ex Dionyfio & Alexandro apud Eufebiuml, 7. c, :7. dicente

gtavitet

pit ; 0i

boc genus mortis nihil videri abeffe à fplendore Martyrii,

videtür!

Tum ex Martyrologio Romano 27, Februarii faciente men-

tionem de quibusdam in peftiferorum obfequio extinttis,

MU.

quos , inquit , «yelut /Martyres veligiofa fides «vene-

Ti ui

"i, Tu

-rgri coti[uevit,

DE

te-r Regli

495

| *8iH 2o( w—

stv SMbCISEGENDCUmvem. WEDUEMESTUMGNENIS DUUUS Em

'*N

* rv

3n

n -

4 Priftrigg

ïdEA TION

Ü

E..

CASUS CCLVII,

11 fort 108

Sempronius judicat, Sacratiietitum confirmationis non effe ad falty-

ffedis . (ed

farium neceffitate medii j imó ueque neceffitate

yt non debet

nstá WWWWQB

tta füperiüs

s pracepts : quærittæ, an reiie ?

lo quo quit.

) B ) ïäüïwïmtiwä. Ratio prime partis eff » Tum quia ex nul-

Dofi , Qim

X.lis Chri(ti verbis colligitur talis neceffitás. Tum quia

utionem (ü-

multi falvantur fine confirmatrione , ut patet in infantibus

» perdere i

baptizatis, ex hac vita decedentibus ante fufceptam confir-

nipto Chri«

matio

&

onem. Ratio fecunde partis €ft , quia nullibi reperitur

receptum. —

ule p

X

q

yüo fit ; u& qüi Cotifirmationem (gohté emittit; &on

peccet mortaliter feclufo contemptu ; vel alià circumftantiá,

d

i

etiam

fi omittat,quando fidem debet proteftari coram Tvran-

«

4

di;q."ia

fo. Rafio eft j

ia licet confirmatio tribuat vires, & robur

quiamors

ad profitendam

F

qu

confirmandam fidem; nihilominus hujus-

2

modi vires póffünt per alía mediaobtineri, utmed

Ó4

"

iis oratio-

ry

L

3

nibus, confeffione ,' & Euchiriftia. ita $. T homas:

»5

: p. q.65. a.

4

p .9

&5

mu: :

vez di[p. 38.[e8) 1. & alii.

q.72.a:1.4d 3. V alentiaTom. 4. difp. 5. L 2, pun &97 3- $ua-

^" Dices. " Epifcc

pus notabiliter negligens in ' conferendo

Martyrest

confirmationis Sacramento, graviter peccát ? ergo etiam

xus, Tur.

xraviter peccat , qui facramentum confirmatiohis non fufci-

H diceré

pit ; confequenter facramentum confir

N

mationis tieceffarium

Marjtils

videtür neceffitate praecepti,

!t met«

Ad

n

Refp. Conce[fo antecedente neg

^ tin Ls

0 cen feq. Raliö di&arïtäli; efti

Tum

uia Epifcopus facit contra proprium officiui in re gra»

?

u-

vi.

j

um quiía ficutgraviter peccat P

a

rochus , qui notabili

E*-e:r' nggïlïgiäns eft in a:&qüniü;gandis fgm*amen;iä; ita& E

pifco-

DEÉ

-

w

496

CASU $ $4CR AMENTALES

gesurti

pus, &c, ille veró,qui non fufcipit confirmationis Sacramen-

)

(0 QUOd

tum , non graviter peccat : cum non faciat contraobligatio-

r fotif

nem. ita Suarez difp. 38.fel, 2. Emanuel $a. everbo cotifirmatio,

modo Id

n. 12. ZIngelus , «verbo confirmationis Sacramentum, n, 1. Henri-

Concilium

quez. lib. 3, cap, t.n, 7. Et alii.

jeria df p

CASUS CCLVIIL

fet aQ

admixto

eniliter&

C'àm certum fit ex Florentino, ; decreto unionis, 6^* Trxden

tino in feff. 7. & can. a. smaterüggn remotam Sacramenti cenfirmatia-

li, Xoq

uis effe chrifma confeéium ex oleo e& balfamo ab Epifcopo benediclum ;

aqu g

oritur. 1.dubium $. an boc oleum nece[[ario debeat e[fe olivarum. 2. Am

yinit,

admixtio balfami [ft de efeutia materie confirmationis? 1. n [tt de

mateta

iffe beneditium ab E

pi/cofa ?

oleo & |

cfe"fzt(ia » chbrifma fu

Quare

ceffaria

Efj. Ad primum; oleum debere effe olivarum,ita $,T ho-

ia &

okoK

maás 3.p.q. 72.4. 3. & Theologicommuniter, Ratioef! ; quod

hoc folüm proprié dicatur oleum, fitque maximé in ulu com-

L]

t Gre

inunihominum

.

ergo ficut ex eo, quod pro materia bap-

tri Eu

tifmi afligneturaqua, bene infertur, hanc debere effe natu-

Pontific

ralem. ; quia hacfola eft propri&aqua , &in communi ufu

ti poflü

ominum : ita fimiliter ex eo,quod pro materia confirma-

Croment

tionis aífignetur oleum , bené infertur , hoc debere effe

7

olivarum ; quia hoc folum eft proprié oleum communi ufu

etie ia

receptum.

fnate,.

Refp.-ad. fecun

dum : Admixtionem bal(ami.effe de effentia

dhyidi

toateriae confirmationis.ita $. Tbomas in. 4. difl. 7. q. 1,.4, 2,

trmip

queft. 1. in 4.ad Annibald, dift..7 . 4, 2. ubique fimpliciter atfe-

rens , materiam confirmationis effe oleum balfamatum,. Eft

public

tiam &

tamen contraCajetanum , Sofo, " alentiam & plures alios tela.

tos à Gonef , afferentes admixtionem balíami folüm effe de

ïi& ma']e

644

neceffitate praecepti divini, vel Ecclefiaftici, non Sacramenti.

(oi

Rationetn fundamentalem defumo ex liberainftitutioneChri-

five fi

fti, qua colligitur ex FJoreníino loc. cit, ubi inquit : Secundum

Paulu

Sacramentum e[t confirmatio, cujus makeria e[l chrifma confeGum ex

&GWM

oleo ,

. DE -CONFIRM'XATIONE.V

497

[ d

:

$ Saffäme'ü.;

d n)'ibvfm fignificat confcientie ; übglïamo, qz;oä odo-

c

lii

oleo ,'quo

| 1

vem fio

nificat bone fama.ita Concilium ; quod ut patet, ceocem

"tMijo,

modo loquitur..de ;balfamo,.ac oleo,

AV eque obeff 5 quod

E

2

Concilium loc.cif. de Sacramento Euchariftiae dicat: cujus ma-

teria e[t pani triticeus, G5 vinum de-vite , cui-ante con[ecratio-

nem-aqua. wnodiciffima admifceri debet * & tamen certum eft,

;' *W*WJ

admixtionem aquz non effe de effentia Sacramenti : ergo fi-

militer &c.

Coníraenim eft diverfus modusloquendi Conci-

lii, Loquens enim de materia calicis , non dicit effe

vinum

aquá mixtum , vel compofitum ex vino & aqua : fed effe.

d

gM

À

vinum, cui aqua debet admifceri: Econfra veró loquens de

i?

materia confirmationis , dicit effe , chrifma confe&um ex

oleo & balíamo.

Confirmatur. Materia confirmationis ne-

ceffaria neceífitate Sacramenti eft chrifma, ut docet F loretti-

il

V Th

num & Trid.loc. cif. fed hoc juxta Patres eft compofitum ex

5qu

oleo & balíamo , ut.patet ex Dionjfio. Je. Ecclefiafl. Fl ierarch.

U COT

€. 4« Gregorío , qui explicans illud cantzc. 1, Botrus cypri in cvi-

"

i bape

neis Eugaddi; inquit, in Engaddi balfamum gignitur, quo cum oleo

edicna.

Pontificali beneditlione chri[fma efficitur :. quotum plures vide-

m

xi poffunt apud Suarez. Idem habetur in , Pafloralis. de Sa-

1

cramentis iterandis. Ergo,

efe

Colliges.1.Dum in c. Pafforaliscit.Pontifex interrógatus?an

nmuni u

effet iteranda confirmatio in eo , quiper errorem non Chrit-

mate, fed oleo fimplici fuerat delibutus ? refpondet, vor effe

deeffentia

aliquid iterandum , fed caute fupplendum , quod incaut? fuerat pre-

n

Idty

termiffJum ; fenfum etfe, noneífe iterandam confirmationem

(CLCeT aM

publicé &folenniter ; effetamen iterandam quoad fübftan-

atum,.

tiam & privatim.

Ita explicant hoc c. quo contraria fenten-

allortlae

tia majori ex parte nititur, $uarez bic difp. 23. $. 1, & G'onet difp.

indfe d

6,4.2. $.3.

cramerti

Colliges, 1. Bal

famum fufficere adconficiendum chrifrha,

iontÜt

five fit /ndicum, five Syriacum,aut Paleflinum, ut declararunt

: um

Paulus 114. Pius IV ,& Gregortus X 101, Sixtus V .apud Suavez

yllim ex

& Gontí loc, cit, & T amb, lib, 3. de Sacram. corfirm, c. 1. $. 1. 1. 3.

0i£0,

Rrr:

Neque

.

498

CASUS SACRAMENTALES.

-"""

Chilti ha

Neque obftat, quod differantípecie accidentali , vel fubftan-

tiali , quia omnia funt verebalfama 5 ficut quamvis vinum al-

erpetuo

bum & rubrum differant fpecie accidentali , vel fubftantiali ,

Anfimpi

Pontif

utrumque tamen eft mat

cria fufficiens Euchariftize, quia U

ul $t

trumque eft veré vinum.

ffitate facramenti , fed folürzläi

quxahæc

Colliges 3. Non etfe de nece

fnaxime (

precept!

,ut Chrifma fit recens illius anni, modó non (it cor-

ruptunt.

Prior pars patet : quia eft verum chrifma, Pofferior

ju Sura

f exufa & confuetudine Ecclefiz, qua fingulis annis

i bet

C2f confla

Eyifr

p

in die coenze novum chrifma conficitur,

& per Parochias di-

ä

[

ftribuitur, vetu(que concrematur, ut omnes un&iones,quae

picet

Chrifmate conficiuntur , novo & non veteri chrifmate fiant.

dido Q

fe, ul G

Et colligitur ex

c. fi quis de alio de confecr., difl. 4. e, quoniam de

Dit

'enf. excott. in 6«

Uade transgrediens hoc praeceptum pec-

caret mortaliter , quia in re gravi,

Pontific

àfottio

Colliges. 4. cum Suarez loc. cif. $. 1. moraliter non contin-

ere, ut miniftretur ficramentum confirmationis fine con-

m

joriadr

currentia alicujus partis balfamit ; cum tantum balfamiadhi-

dicutmÉ

beatur, ut pervadat regulariter , fiveformaliter, five virtua-

liter,rationefcilicet odoris & qualitatum totum oleum, hoc-

- itatía

ue alteretur.

r coni

M

Refp.

Jama

dtertium, chrifma neceffarió neceffitate facra-

menti de

bere effe benedi&tum ab Epifcopo. ita $uarez f. 2. &

Pontif

picisa

ali. Raíiodefumitur ex F/orentino, quod loc, cif. eodem mo-

doloquitur de

benedi&ione Epifcopi, ac de oleo & balfamo?

t p

& perp

etuo ufu Ecclefrz.

Notanttamen DoGtores apud Tamb,

i CQ

benedi&tionis relidam effe determinationi Ec-

£, 10.formam

clefiz, itautC

hriftusquideminfütuerit chrifma confecrari

Spiritus fan

&i invocationem , non tamen certam illius -

b

Quif

qui

mam prafcripferit.

Ex preecepto tamen Ecclefiae debet fer-

variab Epifcopo confecrante ritus per ipfam Ecclefiam pr&-

fcriptos,

Hinc

,

lr

Chrifmanon poffe confecrarià fimplici facerdo-

Cün

Colliges. .

tioner

c folus ex inftitutione

te,fed neceffario 'ab Epifcopo quia hi

Chri-

—

m

DE CONFIRMATIIONE«

499

T

Chrifti Babetpotc&atem illud confecrandi , uti col

!igä.tur ex

i vinumal.

perpetuo ufu Ecclefize & Elorent, loc. cif. dubium autem eft:

Ub lntiali,

An fimpliciSacerdoti poffit hacpoteftas confecrandi concedi

Ace, QUÍa U.

à Pontifice, Affivmat Cajetanus ,inclinatque Soto, l"idoria a-

negant:

pud Suarez loc.cit, Alii tamen Theológi communiter

Jf olim

quia haec poteftas jure divinoeft concetfa folis Epifcopistqu od

f10h f cor-

maxime colligitur ex F/oren.

uod foc. cit. dicit ,maferiam bu-

8, Pofersr

jus Sacramenti effe cbrifma confeum ex oleo &5'balfato per Epifca-

Vgulis annís

pus beneditlo. Deinde affignans ordinarium miniftrum illius

tochias di-

Epifc

Q

um, addit : 2//quando ex conceffione fedis Apoftolice Sim-

j

tem adminiftviffe , fed chrifmate per Epifcopum bene-

liones,quee

plicem

acerdo

mate fiant.

dido, Quibus

fignificathocSacramentum miniftrari non pot-

Quotiam de

fe, nifi chrifmate per Epifcopum benedi&o.

lexfacerdos poteítex commiffione fummi

ptum pec-

Dices, Simp

Pontificis alicui conferre Sacramentum confirmationis; ergo

ott cotitíti

à fortiori poterit conficere chrifma, quod videtur minus.

; [ine Coll«

Rejp. IVegando con[eq. non enim argumentandum eft à ma-

lfimiadli-

jori ad minus in iis , quae dependent ab inftitutione Chrifti?

jve vittuae

*ficut non valet dicere: Sácerdos fimplex poteft auttoritate or-

dinaria conficerecorpus Ch

eum, hoc

vel conficere chrifma.

j

-

rifti: ergo pogeü gtiaqq ordinare,

^

yate facra

Ratio aütem, cur Chriftus

»cOntulerit;pbfeüatem fummo

Pontifici, ut poffit facultatem confirmandi committere fim-

odem mo«

plici Sacerdoti,fuit neceffitas,quia ob multitudinem fidelium

" balamo:

eri poteft , ut Ep

ita Coninck & alii,

ifcopi omnibus in locis nqn reperiantur.,

pudTamlf.

ation Ee

CASUS CCLIX.

fegrr pet

Quid fi Epifcopus Excommunicatus, vel bereticus , auí etiam de-

llíus tf

gradatus alicui Sacramentum confirmationis vellez adminifirare :

ebet /!*

polfétue id valide facere ?

iam /-

E[p. Affirmati-xv? , Ratio eft : Quia talis adhuc eft Epifcopus;

cüm per harefim , velexcommunicationem aut degrada-

nfierdo-

tionem non amittat chara&terem , in quo fundatur poteftas

(utione

IKIIO2

con-

Chii

j9o

CASUS SACRAMENTÁLES.

g

confirmandi ; & ficut poteft ordines validé conferre, ita efiam

oteftSacramentum confirmationes validé adminiftrare. ita

Suarez difp.36 G. 3 .«verpi dicendum efi ergo,& aliisïheoll.païïim.

u2 El

GASUS CCLX,.

Qui fi Epifcop

us non confirmatus fit , poteritue *valide $a-

ONI

eraementum comfirmarionis adminiflrare ?

Mf

j H Efp. Affir

matirvb. Ratioeff ; quia habet.chara&terem ordínis

at

aT

Epifcopalis, in quofundatur poteftas confirmandi:Epifco-

e yefi

VyKOpiS

pus veró nondum confecratus , non poteft confirmare,

dinatii lC

quamvisfit ele&us ad Epifcopatum :

quia donec con-

fecretur , caret charatere Epifcopatus,-

(ubjedas,

AUX

eeli conft

GÀSUS CCLXL ^.

neremilla

" Quid fi Epifcopus in fua dicecefi confirmet f

bdifos. N&vltrferiusv-"

hoc etie

diecefr ; facitne. hoc icità ?

ting , pot

bene d

R Efj. Vegativé. Ratio efl ; quia nullus däbegmfäztägelfaïce:m

Pontifal

^in meffem alienam, & patet à fimili de Parochobaptizan-

:

te puerumaalterius Parochiz , ut fupra di&

t

».elf de baptif-

mo, Sunttamen;, quidocent, Epifcopum

*

i

i.confirmerfub-

*

ditum alterius Epifcopi, excufari à culpa & à fufpenfione.

Quj

Ratio, inquiunt, eft : Quia praefumendum eft , hoc ratum

& gratumforc Epifcopo. ita HÀeuviquez lib. 3.cap. 6,.1.6. Ema-

nuel Sa. werbo confirmatio n, 2. Cobtrarium tamen àlii pu-

U

tant probabilius cum Pefro Ledefma, V iváldo , 65 Bartholo-

(epto

1ueo ab Zingelo dialogo. 3. $. 62. & aliis : quia inquiunt, mittit

confirm

falcem in meffem alienam ,.nec conftat de vo-

eft, . Vi

- Juntate proprii JI*?pifco-pi*.

^ etrbo (

ln d

l

| CASUS

DE CONFIR MATIO NE,

jot

[ n

ia ESSISRCUAKCÉEIRRD aisl DaRTiestensacem

"ff ita efia

Difitrare i.

CASUS CCLXIL

4 fi Epifcopus in alterius dicecefi confirmet fuos fübditos , vel

pontifieales acfus exerceat abfoue licentia Fpifcopi, im cujus

diæ;ey? reper

iur g facitue boc

Icite ?

alirué, Probatur id ex declaratione Cardinalium

REf Ne

ettm OtdÍhis

circa Tridentini decr

etum fef. 6. cap. s. de veformatione , ubi

aOdi: Epifto: *

expreífse cavetur fub poena fufpenfionis ipfo fa&o , ne ullus

pontificalia exerceat abíque or-

Qonfirmare,

Epifcopus in alterius dioecefi

Onec con-

dinarii loci expreffa licentia, & in perfonas álteri ordinario

. fubje&tas. ita 7 enviquez loc. cií. EmanuelSa, /oc. cif. & alii,

. "Addit tamen £Henriquez, Epifcopum poffe in alterius dice-

;g.cü, confïerrc.to.nfuram,velv benedittionem folemnem, aut ca-

nere miffam Pontificalem abfque facultate Epi(copi illius loci :

alleüg

hoc enim nullo jure prohibetur , cüm tonfura, inquit Bona-

&ina , poffit conferri domi privatim fine Pontificalibus , nec

benedi&io & miffa folemnis comprehendi videatur nomine

tb,re,falce;m

Pontificalium, de quibus fermo eftin T774,

o Daptizst-

d baptif-

CASUS CCLXIIL

xmet lub

Dealont,

: Q?ïf [; Bpi/ï?opæ non jejunus , «velnon in die feffo admi niä r

Yoc fatum

Sacramentum. confirmationis : f Atitue hoc

licità ?

A. 6 Ent-

: alíi pU-

Q Efp. Zäräatiwä*.. Ratio eff ; quía iïcjfnnïüm"n'ön eft de prze-

Bartlo-

""cepto in hoccafu , fed folüm de tonfilio. Similiter, quod

/, mitül

. €onfirmatio debeat fieri in die fefto , nulla lege prafcriptum

0

eft. . Videatur F7enriquez lib. 2.c. g. n. 6.65 c.6. . 7. "Ingelus

- seperbo confirimatio . 6. 65 7. Tabiena eodem vverbo, n, 10, Bartbo-

lomeuws ab Zinoelo dialogo.3. $. 3;5. Et alii plures eontra Emange-

lemn $4 , vverbo.confirmatio n 1, quatenus exiftimat con&is-

mationem dandam effe & acopiendam

à jejunis.

(4505

Rrrg

CASUS

102

CASUS S$ACR AMENTAL fzs

— 7

— CASUS CGLXIV.

AQuïd fi Epifcopus coüferzzt«.»conjïrmatibnem , fed non in

Quif B]

Eccleffa : peccatne ?

af r

Enriquez , Coninchus &5 alii complures , putant,Epifcopum

H

non teneri confirmationem in Ecclefia conferre, Augnus

€ contra putat effe peccatum mortale,confirmare extra Ec-

E

clefiam. Kafio,inquit , eff ; quia ficut eft peccatum mortale

PUL

folemniter baptizare extra Ecclefiam ; cum fiat contra uni-

toafe,

|

tonaotis

verfilem Ecclefize confuetudinem , ita& confirmare, Jerim

km'la/ "i

cum Bonacina exiftimo , fervandam effe confuetudinem, &c

abea non effe recedendum abfque jufta caufa , ut bene in-

deæ zi

nuit Emanuel Sa.loc, cif.tamen non exiftimo etiam cum Donz-

tut induc

€in4 , confuetudinem confirmandi in Ecclefia receptam effe

NDI

cum tanto onere, ut reum lethalis cul

Tatl. 04

pe conftituat Epifgäf

cirandi,

pum,alioinlococonfirmantem,

CASUS CCLXYV,

Quid fi Epij

copus iulío tem

pore tion miniftvek fuis Sacm- :

meutum. confirmationis : peccatae

Q;ïdamg

enortaliter ?

E]p. Affirmaticvé, Ratio eff ; quia cüm fit Paftor, tenetut

[

. pafcere Oves , non folüm in his , quae funt fimpliciter ne-

Qtaxis

ceffaria ad falutem , fed etiam in his, quae ad Ecclefize & mem-

TY

brorum ejus fingularem utilitatem à Chrifto funt inftituta:

tonrma)

unde hac jufté poffunt peti ab ovibus, Nec expenías itine-

totfemr

ris petere potelt, (iquidem propter adminiftrationem Sacra-

g : t

mentorum, decimis, & íui Epifcopatüs fructibus gaudet,

Tatioult

Quod fi per feipfum huic obligationi non poffit commodé

petieuly

fatisfacere, fatis erit,fi minifterio alterius Epifcopi adjuve-

tur : quiaovium parum intereft , five per fe, five per

alium hoc Sacramentum admini-

ftret,

CASUS

DE CONFIRMATIONE.

f03

——*

CASUS CCLXVIL

1 tty i

Qu fi Epifcopus non folm Aduliis , everum etiam pueris nondum

Epifttpum

ufum vakionis babenkibus conferat Sacramenfumconfirmatio-

Y6, /Viptug

uis : faeitue id abfque peccato .

qnertali 2

fetra £.

um nwtafe

Efp. r. Epifc&p

us alíquando poteft & debet'ïnfäntes confir-

CORCEG Qj

mare, Ratio e[f ; quia fübinde pot

eft adeífe caufa valdé ra-

ute, P'erim

3

t

&

H

onabilisfic agendi. Ut fi E.g. timeatur longa Epifcopi ab-

»

fentia , velinfans brevi fit moriturus.

tudinem, &

Ut bene in«

Re[p,2. Nequeufus confirmandi compotes rationis vide-

1Cut Donr.

tur inducere obligationem pracepti , faltem fub mortali. Sic

ceptam effe

enim aperté docet Suarez difp. 3 y. Jec. 2. S- utraque ex bis.in fine.

"Tamnb. c, 3, & videtur fatis clare colligi ex textu Pj Z', infra

tuatEpifcþ-,

cicandi,

CASUS CCLXVII,

L2

cat corvenientius effe , infanter vegulariter

kSzzcm-

Quidam Ep

ifcopus judi

€£977

Jirmari poft. adeptum rationis u[um z quaritur ,

Am redia?

t, tenetot

E/þ ita. Pfobatur. Tum quia id obfervat hodie communis

Xicitet ne«

praxis Ecclefie, Tum quia id habet Pius V. i C'atecbifio

te A mern.

Romano 2, p. c. 3. fi. 14, ubi inquit z poffet quidem fIHatim à baptifmo

- inflituta:

conifirmatio omnibus adiiniflrari , fed minus expedit puevis illam.

|

nfas itint«

conferre ante feptennium , licet expetlandus non [i£ annus duoZeci-

yem Md

$31u5 : itaetiamdocent Suzrez , Gonet , Tamburinus & ali, Et

jj gt

ratio ulterius poteft effe ; quia fic melius & facilius cavetur

corimooe

periculum reiterandi hoc Sacramentum , dum recordantur

aov

. fchoc Sacramentum recepiffe.

veput

| ?äää:ozüää

CASUS

CASUS

$94

CASUS $ACR 4MENTALES

d

fj phyfic

- CASUS CCLXVAIT,

Quid fi

E

p

cramelltl,

cetiam][t im aortis artác

pifcopus ameutes,qui ante amentiam pe&eruni , confirmet s

(itioets

culo exifiant : f'acitue boc |

cru i

Jucite ?

&p:æccpt

Efp. Affirmati-vvé. Rafto eft F quia non poteít afferri ratio

fufficiens., quaoftendatur ; hos privandos effe gratià habi-

tuali, qua conferturper Sacramentum confirmationis. ZVec

Q $5

obflat, hos non effe pracliaturos & proteftaturos fidem ; hoc

eft enim meré per accidens. Utque de illorum debita difpofi-

T

/n t

tioneconftet, (atis eft,non conftare illosincidiffein amentiam

in ftatu peccati m

:

queet:

probatur,.

ortalis : —pm[um('tzzr enim bonus, qui .malw 108

gonine P

- Dices; Ament

ibus nr;ämi eft opus dïving auxilio ad prote-

tub efto

ftandam fidem ; cüm fidem profiteri nequeant, utpoteratio-

Npum

nisufu carentes, Ergo non eft iliis conferendum Sacramen-

tum confirmationis ; alioquin etiamordines poffent amenti-

bus conferri , quodnon eft admittendum.

Re]p. Per accidenseffe , quod Amentes nonfint praliatu-

ri, & proteftaturi fidem. JVec eff eadem ratio deordine, quia

cum per ordines conferatur quadam poteftas requirens

hs

quandam perfonze dignitatem, quze in pueris aut amentibus

[ed

Myty,

nonreperitur; fequ

x

itur, amentes & pueros non effe adfordi:;

—

viu Eed

nes promovendos.-

t'u ,lf ]214

C ASUS CCLXIX.

Demay

Quid (i Epifcopus conftrmans faciat unionem cbrifmatis infronte,

lhujus $

confitei

Hon immed

jate per, manum feam , fed per Aliquam virgulam , vel Altud

tons f

25 m;ä?mm;n

: peecabitue graviter fic coufir-

qaAndo ?

t6tnum

Efp, Affirmati-vé. Ratio eff ; quia licet probabile fit, id non

Confite

Ex

*

forecontra valorem facramenti , cüm adhuc fit vera un-

Gio, & manüs impofitio, faltem moralis ; probabile tamen et-

tionise

le

iam þü, giïc contra valorem facramenti, eó quod probabi

l

vopii

o

d

DE CONFIRMAT-'IONE.

fo$

üt,ph

yficam manüs impofitionem effe de effentia hujus Sa-

cramenti , cüm Patrcs paflim chrifmationem , manuum im-

ïi;con/imet,

pofitionem appellent. Utetiam habetur, c,cum vveniffet. de fa-

crauntiione, adeóque exponeretur Sacramentum contra ufum

& praceptum Ecclefiz periculo nullitatis.

afteti tatio

Pratidwbi-

CASUS CCLXX.

itetis, dj

Quid fi Ep,

fcopus confirmans non faciat un&ionem cbrifmatirain

hidem hat

in modugs crucixr..- peccatne mortAliter ?

bita difpofi

namentiam

Efp. Affivsmativvé, Ratio eff ; Tum quia un&io chrifmafica

R

in modum crucis eftneccffaria ad verificandam formam:

3

Qu uU t

qua eft : figuo £e

fi

fto cYucis , 65 confirmo

techrifmate falutis in

norine Patris 65 1

j

ii &5 Spiritus Santli.

Tumquiaita perpe-

o ad ptote-

tuó eft oblervatum in Ecclefia ; quae obfervatio eft magnum

tpoteratio»

fignum, ita fuiffe inftitutum à Chrifto. Ergo,-

Sactamett.

entamenti

CASUS CCLXXI,

us co

8

t pretiatu-

- Quid fi Epiftop

ronte : peecabitne mortaliter?

firmans non faciat tinionem ebrifmatis in )

tdíne, quia

Efp.iía Probatur, Tum ex Concilio Florent, quodloco citato

; requirens

amentibus

ait: ideo in froute, quod everectindia

edes eff , confivimandus in-

fe adodi-

uniitur , te Chrifli nomen profiteri erube[cat. Tum cx perpetuo

;

víu Eeclefize ? Unde nnocentius 1)L, c. cum venifet , S. per fron-

tis , de facra untlione, hoc Sacramentum, frontis chrifmatio-

nem appellat. Fit autemhac un&ioin fronte ad indicandum

hujus Sacramenti effe&tum , qui eft gratiacollataad audaGter

ij infatit

confitendum Chrifti nomen ; cüm enim , ut ditum eft,

[ ,Wl n

frons fit íedes verecundize , par eft , ut confirmandus in fron-

te inungatur , ut fine rubore & verecundia Chrifti nomen

confiteatur,

( d 07

: vetaui

Ex badenus diclis colliger , materiam proximam confirma-

at

tionis effe unttionem chrifratis in fronteper manum Epif-

afio «fl ; quia Sacramentum,

,cqpi.,' informam crucis fadam, R

$ss

pfobabï'xlec

quod

fo6

CASUS-S ACR AMENTAL

1

E*S?

—

m

cuodconütit inu(u; pro materia proxima habet a&tionem ali-

uam circa materià. remotam ; fed aCtio circa materiam remo-

tam conficmationis,non videtur alia,praeterun&ionem,Ergo

Cal?ijh) ?

materia proxima.confirmationis eft unctio. .. Ob id alio nomi-

quac ol

ne confirmatio appellatur chrifma à Patribus, & Conciliis ;

IWi öNq

vult gt

uod fignificat unttionem.. Debet autem ex di&tis hec ün-

[/

li ntt

&io fieri ,.non aliquo inftrumento , ut penicillo , fed neceffa-

tio facienda eftdigito, vel manu : ex praecepto veró.Ecclefiz

Ti 6010!01

;

n

ficiendaeft pollice dextera.. Kta paffim Theologi. Porróea

uantitas.adiftam un&ionem fufficit,. qua poteft quis digito

7

inungi in fronte. — Ex quo- deducitur , iodicam quantitatem

fafficere ;. ficutetiamad conficiendum chzifma , quod eft ma-

Y 44

E

ta hujus facramenti ,fufficit.ea quantitas.balfami,

mater

teria remo

s

E

& mixto ,.

quà poffir balfamum fuas qualitates & praefertim

fatur :

odorem oleo communicare,

Qaüamvis in fingulis partibus

telligito

chrifmatis non infitaliqu

$

*

zdbalfaml formalxsa., ]Ità DoGores

ciucis )

communiter.

E

10, €XQ

fupraa

« Dices. . Apoftoli c

6n€rr'r$aban; per gï;hpoütion:mf ma-

nuum ;. ergo fola impofitio. manuum eft materia confirma-

u

tiotis (t

;iggisn : -nonyw(cyöaun&iqa

F

E

&

5

r d

;

;

i

:

&

*

g

e

V tj

- sRefp, €um Suarez;,. B.

loD d as a at

*

&

M

quaim-nos dicim

us un&ionem, olim appellatam . fuif

$

fna-

TYentur

nuum impofitionem $

eó quod.manu & digito Epifcopi.

tum do

uamvisnon confiftat in fimplici mannumimpofitione. V

Q$,CC

/di£as , hoc fuiffe fa&tum ab Apoftoligex fpe'gi,älipriviiþg

füaswy

[

ä

&, alii.

tai

'4

0. t

34

Concil

Ofmm

!

tgoc

O(

s

pattes,

ditione

COf

Ümul

"——...u—-.

CDE CONFIRMATIONE, -

$07

d

üionema

Jia

-»CASUS CCLXXII,

ontm

Etoo

C'ally'-inpzfcopw jam Iäp-tua' etniavius cotfirmalionis Sacramen-

650 Domi-

zum collaturus ,videz inmmumerabilem turbam confirmaudorum. confla-

oncilis,

l$ hat un-

xiffé , Cf* quia communenm formam movit efje paulo Jongtorem , babere

vult Aliquam breuiorem. ut (ic i totaadminiflvatio [acrameuti citius

Fa

t aecelf.

edistur ,

G ipfe mints fatigetur, — Suggeritur ergo ipf! à quodam

15 Evlelie

7h

£.

olego bac : Signote chrifmate falutis in nomine Patris e2«. z 7/fa :

. Porrba,

confirmo te in nomine Patris &&c.

DLATILMY , ATR MERATI CXX

p

quis digito

-diffis -Qwi'zj"zzyy poffet a

s

ibere,

Uantitàterm

Hetur pojfe. Xta nonnulli apud Coninck de Samm. m 72.

QOd eft -

M 4.4. 1.67. Tum quia opus non eft, in forma nominari

à5 alam,

materiam Sacramenti , ut patet in baptifmo , ubi non nomi-

pradertim

natur aqua, um quiaparticula (chrifmate falutis) fatisin-

Is partibns

telligitur in verbo confirmo , (icuti etiam particula ( figno

i Dodores

crucis ) in verbo $i550, Tum quia Card, Bellar, L, de confirm.c.

fi

1o. ex quodam antiquiflimo rzfuali Rom, refert hanc

a

formam

fupra allatam : confirmo £e innomine Patris &c.

m mi-

Refp, Calliffum non pofíe adhibere breviorem confirma-

Confitima-

j

tionis formam ,quàm iftam communem , figsto fe fipno crucis,

65 confirmo te chrifmate falutis in nomine Patris, 65 Filii , 65

d

Spivitus Sandi ;

uam fub mortali fervare tenetur , ne Sacra-

d D

mentum dubium reddatur. ta ex receptiffima Theologo-

lcipi t :

rum do&rina. Dicaffillo de Sacram. TraGl. 3. d utiic. n, 76. di-

jone, Y

cens,communem illam formameíle effentialem quoad oinnes

»riv;ilagicæl

fuas partes. Qued Palao Trac. 20. d. unic. de confirm. pun-

)z.,

0 f. l. 3. ait, docere omnes Catholicos Do&ores, Tumquia

Concilium Florentinum in decreto fidei fub Eugenio IV. exacte

formam hujus facramenti defcribens omnia illa verba ftatuit,

Ergo credidit,omnia illa verbaeffe effentialia; alioqui formz

partes noneffent, "Tum quia idem ex continuo ufu & Tra-

dítione Ecclefiae haud obfcure habetur, Tum quia verbum,

confirmo , ex fe nonfatis fignificat materiam hujus Sacramen-

ti:-multo minus æguipollet v

erbum $7290,cui idcircó propter

*cASUS

$ $ssS23

ge-

fo8

€ASUS SAMACRMMENTALES

m des

eneralitatem fuam neceffarió. additur paxr;ï-cula^ ggh;;mä,

Tum quia fola illa forma communis, prout involuit omnes

particulas, fignificat neceffariain hoc Sacramento, qua per

Qui

formam fignificari debent. Nimirum z, caufam principalem

efficientem, plenitudinem roboris Spiritualis, quae eft fan&ka

Trinitas, 2. Finem, feueffe&um gratize falutaris ad pugnam,

Efr

ua& indicatur per vetba , confirmo te cbrifmate falutis. 3. Spi-

IUS $;

tentia *

rituale fignum militis Chriftiani , quod exprimitur verbis :

o.crucis, Er

7777

Signo . fe

;

[:

g^

&

o eademforma , prout omnia illa verba

adowe

complc&iztur, eft fola eEentialis.

fantibu

"Ad pyimum in contrarium negamus , opus non effe mate-

riam hujus facramenti nominari j cüm id aperté Florentinum

foleit,

requiiat,

Adhac chrifma per verbum confirmo non fatis

Koputt

exprimitur z atbeneaquaperverbum baptizo. 444 fecundum

patet ex di&is. Ad'fertzum dicimus cum Suarez di[p. 33. fel, $.

Palao puntlo, 3, . $. & aliis , ibi non exprimi totam formam,

Qu fl

fed verbis concifis , confirmationem declarari, [

CASUS CCLXXIH,

"us

1edd

Quid fi pluvibus confirztandis fe ngcimi aliquis ivalidé £apti-

AL , 07

dabitans tamen de valore [ui bapufm'; reciperetue

verum Saeramentum confirmatiouis ?

e

M

2 Efp. Negatzve. Ratioeft: Quiabaptifmus eft j:anäsa adom-

nia reliqua Sacramenta ; ide

ue nemo Sacramenti con-

firmationis capax eft, nifi priusfitbaptizatus. Coufirmatur,

Nj.

[

Chara&er confirmationis neceffarió praefupponit charate-

jusi

rem baptifmalem , ficut promotio ad a&tatem perfe&am fup-

de $as

ponit nativitatem ( ut tradit $. "TDomas 3. p. q. 72. 2 6, ) ergo

ficut nemo poteft ad perfetdtiorem aetatem: pervenire , nifi

f , qui

prius fitnatus; itanemo validé poteft confirmari, nifé

r qu

0R4C11f

prius fic þagtizatus.

Opinio (

probabi

£

£ASUS

—

AE

-

$09

ii

n d

d

p CONF[R?M*'A TIOÓ

osninuecIu um EEE (UUDOTI o oey"

à

n

Ut omnes

"CASUS CCLXXIV.

), Qu er

viines Daptizati perpetuó amentesz

InCipalem

Q;uid fi Jmttir bo

j

d deità comfirimantur ?

E

an &5

P f nth

Efp, Affirmatizoé, Ratio eff ; quia etiam hi fünt ca paces äu.

pugnan,

jus Sacramenti & effe&us cjus ; neque aliunde fit irreve-

it. 5 Spl-

rentia Sacramento. itadocent $.T bomas n 3.p.2,72.a.8.Suarez.,,

Uf YWwhis ?

iatlaveta

Tamburinus & ahi. Quod fi autem fpes fit, amentes redituros

adufum rationis ; expeCandus eft ufus rationis ficut in in-

efémite.

fantibus, Et fi alicubi Epi&opus amentes confirmare non

"orenin

foleat , fatisexcufabuntur ii , quofrum

;

«i»mexeä , i cos ad Epi-

ftof, fatis

fcopum non adducant,

d fecundm

€ASUS CCLXXV,

34 J j

fotmátt,

Quid i Epifcopus Adultos flatim 2 baptifmo. fafcepto confirmet ,

Jé fft oportunztas : facitue boc licité?

R

li

Ef. ita. Ratio ff ;quia nihilobftat ; & infuper fic fortiores

B

edduntur ad profitendam f&idem,

db u

CASUS CCLXXVL -

me

Quid fj nom confirmatus accedat ad Sacramentum Ovdinis

peccazue morkaliter ?

4 edome

yenti cot

Efp. N egati-vé. ita Tamburitus. cap, 1 .. 3. 5,4, & apud hutie

ufirul

F'alentia, Coniick, Gratad. & alii, Ratio eff.. Quia neque

chade

m

hujus fatisapparet praeceptum. Tridentnum enim feff. 23.6. 4,

de Sacramento Ovdinis : dum dicit : grimá tenfarA non initien-

".

£ur , qui con[irmationem non. Jufceperunt , monere potiüs vide-

njte , Ti

tur,quàm przcipere, Alii tamen, inter quoseft Tanserus.,

i,

Bonacina , Toléfus , docent, effe mortale; Comimunioretiam

opinio eft , talem peccare folüm venialiter : licet Tamburinus

probabile putet ; nec venialiter peccare : quia ns levis qui-

$s5s. 3

deny

(A50S

f1o

m

[ t

" ii

CASUS $ ACR AMENT ALES

d

em

d

nabilis

eordxnatlo apparet. Etex alia parte :ïbh obli-gan;ur »d-

ïegituru

mnes bonas operationes ordinibusfufcipiendis praemittere,

Nom excufat tamen Epifcopum à veniali fcienterordinantem

kpen

nullata

non confirmatum : quiaadhuncm

agig pertinet dire&ionem

fit,qu

conciliorum cuftodire.

^ Dices, lllum, qui primam

tonfuram vel ordines recipit

ipfa na

itudto

ante cómnfirmationem , peccare mortaliter, eo quod fáciat

autem

contraconfuetudinem Ecclefix inze (grayi, & gg;n.tra Lj:e,'cr'e-ï-

tum Ty/Zentíni Seff. 2 3.c. 4.

felcqu

etudo 'n;o*x"ä videatur indu&ta. fub

. Refp. Quod hac confu

mortali ;"neque etiam ex verbis Tridentini poteft colligi ob*

prect

eft &

ligatio faltem gravis; utex modo diisclare g'graxlfkätf

tempt

CASUS CCLXXVII.

fuícipi

Cepttm

Danfur. complures catbo.licï , qi Sacramentum confirmationis , etfi

cefaft

occaftonem recipleudi , mun

hbabeaut fapins

guam recipiumt :

of

Ap ideà graviter Jeccant 3

quíae

emo .e:nïmþer fe& 4d'i-r

]2 £j». Negatz-uz- ,per feloquendo : N

itqu

recté aliquo pracepto obligatur ad fufcipiendum Sacra-

füm ef

mentum confirmationis. ita $, Tbomas tum in 4. Z/ff. 7. q. T.

Vi

tb f

4. 2. quefliunc. 1. in corp, dum ait.: Sacramentum con[irmaljonis

non effe neceffitatis , fed utilitati. item 3. p. q. 65. a. 4. in corp, ubi

Piyci

docet, confirmationem non effe Sacramentum neceífarium

Tn6ntt

&mpliciter, fed tantum fecundum quid. - Quod dicere nonm

äïg(r.

potuiffet , &i perfe& dire

D

praceptum,

:

&s de ngfmcfipiiqndo aliquod extaret

t ob

accidy

Probatur, Si

cxcärdtr'al-iquoäïþ;ifjäehe.p tum per fe & diredé

ad (ufceptionem hujus Sacramenti obligans, id foret

aut di-

fntion

vinum , aut Ecclefiafticum : fed neutrum eft ; ergo. 4Minor

hempe

divinum , hoc

D

prob.quoad primampartem 4

*

$i effet praeceptum.

Tüitier

€olligi poffet , aut ex facti

s litteris, ant ex Traditione Eccle-

&üt pej

fed ex nullo iftorum

ducere

fi& , aut ex ipfa natura Sacramenti 5

colligi poteft , nonex fac

ris litteris , cum nul*lus locus affig-

RnabDi-

äiæiudi

$1X

hr g

DZ CONFIRMATIONE,

ts

Imur o

nabilisfit ; in quo fufceptioiibis.facramenti praecipiatur, ficut

Aittere,

legitur effe de praeceproSacramen tum.baptifmi,Euchariftiae,

ia

& poenitehtice : neque ex traditione Ecciefiae, cüm pariter

ioem

nulla fufficiens traditioex Cenciliis aut Patribus adfersi pof-

fit , quzeadftruat hoc praeceprumdivinum.; nec denique ex

s retpit

ipfa-natura Sacramenti deduci poteít ; quia Sacramentunm

X factat

iftudfolüm datur ad meliuseffeipfius vitae Spiritnalis ; ad id

a lte-

autem , quod.in-vita fpirituale eft folüm ad melius effe; per

fe loquendo ac dire&e nullum preceptum divinum obligat;

u&a ib

ergo. Deinde eodem minor-probatur quoad [ecundam paríem s (

dligiob

racceptum;, ad.fufceptionemconfirmeationis per fe obligans

i

effet Ecclefiafticum , eatenus:effet ,.quatenus determinaret

tempus:,, quando Sacramentum iftud. fub gravi obligatione

fufcipi debeat ( fic. quippe alia Sacramenta cadunt ub prae-

ceptumvEcclefiafticum ) fed eatenus non.eft preeceptum Ec»

clefiafticüns ; 'Fum quia.Ecclefianon:imponit preceptum de

i

fufcipiendo:Sacramento;pro. certo temporé , nif preceptio

ejuídem Sacramentipxéefappofitive fit de praecepto;

ivinO

o de

de.quotamennon eftfufceptioconfirmationis, ut jam.often-

n Sactt-

füm eft ; T'um. etiam: quia fi- Ecclefia determinaret teropus.

hn

aliquod-pro:/obligatione gravi

maxime,foret articulus.-mor-

tis ; fed hicnon eft, ut patecexipraxi; Ecelefize & 4Melebiade

iriipatié

Papa:in-cap. Spivitás S.- dercoujecrata diff, -5.-abi ait hoc Sacra-

(orp, Ubl

e(Carium

mientum.noh.

elle- nece(arium bominibus; jam: morituris,

(cete nott

Ergo;:

"

co Diximusa

btem.in concluóone , quod némo per Í6 & dire-

d extartl

&€ obligetüre&€, notant- enim; communitez'DoGores per

y d

accidens.& indirecie quandoque accidere poffe , ut quis obli-

Bationem etianigraveni liabeat fuícipiendiconfirmationem;.

etqut at-

Afimor

nempe fi exomitfionehujus faeramenti grave fcandalumime

n ,hOf

foineret; quatenus V.. omittens cenferetur idcontemnere;.

aut per omilfioncm offendere, fe con&rmatiónem pro nihilo:

ne o

ä

j iforum

|

ducere &c. :Similitez.fi.quis-ex dictamine propria-confcien-

VEU

tra fi-

nabi-

]

uæ judi.qare-:; fs abíqueihiocSaeramento tentationescon

à

dera

€A45tUIS fACR AMENT ALES

f12

— 7À

enetalis

dem nonfuperaturum , fibi inftare pefi.culum-deücicndï à fi-

riimali a

de , nifi perejus fufceptionem roboretur, &c.

Dices. 1. Ürbanus Papa in cap. r. de confecrat.

ex augmt

do Chilt

tuit ; omnes fideles pev snatus impofitionem Epifcoporum Spivitum S.

raceptt

po[t baptifinuta accipere debent, ut plemi Cbrifliani incveniautur .Er-

£o fignumeft quemvis Chriftianum per fe gravemhabereob-

fufücient

ligationem fufcipiendi confirmationem.

Natm quivis fidelis

bundanti

Ditti.

ex pr:cepto divino obligatur effe plen& & perfc&te Chriftia-

tum rit:

nus; fedtalis eft perfacramentum confirmationis. ergo,

Refp.in cif.cap. per illud verbum Zebet,non fignificari prz-

Cháóa:

Spinius,

ceptum, fedpotiüs confilium hujufque Sacramenti utilitatem,

non veró neceffitatem declarari; ut contra faciens peccet gra-

omi n

fj

viter, Unde adid, quod fubjtingitut , Ziffinguotmiajorem $ qui-

vis fidelis obligatur effe plene Chriftianus, plenitudine pra-

ftit; at)

alíquod ;

tiz& quoad fufficientiam. Concedo Majorem. plenitudine

gratia quoad abundantiám, /Vego majorem, Nam íecundüm

cantis,

do&rinam , Tbóme ii 4;difl.s:q, 1:a. 1. quefliuticula. 2.ad 1,

duplex dátur pleriitudo gfatiae Chriftianze ; uría quoad fuffici-

n buj

entiami ; quá habetur ex baptifmo, & conftituit hominem

füttjtct' Af

fubftantidliter Chriftianum , & alia quoad abundantiam , &

— (tar

tizec habetut ex confirmatione , atque con&ituit h'omin,evm

jam Chr

iftianüm militem Chrifti,

pot

Inftas.

Qui pleneChriftianus eft , etíam folüm quo

ad ftjb-

natiy

(tantiam, obligatut ex praecepto

divino agére militemChrifti,

Cond,

rofitendam Chrifti fidem cum pe«

eoipfo, quiaobligaturad p

frtut

riculo quoque vita&, fi

opus fuerit; ergoex eodem pracepto

àandae

obligatur ad id , unde

habetur armatura talis militis ( miles

pui , f

etiiminermis effe non

debet)fed illius armatura habetur ex

rurin(u;

Sácramerito confirmationis ; quia inde habetur robur ad

tivamm

Chrifti idem fortiter prop

ugnandam. ergo,

Epifcopi

Refp.. Conceffo anteced, d.

L

]

j

inguo confequetts, O

bligatur ad id,

Congru

unde habetur armatura qua

fi geaeralis , & ad pugnamabfo-

Operisy

Inté fufficiens , concedo confe

eg.unde habetur armatura omni-

0 utc

no fpecialis, & ad pugnam fuperabundans, f£20 confeg, Porró

wep[i,

gene-

DE CONF)RMATIONE.

$13

n

kdi à f

fgenefäliä& quafi füfficiens armatura habetur ex gratia bap-

tiímali cum auxiliis ipfi correfpondentibus ,omninó fpecialis

] foüc &&O

ex augmento gratize confirmativae; at veró ut perfe loquen-

yitifum ,

do Chriftianus agat militem Chrifti , obligatur quidem ex

4Utw .El'-

precepto divino procurare per baptifmum arma ad pugnam

abereob-

fufficientia , hon item per confirmationem omninó fupera-ï

visdelís

bundantia.

: Cf]rilm.

Dices. 2. quilibethomotenetur ad procurandum augmen-

VI0,

tum vitae corporalis per nutritionem ; ergo etiam quilibet

icatípra

Chriftianus obligatur ad procurandum augmentum vitae

i

tilitatem,

'Spiritus per Sacramentum confirmationis.

e(cttgro

. Refp. Negando conjeg. Ratio difparitatis

tff ; quia feclusà

'omni nutritione, nullum augmentumin vita corpcrali fubfi-

t quie

dine era-

-ftit ; at veró fine percepto facramento confirmationis aliunde

enituditté

aliquod augmentum vita fpiritualis, id cft, gratiae fandifr-

fecondum

cantis , haberi poteft.

2331

CASUS CCLXXVIII -

x af

,.Cüm bujus Sacramenti ZHinifler ordinarius (it folus Epifcopus vité

homínem

coufecratus : quaritur, an id spfum nibilominus valide ? licità mini-

iam , &

;[bemfatione && commiffrone [ummi Pontificts

(( Jfrare pojft ex d

h'ominem

aliqua frmplex [acerdos ?

Uppono tanquam dé fide , confirmationis miniftrum ordi-

((9ad. f'ub;

S

nariuni effe (olum Epifcopum. Síc enim eft definitum in

a Chrifti

Concil. Florentino in' decreto Eugenii & TriZ, Seff. 7. decon-

j um pe

firmat, can. 3. in quorum pofteriori ita habetur: 51 quis dixerif,

tcepto

Santle confirmationis ordinarium AMinifltrum non effe folum Epifzo-

pum , fed quemvis fimplicem facerdotem , anatbema fit. — Funda-

tis ( il

habeturtk

tur infuperin facra fcriptura , exqua habetur olim confirma-

gobur a

tivam manuum impofitionem non nifiab Apoftolis,tanquam

"Epifcopis , pera&tam fuiffe,

Actandem fuadetur ratione à

iorad i

congruoex $. Thoma : quia ficut in operibus artis abfolutio

operis pertinet ad fupremum artificem , ita etiam confirma.

m a

tio, utquaedam confummatio operis fpiritualis in baptifmo

ura of

p

L

-cocpti, redé attribuitur tanquam miniftro ordinario ilii ,

Á

j, Iorro

Ttt

qui

gne;

!

1

CASUS SACRAME n.UI'ALE:'S

Epifcopg

viin Ecclefia fuperiorem poteftatem habet; is aütem eft E-

pifcopus. Ergo.

fufint CO

yam à!

Confirmatur. Tum quia -milites recipere & confignare ordi-

rom ne

narie nonnifi ad ducem exercitüs pertinet ; atqui Sacramen-

Pontifici

tum confirmationis miniftrare , eft recipere , & fpecialiter

R.

confignare milites Chrifti, & Epifcopi in exercitu Ecclefize fe

finuator

habent,ut duces. Ergo,

Tum etiam quia confirmatio eft

con&ci]

perfe&io & confummatio baptifmi ; ergo ilii ut Miniftro or-

E

us collatio meritó tribuitur, qui in ordine Ecclefia-

ordindti

dinario ej

NT

ftico politus eftin ftatu perfeGtionis ; fedis eft Epifcopus. Er-

o. Porró per Epifcopum intelligimus jam rité confecratum z

ejulden

.. Df

quia Epifcopus tantüm defignatus , aut ele&us non confir-

fj

N

mat validé , nifi di

p

;enfatio & co-mmifiio fummi Pontificis in-

ra&ett

terveniat. Hoc fuppofito

ctamg

Kefo Affemative, "Probaius ex Conellio-F-Jséntnasimdo-

habet

creto Éugenii, ubi, poftquam definivi(fet miniftrum confirma-

efts eju

tionis effíe Epifcopum, fubjungitur : Legituv tamen aliquandoper

Bd

"Apo[tolice fedis difpenfationem ex: vationabili &5 urgente admodum

confn

caufa Jimplicem [acerdotem , chrifmate per. Epiftopum confe&o , boc

te Epi

numá

adminiftraffe .confirmationis Sacramentum, . Oftenditur pre-

terea ex verbis $. Gregorii relatis in cap. pervvenit, difl. 9 j, quae

lo W

ita fe habent : ubi Epifcopi defunt , ut presbyteri etiam in fronti-

tialité

Cxttao

busbaptizatos cbrifinate fangeve cvaleant, concedimus. — Ac deni-

que probatur ex factis variorum Pontificum, qui poteftatem

ne o

confirmandi in defe&tu. Epifcoporum fimplicibus facerdoti-

l

bus commiferunt,

Sic enim eam conceffit Adrianus V L, fa-

Ponti

cerdotibus Ord. Minorum,alii deinde fubfequentes Patzi£us

juisd

Societatisin Brafilia&c.

4

venit

;Dices.- T

AMelchiades : Papa. i. Epiffola . decretali ad

poffet

Epifcopos Flifpanie , Innocentius IV. & alii Patres pat-

d& coi

pote(

fim docent, Sacramentum confirmationis non . poffe

cerdo

unquam ab aliis, quàm fummis Sacerdotib

us five

- Epif-

aCtàl

s

DE CONFIRMATIO NE.

if

s.

nESSDE tss

Epi(copis confici.

Quin imó /nnocentius 1LÍ. cap. 4. de confue-

tém eft E. J]

tudine conftituit, ut fideles potius c

arerent confirmatione ,

uàm à Presbyteris eam acciperent

. Ergoexmente ipfo-

Enartordi

ecreme.

rum nequit fimplici

Sacerdoti per

difpenfationem fummi

Pontificis committi

hujus Sacramenti Minifterium.

Ipedalitet

decretis Pontificum &fcriptis Patrumin-

Velefis (e

Refp. Quandoin

Titjo eft

finuatur,Sacramentu

m«confirmationis non nifi ab Epifcopis

confici poffe, eos folüm velle

,quod à nullo alio ut Miniftro

h'miffro of

b Epifcopo , non veró quafi

1e Ectle(ra.

ordinario confici poffit , quàm a

neque ex po

teftate extraordinariaf

icerdos fimplex refpe&u

fcopus, Fr.

epoffit Miniftrum extraordinariu

*

m.

Mecratum?

ejuídem aget

nticon

firmationis ef-

1on Confit«

3

Dices, 2. Agere MiniftrumSacrame

fentialiter dependetà charaGe

re Epiíco

pali,cüm nonnifi cha-

Jnti&cis if

ali infignitus à

Chrifto defignatus fit hujus fa.

ra&ere Epifcop

P

m tion

cramenti Mini

fter ; ergoqui chara&erem Epifcopale

27 ihde-

habet ( f(icutnon

habet Sacerdos fimplex ) nullatenus poteft

tonrma-

effe ejus Minifter.

figuvopir

Refp. Diflinguendo an

feced. agere Miniítrum Sacramenti

fe adtmodutm

confirmationis ordinarium,

effentialiter dependet à chara&e-

tfeo, lu

re Epifco

pali. Concedo anfece

d.apere Miniftrum extraordina-

itür pr&-

rium &c.

IN ego anteced, Nam Chriftus duplicem inftituere vo-

luit Miniftrum con

firmationis, unum ordinarium, qui effen-

f.g que.

Epifcopali, & alium

( frotii-

tialiterinfignitus effe debet charactere

Acdeni-

extraordinarium , cui accedente difpenía

tione & commiffio-

ne fummi Pontificis fufficit fimplex c

hara&er facerdotalis.

oteftatem

mmi

facerdoti-

In[ias, H

oc quod fimplex

facerdosex commillione fu

Pontificis va

lidé confirmare poflit, vel provenit ex poteftate

TYARU

i

cerdotalis.: fed ex neutro pro-

7771

jurisdi&ionis , vel ordinis fa

venit : non ex poteftate

jur

ifdi&ionis ; haec enim conferri

offet Diacono vel etiam

Laico , & ficuterque eà habità vali-

ptili d

e ordinis; quia cum per

dé confirmaret 5 neque ex poteftat

ttes [/^

oteftatem jurifdi&tionis nullum reci

piatordinem , potfet fa-

on 06

ffione Pontificis validé hoc

Jy; five

cerdos fimplex eequé fine commi

facramentum conferre ; ergo &c.

Bpif

Aitt 2

$16

CASUS SACR AMENTALES

gt

Reþ. Provenire quidem ex poteftate crdinis-,lfeäindh müf

qfey attt

ut neceffarió connotante commiflion

em & poteftatém jurit-

officy at

di&ionis ;

Unde patet, nec facerdotem fimplicem x fola po-

folummo

teftate ordinis, nec laicum ex fola

[2

poteftaie jurifdiGtionis

rüerem

validé confirmare poffe

5

. Diaconus veró , etfi quandam

fitmatus ,

hábeat poteftatem Ordini

s , fecundum hanc tamen. aece-

dat licen

dente commiffioné & poteftate

jurifdidionis non poteft

f neque

reddi capax ad minifterium di&ti S

acramenti , cüm tion fit

copum ,

in eo poteftas ordinis immediaté in corpus Chriffi verum,

repote

quam prabere debet, qui vult poteftatem confirmiationis í

Potrema

etiam delegatam , exercerein corpus Chrifttmyfticum. -

j depende

.. Dices, Si íummus Pontifex poffetfacerdo

ti fimplici dare

e(tomnit

facultatem confirmandi, hoc

poffet ratione fuze fuprema po-

comple

teftatis , quam habetin Eccle

fiam 5 fed ration

e hujüsnon po-

Inff

teft, Tumquiaper hoccenferetur

difpenfare in jure divino,

dua diox

quatenus immutaret inftitutionem Miniftrtorum à Chrifto

tioftem.

determinatam , quod ipfi non conceditur.

Tum quiafic

; potet

etiam poffet alicui fimplici facerdoti hüjus Sac

ramenti' mini-

At Epif

fterium committere, priufquàm ipfe fit confecratus in fum-

nifirati

mum Pontificem, hoc ipfo,quod ante confecrationem fuam

pottt (

poteftatem jarifdi&tionis habeat , quod itidem non videtur

[ demqn

concedendum , cüm ipfemet arite confecratiotiem €óonfirma-

re nequeat ; Tum d

?

d

enique quia validé confirmare nor de-

FOT

pendet à poteftate jurisdi&tionis , fed ordinis, Ergo &c.

|

tratíon)

Refp, Negando min, ad probationem primam dico, quod fum-

fnh dtz

mus Pontifex committendo fimplici facerdoti di&üm mini-

diciows

fterium nequaquam di

fpenfet in jure divino, nec immutet

. Temini

inftitationem Chrifti :

5

. quia Chriftus & Epifcopum & facerdo-

jurifdia

tem fimplicem fecit h

ujus Sacramenti Miniítrüm ; illum or-

ht

dinarium , hunc extraordinari

um , ficque pontifex dando

fimplici

commiffionem non facit aliud ,

uàm Chriftusinfüituerit, fed

Tumqu

tantüm facerdotem fimplicem ha

bilem reddit, ut fecundümi

Chrifti inftitutionem poffit age

re miniftrüm éxtraordina-

mipilr

It |po

rium, Aa' alteram probez;iohem admitfo , quod rité eledas

Pon-

tifex

Fnd?ei&

La

$15

hg.

-DE CONFIRMATIONE, -

tilngmif

tifex raiïtä confecrationem fnam minifterinm 1llud committere

tattm Turit

offit ;

athoc nullum inconveniens eft, cüm commiffio ifta

*

Jéxfola 0.

sdi&tionis non exigens neceffario cha-

folummodoó fit actusjuri

FHifdidionis

ra&terem Epifcopalem.

Unde ficut Epifcopus ele&us & con-

qüantm

firmatus , nondum tàmen in

facérdotem ordinatus , validé

IIINQ. aece.

dat licentiam audien

di confeffiones , quamvisipfe eas;audi-

10f yte(t

ré nequeat ,ita

etiam Pontifex riondàm onfecratus in Epif-

DYV EM

ffionem pracfatam fimplici facerdoti concede-

copum , commi

il veram,

re poteft , etfii

pfemet

Sacramentum iftud conferre nequeat,

Fationis ,

Po[iremam proba

tionem fic di[linguo.

' Validé/confirmare non

(Um, -

dependet à pote

ftate jurifdi&tionis , quando poteftas ordinis

plici dare

eftomninó co

mpleta ( ut in Epifcop

)«oncedo. . .Qgände eftin-

premaeo-

uti

inSacerdote fimplici ) 2ego.

L

completa(

amprfcepus in

Q5n0n po.

Inflas. Ex-

di&is videtur fequi;quod eti

Ire divino,

fua dicecefi poffit facerdoti fimplici c

ommittere adminifítra-

3 Chrillo

mationis, . AVego illatum. Probas, Quidquid

tionem. confir

m quafic

poteít fummus .P

"

ontifex refpedu totius Etclefiae , id po-

enti mini-

te(t Epifcopus in

fua dicecefi ? féd fummus Pontifex admi-

5 in fum«

fitmationem confirmationis committere

niftrationem con

em füam

poteft f(implici facerdo

ti refpe&u totius Ecclefie,' Ergo ean-

) videut

dem quoque ip(i commi

ttere poteft Epifcopus ín fua dicecefi,

COf

, Refp. diffinguendo inaj...

uidquid poteftfummus Pontifex

: porr de-

refpe&u totius Eccle

fi&,

rxcise ráatióne ordinis ,fen confe-

crationis Epifcopalis;i

d poteft Epifcopus in fua dicecefi, T/25-

W

yod um

feat AMajor. Qui

y

dquid poteftfummus Pontifex ratione juris-

jm mini-

di&tionis univerfalis &c,

Nego /Majorem. Atveró committe-

re minifterium cónfirmationts

:

T

immutet

3Xin:

ia i n od

*

"ficexdo

jurifdicionem oniverfalem,

P

Ratio autem , cur Ep

; fmpusïn füa älæcefinon poffit

Wümdt-

fi

Y

TY

s ndo

A

plicr

facerdoti cornirtere, minifte rium confirmationis, eft «

.

erit,fe

Tumqu

1

iain Concilio F/orent. füpka citato difpenfatiofa&ain

snipifio confizmationis refertur ut,

*

ii

ialis przerogativa fe-

'undum

--

P

e

od

dis Apoftolica

3

ergo p

oteftatem hüjus difpenfationis faci-

Tum ctiam, quía qua fpe&tanc

vl

t

endæeide i foli attribuit.

Ttt 3

ad

(1L6

»

$18

: CA.S'US $ACR AM:ENTALE;?

ad. re"'gï"iï'hen'*mtius Ecclefiz , de jure -divino-foli Romä.n'o

*

,

huic

Pontifici competunt

?

quippe foli univerfalis Ecclefia

mmEpif(

àCHRISTO: commiffa eft -

t fed . providere de. idoneo

di&io f

Miniftro confirmationis in

cafibus extraordinariis , in

Qdhogt

quibus ilius' Minifter ordinarius

adeffe non poteft , fpe-

tio, ità .

&at ad regime

n totius Ecclefie ; quemadmodum ipt ri-

n a

tus Sacrame

ntorum Ad regimen a;qfius Ecclefize pertinegt;

in cjust

Eïgo.o :

fios QU

eyLranel

otelt !

C ASUS CCLXXIX.

Viiter

Quil fi quz: ex aliena ä:'ækc»e;]i ?uhiiitteä: dämw"oïiis pro fufäiþirn—

endo f

li5 fa

crás ordinibus avemit.

3

€? noudam confirmatus eff

3 þatgäneiäir ,

Gobat E

quo ordines fufcsbit ,etinm Licite

: Alr'fodem Epifcopo, À

v«

confiranari ?

icenti:

mentul

enitm.T

AR

Efp, ita. Ratio tf 5 quia exhoc,quod ordinarius proþrïus

habehur

R

licentiam deder:it,xc-cipien'äi alibi facros ordines, cen-

fetur etiam licentiam. conceffiffe ad recipiendum Sacra-

6.].

meéntum confirmationis, Nam qui concedit unum, cenfe-

tur etiam concedere akerum, fine quo illud prius con-

venienter haberi non poteft ; atqui Sacramentum ordinis

non poteft co

j

nvenienter haberi fine praehabita conürmg-

u

tione, -Ergo Xc,

CASUS CCLXXX,

N

€on

Quid fi-Epifcopo confirmante in fua dicecefi accurrant accole

4

.

zue dicità hos omues

tomm

Y s " r*

£X 8 lc'nü .: «poq'ter

:

L

pron;g'/äuä

Y

tàmen

ïzaq;ä'qnqn g

pus, (

Tepäanäs AS. .Paülo T?

att.s, Difp. 3. dub. unic.n. z. Refp-oh—

minift

s

det affirmativé, dicens, Epifcopos poffe fine fcrupulo con-

minitt

firmare eos, qui ex alie

*

na dxæccü inter cacteros fe prafen-

Tecept

tuat El

j Ra:;a

DE CONFIRMATIONE.

f19

*——

| Roman

- Rafío e[l 5 quia credendum eft ,

- hoc effe ratum & gra-

lls Ecclefr

eorum;,quod fufficit in pracfenti

:0am cüm jurif-

t idonto

tumEpifcopo

fit:de neceffitate hujus Sacramenti ,.ut docet

di&ie non

Dátii ; in

Ochosavia ,

faciliüs praefumi poteft confenfus & ratihabi-

teít , (pe.

us à S. Paulo citans pro fe Barbofam, T anne-

tio. ita Sfephan

Interea etfi

u ipfi (i-

vum &alios, co

ntrà Dicaflillum &: Bonacimam.

penwent,

in ejusmodi

'concur

fü ob hanc prafumptam licentiam alie-

fübditos confirmare poffit., fi tamen aliquis

nos quoque

extraneus feorfi

m ab ipfo confirmationem peteret , non

oteft eandem conferre fine prahabita aut aliunde rationa-

biliter pracfumpta. licentia proprii ordinarii ; nam fecus a-

[ u/nþt?n.

endo fufpenfionem à

pontificalibus incurreret , ut notat

D7

m etiam cenfuram. incurrit Epifcopus, fi fine

ii

Gobaf ,. qua

licentia propr

ii ordinarii in dioecefi aliena id ipfum Sacra-

mentum con

HH

t

fe

rt alicui , quantumvis pxoprio fubdito. Ita

enim Tefte Bo

nacina difp. 3. de confivm, q

ue[T. unic. puntlo 1T.

y Qroprits

1n

fines, Cel

babetur ex declaratione Cardinalium ;iæca&

*'m'd'.t decretum f«ff,

um Sacra-

ó. vcap. $t 4e reform,

m, cenfe-

n as u S CCLXXXI

ytíus co.

m ordinis

contii-

E

( hfïrmei*: .extra. Ecclefiam , þefcatne"

| Qullï Epicipat

ab boc mortaliter £

R Efpy. Etfi valdé conveniens fit , ut Sacramentum iftud

^conferatur in aliqua Ecelefia , quemadmodum — tradit

communis Do&orum , & probat ufus' Ecclefiae : ex hoc

gtacco(z

tamen non ftatim peecare mortaliter cenfendus eft Epifcos

pus, fíi quandoque Sacramentum iftud' extra Ecclefians

fl

pon

miniftret in loco decenti , quia confuetudo id in Ecclefia

miniflrandi , ex mente Bonacime loc. cif, t. 14. non cenfetue

lo cott

recepta cum tanto onete ; ut reum lethalis culpz confti-

; pral

tuat Epifcopum in alio loco confirmantem ,. praefertim ex

fatio-

futie !i

D

$

$20

ais

Cdsus $46X ERTULE

[ ss

fàtionabili Caufa; Sií tamen conErman'daï*e(ïet'-ïhultit'udo $

fiullaque fübéffet rationabilis caufa' , «onc' vix crederem id

"peffe excufa

"

Qul f :

rià peccato mojrtg;lqi ; attentä ïg,?'ïevraü confi ue.

us

b d

;

PA

Qui4 fi qui fton arripit. primam , «vel aliata occafionem OCCH-

Y

fe

infl

db þ/ajz

jendi S$acramentum confirmationis - cen[etur

vis dliqà

" 24 170: z'])þ- dllud costemmere? .

$

&& alij

Efp, Negati-ué ;"Sedillie"fölüm'cehfctür,i'lihäE'—ïc'onitämn-e

fet ín l

fpnoten

re, qui judicat, illud cantüm effe puerile, parvi momen-

ti, vel indignum fe. .jR,atiox 4f ; quià multa falubriaanimse

tiam la

conttit

omittimus pracise , quia noh reputamus ea neceffaria fine

H

ullo contemptu. -

Interim obligatur Epifcopus feduló admi-

poteft ;

Diftrare hoc Sacrámentum : ita ut graviter peccet , fimul-

»hd.

ptcato

to témporeé neeglicenter ommittat confirmare,

Ratio eff ; quia magno fru&u fpirituali privat oves

fibi

ton p

commniílas,

Parochis quoque multüm incumbit, ut dum

jt gnt

locorum ordinarii- ipforum Parochianos confirmare confti-

pedar

tuunt, antecedenter populum circa fufceptionem iftius Sa-

cramenti probé inftruant , ad preemittendam confeffionem

facramentalem adhortentur , & ubi haec ob temporis angu-

iij

ftias nimiumque, populi concurfum peragi non poteft, in-

"

finuent , faltem veram de peccatis contritionem eliciendam

£fle,

Nam ipía facramentalis confeffio ad perceptionemhu.

jus Sacramenti non videtur effe de precepto ,. etfi ma-

Alj

tut

joris fecuritatis caufa ut plurimum confu-

len. a fit.

glatig.

peccati

Ref;

preeep

ä)q(ä

tfition

CASUS

-h—..—

DE CONFIRMATIONE.

$5

militug, --

Tederem id

CASUS CCLXXXIII

aþi Confüe.

Quid fi adulíus «velit Sacramenttim confirmationis licità &5 fi rü-

éfuose recipere ; vequiritur me iu o flatus gratia rationabi-

lter prafumptus? —

fitm vaj.

Efp. Affirmativve. Ratio eff ? quia hoc Sacramentum eft per

* feinftitutum ad conferendam fecundam gratíam ; quam-

tht

vis aliquando pollit conferre primam. Quod oftendo, Nam

etfi aliquis Sacramentum confirmationis recipiens reipfa ef-

contemnei

fet in aliquo peccato. mortali , hoc tamen invincibiliter

rTmnomen-

ignorans ftatum gratiae prafumeret, vi didti Sacramenti gra-

ia qnima

tiam fan&ificantem reciperet etiam abfque praemiffa vera

effaria fine

contritione : quia nimirum Sacramentumiftud peraccidens

doldadmi

poteft producere gratiam primam , ut infinuat S, Thomas in

t 3 amuk'

j P. q. 72. 4« 7. 4d. 2, his verbis ; Ef fi aliquis adultus. in

peccato exifiens , cujus. confcientiam non babet , «vel fi etiam

: oves fibi

non períelé contritus . accedat , dummodó non fius accedaf ,

t, utdüm

per gratiam collaéíam in boc Sacramento confequetur vemi[fionem

.

ite confti-

pe—ccutorufn.

viftius$a«

(e(fonem

L

CASUS CCLXXXIV.

Jris ngu-

Qui4 fi adultus [it fibi confcius peccati mortalis , tenetur ne pra-

yett, in-

riufa

mirtere cæfäfþonem

p

]

uam faícipiat ;»wmmmmm

líciendam

€0 ïmat?onis 2

ionetmuge

d m

ZAtio dubitandi efl ; Quia cum hoc Sacra mehtüm ex infti-

R

tutione fua fitfignificativum , & caufativum augmenti

l

gratia , ut digne fuícipiatur , debet fe bomo confcius fibi

peccati mortalis, conftituere in gratia, nihilominus -

. Refp. Negaticué. Ratioel ;quia hujus rei nullum habetur

preceptum , cum fe in pratia conftituere poffit per con-

licet ex confilio fit eam praemittere

.

.

uti fimi-

;ritionem :

uUugu

le di-

(45US h

3

$42

CASUS SACRAMENTALES

aiemds

t

le dicitur de Miniftro obligato fe conftituere in grätia , priuf-

j t0

quam adminiftret Sacramentum.

- contía

fitmandi

CASUS CCLXXXV.

Quid fi quis Sacramehtum confivmationis fid'à fufceperit :

revivi[cetue boc. vecedente, ft-

éfiene $

Cut itt

Efp. A)jïrmatiwz». ita $.

Tboma: in 4. difl. 4. q. 3. a, 2.

quajtiuncula. 3. Gonet. difp. 4. a. s. Suarez dijp. 28.f.6.

B.

Cajetanus , AN'unno , Philippus à $, Trinitaie , Fleinriquez ,

ap

Diana, qui id concedunt omnibus Sacramentis, — Rafto eff:

* (qua l

uod non videatur conveniens divinze Providentize, ut fi-

- erit,di

&e fuüfcipiens Sacramentum confirmationis recipiat chara-

Te5n0

&erem , & viillius conftituatur in inamifibili ftatu, in quo

admitt

tenetur conftanter & ex officio profiteri fidem , & tamen

ob fi&ionem in perpetuum fit privatus gratia propria hu-

lii pl

ius Sacramenti, ac ex inftitutione CHRISTI chara&eri

$ illi ftatui annexa , etiam dum removetur fiGio : fed nifi

Sacramentum confirmationis ficié fufceptum revivifcat rece-

[ Quid j

dente fiGione , id fit : cüm fi&é fufceptum imprimart cha-

| WE

ratterem ,& fit initerabile ; adeóque non conferat effe&um

y/

& gratiam fibi propriam, debitam charatteri & illi ftatui, nifi

-

* fattin

revivifcat recedente fidione: Ergo.

- f

dican

CASUS CCLXXXVI

|

|

. probi

Cum in Sacramento confirmationis contrabatur cogttatio

Vil,

.'äziritualz';

quaritur , quanam c à

poficá

gui u$ ?

lis ,e

R Efp. ex Trid. feff, 24.c. 2. de veformatione, cognationem fpi-

effe m

ritualem contrahi eandem, & ab iisdem in facramento con-

hüm,

firmationis , qua , & àquibus contrahitur , in facramento ba-

Rof

tifmi; aitenim,ea quoque cognatío,que in confirmatione contrabi-

Hen-

Cntt

áur,cotfirmante, &5 confirmatum illiu fq? patvem &5 'matrem ac te

UE

íem

r N

-

$^5

4

-

DE CONFIRMATIO NE,

:ratia; püf

4 £em non

egrediatur. Uünde ficut nontangens ba.p*tïzandu'm non

F'

"

'contrahit cognationem ; ita nec contrahit , non tangens con-

4 firmandum.

CASUS CCLXXXVII.

feperi

| Cum in Sacwzmentb confirmationis wquikatur Palrínus , Rcüt i&

uaritur , an ille debeat effe déverfus ab

X EVA

" -äagtifmo ;

€o, qui fuit. in baptifmo?

À. 28.)

Efp.

Aüïmatz'fvä, nifi neceffitas excufet. ita Tarb. n. 3. &

etriqu,

apu

dhunc Caflro Palao , Layman & alii. Probatur hoc ex an-

» Mitoef;

tiqua Ecc

lefiae confuetudine. & car, incatecbifmo. roo, de confe-

ntíe , uc f-

crat, difl. 4, Non effe tamen mortale admittere eundem , cum

ipiat chare-

resnon fit gravis , docet Diana : imó poffe a

bíque peccato

àto, itt quo

admitti eundem p

robabiliter docet /Zuríadus ,

, bjl'mflt" ; &:

, tamen

alii apud Tamb. loc, cit.

xoprá hu-

| clara&eri

CASUS CCLXXXVIIIL

io : fed nifi

AQuid Ji quis necdum fit confirmatus , poteritne fub collatione Sacra-

ivifcat r&e-

menti confirmattonis effe confirmandi Patrinus ?

xrimat ch-

at effedum

Efp. Probabilius eft,patrinum debere effe confirmatum. ita

babetur : can. in baptifmate diff. 4.

Unde probabile €ft , fi

Vi/?achi, nif

Patrinus non fic confirmatus , non contrahere cognationenr

fpiritualem ; quia cüm can. cif, & Pontificale Clementis P (2.

dicant : /Von confirmatum non poffe effe confrrmandi Patrinum :

probabile eft;id non folüm illicite, fed etíam invalidé fieri. ita

cognatio

V'itloria , Angelus, Tabiena, Suarez loc. cit. quà (ententià fup-

pofitá, putoconfequenter cum Sgarez. q. 72.n. 10.in fine. & a-

liis , effz dicendum : non confirmatum adhibere Patrinum

€ífe mortale ; quia idem videtur effe , ac non adhibere Patri-

'J'Ofl'em (pi' i

jento CQF

num , quod juxta communem eft mortale; $y/veffer tamet,

amemwïä"

Roftl. Soto, & alii putant: non conficmatum fi fit Patrinus,

yecall- u

contrahere cognationem fpiritualem , quia fufficit hunc ha-

gt

bere chara&erem baptifmalen:, ut fit capax hujus muneriís:

fdth -

Uuu2

Uun-

$24

€A4$9U$ $SACRAMENTALES

-'l

Unde forté ex hoc capite dicent, id fieri non effe mörtälc.

S. Tbomas 3.p.9. 71.4.10. 4d 2. proutraque fententia explicari

poteft, dicitenim , non debet alium ad confirmationem tene-

a

re, qui nendumeftconfirmatus.

/h cong

CASUS CCLXXXIX,

Ep.

ento confirmationis apit Patrinum : acquih'tne

$i qqü in Sacram

Miquam novam obligationem ?

feu|

yerfed

bemus

E[v. Regulariterloquendo nullam aequitit , ut docef Sua-

Vez q. 72.4.10. dubium autem effe poteff, FTenriq.Bonacina,

Laym.

aof

apud Tamb, loc. cit. n.19. Ratío eft ; quiá hujus neque e

xjure,

«t ]i

A:

neque ex authoritate, neq;

rationeapparet obligatio.Dixi re-

gulariter. Addit enim Suarez,in caíu neceffitatis effe obligatio-

quà r

nem confirmatum infttuendi in fide & moribus: quando fci-

quam

licet deficit Patrinus baptifmi , vel alius , qui inftruat, Et

videtur coliigi ex can,in baptifmo, de confecr. dift

*

. 4. & Pon-

quodi

tificali Romano, ubi dicitur, Pafrinum

Na

obligari ad informan-

dliudg

duim confirmatum bonis moribus , Gs'operibu

$.

CO

CASUS CCXC,

nobil

Qio;

Puer Sexennis ex q:olüntate Parentum tenuit in co

IKsm

ufirmatione puel-

lam eju[dem atatis : facii adolefc

entes cubiumt adimoiem Matrimo-

[2

nium contrabere : divdum ipfés objiceretur impedimentu

.

"B COGRALÍDniS

hiritualis , refsunderunt , fe in illa etate nefczo

Z

i

ffe , quid agerent.

potuerint ab[que difpen[at ione

,,ngr;;ur €rgo, AA

CcOontrABEFe g

Ef». Potuerunt utique, Ratio eff ; quia pro illa zetate non

praefumitur tanta rationis capacitas, ut poffent facerein-

tentionem exercendi illam caeremoniam facram veluti pra-

fcriptam ab Ecclefia, quodab omnibus requiritur ad

«ontrahendam cognationem fpiritualem 5

Ergo &c.

Qua-

."DE CONFIRM ATIO NE.

$25

Temortjs, |

tiatrpficar

. Quarftio Unica,

Dém «ne-

"n confiderando gratiam facramentalem baptifini Eicanümatio-

«

H

92

ef

nis i

pter Jfé: f-?ïfeäior

jectus cm]ïrmqtiwiy, quäm

bapti(ani 1

R Efp. Affirmativve. Ratio eff ; quia ficut in.naturalibus majus

A UT7]

feu perfedtius quid eft , quo conftituimur in ftatu aetatis

p

jerfedae , quàm quod praciséab initio noftra nativitatis ha*

dotet $ut.

bemus ( quatenus per virtutem augmentativam accipimus

majorem molem, quàm per generationem fuerimus confe-

At Layn,

Ut exjore,

cuti ) ita etiam gratia confirmationis, qua conftituimur in

tio Dixite-

ftatu aetatis perfettae , majus quid eft , quàm gratia baptifmi,

TM

qua non nifi fpiritualiter nafcimur,

Neque obftat, quod gratia baptifmi fit magis neceffaria,

juando fci«

uàm gratia confirmationis, & illa remittat totam poenam ,

tuar, Ef

A& Pon-

uod non facit gratia confirmationis,

Nam aliud eíft, aliqua comparare penes nobilitatem ,&

Aff

aliud penes neceífitatem. — Experientia quippe conftat fepe

contingere, ut resmmagis necefTarise vite humanz (int minus

nobiles iis, quae tantum funt ad utilitatem,

Deinde perfe-

&io gratiae non àttenditur penes remiffionem poeenae , fed pe-

iiovpued

nes majorem unionem cum Deo , & majorem conformita-

Matrimo-

;em ad Chrift

um, in quibus ob fui plenitudinem ex-

puatittd

cedit .gratia confirmatio-

nis,

x

fz.germ/,

fate/on

M:

O KR

—

-

i

]

t ota*

tà

Uuu 3

DE

:]

$26

CAÁASUS SMCR'.ZMENTAL T

——

UE .

effe $a

etiam

mentul

confitn

EUCHARISTIA. .

charif

, Prt

GASUS CCXCL...

fion eü

fe (

Fleretici noftyi temporz? exi/iimahtj'a&amentüm Bucharviflie nom

coníiftere in re aliqua permanente, [ed im (ülo ufra cd aumptiome , ita ut

lie;

ficut aqua habet jolum rationem Sasramenti

apti[mi , quando appli-

am t

cAtur , Itaetiam [ecies Euchariflica falum babe

Aut rationem [Acramen-

mepti

IUmiur,mon-veràdum co

t quamdo aä?þf /

nfervantur in Zixidt,

tem fü

^ QQuarttur,an redie?

elt, E

o

R.Bfr. Negativé.probatur, r. ex Trid. fef. 13.c.8. ubiyrdïcitur,'

poft. confecrationem Chrifti corpus & fanguinem effe fub

menit

ficaret

fpeciebus panis & vini.& c. 3. ubi exprefse afferitur, hocSacra-

ET

mentum à c«teris differre, quog «yerius reliqua Sacramentatunc

primum fandiificandi vim babent ,cim quis illis utitur:- at in Eu-

Inaim,

prot

chariftia ipfe [anthitatis autbor ante ufum eft. & can. 4. 65 7. ubi

"

L

dicitur,anafhema docentibus non effe in Euchari(tia corpus &c

hii

fanguinem Chrifti peradtà confecratione, fed tantüm inipfo

pien

ufu, lItem afferentibus , in hoftiis confecratis , quae in facra-

rio refervantur, nonremanere verum corpus Domini,

o

Probatur.2. Ex verbis Chrifti: boc eff corpus meum. /Matth.

df

YR

.26.65 Marci 14, ex quibus hanc veritatem colligit TriZ. c; 3. ci-

tato, Nondumenim , inquit , Eucbarifliam de manu Domini fu-

füml

fceperant Apofoli , ciun «veré- tamen ipfe

Vétua

afrmaret » corpus fuum

€rams

eff , quod prebebat.

Probatur. 3. Quia extat confuetudo immemorabilis in Ec-

À

clefia, tam Orizentali , quàm Occidentali affervandi Euchari-

Chri

ftiam , illamque adoraadi ante fumptionem , ut oftendit

Gpití

V aleníia difp. 6. feG . 1. puntlo. 3. V idioria de Euchariflia. n. 66.

Iémo

jam

ption

V afquez 3. part. difp. 67. 3. Ergf) fignum eft, Eucharift

[2

Conft

DE EUCHAR ISTIA,

327

nl n

c::äghsädfämentum ante fumptionem. JVeque obat dicere ,

etiam chri(ma affervari, quod tamen conf(tat,non effe Sacra-

mentum.

Nam chriíma eft tantummodó materia remota

confirmationis : neque ipfum adoratur , ficut adoratur Eu-

chariftia.

H

Probatur, 4..

Quia fequeretur , 'pef verba confecrationis

non effici Sacramentum Euchariftiz , confequenter verba ef-

fe. falfa,fi ante fumptionem non effet Sacramentum Euchari-

76 IEAME

Tfietog

ftize ; Hocautemabfurdum, Tumquia fequeretur, hofti-

^di apili

am confecratam ad aliquem communicandum, non effe Sacra-

ATAUR

mentum , fi reipfa ab eo non füumeretur ob repentinam mor-

i,

tem fupervenientem ; fed hoc eft abfurdum. Ergo dicendum

eít, Euchariftiam effe Sacramentum ante fumptionem, ac

dicitur,

»roiade eamconfiftere in re permanente,-

Deinde fi Sacra-

effe ub

mentum Euchariftize confifteretin folafumptione , non veri-

Cfactá-

ficareturforma : Toc efl corpus meum z. bic ejl calix [anguinis mei

nb

&c, adeóque Chriftus in ultima ccena, proferendoillam for-

main, priufquam fumeretur illudSacramentum ab Apoftolis,

u inDy-

j 7. Ubl

protulitfet mendacium;

à

z

x

;

j

,

Dices.. 1..Sac

-

ramentum

E

uchariftiae confiditin eo, quod

otpos

inipfo

Chriítus inftituit, & pracepit fieri : fed Chriftus inftituit &

precepitnon folüm confecrationem materiae,fedetiam fum-

p[zcra-

prionem, ut patet ex illis verbis : Penedixit, fregit , deditque

I'Mz:ttb,

difcipulis [uis dicens ad eos : accipite 65 comedite , boc eff corpus

meum ; deinde fübjunxit, boc facite in meam commemoraíione

"s

5439

tf]o""

witi fi

cüm ergo Chriftus non folüm praceperit confecrationem ,

vérum.etiam fumptionem fequitur, Euchariftiam non effe Sa-

lj fum

cramenrum ante fumptionem,

Refp..N egando. Euchariftiam. confiftere in toto eo , quod

;inEc-

Chri(tus.infütuit & praecepitfieri : nam Chriftus aliqua prae-

idhiadi-

(tendit

cepit fieri, qua conftat pertinere tantummodo ad Ritum,cz-

remoniam , velad ufum, Praeterea Cbriftus praecepit.in fum-

1 fb Ma

ptione Euchariftiz fieri commemorationem fui , & tamen

rifam

cdnüat, commemorationem Chrifti non fpe&are ad fub

ftan-

elie

tiam

$28

s

A Ra

IES

4

CASUS "SACRAMEN T

—

E

-T

qutiisein t

tiarh Eucharþi ff*iäe', ficuti etiam Chriftus pofti n&xtutlonem B.ä-

R.

piifmi praecepit Apoftolis, utproficifcerenturad omnés geri-

nem fpa

tes, eafque baptizarent, & tamen nullus affeveravit baptif-

(entialls

mum confftereinilla profe&ione. ita 77 alentialoc, cifato, ?

nicntef

Dices. 2. Sacramentum v, g. baptifmi effentialiter cofifi-

aafiadi

ftit in ufu , quatenus Chriftusilludinftituens ufüs eftvocabu-

lis : Que

lo denotante ufum , ut patet ex illis verbis, quo Sacramen-

ib x

tum iftud przcepit inquiens t Jocefe omnes pentes baptizantes

monjra

€05 &c. Atqui etiam Sacramentum Euchariftia inftituens ufus

EW

€ft vocabulo denotante ufum , tefte fcriptura, r, Corintb, rr.

Dit

ubi inftitutio Euchariftie ita refertur : Domini 7E]us, in qua

Áitet fun

nolfe tradebatur , accepit panem &5 gratias agens , fregit &5 dixik,

w E

accipite &5 manducate , boc eff corpus meum:; evgo &c.

tialiter

Refp. Baptifmum non ideo effentialiter confiftere in ufu ,

tunc C

quia Chriftus eum inftituens qualitercunque vfus eft vocabu-

quando

lo denotànte ufum , fed quia fic ufüs eft vocabulo denotante u-

fum , ut vel fecundüm fe vel in alio equivalentieffet effentia-

türprin

le formz facramentaliad denotandam & determinandam mà-

It

fübfge

teriam proximam 5 at veró vocabulum ufus denotans in in-

füitutione Euchariftiae non efteffentiale formae confecratio-

quam

tàmdi

nis, cum v. g. formà confecrandi panem, non nifi in his

At ii

effentialiter confiftat: 7Joc eff corpus meum : quare ly acci-

piteés manducateà Chrifto additum eftfolüm ad denotandum

C st

Yiti,

finem hu

forma.

jus Sacramcnci , non veró rationem :Ee'ntialem

qudar

[2

Dices, 2. Ypfe S, Tboma;: SäcramentUmE-uf.hari&iæ in ufü

t con

feu fumptione conftituere videtur. , dum 3. parí. q. 79. a.

$. in corp. ita loquitur : fJoc Sacramentum [umul eff Jacri-

fniter]

Orüm

jficium 65 Sacramentum ,

"féd rationem facrificii babek, inquan-

tum offertur , rationem autem Sacramenti in. quantum. fumitur,

fümit

du

Similia etiam habet eàdem quaff. 4:.7, ad 3. ubi ait ; S$um-

ptio pertinet ad vationem Sa

a

Vatur f

-cr&;üämü , fe*d oblatio pert?net ad ra-

pletur

"lionem facr(/ïcz'i.'

Di

Refp,

fetie

a R

DE EUCHARISTIA.

229

tioném bà

Jlnfle san

| Rejþ Quod Do&orAngelicus eatenus folüm velit,'fum ptio-

QV 'baptif.

mem fpe&are ad rationem Sacramenti , quatenusipía ratioef-

fentialis Sacramenti effc&tum fuum ponerenequit, nifi interve-

Cs o

v$

iter cetff.

niente fümptione, tanquam conditionefine qua non, nonautem

eotaby.

quafi ad ipfam fpc&et, ut formaliter aliqua ejus ratio cffentia-

Sattisem-

lis : Quemadmodum manducatio dicitur fpeGare ad rationem

Wpliz a

€ibi nutrientis, quatenus cibus absque interventu fumptionis

non praeftat effe&um nutritionis ;hocipf otamenipfi cibo vim

ituens ufüs

Corinth ,

nutriendiformaliter non confert, fed'ineo fupponit.

Dices. 3. Corpus & fanguis Chrifti non nifitunc Sacramenta-

tjun ia

of 77

liter funtfub fpeciebus Eucharifticis, quando a&tualiter fumun-

tur.

Ergo ante fumptionemSacramentum hoc non eft effen-

tialiter & intrinfecé perfe&um. — dInfecedens probatur,

Pro

te in ufir,

[ vocabu-

tunc Chriftus fuam praefentiam fub iisdem fpeciebus promifit;

notatite U«

quando fervatur praeceptum iftius Sacramenti ; Sed hocferva-

tur primüminfümptione. Ergo &c.

steflentia-

idam mé-

Refp, IVegando anfecedens, INam Chrifti corpus & fanguis

fub fpeciebus EucharifticisSacramentalem praefentiam habent,

tans init-

nfectatio

quamprinium verba confecrationis effentialiter complentur, &c

ni(t in his

tamdiu prafentiam iftam fervant, quamdiu di&ze fpecies ma-

r )u

nent integrze, "& quamdiu fubftantia panis'& vini, quae per

oranour

confecrationem definunt, potuiffet fub illis naturaliter confer-

vari 44 probationem dico, in inftitutione Fuchariftize duplex

éncialem

quodammodo

f

praeceptum impofitum fuiffe, unum de ritibus

tice inulü

ervandis in ejus confecratione ; alterum de Sacramenti hujus

qea

ut confecrati fumptione ; prius impletur, quámprimum fupra

i j

materíam debitam cum competenti intentio

nepraefcripta ver-

borum forma abfolvitur , pofterius,

dum Euchariftia à fidelibus

jj

fumitur ; Chriftus autem (a

j at

cramentalem fuicorporis & fangui-

tv o

nis pracfentiam promifit,

non primumpro tunc, quando obfer-

vatur feu impletur praece

vl d

ptum pofterius, fed (tatim quando im-

pletur illud prius,

Dices,

Corpus

& fanguis Chrifti tunc incipiunt effe (ub

Ípeciebus Euchatifti

R!fp.

cis , quando funt efficax fignum & cauía

XX

gratia

"

2

36

€ASUS sgcR.AME NTALES.

p d

uod col

ratieä nutritiva : Sed hoc funt non nifi in fumþtione ; Quia

u Bit

non nifi tunc efficaciter di&tam gratiam producunt,

Ergo &c,

.a cRefp. Diffinguendo majorem ; Tunc incipiunt effe fub fpecie-

qperté fig

Quicift

brs Eucharifticis, quando funt efficax fignum & caufa quafi in

a&u primo.

Concedo majorem. . uando funt efficax fignum

otusEuc

ndm

& caufa primüm ina&ufecundo , nego majorem, . At veró efhi-

fem, qu

cax fignum & caufa ejusdem gratiee in a&u primo ftatim (unt,

E

quàmprimum fupra materiam debitam forma facramentalis ab-

tícula &

folvitur, quia. ftatim pro tunc quantum eft ex fe omnimo-

dam vim. & aptitudinem habent ad gratiam illam

vunt; X

dam.

.fprlqdu?enf

fandi,

CASUS CCXCII,

Calf)inï&æ ;ut fuis p&rfuædcaüt, Sacramch;tüfri E'ucliaïr'iftiæ

Kennili

N

confiterein a&uali fufcep

tione , docent verbailla: F7oc ef cor-

"s

pusmeum , non fuilfe prolata ante aCionem manducandi, fedin-

ter manducandum.; idque colligi putant ex ferie verborum

*

AMaítb, 2.

6. ubi habetur : ZAccepit 7ESUS. Panem , &5 benedixit

difcipulis fuis &v ait, accipite &5 manducate, boc

ac fregit, deditque

E

e[t corpus teum,

Quazritur,inreGe? Ratiodubitandi efl ; Quod

jNiso

Chriftus verbacon

fecrationis, nonnifiin a&tuali fumptione pro-

t Euch

nuncíaverít; cum prius ju

fferit paném accipere & manducare,

W

acdemum hac juffione impläþäfubjunxeri! dicens : FToc e[f enim

tüiffet

eorpus meum.

Ergo &c.

cgtäm €

Refp Adcafum propofitum:

'ä:**r'areCalvïnifïas l?ati;oeji;« uia

Yinode

utreté ait Bellarminus & alii;non debet hicattendiferies verbo-

Unt, fUlQ

rum : Alioqui ex textu /arei 414. 65 accepto calice oratias apens

l, conm

dedit eis , & biberunt ex állo omnes z &5. ait illis, — H ic eft fanguis

qui nc

meus 65c.. Sequeretur, corpus & fanguinem Chrifti folüm effe

(

in hoc Sacramento.poft ufum : quod.ne ipfi quidem dixerint.

Sed folüm debet: attendi. figniticatio- -& . fenfus , quem. ex

conftanti Ecclefiae & Patrum ántiquiffimorum fen(u conftát

effe hunc, vit figiificeturChriftum,;dum panem adhuc manu te-

ixiffe ;.Hoc eft corpus:meum . &c

EE

Rerct ante diftributionem d

Quod

23f

DE BuCH fixfg;*-rm.

x; Q

Qlod goäürmatur ex verbis l:-tlcæ 22.&À

poftoli r. a? C'ozfz'nþtb.

180 Kt,

Quibus

i — Hic effcalix tiocvum T eflamentum in meo fanguine,

Ublpedie-

aper

té fighificatur, fanpuinem effein calice ante fümptionetn.2,

4 Quf in

Quia iftié verbis: H eceff 65c. Flic t/f, €5c.

conficiebatur cibus &

MA

potusEucharifticus ; ergo fuerünt prolata ante ufum & fumptio-

Vetà effi-

nem.3.Quia Chriftushocmot:vo fuosinvitabat ad manducatio-

iln (unt,

nem, quod cibus, quem manibus tenebat , effet corpus fuum:

ettalis d.

& ideó /Mattb. 26, .. exprefít additaeft ad formam calicis pat-

Omfimp»

ticula en/m. . Deinde Apoftoli fucceffive ex eodem calice bibe-

runt ; & tamen Chriftus verba confecrationis non protulit , nifi

producenf

fomel, Ex quibus patet refponfio ad rationem dubitandi,

CASUS. C-C,XCI'II.

charife

kemnitiü: &5 quidam alii H eretici docent;SacramentumEuchariffie

vt ef a.

conftflere im ufu non accepto pracis pro ip[g manducatione , et aM tone

x(((', fedit«

ibendi , féd etiam pro [umptione ip manus , benedtél ione,

'erorm

difiributione , im e- delatione ad agros,

atl

fraäïiorf: ,

- Quaritur, n redfe ?

ticafe, hat

Rejþ; : Nk afive, Ratio eft ; Quia nec poteft dici confiftere

f; Qd

in his omnibusdiftributive (alioqui enim effent pluraSacramen-

j0ne pro-

tà Euchariftiae) quod nullusdixerit, Nequein omnibus colle-

adtucate,

&ivé : Quia alioqui Chriftus fümens panem in manus non po-

r d m

tuiffet ver& dicere: Hoc eff corpus meum. — Quod poftremum

etiam evertit illam erroneam quorundam do&rinam ex Cal-

)gjhmiä j

vino defumptam ; Nempe hzc Chrifti verba : £oc eff corpius me-

esverbo-

um,fuiffe promifforia (üb conditione, impletionishujus praecep-

j u

t , comedite:& folüm fuiffe verificata pro tempore comeftionis,

[

qua& nondum erat, cum proferrentur : nam fi ita eft , neque

wcdle

Chriftus errö dicere pot

uit, boc eff , fed dicere de

3

bpit :

Áretiot

erit,

yem. 0

.L cont

M CO B

u

Ó K

Xxx2

CASUS

ngd

172

camm

CHS;ZIS:-SAP;R;'AMENTP'ALE&,. :

p

fospuonl

CASUS.CCXCI V.

yitas lts

uid dicendum de quibusdam; catholicis docentib

ub fümplio-.

dliqua

Ineus. intrinfezà. nd &acra

WBCHIMERO i

nem; cyfä aliquid pert,

Euchariflia ?

conau g

Refp. eorum.doGrinam non effe admittendam; - P"rdbatür':,,

udipen

i: Cunott

1, ex ConcilioT vid.feff v 3.pertotam,nbi aliquotiesafféritinhoc

Sacramento: contineri corpus Chrifti, etiam-ante ufum; hoc

SCOLOUS

cedentet:

Sacramentum. deferri: adegros ,. fervari: iri facrario , adorari,,

camsv/rLi

coli. &c.. probatur. 2. ex Cottilio. Florentitio quod. in Decreto:

Eugeni? docet, Sacerdotem verbis confecrationis conficere Eu-

Tucharil

vittuts Q

chariftiam; Ergo Euchariftiaipfa confecratione conficitur & per-

ficitur etiamanteufüm,. — Ergo ufusnon fpeGatad illam intrin-

lu

fece con[Hituendam.probatur.5. Euchariftia eft cibus fpiritulisani-

timo, €

material

mia &caufatgratiam per modum cibi, Atqui cibus habetratio--

nem cibrjamante fumptionem, Ergo& Eunchariftia;.

tilliaaute

&nonr a

Dices; Sumptio Euchariftize eft ceeremonia fenfibilis figni-

ficansgratiamquam caufat infallibiliter ex promiffione Chrifti..

Ro

Ergo eftSacramentum filtemab-Euchariftia diftinttum;

agn t

A

Refp. Diffinguendo: anteced, . Caufàt.gratiam: ut caufa mo--

ralis,. Vego:

lf

ralis, Concedo..

Ut.applica.tio,-ipüus:Sgctamenti » fivecaufamo-

:

[ gtf

Mj

Iuflas. 1. Chriftus dicit Joan

nis.. '6;..: Qm' "ä;;:;z-na'ucat meam car-

nem: 65 bibitmeum [anguinem,babet vitam;.concedo, . Exgo mandu-

pratiaeq

cationi promiffa e(t vita & gratia.. ...Dz/Fznguo confeq. Mandu-

! altoca

cationi: ut caufze promiffa eft.. /Vego, Ut applicationi caufze,.

M

Concedo;

ftumin]

Av m

Inffas. 2 Ynaliis Sacramentis applicatio materize & formze

Dite

Sacramenti ingreditur intrinfecé Sacramentum & illi promiffa

eftgratiautcaufze. v, g. in baptifmoipfi baptifmi formae & appli-

"s mita

In . extrema

Tratdar

cationi aquae promirtitur gratia,.

Concedo;

unétione non oleo j fed applicationi olei & un&iont promiffa

Reff

Ittur&

eftgratia. Comncedo, - Ergo non tantüm Euchariftize, fed. ejus

fump-

lpodf

DEÉ Errc"HAR'zs.TM;,

233

NN.

fümpt.i'on'iïut C

aufa promiffa eft gratia. — /Vepo confeg. Di;'fpa*-;

ritaseft ;; QuiainreliquisSacramen

tis totaratioSacramenti eft:

Jinlio-

anfiens, norr auterm res permanens..

Unde non

mm

aliqua a&tio tr

eftmirum; quo

dínillisreperiatur applicatio intrinfece, quae fit

concaufa gratize & parsSacramenti,

Euchariftiaautem inftitu--

Prifatuy.

ta eft pe

r modumcibi nutrientis fpiritualiter juxta verba: Chrj-

éritwhoe

f

di : Caro mea-veré e[f cibus:

Unde ficutcibus eft res permanens,.

Ut Aot

& utta

lishabet adequatam virtutem: nutriendi aninam ante-

cedenteradfümptionem,.

Ifpa verófumptio eftconditioappli-

0, ddotari

cansvirtutem cibi nutritivam , ita fümptio cibi fpiritualis five

n Decreto,

nficere Eu«

Euchariftia. nonf;;?c&;.vi'rtus ,neque pars virtutis, fedapplicatio:

virtutis cibi.

;itur.&w-

m intrit

Inflas; 3.. Atunde hocconftat, quod in: confirmatione, bap-

titulisani

tifmo, extremaunGione &aliis facramentis applicatio &' ufus

materize facramentalis fit pars intrinfeca Sacramenti ; in Eucha-

abettatio

ziftia autemufus & fumptiofive applicatio fit: tantum: conditio

"

& non caufa gratiaefacramentalis..

ii g

ne Chrifti.

Refb.

Hoc conftat nobis ex u

fü & do&rinaEcclefize; quae

agnofcit totarh ratiorrem Sacramenti Euchariftici extra omnem

!

aif m

fumptioneme

infías. Ergo Sacramentum: Euchariftia: eft caufa moralis

aufemoe

gratize facramentalisficut alia Sacramenta.

at d

Refp. 1. Cüm hocSacramentum ipfunr au&torem & fontenv

gratiaecontineat,nihilrefert, fi ab ealegeSacramentorum quo-

?ftiaQidU«

Mandt

ad hoc excipias & dicascaufaregratiam phyficé..

Refp.z. Nontamemopuseftt hoc dicere, fedidici poteft,.Chri-

i du

ftumin hoc Sacramento exiftentemr gratiam caufare impetra-

zivé & meritorié pro illa gratia fuas preces & merita cíferendo,

t t

Dices. 2. Ergo fi Euchariftia poneretur in ftomacho homi-

yomitla

nis miraculofé ,. absque eo, quod intraret per os & mediante

cappl

manducatione, tamen caufaretgratiam,.

Ls

exttem

Re[ff. Tranfeat: fequela, | Sifciretreci

pieris;. qüiä' fecum age-

ronila

zetur & vellet recipere Sacramentum.

Vide Cardinalem Ze

fidejus

mptio

s collige , quod Aipfa« fu

famp-

Lugo difp. 1'.[8&; 7.1. 114, Ex didi

AXX 3

Sacrá-

474

CASUS SACR AMENTALES,.

[ nsienti

ls

Sacramenti Euchariftici nullatenus 'pcrtincat': ad complexxne;x-

tum intrinfecum hujusSacramenti; uti pertinere vult Aureolus;

álioe( ; quia Sacramentum hocinftitutum eft per modum ci-

Thonf

f

P!

bi & potüs

piritualis: Sumptio autem non potrcflf;äi.cri iptrinfe-

cum cibi aut potüs complementum.

7

Aecrefert, quod Euchariftia ordinetur ad nütritionem ani-

Ej

. fio CO

ta:& , nec haberi poffit nutritio fine fumptione? Quia inde tan-

tüm fequitur , quod fumptio fit conditio , fine qua . non

fm&lfm

haberetur effe&us hujus Sacramenti, Ita cibus corporalis ordi-

tG s.

natur ad nutritionem corporis, nec poteft hunc effe&tum habere

0i

nifi mediante intra fumptione ; & tameén hzecnon poteft dici de

ya bujus

sificatio

intrinfeco ejuscomplem

ento, fed tantüm conditio $ fmel qua ci-

busnon nutrit corpus, -

ts

Chtiti,

CASUS CCXCV, -

tasSacra

Tationém

W&Idenþs ldocet,- Sacramentum Euchariflie confiffere 1 folo Corpo-

nifiati

re C fanguine Chrifli ; [Deciebus pamis ci- vini folum

extrinfecà conmotatis. Ouaritur , Au

cii&y

reéfe?

NONE

L

*

a hoc Sacramentum d&bcf eiï'e

BDf

Efp. Negativve, Raíio eft

3

U-l

1/; g

. fenfibile,(altem fecundu

m

iab

iqu

am fui partem ; cüm commu-

Seyite

ne fitomnibus facramentis effe fignum fenfibile invifibilis gra-

tum Eu

tiz, Nec fatiseft dicere, quod fufficiepnter reddatur fenfibile

Q&) Ut j

perfpecies:Si enim hee fintextrinfecee Sacramento , non po-

prowi

teft hoc per illas reddiin fe fenfibile , quod tamen requiritur ad

eífe Sactamenti,

Cn

Adde quod Trid. feff. 13.cap, 1. &5 can. 3, &

id:qw(

Patres patfimdicant,in hocSacramento contineri corpus & fan-

Gbitty

guinem Chrifti : Quod tamen dici non poffet, fi hoc Sacramen-

fübfpec

tum nihil includeret preeter corpus & fanguinem Chrifti : cüm

Ex,

nihil proprié dici poffit contineriin feipío,

&torpo

tibus (

$ »«( 885

Ctpus(

Wmere |

j CASUS

FFitene,

DE EUCH AR13T1 A.

23f

mplemen

CASUS CCXCVI,

CAtrao]

^

modom d.

: TT bom

ijik quidam docent, Euchbarifliam confiflere in folis fpecz'e-b&:

( üntrinfe.

pasis ( wisi ut comuotantibus corp

"us e /æ'zfzguiwm

Onetig ini-

E/p.Negatiwä. Ratio efl ; Quia Speciebus etiam ficlfumptis,

1Nde a5

non convenit effe cibum animae, panem de coelo, habere vim

QU W«

fan&ificandi , verbis co

ordlisotdi-

tria &c..

tf

qfecratoriis confici, adorandas effe 1a-

um habere

Confirmatu

f. (Lx,ïa illa omnia funt ihtrinfe&ä"conï'[tïtuti-

teft dicide

va hujus Sacramenti , quibus ineít ex inftitutione Chrifti fig-

D qui de

nificatio & caufalitasSacramentalis: Sed fignificatio & caufali-

tas Sacramentalis Euchariftize ineít etiam cor

pori & fanguini

Chrifti

Ergo &c. Probatur minor,

oSignificatio & caufali-

tasSacramentalis Euchariftica ineft figno fenfibili, prout habet

rationém cibi & potüs, ut patet ; cüm ex inítitutione fua fit fio.

j!

D

M

nificativum & caufativum gratieeinftar alimenti?Sedin ratione

cibi & potüsconftituiturintrinfecé , per corpus & fanguinem

Chrifti: Unde dicitur oan. 6. Panis,quemego dabo , caro meg eft,

Et Juftinus;/Martyr in Apología 2. in fine : Floc alimentum apud

debcf effa

5105; inquit , vocatur Eucbariflia, quam infra dicit effec

4rnem 6G5

" (O(ue

fanguinem .Chrifli, . Deinde Trid, feff. 13,c. 2. fentit,

Sa cramen-

bilis grt-

tum Euchariftize effe cibum & potum , quià Chrift

oinftitutus

fenfibile

eft, ut nos fpiritualiter reficiat : adeóque effe fign

um fenübile

0 po-

proutincludens corpus& fanguinem Chrifti,

jititur 4

Confirmatur denique,

Quia Sacramenturn Euchariftize ef

. s

id, quodà Chrifto eftinftitutum, ut nos reficeret

per modum:

)USMH*

cibi & potüs: Sedcibus hic & potusfunt caro & fa

nguis Chrifti

(ramen

fubfpeciebus, utpatetex ha&tenusallatis. Ergo &

€,

[l« QUI

Ex didis colliges,Euchariftiam confittere in fpeciebus fimul

& corpore&fanguine Chrifti, ut partibusintrinfecé conftitgen-

tibus, Quod fi patres- fubinde - dicant, hoc Sacramentum effe

i

corpus Chrifti,veleffe corpus & fanguinem Chrifti, dicendi funt

fumere partem ptO toto, .. Quodnon eft infrequens in arte-

cAwä ï

fa dis

236

CASUS $ACR AMENT ALES

fattis five phyficis, five moralibus , utcum dicit

p habt

ur; Na'w.c g&

infado d

lignum : baptismus eff ablutio,

Unde non excluduntur fpecies à

Sacramento Euchariftico completé fumpto, fed illud denomi-

Quur

nantáparte magis praecipua,

non debx

Petes, aninifto aggregato ex fpeciebus & corporeChrifti

ftitutivo:

unum habeatfe per modum materiz, alterum per modum for-

fienti, f

haberen

mza, Rafio Jubitandi efl ,. quod Florentinum in Decreto de Sa-

cramentis dicat generatimSacramenta conftare materia & for-

Vn

tíaletn «

ma: non appareat autem, quid hic habeat fe permodum mate-

ride,quid permodum formze.

ao at

Refp, Neutrum hic proprié loquendo refpettu invicem haz

eficient

u

bere feper modum matertze, aut formze, fed utrumque habe-

re velut rationem -materie :refpe&tu figgificationis Sacra-

hujus

mentalis, nempe refe&tionis animae

extririf

peraugmentum gratia 3

qua fignificatio eft velutforma totius.

erpu(

Necreferí,quod cateraSacramenta praeterfignificationem

pitety

facramentalem habeant tànum per modum materiae; alterum

quami

per modum formee, nempeverba, quibus perficiuntur, Rafio

h

Cierum

enim difparitatis eff ,quod coeteraconfiftant in a&ione tranfeun-

te, videlicetinapplicatione materize & pronunciatione formae,

( &

Hoc autem confiftat in re permanente, videlicet in corpore

fum à

Chrifti & fpeciebus panis, quorum refpe&u neutrum invicem

viSec:

dici poteft, faltem proprié fe habere per modum materiz aut

tiamï

ecin

forme ; cüm neutrum refpe&u invicem habeat fe per modum

.

determinabilis, aut determinantis,

LU

AVeque obeft Florentinum : Quia ;non dicit,Sacramenta con-

ftare materia & forma, fed perfici, quód etiam verum eft de

Euchariftia: Fitenim ex pane & vino.tanquam materia, & vet-

Cttt)

bis confecrationistanquam forma; adeóque in fieri hujus habet

Vi

unum per.modum materize ,alterm per modumforma:Sicut

caetera Sacramenta,

Quia veró hoc Sacramentum non confi-

ftit utaliain ationetranfeunti, fed inre permanenti; Hinc fit, ut

in fa&o effe non reperiaturaliquid prater fignificationem Sa-

N

NU

cramentalem, quod habeat fe per modum formae : quia verba,

qua

g a

"DE EHCHARISTI A,

237

5Meyi; «

quze habuerunt fe inftar formae, dum fieret , defierunt ,dum eft

tUt [peCies à

infacto effe,

Jd GfOmi-

— Quamevis per verba confecrationis fiat hoc Sacramentum,

non debent tamen , nec. poffunt dici de intrinfeco ejus con-

ore Chrt

ftitutivo: alioqui enim non confifteret totaliter in re perma-

um for.

nenti, nec haberetur adequaté fa£ta confecratione,quia non

Cs de a.

E

haberentur amplius confecrationis verba.

ia s

F'erum quidem eft, quod hoc Sacramentum dicat effen-

CU qate«

tialem ordinem ad verba confecratoria ; fcd hic ordo non eft

ad illa ut partem intrinfecam Sácramenti , fed ut caufam ejus

Qvicem fee

efficienterh adeóque extrinfecam;

Quando autem Florentinum a

íL

1ghnat i&äy verba pro forma

iquehabe-

Xnis Sactt«

hujus Sacramenti,non eftintelligendum de formaintrinfeca, fed

um gritie

extrinfeca,cujus cvirfute ,ut ibidem loquitur , Subflantia panis in

uinem con-vertuntur,

corpus Cbrifli 65 fubftantia-vini in fan

Exquo

fitíortem

patet,verba confecra

&

uàm formalem,

torja potiusfpectare ad caufam cflïcicïn:em,

X

ts alterum

o A

Retlétamen dicuntur e

tíam forma extrinfeca refpe&u*fpe-

etratfeur

"cierum confecratarum , quia fpecies iftae ab illis ut forma qua-

dam extrinfeca denominantur confecratae.

ne forma,

Ita panis & vi-

(t Cotgote

-num ab eodem concilio dicuntur materia Euchariítiae, non 1n-

r fnvicem

trinfeca, cum fide certum fit, non remanere in ea fubftan-

Xerie aUt

tiam panis aut vini : fed extrinfeca & tranfiens , ex qua fcili-

ermodum

cet ii Corpus

E

& fanguincmighrþiüi convería fit hoc Sacramen-

tumx.

efta CU

CÁSUS CCXCVIL ..

rumeté

j u*

Cum fpecies panis 65 corpus Cbrifli fit Sacramentum

, )þecies

vini & [anguis Chrifi etiam [rt Saeramentum ; quaritur,an

ye:9icur

z VEnchariflia fub utraque [pecie ftt unicum fpecie

0n cofr^

.S'a:mmmmmï.þ

incfrut

'Efp. Etfi Euchariftia fub fpecie panis & Euchariftia fub fpe-

jonat d-

( V0

cie vini phyficé & materialiter fint duo Sacramenta fpecie

diffe-

qu£

*

y?,y'

CASUS SACRMMENTALES.

2368

susnsn

L n

ass

differentía: : Moraliftcr tamen & in rationeSa-cram'E'hti y t

int

mentalem

sfelbum

unum fpecie infima Sacramentum.. RafovfE ? Quia utraque ex

Sacrament

fi in(titutioneordinaturad unum & eundem finem , videli-

tur, 81

cet fpiritua'em refeQionem animze : ac proinde utráque ex

caret fine.

fuà inftitutione eft moraliter unum totale fignum unius to-

tilisrefe&tionis aníimas Et ficut ex cibo & potu corporali

fj & t

obftridbur

exurgit unica refe&tio corporalis; itaexhoc cibo &

E

potquiritua-

li,exurgit unicá refectio fpiritualis;

4

Sacramen

- : Etfi ergo phyficé loquendo; tot fint numero Sacramenta,.

cramea

quod'tumero:fpecies , vel; etiam partes.fpecierum: moraliter

Gumptil

tamen unum.numeroSacranrentum eft;quod per modumunius.

funptio ,

titmi of

proponitur & fumitur: Ratío efF 5 quia id ad unum finem

,fCi'

licet unam. rgfe.&ionerm fpiritualem: refertur..

CASUS CCXCVIIEL

: Qii

Qäæient:'* quando: nam: diever[e: fpecies fint; un

$

um:qxuli—p[lümz

AUMexo» SACYAIHEREA £

Efp.)

At

- Efp.Si diverfae fpecies: confecrat*æfi*.ve'þanis*',,:[ï've;-,. :vïn',iv?xcon-.;

chaita

fiderentur ut fumibiles diverfis: fumptionibus , funt.plu-

Chri a

ra numero: facramenta, &c fümprae: caufant: diverfas: numero

gratias, Si veró.accipiantur utfumibiles unica fumptione; non.

fio e «

Breerte

funt plura numero.Sacranrenta: , fed. unicum ;; & . fic. fumptae.

non operantur nifi unicanr numero gratiam. .. Dicendum eti-

Dustapti

am eft; effé unicum.numero totale Sacramentum , quando fu-.

Tiisquoc

ex rdit

mitur fub fpecie panis & fpecie vini z Quia ex utroque fit unica:

3

A Gs

ne,f..e,&io; fpiritualis;.

CASUS CCXCIX.

$u qz:

Qgærgntiï quottup

lix f fimptio: Eucliariftie ; quid.

we[poudemdam e'

Efp. Dicendum fümptionem Euchari(tize difvi'di in fpiritua--

B

R

Rb

üs E

lem: tantun facramentalem tantüm ;, fpiritualem & Sacra-

imentalem:

| UC apu

DE.E UCHARISTIA. þ

239

" —]

menti ,?th

menta*leni fimul. Spiritualis tantüm eft, quze fit per folum

T UtriQue ex

affe&um & defiderium internum 'fumendi Sacramentum.

1 j viddl-

Sacramentalis tantum eft, quando Sacramentum realiter fumi-

tur, fed absque fru&u propter

bicem, ut fi quis communi-

1 Uff/[ys t9.

catet fine confeffione & contritione exiftens in peccato morta-

nullo fe pecc

ato mortali

U porali

li, & tamen invincibiliter putaret ,

OCO fpiitua-

ob(tri&um effe, vel fi quis non'baptizatus

ibona fide accederet.

t

,quando reipía fumiturSa-

Sacramentalis & fpiritualis fimuleí

SIcrametta,

Cramentum cum fruétu sratiz.

ÜÜbitamen obferva , quod

: morjliter

- fumptio fpititualistantüám non eft

vera & propria Sacramenti

odumunits

fumptio , fed impropria & metaphorica, ficut defiderium bap-

ti(mi non eft revera baptismi fusceptio,

t finem, fcx

CASUS CCQ.

um de bomine mondum -*'f)ap«tïzatof; þ-e]h&e capax

Quid *a;ge;;z

J phra.

jfrutius Sacramtnti Busbarifiia ?

Efp. Non. Ratiofun

dament alis eff ; Quia baptismus eft janua

Sacramentorum, -

Item Sacramenta vivorum (quale eft Eu-

: vini COffe

Tunt. pl

chariftia) relidia fünt , ut ab Ecdefi& paftoribus Ovibus

Chrifti miniftrentur in falutem ; fed qui non eít baptizatus,

$: nUmera

noneft ovis Chrifti de grege vifibili & Paftoribus fubdito.

Hiofté; o

; Jumpte

Et certé etiamfi Ecclefia aliquando hoc Sacramentum infanti-

busbaptizatis impertierit,nunquam tamenlegimus catechume-

Wium eti«

gando fu-

nis quocunque in cafu impertiiffe, Ergofignum eft;Ecclefiam

ex traditione Apoftolorumaccepiffe , eos non effe capaces,

fit unict

CASUS CCCI,

Sed quid dicendum de infantibus &5 perpetuo amentibus äbaj—

dzatis ; funtne "Z

Ítegm hi capaces frucius Saeramenti

//

Eucharifíia ?

fpittut-

E-/þ.vlta Ratiíoefi ; Quiavetere Ecclefize ufu dabatur infanti-

bus Euchariftia in (ola fpecie vini , qui mos hodieque ad-

r'crae

Orientales catholicos populos perdurat,

ialef

huc apud -quosda;n

Non

Yyya

440

C ASUS SACRAMENTALESs,

Non eft autem credibile, Ántiquam Ec

clefiam in hab re erraí-

TI

fe, . Vide Cardinalem Ze Lugo difp.13.

^

Jedl. 2.

Que veró de

ticeo. p

infantibus dicuntur,

;

eadem de perpetuo amen

tibus inteltïigi

liciter

debent; namhiillis merito aequiparantur.

materia.

Dices. Ergo fi quis talis infans vel perpetuo amens cafü

vfaEcdt

ánv

entam hoftiam confecratam manducaret

tiam.

4

» acciperet gra-

crantis. f

7A

Refp. concedototum cum Cardinale de Lugo ,dif». rgseä 2.ff,

fit tt";tw

23. Ratio. eff ;Quiain hifce non requiritur intentio aut, volun-

páttis,

Á

tas ; cum haec fit. illis impoffibilis, fedfola Sacramenti r

3

ecep-

s

tio, ut ex opere operato gratiam facramenti accipiant..

I

Q use

CASUS CCCIL

parti

Querent? an /Materia Euc'b'ari/ïi.& , remoía

fcilicet &v tranfiens, fi-

myg dJA

"E HIALEY1A,E.

E

g

a fit Euchbarifl ia,

Jet paris tkitieeu: g

E/727 27

5

pitsdr

Ufiat , ff pauis alius confécretur :

C

Quid re[pondendum $.

quo,

Nofz. Materia Euchariftize duplex confiderari poteft : re-

Q

mota nimirum & proxima: materia Euchariítize remota elt, ex

qua Euchariftia conficitur, & quae in confeé&tione Euchariftiae

ámmutatur.& non permanet : materia proxima eft, ex qua re-

Q

manente proximé componitur Sacramentum Euchariftize per-

manens, NamfFuchariítiaà caeteris plerisque Sacramentis in

"

hoc differt, quodilla fint a&iones quaedam tranfeuntes, quanon

m

remanent : Euchariftia veró eft res permanens, & non tantüm

inufu quodam confiftens : ideó debet affignari materianon tan-

cenit

m

tüm ex qua fit,fed etiam ex quain effefuo permanenti componi-

Cheil

tur. Sicutergoin aliis Sacramentiseft duplex materia, proxi-

ma &remota;ita etiam híc, fed ordineinverfo : Namin aliis ma-

dot

(

teria remota eftres permanens, proxima eft ejus ufus, qui tran-

fit: hic veró remotatranfit, & proxima manet, fcilicet fpecies

tht

ribus

panis & vini.' Materia ergoremota hujüs facramenti eft tantüm

panis & vinum, uti probatur ex inftitutione Chrifti, 4 atth, 26

:

fecra

& guc;g.zz; his notatisad 'Wæüioncm in Cafu propofitam,

pm

Refh.

. MDE E*U*C*.PHXRISXTIA."

Z44

dC f€ emaf.

U& Yer de

Refp. Non poffe Euchariftiam confici ex alio pane quàm tri-

ticeo. probafur. 1. ex Florentino-in Decreto:de Sacramentis fim-

lOU Intel ig

pliciter dicente, Tertium eft Euchariftie Sacramentum , cujus

materia eft panis triticeus.Probatur. 2, extraditione & perpetuo

gincns Cf

ufu Ecclefia cum Latinze, tum Graecae; folum triticeum confe-

Vetet u-

crantis. probatur. 3. ex Rubricis Miffalis Romani £itulo de defetti-

bus : ubi expre(sé dicitur,non confici Sacramentum, fi panis non

1dhtg,

Ut No(un-

fit triticeus, probatur. 4.quia folus panis triticeus eft fimpliciter

—

lenti rece

panis, & alupancs, tanrüæ*iþäüä;dïefe&um adhibentu*t. Ex

1S

f

DL

D!

joCf. I. Intvæh'þddm efïþä-cer—lfe&ratïiöriem-, fi panís fit con-

fe&us ex radicibusarbortim, qualis corificiturin variis Americae

partibus : aut ex fruGibus arborum , ut glandibus, caítaneis,a-

irajn j

mygxdalis, nucibus &c. aut ex(eminibusleguminum, ut ex fabis,

pifis,lente &c.

Collices, 2. Nec valid& confecrari panem.confe&tum ex oriza,,

milio, avena, hordeo; aliis

'q.t;ïe g,fanis, quæ ;ertö non fum. triti-

potetste-

€ute

ota eft, ex

Achariftie

debeat effe

r qu rte

Bl Qtfæï*m[f qualis

je panis in materia -«Eacþnrz]fig -

"ii pete

- Quid ei refpondendum?

tnentis in

| ,fj E]þ dicendum , q'üöad' fit folus panis tríticeus , in conviviis

; qunon

". communiter ufitatus;qualis moralihominum judicio tantüm

n tanturm

cenfetur ille,qui eft confectus ex fatina triticea aquae naturaliad-

Von taf

mixtaacignecoQa. ItaDottores communiter, Rafíoeff ; quod

compont

Chri(tus confecraverit panem ufualem : ufualis autem di&to mo-

jj, proxi-

doconficiatur. Hinc

$

EE

saliis fnd-

Collige.Liba,plac

& ümïlïä* cónfeGa ex farina Vtrifïceaz

tj trar*

1mixta latteybutyro,melle, faccharo;4qua rofacea;aliisque liquo-

t fpttis

r antum

ribusab aqua fiaturalifpécie d'fferentibus non. poffe validé con-

fecrari : Nifi forté liqtiores 1fti admixti effent áquae tiaturaliin

e

l, 20,

m tunc illicitum fic confecra-

ID

! Pafvgqsuemfimts?: etfct tamen €tia

Yyy $

i lr

uj

E

.|

242

CASUS MC.R'Q&ME NTALES

——

p t

re : maxime extra cafum necelffitatis 1 Rat/o eff .. quia extra

hunc cafüm non lic

biam,

et ,m bacram entis .aähiþe—rg materiam du-

; Quil

0

pams,

;

Querenti an fil leg

ifima materiaEuchariflie ,f pan*äl *

- co;güc?æjzgx ./W/Z)'/? ] [eft;amlïdo..f

cie phyfica

fuftcicnte

| 1E]þ.'D*icendum effe illegitimam. . Raf meji,lea jamyäum

eiferc l

— differt à farina triticea, fi non fuübftantialiter , altem mo-

d

raliter & ufualiter : non ffit'enim ex tritico comminuto,nt fa-

rina; fed.ex albo li

preffo,

guore cgr.ams xrätïi,cgafs aqua .macferatis. €x-

qiií

OHUGASUS CCCV."

Quid dicendum de panedulciarioconfetlo,]cilicet cc('xt melle, «vel Ja-

" ps.]

cfe,uel aquarofaceasued aliofinli liquore, amtanta quanti-

dicant ioli

£Afe Ht nom amplius dicatur pauts ufaalis,fed dulcia-

qui t tti

vius, mutatoodore f fapore: eflue emateria fuf-

ficiens bbujus Saeramenii?

guïa-þþce:

R Bfp. Negatisve.Ratioef ; Tum quia non eft, nec appellatur

panis ufualis , nec eft confe&us ex aqua naturali,

Si veró

I'ï'ïllit&went

panis confe&us fit ex aqua naturali, & illi admnixta fit aqua ro-

facea vel butyrum, &c... . Videndum eft , an aqua rofacea, vel

alia res aquee permixta fit magnae quantitatis, ita ut zequet, vel

fuperet aquam naturalem, velanfit modice, & exiguae quan-

Mj

titatis.

Si eft modicae quantitatis , cenfetur adhuc materia

fiiensads

fufficiens , quiamodica quantitastrahitur ad naturam aliorum,

-Flortifityo

Si veró fit

qua concurrunt , & non deftruit rei naturam.

o frue fe

magnze quantitatis, non eft materia fufficiens; Quia ex hujus«

probatur,

modi admiftione refultat tertium quoddàm compofitum '

Qantis:

diftinctum pane ufualiIta Dïl'ltomas i 3.p.q.74.4.3.

CASUS

DEEUCHARISTIA: :

243

i * MPOI at

! qii &t

SCASUS CCCVI. .

thatetiam d-

diccndgng:ïde paffa: vel: pulte-. 65* ]ämä?)

b

u jïlnfnf'

us diffictens materia bujus Sacramcni i

T Ejþ Non;Ratio eff ; quia commrtnir nomine non. appellantur

vt

panis, & quamvis demus cum $ofo., paftam non differre fpe-

cie phyfica à pane , nompropterea. dicendum eft, paftam cffe

H

fufficientem materiam : Tum quia non dicitur; panis. Tum: quia:

lria amydum,

differt:

fal

» liltem mo

Item: moraliter 5 quamvxsnom

P

dïfïä,ga;. fp'gcjc.-pþyüca'p

ninüto st f

Gajetanus 3.].d- 3443« )

k 3931

CASusS C

CCLVF

L.

QCentis ee

"uid fipro materia c

onfecrationi s Bucfariflice adhiberetur

A 4

w

Teicdt

-(:4

P

cifre feta, m eilgin s fren.

T

H

ia vae Boedicite:

l, u-

/ Refp. N'egati-vé.Ratto eff ; quia eft materia dubia :cim alii

] qmti-

dicant folis aceidentibus, obloci fterilitatem 5 alii fpecie diftin--

lulite

"

f

(

i à tritico ; ideóque: non licet, falteny ut£ pro Sacyam'en;o *

hþgexpönetätus periculo nullitatis. ''

d pH AAss GOCVIITET

cappellatat

$, Sivero

" fï'Qi;,.z"n&renti;z;zn? perinde fit ad valoremSacrament? E'ubädrijii;'e*,,

f aqua t0-

ndas [ft A

Z

R

& fFvepanis cgqiz-;,e,cm

ymus , [Fue f?ïmmtqtu«s $-

tolacet, Yé

Quid ditendum

aquve

R"&![]i.,—'l-.'äm päfr;i:s:fajiynïuïsg. quàmrfermenta tus eft mätv';e,*fiä' fuf--

igug quat-

.ficiensad validamconfecrationem. — Eftde fide; probatur. . ex:

uc f

m alioruts

- Florentinohanc veritatem definiente hisverbiszeftnimus in az3--

-3o [irve fermenkatopane- triticeo-corpus: Cbrifti cuevaciter-confici,.

EGODUS

proliatur.z,.ex perpetuo'ufu: Ecclefiae Eatinge azymum: confe-

u hüjas.

ofitum

crantiss quamin retantimonrenti uniyerí;m tamdiucrraffe:

E

dementiffimum e Het afhrm*zre.

4

r OP

(45US

CASUS

144

CAS$

—

E

MERACRAMENTALES

G EEE

ais t

.CASUS' COCT X,

Cm uterque pani;]ït fufficiens materia Eä-'"c!mi*?/iïä; trne;itm»ne nibil-

polines

j

eminus Latini confecrare Azs

mum,c Grath färmewf;tum,

tf

.

Jfnguli jxta Ritum Ecclofia ?

;'ä

Efp. affirmative. probafur. Quia ita ftatüit F i&r-";w—zïrinum

n

N

Hj !

literis unionis, Et utriusqué Ecclefide antiquillima confue-

gravitt

tudo obtinet vim praecepti graviter obligantis; ita ut Sacerdos

Latinus peccet mortaliter confecráns fermentatum iti Ecclefia

in al evt

Latina

Et fimiliter Sacer

Cf

;

licet cele

'Ecclefia Graeca,

Y

dos Gþæcus cqhiädräns azymum in

intalievt

Á

£

ER

tum diy

Quidfi Sacerdos Gr.ecus verfetur it Ecclefia Latina, poteritnelicité

violaren

confecrare azimum s &i econtra Sacerdos Latinus confecrare,

quoc(ic

r

eräfmiqmiiä »dum fääif;uäi 12 Erclgäzi Gf &cA ? !

cum ha

tum, oQ

R. Sl verfentur ín di&is Ecclefiis tanquam peregrini, pof-

füeto .

funt utrovis modo confecrare.- Probafur..Quod enim poflint fe

faveni

conformare ritui Ecclefiee proptize, patet ex praxi Ecclefiae Lati-

confefl

nae, quze hoc permittit Graecisin ea peregrinantibus, . Quod

veróetiam fepoffint conformare rituiEcclefiae,in qua verfantur,

tenent Do&ores communius, & colligitur ex canoue:lla aufena

difl. 12. ubi ex Augufl. & .dmbrof. generaliter füadetur , ut

quisque eo modo agat, quo agere viderit Ecclefiam , ad quam

"forté devenerit. Siautem fint ín di&is Ecclefiis non tanquam

T

;peregrini , fed tanquam incol&& domicilium in eis babentes,

I

-tenentur fe conformare ritui Ecclefiae , ii qua permanenter ha-

CoRfcC

.bitant, — Eccipe, nifiin eo loco, in quo habitant, habeant tem-

prafen

- 1'plum fui

ritus , uti habent Graci Romz : tunc enim te-

poffete

nentut-.fþ;rvarïäi ritum 1fhus templi,

- lnlngj

abfurd

fooral

« O N

CASUS

24$

N—

E

ET

^ DEE UCHARISTI A.

91

[

U

CCASHS COCXL ..

Mi ' Potefine Sacerdos Latinus inEcclefia Latina cotificereSacratment um

2277

l

Eucharillia $m fermentate [altem ism nece[fitnte,ut ffv.o. ad/fe

H

imfirmus, ei parochus nen babeat aliumpanem prater

ferimentatum.

P

"W. Cohfüe.

Efp. Ex communi Do&oerum fententia non poffe , fed

Rafío ef , Tum quia ficut

"ütSicerios

graviter peccare in conficiendo.

nit Edf

in tali eventu non lícet celebrare fine veftibus, aut vafibusSa-

cris, aut in altera tantüm fpecie, aut fra&o jeiunio,ita neque

A2ytun in

licet celebrare in fermentato. ^ Tum quia fiSacerdos tenetur

intali eventu conficere, maximé ratione praecepti divini, quo

infirmus tenetur in articulo mortis communicare ; fed praecep-

i

r

tum divinum non obligat, quando per ipfius adimpletionem

;

heribe t

H

violarentur leges ordinatae ad reverentiam tanti Sacramenti,

zäwrz

quod ficut eft majoris dignitatis , ita eft minoris neceíTitatis , &

cum haec res graviíIima fit fpe&ans ad Deireverentiam,& cul-

tum, potiüs habenda eft ratio reverentiae debitae tanto Sacra-

egtifi, pol*

n poffin

mento , quàm neceffitatis proximi, quae non eft tanta, quin ei

cdefie Lati-

fubveniri poffit per alia media , ut per contritionem, vel per

confeffionem , vel per alia Sacramenta,ergo &c.

s. Quod

"Verlntur,

CASUS CCCXII,.

eiadufeti

detur , üt

4Maíevia confecranda debet ne effe moraliter prefene

con[ecrasti?

, àd quatt

n anquant

D. Eff. Aj?ïrrhatz'wä.proþatur; 1, Quiaid omnino exigit prono-

pabentó

men Poc velbic demonftrativum , quod continetur in forma

fente l-

confccrationis ; nihil enim poteft demonftrari,nifi fit moraliter

beint te

fj t&-

praefens.probatur. 2, Quia alioqui Sacerdos exiftens,v.g. in Gallia

poffet confecrare panem & vinum, quee funt in Hifpania, imó &c

in Indiis, dirigendo intentionem fuam ad illa : quod falfum &

abfurdum efít,

Ad hoc autem ut rmàateria canfecranda fit

moraliter praefens, duo requiruntur, 1.ut fenfu aliquo poffit

(ASUS|

'.ZZ

per-

1

CAS$S1l$ $4CR AMENT ALES,

246

a n

percipi. 2. ut fit aliquo modo propinqua loco, lt Do&torcs

communiter.

j

Dices. Quamvis coe

lum & ftellze diftent à nobis longiffimeé

poffumus tamen illa demonftrare per di&ta pronomina ; dicendo

T pg

j

boc coelum ferenum eft; haec ftella fplendida eft: ergo falfum

i

eft, quod ifta pronomina exigant rei dem

^

tatem,

oníftratae propinqu;-

Refp. 1. Re&iüs dicendu

À

B.

m iftud coelum , ifta ftella : qwly

fenfüp

iftud vel illud.non ita exigit rei propinquitatem,

2. Difpari-

taseít; quod in illisexemplisnon fiatid, quod demonftratur,

ncm,ïx(

utaccidit in confecratione.

Ideóque in hac requiratur maior

rei demonftratze propinquitas.

Quam autem propinqua debe-

Ql t

ateffe,non poteft przcife detiniri, fedid eftimandum eftex com-

muni Do&orum feníu , fecundum quem non poteft validé con-

fecrari materia diftanscentum paffibus, quamvis tanta effet , ut

indeetiam facilé poffet vifu percipi. Imo nec juxta Hurtadum, fi

UP

diftet paffibusquadraginta. £lenriquez & alii putanteífe fuffici-

fuffci

Commu

enter propinquam, fi fitintra viginti paffus : Tannerus ait , id plus

aut minus limitandum Juxta magnitudinem & fitum materiae

t conti

confecrandae.In re adeó incerta,fervanda eft praxis Ecclefie non

ayetiatt

confecrantis nifi materiam valdé propinquam,Et metito ; quia a-

fedatiün

liàsnonfatis conftat eam defignari poffe per particula Poc.Quam

D6 a

ob rem non eft ufureceptum , utSacerdos confecrationem faciat

(i,nequ

in materia, quze coram ipfo non exiftitin altari, Immo ficonfe-

erat aliam materiam extra corporale, velaltare pofitam videtur

graviter peccare , cüm faciat contra communem Ecclefize u-

futmin materia gravi, feque periculo exponat non conífe-

Q

crandi, Ita Reginaldm,,Com'zzcbw,& alii.

Nb

dq

Q5 n0n

fibiliter,

00 tatío

€ASUS'

Ab

447

N

DEE UCH ARISTIA.

lt DO&ofcs

CASUS CCCXIII,

s lomiffimg

Sed poteþ ne «valide confecrari materia, lice cvicina, f inter rllam

10 ditenr

(f eonfesz amtem interjaecat paries, aut aliud corpus opacum,

* Qto falium

quod mon babet

rationem thece autwafts proxime

ilam ;aminemis ?

P Pl'Oïïnquvi-

Efp. .Neyativve. Rafio eff ; quia cüm tunc non poffit ullo

kdl:wr )

fenfupercipi, nec infe , nec in alio ipfam proximé conti-

- 1 Difpai

nente, noneft moraliter praefens confecranti,

Thonftraur,

IT4tUr m4jor

X"CASUS CCC XIZ,

Ytqua debe

n eftexcom-

Quid 'di'cmduhz de ho[is in pixide feuciborio claufo contentis:poffunt-

L Validé con-

ne vAlide cen[ecrari , f Ad eos dirigatur imtentio

htaeffet, ut

/cmþcrmvtic ?

turtadum, t

R Efj. Affirmativé. Ratioeft ; Quia ad ptæfentïanä moralem

teffefüfici-

^ ufficit,quod ipfum continens fit praefens. '-Nam fecundüm

t,idpls

communem ufum loquendi, folet res contenta per immedia-

m materie

't€ continentem fignificari, 'In praxi tamen curandum eft,ut

cdeftre non

aperiatur pixis feu ciborium non tantum in prima oblatione,

ito; quidt-

fed etiam inipfa confecratione. — Quod (itamen id ex oblivio-

for Qv

ne praetermiffum effet, & praeceffiffet intentio illos confecran-

frem lacit

di, nequidem fub conditione iteranda effet confecratio.

o (íconfe.

m videtut

.CASUS CCCXF.

ctefig v

Ogid f ad fit malteri'a panis tviticei quaniumlibet parwzz;

1 Confe-

potefl ue valide confecrari ?

Efp. Poteft; modo fit fenfu perceptibilis. Ratio prime partis

efl ; quod non fit adeó parva pars materiae,fub cujus fpecie-

bus non poffit poni corpus Chrifti , cum füb eis exiftat indivi-

fibiliter: Rafto fecunde partis eff ; Quia licet corpus Chrifti

ob rationem allatam poffit etiam exiftere fub fpeciebus partis

(4jUf

adeó exiguse, ut non pollit fenfu percipi :non poteft tamen ma-

teria

zz2

Z

44

" CASUS $ ACRAMENTAT ;-*sï,

l

terïa- ad&ä cAX;'*gua va—lägiäïænfecrærif:"q*aia cüm fofma:ceh)feir

d-

exi&eü&;

tionis fit demonftrativa

fecrate,

; debet effe demonftrabile id , quod

poteft validé confecrari : non. pote(ít aütem effe tale,

id quod

non eft fenfu perceptibile, Ita Do&ores communite

7

T

AVec refert , quod probabilius remaneat corpus Chrifti fub

Quf i

infenfibili parte fpecierumconfecratarum

»quaeàtoto poft con-

[14 /'f [

fecrationem feparatur. . -Ratéo eff

,

; quia minus requiritur ad

Sonfecrationem, quàm ád. produ&t

jionem rei:n

locum habetinconfervatione,ficut in produ&tio

De,

ec ratio alla;æ

jl

GASUS CCCXFI,

yuuo

p

ESSNSSS

4fi DEUS evel An

gelusvecvelet Sacerdotiparticulam pD2r77 fvel'

vini,qua AUBomime Dercipt mom bo[jet , 2bi

prafemtem ejfe..

fmiq

Poteffne ualide coujecrari

jf

e

ception

lt

R Ef

fr: Nega-tiwä,:läätio eftsquia non effet ita przefens; utà Sacer-

pote(tcc

" dote confecrante per pronomen dem:

onftrativum defignari

fenfibide

poffet : nam pronomen Píc & hoc ,

quibus homines utunturad.

contit

demonftrandas res fenfibiliter praefentes ex ufu communi ho-

k

:

»

R

aninum fignificantob

je&umn

ontantüm efle praefens,fed etiam

is

p

itaconfticutum & affe&tum , v

tquantum eft de fe.& e

[777/]1

'

x gar,te oD-

je&ihic &4 nunc poffitfenfibus manïfeftarig

deietu

Bu

CASUS CCCXFIL,

conüit

æxtfi;z[«

Quidf illaparticula ab boc Sacerdote, qui bic &ynute a4 confecran-

tj

J fe accingit, fóntivi uon poffír s. ab Alio ?Amen

» QH ACH- -

Hrore fenfm fot praditus , poffit ; poteff m

e

tibilis

comfeerari?$ —

fpititu.

UCaEt

p F]þ þi*-ofmbilïüseäea

m tunc poffe confecrari, quantum eft

li

€x €1 parte, . Ratíioefl; qiiáilla materia'eft fenfibilis, & ita

fand

u

fenfibiliter praefens , ut proónomine demonftrativo bíc, boc,

potfit defignari, licet propter circumftantiam extrinfecam per-

CUHL d

l coccus

e.i'gi nequeat pl.;nälücuæ fi Sacerdos in tenebris ve

exiftens

VDE E'U'OHARX: TLA,..

d

r tl

hsss N

Qe'xiït*cens fcïrcf effe hoftias appofitas, poffet fi

nb dub

r'Tläconfecn

io €as con-

6 1. quod

fecrare,

F'6id quod

CASUS CCCXFTIT,

lOrfer,

i Chrrft ob

Quid fi boffia confecrata dicvidatur in tam minutas particulas , e&

ea fenfu percipi uaturaliter gon polfent : effne gibilominus adz. -

LO D Con.

&quiritm id

Bu fub illis corpus Chrifl ? Ratio dubitandi of ; Quia Sa-

C at ll

erameutum delet e[fe flemum [enfibile. Ita Major

"

LE /;p AH Jïirmatifvä.Sic enim tenet communisTheclogorum o-

^rpinio contra /dMajorem, in a. diff. t 1. queft 3.

Quorum ratio

praecipué fundaturin Trid.foff. 13;abi Conciliumabfíolute docet,,

fub qualibet parte cujusque fpeciei feparata manere totumCbri-

i p u)

Ó

z.

f

fum : quae quidem tam univetfali&- dg&nina— non Vidf:tur ex-

ceptionem admittere,

Dices. Cum /Majore.

P*arti'cüïa he&turaliter* iizfen.üBi:l'is Ht

5 utiSacet-

'peteft confütuere Sacramentum, quod eft. effentialiter fignuns

am défgi

Siautem non:

s ütunturad.

poteft e-£fe Sacramentum ? ergo nom

$

€ontinet corpus Chrifti.

ymmuni ho«

Reff. Sacramentum utique eft fignum fimpliciter, ab(olu.

ns/edetiam

-t& & per fe fenfibile: cui non obftat , quod hic & nunc per ac-

cidens non fentiatur : particula autem illa eft-infenfibilis non

gx püteob.

defe&tu fenfibilitatis; quia revera cum aliis partibus jun&a

* fentiri poffez, fed per accidens eft infenfibilis defe&u alicuius

conditionis extrinfecee,ficut

coler imtenebris ex;i&ens-e& de fe &

extrinfecé vifibilis.

d eotftrt-

£nftas, (pecies Euchariftiae debet effe manducabili

u AD--

s vel po-

tabilis , cum confítituat Sa

cramentum , quod cft cibus &.potus

fpiritualis. Atqui inillatenuitate & parvitate non poteft man-

- ducari. Ergo &c,

mntum el

Rejp. Sicut deinfenübilitate jam refpondi : particulailla efd

jlis , 5

maodu

CaDi

DT

lisdefe; y

cl'porabilis de fe & ab intrinfeco, finempe

) bic, /w,

cum. aliis partibusconjungeretur, et(i

forté hic & nunc propte

fecam pet-

Íe

33) E

153

rationem non polfit deglutiri,

exiftens

*

/

Zzz $

CASUS

2j*

amen

SECCIMEACUUNUE

CASUS $.4CR AME.NTMLESL

d

at

w

GASUS CCCXLX.

Pofefine confecrari materiaquantumlibet magna, mdöþä *

: Quifi

£ otAm f

",

AUE GU

Mad" dR

45 zfearamta ?

df ezenter præjäm corz-

T

: E/p vA/?'z'?matiwä. :

Ita Do&ores communitet. , 'Ratic.)-ä J ;

quod Chriftus abfoluté dederit Sacerdotibus' poteftatem

requiti

fenfibiit

confecrandi panem & vinum absque ullo indicio limitationis

ad determinatam aliquam quantitatem. -.Dixi autém, sodo

tis Jntent

Jecundim fe totam fit [ufficienter prafenszquia, t fupra di&um

íis a

eít; ad validam confecrationem r

n

lic, qu&

tia materize confecrandae.

cquirjtu; "t mo;gijs- ïp-rz"seffen-

4

am ratuot

Hinc materia confecranda per fe loquendo ,. nofi 'pote&

jironay

eífe nimis magna: Dico per fe Joquendo : quia per accidens fie-

hiic; Tun

certa& d

ri poffet, ut magnitudo materiae obftaret valori confecratio-

nis , fi nimirum tanta' effet, ut propterea omnes partes non

1üs aliqu

minem ,

cenferentur habere praefentiam requifitam' , ut demonftrari

poffint per pronomen Aic vel boc : quare fi effet lacus aliquis

ton ferre

go etam

vini inftar maris magnus, non cenferem poffe talem totum

confecrari; & fecundüm. omnes

&onfecma

-

partes , e€ó guod Apart;-slt re..

$

TeQttc

motz non forent fatis praefentes.

cs D

CXX.

^CASUS CC

zit tanti

totíusfna

- ASed efine neceffe ad -validam confecrationem , ui materia

;pnkcranda det

erminetur im particulari per intemtio-

tüm r

"em confecrantis ?

confecr;

E fp » jfimatifüä. E

Di

ft communis & certa, . Probatur, ex ge-

&ffe um

nerali ratione facramentorum requirentium determinatio-

nem fubje&i per intentionem Miniftri. Probafur, 2. ex fpecia-

ftize no

feciantis

l; forma hujus Sacramenti , qua cuüm fit demonftrativa per

& deter

pronomen 5oc, exigit determinationem rei demonftranda,

f

cüm res indeterminata demonftrari non potfit

ftivafüs

CASUS

oftia cqn

DEEUCHARISTIA,

ZfJ

—'N—

» C ASUS QOX X L:

mbf

szd[ï quis ex mille formulis -vellet tantim confecrare decem

.ültt centum nonm det

erminaudo illas in partisulari ; effet me

wz/z'd& confecr AFurus ?

Jj [

; Ejþ-Negntiwä. Ratio efl 5 Quia ad validam 'tonfccrat'iohem

Witfatm

requiritur, 1. lt materia Sacerdoti confecranti moraliter &

Imitiionjg

fenfibiliter fit prafens, 2 Ut materia fit certa, & à confecran-

Im, 19]y

tis intentione, & in individuo determipata. Kaffo prime par-

ipra didum

Íis petitur tum ex inftitutione Chrifti; & verbis forma , £oc &

il : præfbn-

bic, qua non verificarentur, cüm fint demonftrativa : tum eti-

am ratione Sacrificii, quod requirit hoftiam praefentem. Rafiío

fecunde partis ef ; Tura quia hoc requirunt pronomina /oc , &

fton 'poteft

CCIdens f

Áiic ; Tum quia actiones funt circa fingularia , quae debeant effe

'onfecratio

certa & determinata.

Confirmatur. .. Quia fi quis baptizatu-

partes nof

rus aliquem intenderet hominem baptizare & non hunc ho-

emonftrari

minem , non validé baptizaret , quia illius mens & intentio

cus aliquis

non ferretur circa fubje&tum , & materiam determinatam, Er-

em totu]

go etiam in Sacramento Euchariftiz , fi quis intenderet hoftias

parta t

&onfecrare, & non has hoftias, non validé confecraret, Ergo

requiritur materia terminata in mente 5Sacerdotis confecran-

tis.

Denique fi Sacerdos ex mille formulis vel hoftiis volue-

rit tantüm decem vel centum confecrare, nulla eft ratio, cur

potiushae decem vel aliae decem , hae centum , vel aliae cen-

mw'a

J

tum ex mille debeant cenferi confecratae, Ergo nulle erung

confecratae,

Dices, Si quis deferat ad altare duas hoftias, quas credit

lj/, exfe

effe unam tantum , utramque validé confecrat 5 fed. illae- ho

trifitio«

ftiae non funt determinatee, nec praecognitae i mente comn-

« ecia

fecrantis. Érgo materia confecranda. non debet effe definita

qtiva pf

& determinatain menteconfecrantis,

;&rand&

Refp. Yuric atramque effe confecratam z. Ratjo eff ; quia

!

privatus error fpeculativus feu privata deceptio , qua duplex

hoftia creditur,una tantüm non qbü'afd'c bit& intentioni, quam

L

Sacex-

(45US 1

|

*2

CASQS SACR AM ENTALES.

ET SAESA

cingssen m

Sacefdos debet habere , & moraliter habet confctrandfi, t-dtmh

materiam , quam habet praefentem & in snente determinatam,

Secus dicendum eft, fi Sacerdos pracifé velitunam tantüm con-

df $u

DEU

fecrare; tuhnc enim cüàmSacerdos non habeat intentionem & ma-

teriam determinatam, nec fit majoraatio , cur una potius hoftia,

quàm alia confecretur , neutra debet cenferi confecratà, - Ita

Bb

Rodriquez in fumma,c. 294. i, 10, S)lv

Coniect.

& alii,

Éer , Suarez, He;zriguez,

Dipr,

Hiinc fequitur,nullam hoftiee partem remanere confecra-

quim OR

DEQ, vel

tam, quando Sacerdos intendit folüm quartam hoftize partem

confecrare, non diftinguens quàm partem coníecrare velit:fe-

Eo

cus fi aliquam hoftizee pàrtem determinatam & defignatam

eltsquia «

intendat confecrare , etiamfi illa pars defignata conjun&ta

tomen bt

fit cum aliis partibus, Ratio efl 5 quia illa conjun&io cum aliis

proterent

teda, [n

partibus non obftat, quin parsilla fit determinata, & quin vere

fit materia hujus Sacramenti ; ficut patetà fimili de vino confe-

tnadocs t

€rato, quod mifcetur & conjungitur cum non confecrato ; nam

confecratumnon definit effet confecratum propter admixtio-

nem, & conjunQionem cum non confecrato, Ita $9/vefler, Bar-

£bolomeus ab zu

^

gelo de AMiffa dialogo f. $. 697. Conincbus , Nu*ge

(Midïxïä

'pw? H enriquez, Suarez, Reginaldus; & alii,

CASUS CCCXXII,

W. 4

Quid fi Sacerdos pre[entes babeat decem boflias , 69 intendat gua;

- Vatusn

tamor tantum cop[ecrare mon determinanudo, quASs vuelit con- !

Ofhnes a

Jeerare : remanebit me aliqua venfeerata?

Offfeq $

fitt, Bo

R Ef». JVegati-u?, Colligitur ex di&is, Et Ratio efí ; quia in hoc

cafu materia non eft determinata in mente confecrantis, nec

eft majori ratio,cur una potius hoftia,quàm alia remaneat confe-

Quj

crata. lta Barfbolomeus ab npelo dialopo $. $, 696. & alii

do ad

Da&or-es citati,

mj

$$8 2« 89

CAsUS

UF

N—-

DE EUCHARIST14A,

443

Tándi t

Ym

CASUS CCCXXIIL

RODifatam.

| Qäid]i Sacerdos in

tenderet confecrave illam boffiam & multis ,quam

Fantimcon

nemkm

DEUSvelaliusvoluerit determinare,fé ienoret banc determi-

WALionem: vemaneret.ue Altquasonfesrata?

YUs hoftia,

Eciàd, * J

Efp. V egatrué.Ratioeft; Quia determinatio facienda eft abipfo

confecrante, cümipfe pronunciet formam demonftrativam.

He:zrzfyzm,

Dices. Sacerdos poteft offerre Sacrificium pro illa anima,

i€ Confecrg.

quam DEUs voluerit. Ergo

P

DEO, vel abalio determinari.

oteft etiam materia confccra.-ndaä

2

Itke partem,

!'€ velit:fe-

4

- Refp. Permiffo antecedente , nego confequent

jam. Difparitas

einaatim

eft ; quia confecratio exercetur demonftratione fa&à per pro-

: Conjunda

- nomen foc, cujus fignificatio pendet ex determinata intentione

o cum alíis

proferentis, & intentio ex déterminata & quidem fenfibili ma-

teria,

C quin ve

Inoblatione autem facrificii non intercedit tale prono-

vitto confee

Crato;tam

xpen boc : fed fufficit, ut determinetur ab aliquo,

CASUS CCCXXIV.

! admixtio-

vl Dar-

Quid fi Sacerdospufet,vel duas,vel fes boflias con]?&andas Mqü?,

!

nhur, Mp

eum fenk pinres, [Pue a [e, [Pve Ab A

neomnes coz[ecrat« ?

jo pofit & : R:mæzelwnf

Efp. Affirmaticvé, Ratioeff ; Quia error ['pccuïativuä & pri-

tendal QUi

vatus nonobftat intentioni pratticae & abfolutae confecrandi

li ttit

omnes prefentes, Quamtanquam Ecclefiz confuetudini con-

formem , quisque cenfetur habere implicite, ut docet $3/ve-

u n ho

fier, He:?(iquez ,& Suarez,

Jntis,

CASUS CCCXX V.

yestátien

Qui4 fi Sacerdos plu?e.f boflias ad alíare fulerit,aut rationabili me-

/ i

o Adverterit, ab alio Adferri À fé con[ecrandas ,vel ante [A-

erifiium monitus fuerit, de com[ecrandis in nltart jam

— Büfitis : anne im boc cafis Sacerdos confecrans

omnes con[ecrat ?

S

RE[; ffirmativé, Quod ver

um eft; etíi dum cdnfecrat,

(A8US

AÀaaa

eurum

4

$4

CASUS SACR AMENTALES

——

p d

ea;ïum-. non ita expreffé meminerit, aüt et

iam ad oblatïonär;l

non detegat, modo fint praefentesin corporali, vel faltem in.al-

Eril

tari. lta Keginalus lib, 29. 1. 19.Eayman.. y. £. 4. cap.2. Bona-

cina frac. 1. difp. 4. cap.2. puntdo, 2 & alii ab ipfo citati, — Eftque

fententia in praxi tuta.

Ratio

eft

[5 Quiaintentio præcedeqs

rcfpg&uillfaru-mVixtualiter*fpe-rfevc:rac.

-

FIP-

&

CASUS CCCXXVI,

tionetr

Qiiïä[äntibhdämde-äïo]tii; /ä]j*i&i'enfer pr.e[äntibz); : de quibus tamen

dat o

féeramdum mon. c

$

fem,!

| Sacerdos k.i;ztcz 074

itaverit .'R(nïa;

YAMA

uent utcon[ecrata z.

w

| E]þ Si pofitae fuerint fuper corporale Sacerdote n&fciehte,

trania

neceas ipfeadverterit, vel ante, vel in ipfa confecratione,de-

fnitid

berecenferinonconfecratas. .. Ratio eft ; quia non poteft 5a-

ante t

cerdos praefumi habuiffe aliquam intentionem eas confecran-

erati

di. Si veró illas advertit & reliquit fuper corporale, inten-

$ ma

dens illas confecrare fimut cum ea, quae eft ad Sacrificium de-

Teeyad

ftinata, deberecenferi confecratas ; quamvis inter confecratam;

tios

nonamp

lius earum meminerit, Katioe[i; quia;pripr intentio

2

te (l

cenfenda ett adhuc perfeverare,

[/A N

Yeti

CASUS CCCXXVIL

quim

Quid f

quis infcio-Sacerdote miffam cel&branf& äþpofuerït

hboflias con[écraudas z cenfébunturne con[e-

arate 2

LEfp. Negativvé, Ratioeff ; Quia ill nom cenfentur äctef-

k

minate inm mente Sacerdotis ,. & voluntas non fertur in

incognitumg

:

M

fttan

mg,

&t

. CASUS

$53

i TR

o

DEE UCH ARISTI A.

blationem

CASUS CCCXXFIII,

ttm in4l-

/^2. Dog.

- Erifne vvalida confecratio , quando güï: bbabens decem boflias

: Eu

imtendit tautum quinque con[eerare ; quas Ticus

| defggnawerit?- i5

DI cedens

3- Ejp. Cum diftinfione, Nam vel talis Sacerdos intendit con-

fecrare quirique hoftias, quas T/ius defignavit poft confecra-

tionem, vel quas defignavit ante confecrationem — Si inten-

ibur lm

dat confecrare hoftias , quas Tzfius defignabit poft confecratio-

!

nem, non validé confecrat ;

Nam determinatio materiae debet

precedere confecrationem ,. & effe&us Sacramenti non re-

nelcente,

manet pendens usque ad alterius determinationem ; càm jam

tranfada fit materia-& forma , quando advenit alterius deter-

tíone,de«

oteft 5a«

fninatio. -Si veró intendat confecrare, quas Tifíius defignavit

ante confecrationem, videndum eft ; num Titius ante confe-

otfectati

crationem manifeftet Sacerdoti., quasnam hoftias defignaverit.

e, Intet

Si manifeftat & Sacerdos fe accomodet illi determinationi ,

cium de-

remanent confecratz , quinque defignatae à Tifios quia inten-

eChataft

tio & materia eft fufficienter definita & determinata in men-

"intentio

té confecrantis?Si veró Titius. non tanifeftet ,. quasnam de-

fignaverit , invalida eft confecratio, càüm Sacerdos non ha-

beat intentionem determinatam , nec fcire valeat, hanc potius

quàm aliameffe confecratam. —Ita Suarez,

i

CASUuS CCCXXIX.

Qui4 fi contingeret formulam feu hoftiam wom confecratam cafa

r Jece)"

admi[éeri confecratis , fie,ut. mon poffit ab its difermi : poffet

emrin

- X€ €A valide confesrart?

Efp. Non poffet, 'Rátio eff ; quia ss n poffet

eam determinaté demonftrare , per pronomen demon-

firantivum /oc.

Atqui haecdemonftratio eít de effentia for-

ma. Ergo &c, Sed tunc ad vitandum damnum ejus , qui

g

eam reciperet, diftribuendae effent fingulis duze formulze, vel

Aaaa 2

hoftize

Cs

k $6

CASUS £4CR AMENTALER

p n

hoftize ex cumulo illo confecratarum ,in quem cafü cecidiffet

verboru

non confecrata , ut.

priam i

perent.

Erc finguli faltem confecratam acci-

eerdoti

C€ASus CCCXXX,

pomt d

Hoc no

Q;;idfentiwidum de boflis fuper aliare , non «veró fuper aram con-

Ri

CF AEAPI , "vl c

[

orale pofrtis. v.

Sacerdos habes in [acriflia inten-

effe po

4ionem con[ecyam

Á

postieulas $.2

//

& AMECHI I5 confueto,

collocautur aaminifzo: lm coynu altaris : Sacerdos celeb

pyxtde inclufa

ipat ?

rAf millam,

Jffne nlld aenplius Babitá pradidiarum particu

darum- memoria

eon[ecrat majorem.bofliam. Quaritur,nu tales

particula

Jfnst etiam con[éerata &

Qui

Efp. 1. Certum effe , fi fint pofitae füper aram confecratam,

y

aut corporale ,eífe confecratas.

propter virtualfcxj; inten-

Ij

tionem,

D

Refp.2 Quod'ad'quafitumattinet , Suarez, Tamburinus &oc,

a

fignen

apud Gobat Tral., 3. n, 87. contra Prepofitum docent , non fore

kali

confecratas,

Ratio ef ; quia contra confuetudinem Ecclefize

eft, & peccatum grave juxta Conink,, Bonacin. Repinald, extra

atam & corporale velle confecrare; ergo: eüm omnis Sacerdos

Q

prafumendus. fit& habere intentionem. conficiendi Euchari-

ftiam: fine peacato, dicendum. eft, no

»

luitfe confccrar; in di&9

cafu.

u

€ASUS, CCCXXXEI.

dtmon

uidam Sacerdos eff bujus cpinionis , vequiri ad: «validam confecra-

tur, f

tionen. ut.[onMs uerborum A Nngat materiam con[ecrandam -

Faf

Duarituram velfe ?

'Ofa; ex di&is ? ut materia confecranda. dicatur præfe-ns

Qu

moraliter , debet ita effe. praefens. Sacerdoti- coníecranti,

ut fecundüm: communem: loquendi modum poffit veré &

propri& d*efï'g:nari & demonftrari perpronomen Poc,.vel bic,juxta

prudentisvirijudicium, — Et Rafio; eff ; quia: formaeSacramen-

hn

dOtE [4

torum verificari. debene fecundum: communem: & propriam

verbo-

—

d.

DEEUCHARISTIA..

f

cecidifïb't

verägrum ügniücætïon-.em : verificantur autem fer.uhdïim pro-

1] aj

riam verborum: fignificationem , (i materia ita fit praefens Sa-

€erdoti confecranti , ut juxta communem loquendi modunr

poffit defignari , & demonftrari per particulam A4oc , vel bic,

Hoc notato

Vf (f

Refp. Negatkvé.

Raiio eff ; Quia materia confecrande

a Wien.

effe poteft fufficienter praefens, etiamfi fonus verborum ad

F ifzd/g.g

ipfam non pertingat. lta Fenviquez lib, 9. cap, 14, n, r, & ali,

!i[m' 6:.

CASUS CCCXXXII.

rj

4

— Quid dicendum de Sacerdote coeco., poteft ne coalide conficya-

eoram [e habet, quamuvis illam

ectatm,

"e k?[ïï'z?m » quAm

209 videcat &

m Intef

Efp. Affirmativ?. Ratio;eji';, Quia nom eft opäs*, üt materia

R

attu videatur; fed fufficit, ut fit praefens moraliter , & de-

us bt

fignetur per particulam, &oc, Ita Suayez, Reginaldus, FIenriquez,

non fore

& alii.

Eccefige

€ASUS CCCXXXUEL

l] x

boflia ex

jf

Sacerdo

Quid: dicendum. de

ffenbe à fergo ; goreffne fwää

r

de confecsari..

i 6189

Fy Ejp.. Validé confécrari poffe hoffiam 3 tergo exiftenten ,. ff

Sacerdos eam manibus teneat. Rafjo eff ;; quia tunc propri&

demonftrari poteft per particulam, boc.

Secusdicendüm vides

tur, fi Sacerdos illam pre manibusnon habeat, Itawarez,

CU

J

'lfalmtia«,Ræginaldüw& ali&

€ASUS CCCXXXIV,

" Quidfimateria confécranda atfu à Sacerdotenomtangatur, auí

rxfens

babeatur : nibilomtnusa

.efunlid&:

[

pra maAnibus won L

con[ecratur £

n

vere d

Reff . Affirmati-ve.Ratio eff ; Ciuiaxmateria;quee coram Saces-

jj jtd

j

yanene

dote ex ftit, potefteffe fufficienter praefens, etiamfi non tanga-

ríam

prafentiam rateziae, & ad've-

ii

tur,cum ta&s:nont;cqpiritur ad

Aaaa 3

tificam--

ietbo

454

C ASUS -5 4CRAME NT ALES,

p sst

q

fificafidam formam : nam def re ali

i

ju';i.-;[.vxj;e/'fen*t'i prdnuntiatï

citur,na

poffunt particulae , Poc vel 5ic , qua

Haing

mvis non tangatur. ]Ita

DoGores citati,

: Dices, utSacramentum Euchariftize valide conficiatur, faci-

Quif'

endum eft, quod Chriftus fecit ; fed Chriftus in confecratione

(/

panem manibus accepitz nam in canone Miffze dicitur t Accipi-

ens panem elevavitoculosad coelos &c, — Ergo ad validé con-

W

ficiendum Euchariftie Sacramentum , neceffe c(t materiam tan-

gi, vel prae manibus haberi,

refpeti

CY

Refp. Non omnino certum effe, Chriftum tempore confe-

crationishabuiffe panem p

j

manibus Przeterea dato Chriftum

pra manibus pan

em habu

re

;nontamen fequitur ad confecra-

tionem requiri, ut materia prae manibus habeatur; cüm non

omnia , qua&Chriftus fecit, neceffarió etiam facienda . fint à Sa-

cerdote : alioquin Sacerdos femper deberecaliquos communica-

k

re poft confecrationem, deberet lavare pedes , poffet in azimis

dica

tantum confecrare , deberet eo folo tempore confecrare, quo

modo,

Chriftus confecravit,deberet communionem fub utraque fpecie

folutic

adminiftrare, &c. — Quare ad /Majorem propofitionem objeGhionis

habeat

refpondetur,à Sacerdote ea praeftanda effe , quaefpe&tant ad ve-

Vs

rititem materize & formze,non autem facienda effe ea omnia,

(erio 4

qux Chriftusfecit. Cum autem veritas formze falvetur, etiam-

fimateria confecranda prae manibus non habeatur, non eft ne-

ceffe, materiam confecrandam

pra manibushaberi & tangi. ilta

Qu

$ narez ,-&,;allii DoBorcscitati,

CASUS CCCXXXV.

|

V

«uinum dolio inclufum yefl ne xvalida

füitde

Quid fi .coqfecretur ;

confeeratto,

q

Refb. lta,ihodö Coram Sacerdote exiftat, Rafio

ef ; Quia

eít fuficienter praefens, cüm poffet demonftrari per particulam,

boc. . Quamobrem de vino contento in dolio, vel amphora di-

citür, hocvinum eftoptimum, vel accipe metretam hujus vini,

& de pecunia facculo inclufa proprié & ufitato fermone di-

citur,

: BE BU'CH'AR*I;TIA;.

z

—S'N

Runcr

citur, hælc eftmeapecunia, I

?

Lt [t

ta Suarez,, Repinaldus., Rodriqu(z,.

Henriquez & alit,

CASUS CCCXXXVI.

AUH fäCi:

Qui4 fi Sacer

dos intendat confecrare duplicem makeriam unans pra-

CTatons

d alteramab[emtem y confécrabitne vere utrAm--

! Accipi.

jntem,

HEuno C eoden acfu

3

ldb con-

.Refp. Cbn]äcratiahem' nor fore validam refpe&tu abfentis ; at

m tate

rzefpe&u praefentis videri validam. Ratzo eff ; quia de materia

!t confe.

praefente verificatur fqrmau - Contrarium tamen tenet- A ug-

Wife.

htiltüm

CASUS CCCXXXVIT,

onfecta-

xum not

Quidficonfecretur materia abfens , que Lamen mente

eoncipitur : effue funlidzï amþcmtü T

Int àSi-

muhici

Refp. Negativvé. Ratioeff 5 Qqï;i licet hufusmodiï mäterät,

n azimis

dicatur praefens in intelle&tu, non: tamen eft praefenshumano:

ite, qo

modo, ita ut defignari poffit per particulam, foc ; & ficut in ab-

folutione Sacramentali non fufficit ; ut Sacerdos praefentemm

wefpecie

Jitdioni

habeat poenitentem in mente,. fed requiritur aQualis praefen-

tad ve-

tia poenitentis j ita non füfficit praefentia: intelle&ualis ma-

Qffà,

terize confecramdae,. fed' actualis. praefentia. neceffaria eft, -

; etratt

| eft ne-

. CASUS CCCXXXIX.

g. Jt

- Quid fi incboatá jam formd con[&cmtiöhi.'c , materia nondunr

à

erat pra[ens effne vAlida cou[ceratio ?

;Rïe]iä Negatrvé, Ratioeffz Quia hujusmod? materia nom

fuit demonftrata per pronomen 4oc ; ad validam autemy confe«

[/

. crationem talis preefentia: requiritur , qua.res poffit: :

iculanx Joc deraonftrari

- ,kæ

| -,Quïä

: gcr.gart

3CU)JIII:

)d Heariguezg

u d1

]s Vim.a

308 »e( $t

ne di-

Gituf

€ASUSE

IT

€A$US SACR AMENTALES,

p

CASUS CCCXXXIX.

v

Iu

Quid fentiendum de Sententia Patris Henri

quez tib. g. 'cap; 14.*

bere elip

06€/7125,2 AECY IATR co

nfeerandas moraliter ze

tio depto

nferi prafentem ,

JE fft ántra 22. pajjus?

fict, la

Ejþ. Haec fententia videtur fal(a.

Raf:o eft ; quia nimiam vi-

R

deturadmittere diftantiam

; cumde re fic dift-ar-xtc potius di-

n i

ch*emuszfllud,quäm boc.

eenJaann

CASUS CCCXL,

u

Quid Fktimdun) de Jententia P. Suarez.difp, 43. fe&, $, docentis,

R

.IE

SAIeriam confecrandam debere teneri manibus ?

JM

: Q

R £f Nec hac fententia videtur vera, — Ratio 4f ; quia eft ni-

gt

mis rigida, & adverfatur ufui Ecclefiae, juxta quem faepe

confecrantur ho(tie in pyxide repofitae

, aut fuper corporale

jacentes , absque eo, quod manibus teneantur,

Qämgl&

CASUS CCCLXI.

YUpjot

£Ü

rqui

Qui4 fentiendum de ea fententia, que ad moralem pf:e[eätiam *

optz

vr j f

TYeQUiII , ut res itAfrt Alicuip

QUuA; ut,nb.:fa fere :

ün i

:;ontingi pofrt ?

i

Ve deiv

R Efr.Hac opinio,licet nonnullis appareat nimis rigida, hoc

preíte,

E

tamen habet, quod magis accedat ad proprietatem fermo-

nis, & fittuta, praxique accomodata.

Tametfi enim has voces

e.H) ut. dC

KHoc& illud fzepe confundamus, quando tamen aliquid poffu-

ertcor

1nus tangere, tuncid defignaturi utimur pronomine boc ,fi verà

Rüfiatio

nullatenus tangere poffimus, tunc digito oftendentes utimur

h

pronomine i/lud, Hoc certum eft, quod non fit ufu recep-

fpear,

tum, ut facerdos confecrationem faciat in materia, qua co-

tionem

ram ipfo non exi(tit in altari.

Immoó fi confecret aliam ma-

10 mani

teriam extra corporale, vel altare pofitam , videtur graviter -

US, QUa

peccare, cüm faciat contra communem Ecclefize ufum in mate-

6 DCpa

Ita Co-

ria gravi, feque periculo exponat non confecrandi.

tlonem

tiinck,

Ut

*

N

CA DEEUCHARISTLA

$ét

ninck,R.eginai&ä &ä*l"ïï.'(luäre egoin propofito fentio;in praxi de-

bere eligi partemfecuram & certàm , utfcilicetnullafit dubita-

:

"Htb

tio de proprietate & veritateform

*

dimnat enanä ;dcü gn antig;. qqod

fiet fi ufu.siEc't.lffxæo'bferV€fïï!'$'

m vi-

" CAsus CCCXLIL.

20tys d-

ZAn mimus reB? fentiant. illi Sacerdotes , qui pulant fe vix debità

FQ',!/.(F?'W&.»*:FZF g;m-guodzugl ;zïmpetgg laqþwm e vinum inhalent s £X€T -

centes 1nterim ue[cio quales ridiculos geftus, quibus potins,

risum, quam degvottonem nfl Amtium exeitamt ? — —

dottiii,

Efp Affirmaticsé. Ratioeft ; quia confecratio non reqmnt,ut

- fonus verb

13 ef'ni-

orum, feu halitus materiam confecrandam attin-

-

em fape

n CASUS'CCCXLIIL -

R

otgorale

Quoniodo inpr

axt pro adày conjecrakionis formanda fit intentio, uf

materiam con[ecrandam [ufficienter determinet ?

f

»

*

:

x

3

H

U

DP

0H ex fu

L

;

1

*

pr

4

-

*

1Ct1S

D

:

i

j'mïgtbriam CO

nfecrandam hoc quoque

requírere, utfüó m

[6]

1

odo per intentionem miniftri determine-

j

M

tur in individuo y u£i te

et cómmunis fententia, — Ratio ejf ;

Tum quia iftàm materiae

I'determinationem exigunt particu-

lee deimonftrativz. | FJoci& .bic in forma. confecrationis ex-

ida, hoc

pretfze, Tum etiam, quia Miniftri intentio circa materiam 5a-

€ramenti debet effe operativa ; fed ut.circa hancfit talis , neceffe

fermo-

15 YOCS .

eít,ut determinet circa quam in individuo operationem fuam

exercere velit; hoc fiquidem requirere videtur materize deter:

d po/fu-

minatioinindividuo. Ergo &c. hocergofüppofito ..

)l vetü

ao

- Refp. 5 Si una tantüm hoftia, quae fcilicet ad Sacrificium.

fpeGat , confecranda fit, tere&é operaturum, fi taliter inten-

u-

us CO

tionem formes, quod confecrare vells, quidquid ut confecrabile

in manibus tenes : per hoc enim variis obviatur dubitationi-

ea m

bus, qua circa confecrationis valorem occurrere poffent.

Un-

v

Vinte-

de hacrationenon confecrantur mica panis,qua ante confecra-

tionem ad corporale devenerunt, licet confecrentur illae, quae

a Co-

arent, Similit

enter

tific R

hoftiazin manibus retentae adh

þcr Binadvert

Bbbb

duas

$62

CA45US $MCRAMENTAELES,

M-

eonfecra

duas hoftías in manibus retineres , utramque valide confecra-

xes, & utramque fumere deberes. Quamvis fi ante confecratio«

offertori

fícatotio

nem adverteres, te.duas habere, una deponenda effet, ut fu-

menda vel àte, velabalio (fi jam fuiffet oblata) poft fumptio-

teddát.

nem fanguinisad ablutionem, vel certé poft miffam,

Re

.. Si praeter hoftiam ad facrificium fpe&antem plures

alize vel in ciborio; vel fuper corporale confecrandae fint , in-

j

Quif

coW/a/l

tentionem non effe reftringendam ad aliquem certum nume-

LU

rum v. g. ad quinque vel fex , faltem regulariter loquendo ; fed

melius fieri , fi intentionem taliter formes ,. quod confecrare

velisomneshoftias, quas ante te; hahes, vel in pyxide, feu ci-

Ej

borio , vel in corporali per. modum. unius cumuli, quotquot

YNSE

demum illae fuerint,. Quia fic & materia fufficienter deter-

minaturin individuo ; & alie* inconvenientia: preecaventur,

ii

qua ex-reftri&tione intentionis ad. certumx. numerum: poffent

at W

íuboriri, Hinccafu,quo in illo cumulo füper corporale plu-

nullam

nes confecraren-

res adeffent hoftiae, quàm tu putaveris, omi

Mfio |

tut,

Addo, cafa. quo uper corporale plures

e[fent. &5c, Quia

fíam (

fi aliquae jacerent fub corporalt, aüt extrà, n jï';cfdxifg;;i;afrcgtgt;

€ó quod cenferentur fugere notitiám co

nictondis.

duot

Refp, 5 Pro confecratione fanguinis in cálice i"ritentï'diäe;ri

re&e fic formari , ( confecrare intendas .ómhem: liquoreni

b

H

N

ij

confecrabil

em,

"

"

qui per modum:unius cofitiniii continuatur

cogi't

in calice;^ Per

liocenim prudenter-obviatur aniietati ; quam

/

celebrans habere/ poffét circa: guttulas:calici! ddhaerentes. &

inuas, fi /tales primüm: poft cotife-

reliquo liquori non conti

crationem

obfervaret; qu

ia tunc riec itra cuppam haerentes

"

4 P

u

nec exter!

às, v. g. pedi calicisadglutinatee confecrantur ; licet

intcmi.

confecrárentur , f

Saterdos expre(fe ad-eassinténtionem fü-

Yit, ad

am: extenderet.

TE

d'tamen- refpe&tr gàttarum exteriüs

ató^ facere? nom poteft,

cilici; adhzfentiumr finé gravi pecc

Dation

Ne autem ob intentiohem modo pre

di&o formatam intra

em in-

D

calicem a.-ïiqi»m materia confecrabi—lis." ps[ïcïþfcgpn.fgcration

confíe-

i

463

Ca D.

(DETEUCHARISTIA.

ä cohfetkg.

corif-ecruatarïnvenïä-tür ; diligenter fdebet'-'«cüfarä Sacerdos, ut ad

O sctatie

offertorium guttàs fion continuas reliquo liquori ,'aut puri-

Iet, w fi.

ficatorio abít

*

t fumpno.

ergat , ;m:t easdem Eïg-ï-tan;d:þ ca-lfgc;?ïj:s'-'centmuas

M

:eddg;t

/CA SUSCCC XLAKS

em yures

| :

i nt i.

Quid fi Sacerdos plures quidem boflias fibi præfäätes babet in

üm fiume

s ex 4llis tamen nom mi

corporali , fFue fciester , feve emoranter

Anne ilam

jefido ; fed

msam. determinatam cou[ecrare. intendit

t

Conféctare

Ya :izonj*afq*fä Eriam Wïigum.wnfcciaöit a

dC, feu Ci'

Efp. JAffrmativ?. Rafio.e[l; Quia non nifi illà unica per

quotquot

intentionem miniftri in individuo determinata eft.

ter detete

"Dixi :"Dum unzm, determinatam conJecrare intendit. &5t.

CCVeDtut,

Quia fi habens plürés hóftias pradfentes intendéret: confe-

n of

crare unam indeterminateé ex ipfis, quaecunque demum fit,

orale pIt-

nullam confecratet ; ut fette nótat Francifrus zimicus, Cujus

nfecrarert-

Raíio efl; quia tunc intentio non cenferetur ferri in mate-

, Quit

riam certam , Ut requirit p

fædi&a det;rminätïo n indivi-

x,iremuri,;

ned

entionet

[iqaorefi

(Mzd fi aliquie Sacerdos inter. confecrandum de una fantüra bojfía

ntintatu

ogitat , ipmemor veliquarum quas ex intentione confecrands

jtij um

Jecum nd altare tulit ,vel ferri j

ufft : amnetunc prater itlan

etiam reliquas valide

$.

con[écrat ?

rens *

f cofe

REf. .Affirmativé : Dummodo debité ipfi fint præfent/.es,

haientes

E. g.ut pofitee fuper corporale &c. Raí;o efi ; quia prior

j; of

intentio , qua has in individuo ad confecrandum determina-

gem

vit, adhuc virtualiter tempore confecrationis manere cenfe-

d

tur, adeàque fufficiens eft. pro neceffaria materize determi-

,yoteft,

natione.

1 int-i'a

Dixi autem ; dummodo debité (int praefentes : Quia fi

jv

em ii

Bbbb 2

tales

conft-

464

CASUS $4CR:MMENTALES.

tales hoftige extra altare, aut corporale in aliqua pyxide , in

fciendo

qua aliàs confecrari non folent , reli&ae effent , non videren-

snoneá

£ur habendae pro confecratis , vel faltem.ob. contrarias Autho-

d q

rum opiniones effet res admodum dubias cüm enim aliás ut

dumimo

pofitae fub ejusmodi circumftantiis confecrari non foleant,

L

non cenferetur intentio confecrandi .fe' fe: ad ipfas virtuali-

&er ,cxtcnd.e;e.

Qu

.CASUS € CCXLER 0s

Quid jiSarerda: «vellet éantüm äöh]?cvaïe tertszuel' meédiam

05

,

ia É MM

A nen detergzima(q—

H

-

g'?l'idä ne

Inotà

cqfrzþrümf.?

probatt

g

0ro ffa

E

N

*

$

«.

*

i

$

6s

f)ztiwä; Sed

quare? Quia m

otr

1

H

defizf

una.magis, quàm algeta copiecgaretyre,

1

i

fecravit,

son bb

CASUS 'CCCXLETE "

1

ftus iní

et.qu

p Qgie;fenfï quid ad

licitam materie co

*

T

zeg(uz'rdt:ä 5273 ia

fpirita

wnen,

Q Bfpondet Bujenbawn. ad:licitam materize ;Qpnfecratibncjr;ai re—

ia

quiri primó,*ut norr fit major quahtitas'; quàm tempore

effe poi

epportuno- poffit ab(umi. .

quia periculum. effet , ne.. fpecies

fimyir

comp

utrescerent. 2. utab u

quim i

vinum

li praefcripto . non recedat..

dum &

E

|. CASUS

Proptet

Pärogbu& dt per

[4

Z

?inatumä Curi fao grege fpirituali ad' Ebclä]ïunc:i'—

E7 þqug/&?ntum,;/mgiw À civitate ,ubtmon reperit bofiiam ma-

J AHLCHUL

;2

z'

' ngæ;plur:

eelebrare cum wm exiboflia?.

mores: Quaritur, Am pf Zzww

3

Efp. Cum "Tamburino lib. 2. c. 8.S 7. r tï Sx defit g'z"a*n;-

evatione

dior heftia : poffé pro facrificio ex' mera etiam. d

faciendo

hs

h

$6y

n t eqe,

QOIDEfEUCHARITLA

CEREMUDISOBNeds ss

Vride, fn

faciendo äccïpï unam e particulis, quae praeberi fole

nt Laicis,

| Yidereg-

monendo tamen prius popülum, ne foórte fcandalicetur. Ratio

i5 Autho.

eff ; quiaid neclexaliqua prohibet ; nec confuetudo obligans,

t dliàs ut

| 'eant, *

dummodo femda;llqmï abfit , quod tp-niæug praeadmonitio-

B€.

Virtali-

CASUS CCCXLIX,

materia remota Sac

Yatmenii fängu;i;. id

sis C frz'. ig

Efr.

!Si'cendum ei, folum vinum de víte eífe fiïa*fcria;r; re-

t

motam

Sacramenti fanguinis Chrifti : idque effe de fide

probatur ex Florentitio in Decreto de. Sacramentis affignante

)ro materia calicis vinum de vite, 'Et ex perpetua praxi Ec-

clefize fundata ín fa&o Chriftf , qui certó vinum de vite con-

fecravit, Qui & Marci 14. poft confecrationem calicis dixitz

x

*

,

510

n bibam amodó de boc genimine cuitis.Raío autemi; cur Chri-

ftus inftitüerit vinum pro materia remota hujus facramenti,

n

eft , quia hoc Sacramentum inftitutum . fuit. ad refe&ionem

fpiritualem.

RefeGio autem optimé indicatur per vinum &

aM

H

M

panem ; cum vinum

& panis fint materia fufficiens, & ordina.

ïonc:äif&-

ria ad.reficiéndum- hominem... Alia.ratio. hujus. inftitutionis

effe poteft :-quia folum vinum vitis dicitur & eft proprie &c

tanoie

e fpedes

fimpliciter,vinum , tam in facris , prophanisque litteris ,

quàm: communiffima loquendi confuetudine z Et'quia hoc

meLFa :

vinum calidum eft & humidum , aptiffimamr eft ad' nutrien-

dum fanguinem , & confequenter eum fignific

t

mdym H &

propte*räeaþ. iæferiptura.appeüäwrþ [fmglfüiuw 4.

:cWü'

UEASUS €CCE, i.

4 di

H

DWM"

licendum d* liqu

ore expreffo ex malo: gmmtz:

?

P

i 2 ü,üwïzs,

E

$

tonfesrmy

cre t nf

k«

;

fit tT

R

EfFaiSepatite;. Ratioefis quia licet vfa Varils in locis.re-

ag'one

"^cepto viüum. vocetur, non eít tamen vinur. deé vite,.

jjendo

2

"

Bbbb z

CAIUR

$66

CASUS $4CR AMENTALES .

teompgr

enrfet PSIESTTINIRES ercteec.

g prai

CASUS CCCLL .

li a

X

- Quid fi, ad[it agrefta, Jeu. fuccus e

k umzszmmatumexprefwf

eritue valide confecrabilu ?

Ef». Nepativé, Tta omnes, & habetur.in defc&ibus mlfï'æ

Rafio autem eft : quianon eft vinum, fed in via ad vinum,

cujus naturam nondum induit , habetque fe-ficut maffa cruda

Bf

jr?fp..e&g; ggqig,'nchc eft per modnum vini ,p.(::-taþil-is..w

^

f

H

at d

(2CASUS CCCLH. .

motibut

Skää*übti celebranti pro makeria S ac-mmke«ilzt'i ]änguimä

wwo

|Chriffiporrigat

7 P

[A

quàm

; ch ile?

etum : eritue hoc waliflä.xtan-

[c , autt

Q Efp. N ääktiwä. Ratio.ef - quia licet '-acefcü:xii(ta"lc fuertt vi-

Sacram

taten

num ; nonefít tamen amplius- vinum :

fentia

ens confecrationis,

;:a€ prcigde nequit.

,f:-iï"c mgteria fææd

&t v]

CASUuS CCCLIIL — —

adïibet«

fümte

' Qud f ;z)ïnum' fuerit aliquatido acidum ,nondum ta;;;n"*

Gmen.

corruptum ; poteritue vualide confeerari?

i,

D Efp. lía. Ratio eff ; quia adhuc eft fübftantialiter vinum z

pro vi

raviter tamen peccabit, qui illud confecrabit, ut dicitur

Tujj;

in rubrica. miffalis Romani $,de defe&ibus vini, quia exponet

&onfecrationem periculo nullitags, cum difficile fit difcernere

an fa&um fit acidum ufque ad corruptionem , an non.

ä&c&rifä

3808 1

Quare qui ruri funt paftores, diligenter invigilent, ne aces-

cat vinum , quod aliquando in, pocu

lis, aut lagenis non bené

obturatis nimis diu confervant.

Placet tamen hic addere

:udicium Patris Gobat in Alph, Sacrif, n. $4. docentis : Vinum

i

aliqu

antulum acefcens deficiente alio , adhiberem fine fcrupu-

tum

Yo nixus authoritate Suarii ,hic . Difp.

85. Seti, 2. accenfentis

üs

Bilier

lcvioyib:us dc'fc&ibus? fi v;num"üt aliquantglu-m acidum : nix

&

Pän p

DE EUCH ARISTIA

567

*——

& praxi fatis communi p

arochis ruralibus z at ïz;iïd'& notabi-

uterer. Hac ille prudenter, .

X

In;ez acido norr

| Wp ! !Jw;

. CASUS CCCLIV,

bus miïä.

ii

j

] ';ve;';öïwinwh itafit alieratum , ut dïrfäärni:nequeat' x 'V&';cyerä-

fít dubium,num. Adbue [abllantialiter vinum vel ace-

A vinum,

zum fit j lisebitue in eo con[éerare ?

Dl ruda

$

Efv, Nunquam licet iti eo confecrare, citra graviffimunz

facrilegium , ne quidem ir neceffitate:'V. g, ut populüs au-

diat facrum die fefto, aut ei detur communio pafchalis , aut

moribundo viaticum, ' Rafio éf? ; quià plus urget reverentia

t fatpuhü

tanto Sacramento. debita , & certanr materiam poftulans ,

Jj

quàm praeceptum audieridi facrum , commiuricandi inPafcha-

le, aut etiam viaticum fümendi, — Confirmatur.

juia cüm:

e fuerít vi«

Sacramentum omnium: digniffimum & fan&tiffimum fit , nec

de nequit

tamen fimpliciter neceffariun» ad falutem , ideó fumta'reve-

rentia tratfandun: eft, ut proinde moraliter" nulla -fufficiens

éauía videatur poffe occurrere ,'quae dubiam finat materiam

adhibere ; quariquam' id- in^ baptismo tanquam . Sacrámento

fümme neceffario'j quandoque licitum effe poffit; /|Quo4 [

z Wäh

tamen poft confecrationem, in/fümptione , vcE poftea dubium

incidat; an fuerit vinum vel acetum , erit preefümendum

er vínum:

pro vinó, quippe quod prius eft , quàny ac

"

4

t dicitur

etgm&- ; 'E:a doceg

W ?þu[l*, Je[a C"j : 2.6 $.$. F.

3 expont

'Iamburm

i

|ue- CASIIS. CCCLV,

i

difceraete

äk&äräbf*veni?hs ad'aliquem fpagunz ibi /Flij[a'mwce&ämmm;, &

n

, I 4-

nox imveniens uiff vinum aromatibus,conditum Abfynthio , cariopbyl-

-

[^

;e

-U QOneritur,nm iu eo valide oel licit

(( bent

fifs-,: juniperz eo

E

(; adde?

st P Bs

a

«Ninm

näïzone'

-Nam fi quidetz ità

'xhod'ï;& fit.condi-

ye frpt-

tum vel perrnixtum:, ut fubftantiam vini notabiliter & fen-

anfentis

biliter retíineat, valida mariet materia corifecrationis etfi fem-

em Ec-

;; fiiXUS !

pex, ;gïmvicerillïci'ta contrapraeceptum: vel.confuetudin

clefiae.

56f

€ASU$ SACR AMENTALES,

spanttti

motibundi

Clefie, Siveró'admixtio aromatum, vel alterius fit ïmmo"d'f;:;;,

ante ag

ad minimum erit materia dubia , multoque minus licité

Tunc enim

citra graviffimum facrilegium confecrabilis./ Semper enim ti-

mendum eft, ne aromata adeó fint valida, ut vinum extra-

hant,finonabipfafüb(tantia vini,faltem à cotimuni denomiria-

Quid t

tione & ufu vini , fic, ut non poffit abfoluté dici ? £Joceff «vi-

yoarim m

f"iUÜ" ; nec pro communi ufu vini ferviat, fed potius rationem

UL

alterius potüs, vel mulfi alicujus induat,; ; Similiter.d

»ifcutrcnf*

6d de

3i

P

Vm: aqua, vel alio liquore.

í

*

í

T

/CÀSUS CCCLVI,.

fig pau

'(äld]i pro celebra

fione Mife folum fäþä*riatu:; muffum, id ei,

excufant

furis expr.

€

crif n (0.

o r a

. Éon[eerALionis ? U

effeos : eff ss aga(zrffæ?alic(g :

H

Pontifex,

- ;Re]g;j ü Afïmaif&z&. - Ratio

efl ; quia muftu

m vere cit vï-x"

num, c.cütsomhe, de confecrafione , dift. 2.. Sed quia nondum

defaecatum & purgatum , fed valde impurum , & feecibus per-

Qu

mixtum eft , idcircó non . eft.materia licitae, confecrationis :

vel maximé ex hoc capite, quod habeat admixtas foeces in-

confecrabiles. Quare pro licita confecratione illius ; caven-

M.

fet ratit

dum eft, ne muftum fit feculentum aut impurum : alioquin

chfus,

Ccommitteretur peccatum ex füo genere mortale, contra reve-

UM exp

tentiam tanto Sacramento debitam ; maximé fi non adfit ne-

Quaex

ceífitas in mufto confecrandi, . Secus eft ; fi adfit neceffitas a-

€0 lum

liqua confecrandi , & defit vetus vintum : uti claré fignificat

N ? e

Pontifes cit. c

[

p

ithomi

ce comprimatur,

p. citf omine, dxccns PA e4 f nece;/]e /it,botxu.fjn cahi-

icitur

CASUS CCCLVIL-

tur) bOU

Quidf ergo in pagonullum fit vinum , babeat famen parocbus circa

vetuscil

i domim [unm, pendulase uite wuas matura

s 3 peccabtt ne, fesim a.

icüm

alteramve comprimat pro fuofacro ?

^

Di

:

Elþ Non pec

cabit , fi facrum faciendum fit ex obligatione,

f & o

iatico

R

utpote die -Domin-icq? vel Feíto , & maximé pro v

inori-

t ofí

DEE u-CHAzczsriA.

569

—N——.

CImmodici

fnori:bu»ndi-; tunc enim eum excufabit ipfe Pondifex paulà

ante allegatus.

Secus fi vellet ex fola devotione fic celebrare;

m Tic

Xrenim q.

Tunc enim utique ageret illicité , ob rationem ante datam.

RUm extr

CASUS CCCLV III,

'Qiominj

Ef vj-

Qui4 ergo.v]ïntilþndum de cbnfuetudine n nultis locis ; ut. primitie

trvarum in calice exprimantur pro [Acréficio , aut im feflo transfign-

M

rationis.s Domimi , vel,[famédi Laurentii dm mu[io

t dflcomem

E

novoex wvisincautharoexpreffo cone-

eretur ?

-'Ref þ.Licet hunc morem reprobent Suarez,V". 'a-:quez,ï& alii

nion pauci:attamen ex devotione populi & pia confuetudine

iil d

excufant Layman, & Tannerus & alii cum Gobat Alphab. Sa-

nlida

crif, n. so.Quia ufüs longe-vi, non efl lexvis autboritas. Yaquit iíte

Pontifex, cap cim conjuetudinis, Tit, de conjuetudinibu;,

ye elt v

CASUS. CCCLIX.

j nondum

eCibus pete

- Quid fi fuccus iníra uvas jammaturas adhuc cententus

eon[ecraretur $. effetne valida confecratio ?

Tationis

fgeces 1

5. cayete

Rejþ NV egati-ve, Ratio eff ; Tum quïa in iftoftatu necdum ha-

betrationem potüs, & vini ufualis, Tum quia fuccusuvis in-

z alíoquin

clufus, non dicitur proprié vinum, nec cenfetur vinum , do-

ntrareve

néc exprimatur,

Deinde efto fit fubftantialiter vinum , ante-

1 adiit ne

quam exprimatur, adhuc tamen noneft confecrabilis, quia in

ecellitas ?*

€o ftatunon eft ad fenfüm demonftrabilis , dicendo Poc eff «vi-

figniicat

num : eftenim faccus ille in uvis tanquam pars, ficut fanguis

r u

inhomine ; adeóque ficut demonftrando hominem, non recté

dicitur : hic eft fanguis : fic demonftratis uvis, non re&é dici-

tur, hoc efl vinum,

Ádde quod uva maturae non fint potus, fed

veruscibus, adeó ut earum m

tui 0

4

anducatione jejunium E'ccleüaj

d

fticum folvi poffit,

Dices,

Vinum in calice vel ampulla vel vafculo clau-

'gätl'()nev

fo & cooperto poteft confecrari.

Ergo & vinum in uva vel

viatico

in o-ifa panis.

Item vinum fi iterum abíorbeatur ab acinis

Cccc

vel

mori«

$7^

€435 US*S'ACR'AM-ENTZL'ES,

asss

vel pane üc.cd , retinet confeärætibnem » Ít fuit ante -c'bnfe-

cratum,

Ergo etiam tale exiftens poteft confecrari,

Refp. V.

€

ui f

2o confeg. difparitas eft in primo , quia calix,vel

ampulia, vel vafculum claufum ex communi hominum ufu &

i

acftimatione prudente nom impedit,quo. minus vinum in illo

contentum fufficienter defignetur per pronomen bic vel boc.

Quicunque enimabaltero, qui poculum quamvis claufum ma-

nu tenet, dicenteaudit, boc eff. cvimum , fufficienter intellieit

BM

R

Düm

j

er pronomen. Poc fibi demonftrari & defignari vinum in. va-

modo

econtentum, Difparitas in altero eft ; quia ad hoc, ut ma-

Wer gU

teria confecratianem retineat, fatis eft , quod: femel fit: validé

et m

«€onfecrata, & retineat ea accidentia

» Quibuscum perfévera-

« confe

ret naturaliter fübftantia vel panis vel

vini , fi adeffet..

At ye-

loit yto

xó ut confecretur valide, non füfficit, quod. fit

materia legiti-

olivarun

ma, fed debet praeterea ita effe praefens & dete

rminata;ut per

tur &acra

pronomen demonftrativum formae bic vel foc

Tee-

tanquam

li r

fens defignati , & demonftrari poffit;uti jam

faepé dixi, Si-

mile autem habes apertum in eo ,

nempe in hoftia triticea

à me confecrata ,. quae etiamfi me hic manente in Indiam de-

:C/iw

feratur, ibique exiftat, retinet;confecrationem à me pera&tam,

attamen fi. necdum confecrata effét,non: poffet certé 3 me in

ila diftantia validé confecrari,

; Plus ergo. requiritus ad.

confecrationem

primö; accipiendam, quàm ad acceptam re-

&

mi—'nendam,

4

— Qb quut

CASUS CþCCL X,

. Sed quid dicendum de viao in pane imbibito:

f'dfficfeus: confecrationis ?

T matería

Q

l.

Efp. Vel nom eft, vel valdé dubia eft, Rafio

ef ; quï:i

Mnon poteft.de illo abfoluté dici ,. 5oc:

eff cuinum , fed potius

B

Bic eff. panis , habetque. fimilitudinem cum: mufto adhuc in

Àyt

uvaexitente, Quod in hominum eeftimatione potius.

füb til

cibus,, quàm potus eft,.

tint t«

füficier

: CASUS

j7t

DEEUCHAR IS'TIJ. .

P

& onfe.

CASUS CCCLXL .

TM

pia Gl

;'zAcid þ-aäej]?t

eyitium miraculofe produ&um , quale fuit in ttup-

inum ufü

&iis Cana

GA.

lilee 5 [afficeretne ad valtdam con[ecrationem ?

R

AL

Um i ill

$ dgþitarfdi eff ; quia boc nqn;- fi vtuum de

It vel Jot,

'wi*e.

lum £.

Y3Eb.

" Omninó quïcerc. Ratío eff ; i'juïïa:licet ejusmodi vi-

et invllieit

num non

fit ex vite formaliter , efttamen ex ea quodam-

um inve

quatenus eft cum vino de vite effentia-

10C, Ut mi-

modo zquivalenter ,

ficut hoc , ita etiam illud

liter ejusdem rationis 5 quare

L fit valigl

eft materia. fufficiens . confecrationis,.

—Rt certé fi vali-

| perfeveta-

Tc[l- At Y e'

dé conferri poteft baptifmus in aqua elementari. miracu-

lofe produ&a ,

& Sacramentum extremze unGionis in oleo

teria ]egiti-

olivarum miraculofe creato 5

cur non etiam valide conficere-

fratayut per

tur Sacramentum fa

'

-

nguinis Chrifi in ej us'mædi. w'ir:xoj müac-u-

QUA. -

édi, $5

lofé produtto?

fria tCeA.

CASUS CCCLXII,

Indam de-

Cüm ex Florentino Materia vemota calicis il «yinum

; peradam,

vAtio s fcve ff vubrum , f

ie 2 mein

w d '.'v.itf,;-rac;[lnc 774

AMDHM? .

i/e

yotritus al

Efp. Eiï'ä'patemvomnïnö rationem, Qüa etüïpec'ïe plhyi

ag f

R

fica forté differant, fpecie tamen morali non differunt,

L guia g*ffqmquc e

& vinum de vite.

,'CASUS CCCLXIIL

tutit

ino'-eon

Olud dicendum de *v

pelato s efine maleria valida

7

con[ecrationis.

1 :

TEsant Alanus , Flenriquez, Ledefma , /Mol)nw & alii graves

& o

|Authores, . Fundamentum eít, quoed vinum congelatum

A

.

fub tali ftatu non habeat rationem vini

potabilis ; quod pu-

potius«

tantrequiri ad validitatem materie, — Alioquienim non cffet

uc in uvis contentum aut in pa-

fufficiens ratio,cur vinumv--adh

ne

Cccc 2

CISUs 1

$72

CASUS SACR AMENTALES.

sst

ne imbibitum non poffet validöconfecrari,'cün:i

poffit ctiam

N

inde exprimi & fieri potabile, nonminus quàm v

inum conge-

præfenï

latum per refolutionem.

poffit fieri potabile : Quae ratio vide-

p feh

tur fatis probabilis,.

Nihilominus

cundun

. Refp. Vinum congelatum poffe validé confecrari, | Rafio

nonhal

ef; um quia fifpecies vini jamconfecratae congelentur,remanet

fubillisfanguis Chrifti. Ergo etiam poterit confici Sacramentu m

fanguinis in vino congelato.

Tum quia vinum congelatum

MUEI

adhuc eft vinum, & adhuc ex fe

, & fecundüm fuam naturam

qu

P

otabile eft, & potari poteft lambendo, vel fugendo, aut. fil-

tem fi lique fiat. . Ergo e(t materia fuffic

:

iens ad validim con-

fecrationem... Secus dicendum eft de uvis ne

cdum exprefíis,

& de vino in pa

rg'c imbibito,ut patet ex irati

onibus fupra ad-

b

du&is.

Cfa

gisolt

Dices. 1x, Aqua congelata non. eft materia fufficiens ad

baptismum ; e

nerety

fufficiens ad Euchariftiam.

rgo neque vinum congelatuna videtukrþ materia

N

Refp. Vegando confeq.

Ratro difparitatis, inquit Bonacína,

graycs

eff ; quia finis primarius baptismi e(t abl

utio attualis , quae eft

materia proxima baptismi, nec

poteft fieri in aqua congelata,

dum nempe eft in ftatu congel

ationis, Euchariftia vero non

confiftit primarió in ufu, & a&ione, fed confiftit in re perma-

nente; confequenter non requiritur materia , .qua a&hi bi-

batur , fed quae bibi poffit, uti eft vinum congelatum ; ficut

Rä:

Iet

enim fi confecretur panis duris,

qui comedi non poflit prze

& m

duritie, nifi mollis fiat,

valida eft confecratio , cüm veré fit

panis, & panis fubftantiam habeat , & retineat

Cràthe

; ita valida eft

D7

confecratio,fi fiatin vino congelato, cüm vin

1

umcongclatqm ve-

se Git vinum, & viri fübftintiam retineat.

quax

ts

Dices. 2, Ut vinum pro conficiendo Sacra

mento. Eucþhari;

ftiee valeat; debentipfius fpecies poffe dire&

repraefentare fant-

guinem Chrifti ; fed huncdire&té repraefentar

ene

"

P

queunt fpecies

vini eongelati cum non Ahabeant cíle flui

dum, ut fanguis.

Ergo ;zc*,»

2ef.

473

n

D'E-E EICHA?ISTIA;

of &tim

Refp. Negando min : Nam ut fpecies vini fint dife&& re-

lUf Conge

pracfentativae (anguinis Chrifti, fufficit, quod feapte naturá,&

Ritio yide.

per fe habeant quoddam effe fluidum , tametfi per accidens fe-

cundüm prafentem ftatum (qui facilé mutari poteft) tale

V, Raf

effc

Ireminet

non habegnt.

Xmentum

: QAsus. CCCLXIV.

X

Ongdatum

CU «vald? probabiliter suinum congelatum cvalidé confecretuy ,

D nitürum

quers poteff , am etiam licitum [it, id coufecrare , priu(quam

0, aut fil-

*

lidum con-

. glacies refolvatur v. g. calore QEIMI c p u-

nAaruen Qrc.

eyre(t

REjþN cgkiþ?vä. ïiatia efl ; Fum quia Sacerdös wnc -ïtälgonfe;

fipra at

crando graviter leederet confüetudinem Ecclefize,quae vim le-

fficiens 2d

gisobtinet, Tum quiaà Sacramentum fanguinis Chrifti expo.

J fitet

neret periculonullitatis,cum dubium fit,an vinum congelatum

fit matetia-valida confecrationis , quandoquidem celebres 8

Douttita,

graves AuGtores non absque probabili ratione *-id—negen.t-.,

, queet

CASUS CCCLXV,

Congelatts

| Verónont

de iva;p

—— .lguid aïcendum

oteffue pah'dä CON-

i& prtfind-

! þcmri £

aQv bi-

3 Efp. Uva licet fit matura, non poteft valide contetase B *

m ; ficit

-tet ex fupra dictis,& Rafio t(i ; Tum quia tiva potius come-

vofit pr

di confuevit, quàm potari & bibi:pro matería autem iftius Sa-

? veit fi

cramenti inftituta fuit res potabilis, feu vinum,ut patet.- Tum

ralida &

ex canone didicimus, dift. 2/ Tum à fimili de maffa farínaetriticeze,

que rion eft apta;& füfficiens matería ad confecrationem cor

:!gcqmvef

po-

c€um rmiornfie materia ufualis, Tume

&

xillis verbis:z

xisebrii;jïi-,;

fidiati:

csus r Bibfte ex boc amnm

Axe lat

vptti

fj

d

Y5 t fä (o) [

. €cec z

CASUS

W.

$74

CAsSus SACR'AME NTALES,

sÀ—À"

CASUS .CCCLXVI.

&

&bhdi' p

Cunm .uZmixtio aqu

& modice cui «ino-coh[acrando

menti f

beionfisilain

mium Theologorum nece/farin fits quaritur.a

ufo

Jfét nræizärianagäïtþ- |

a prat

£e pracepti, s. ?eegþ'tate SACFATHERHEA ?

[Vü

Efp.1, Admixtio aquze modicae cum vino confecrando necef-

qu mi,

R

efle ex

fariaeft neceflitatepreecepti,^ ARaíiodefümitur ex Florenti-

no dicente, materiam effe vinum Ze vite , cui ante confecrationem

exempl

aqua niodiciffima admifceri debet. item ex T vid. feff.22.cap. 7.monet

yd at

fautda Synodus,preceptum ejfe ab Ecclefia Sacerdotibus , ut aquam

SAMA

*vino incaliceofferendo mifcerent, Hujusautem mixtionis Flo-

bendo,

rentinum hanc reddit rationem : Zqua aufem ideó .admi]j:e;'zgr,

4 u

quoniam juxta Teftiinonia $5. Patrum. creditur ipfam Dominumin

f

vyino aqua pertiisto boc in(Hituiffe Sacramentum.: Aliam etiam SS,

tur,qt

Patresadferuntrationem, nempe idfieri.

» quod € latere Chriti

dicts.

fimul aqua cumfanguine fluxerit.

"?

*

à

fitui,,

R

2 a

D. 2, Hzeca

dmnixt

»

loaquae noneft nec

eïï*a-fïa'nebemtäteSa;

K

«ramenti, quafivinumnon poflitvalidé confecrari absque ejus-

modi mixtione, Probatur, 1,exFlorentino pro materia calicis

etiam|

infttu

diredé tantüm affignante vinumdevite, Additquidem admi-

Ícendam aquam,non tamendiciteafimulcum vino; "*el vinum

v-niis;nex

aquamixturm effe materiam calicis ; fed (impliciter vinum de vi-

1c,

Prob.2.ex'Trid. loc, cif, dicente, hanc mixtionem effe prae-

ceptam ab Ecclefia, quibus verbis denotatur neceffitas praecep-

q

ti, non Sacramenti. Prob, 3. ex /Miffali Romano aperte id fuppo-

nente in rubricis, dum vetat omiffam aquae mixtionem fuppleri

poft confecrationem : Quod tame

;

h

:

| fieri deberet& iterari confe-

Ej

um

,t

ggatio,* iïma mixtioþfi'emeccaärïa neceüitate;;s.agramgrïtg

24CASUS CCCLXVII.

L

E

quiah

f

tereef

Quuerenti, an pr.

:

tuim de aqua mifcendasvino confecrando

797

7

VUÍFEATI,

a Exlfffgfäimï ?

füitpg

&rihibi

Efp. Dicendum effe Ecclefiafticum; 1ta Do&ores commtni-

Vran

ter.

Probatur, 1. ex Trid, fupra citato dicente, mixtionem

pet hi

ré o.

aqua preceptam effe ab Ecclefia, Prob. 2.quia .alioguï seg

endi

N

L MESE UCH'AElSjTI'AJ

$7f

&cmït poff"cf, cur-non jefftt etiam neceffaria neceffitate Sacra-

«'li]ï)zjïmm

menti z quia videntur fic neceffaria,

qua funt ex inftitm;ione ,

217

aut pracepto Chritti,

Neque ex eo, quod Chritus Con E i.

o necet.

quà mixtum , fequitur: , hanc mixtionem — adhibendam

Flonati

e

effe ex . ejus inftitutione , aut praecepto

.

aliud enim eft

1177

exemplum dediffez aliud praiceptum. — Itaconfecravit panem

P. 7 tloftd

vel azymum , ut volunt. Latini z vel fermentatum , ut Grz-

Af Aqum

«iinectamen deditprasceptundeazymo,vel fermentato adhi-

Ionis £lo-

bendo,..:Quando autem Corxilium Caríébagineafe.. 3« adurelian..

dtifrt,

4.. Huncritum mifcendi aquam vino vocant Dominz Traditio-

Qntíti t

nem ; & Cyprianus lib, z, Epift. 3. Dicvinum mandatum,Sic lequun-

etiam$S,

tur, quia ritusifteduxitoriginenvab exemplo Chrifti. Hinc fr

te Chrili

dicas : Chriftusmixtünsaquávinumrconfecravit. Ergo ita in-

([tateSae

Rituit, & fiexi praecepit, dum dixit: frocfacifee.

- Refp. Non omne;quod Chriftus fecit, i'nfïï&iïtä c&hfecmvït

quééjue

ja calicis

etiam: poft. coenam in: pane azymo , in vino:albo, & tamen norm

inftituit ; dicendo autem Zoc facite , pra&cepit fubftantiam a&io-

emadmi-

e| vinum

-giäæHGH;*-V?iïöpmnssïcüïwm&anïiæsgguasæjp(:adbibgit,

m dex-

CASUS CCCEXVIIL, ^

:(fe gt

pracep

enti'amö'fguæ-rktibne:

Affe

m

Fevri po[fint ad*a[fmdbkdms .,

d fuppo:

quare f'n £0

nfecii

füppleri

s MEEA ET o

one Euzhariflia: vii?a agua» -

r n

: Epru»I'tasræ*äwneg

ii TR BH CUP od OR

. Chrifti , qui confecravit in vinoaqua permifto. Secundzefl z

mi.ï :

quia hoc pacto repraefenta turfanguis & aqut,quaede Chrifti I4-

tereeffluxerunt. — Tertia«ft ; quia hocSacramentuminftituturm:

do

fuitpetmodüm cibr & porüs 7 Sictir enim vrmutu folet ab Eo-

minibus bené inftitutis aqua permifteti? ita vinum, quod huic

mmiml'

Sacramento. inferuit, aquá mifcendum eft. — Qugarfa eff ; quia

tiotem.

sSacra-

rb o

per hujusmodi m&iiomgmk repracfentatur cffe&lus. huju

Y

qdenti,

di

ften

$76

7 CASUS SACR AMEN'TAL ES.

ii

menti, qui 6& unio cum Chrifto; Aqua enim ügnifä&at Aþol*püllvo:s

Zlpocalyp[is. y7. & vinum fignificat Chriftum;qui fe vitem appel-

Qd)rä

avit, ego fum cvitis, &5 "vos palmites , hinc ipfius populi fidelis cum

caPltc 'Chrifto: unio tali miftione repraefentatur.

lu

-UCASUS CC CLKXIX,

4j ; quia

Querenti, an fit. peccatum 'gra-ve. otm

"

itt&e v—lm'nc :

quadam

nmli102e€g2 ?

tempore

di«cooo

Efp. Onininö effe grave. Ratio eff ; Quialicet quantitas aquae

um pri

mifcendae fit levis, ejus tamen fignificatio & myfteriumeft

Qu it ;

grave, cüm reprefentet aquam à latere C

debete at

unionem Ecclefia cum Chrifto,

.

hnftt 'äuegt:m ,&

fio v

$

litus, &

CASUS CCCLXX.

D

tamen Q

1

threnti, qua

ntum aque "vino mifcendun

1 fit in fam'fia

o

guinis

Milfa $ quid. vefpondeudum ?

o

i eofo

Efp. Cávendum effe, ne tam multum infundatur aquae, ut

uti&dec

"fenfa guftüs aut' odoratus non facilé- ex accidentibus de-

prehendi póffit, adhuc effe fübftantiam vini.'' Rafío eff ; quia

aW

in confecratione non eft ufurpanda materia dubia. Cencilium

Triburieufe ( quod fecundüm Ferdinand. de caftro Palao de mix-

Qur

tione aque traid. 2«. difp, unicá. puntdo

f. non fuit approbatum)

Can. t9. permittit quidem tertiam partem aquae apponi , q

uod

roinde illo forfan tempore & inilla regione ob qualitatem vi-

um

C

Cfa

ni potuit effe licitum : Quia tamen F/orentinum in Decreto fidet,

$. 3, exprelfé dicit, modiciffimam aquam effe mifcendam, & ter-

àquil

tia pars non eft modiciffima , ideó potius ftandum videtut

quàmi

xi Ecclefiae Romanze, fecundüm quam com-

8 e1

confuetudini & pra

f1of| Coi

r, PUgISf QUE

s , aut decies plus vini, quàm aqu&

b

, calíci infundi folet,.

U5 vin

,i

C

Yitoad

8RMS SRYS

CASUS

nem iU

«t Imm

BÉ EUCHARISTIA.

$77

m

t Dopus

ittt ippd.

CASUS CCCLXXI.

eliscum

do &5 ubi pro conficiendo Sacramento fanpuinis |

É

; Quïlejrä"utf quan

€brifli vino mi[cenda [rt aqua?.

Refp.- Mifcendam effe temporefactificii&in altari. Ratío

eff ; quia cüm hzec mixtio facrificanti preecipiatur ut ceremonia

A

quaedam facra adfacrificium pertinens, neceffarió facienda eft

«empore factificii ad altare, vel ab ipfomet Sacerdote, vel à Sub-

diacono in Miffis folemnioribus &c. Undenon fufficit, fi vinctn,

iitisáqug

fTreriumelt

jam prius à caupone in dolio aqua liberaliter fuerit dilutum.

ntem , &

Qua in re hoc infuper notandum eft, di&tam mixtionem fieri

debere ante confecrationem angüinis , & quidem in ipfocalice,

non autem in ampulla 3 ideó fi quis hujus mixtionis fuiffet ob-.

litus, & recordaretur poft confecrationem hoftize; priusquam

tamen confecraverit fanpguinem , deberet eam facere ante (an-

rnfitt

guinis confecrationem, fecus veró fi illius recordaretur confe-

crato jam fanguine ; quia praeceptum hüjus mixtionis pro omni

'aqua, ut

& eo folo temporeligat, quo fanguis nondum eft confecratus ;

ntibus de-

ut inde colligere eft,quod praeceptum folummodoófit de mifc

"Ti ;quia

da aqua vino, non veró fanguine Chrifti.

Cencin

CASUS CCCLXXII.

Á de Wi

robatum)

— : Querenti utrum

aqua mixía cvino convertatur

n janguihem

.

Chrifli: quid reffondendum?

N ; qUO.

jtatem Vl-

m juxta fuperiüs di&ta, ex praecepto Ecclefize vino confe-

qrtio il

C

4crando mifceri debeat aqua , celebris exoritur quaeftio, an

aquailla, qua vino mifcetur, neceffàrió prius phyficé in vinum,

j K«

n vidt

quàmin Chrifti finguinem converti debeat ; ita ut , ficontin-

ia tv

gat, eam ante confecrationem non effe in vinum converfam,

non convertatur in fan

ls

guinem J fed integra permaneat fpecie-

bus vini permixta.

Circa hanc quaeftionem docet Pafritius Sporer , quodaqua

vino admixta in confecratione , convertatur quidem in fangui-

nem Chrifti, fednonimmediate: quia, inquit, aqua ut ficnon

materia

CASUS

eítimmediaté ;onfecraEilis (ali'oquinlaqua effet aequé

Eucha-

178

CASUS .SACRAMENTALES.

3

m dl

'.'

Euchariftieac vinum : poffentque amDo feorfim confeci

ari) fed

ullatet

mediaté tantum : quatenus aqua modica admixta vino

virtute

fednunc

O

ejus prius convertitut invinum,. & fic jam vinum fa

Gum , per

confecrationem in-fanguinem Chrifti. -

ItaCardi

Quod fi ergo (inquit)

aqua ante confecrationem non convert

atur in vinum, ütpote

& quatu

quiaante confecrationem admixta eft, v

elin majori quantitate,

bus. Pf

ton(ed:

uttam cító virtute vini, prafertim debilioris, converti non o-

tuerit : manebit fané peft confecrationem aqua illa inconverfa

Dliss aq

tiri

admixta fpeciebus vini confecrati & fanguinis Chrifti , neque

tunc falfam reddet formam £ £;c eff fanguis HEÉHS, . Sicut nec

deSact

mufca , necguttula alterius liquoris cadens in calicem : & ficot

p

nec granum hordei v. g. admixtum pani tríticeo falfam reddit

& agié

formam confecrationis panis.

Quia pronomen 5oc & bic , ca-

a

ienda funt non mathematicé, fed moraliter, denominatione

alicem

Dattés,

defumptá à potiori. Neque illa aqua admixta manens impe-

diet adorationem calicis,

Nam totum & folum incalice con-

mitetia

fecratum adoratur, nion omne fimpliciter, quod in eo eft, Pri-

itqiY

mario & abfoluto cultu latriae adoratur Chriftus fub fpeciebus

hominm

contentus. Secundario & cultu latriae refpettivo coadoran-

yituta

*on fj

tur fpecies, tanquam fignum continens Chritum. . Per acci-

dens folüm adoratur calix permodum veftis regis adorati ; alia

fünguit

Nec

NU

per accidens in calice permixta nullo modo adorantur.

denique timendum eft, 'ne per illam aquam admixtam perma-

quode

nentem frangatur jejunium naturale, adeó,ut Sacerdos in no&te

alioqui

natalis Domini fub primo facro fumens calicemcum illa aqua

t po

adhuc manente , nori poffet amplius celebrare feeundum & ter-

dqügms

tíium ficrum. — Cum enim aqua admifcenda fit ex praecepto Ec-

effetce

dubii

clefiae, & fumptio fit de praecepto divino; hocipfo ceffbit, &

confequenter non violabitur praceptum Ecclefiafticum jejunii

d& fon

naturalis,quandouna cum fpeciebus fanguinisper modumunius

faculta

potüs fumeretur illa aqua adtnixta , adhuc inconverfa.

De-

Wa

nique-fallax & vana eft experientia , quod aqua calici admixta,

türet

pett confecrationem poffit denuó extrahi per juncum, velalio

deftro.

$2odo ; nifi fort& in hoc ipfo cafu conceffo.. . Ita P. Patritius

tervatl

ntiam

Sporer cum multis preclaris Theologis , vq.uorpm fente

gïïi, f

nulla-

—

. bDE EUCHARISTIA. -

5'79.

Micrar

nüilaäenuäcämemnoga imo ipfeolim eam fecutus fui libenter ;

V0 virtute

fed nunc eá reli&á tànquam minus probabili.

dutm , per

. Reff. Aqua illa immediaté vertitur in fanguinem Chrifti.

50 (inquit)

ITta Cardinalis deLugo difp. 4. fecl. 2.n. 4 $. cum pluribus Patribus

W Dtpote

& quatuor Theologisab eodem citatis; Probatur 1. ex Patri-

Quiitate,

bus. Proríus eodem modo loquentibus de aquae ac de vini

It r0nyo-

confecratione, & transfi übftantiatione E --.adeöque:fu ppenenti-

severfz

bus, aquam non imíirnitis.quàm vinum immediaté tranfubftan-

jdi, fleQit

tiari ,licet idnon explicent in terminis, Nam S. Zmbrofius L 4.

icut nec

de Sacramentis c, 4,ait : V inum cum aqua in calicem miffam fit fan-

m: & fir

guis confecratione, ^ Et infra't. 24nte cverbaCbrifli calix eff sviui

lerm redit

&5 aque plenus ; tübieverba Cbrifli operata fuerint , ibi fanguis

hi, -

efficitur,

Deinde 5.4uguft, apud ZAref.ait :: 4qua mittitur in

omittatione

£alicem, &5 fit [anputs confecratione vevbi cceleflis.. . Omitto alios

Patres, quos videcitatos apud de Lugo n. 48. ^ Probatur 2, Quia

ficns impe-

clíce cone

materia confecrationis fapguinis eft vinum , ut concilia docent ;

eoeft, Pri«

atqui vinum lymphatum feu modicá aquámixtum incommunt

bominum vfuef; & dicitur vinum ; & bibitur provino. Frgo

b peciebus

Coadorate

yinum lymphatum convertitur in fanguinem Chrifti , ita ut

non tantüm vinum , fed & pauxillum illud aquae immediaté in

Per acd-

lorati ia

fanguinem Chrifti vertatut, Probafur 3. Quia particula de-

monftrativa , quam continet forma calicis, demonftrat totum,

yr N«

m permi-

quodeftin calice :ergo totum convertitur in fanguinem Chrifti :

osin node

alioqui enim di&a forma non verificareturadaequaté 5 nec to«

tum poffet adorari cultu latriae.

Probatur 4, Quía certum eft,

1 illaaqu

lum X tt*

aquamvino mixtam transmutari in fanguinem5 atqui illud nom

eífet certüm , fi aqua deberet prius transmutari in vinum ; quia

pcepto xc -

efbit

dubium eft, an aqua poffit virtute vini inillud convertis & vali-

da funtincontrarium rationes,

r. Enim cüm vinum fit opus

j jj

jmunii

facultatis vitalis animae vitis , non videtur poffe produci extra

uvas,nuti nec fanguisanimalisextra venas. 2.

uiaaqua eft na-

fa. DF

turaetenaciffimae, cum ne quidem per refolutionem in vapores

| aäm':ffï!

deftruatur. : 3. Quianoneftfet, cur inje&ione aqua per certain-

? yf/alïO

tervalla minueretur virtus vini,quin potius deberet extenfivé au-

fitritius

tentiam

geti, ficutaccidit in igne per adje&tionem materiz ignibilis.-

ddd 2

nulla-

, Dicea'þ.

.

j$o

CASUuS.s AAC:R-AM—E NTAL ES*

-"'---

- Dices, x, Mätferia conficcz*aöiliä» ä& v-mum

Atqui gutta illa

vini coti

aqua infufa

ngneh

crabilis,

vino.non c&yinumä;.

:

| Ergg on ett mafeï;;a:genfe—

Mj

Refp.. difinguen

do 'Vbæ'zþzjorem PL Ef vinum merum tantüm.

[is, que

f

INego.. Velmerum vel lymphatum, feu ufuale, Concedo, Gutta

autem aqua feorfim fumpta non eft vinum ,

ef fübit

vini pluribus permixta , jam eft vinum ufuale, -

fcd,cqm Rartib-us

tia vinii

Dices. : 2. Illa gutta aqua convertitur; prius. in vï—hühi ab

ceio, T

aGivitatevini; deinde veró perconfecrationem vertitur in fan-

fl

guinem Chrifti ; ideó enim debet infundi in oblatione, & ab

Qs, d

aliquibus propter eam caufam infunditur ante Evan

fermen

£

gelium, vel

etiam ante introitum mi

verti i

quo poffit aqua in vinum prius converti,

[ie, ut nimirum fit tcmpu

$ iuläciens;

fa.

Refp. negando affumptum. . Nam in primis

pxoba biliffi mum

immix

eft, nunquam aquam à vinoconverti in vinum , cüm hujusrei

& cotm

non habeamusullum argumentum , imó habeamus experien-

& íicut

tiam contrariam. Sunt enim homines., qui longo etiam poft

feyarat

tempore aquam vino mixtam feparare & extrahere poffunt.

cendut

Deinde Miffale praecipit , at aliquando:immediaté ante confe-

qua hc

ul

&rationem aqua infundatur , fi nimirum Sacerdos deprehendat,

fe aqua oblitum fuiffe , vel fi poft (aümptionem calicis adver-

ticuls

tat non vinum; fed rneram aquarn :calici infuüfam fuiffe, Ergo

po

tunc ron peterit illa aqua prius in vinum- converti , deinde

COm

D

per confecrationem in fanguinem Chritti, Item fi aqua illa

qeri, .

r

vertiturin vinum, Ergo illud vinum non erit vinum de vite,

QU

vel.ex uvis expreffum, Ergo illa pars non evit roateria. com-

ÍPth,

fecrabilis,

Item ignis licet a&ivilimüs tamen: non conver-

iS m

tit totum lignum in ignerm , fed aliqua pars materiae ligni re-

füanet

manet, Ergo etiam vinum, quod eft minus a&ivum , non po-

f

at

'

n

terit convertere aquam ita in vinum , ut non remaneat ali-

;

ifh

guid, quodinonfat vinnm. | Ergo hoc, quod remanet, vel mu-

titab

f

tatur confecratione ir fanguipem Chrifti,.vel non, Simuta-

&

tur ,.quid ni tota mutetur , finon mutatur, dicatur hoc prius de.

debus

tota àqua.

Wm

humTrzd ff t3-cap.2. di&it,'fuä&antïæm

fbfb

vini

x

ts

t

DE EUCHARISTIA. ;

58

TT

vïni convärti in fabftantiam Chrifti;

.Na.txqu-i aqua .ïfijhuixta vino

afcïä.conf .

non eft fub(tantia vini, Ergo.

Refp. 1. Major Cencilii intelli

gxtur de fubftantia vini ufua-

mi täntüm,

u

lis, quae compofita eft exvino & modica aqua.

!'M'O. Gum

Refp. 2.. Diflinguendo mihiorem. . Aqua feor

fim fumpta 50&

I Dartibus

e(t fubitantia vini. Concedo, Àqua vino immixtanon eft fubftan-

tia viniufüalis, AVego. Item non eft fubftantia vini meri. Con-

& Sfimm ab

cedo, Vinimixti feu lymphati, /Vego.. Sicut ergo in pane fer-

tiurin a.

mentato, quo validé utuntur Graeci, eft etiam aliqua particula

one,y db

falis, quae particula non eft panis purus, fed eft fubftantia panis

Selium, vel

fermentati , & ficut fal feorfim non poteft confecrari aut con-

xuftcins,

verti in corpus Chrifti, fed tamen poteft pani immixtüs con-

fecrari , ita guttaaquee feorfimexiftens non eft vinum , fed vino

lifimm

immixta eft vinum ufuale , fed feorfim non poteft confecrari

n hujostel

& converti.in fanguinem Chrifti, immixta autem vino poteft,

eupetien

& ficut gutra falis vel fpecies falis folius fi ex pane confecrato

etiumpoft

fepararentur , perderent confecrationem, . Idem. omninó di-

cendum, omninó & fentiendum eft , fi cum farina triticea , ex

t polunt,

ite Confe«

ua: hoftiae confecrandee pinfüntur, immifceretur aliqua par-

tehendat,

ticula vel furfurum , vel farinae hordeaceee; ficut enim hz par-

d ader-

ticulae cum farina titicea componunt panem ufualem, ita etiam

s Aqo

componunt materiam confecrabilem,

, dinde

i Dices. 4, Concilium Trid. feff. 13. can. 3. aitt- 87 quis nega-

a illa

«uerit, in Euchariflie facramento Jubunaquaque fpecie & fub finpulis

de vitty

eujusque [peciei pavtibus feparatione fala fotum Chriftum con-

1tja. COft-

£mrneri , anatbema fif.

Quod fi autem poft confecrationem Chri-

eonvet-

ftus manet totus fub fingulis partibus confecratis ; ergo etiana

ligai r

snanet fub particulis aquae; ergo etiam illae particulze aquae, f

noj t

f

arentur al

»aliis partibus, continebunt totum Chriftum, Ergo

Ch

t -

riftus continetur totus & adaequaté füb fpeciebus aquae, quod

.

vel n

eftabfurdum.

j mul/-

— Kefp, negando fequelam , nempe Chriftum vematiere füb f pes

r

ciebus aquae , fiilla exiftat feparatim à partibus vini. Nam

quamprimum feparantur à fpeciebus vint , recipiurit formam

|

mram

c:fïät-'

vini

fubftantialem aqua priftinam: quia quïayndo'fpecfe; vinic

3

efle

$82

CASUS SAC-RAM';N'TALES.

as

/w

effe fpecies vini , non remanet fiib illis Chriftus , juxta co

m-

Eïllt'ïCi , PC

Facharil

munem Theologorum fententiam :. atqui fpecies aquae illius,

hoc ipfo , quod à fpeciebus vini feparantur, non (unt amplius

$i t m

fpecies vini ufualis : ficut ipfa aqua extratta exvirio non eft am-

talent d

plius vinum ufuale, licet ante feparationem fuiffet vere vinum

Sacratnt

ufuale; er

senti i

Chriftus,

o hoc ipío, quqd fcparentfo' ; non manet fub illis

uthicy

Infias, Atqui Concilium

.dicit re.mane—re totüm' Chri&um

i tt';t'xc«

fub fingulis cujusque fpecici partibus, Ergo etiam debet manere

fub fpeciebus aqua , quaeeft pars vini ufualis,

Refp. ad antecedens,. Concilium tantüm intendit dicere,

quod per meram partium feparationem , qua in fpeciebus con-

| Qw'/dæ

tingit, non amittatur praefentia corporis autfanguinis Chrifti:

quod fi tamen per illam partium feparationem ipfze partes fe-

]

paratz hoc ipfo ceffent effe fpecies vini , aut panis, jam fine du-

aqu&&

bio ex mente concilii etiam deperdunt prafentiam Chrifti ;

e m

& certé in pane habemus hujus rei fatis evidens exemplum,

fonde

Nam hoftia vel panis componitur ex farina & aqua, quae aqua

quidem percottionem non omnis exhalat & confumitur,

fed aliqua pars remanet ad coagmentandas partes ; atqui hae

partes aqua conrentae in pane funt partialiter panis , & ver-

tunturin corpus Chrifti, & fi poft confecrationem perattam fe-

pararentur à fpeciebus panis, non continerent coi pus Chrifti;

loquu

ergo idem dicaturdeaquavinoimmixta. Idem fentiendum de

particulis furfuris, fi forté in pane confécrato reperiantur, ni-

pus

lol

mirumuna cum pane conjun&tas verti in corpus Chrifti: (i veró

bus .

fpecies earum feparentur, tunc non retinere amplius praefen-

fic ce

tiam corporis Chrifti, Ita Cardinalis de Lupo difp,4. fetd.4..63.

qum

Ex ditlis colliges x. Materiam calicis ex Chrifti inftitu-

tione effe vinum ufuale, pront comprehendit tam purum,quàm

man*;

mixtum : undeutrumque eft validé confecrabile5 quamvis ex

tifci

recepto & praefcripto Ecclefiae non poffit purum licité con-

fecrati.

2, Àquamnon effe feorfim confecrabilem, fed folüm

pita

Cpai

quatenus facit unum moraliter cum vino, 3. Sí fit modica

m

admixtio ajterins frumenti ad multó majorem quantitatem

tri-

a

L

M ia

s

:d

DE EUCHARIS TIA,

183

"

— !

IUX Com.

wcter : pogg e:xjnae confici ipmem*",; qui eft materia Sacramehti

qUg il

Euchariftis. |Sicenimloquitur5. Thomas 3.p.q.24- 4. 3.44 3.

At dmplius

Ofl fl m.

Si fit modica admixtio aliertus frumenti ad multo majorem quanti-

talem fritici , proterit exinde coufici panis , qui eff maateria bujus

&f vinum

Ratio efl; quod Chriftus pro materia hujus facra-

1 ab iig

Sacramentt,

menti inftituerit panem triticeum ufualem. — Vix autem fiat,

ut hic panis non habeat exiguam

Chifwg

Vaþliquam/' admixtionem gragi

CUtmaflere

à t,;itiCeo diverfi. .

CASUS CCCLXXIIL-

it dicere,

"Quidfi S;acerdas perada confecratione ad-vertat, fe ex oblicvione

iebus Con

nom infudile aquam ; debet me adbuc

i

sOnti:

infundere?

partes e-

Refp. n&gati*vä Ratio efl ; Tum quia non eft admifcenda

n inedy-

Peracta autem confecratione

aqua fanguini Chrifti , fed vino.

Chtiti

eft fanguis Chrifti. Tum quia nullum extat praeceptum ad in-

emplum,

fundendam aquam poftconfecratíonem perattam , fed ante.

]ug aqua

fümitur,

CASUS CCCLXXIV.

itqui ha

(Ez'J[z' querakur, c

ur Ecclefia pracipiat aquam modiciffi -

mam adhbzberi?

krt

xuti fe«

Refp. Id fieri. 1, Ad figaificationem myltícam, feuquía, ut

Chrlti;

loquuntur quidam Patres , major eff majefias Chrifii fignificata

qdum de

petr vinum, quàm fragilitas populi fignificata peraquam. 2, Ne

Itür , Di-

folvantur fpecies vini plerumque fatis debilis , & à cauponi-

: (iverà

bus ante diluti.

3. Ob probabilitatem alterius (ententize. ut

wpræfcn-

fic certius vertatur iri fanguinem z quam tamenratíionern nun-

n

quam adferunt canones.

jnfítu-

Ex hís inferes coritra Conink , Chrifti fïmgïqïnem fion re-

quàm

manfurumi fub folis fpeciebus aqua, fi poft confecrationetn are

nvis 0Y

tificiofé fepararenrur à fpeciebus vini: quia cum aqua 3 vino fe-

ite (

pirata non poffit corfecrari, confequenter quando ejus fpecies

!olim

feparatae (unt à fpeciebus vini, definut effe fpecies confecrabilis

nodica

materiae ,fub quibus folis poffit virtüte confecrationis cenftitui,

titem

tti

gut permanere corpus Chr ifti.

CASUS

r

fä

4 »

rE

CASUS SACRAME-NTA'LES. x

p du

CASUS CCCLXXV.

team

a

nem;

Quidam Tbomifla docent , omnia vverba , quibus Romana Eccl,

efi

?d'

wtitur in confecratione calicis , requiri advalorew confécra..

vétbis, Q

confectat

LHosts calicis: Quaritur, am vetie?

forme,

Nota. Verba, quibus Romana Ecclefia in confecratione

vcNe

calicis utitur, funthaec: /Tic eff enim calix fanguinis mei, nospi 65'

um T

65 eterni teftamenti, myfterium fidei,

qui pro vobis 69 pro multis ef-

eoentum

fundetur in vemiffionem peccatorum.

.Jam quaritur, an haec om-

ad Corifi

niarequiranturad valorem confecrationis calicis ?

——

hGR

Kefp. negativé, Probatur 1. Quia ficut in confecratione

dedjuse

calicis Chriftus dixit , qui pro vvobis effundetur , ita in confecra-

Àna

tione corporis dixit , quod pro «vobis tradefur : atqui hoc pofte-

ritomq

rius non fpe&at ad valorem confecrationis corporis. Ergo ne-

n cont

que illud prius fpe&at ad valorem confecrationis calicis.

Pro-

üllg .E

bafur, 2. Quia nec Apoftolus, necullus Evangelifta refert for-

hocetia

1mam calicis cum praedi&is omnibus verbis ; fed finguli aliqua

tum eft,

ex €is omittunt: & quidem ab omnibus omittitur ly eferni &

ly myfleriumfidei ; non eftautemcredibile, Apoftolum aut Evan-

qudjro

tionis,.

gclittas referentes formam calicis omififfe aliqua verba ad ejus

effentiam fpe&antia.

Probatur 3. Quia verba confecratoria

operantur hic, quodfignificant, Atqui verbahazc, hic eff calio

'ibeolo |

jang uinis mei , vel hic eft fanguis meus , antecedenter ad ifta fe-

quentia novi & zeterni teftamenti myfterium fidei, &c. Com-

eonfiten

[//7/4 14

pleté fignificant converfion

.

em vini in fanguinem Chrifti.þ Ergo

:

Ditoe,

illam operantur,

[eons

AVec refert, quod Concilium Florentinum in decreto de Sa-

frettde

cramentis pro forma calicisetiam verbà cum aliisreferat. Quia

!

id non facit, quafi omnia fint de ejus effentia, feu quafi omnia

pronuncianda fint neceffitate facramenti, fed preecepti. Ita hanc

M.

diciteffe formam ordinis facerdotalis: Zdccipe poteflatem 65c.. n

lus

tomine Patris 65c. Cüm tamen apudomnes certum fit,haec ver-

Vétba.

ba , in nomine Paíris &9c. non cfle de effentia formze,

QUatu(

JVeque etiam obfLat, quod preedi&ta verba in /Miffali Romano

(Otpor

impreffa fint eodem chara&tere, quo caetera: & pronuncientur

ngui-

eodem ritu & tenore. Idqueantequam Saferdos -ado'ret fa

nem:

:8$

—N

— — —— —

UE BUCHARISTIA- -

x

-

nem : id enim &t, quiafr

p

ettant'ad unám & ?&andem- orätio-

nem; Deinde idem dici poteít departicula et/m; & deiftis

t P

BUA

vetbis, quod pro vobis tradetur, que Gráeci addunt formae

c€onfecrationis-

forma.

*

*

panis , & tàmen certó non funt de ;efvfentiva.

(ecrztioe

Mi tozy r

" UNeque'e

x.éo; quod Lucas interferat formz héc desba

tióbum Teflamentum , hoc modo : Hic eft calix novum Tefta-

T0 tht ef-

VLOC oD

mentum in fanguine meo &c. idemque faciat Apoftolus .

ad Corinth, 1. fequitur , quod fint deillius eflentia, . Quia fi-

militer:

:

Yecratiom,

partcula enim'.:infr?fr;fgr'i-tur.forq?iæ j & tamen r;oqen-

1 CODECIA-

de ejus effentia. ^.

Anautem Chr

iftus in c'dtriaf;:trä;tib'rre"äalilcvïäïþfdnunciavee

|hocgote-

rit omnia verba , quae funtin forma noftra,incertum eft; &

- Bgone-

(s P.

n contrarium eft, quod'/y eterni & Iy myflerium fidei nec ab

üllo .Evangelifta , nec ab'Apoftolo.referantur,' , Coeterüm

Tefert (ot-

hoc etiam:dato nihil inde contra nos concluditur , quia cer-

ii fiqua

tum eft, Chriftum in confecratione panis protuliffe ifta verba,

y dl

quod pro-vobis íradet

iaut Era-

"

z'tr:þ& ';tamen-'nop (unt de effentia conf;cra-

*

tionis,

ba ad ejus:

fectatoria

cuf ulit

"Bbedloni pletique-docetk. , efrntiatforma", qua panis eebjeerdurs

a de-

confiftere in his quAtuor verbis: hoc eft corpus meum ; ecoztrA Scotus

'c, Co-

ocet. bec etiam verba pracedentía ».qui pridié quam pateretur ec.

[petfare ad ejus effentiam $ aut certé ia e[fe aecef]aria , ut ftne illis non

(ti, Ergg

perfiesatur Sacrameutum. Quia , inquit, nmifi proferantur verba illa

(to deSe

pracedentia ; bac féquentia ,hoc eftcorpus meum , zoz fremificant cor-

at. QUi

pus Cl:rt]?i » fed zpeus

facerdotis. — Quaritur ,quid hic fit

f omtia

Jentiendum ?

]i hanc

E[p. 1. Effentia formze, qua panis confecratur , confiftit in

. J

jis quatuor vetbis t boc eff corpu; meum, Ratio e(t ; quia

ve

hacit

rba confecratoria operantur id , quod (ignificant : atqui

quatuor pradi&a verba fufficienter fignificant prafentiam

funino

corporis Chrifti,.fqþ* [peciebus panis. Ergo &c.

cjentut

Eeee

ngul-

l.ïefp.

nem:

$86

CAÁASIIS ,$4CR 4£ME NTALES

s ts R IATR RT

at

Ycotosin

Woryruqemerutepome

fum ;-e

jepemroreennd

nullunmeffe, Rafío eff ; quia Chriftus conficiendo hoc Sacra-

(curo, t

mentum:non protulit ifta verba , qui pridié quàm pateretur

mormenti

uraturmi

&c. necfacerdosilla profert , ut

gerens pe;rfepam..cfhrqii—t:i.. Erï

[

O &c.

ilcipulis

Ad fundamentum:' $cof; dico hsec verba ,. hoc efl

corpus

16 , QU

sieum , fufficienter determinari ad fignificandum corpusChri-

dicanx

tealí corf

fti, non facerdotis illa proferentis , per hoc, quod facerdos

illa proferat , ut:gerens Perfonam Chrifti, Convenienter ta-

lute 22.

men pracepturm effe, ut praemittatur , qui pridié quàm pate«

g EV

exprinii

retur ; &c. ut clarius app

* $

calix ul

nomine ,'Q,hlfi&iïg

greeyx«t dl&a quatuorverlaaprofem

nem pe

*

Prü

:

x

rum (ui

V'arii dive

A

^

4

avunt in faca'cäiierif& Eu-

tealiter!

ebariflis wvert ejvéniiter gontineri corpus.

Jorüm temporurm *lj'—iäüti;i :

E

g

:

fanguinem Chvifli. Qua-

L

J

d ar

$

dquea

r,itu-'r,- a?zf ?,M? fé

gumentis ä"?äïforziöw offaþta ?;Fri; "IT

ducatio

n2 du poffit probari £ —

effs int

Ej poft. Pro

batur. 1. Ex verbisà Chrifto ufurþatis in m-

manif

ftitutione Fuchariftie /Maitb. 264 arci r4. Luc, 22. boc eff

modot

corpus meum, Fic eff [anguis meus &5c,. Quae (umptain proprio

Ton.

fenfu tealemco

Chrifti

rporis& fanguinis Chrifti praefentiam aperte

f : Tliflc ant,

prio in

uod autem in proprio fenfu intelligi debeant , patet.

Wwter

1, ex regula $, Zfupuffiniveceptiffima lib. 3. de dotlvina Cbrifti,,

(quoi

€. Io. quod nempe verba femper intelligenda fint in. fenfu

enfun

proprio , nifi obftet fcriptura contraria, aut evidens abfur-

potal

dum exinde fequatur: quorum neutrum hic invenitur; cum

tution

potius ex fenfu propriofequatur divina bonitatis , fapientiae,

7

ac potentize maxima commendatio ; $s in eum confpirent

etam

Evangelifta.

EtcPaulus z. Corintli 10. & 11. verba Chrifti

li aff

eodem modo fimpliciter referenres, abfque ullo fenfus figu-

rati indicio. 2. Quia Chriftus hac verba protulit in inftitu-

bilaro.

cenferi

110f er

ti n noviritüsper moduïm ltïeüamenti 3 ergo debet

Qcutus

;87

: :*,DE. 'I—:'-ZI'-CHARMTIA.*A- )

Man

locutus in fenfu proprio &cobvio ; & non in figurato & ob-

!01 OC Sats-

fcuro ; né alioqui daret occafionem errandi in-re gravifTimi

4 Dateretur

momenti : preefertim , cum nullo figno exteriori fenfum fi-

nCarifü B. J

uratum & latentem prodiderit ; cüm tamen aliàs foleret

:

ifcipulis fuis parabolas& obfcuriora myfteria claré explica-

tf WPW -

re..3. Quia verba adjuncta prafertim formae calicis clare in«

UrpusClori

dicant, Chriftumibi locutum . fuiffein fenfuproprio de vera ac

d lxstdog

reali corporis & fanguinis fui prafentia : fic enim fequitur

enjenter p«

Luce 22, H ic eff calix nocvum teftamentum in meo fanguine , qui

? quim ue.

pro -vobis effundetur , ( nempein remitfionem peccatorum,ut

exprimit /attb.) Quibus verbis fignificavit Chriftus , quo

rba..i g(ofcrri ,

calix feuliquor in eo contentus effet effundendusin remiflio-

nem peccatorum,.

:]

Probaítur. 2.. Ex

Joan, á, ubi Chriftus promittit fe datu-

iitétlo Elf

rum fuam carnem in cibum , & fanguinem in potum veré ac

realiter fümendum. :Licet enim, quain eo capite habentur

Jifi. u-

1

ufque ad verfüm j 1. probabiliter exponi poffint de fola man-

.7 vti-

ducatione fpirituali per fidem ; fequentia tamen certum eft

e(fé intelligenda de reali manducatione,

Eundem fenfum

atis in il«

manifefté indicat murmuratio audientium Judeorum:; que-

LT.

modo potefthic nobis carnem fuam daread manducandum.,

jt gtopoe

Joan. 6. & quorundam difcipulorum : Jurus ef bic fermo. Qui

f ágeti

Chrifti verba de vera fuae carnis manducatione in fenfu pro-

prio intellexerunt, quorum fcandalum advertens Chriftus

t 3 Pateto

mentem íuam de fenfu figurato non folüm non explicuit

ub l]ilo

(quod feciífet haud dubie , fi talem íntellexiffet 5 fed. écontra:

jn fenlü

enfum proprium confirmavit iiídem feré verbis , quibusa-

ns ajfat-

pud alios Evan

Beliftasufus fuerat inhujus Sacramenti infti-

urs a

tutione,

ipieltity

- Probatur. 3, Ex Patribus. Sele&a quoru

ndam verbä re-

yfitent

feram. Cyrillus erofol. fic loquitur Catecb. 4.cim Chriftus tpfe

, Chrll

fic affirmet , &5 dicat, boc efl corpus meum , quis deiuceps audeat du

Yusftt«

bitare ? aquam aliquando mutavit i evinum. fola voluntate $: 65"

nlütu

uon erib dignus , cuieredamus , quod vittum ii fanguinem transmu-

cenleri

j Q:EÀee:e:z

Áarvif,

( cutus

$88

CASUS SACRAMENTALES

-

,--.

d

Diti.

;aqzit: -Ambro[ lib. 4, deflSabfarh. cap. 4. fic -hab.e;: Panis ifle

panis eft ante vuerba: Jacrameuforum , ubi acce[ferit confecratio de

difiplis

ane , fit caro Cbrifli, - Ut autem explicet, quomodoid poffit

anem *

fieri,recurritad divinamomnipotentiam ; quod ridiculum ef-

ppeU,

prii:a

fet, (i panís fieret tantum figurativé corpus Chrifti. $, Chbry-

2

fofi. bomil. 83. in /"Maltth, Quoniam ergo ille.dixcit, boc eff corpus

nem non!

meum , nulla dubitatione teneamur : fed credamus. Et infra s nos

motaverí

ecum in unam , ut ia dicam ma[Jam reducit , neque id fide folum ;

modos lo

fed vet,

[

fa nos corpus fuum efficit :

foro e

f

vubi.x verba illa pond?randa

funt , neque id fide folum.

wr, Pt

"Auguftinus lib. 12. co

níva F. atgium'döcet,fideïesïn hoc Sa-

darat , (

ctramento percipere fanguinem, quo redempti funt. & czp. 20.

ftasion

nunc bibi , quod de latere Chrifti manavit : quod falfum ef-

nv

fet , fi tantüm acciperent figuram fanguinis. Damafc. lib. 4.

tum&

de fide. c, 14. ubifusé de hoc myfterio differens ait : Aec -veró

Dit

panis &5 vinum Cbrifli corporis figura funt ; abfit enim boc : euerim

tis ; 01

fpfumet Domini corpus. Deificatum 5 q

uippe cimm Dominus ipfe

w8

fignitic

dixerit : boc efl , non corporis fignum , fed corpus.

fgni&c

^ Neque vimullam habent , que contraopponunt hareti«

ris Chr

€i. Cüm enimfícriptura fignificat Chriftumnon remanfurum

P

in Ecclefia , fed abiturumad Patrem,ut /Mattb. 26. /Marci ul-

[

timo. 7oan. 14. Solüm vult Chriftum non remanforum fub

ff

fpecie ufitata& vifibili juxta modum humana converfationis;

b

Item cum dicit 74 atíb. 24. fi quis dixerit xvobis : Ecce bic eff Cbyi-

D

ffus,

é5c. nolite credere ; tanvüm monet fugiendos impofto-

WSd

res , qui

g. 4

fe CHRISTUM , aut P'rophetas:qc(ï'e menti-

Effo, !

Dices, Chriftus dixit, boc eff

corpüz meums atqui perly

quian.

boc intellexit panem 5 hunc enim in manus accepit, At-

minuà

ui panis non poteft proprié dici & effe corpus Chrifti, Er-

intept

59 figuraté,

?. /V.

d

fiem f

Rej

*

'ega

omin quia per ly boc, non ï*ntellïïgï tur panis,

la, id

fed accipitur hic adjeGivé pro contento fub his fpeciebus &

r q

accidentibus, ita ut hic fenfus reddatur ,6oc , id eft, contentum

tonve

fub.his accidentibus eft corpusmeum,

Dices

D

DE EUCHARISTI A.

$89

'**

—

U Puig,

Dices. a. (Ebd* accepit Dominus, benediäii i ffegït, id

mnþmtfo lt

difcipulis dedit ; atqui Chriftus accepit, fregit, & benedixit

Odoid poff

it. Ergo non potuit illum pro-

Giculum ef

panem ; ergo & panem ded

m' SA be l«

rit appellare corpus fuum

,fed improprié & figurate,

Refp. Diflinguendo ; ben

edixit ita,ut benedi&tiane fua pa-

Atf cogyg

nemnonimmutaverit. /Vego.

Utbenedi&ione fua illum im-

"Inlra ETE

mutaverit & in corpus fuum converterit. Concedo. Et eftille

! li [Ofüfjl j

modus loquendi fimilis huic , atque fi dicat aliquis , Petrusin

Onderanda

foro emit caponem, occidit illum,& edit, ubi non intelligi-

tur, Petruscaponem vivum uti emerat , & crudum , uti occi-

n hoc a«

derat , comediffe , fed mortuum prius & co&um ; ita Chri-

B TUNTN

ftushon debetinrtelligi panem profanum & talem manentem,

falfum ef

utiin &

d

1anus acceperat , fed benedictione fua tranfubftan-tia-'.

nojz. lb 4.

tum & in corpus fuum converfum Apoftolis dediffe, -

: A'ec ueró

Dices. 5. llla fententia boc efl corpus meum, eft facramen-

!uv : m

talis; ergo debet explicari & intelligifacramentaliter. Ergo

DI /þfe

fignificat panem effe corpus Chrifti facramentaliter. Ergo

fignificative tantüm, five fignificat,panemeffe fignum corpo-

nt heretí«

ris Chrifti,& nihilaliud,

nanforum

Refp. Diftinguendo anteced. Eft facramentalis, id eft, expli-

Ahurti ub

cat Sacramentum & ejus fignificationem , sego, Eft facra-

orum pb

mentalis , id eft , conficit Sacramentum , concedo an

fecedenf

tfationis,

&5 nego confequentiam.

cdi ühri-

Dices, 4. Chriftus dicit , accipife 65 manducate atqui pa-

impolto:

nis poteft manducari & non corpus Chrifti, Jeco min. pro-

& mentie

bas.. Corpus Chrifti non poteft dentibus teri & comminui,

Efio, Ergo non poteft comedi & manducari, JVego confeg,

yi perff

iuia non eft de effentia manducationis, ut res dentibus com-

il; ÀX

minuatur : aliàs fenes & edentuli, & quidam alii,qui bolos

jij, Ef

integros deglubere folent , non comederent z ad comeftio-

nem fatiseft , quod ore fumatur, & per infirumenta natura-

lia , id eft, palatum & linguam ad ventriculum tranífmitta-

t päl]/h

tur , quod corpo

d&

P

richrifti , Ut fub prCi-'eþus- .päni-s contento

al

€onvenite

Dices, Saltem hac verba , hic calix novum teftamentum

puti

Eeeea

eít

$99

,54&QFL«3äMENZü25

Ls

eftin meofanguine: d.uplicem'hþabem tropum ; 1. Quia calix

ponitur metononimieé velut contiaens pro re contenta. z.

pri

TT

Ditt

Quia vox teftamentum nonaccipiturproprié : neque enim

vinum aut fanguis Chrifti eft teftamentum, fed fignum tan-

Atquime

tüm teftamenti ; quia aliàs fingulis diebus renovaretur tefta-

Chriftus!

Rl

mentum Chrifti, & neceffe eliet (ep& Chriftum mori: quía

taftamentumnon valet, nifi moriaturteftator, HIebr. 9. item

dicens, !

Eucasi

AMaítheus ait: FHiceff Janpuis meus novi teffamenti , & Lucas ,

üic calix eft. tefLamentum,

( mort

proprie,

. Ergo alterutro loco accipigur im'fx

pie

Juui cor,

-Re[p. 1. Conicedendoin voce calix effe tropum , eumque

non parere ullam difficultatem , cüm fatis explicetur por ad-

pus g

dita verba , accrpite 65 bibite, Nemo enim non intelli

as C

modo calix bibatur.

git; SHow

ft. Etf

Re[p. 3. N egando in altera voce teftamentum effe tropum :

fmen ibí

Dia

nam duo funt, qua nomine teftamenti & quidem proprié di-

&i capi folent. r. Eft voluntas teftatoris, quae difponit, 8c

et, v

poteítetiam pa&um teftamentarium dici. Sic accipitur Éxo-

u

di. 24. quando dicitur , bic eff fanguis faederis , ive ut S, Paulus

pitü t

Eebr. 9. citat , biceft. fanguis teflamenti , id eft ,^ hic eftfanguis

lroac

quo fancitur & confirmatur voluntas, promiffio & pa&ü Dei;

Matth.

faexel

2, Teftamentum vocatur authenticum inftrumentum, quo

continetur voluntas teftatoris, & per quod accipitur jus ad

bis Ch

hareditatem.

[

Hoc pofito , nego, quod fanguis fub fpeciebus

vini contentus non fit proprié teftamentum fecundo modo:

N

quia veré eft Sacramentum & in(trumentum , quo accipitue

ttopx

jusadhereditatem,qua efteloria eterna, Neque inde fequi-

Id

tur, quod renovetur quotidié teftamentum Chrifti, fed quod

pakha

repetatur idem: ficut cum idem teftamentum f:

ae

ius defcribi-

Toteir

d

cit enim fe-

tur, neque opus eft fepius mori Chriftum ; fu

quod;

melmortuum fuiffe. Itemquando Aattbeus dicit, bic eff [an-

Yocat

guis teflamenti , accipitur teftamentum prodivina promiffione

efe

& ultíima voluntate Chrifti teftantis: quandoautem Lucas di-

"aC

in-

tii, T|

cit, hic calix eftceftamentum ,maccipiturtc.ft.amentum pro

ru-

Tüatet

DE E'iI'C HARIS T)A.-

$91

'-'—(ïl;fä n

ftrumento illius promiffionis, Itaqu

Ofténta, ;

rié & fine tropo eft dictum.

E

f: utrumque x;ErE & pro;

€que enim

— Dices. Chriftus dicit : boc

facite in -mþam commemora'tionemk.

jUm taft«

Atquimemoriaeft rerum abfentium , non praefentium, Ergo

'etur te(la.

Chriftus noneft in Ecclefia praefens, fed abfens,

mtit quía

Refp.. Verbailla claréexplicat $, Paulus 1. ad Corintb. 11.

4)f, p.em

dicens, mortem Domini annuniciabitis.

Ergo jubemur fumere

& Licg,

Euchariftiam in memoriam non Chrifti abfentis , fed Domini-

ipitur im.

cae mortis & paffionis praeteritae.

Dices. Si illa verba fignificant propr

ié vel fignificant fo-

; &lImque

lum corpus; vel totum Chriftum,

Dico , quod folum cor-

Q petad-

pus fignificant. Znfers. Ergo fub fpeciebus paniseft folum cor-

igit qu-

usChriftifine anima& fine fanguine mortuum, JVego con-

feq. Etfienim haec ibinonf(int vi verborum illorum , funt ta-

tropum:

men ibi per realem concomitantiam,

voptie di-

— Dices.- Copula eft fépe infcripturaacci

]

tur figurate , id

E

ilponit, &

eft, tropiceut Gen. 17. circumcifio eft faedus.

Xodi v2. agttus e,

yturExo-

phafe, id eft;tranfitus. 1. Corintb. 10, Petra erat Chbriflus. abidem

ET]

hanis eft communicatio corporis Cbrifti. Ad Titum 3. baptifmus eft

t fanguis

lavacrum regenerationis, Gen. 41. feptem boves feptem anni fünt,

aQ Dei

Matth. 15, Semenefl verbum Dei. ]oan;1o. Ego [um oflium.plu-

M^ qUO

raexemplaaffert Calvinus 4. in[litut, c.17. Ergo etiam in ver-

x a

bis Chrifti, cum dicit, joc eff

corpus meum 5 oportet copulam

peciebus

eft, accipere figurate.

$

.

L]

[o modo;

Refb,1, Non in orhiti

bus iis exeinplis copula eff accipitue

tropice, utfit idem , quod ffenificat,

Namin primis in eo

ccipitür

de fequ'

apnus eft pbafe ly eft , accipitur proprié, quia ille agnus erat

ed qIo

paícha; ideft , pachalis victima, ficut & ipfum feftum in ho-

decribt-

norem tranfitus Dominiinftitutum vocatur pafcha ; inde eft,

quod agnus ille paíchalis in Evangelio fimpliciter & abfolute

nim 1e

T

vocatur paícha ; ubi «vis , ut- paremus comedere Pafcba ? Et

iliife

neceffe erat occidi pafchba, /Marci, 14. Luce. 22. itemillud: Petra

n

erat Chriflus , juxta veriorem & litteralem fenfum Cbr»foflbo-

H

mi , T heopbilatli

» T beodofeti , Ambrofii , nonaccipitur de Petra

/Jroin-

ituali

fitu-

materiali , que fignificaret Chriftum, fed de PetraSpir

& in-

$92

CASUS $A4CR AMENTALES

——

& invifibili , quaeeosubique fequebatur de neceffariis pr;'ja

1

in ortb.

fpiciens , quz Petraveré & proprie eratipfe Deus , & confee

violam

quentet Chriftus ut Deus.At nuilus efttropus,(i dicatur, Cliri-

rf

yía (impl

ftus eft Petra fpiritualis, pracfertim incopulaeft. Item i/luZ

bis Chifl

ex I. Coriníb. 10 panis eft communicatio corporis Chrifti,

us

proprié& fine tropo ficexplicaridum eft : Panis confecratus

àfacerdote eft corpus Chtifti , & ipfius fumptio eft commu-

nicatio corporis Chrifti, Item illud: baptifmus eftlavacrum,

eft verum fine tropo: reverà enim baptiímus lavatà pecca-

t yro

to originali,quandononinvenitobicem,

iritio

7

Rfp, z. Eflo anteced, nego confeq, x. Quia nos multo plura

exempla ex facris litteris adferre poffumus , vel ipfis Adver-

fariis fatentibus , in quibusly eff accipitur proprié j ergo in

Üpo

verbis Chriftietiam debet potius accipi proprié, quàm figu-

S

ml

raté; cur enim à pluribus exemplis non fit firmior & certior

confequentia , quàm à paucis ? ?. Quia in exemplis illis, in

ivíatp

tum (un

quibus verbum eft,accipitur figuraté , utinillo bovesfunt an-

habet t

ni , femen eftverbum Dei &c.femper unum difparatum prae-

Yetbis «

dicatur de altero difparato, in quibus manifeftum eft, quod

fum. bor

non poffiteffe identitas realis. Ideóque re&aratio di&tat ad

tropicam locutionem confugiendum etle.. Atin verbis Chtri-

onfpr/r

1tts 6 i

fti , boc eff corpus meum, non praedicatur dire&e diíparatum de

difparato, ut manife(tum eft intuenti; non enim dicitur panis

W

eft corpus meum , íed hoc, id eft , fubftratum his accidentibus

timn a

bus, a

eff corpus meum , in quo proprié acceptónulla eftrepugnantia,

Ergo non cogimur confugere ad tropum, Quod autem Ad-

awlt d

$ 761

verfarii perly hoc capiunt panem,qui eft terminus corporis di-

fparatus, nos negamus id re&té fieri,

Ergo exempla illa

fun af

non funt fimilia, neque ad rem.3, in omnibus illis exemplis

Cofferftg

(47g

ubi reveraeft tropus , obícurusfenfus , femper additur expli-

D

catio, quaetropum indicat & explanat, ut Ger, 17, ubi circum-

fU r

cifio vocatur feedus , ibidem etiamdicitur fignum foederis. Et

!t hrj

E xodi, 13. ubiagnusdicitur phafe, dicitur etíam «vittima tran-

otilati

fitus Domini,

Et i. Coriníb. 10, ubi dicitur , Petra erat Chri-

dïlü&d[]

ue

Ommp

ftus, additut de fpirituali confequente eos Petra, Deniq

in

*

z

f93

: DE z Ungg-gsng.

ffariis pras

, & Cane.

n oiinibius patabolis & vifionibus femper indicatur effe pa-

Es

rabolam & vifionem myfticam ,ut appareat ftatim,non om-

atut,Clir.

nia fimpliciter & proprie effe accipienda, . Atqui in illis ver- -

lten ll

f Chüfti,

bis Chrifti,boc eff corpus meum, nihil talereperitur. Ergo debe-

Ófttratus

xfl?us eaaccipere proptié & fine figura,

5 Commu-

CASUS. CCCLXXVIIIL

AYt

ità Deta-

C'i;'m, propräus 65 grincipalis efe&tus facramenti Eubbari/z*iæ fi rzu-l

£ritio cf coufortatio Anima ac augmentatio iu vita fhirituali : Me-

Jultopluta

rità bíc quari poteft , in quo cozfiflat bac uutritio c cen-

Íis Adret«

|Cfortatso fpiritmali ?

j pl

Uppono,quod proprius & principalis effe&tus hu»ju-sþSa.cm-

m fipt

S

menti fit nutritio & confortatio animze ac augmentatio

À cettior

ylie ills, (

in vita fpirituali.

Patecex £ Jorentitio dicente, hoc Sacramen-

esfunt afte

tum eundem effectum habere reífpettuanime , quem cibus

habet refpeQu corporis,

Et ex Tryid. feff. 13. cap. 3. his

attm ptg-

.eft, quod

verbis: Swni aufem cvoluit ( videlicet Ghriftus ) Sacramen-

fum boc tanquam [piritualem animarum cibum ,' quo alantur &5

o didar ad

conf:

rbis Chti-

ortenfur «vi-ventes cvita illius , qui dixit ; qui manducat

yaum de

imne , 65 ipf» cvi-vet propter ine, Hoefuppofito

e[p, Hacc nutritio & confortatio fpiritualis confiftit par-

fcor patiá

ydentibus

tímin augmento gratiae habitualis : partim in gratiis a&tuali-

bus, ac nominatim in excitatione queedam charitatis cum

rugnantia.

a&uali dulcedine & gaudio fpirituali. ita $. Thomas in 3. p.

uenmAd-

xporisQ

q. 76. 4 1. ad r. ubific habet : per boc Sacramentum quan-

um eff. ex fui euirtute , non folum babitus gratie &5 «virtutis

mpla

confertur , fed etiam excitatur im aum juxta illud 1. ad Corintb. g.

exempis

torexpll

charitas Cbrifli urget nos.

Et inde ejf , quod ex vvirtute hu-

jus Sacvamenii anima fpivitualiter veficitur , per boc , quod ani-

i CütQu/T

ma [piritualiter dele&atur , 65 quodammodo inebriatur dulcedine .

derii lt

Ti /ihe

bouiiatis dicvine, Haec tamen excitatio charitatis & fpiritualis

delectatio f2 péim

ht Chfi'

peditur per neg!igenzifam & diüra&i,onem

Juique

com municancis.

n

Eff f

Alios

$94

CASUS. SACRAMEN TALES

aisb

:

p t

Alios etiam effe&us hujus facramenti recchfet T

4

iá.. [f

ft medi

13.c. 2. videlicetliberationem à venialibus , & prafervati

O-

[ererant

jtos &t

nem à mortalibus : dicitenim hoc facramentum efle aritido-

£um, quo liberamur à peccatis quotidianis , 65 4 peccotis movtalibus

homo&

prefervvamur. Hanc autem liberationem à venialibus non tan-

tüm operatur mediante fervore charitatis & contritionis,

adquem excitat ; fed etiam imediaté ex opere operato per fui

Sulpiti

receptionem, modó non inveniat in recipiente attualem ad il-

]a aut habitualem affe&um, — Praffervattonem autem à mor-

D

talibus efficit mediantibus gratiis aCctualibus , quze intuitu

communionis prius fattae , dantur rempore tentationis

ad eam vincendam.

"Et confequenter mediante

ifta

IX

[d Y

prafíetvatione caufat perfeverantiam in gratia , &

g

eam glorie adeptionem.

Unde ab eodem Trident, loc.

1.68]

citat,

dicitur pignus future glmfifev M d Pt'ïpdþüf?k Íalici-

Atgui

falis.

utraq!

Hab

et etiam aliquos effe&us in ipfüm corpus , þTu.rn in

des f

hac vita mitigando fomitem concupifcentia : Tum in altera

fumpt

infiuendo in glotiofam corporis refurre&ionem. Mitigatau-

QUX

Qis,n

tem fomitem . peccati. . r. Indire&é augendo charitatem:

Nam ut ait Auguff. angmentum charitatis , diminutio eft cu-

guin

iditatis, 2. Magis diredé per fpecialia Dei auxilia , qui-

(f gr

bus excitantur pii motus contrarii motibus concupif

Mif

centia,

1

lat

Ínfluitautemi

n gloriofam refürre&tionem corporum, in

1yoli

quantum Deus movetur ad vivificanda ifta corpora, propter

E

&i fj

conjiun&ionem , qu

.

am habuerunt cum vivi—&catricc CKH,R b

$ TI carne,

Ergo

. Porró circa di&tos Euchariftize effe£us notandum eft hoc

jei

difcrimen 5 quod aliqui femper obtineantur, quando adeft

fpofi

debita difpofitio : alii. vero non,. — Semper obtinentur illi ,

hu

iuos Euchariftia immediaté operatur; ut funt augmentum

tüst

gratia fanCtificantis ? gratiz actualis : liberatio a veniali-

L

au*

ïc,(

bus. Non femper autem hgbentur illi, quos tantüm c

fat

595

i a.

-DE EUCH 4R Isfz;/!. :

m

fat me;diät'c y Ut.funt-præfervaüd'ä.mortaïïbu*s ; ':djcnum- pet-

F'éltyatío.

feverantiee , & adeptio gloriz,

Raíio eff ; quod producat

€ft ais

^

iftos effe£tus mediantibus gratiis

attualibus , quibus pqte&

THoOriilibug

* fr07 tan.

homo reïü&cre ; & reipfa fepé refiftit,

ao

3

Dtfihnis,

CASUS CCCLXXIX,

40 per jui

odemodid.

Sulpitius 4uæremfi ,an Euchariftia fub utraqu

e fpecie acreþäa'mgja—

*

^s

gb

b una tantim ? rejpoudit ajfirmatiut.

em àmor-

yeo. -[Plll

4fet eratiam,quam

*

"

Jue intuitu

« ?Qgtgr;((gr, A5

bac *

eff

Donífo & cgzthq!i;i:f ïo/eari

pofz ?

tentatíonis

lante. ia

A Bfr.

jtà ,cum ä!ex. ZAlenfi , Vafquez & p

Iü:ri'bus aliis à V. a];

,W per

quez citatis

difp. 21 . cap. 2. & Cardin. de Lugo difp. 12.[eHl. 3.

Tidenf, lot.

4.68.probatur. 1. Sacramenta caufant id , quod fignificant.

Áte. fapi-

Atqui utraque fpecies fcorfim fumptafignificat gratiam, cum -

utraque feoríim fumpta fit Sacramenturm, Ergo utraque fpe-

, Tum if

cies feorfim fumpta caufat gratiam,

Ergo utraque fitnul

Probatur. 2 Apoftoli

n in alerà

fumpta caufat. majorem grariam.

litigat dU«

quando in ultima ccena accepere Euchariftiam fub fpecic pa-

Jitjtatem:

.nis, nunquid accepere gratiam? poftea veró, cüm ecalice fan-

Itio £ll cti-

guinem Chrifti haurirent,nunquid iterató diverfam accepe-

a, qu

.re gratiam ? quis dubitet ? idem'eft ergo de facerdote in

concupil

Mitfa,-. Quafi enim vetó facerdos, cüm hoftiam fumit , acci-

iat dimidium gratize, quàm accipit Laicus cum eequali di-

fpofitione fub una tantüm fpecie communicans , & deinde

yorum,it

» propra

altetum dimidium in fümptione calicis, Nam corpus Chri-

t CHAIU*

fti fub fpeciebus panis contentum eft caufa gratiae neceffaria.

Ergo non poteft dimidium effe&um producere in uno fub-

mefthot

jetto& duplum in altero , quando in utroque cft aequalis di-

fpofitio,

Probatur.. 3.

Franclfcus. Blanco. 4trobi - Epifco-

ydo aded

yur i

pus Compoflellanus , qui interfuit Concilio TriZentino , tefta-

tus eft , hanc fuiffe unanimem Patrum in Concilo Tridenti-

menum

50 congregatorum fententiam , omififfe tamen hoc defini-

27 f[lllah' ':x;

jm Cau* |

etur occafio clamandi Laicis

à

;c ,ne hærc(ti.cis importuna dar

EEE2

N

gra-

"

196

m r p

CASUS SSACR AMENTALES

cratiam

Ms

-J"-—-'

divinam fübtrahi. . Et certé Comcl

um

"

N uy.

od il

cap. 3. Cauté de hocloquitur , cüm dicit eos ,

qui unam

kcceliae

tantum fpeciem accipiunt , nulla gratia ad falutem ne-

fie patVU

ceífaria defraudari.

Probatur, Quia Clemens Vi

Ponti-

quibus [

fex Maximus in Bulla , qua concedit Regi Galliarum

ratiam.

4inno 1347. Communionem fub utraque fpecie , dicit

ad tevet

fe id ei concedere ad majus gratiae augmentum : ergo fen-

aíquam

fit utramque fpeciem ceeteris paribus Majorem

*

copferre

yeveren

gratiam.

vel tev

Dices. 1.

Concil. Ti4. kj]f :11. CAp. 3. Dicit fub qua-

bus 10)

libet fpecie contineri totum Chriftum , verumque Sacra-

inertol

mentum fumi , & propterea, quod ad fru&um attinet , nul-

TU

la gratia ad falutem neceffaria illos

-prifvari , qui qgam

Ecdefiai

tantüm fpeciem accipiunt,

m

Atqui fi utraque fpecies maj

orem gi*atiam ex oþere.

D

operato confeft , quàm una , privantur illi gratia majo-

re, qui unam tantum fpeciem accipiunt, Ergo.

id, qu

Domin

Refpond. Privantur equidem gratia majore , fed nulla

tiam e

tamen , ut concilium dicit , gratia ad falutem necetfa-

tia privantur ; ideóque nemo Ecclefiam meritó accufare

10 , Qj

modo,

poteft, quod Laicos jubeat una tantummodo fpecie con-

tentos effe : quia inprimis füb una fpecie accipitur to-

tauat.

tus & integer CHRISTUS,

ui dimidiari & mori non

habet j

EW

potett.

Idem accipitur gratía ad falutem neceffaria , id

eft , gradus aliquis gratie fandificantis , fine qua

li

nemo falvatur.

8 ra

Item impletur fufficienter praeceptum ,

fumenda Euchariftize ,

qugd,gx mgägqrum fententia eít ne-

"(é]o,

ceffarium àd falutem.

tamen

Quamvis autem Laici ,

þrf»i;uttaqïue* eis fpecies per-

g,

mitteretur , accepturi forent ampliorem gratiam , non

Xilta fy

tibus |

ideó tamen Ecclefia malefacit , utramque eis fpeciem ve-

tando : quia in difpenfatione & ufu hujus Sacramenti

deperi

ut re&té monet Tridentinum feff. 231. €-2- ) non folümat-

tificat

tendenda e(t fumentium utilitas , fed etiam Sacramenti

tribula

tid ,

icit «

reverentia , prfoptker' guam' fapé orittere oporte

qqüd

. DE E UCHAR.IS?';IA.

397

uod aliàs ad Ma'io.rem utilitatem fpecat, -,Jfa vidämus

QUÍ Unzm

EÉcclefiae lege vetitum ne quis fepiüs in die communicet ,

ne parvulis, ne perpetuó amentibus , ne agrotis detur ,in

« Popti

quibus timerur vomi

tus , quamvis iis omnibus fine dubio

A i qpum

gratiam confer

*

ret : quia nimirum Ecclefia magis attendit

d , dicir

ad reverentiam

Sacramento debitam , quàm ad utilitatem

; 6120 [cn.

aliquam aliquorum hominum.

Eádem ergo de causà ob

. Conferre

reverentiam fanguinis Chrifti, ut caveatur periculum illius

vel temere effundendi , vel aliter irreverenter ab homini-

It fUb que-

bus importune irruentibus tra&andi, & ut ne quis incidat

Jue Sacra.

in errorem , putetque non eífe totum & integrum C HRI-

inet , nt).

STUM fub utraque fpecie feorfim , jure optimo pracipit

g Unm

Ecclefia in Concilio Conftantienfi, ut Laici deinceps fübuna

tantüm fpecie fynaxin caperent.

& opute

. Dices, 1. Unaquzque fpecies feorfim fumpta continet

ïtia Sijo-

id, quod utraque fimul j nimirum corpus & fanguinem

Domini.

Concedo. Et utraque fpecies caufat gratiam nutti-

( ml

tivam eandem. — Diflinguo, Eandem fpecie , concedo. Nume-

n necelfa-

) acufare

ro , nego. ltem cauíat eandem

eodem niodo , nego. Diverfo

modo, concedo. Nam corpus Chrifti fub fpeciebus panis

necie cot-

caufat gratiam habentem alios effe

&us fecundarios ,

uàm

tl (0-

habet illa gratia,quam caufat fanguis

| ':CHRIST'I fub fpeciebus

a o

v'mi contentus.

La

N

Infizs, Gratia i

lla, qua eft à corpore Chrifti , eft

ejus'-

fine quà

dem rationis, cum gratia , qua eft àfanguine Chrifti. - Con.

(eptum y

tja et nf

cédo, E:fi enim fint ejufdem rationis illze gratize , habent

tàámen alios effettus fecundarios,

Quofnam illos ? fcilicet

$ratia, quz confertur à corpore Chrifti, exigit quaedam au-

cjes pttu

xilia fpecialia homini danda , qua confortentillum in labo-

m nofl

ribus hujus vita t cibus enim confortat & reftaurat vires

(jem ve

cramelil

deperditas ; gratia veró, qua eft à fanguine Chrifti , 1a-

tificat cor hominis, uti vinum , & exlularat animam , ut

(olumdt-

tribulationem & dolorem inftar ebrii non fentiat,

Plané

monium & om

ficut confirmatio, ordo , Matri

' niaSacramen-

t & »

Ffffs

ta

quo

$98

CASIIS SACRAME NTALE&

ta conferunt gtätïam ejufdem rationis effentialis , [ed tamen

^" Diit

anis , 0

duo conferunt majorem gratiam quàm unum , & fingula

unacum [

ratia habitusli & fan&ificante dant jus quoddam

enim ff

ad fpecialia

quadam gratiae aCtualis auxilia in tempore dan-

autempt

da,

Sactame

E. g. confirmatio dat quoddam jus , ut homini confir-

mato , fi à Tyrannis impugnetur, deturauxilium gratize &

crament

robur animi fupernaturale ad profitendam fidem etiam cum

A.

vite periculo. Ordo dat jus ad recipiendaauxilia ad fun&tio-

e[fe st

nes fui muneris re&é exercendas ; matrimonium datjus ad

catperí

Qec ag

auxilia gratize neceffaria & congrua ad fuftinendas ftatus

eadem.

illius moleftías

$i

2* 3d educandas proles, ad fervandam fidem

conjugalem,

que inté

s h

| Qüæ&io L

3

caid to

appartt

n tübilominus probabilius

f

fit. in fumnptione Eucl]ari]iiæ ti0n plus

knjq

gifæmle conferrà fub utraque. [pesie , Wq»u.läm jet ;

uncA 2

nem d

necing

REf zü'whätiwä. ita enim longé communius fentiunt

tiohem

Theologi. Et Probafur 1. ex Concilio ZMoguntino cele-

Xtranan

brato z4mm Ij 49. ubi e. 32. Dicitur , non effe dubitan-

D

f

dum, quin communio füb unica

pecie fit eque utilis & eif-

d n

ficax ad falutem, quàm fub utraque.

Tompti

Probatur-2, Quia fi plus gratiae con

A

T

fetretur per fu»'mp-

ptivan

tionem Euchariftize (ub duplici fpecie, quàm fub unica, nun-

tione /

:

quam Ecclefia prohibuiffet Laicis communionem fub utra-

fiondy

que fpecie : quia id prohibendo feciffet illis injuriam : pri-

produ

vaffet enim illos eà parte gratize,quam accepiffent commu-

!j

nicantes etiam fub altera,

his tot

^ s Probatur. 3. Quia cüm Chriftus integré contineatur fub

huns :

unica fpecie, & integrum Euchariftize Sacramentum fub u-

nica fumatur, non eft, cur minus operetur füb unica quám

fompti

lpitur:

fub gemina, Sicut non magis operatur , cüm quis binas ho-

oritgri

dmr

Qiag recipit pro gni:a.

Dices.

atl

L

DE EUCHARISTI A.

$99

nl É

ed Catneq

Vbices. 1, Significatio facramentalis, quze ineft fpeciebus

igula

anis, diverfa eft ab ea , qua ineft fpeciebus vini : illa

quoddam

j

enim fignificat refetionem anima per modum cibi ; hazec

ore dan-

autemper modum potüs : Atqui ubi eft diverfa fignificatio

ii confit-

Sacramentalis , ibieft diverfa Sacramentioperatio: cüm Sa-

gtatie &

cramenta operentur id, quodfignificant. Ergo &c,

tam cum

Refp. Refe&iohem fignificaram per fpeciem panis quidem

uv to-

effe diverfam ex parte modi fignificandt, ab ea, qua fignifi-

dtjusa

cat per fpeciem vini : non effe tamen diverfam ex parte rei ,

jag flatus

per quam habetur ifta refe&io ; cüm fub utraque fpecie fit

a fidem

eadem res , videlicet Chriftus reficiens animam.

Itaque a-

qué integra habetur refe&io anima per fumptionem Eucha-

riítize fub unica fpecie , quàm fub duplici ; eó quod fuüb uni-

ca id totum accipiatur, quod fumitur fub duplici,

Ex quo

apparet difparitas inter refettionem corporalem & fpiritua-

m

lem ; quod corporalis non habeatur integré nifi perfumptio-

nem cibi & porüs, eo quod in cibo non contineatur potus,

necinpotu cibus. Spiritualis autem fiat integré per fump-

: fentiunt

tionem cibi fpiritualis , qui eft Chriftus, ob rationem con-

lito cdte

trariàm,

dubitat-

Dices, 1.

- Dum ficerdos fumit f. afngu;fnem Chrf&ï , velac-

€ipit novarm gratiam & diverfam abea , quam acceperat in

Jus& ef'

Si primum : Ergo Laici

fumptione corporis,, vel non,

vet (orop-

privantur iftà novà gtatià , quamaccipit Sacerdos in fump-

.

Si fecundum

5

ergo fumptio fanguinis

ica, t

tione fanguinis,

fb utra-

noneftSacramentum ; cüm proprium fit Sacramenti gratiam

»

ium : p

roducere.

comd-

Re[p. Sacer

dotem in fumptione corporis fub fpe;ie.pa-

nis totam gratiam accipere , qua datur ex opere operato vi

opter

atut (

hujus Sacramenti : fictamen , ut etiam conferatur pr

[ (ub/

fumptionem fanguinis fub fpecie vini mox futuram, - Quod

igitur non conferatur nova gratiain fumptione calicis non

m

biuélo"

oritur ex eo, quod iftafumptio non fit de fe collativa gratiae,

cüm reveráà fit Sacramentum , quod de fe eft collativum

L

Di

:

gratie : fed ex eo, quod.jam fit habitus ejus effeGtus

Dige:.

r

P.

600

CAS$ U& $ACRAMENTALES

T

Dices. 3.

Clemens VI. in Bulla ad Regem Galliae cohce.—

TUf

dens illi facul

tatem

:

communicandi füb utraque fpecie , dicit

fe illi id conceder

- &c.

e ad majus gratie augmentum. Er.

Re[p. Vel Pontificem loqui ut privatum Do&orem fe-

J reipia

L

du

uendo opinionem noftra oppofitam.

Vel certé intelligen-

fc

m effe de augmendo gratie ex opere operantis, ratione

ilicet majoris devotionis :

quam in Rege fupponebat, in

: B.

traque fpecic.

fump—;ïonc Euchariftize (ubu

Qa t

impediu.

Quaftio 2.

/u/ccpz:zbt.

N

n priäzu: effetus 1n fufceptione Sacramenti Euchariflie

4' dilpn 6

£ Augmentum eratia?

. Efp. ita. Ratio eft ; quia Euchatiftia pet fe & expfimaria fua

inflitutione

; inftituta fuit ad augmentum gretiz confe-

rendum, ut patet tum ex definition

e Conciliorum £/orenti-

^i in decreto Eugenii, & Tvidentini.

Tum quia ficut cibis confert ro

bur,& aügmentum vi-

Y

venti., lta Sacramentum Euchariftiz , quod fuit. infticu-

M

tum per modum cibi & potüs, juxta illud 7oannis 6. caro mea

tu, &

EUA

*"Deré eff. cibus , 65 [anguis meus «vere eff potus , confert robur

to, & i

augmentum vita , id eit, fpitïitukaiis gratia,

qu& tur

Thor

; /Quæ [Lio.:2-

n etiam prefer-vatio à peccati mortalibus fit alrquis effedus

Sacramenti Euchariflis ?

REf ifa, Ratio eff ; Tum quia fic patet ex Tri4. feff. 13.

cap. 2.

Tum quia cüm Euchariftia per modum cibi fit

inftituta ,' conferre debet robur ad vitam fpiritualem , &

confequenter praefervationem à mortalibus,

Tum quia

Jeannis. 6. dicitur ; bic eff panis de colo defcendens , ut fi quis

ori

ex ipþ manducaverit , non moriaíar ; atqui hic non m

eft

601

——

DEEUÜCHARISTIA.

M; COnce.

et prafervari à

'mor;:g,liþys; ; qua mortem anima inf;f:-

runt..

pede ldiüt

MUm, Ef.

E - u

lorem (e«

Anrecrp

iens Eucbarifliam ctim 'peccato «uetiiali ; feu cim affeda

ntelligen-

ad peccata venialia , recipiat. augmentum gratie.

J

ls vtone

babitualis ?

1

Diebat, ia

Efp. ifa. Ratio eff ; quia peecata venialia non funt incom-

patibilia cum gratia , & charitate ; confequenter non

impediunt gratiz & charitatis augmentum , quamvis in

fufceptione Sacramenti' non obtineatur remiffio , illorum

Vrf

venialium, quae tunc a&ucommittuntur. ita 7 aleníia £on,

4« difp. 6. 4 r pundo, 3.

matía (j

Quarftio. 5,

kX

i conft-

An [u/ceþtio Euchariflie liberet à peccatä

| Éorttlia

veuialibus ?

intom Yi«

Efp. Ajjïrmatiqjg; 'Modo non adfit ipforum complacéti«

t ínfit-

- tia , aut in ipía fufceptione Sacramenti non committan-

tur, Rafio efi ; quia complacentia venialium impedit fpi-

77

ritualem dulcedínem , qua percipitur ex hoc Sacramen-

AX NODUI

to, & impoffibile eft aliquem liberari ab illis peccatis ,

ua tunc committuntur. ta Trident. feff, 23. cap. 1.

$,

. Thom. 3

- J« .. 78. a. 1. 65 2, V alentia loc. cit, v

B

un

e-

[ï;u!p fec

i

2

us effedus, & tverficulo —

( ff!& llf

-

" -tertzus effeus,

TA

EWDONES

.cipi ff

iem; i

n ia

j[ 0i

Ggg8

Qua-

1 [oti

6

602

CÁSU$ .S'*A'CR-'AMENTALES

^ Quaftio 6,

n per Eucharifliam vemittantur

opere. operato ?

peccaía venialia ex

.

Efp. :Ajirmdtiwä. Ratio eff. 5 quia.cüm in Tridentino loc,

cit, remiflio. venialium ponatur tanquam proprius effe-

&us hufus Sacramenti ; Sacramentum autem producat fuos

effe&tus ex opere operato , fequitur per Euchariftiam remit-

ti venialia ex opere operato,

" Quatftio 7,.-

4A4n per fumptionem Eucbariflie detur. auxilium ad veie aþeran-

dum,ei (emperandum femitem pec

CAFH, C nd ff/lendfzi

£entAtiones ?

Efp. Afïrmati-*vä. Raíio eff ; Tum quia damones effugi-

unt Chriftum prafentem, & ceetum Angelorum Chriítum

comitantium. Tum quia ficut cibus corporalis confert ro-

chariftia,

bur & viresad operandum, ita etiam cibus fpiritualisin Eu-

| Quä.ePcio 8

ZAn Euchar.

1,

iff

flia nos uniat cum Cb(z'/io

- €5 fidelibus?

RBEP

, Affirmati-ve, Probatur ex teftimonio S, Pauli, 44 Co-

rintb, 10, unum corpus. [umus ,

qui'de uno paue par-

t

ticipamus,

(

s o R

Qua-

60j

CIEUPUMEMPENUEUD DMASUEUNRURUSNGD Cdupnam Is

DE EUCHARISTI A.

—

LÀ

.. Queeftio 9.

- vdn per Eucharifliam tollatur poena tem--

s poralis ?

E]þ. Dïüi*hguendo :

vel enim Sacramentum accipitur ut

"fic , vel ut facrificium; fi accipiatur ut facrificium,cer-

tum eft remittere poenam , quia unus effe&us facrificii eft

remittere posnam , ut conftabit claré ex infradicendis.Si ve-

ró confideretur utSacramentum; non aufert primarió pos-

nam ex opere opetato, fed folüm juxta valorem a&(s, &

difpofitionem füumentis : nullo enim jure conftat, hunc effe-

&um produci à SacramentoEuchariftize.

»CASUS. CCCLXXX,

Quid [i in Ii:r):p;ipne Eucbariflie aliqua þars boflie deg[utïta

efl , d pervenit Ad fLomachum $ aAn ex tunc Eucha-

l.

rüffia (uum , Zc;ducit ! effe-

J'

»33/ Afärmagi.vö.; Ratio eff ; quia ut Euchariftia fuum þro-y

ducat effetum , requiritur , ut applicetur fufcipienti 5

dicitur autem applicata fufcipienti, quando aliqua pars ho-

ftize deglutita eft , feu transmiffa eft ad tomachum , juxta

ilud 7oannis6. qui manducat me , 65 ipfe vvivvet propter me,

Confirtnatur. —

uia hoc Sacramentum corifert gratiam per

Ü

modum nutrimenti ; fed cibus nutrit, quando transmitti-

tur ad ftomachum ; ergo Sacramentum Euchariftia confert

gratiam , quando transmittitur ad ftomachum , in eo fcili-

cet inftanti, in quo verum eft dicere , nunc deglutitum eft,

aut potatum eft, ita 77 alentía tom, 4. di[p. 6. queft, 7. puntlo,

I. suerficulo , contra bos.

o 8

æa

Ggg g2

CASUS

vucrs

€04

€A51U$ $A4CRAMENTALES

CASUS CCCLXXXI

Q uid fi quis diu etineat t;ojïiam in ore , iía ut. [pecies corr::mpan-

tur , Autequam deglutinutur : vecipitne frutium

Eucbgki i& ?

"

Efp Neg.ativ.ä. .Ratio eff ;; Tum quia n

on dicitor Chr;.

ftum manducare.

Tum quia Sacramenta tunc operan-

tur, quando funt applicata fuüífcipienti ; fed Euchariftia non

dicitur applicata fufcipienti , antequam deglutiatur , ut patet

ex rationibus ftatim anteallatis, Ergo Euchariftia non pro-

ducit effe&um , antequam deglutiatur, confequenter , qui

retinet hoftiam in ore, ita,ut fpecies corrumpantur , ante-

quam deglutiantur , non recipit fru&um Eucharifti& : quia

non dicitur Euchariftiam deglutire & manducare juxta illud;

gui manducal w , €y ipfe virvek propfer me.

CASUS CCCLXXXII,

Sacerdos deglutit4. þai*fte boffi.e ecvomit veliquas partes, auf mo-

ute pleuum aliarum partium deglutitionem.; reci-

pitur 4

Jiam ( fetum effed.

- '*pz't-ne $?^

"T

Sääïkætnti V

2 Efo. Affirmativé ; Etiamfi ille nondum receperit totam

X

hoftiam, vel fanguinem.,

Nam Sacramentum ex dictis

roducit effe&tum , quande prima pars hofti , vel fanguinis

xeglutita eft. . Rafío aufem,cur Sacramentur producar fuam

ratiam ex vi Sacramenti , quando prima pars eft deglutita ,

€ft , quia in eaeft totus Chriftus : Chriftus enim ita reperi-

tur in exiguaac in magna particula, Tum quia hoc Sacra-

mentum eft fignum practicum refe&tionis fpiritualis, quod

fignificat & fignificando efficit refc&ionem fpiritnalem ; cum

ergo prima particula fit Sacramentum Euchariftiz , & figni-

£* €9'weP — -- u

ficet refe&ionem fpiritualem , fequitur primam partem de-

'Tum

alutitam confexre grafciagm & refc-&ïonem fpiritualem.

quia

AMBECGE UCEARISTT'A...

L ossrara

66;

quia.ca

ufa perfetkt;pofita producictorum &:períe&tum fuum

effe&um in fubjecto , nifi aliunde adfitrepugnantia ; aut ni-

fi accipiat majorem virtutem agendi, aut (ubje&um melius

diípenatur: ergo Euchariftia producit totum (uum effe&um,

€o ipfo , quo fumpta eft , nec effc&um auget,, nifi fübjettum

melius dilponatur,. feu. nifi communicans a&us ferventio-

res eliciat , feque ad majorem egr

atiam praeparct , & difpo-

nat Tum quia fi non produce

retur totus effedusà prima

arte , fed fucceffivé augeretur per partes,

expediret gran-

diores hoítias recipere , eafque non ftatim

; fed interpofita

iora deglütire, quod noneftin ufu.

"Dicen

à

1

dum igitur eft.,

Effe&um Euchariftie produci deglutit

a prima parte per or-

dinem etiam ad reliquas partes.

"Nàm hoc Sacramentum

eft per modum unius refedionis & convivii. - & e(t unum

individuum Sacramentum , quod integratur

nor KU

?agte dgglq:?cqg ,þvcxfrüm euamex deglq;iqua,

-7 4 ASUS CCOLXX3UIL- no: .

Quid fi conting

"

:

i

d

at ut communicans [ inpeccáto mortali tunc fem-

pors , quo munducwolt aliquam partem hoffie , [ed At m elisiat.

ncium contritionis , auntequam veli.

qUAS partes mauducez ':.

$CT näqifimg

gratiam mnnducanda veliqaas 1 .«

!odos qnrntes ?

]i5

11$

R Bfr. Negatiwä.

Cum /Tenriquez & aliis contra Czy'etanum in

a

3: P. 9. 76. 4. 1, & alios , quorum fententiam probabilem

Fd,

exiftimat " alentía , eamque fequitur Suarez & inter alios

ti

Reginaldus lib. 29. num, 40. —

alio autem noffra eff ; Tum

D

quia totus effe&tus Sacramenti

producitur per fumptioriem

x

primz partis hoftize confecrat

& ; (ed communicans in fum-

m

ptione primz partis non erat fufficienter difpofitus ad reci-

J

piendum Sacramenti effe&tum ergo non recipit poftea effe-

e-

&um , quamvis fe difponar, antequam rel

iquas partes de-

tranímittat,

gh,l.tia,t : eafque ad ftomachum

Quamvis enim

£

)ià

illae

Qgggs

606

CASUS SACR AMENTALES

Qu

—

;-A

UOREUS pE R

þ. -

,

il fumptiones phyfice fint plures & di

ftin&z n

ihil

om

inus

untuna moraliter; per quam verus datur effe&us in prinía

deglutitione ; ficut effe&us baptifmi confertur in prima ab-

lutione.

Tum quia qui ind

1

& & facrilégé communicat;,

dicitur fibi judicium manduca

tl

, juxta illud Apoftoli ,' qui

indigné manducát &c. Par autem nom eft ; utquis pér ean-

dem refectionem & cibum pariat fibi judicium & 'gloriarri,

Quam ob rem Patres afferun

i

t Euchariftiam huic effe in-utif

E

lem, feu mortifctam.

müatu ! ranæ , mchus fe

Dices. Qui ddgl ui'tïtga particula :

difponit ad gratiam , recipit majoremgratiam , ut fupra in-

nui " Ergo etiam qui recipit particulam , in ftatu peccati

mortalis , recipit gratiam & effed&um Sacramenti,fi ad illum

f

fe di

particulae,-

ponit , . antgqugm dcglutitæ ölc,yc-:(orruptgï-(:mt tehquæ

[»

a

»

Refp. lllum,þ f-;ui' i!'ux(.'c;p,ta

hoftxæ parucula mehus Ie dx-

Íponit , non recipere majoremgratiam ex opere operato, ra-

tione Sacramenti , fed ex opere operantis , quatenus fcili-

cet per illud opus

*

in gwrat-ia elicitam , meretur gga*tiæ aug-

mentum.

Fateor tamen - q-üöid attinet ad fententiam 'Cajveta'lqli

eam effe valdé probabi-

,lemf

5

.

E

o

(

te

fe

t

f

CASUS

E

(SODE EUCHARISTI A.

605

p RE

[

.-:I—-*—-.—.

i^* TGASUS'CCCLXXXIV, '

Aliqui /bt gräzw Theologi arbitrati funt , poffe Laicum in ar-

ficulo tnoríis , quando non adeft alius , qui fibi Euchavifliam a4-

minifiret » fe dpfum commnunicare , vel alios. . Ita Valentia , Suarez "

Coninchus ; zz quorum feutentiam iuclinat Reginaldus

Alij.

ibo' 299 n—l» ;9*

fäææriwr,

AA TeCfÓ ?

X 7 Idetur , quod [ic. Ratio eff. ; Tum quia jüre folüm huma-

.no prohibitum eft Laico attingefe Fuchariftiam , cap.

per-venit de confecratione , difi, 2, jus autem humanum non vi-

detur in tali eventu obligare , fed potiüs videtur cedere era-

viori pracepto divino , quo fideles tenenturinarticulo mor-

tis communicare,

Tum quia olim permiffum fuit fideli-

bus fecum deferre Euchariftiam fequenti die fumendam,

Immoó etiam permiffum fuit Laicis deferre Euchariftiam ad

infirmos tempore neceffitatis, tefte Enfebio 6. Hifforiarur,

cap. 36. ergo etiam lioc temporepermittendum videtur

; Ut

Laici in articulo mortis fibi Euchatiftiam adminiftrare

pof-

fint, ita Doctores citati,

Quos fequitur 7 zleitia To

". ,

difp. 6. q.

tibus.

l1o, pundo. 1. ad finem. his tamen non ob

ftan-

Eucb

Refp. Negati-ub, Yta. FTenriquez lib, 8. c. g4, V/ifloria de

À

ariflia.n. 89. Cbamerota de Euchariflía., cap. 9. dub. 3. I i-

vvaldus de Euchariffie Sacramento , de ufu

65 adminiftratione,

fi, 3, ubi refert $. "Thomam,

Paludanum , & S3lveflrum. — Ratío

tf 5 Tum quia non eft canta neceffitas Eüchariftiae fümen-

d& , ut.Laicus aut alius , qui non eft Sacerdos , vel fal-

tem Diaconus, poffit in articulo mortis, propria auctorita-

te fibiSacramentum Euchariftize adminiftrare

, non ferva-

ta folemnitate & ritu Ecclefize confüeto.:

Tum quia ficut

facerdos non poteft, ut feipfum vel alios:

Communicet in

articulo mortis, celebrare fine veftibus confuetis, ita neque

l

Laicus

608

Cuvmcadfecemea i

"

(Z'ASUS SACRAMEN TAL-ES

Laicus poteft

in.articulo mortis Euchari(tiam admini-&fare

contra ufum & con(uetudifiem' hoc tempore receptam in

reverentiam. tanti Sacramenti,

Tum quia.. hoc t-e'mporþe

non videturinufu , ut Diaconus Euchariftiam adminiftret;

ergo multo minus hoc videtur concedendüm Laico , ant al-

teri , qui non fit initiatus ordine facerdotali.

.Solus ergo

Sacerdos ordinarie faltem loquendo poteft Euchariftiam ad-

miniftrare , modo habeat jurifdi&ionem ordinariam , qua-

lem habent Epifcopi , Parochi, & alii , quibus animarum

cüra incümbit ex officio, aut faltem habent licentiam ab il-

lis , quibusincumbit Sacramenta adminiftrare. Nam a&qui-

tas & juftitia non patitur , uc quis falcem mittat in alienam

meífem. Hac de caufa inquit Suarez difp. 72. [eG. 3. Sacet-

dos , qui finelicentia Euchariftiam adminiftrat, per fe loquen-

do, peccat mortaliter , nifi hocfaciat ex preefumpta volun-

tate Paftoris 3 fibi enim ufürpat alien

u

a'n,g --jïiþrifdi&ion'e-mj, &

falcem mitcit:iän meffem alienam.,

P

euub al Qu Gd - 0

Dixi , hii boc fa'cz'af ex præ]umþta vvoluntate

/Pajïoris :

Nam fi credatur fore , ut Paftor hoc fciens approbaturus

p

fit, & daturuslicentiam , Sacerdos adminiftrans non peccat

mortaliter.; quia .non dicitur, alienam

Xjurifdi&ionem, ,igvito

proprio Paftore ufurpare.

Hiinc obiter advertenda eft differentiam inter admini-

ftrationem facr

"

tiz.

a;gmtþiggchfx;iüüiæ', & facramenti gognite-g-

Q

Quod ad Väidaæ ädnijihi&i'a/ti.öhciiu Savcra-:r(xel—n:ti*vþoeni-

tentize non fufficit

afumpta voluntas fuperioris , & rati-

fs

cit veró ad licitam Sacramenti Euchari-

habitio pracifa , fu

fti- adminiftrationem, . Ratio 4Jifferentiz eff ; quia

jurifdi&io non pertinet ad. fubítantiam: Sacramenti Eu*

mengi-

chariftiee. , ficuti -'pe:tinet ad fubítantiam Sacra

peenis

-DE EUCHARISTIA;

609

pænitehtiæ ; confe&;uen;er ad validam facramenti poenitentiae

adminiftrationem requiritur pofitiva voluntas fuperioris juris-

dictionem concedentis

Reginaldus & alii,

2X nog fufficit præ[gmpta. Ita Juarez,

CASUS CCCLXXXF.

: Qüid fi Sacerdos

precifo AMilfe [acrificio ex devvotione fe ipfum.

communicet ; f acstne boc licite?

Refp. I£a, Modó. non adfit alius Sacerdos , qui fibi adtni-

fiüiftret, nec adfitfcandalipericuluns.. — Ratzo eff ; quia Sacerdos

ett mini(ter ordinarius hujus facramenti ; nec dicitur alienam

jurisdiGionem ufurpare, fibi Euchariftiam adminiftrando, nec

ullum jus extat, in contrarium.

Imó Conincbus & plures alii

exiftimant ,

c etiam licitum effe Diacono in artículo mor-

tis cxiftenti ; fi alioquin deberet decedere. fine viatico ; nam

jureantiquo conceffum

erat Diacono, ut fibi communionem

praeberet, abíente Sacer

dote,

ut patet ex Concil. Nicenocap. 14.

nec ullo jure fancitum eft

tem in tali neceffitate,

; quin hoc iieri: poflit äD—iacoqo, fal-

|CASUS CCCLX X XV1.

Quid i Sacer

do; nton babeat aliam bojtiam con[ecratam pr.eter

MAm , potef mepartem [ua bofiie prabere.

ifermo,veletiaw (ano?

Refp, affirmaticuà , i adfit rationabilis caufa. — Rafío eff;

quia non apparet fufficiens ratio in contrarium,

Sacrificium

enim non definit effe perfe&um per adminift

rationem

.ujusmodi par

ticula. — $, "]ntoninus 3. parte,

tit, (3. €. 6, n. 3

k

W

QI

Hhhh

CASüS

640

CASIIS: s-A.CRQJgENTA;E"s,

xecmeterrrergr

; 'CASUS CCOLX X XP'It.

fit , Parochum fu

Cfii:m;ertum

Bitde teneri fuis osvibus )zu;þw

Admini, "AT€ ;

fenentur ?

"neritur , quaudo sem .

4

Refp. Per fe lódiénda terietf non foliin , quando fubditi

tenentur communicare , ut voluit $lvejter , wverbo confeffor, 2,

quefl. 18. Sed etiam quoties fubditi non irrationabiliter pe-

tunt, ut fieam petant non nitnis frequenter, fed quatenus po-

ftalatipforum conditio,& facramenti reverentia. Kat7o efP; quia

Paróchisimpofitum eft onus páfcendi oves fuas, quod maxirrie

fitverbo & facramentis; nec pareft, ut parvuli petant pariem, &

nonfit;qui panem eis frangat. Ita $uarez, & alii paffim.

Dixi, per fe loquendo, nam ex accidenti poteft fieri; üt Paro--

chus excufetur non adminiftrando fubditis Euehariftiam , vel

etiány abfalutionem facramentalem, ut'fi eàm irrationabiliter

petant; aut Parochüs illos mittat ad coadjutores, vel'ad alios Sa-

cerdotes legitimam facultatem habentes, modo hoc faciat fine

difpendio & detrimento fpirituali fübditorum , & modo fuübditi

inhoc confentiant : ficenim cedunt jurifüo , necdamnum pa-

tiunturex Parochi negligentia, nt fiippono. .. Addit Poffevinus

;

de adminiflratione facramentorum, cap. y.n. 8. Excufari Parochum,

d

quando.habet rationabilém caufam ea negandi 5 qualis caufa

efTet infirmitas, laflitudogravis collationem facsamenti impe-

i

diens, vel fi foeminzevelint

"

..dc-nq*&'e ;onf;teri etiam in Eccle-

h

CASUS CCCLX X XV'II.

Oyd f azfmz;nifr'randä lït Ezlg:bgrz/iiä * regä?ritar "e alra difpofitia

rater gratiam 4m adminiirante ?

fo

Refp. negati-vé cum Bonacina. Rafío eff ; quia hoc ex

Q

nullo jure colligitur.s"Ex quo pátet; riotropus effe, ut fit je-

*

ii

]

unus : cüm hoc nullo jutedivirio velecclefia

'ftico .præcigiatur.

tei

Qu

Ita Suargz difp. 72, fe&t. 4, & alii.

H

pr

CASUS

DE EUCH.ARISTIA

6tx

--.—

&

COCASUS' GCCLXXXIX

F zrm:lzw df ifa canjiztutw, uf in nullo plane ca[u fvelzt Eulmn-

mzn admm Jirare, nifi fervato ritu i decentiA tanto

- fRéramento. d:&tta ,,erttur,zn recte?

UC

Re]þ re&e omninó,....Ratío.eff ; quia cüm facramcntum

hoc fit maxima dignitatis , par eft, ut femper cum debità reve-

rentia adminiftretur, -

Hinc fequitur , Parochum non pofle

la

Euchariftiam adinfirmum deferre, quoties eam ferre nequit,

cüm'habitu decenti, id eft; cum fola& fuperpellicio praeceden-

te lumine; juxta caput fane decelebrationeMiffarum, Ita 53/-

:

-'w]ter werbo .Sacmmentum. ins pïurmu alii.

CASUS CC'CX'C'

d

Q:d ]ï Paroc/)us non pofft Eucharifliam ad mfzrmum prope tori-

Iurum defc*rrc Hniff ualde feffimanter currat g teneturne

l-

2 zlnmmw Ínfirmo /;zcmmmtum Ewcha-

!

*Q

Filie Adminifirare? :

u

Refg, negati-vé, Ratio eft; quia curfus nimium fefhnusv:-

"

detur repugnare reverentiae tanto facramento debitae, & de-

p

centiz ac honeftati clericali.

Nec praéceptum adminiftrandi

]»

Sacrápientum Euchariftize infirmo videtur/jure divino, vel ec-

M

Clefiattico introductum , cum penculo, ut Parochus fatuus ha-

beatur, & Irudeatur.

el

CASUS CCCXC!

S ed ejine 1dem d:cendum de admzmjïmtzone bapt:fmz

e penitentin? .

Refp negatz'ue ; fed quoties Parochus probab:hter timet

Ore,ut poenitens decedat cum peccato mortali , nifi feftinanter.

currat; tuncenim tenetur feftinanter currere, etiamfinondum

integre veftitus fit aut coelum pluviam minetur, autfrigus acri-

"

ter prædommetur, aut peuculum fit, utSacerdos fatuu:- habea-

tur. Rafío e[f ; quia proximus cenfemr effejn extrema neceffitate

propnæ falutis; quilibet autem tenetur, non folüm proprium

u$

Hhhh 2

hono-

612

DE EUCHARISTIA;

iuonorem , & famam, Vi?ïüm.,eïtï..&m'vVï;tälïïz;prodigefe ad falvan-

dum proximum in extrema neceffitate fpirituàli exiftentem

; ut

bené tradit $, T bomgs 2.2.4.185.4. $. Poffevinus & alii.

Y

Pra-

cifa veró tantá infirmi neceffitate P

4

rochus cenfetur fuo mu-

neri

f

atisfacere; fi quamprimüm curet infirmum adire feftinan-

O»*t non currendo »ut patet ex fationé ftiperius allata;

"

^CASUS CCCXCII.

b o

-*v

4

wf $ ace:rda)' clm*agm

laborans fanat [e ad altare

Eucharifliam aliis digitis , quam pollice c-':-indi;g"a;f :

.'ff?'v"vel: ui 'b'

ä

niniflret ; facitne hoc licite ?

Refp. negaticué, Ratio t:[f.; (Juiä licet tota rnarittlïsvsia'cc':i'dö;w

!

tis confecrata, tamen confuetudine receptum eft, utfacramen-

f

ta, qu& non funtabfoluté neceflaria, conferantur indice & pol-

lice; & cüm à communi ufu & confuetudine non fit receden-

:

f

dum , fequitur, Euchariftiam non poffe aliis digitisadminiftrari,

ficut neque licet celebrare , fine facris vefti

'buls ad com;iuuni-.

U

&andum. inürmum. :

j

t

CÁSUS C

&c,xiþm. :

[

Utrwx acie

dens ad*Sacmmerüüai Euchari

iftie debtal effe ,,,g, s

[

tin per confe[fiouem .. vel futficiat effe pär.

comirittosem ?

»

Uppoto in fafcipiente facramentum Euchari&ïa&reqü&f, ut

f

S

non habeat confcientiarn peccati mortalis , fed fit in gratia.

Quam óbrem graviter peccat, accedens ad'Euchariftiain , non

folum fi habeat affe&tum peccandi mortaliter, verüm etiamfi

Nam dicitur ha-

liabeat peccatum mortale ante commiffum.

bere confcientiam peceati mortalis; qui autem accedit ad Eu-

chariftiam cum peccato mortali , graviter peceat ; cüm indigne

fumat Euchariftiam , quae pe

^

r fe fuit infticut,a"ad confcreqdam

D

fecundari gratiam.

p«

Addo graviüs peccare , quo graviüseft peccatum, cum quo

Ins.

qu

fumitEuchariftiam. Ratío eff ; quig quo gravius eít delictu

U

[*

DE EucHAkIs'rm.

—

613

-

n-

:b*-wfidt;tuf habere majorem'- repugnäntiam cumauctore

;ratia,

t

qui in hoc facramento continetur, & percipitur. ItaS. Thomas

3. p- q. 80 a. $. Et alii communiter, . Qui etiam bené obfer-

vant differentiam inter eum, qui accedit ad Euchariftiam cum

conícientia peccati mortalis , & inter eum, qui confcientiam ha-

bet peccati venialis; quod qui habet confcientiam tantüm pec-

€ati venialis, non impeditur , quin Euchariftiae fru&um reci-

piat, cüm peccatum veniale , quamvis actualiter committa-

j

tur , non fitobexad divinam gratiam , nequecum ea fitincom-

patibile, His fuppofitis

Refp. Eum,qui hab

et confcientiam kpeceati.mor..talïs, teneri

Q«

praeemittere confeffionem facramentalem , nifi eam praetermit-

tat ob neceffitatem commmunicandi , nec habeat copiam Con-

feffarii.

Ratio eff ; quia 1. Cor. 10. habetur, Probet autem fe-

l

ipfum homo, & fic de paneillo edat, &c. Ex quo loco dcfumi po-

teft hocargumentum, Accedens ad Euchariftiam debet feipfum

ls

:

probare : haec autem probatio fieri debet per confeffionem ,

ut ecclefiaftica confuetudo declarat, inquit Coninchus , & Trid.

Seff. 13. cap.7. 65 canone 1 1. ubi poenam excommunicationisipfo

facto imponit contra eos, qui aliter decuerint , autafferuerint

eum pertinacia,

Ex quo fit, ut plus quàm temerarius fit exifti-

mandus, qui afferuerit, noneffe praemittendam confeffionem

ante fumptionem Eucharittize, Ita Suarez Zifp.66.fe.3.ad finem,

F alentia tom. 4. d

üt

:[p;.-qf q. 8. punäo.;. Ll enriqueg lle cap. 4,-.:,

J

6.2& alii,

CASUS CCCXCIF.

n

f

-Quid fiquis fe pecc

4

effe : teneturne confelfFonem pramittere ante [um-

ffe mortaliter , evel peccatum mortale äonþjï:m

je

| prionem Eucharifiia ?

u

Refr. Zta. Ratioeft ; Tum quia Trid. feff. 14. cap.g.& cv'an.7.

excipit fola peccata venialia ab obligatione confeffionis: ergo

peccata mortalia dubia funt materia neceffaria , confequenter

qui dubitat,fe mortaliter peccaffe, tenetur ante fumptionem

ls

F?uchari(tiæ confiteri, Tum quia conftat, latum effe praece

prum

à

obli-

614

——

4

' CASUS /-,..S*'AKC«I-KVAMENTALES.'

:——-—— »

obl

igans

g»üm-aä"cenfeüïon'em , qui confcientia

m habet pec-

eati mortalis; cümautem in dubio jadicandum fit in favorem

poffidentis, fequitur judicandum effe in favorem praecepti con-

fe(lionis , quod éex communi ufu & doGtorum confenfu cenfetur

effe in poffeffione. . Tum talis communicans non premiffa con-

feffione fe exponeret periculo recipiendi Fuchariftiam in pec-

cato mortali,nec dicereturfe probaffe,juxta praeceptumA poftoli

1.Cor,t r. übi dicitur, probef-autem feipfum bomo &5c, Yta M acvar-

rus, Bonacina &alii, iQuamvis contrarium fentire videatur Re-

ginaldus lib.29.c.6 n.99.ad finem .S'yl-vefter cuerbo confeffio.2.num.2.

Suavez depanitentia di[p.22.feQ. 9 .1.6, cum Tabienay Paludano, &

aliis afferentibus, eum,qui eequaliter dubitat; non declinans ma-

gis inünam, quàm in alteram partem faltem notabiliter, poffe

pra&icé deponere confcientiam dübiaminec teneri adconfeffio-

nem illius peccati ;

.

o FRIPP T U at a d

fuxffc

|CASUS CCCXCE.

Querenii , u,tïum ali.

quando. lieat communicare nof þrajnf/z' COR-

;E

e[fione pescati mortalis jam commisfr?

- Refpondendum eft affirmati'v?, intellige interire.nienie ratio-

nabili cau(a, ut fiadfit neceffitas communicandi, vel celebrandi;

nec adfitcopia confeffarii. RatioefT; quia praeceptum praemitten-

dze confeffionis ante fumptionem Euchariftize , eft praeceptum

(ä

affirmativum : preeceptum autem affirmativum nonfemper

f

obligat. Verum tameneft, praemittendum effe faltem contritio-

nis a&tum, ne indigne fufcipiatur Euchariftia cum peccato mor-

tali.. Nam aétus contritionis eftinnoftra poteftate, pofito divi-

noauxilio, quo Deus nunquam non deferit, - Ita Suarez difp.66,

[

us ab

"

ft

| feä j- Barfl;olomæ

communiter.

igelo dialogo * $.189. & .alji

th

ææ(onæ,

hi

as

Yid

CASLI&

.DE EUCHARISTIA,

AMNEUPENERQo. Ctrua QntaccGpsaccxzMo

61$

"CASUS CCCXCVI,

Quid fi quis babeat niece[fitatem communicandi , vvel celebrandi , fod

e/ffonem premitzere nb[que fBamdalog teneturne

- *en poteff 'c'anf

k fgnjïjimem premittere? —

Reff. 'n?gätiwä*. Ratio efl ; quia télisihaben neceffitatem

communicandi , vel celebrandi abfque. preemiffa confeffione,

üt fuppono, etfiforté habeat copiam Confeffarii ; tenetur ta-

- w

men elicere contritionis aCtum, Ita Valentia, Suarez ; Bartho-

E

lonizus ab Angelo Dialogo 4. $. 195. & alii.

- Ex di&is colliges , Sacerdotem, quiinchoatá mifsá memi-

Rit alicujus peccati mortalis , non teneri inchoatam miffam re-

linquere,utconfiteatur, &4£i0 eff ; quia nonetft dimittenda miffà

inchoata, neque eft obligatio ad fe vocandi Confeffarium ad al

tare , (i periculum fit fcandali, Immoó aliqui doctores'putant,

ron teneri ad fe vocate confeffarium , etfi commodé , & fine

fcandalo accerfere poffit, — Ita Suavez di[p. 66. fetd., a.

FHenriquez

lib, 8. c, 46,n.5.. Poffesvinus de Sacrificio c. 2.n1.

Lj. Coninchus g. 80.

&, 4. Dubio. 2, , 16. & alii plures,

Sed oppofita fententia videtur probabilior :: cüm non v-

deatur adeffe jufta & fufficieris caufa omittendze confeflionis,

j

quam conftat ex praecepto divino faciendam effe ante fumptio-

nem Euchariftize, confequenter tenetur voc

are Confeffarium,

fi commodé poteft.

a

. Ita Bartbolomeus ab Angelo Dz'alogvo fs

5', 6 60-

"CAÀSUS CCCXCVII

[*

1

Quid f S'acerdþ: forté committat aliquod peccatum morlale þoff Coi-

fécrationem , "vel recordetur Alicujus peccati mortalis autea CoMmisfis

'.fei*lffüï Ae..

Ante communionem pramittere co

2

/fa

commodo ei» aäfque'fmmlala polft ?

effronem , fi

Refp. affirmativé. Ratio eff ; quia ex praecepto divino tene-

tur ante fumptionem Euchariftie confzffionem praemittere,

nifi eam ex neceffitate pretermittat : in hoc autem caíü non

, Cünmr

Jb

vjdctur- adeffe necefïjtas preetermittendee confeffionis

Sacer-

z

616

.CASUS SACRAMENTALES,

Sacerdos commodeé poffit , & fine fcandalo ad fe Cohfcfïärium

accerfere, necmoraliter loquendo interrumpatur miffze facrifi-

€ium, cum aliquid fiat , quod dirigitur & erdi

-

natur ad ipfüm

miffze facrificium digné conficiendum.

z

Ex ditlis colliges , Sacerdotem, qui inchoatá miffli recorda.

f

tür fe effe excommunicatum, aut non jejunum , non poffe mif-

f

fam dimittere, fi eam nequeat dimittere fine fcandalo, nec com-

modé poflit habere copiam Confeffarii pro abfolutione ex-

!

communicationis. Secuseft ; fi poffit miffam fine fcandalo di-

mittere,medo nondum faGa fit confecratio; tunc enim adeft ne-

d

ceílitas ad miffam inchoatam profequendam fine praemi(fa con-

feffione. Ita $. Tbomas 3. p. q. 81 a.6. ad fecundum. Emmanuel

It

$4. verbo A iff;

j[a.m. 32. "Antoninus 3. parte tit: tg,c.ö.s.uæ .9-;7!.

q;ejie( vuerba Euchariflía. num. 9. & alii.

.CASUS CCCXCF lll

Quid fi Laicus premifa peccatorum conf&[]ione accedat cumaliis ad

ü

JUmendam Euchartfiiam., fed boftquam nd linteum pervenit,recordatur

Alicujus pescati mortalis obliti: teneturne recedere,[latimque

f

de nmovo confiteri , antequam comrmunicet ?

(Q

Y

Re[p. nepaticvé. Wafro eff ; quia talis exponeret fe periculo

infamiz indicando aliis fe habere confcientiam alicujus pec-

cati mortalis ; cüm peccatum veniale non impediat fumptio-

nem Euchariftia.

Cüm autem jugum Chritti fitfuave & onus

Q

b

ejus leve, non poteft videri obligatio fe exponendi tali peri-

culo,

Immoó multi do&ores apud Henriquez lib.8. c. 46. ex-

cufant hujusmodi Laicum antea confeffum ob reverentiam fa-

cramenti, etiam przcifánotá & fcandalo, Nam hic dicitur jufti-

Gf

ficatus, etiam probatur per confeflionem praemiffam,

$ed contrarium mihi videtur verius cum Suarez difp. 66,

Is

fet, 4. Cüm enim ante communionem praemittenda fit con-

feffio peccatorum oblitorum , quorum quis recordatur ante

communionem , ut indicat TríZentinum loc,cit, Non videtur

ona-

hic cxcufandus, nifi confeflionem orittat ex jufta & rati

bili

*

61v

|'DE EUCHARISTIA.

bili caufa , qualis non videtut in propofito cafu , 'quox* q)uisApo-

teftabfque nota, & fcandalo ad Confeffarium accedere.

ä

Hictamen advertendum eft, qu diximus, militare, quan-

h

do fequitur fcandalum proprié acceptum 5 non veró fi fequatur

tantummodó quaedam admiratio abfque fcandalo , & infamize

if«

periculo: nam pracifo fcandalo & infamize periculo,velaliá juítà

i

K-

& rationabili caufa, non videtur adeffe fufficiens caufa commu-

nicandi fineconfeffione. ItaSuarez difp. 67. fe&, 7. & alii,

l

Tunc diciturautem fequi fcandalum, quando datur occafio

i

n

detrahendi, vel temeré judicandi; vel proximum infamandi,&c,

& hocdiligenter advertendume

H

"1

O,

ft, càmaliqui accipiant admiraf-

j

tioqem pro fcandal

CASUS CCCXCIX..

[/)

(Lu?d agendum cum

comnunicaturis, quibus peraBla co

:

o flent novi fabeoriri [erupult? ..

á

x.v

Refp. Hosadmonendos effe cum S.Bona-ventur

i

Iu

tam diligentiam praemiferint,non amplius de propria difpofitio-

ne, & confeffione, fed potiuis de magnitudirie tanti facramenti

cogitent.

Ratfo efl ; quia hoc cedit in majorem Euchariftize re-

7!

vcrentiam—,v & prodeft ad effügandos fcrupulos,

lc.,.

CASUS CCCC.

0

lU

Quidfi Sacerdos celebraturus jam ftet ad altare » 65 wetiiat alí, uis

d

COMIHgAÁCAI AT UE , fetemþrizäs reconciliAart,ut dignä COMImWPCEL, eXpe-

£

21

dirze , ML Sacérdos

Á

deudiat tumc r::on:i/iati?nfm

f

Iius communicaturi ?

Refp minimé. Ratioeff ; quiaexperientiadocet, nonnullos

[

cafus aliquandoevenire, à quibus confeffarius non fe poteft ex-

pedire, nifi cum difficultate, & cum aliqua aftantium

animi com-

66,

motione, lta Suarez difp. 66. feG. 4. -verficulo,

on

Jextacaufa,

[Jí

i |

Sous in 4. dift, 12.q. I.artf. 4

üt

ld

"m

j

liii

7 CASUS

618

. CASIUS SACRAMENTALES,

V

-CASUS CCCCL.

uid fi Sacerdos morti prosiimus , non babet copiam confeffarit; po-

4eftue celebrare,

veletiam accedere ad [acv arium ,[eque communicare

a

umi[acomtitione quamrvis non d

eonfeffus fat ?

maticyé. Rafioeff ; quia

fa—lis--hab'efnäc*efïïtatem

fi

Réfp. affir

& nonhabetcopiam confeffarii,ut füppono, Ita

communicandi,

«

Emanuel $a, -vtrbo Eucba

riftia. n. 31. Toletus lib. 6.6, 36. V'alen-

Íi4, Sfotq; & alii.

CASUS CCCCII.

zfiibae

BParochus non bábets

cópiaméonfeffarii, pote[fne premi[facont

q

celebr are Ad communicandum

infiranum ?

quia cenfetur adeffe neceffitas

Refp.affirmative, Ratioeft ;

roximi, quaetanquari propria reputa

tur, Ka Reginaldus lib.29-

€. 6. n. 105. V alentia, Suarez, & aliilocis citatis,

"

&

'CÀSUS CECCIIH.

di

racïbus'non babeak cepiam confe[Jarii , þo(e]lne prem

£0

contritione celebrare in die feflo, ne Parochiant

iJæ

Quéj P

Q

caYéAME TH/SA *

detur adeffe neceffitas

pi

Refp. affirmátiué, Ratioeff ; quiavi

Vil

eelebrandi ratione neceffitatis fatisfaciendi pro

prio officio, quo

ut Parochiani non careant misiá,

]ta Regznaldus

lo

tenetur curare,

Suavez difp. 66. fell, . & alii

DOWUMSO COCCIBOS

i

ajufta g as iJa cogituy

5&

Quid [j kqu.z':tw—z"

tiene fcandali evitandi, vl ali

-edfpnmumicare ,Ue.

Icelebrares

tene£arme conm]ejftomem

pramitteres f0 n

habeat copiam cou].

e[farii approbati,etiam]i ba.

beat copram alter ius

woz npprobAt?, veletiam anpp

roäazfi, fed

€ '7&16'/.;1/1'1

"exiomnmnuticati vitandi?

:

fità

À

& Rafío eff ; quià talis cenfetur €

árete copi-:i'io n-

T]Us

E y négatio

Non tamen loquor de

feffarii habentis

facultatetm abfolvendi :

lo mortis : conftat enim

pto

€o, quicommu

nicaturus eft in articu

-

.

maj«

uemlibet Sacer

dotem poffe confeffionem exi

ftentis in articulo

(

cit, . 109. & alii.

.mortis audire, Itanggina/dzzloc.

CASUS

$19

L

DER EUCHARISTI A.

-CASUS CCCCF,

^0

E.V

Quid dicendum de illo, qui &enetur in pafcbate communicare , poteftne

per fe loquendo communicare , nomprami[s peecatorum

mortaliuu cozfeffione ?

208

Re[p. negati-vé. Ratioeff; quiatalisnon videtur effein necef-

fe

fitate communicandi, cüm praeceptum divinum praemittendae

"

confeffionis ante fumptionem Euchariftiae praevaleat praecepte

pOGcivo Ecclefiaftico communicandi in pafchate.

CASUS CCCCF'I.

*

1oft

Quid fi quii fibi confciua fit peccati mortaliz,pote(Tne «vel propter folam

as

devotionem "velpropter maguumfrucium , quem excommunione

perctipi cogno[cit,communicare pratermi[ja

D -'29'

conf e[lnome ?

Refp. Qyitibi confciusett lethalis culpze, non pot

L:& Eucha-

riftiam fumeére praetermiffa confeflione, quoties non cenetur ex

"

divino , vel naturali praecepto communicare, fed folüm vult

communicare ex devotione , vel propter magnum fru&um,

quem ex communione percipi cognofcit,

Ratio eff ; quia non

us

praefumitur adeffe neceffitas communicandi ,'& praeceptum di-

(0o

vinum praemittendae confelífionis

praevalere debet a&tui , qui

non eft in praecepto,

adu

CASUS CCGCFII.

Sed poteffne quis ad Euchariftiam accedere fine pamiffa co:gf?f!iön.e,

*o)f(ifw

gu; mois babet cap"imïf proprii confeffarti , [ed alterius , cui Hon -

nv

confatvit peccAtA propria confrteri ?

yil

Reþ; négat

i"uà. Ratio eff ; quia hic non dicitur effein necef-

fitatecommunicandi fite confeffione, cüm habeat copiam alte»

(ort-

rius confeffarii approbati , & hoc verum eft , etiamfi peccata fua

y de

proprioconfeffario foleat corifiteri cum majori devotione ; quia

nim

majorilla devotio non tollitobligationem praecepti, Ita /7enri-

iculo

que'z lib. 8.c, 47. Suarez difp,66. fed. 4, & alii.

liii 2

CASUS

-ASUS v

/

620

CASUUS .SAGR,AMENTALEVS.

CASUS CCCCVIIL.

— Sed quid dicendum querenti , quanta loci diftantia requiratur infey

m confelJarium ,ut peuitens dicatur non babere copiam

ffeiz-iz'fnte

& con[equenter pofftt "ompr esmiffa

po;zfe 17772

comfeffione celebrare?

| Räfþl Vfid€ri mi

hi illam diftantiam fufficere, quaeob diffi-

|

cultatem itineris , vel brevitatem temporis , vel ob urgentia ne-

€

gotia, vel ob periculum fcandali, vel infamize facit, vel Sacerdos

non poffit hic & nunc confeffarium adire fine magno incom-

modo. A4fío efl ; quia jugum Chrifti fuave eft, & onus ejus leve ;

quale profectó non effet, fiSacerdos occurrentibus talibus diffi-

eultatibus & incommodis non poffet licité celebrare absque

praemiffa confefTione.

CASUuS CCCCIX.

Quidfiquis premiffo examine confcientie , credit fe effe in /ïatü gra-

li

La , um veip[a peecatum sportale babeat, quod imvincibiliter 1euo-

ot

L

rat recipitue fructum & effeitum [aeramenti ?

[

Refp. Recipere, fia&um contritionis, vel faltem attritionis

Yy

eliciat, Rafio efl ; quia facramentum Euchariftiz poteft aliquan-

Q

do conferre primam gratiam, quamvis per fe, & exfua inftitutio-

ij

ne primarió fuerit inftitutum ad conferendam fecundam gra.

tiam,modo non ponatur obex ad gratiam : quiautem bonafide

Q

accedit , credens fe effe ingratia,non ponitobicem ad gratiam,

elicito contritionis , velattritionis a&u , ut patet ex dictis mea

Medulla de facramentis in genere,. Et poteft videri D. Thomas

in 3.p. q.79. art. 3.

Ex quoinfer

unt Do&ores, fufcïpien.tem Euchariftize facra-

pra

mentum, teneri elicere aliquem contritionis , vel attritionis

rift

fiun

a&um, necareat fru&u facramenti: riam fieri poteft , ut firin

peccato mortali; & confequenter non recipiat gratiam,

hi

velattritionis aCctum

if

' nif'i f;on;ritionis,

p

iciat.

end;

Q

CASUS

DE EUCHARISTIA.

621

CusnIOBONNBEMENEY, venatmatconsaremem

CASUS CCCCX.

J?:

Quid)ï q

uä ftt]&ipit E

uchariffiam non premiftá confejfz'dne peccati

mortA/is commisfl ; committiz ue unum velpiura

CccAFA ?.

-

R-e/.'p. Committere unu

m peccatum, fi confeffio tunc tem-

s

porisobligabat folüm per ordinem ad communionem, Rafio ef!;

.quia ubi eftunum propteraliud , eft unum tantüm ; fed prae-

A

ceptum confeflionis in propofito cafu eft perordinem ad com-

munionem digné fumendám ; ergo qui tuncomittit confeflio-

nem, videtur committere peccatum unum.

z

f

CASUS CCCCAXL -

ia

Se4 an committitur duplex peccatum ab excommunicato , qui fumit

Enchariftiam mon pr

«mt/3á confe [fiene , [ciens fé teneri vimculo

d

peccatt, o cenfura ?

Refp affirmati-ué, Ratio eff ; quiatalis primó facit contra re-

a-

ligionem , indigné fumendo Euchariftiam , Secundó facit contra

obligationem ceafurae,qua excommunicatus repellitur à partici-

patione facramentorum , aliorumque communione: hzeautem

Jl$

videnturobligationes diftin&tz rationis , confequenter utraque

circumftantia exprimenda eft in confeflione.

Ita Suarez 3. p.

al

fiif p.-vöïö. fet, x concl

ufione, . FTenriquez lib. g. c. 7. n, 2. & alii,

CASUS CCCCXI1l,

(

n,

Qui4 dicendum de accedente ad Eucbarifliam , non pr.emift4 confes-

lis j peecatie contra jus divimum , an folum

(

f?ne peceati morta

contra 4us ecclefeaflicum ?

l$

Refp. Peccarec

ontra praeceptum divinum. Rafjoeff ;l quía

praeceptumpreemittendae confeffionis,ante fumptionemEucha-

y

riftiae ab eo, qui confcientiam habet peccati mortalis , eft divi-

num , ut patet ex verbis Apoftoli , qui cüm dixiffet : Ego enim ac-

cepi à Domino, quod 65 tradidi uobis, fubjungrt.. Probef autem fe-

ipfum bhomo, uf fic depane illo edat&c. . Ya quibusverbiscontineri

pracceptum & probationem antefümptioniem Eucliatiftize faci-

endam effe perconfe(fionem, ait Concilium Ti4. foff- 13.cap. 7.

Cuüm ergó praeceptum probationis, feu confeffionis,quod tradi-

lii 3

dit

m

622,

CASUS SACRAMENTALES.-

Becrensans

dit Apo.fnï;olijs, Gt acceptum à Dee,äfecjuituæ- praceptum

præmit-

tendaeconfeflionisante fumptionem Euchariftize, effe divinum,

& confequenter eum, qui ad Euchariftiae facramentum accedit

cum lethaliculpa, peccare contra praeceptum divinum, Ita Cor-

dubalib.t :quefito 16 Cosarwvias cap.almamater,prima parte,S.r,.

V alentia'lom.4. difp.6 quaff.8.puntto 3 -adprimum.S uarez difp.á6.

fé G. concluf. 3. & alii quamplures apud £enriquez lib. 8.cap. a.

n commentario littera P. 69 V. . contra Cajetanum 3.p.q.80.4.4. /M e-

dinam codice de confe[Jione , tra&. 2. queft. 7 . Aemillam -verbo com-

munio. n. 1. & alios apud £enriquez &5 apud Conincbum q. 80. 4.4.

|

1. 3, exiftimantes effe praecegtum ecclefiafticum.

CASUS. €CCC X1H.

fia-

Quidfi queratur, qua de caufa fancitum fit , ut probatio.ante Jump

S

nem Eucharifl ia fiat perconfe[[onem ?

Refp. Poffehancrationem,feu congruentiam affignari. Tum

i

C

quia cum hoc facramentum fit maximzee dignitatis, & probatio

perconfeffionem fit major ea, quaefit per contritionem , par eft,

ut praemittaturconfeffio, Tumquia, ficutnullis admittiturad

collegium , nifi conftet de aptitudine per re&ores , & miniftros

1

ipfius collegii: itanullus videtur admittendus ad menfam tanti

f

ficzamenti, nifi dignus fuerit adjudicatus per miniftros Eucha-

r.ftiae,id eft,per facerdotes;praevia confeffione,ut argumentatur

ANugnus queft.80. art.4. du fficultate, 2. conclufione adtertium,

CASUS CCCCAXIV.

N

Quid fi quis fufcipiat Euchaviftiam nonpramiftd confeffione peccati

l

anortalis: tegeturnepofleaquam primum comfttert?.

Refp. 1. Sacerdotem, qui urgente neceffitate celebravit;non

praemiffaconfeffione peccati mortalis, tenetur poftea quampri-

D7

mum confiteri. Ita enim ftatuit Tridentinum feff. 13. cap. 7.

Refp.2. Laicus veró ; qui fine preemiffa confefTione fufcipit

iEuchariftiam, non tenetur ftatim confiteri. Rafío eff ; quia pree-

ceptum pofitivum extenditur foJüm adeos, quorum facitmen-

pi

tionem? Tridentinum autem non facit mentiónemLaicorum ;

f

onfef-

fed facerdotis.celgþrantis in zneceüita-te » fine praemiffa c

fione.

lgl

: DE EUCHARISTIA,

623

IK

£one. Ita Suarez Jiþ.öö.feä:.ggïäginaldw lz'ä.;;. f Io.änincbw

n,

q. 80 arí.4, dub.2.0.24. N aldus verbo Sacerdos, n. g. contra HH em-

it

riquez. lib.8.cap. 45. n.4, AA zoviumprima

parte lib.10.cap,3 1. que-

Ü

a[quez £om. 3. difp. 208..

M

; þ$09 65 e;z(äOS apu4 V.

GASUS CCCCXF,

$,

(Lz':idq fi S acerdos ex:

füia malitia celebracvit in peccato mortali , ton

i

effone; femesurne, Quampr imsum po

l

pmmifi C05

celebratsonem confiteri?

0til

Refp. negativvé,

Ratio efl ; quia hicnon dicitur celebraffe ur-

fl

genteneceflitate, fed ex malitiazconcilium Tridentinum autem

:

loquitur de facerdote celebrante,

1

in& ex neceffitate absque prae-

iniffa confeflione.

ANeque obflat argumentum

à minoi*ï ad ma

It

jus hoc pa&o:

Sacerdos communicans ex neceflitate fine malit

ia , tenctur fta-

timoblata&opportunitateconfiteri, Ergo à fortioritenetur

Uf

;qui

WT

«ommunicavit ex malitia ;

quia par non eft

; utcommodum re-

portet ex fuo delidto.

tef,

TE

Refpondetur enim non valere argumentum à minore ad

máajas in legepofitiva,quam conftat non obligare; nifi quatenus

L05

anti

4néa exprimitur. In Tridentino autem non exprimitur, facerdo-

JDi-

tem'ex fralitia celebrantemr, teneri quamprimüm confiteri,

Nam Tridentinum facilé fibi poterat perfuadere, facerdotem ex

N

n

^malitia celebrantem non ftatim expi

aturum , fua peccata per

'confeffiónem, cüm temeré aufus fit

grave facrilegium perpetrare

-ánEucharitie facramento fufcipie

Atl

ez difp: 66 f ,. -

ndo. .Ita tanquam probgbi—-

' ;f';i.u-s decet GSWW

"U CASUS CCCCXVL

o

"Quid f contfng

4L, Sacerdotem celebrave

cum ignerantia peccat'imoy-

tAlzs , eujus Aute celebrationesn, vel in

yr

e

^

"pfa

celebr AL ORE wol YBemHTHd , fed

þläm Yegor

dAtus eff poff.

elebrationem ;

FOBCIUTYAZE CX "Ui

4

jpit

Tridentino conditi, quamprintiu copfiteri ?

])mcc?!i 4

u

[£-

R (:[p nägdfz"l"?ä. Ratio e/i aQ

iia concilium Tridehtïn;um-

'þr'äeci-

e-

pit,utfaccrdos celebrans,urgente neceffitate,

finepraemitfà con-

m

.feffione,quamprimum cotifiteatur ; fedfacerd

osnon habens,aut

Yef-

ignorans fe habere confciehtiam peccati mo

rtalis, non dicitur

of

cele-

L.

DE EUCHARISTIA.

celebrarefine confcmone,urge,nïtezne'ceiïïgäte.ärgo.n"on tenetur

quamprimüm confiteri ex vi praecepti in Tridentino conditi,

ä

Secus fi recordetur poft confecrationem , fed communicavit

pr&miffa contritione? hic enim afficitur.decreto Tridentini,

Ü

f

cüm dicaturcelebrare urgente necetlitate; fine praemiffac

É

onfef-

fione, Ita $uarez, Repinaldus & aliilocis citatis.

ài

CASUS CCCCXPFIIL.

Quid fi Sacerdos, urgente nece[fitate communicet more Laicortm ,

?2

abfque premi[id mertalium co

f effone : teneturue poft communia(-

nem ex decreto Tridentint [latim confitez1?

i

o-

(

Refp. negatiué. Ratio eft ; quia Concilium Tridentinum]

quitur tantüm deSacerdote celebra

!l

& 8 &alii.

Qnte.Ita Suarcz d;ifþöääffe&.z.

CASUS CCCCX 22772

Sacerdos celebratis [inepremiffa confeffione peccátí tsovtalis commifii,

(

pracifo Widentiniþuæpta; teneturne fl atim jure divino coufiteri , [rue

celebrmwuerit im peccato mortAli ex malitia , ffve ex imad-

t

vertentin, t oblrviene peccati ?

x

*nfeüïolnis fa-

Refp. negativé. Ratio eff ; quia praeceptum co

i

ciendaeante communionem eft praeceptum divinum affirmati-

W

vum ; fed praeceptum affirmativum non obligat profemper, fed

fl

procerto tempore, & opportunitate, ita ut transaétà ed oppor-

NU

tunitate, & occafionenon obliget, utpatet à (imili de preecepto

d

audiendi miffam,quod transa&o die fetto non obligat ad miffam

Ine

audiendam ; ergo praeceptum divinum confitendi ante commu-

N

nionem , non obligat poft communionem,fedante, (Quamob

qud

rem facerdos celebrans in neceffitate , f(inepraemiffa peccatorum

I!

mortalium confeflione , non tenetur praecepto divino , fed ec-

Ino

imum confiteri poft celebrationem.

qui

cl/cfxaftico, quampt

CASUS CCCCXIX.

&ot

d

n

. Sed effne azlmj(z:ftra

nda Euchariflia infirmo, dequo non con[lat,

[is.

an fit rità dfbofitus ?

mitur

Inoy

Refp. Adminiftrandam effe. . Ratio eff ; quia is praefü

Taty

cuüm

difpofitus, quem non conftat effe in ftatu peccati mortalis ;

nul-

ün

És

—

345j Eu CHARISTIA:.

624

[

nullus þræfümafur-näalus ;'nifi probetur. . Si veró antefuit in

l

ftatu peccati mortalis, neceffe eft , ut Sacerdos adminiftraturus

Euchariftiam, fciat, ipfum confeffum effe, velfigna contritionis

exhibuiffe, poft patrata deli&ta , nefacramentum indigno admi-

f.

ni(tret ; fufficit autem; ut hoc fciat, per teftem fide dignum, aut

aliundé probabiliter credat , ipfum effe rité difpofitum, Ex $3/-

epeft

ro, vverbo Eucbariflía. 3. n.7 : Paludano diff;g. q 4.$ uare; difp.

5

69. [e&. 2. Reginaldo lib, 29. 1. 7 9. & aliis:

CASUS CCCCX X.

0

Cüum jure dzvmo teneantur jïdelc;'bdptizatï- ,uterite:a vatione ali-

070

quamdo commnunicave, ut patet ex bis Chrifli verbis : Nifi nanducaveritis

earnem filii hominis ?. quaritur, qu

audosam pr-gc:p(u? :

boc i. os obltget ?

:

iü

)

Re/þ.i. Hoc praecép

tumoblig:tillos inarticulo

iortis:.k A.Eü:

W

communis & certa. Ratio eft;quod Euchariftiainftitutà fitin via-

ticum falutis: ergó tum maxime fumenda eft,quaándo de hac.vita

exeundum eft. Vide canonem 4e bis, caufa26.9.6. Perarticulum

&

mortis hic intelligitur quodcunque mortis imminentis pericu-

il

lum, fiveoriatur exmorbo, fiveex confli&u, five ex periculofa

7)

navigatione,

Confirmatur noftra coniclufio. Yum quia, qui non

)u

communicatin articulo mortis,videturoccafionem magni fcan -

T

dali praebere: ergo fequitur extare obligationem communicandi

im

in atticulo mortis, alioquin nulla fcandali occafio praeberetur.

Qu

Tumquia non jejunus poteft in articulo mortiscommunicare,

.0b

quamvis extet praeceptum ecclefiafticum communicandi cum

Jn

jejunio. - Ergo fignum eft preceptum communicandi in articulo

«

mortis effe preeceptum divinurm, cui cedit ecclefiafticum. Tum

quia fi preceptum communicandi obligat , maximé obligat pro

cotempore, quoillius adimpletio neceffaria eftad confequen-

dum finem, propter quem Euchariftia inftituta eft,. Sed neceffi-

tas refpe&u Euchariftiae fumendae reperitur maxime in articulo

t

mortis ad corroborationem virium fpiritualium , & ad perfeve-

randum in gratia, qui eft finis & effectus Euchariftiae, Ergo &c.

Tum quia hoc videtur colligi exTridentino feff. 13,c,6,ubi habe-

":

Kkkk

tur,

—

626

CASUS SA,C-R?&ENT-AL ES.

-

(ur, antiquiffimum effe morem communicandi in articu

lo mor-

tis, & cüm talisconfuetudinis & moris principium ignoretur,

eonjicere poffümus; eam confuetudinem jam tempore Apofto-

lorum fuiífe;& cüm femper perfeveraverit inEcclefa;exiftimare

poffuümus;hanc confuetudinem fundatam effein praecepto divi-

noobliganteinarticulo riortis ad communioriem; ut per illam

homofe pfzeparet ad tranfitum ex hacvita. - Tüm quia haec eft

communiorDo&Gorum fententia;à quanon videtur recedendum

abfque folido & firmo fundamento, Immoó quamvis alicui forte

non videaturimprobabilis fententia eorum , qui afferunt , eum,

qui commmunicavit in pafchates non peccare mortaliter , finon

[/

communicet in articulo mortis,ut ait $)/veffer verboEucbarifHia

(

3,n, 3. Emmanuel Sa, verbo Euchariflia, num. 1, Cajetanus, verbo

commutnio, & alii; nihilominus omninó confulendum eft , ut

Iä

exiftensinarticulo mortis , quàmprimuüm fieri poteft, commu-

nionem fumat : nam Sacramentum Euchariftiae uberes fru&tus

confert, & maximeé prodeft ad fuperandas tentationes irm arti-

culo mortis infurgentes, & confuetudo fidelium invaluit , ut ii

,

varrt';.cu'/lo mg;;is þEuchariftia fumatur,.

CAS US cccc'XXI

/

(0

Quidfi 'qüü'þcoüïnunicaweri t pauló ánte, quam incizleïäfin pericufum

-mortis ; teneturne ex vi divimi praceptá iterum commumicare in AYt -

f&

- eilo mortis, ut fi commumicwvit im pafchate, e$: fLatim iutva fex,

cricomel edfo dies zoceurrat periculum mortis ?

h

[/À

— Refp. negativé. . Ratio eff ; quia deó tenetur communi-

H(

careinarticulo mortis, ut hoc facramento fe praeparet ad tranfi-

füi

tum.exhacvita. Cenfetur autem fe przeparaffe ad hujusmodi

tranfitum per Euchatiftiam fufceptam pauló ante, quam incide-

E

retin periculum mortis. ItaSuarez difp

Q

. 69. fe&, 3. quinchus

,q. $,a. 11. düb, 3. & alii contra nonnullos alios.

Dices, Préeceptum Euchariftiae obligat pro articulo mor-

rgo

tis; fedhicnon fumpfit Euchariftiam in articulo mortis.

C

non fausfecit p:;.aecce'pto.:

Reæo

—UDE EUCHARISTIAU: 4

62;:

[-

Refp E)bligMe pro articulo^mortis; nifi illi ántea fatisfa-

l,

G&um fuerit,ut patetà (imili deBeatiflimaVirgine,quae poftChri-

1

fti paffionem debuiffet baptiífmum fumere ; nifi illum fumpfiffet

s

ante Cþf-i&ï mortem, Hinc facile refolvitur'fequen's

II-

QXSUS COCCXXIT U s

N

el

Quid fi qui paulo ante communicaffet , nefciens inflare fibi mortes,

t pracepto divimo communicanai

m

AP þi//e]iztzäfäei

LARÍLABIe morte?

"a

B d 0

| -Re]þllta. Raíio

eff ; quia ille fecit, quod præciþitur, ni-

,IITL,

mirum communicat pauló ante finem vitze, - Unde fi quis co-

10f

dem die valens celebraffet, autcommunicaffet, non poteft eo-

jia

dem die imminente fubito mortis articulo adhuc femel com-

T

ut

municare, quia fatisfecit jam ante przecepto, & non licet eodem

In

J

die extra miffa

s

|biscommunicare.. Ita Cardinalis de Lugo. .

lus

! «CASUS.GOCCAX X LU. :

nt-

Quid f

uis poft fumptam Eucbarviftiam in artieulo mortis coqhzmiþtv*;-

t

peccatum mortale ; teneturue ex pracepto divino

jerum communicare ?

Refp. negaticv? cuva Suarez loco cit. cotcluf, 4. S kcundum

modum. Henriquez lib. 8.c, g m 3. Reginaldolib. 29 1.6 y. & aliis

contra Tabienam *verbo communio, n.16. & Aymillam eodes ver bo:

i

a. 11, Ratio eff ; Tum quia nulla fufficiensratio, vel au&toritas af-

"a

ferri

)

poteftad oftendendatihujusmodi obligationem, Tum quia

Euchariftia non eftinftituta:

per fe ad delenda peccata mortalia,

fi

cut inftituta fuit peenitentia ; confequenter ufusEuchariftize

Jite

nonita obligat, ficut obligatufus confeffionis;

nf

(üt* pa;e:t ex com.

mun-i- fïdeliu

m confuetudine.

n

CUTCASUS CCCCX XIP. —

c]( [

l'dS

Quid fiquisn

01 commusicacverit in periculo mortis , teneturtie trans-

ACfo mortis periculo communicare , ut adimbleat praceptum,

que tenebatur n Articulomertis conm-

ot*

3"HEBICATE ?

gO

| Rä/'p. negati-cve. Ratie

efl ; Tum quia terminusconftitutus ad

non videtur pofitus ad fo-

cor?]municandum in articulo mortis

vl

Kkkk 2

lici-

638

CASUS SA CR.AMENTALES;

licitandam obligationemfumendae Euchariftiz ,-cüm pofitus.

fit ad praeparandum tranfitum ex hacvita. Quande autem ali-

quis terminus fuit conftitutus non ad folicitandam oblieatio-

nem pracepti, ceffatobligatio elapfotermino conftituto, Vide

Henriquez lib. 8, c. 5 .. 3. ad inem. Reginaldum loc,cit,n, 76f

^ CASUS €CCCCX XF.

Sed obligatne preceptum divvinum illud fideles baptizatos valione

wientos Ad c

ommunicandum non folum im articulo mortis,

m ulteriaus aliqupties

-z?rilm, etía

in"vita?..

Refp. affirmati-ué. Yta D'.;Tbomæ 3.p. q. 80. a. IT. Suar&.

difp. 69. [e&d. 3. & alii Do&teres communiter. — Ratio defumitur

tum exinftitutione hujus facramenti , quod inftitutum fuit per

modum cibi fpiritualis , quo anima nutriatur & confortetur.

Cibus autem fpiritualis non folüm neceffariuseft in morte, ve-

rzümetiam in vita: & ficut ftultitia notam mereretur, qui nol-

let cibum corporalem, nifi in morte capere ; ita (tultitiae & cul-

z notam incurréret , qui cibum Euchariftize fpiritualem fo-

lüm in morte fumere determinaret,

Tum quia Chriftus prae

fcripfit commuriionem inmemoriam paffionis; atqui non.fo-

lüm inarticulo mortis recolenda eft memoriía paffionis Chritti,

verüm etiaminvita: Qua autem dilatio fufficiat ad mortale,

ä

attendendo praecise ad praeceptum divinum, non facilé eft de-

a

H

finire, Communius DoGores putant, non po

ff

Te differri ad tres

aut quatuor annos abíque hujus praecepti violatione. Ex quo.

d

atet eum , qui femel in anno communicavit , fatisfeciffe prae-

(

€epto divino, quo pracipitur fumptio Euchariftiee extra mortis

articulum: hic enim non dicitur nimium diftuliffe füumptionem,

Euchariftig, ita Suarez Jifp. 7o. fed. 7. Reginaldus li'(z. 29. , 67«

65 73.

Dices.

Ex verbis Chrifti Joan. 6, AVifi manducavveriti car-

nen filii bominis, &c. non colligitur neceffitas fzepius fumendae

ii ex

Eu;hari;(tiæ , fieut ,etigm ex illis verbis , nifi quis renaíus fuer

agque

2

DE EUCHA RIS»TIA.

629

——-'F

4qua &c. non colligitur neceffitas fzepius recipiendi baptifmum,

Ergo fideles norividentur obligandi ex praecepto divino ad fae-

pius fumendam Euchariftiam, fed videntur fatisfacere füumendo

Euchariftiam in articulo mortis.

Ref». Obligationem fümendz Euchariftize aliquoties in

vita colligi quidem ex pracitatis verbis 7oa7,6, attentá tamen

fimul inftitutione Sacramenti Euchariftize inftitutee per mo-

dum cibi.

Cüm autem cibus non folüm femelin vita fumen-

dus fit, fequitur etiam Eucharittiam nonfolüm femelinarticulo

mortis fumendam efle, verüm etiam aliquoties in vita, Ita $14«

vez difp, 69, fetf, 3.

i^

- Ceterum praeter praeceptum divinum extat etiam eccle-

fiafticum , quo fideles omnes baptizati, cüm ad annos difcre-

ut

u

tionis pervenerint , obligantur ad communicandum femel in

anno, idque in pafchate. lta ftatutum eft in cap,

omnís utriusque

f,

]"

fexus de poenit. & remifs. & in TriZ, feff; 1, can, 9.

Petes. 1. Quando nam cenfendi fint incipere anni difcre-

j

tionis in ordine ad prepofitum?

"

h

Refp. Cenferi incipere, quando in fideli eftfufficiens ufus

fationis , ut poffit difcernere inter panem communem & En-

æl

charifticum. — Quia veró id ferius aut citius in diverfis accidit,

ideóque non potett affignari determinatus aliquis annus; à quo

N"

incipiat obligatio 5 in praxi ftandum eft

lls

judicio Parochi aut

Confeffrii.

de

Petes. 2. Ubinam facienda fit cemmunio pafchalis ?

i

U

Refp. Effe faciendam in propria Parochia , & fümendam

qfï

de manu proprii Sacerdotis, velalterius ab illo depitati,

Ex-

&*

du

cipe, r. Sacerdotes, qui fatisfaciunt , ubicunque celebr

ent,

2. Peregrinos & vagabundos , qui etiam fatisfaciunt

e

communicando in quovis templo, cüm

nullius fint Parochiae.

I^

lg

e

Kkkk 3

qu

CASUS

636

CASUS SACRAMENTALE'S.

—

—

1

CASUS*CCCC

X

XFI.

Qnd [; quis iníva tempus pafcbale non implevit prceptum COTRTHU

nionis amnua ; manetne liler ab hae obligatione

re[peéfu iflius aumi? -

Ref. negdtiwä. Itacommunius Do&ores. Ratz'og/ï;qruod

Ecclefia praecepto fuo duo prafcribat: Primum eft , ut quilibet

fidelis íemel inanno communicet,

Alterum, ut idfiat in pa-

fchate. Pofterior obligatio ceffat elapfo tempore paíchalis quia

tuncimpletio ejus fa&ta eftimpoffibilis, Prior autem, quee prin-

cipaliter ab Ecclefia intenditur, perfeverat , cüm adhuc poffit

impleri. $i quistamenante tempus pafchale communicaffet in

fua Parochia; maneret liber ; quia jam impleffet praeceptum

quoad fubftantiam & circumftantiam loci. Circumítantiaautem

temporis pafchalis non eft amphus in ejus potei*ca;c, .

-CASUS CCCCX XV1L,

Quid [i quis nec antea , nec (emporepafcbali commünicafz)i £ in propria

Parochias teueturne Poffem, quamprimum poteff mo-

vAliter illic commusicare ?

f

üed

Rép.affirmaticvé.Itacommunius DoGores. Ratío eff ;q

Ecclefia videatur. detenminaffe Pafcha non tantüm propter fo-

lemnitatem;fed etiam ne nimium differatur communio. Idque

confirmaturex eo, quod foleant excommunicari , qui non com-

municaverint in Pafchate, ni(i poftea quamprimuüm communi-

f:;

cent, Lj tamen quamprimum debet accipi cum aliqua lati-

tggünc;

'CASUS CCCCX XP'LIL,

Quid fi qicis pracvidet , fe tempore pafcbali non. babiturum

ä

opportuuitAtem communmicandi: temeturmne

pr« venire ?

Refp. 1. Certo teneri fi pravideat , fe etiam reliquo anni

h

2. Videtur etiam pro-

tempore cariturum ifta opportunitate,

abi-

DE EUCHARISTIA.

63t

|

babilius teneri ; licet putet non defuturam poftea occafionem,

praefertim fi haec remotior appareat à Paíchate,

Ratio efl ;

quodEcclefia videatur ex parte determinaffe tempus pafchale,

ne communio fniimium differatur, Dixi prefertim &c, quia (i

videret brevi fe

|

poft Pafcha habiturmm opportunitatem, pof-

fet expe&are.

CASUS CCCCX XIX.

t

Quid fi quis tempus pafcba

le pre-venit; teneturne deno:vo com-

municare , ff pofíea

j

A

offit commum

te ?

fcare d

t

- Pafc

j

Refp, cum communi affirmativé, Ratioefl ; quia talisnon

fatisfecit precepto communicandi in ipfoPafchate

g

,etiam potefþ

illi fatisfgccre. Ergo teretur fatisfacere,

CASUS CCCC.E X Y,

1

Ex Dotloribus Catbolicis complures Aut/;oxz;tafe gra-ves elim do-

euerunt , per communioneg /acri/egam., boc eff

factam in [l'atupeccati

mortalis [atsfteri diuino p

,21:&47'1!!0" .Anreéle ?

racepto de [amenda Eu:bnrg/f?a,

X

Refp. negati-vé. Tta Durandus , Capreolus , Adrianüs,

u

Amicus, Gonet & hoc tempore omnes. — Probatur 1. Quan-

i

do Legislator declarat finem , quem praecepto fuo intendit,

1

& propter quem praefcribit, non fatisfacit ejus praecepto , qui

i

fic implet, ut finem pracepti deftruat,

Atqui Chriftus prae-

eipiendo

fumptionem Euchariftize declaravit finem , quem

intendit , & propter quem illam praecepit, & per commu-

nionem facrilegam deftruitur ifte finis : Ergo &c. Probatur

inor,

Quia Chriftus

Joan. 6, afferit, carnem fuam effe fpi-

ritualem animae cibum:: Caro mea veré eft cibus: & quidem

ab omnibus manducandam & confervandam : — A/;fi, inquit,

M

manducaveritis carsem filii bominis &c.. mon babebitis -vitam in

Sumi

Q-

«yobisS, Quod Tridmtif-zum feff. 15. €. 2. explicans ait :

"

autem

652

CASUS —S/ACRA—MENTALES.

autem nolt;it boc facramentum tanquam fpiritualem animärum ci-

bum , quo alantur &y confortentur «vi-ventes cvita illius , qui

dixit , qui manducat me , G5 ipfe -vi-vet propter me &c. — Atqui per

communionem facrilegam

evertitur hic finis, ut-manife-üum

eft, Ergo &c.

$

Probatur. 2. Quando non tantüm res precepta efít, fed

etiam modus, quo debet fieri, aon fatisfit praecepto , quando res

ponitur alio prorfus modo, quàm fit pracepta: atqui fumptio

Euchariftize eft praecepta , ut íumenda tali modo nempe in ftatu

gratiz, juxtaillud 1. a Corintb. vx.. Probet feipfum bomo , 65 fic

ä

Sumitur autem modo prorfus oppofito ;

depane illo edat, &c.

quando fumiturin ftatu peccati mortalis;

Ergo &c,

Probatur 3, Noneftcenfendus impleviffe praeceptum, qui

ficrem praeceptam pofuit, ut reus fit, debeatque puniri obrem

fic pofitam : atqui communicansin ftatu peccati mortalis juxta

Apoítolum loc, cit,

con*ftituicqr reus corporis & fanguinis

Chri&i. Ergo &c.

. Unicus.

Sokvuntur quedam obje&iones,

Dices. 1, Datur duplex praeceptum divinum de Euchariftias

"unum pofitivum de illa fumenda: alterum negativum de illa

[—— G- E - WO 1 - WR

nonindigné fumenda : atqui dici poteft, quod per communio-

nem facrilegam fatisfiat praecepto pofitivo ; licet non fatisfiat

praecepto negativo.

Ergo &c,

.

Refp. Praeceptum pofitivumi

ncludere n&gativum, eó quod

fit de Euchariftia fumenda tali modo , nempe in ftatu gratiae:

& in ordine ad talem finem , videlicet ad alendam & confer-

C

vandam vitam animze.

Hicautem modus & finis excludit fa-

C

crilegam fumptionem : ac proinde involvit praeceptum negati-

vum de Euchariftia non fumenda indigne.

.

Dices, 2, Qui recipit baptifmumiin ftatu peccati

, fatisfacit

praecepto divino de baptifmi receptione; licet non obtineat ti-

nem, propter quem praeceptus eft , nec recipiatür eo modo, quo

debet: ergo fimiliter, qui recipit Euchariftiam in ftatu peccati

moytalis.

Refp.

633

DE EUCEARISTIA.

,kap. negaudo conféq. Difparitas eft, r, Quod bzptifmuä

fit initerabilis, ac proindé non potuerit , fic praecipi, ut mo-

dus recipiendi caderet in fubítantiam preecepti : alioqui enim,

;;.

qui femel indebito modo baptiífmum recepiffet, " nunquam

poffet praeceptum hoc implere : fumptio autem Euchariítize

fit iterabilis,

2, Quodreceptio baptifmi in ftatu peccati mor-

^

talis habeatnihilominusaliquem effe&um, propter quem prae-

Y

ceptaeft ; Imprimit enim charatterem, & recipientem efficit

ü

membrum Ecclefiz.

At Euchariftia indigné recepta nihil

finis obtinet, propter quem praecipitur,

3. Quod licet baptif-

25

mus in (tatu peccati mortalis receptus non operetur tunc rege-

nerationem animze, propterquam infbitutus eft, poffit tamen

i

poítea revivifcere & hunc effe&tum operati, At Euchariftia

indigné fumpta, nectunc affequitur finemfuum, nec pofteas

4

cüm nunquàám revivifcat : abfurdum enim effet huic facra-

Qs

mento tribuere revivifcentiam : hinc enim fequeretür quo.

tidié communicantem facrilegé , fi fub finem vitae poenitentiam

ageret ; recepturum augmenta gratie fingulis communioni-

bus ex opere operato refpondentia : ac proinde talem evafu-

i?

rum (ubitó valdé fan&um propter plurima facrilegia priuis com-

)

miffa; & eo fanGiorem, quo plura admififfet facrilegia , quod

0-

fané perabfurdum & falfum eft.

at

Dices, 3. Modusa&ionis preeceptae nofi caditin praeceptums

fed quod communio fat in ftatu grati& , aut peccati, fpectat ad

4

d

modum communionis,

Ergo &c,

d

- Refp. diftinguendo majorem:: Modus a&ionis praeceptae non

d-

cadic in praeceptum , fi praecepto non exprimatur, nec fit ne-

a

ceffarius ad finem praecepti, QConcedo. Si exprimatur prae-

ar

| cepto, vel

fit neceffarius ad finem praece

pti , prout.

acciditin noftro cafu. /Vego,

it

f-

O

E (a)jæ;s E

ad

»fn)'

Lllll

CASUS

634

CASUS SACRAMENTALES.

NI GA AE A cuaaesiepsucergest-

CASUuS CCCCXXXI,

$ed ,üæti;]itne per communionem facrilegam pracepto Ecclefiaflico de

AHHUA commmunione , prout nou ita multu abbinc amis decue-

runt plurimi

Theologi , t ego cum d im

mea Medulla ?

Refp. negatirué. Probatur. 1. Quia preceptume

ccletiati-

cum de Fuchariftia in Pafchate recipienda,eft determinatio prae-

cepti diviniin definito tempore ad fumptionem Euchariftize ob-

ligantis: ergo ficut praeceptum divinum eft de Euchariftiá fru-

&uofé fumendá, ita& ecclefiafticum,

;Hïr.

-Probatur 2, Quia etiam Ecclefia in praecepto fuo expr

$&n0dum excludentem communionem facrilegam : cap. enim

omnis ubriusque fexus, De poenit.& remifs.praecipit,ut quisque fuf-

cipiat vecverenter ad minus in Pafcba Eucbariflie facramentum, Et

"Trid. feff, 13.c.7. cavere, inquit, debet, ne absque magna recveren-

tía 65 fantlitate accedat.

Átqui recipiens Euchariftiam in ftatu

peccati mortalis; nonrecipit illam reverenter & eum fanGitate.

Ereo &c.

E

Probatur. 3, Quia Ecclefia praecipiens fümptionem Eucha-

riftiae pro fine proximo intendit fpiritualem anima refe&ionem

ac vitam : huncque finem expretlit Trid, feff, cif, cap,8, atqui

finis proximus , quem intendit Legislator, cadit in preceptum,

praefertim fi illum exprimat: ergo &c.

Probatur 4 Quia leges pracipientes aliquem aB&um intel-

ligenda funtde a&u valido & fortiente effe&tum fium, uterudi-

té oftendit D. Zu Bois in annotatione ad propofitionem r4, ab Ale-

ä

xandvo V/ 10. damnatam , multisin eum finem citatis juribus, E

ratio efl; qued leges primarió fpeGtent utilitatem, ac non fint

cenfendae imperare a&tus irritos & inutiles,

Unde ficut ab ZAle-

xandro V 11, meritó damnata fuerat haee propofitio , qui fa-

cit confeffionem voluntarié nullam , fatisfacit precepto Eccie-

C

fie : ita & haec: praecepto communionis annuze fatisfit per fa-

D

crilegam Domini manducationem , meritó etiam damnata cít

(

l!

ab lnnocfrftio X , Azmq 167 9.2 AMartii.

50 Uni'

p

DE EUCHARISTIA.

'3

$

E

$. Unicus.

dj

. Solvuntur quedam objetl iones.

: —Diceo'.,r. Ecclefia nonpoteR , aut faltem non folet praci-

perea&us internos. At

^

qui ftatus gþat'iæ eft aliquid mere vinter-,

num &c,

I-

"

Refp.

Diftinguendo majorem. Ecclefia öon poteft, aut faltem

non folet praecipereacus internos direGe, tranfeat, Indire&é,

Y

Similiter conceffa minore diflinguo confequens : non poteft

Du

n690.

preecipere ftatum gratize dire&te, effo, Indir

6; anego.

Potett

ergo Ecclefia indire&é praecipere aliquid int

ernum ,in quantum

s

if

neceffe e(t, ut actio externa debitomodo fiat, & in ordine ad

j

iffi

finem, quem intendit.

j

Dices. 2. Alia praecepta ecc

lefiaftica poffunt implerj per

Et

atctum peccaminofum, ut fi quis v.g. audiat facrum

42

Ergo &e.,

, jejunet ex

pravaintentione,

U

Refp. diflinguendo anteced. AWia praeceptaecclefiaftica impleri

il

poffunt per a&um peccaminofum,: a&us peccaminofus non de-

ftruat finem praecepti. Concedo. Sideftruat finem, nego, Jam au-

M

tem in exemplis allatis,

I

D

cct per pravàm intentionem vitietur

m

auditio (acri & jejunium , non tamen per eam impeditur finis

ji

proximusutriusqueprecepti, Ísenim in praecepto de Miffa au-

i,

dienda eft cultus divitius exurgens ex attenta & reverenti au-

ditionefacri, In preecepto autemjejunii eft maceratio corporis.

d

Neuter autem finis impeditur per pravam intentionem, . At in

d

noftro cafü per ftatum peccati mortalis impeditur finis proxi-

Ái-

mus,ob quem communio ab Ecclefia praecipitur,

Dicer. 3. Quirecipit Euchariftiam in ftatu peccati mortalis,

nf

verérecipit facramentum Euchariftize: atqui Ecclefia nihilaliud

Af;

pracipit,quàm ut recipiatur facramentumEuchariftize Ergo &c,

Refp. diflinguendo majorem. Vere recipit facramentum Eu-

C'

chariftiae , & eomodo ,quem exigit Ecclefia ad finem intentum,

a-

nego, Modo prorfusoppofito & evertente finem pracepti. Con-

t

cedo. Non poteft autem fatisfieri praecepto peractum eo modo

pofitum, quo tollitur finis preximus praecepti.

j

i l2

CASUS

636

DE EUCHLAxRISïTIA.'

.

CASUS CCCCXXXIL.

Huffite &5 plures. alii suoderni temporis Fl eretici docent , jure

divino Lnicz'a £F

4cCptAm eþ'ä COMmIPMUnDIOMEI /!2?/ utrAque ffecie:

JDuaritur , an bocfrt verum ?

Refp. negativvé, Probatur. 1. Ex oan. 6, ubi Chriftuspro-

mittit vitam aeternam fumentibus Euchariftiam fuüb fola fpecie

panis: $7 quis manducaverit ex boc pane , ui-vet in eteruum, Et

idterum: Panis, quemego dabo , caro meaefl , pro mundi vita, &c.

Et videtur ipfe

t difcipulis euntibus in Emmaus porrexiffe

Euchariftiam fub fola fpecie panis,

ä

Probaíur 2, ex variis Conciliis

Conft. fef..13. Bafil.feff. 3. &

í

Probatur 3, ex Traditione & fenfu

Tvid. [f2 1. cap.1.65 can 1.

Ecclefiae,quae tale praeceptum nunquam agnovit, fed oppofitum

fzepius in praxi primis etiam faeculisufurpavit. Nam pro «gris

affervabatur fub fola fpecie panis , ut conítat ex Eufebio Irb, 6.

ä

ji

Hift. Paulino, Ampbilogio, & aliis apud Bellarm, .. Et ita praefcri-

ptum fuit in Cosic. Aic, can. 13 cujus praxis haec ratio vide-

tur, quod fpecies vini non poffint diu fervari absque corru-

(

Deinde primis faculis fervente perfecutione fole-

fü

ptione.

bat poft facrificium Chriftianis tradi Euchariftia ub fola fpe-

€ie panis domum deferenda, ut illam fumerent opportunotem-

f

ore, ac maximé cum fidei profeffio facienda erat coram Ty-

V

[

tannis, ut fe ad conftaritiam animarent ; .ut teftantur Ter-

li

fullianus , Cyprianus ; Clemens , ,Alexander , Bajilius, Fiiero-

nymus , & alii apud eundem Bellarminum, |Denique antiquiffi-

a

mus eft ritus ille, quo in die Parafcecver Sacerdos accipit Eu-

lt

Mi

chariftiam fub fola fpecie panis pridie confecrati: Hujus enim

ritusmeminit /ngocentius 1. qui vixit Auguítini tempore.

Eu

$, Unicus.

VY

DN

Solvuntur quedatn objeä?ipnefi

Dicer x, Videtur Chriftus ZMatíb. 26, etiam precepiffe.

Tif

eN

i

.fgmptiop,cm Euchariftige jfub fpecie vini his verbis : Bibife

boc

DE E[fCHARISTIA.

637

boc onnes. Et Joan. 6, Nifi manduca-veriti cartem fili );omi.

nis , Go biberilis ejus [anguinem , uon babebitis uitam incvobis, | Ec

41

4ápofíolus . ad Gor. 11. ait: Probet

Y

pane illo edat , 65 de calice bibat. —'

auiem jäipfum bomo , 65 fic de

"Refp. Prima Chrifti verba dirigi adfolos Apoftolos , quos

-

tunc alloquebatur, ut manifettum elft ex ipfo textu, " Secundis

N

autem non pracipi fumptionem Euchariftize fub utraque fpe-

n

cie; fedfüumptionem carnis & fanguinis Chrifti : veré autem fub

Xcl

íola fpecie panis utrumque fumitur, cüm fanguis etiam conti-

ii

neatur(ub fpecie panis. Verbisautem Apoftoli non przecipitur

fumptio calicis , fed tantüm declaratur, cum qua difpofitione

fumi debeat ab iis, qui illum bibunt.

U

fü

Dices. 3. Gelafius Papa velatus cat, .compe'rimw, de confecr,

NU

difl. 3. veprehenfo quorundam more, qui fumpto corpore Chri-

r

Is

fti à calice abftinebant, ait : au£ zhtegra facramenta percipiant :

jUe

aut ab infegris arceantur z quia di-vifio unius

: ejusdemque mflerii

t

Jine grandi facrilegio non poteff procvenire.

Ergo &c.

(t«

Refp. Cum Bellarmino fuiffe tunc'ab Ecclefia

praceptam

'ü«

communionem fub utraque fpecie

; idque in odium hzrefis &

)e

fuperftitionis J anicbeorum , qui

à calice abftinebant , quod

originem vini, ut rei perniciofae daemoni tribuerent,

yr

Abfti-

nere autem à fumptione calicis propter hancrationem & con-

ky.

tra praeceptum Ecclefia , reveragrande erat piaculum,

tamen cenfenda eft Ecclefi

Neque

d

a, precepiffe tunc fumptioner ca-

f0*

licis , tanquam aliquid neceffarium ad integritatem facramenti ;

fr-

cum certum fit, fuüb fpecie panis contineri etiam fanguinem:

j

fedtanquam convenientem tu

m contra di&am hzerefim ; Tum

etiam ad diftin&ius re

praefentandam 'paffionem & mortem

Chrifti

; cujusmemoriale eft ficramentum Euchariftia : Nihilo-

sninus füb unica fpecie id adhuc fufficienter praeftat, cum vi

verborum füb ea ponatur

friodo velut mortuo.

fqglq'm Chrifti corpus » aC g;rdigndö

Dicer. 3. Euchariftia -inf

litht4 eft permiodum convivii i«

fe

ritualis: fed ac

rationem cotivivii

N

pertinet hon tàntüm cibug,

of

fed c)ltiam potus: ergo &e,

Llll 3

Reff,

CASUS SACRAMENTALES. |

Refp. Euchariftiam fub Ur]icaï'pecie habere raiioneüi öibi &

potüs: cüm fub unica contineatur corpus & fanguis Chrifti.

Dices. Sacramentum Euchariftiz eft inftitutum in utraque-

fpecie. Concedo. Ergo & mandatum in utraque fpecie, /Vego con-.

feq.Quia quodinftitutum eft,non ideó etiam eft praeceptum.Ma-

trimonium & virginalis ftatus eft à Dco inftitutus, nontamen

praeceptus. $. ZfpofTolus Paulus 1 Cor.7.dicit ; DeVirginibus pra-

ceptum Domini non habeo, confiliumautem do. Item qui ma-.

trimonio jungit virgínem fuam, benefacit , qui non jungit, me-

liusfacit ; Sicucergonon obftante eo, quod Deus inftituerit ma-

trimonium etiam pro omnibus, tamen licité poteft virgo aliqua

nonnubere, & nonuti matrimonio,ita etiam non obftante,qudd

ä

Sacramentum Euchariftiae feret inftitutum pro omnibus fub

utraque fpecie, potefttamen furni licitéfub una tantüm,

:

In[izs, Cum JoanneCrocio, Chriftiinftitutio à nemine de-

bet violari, Concedo. - Ufus facrae coenae fub utraque fpecie eft

[

ex inftitutione Chrifti, Ergo à nemine debet violari, Comcédo

folum. Ergo necà Laicisdebetviolari, Concedo, Ergo Laici de-

n

bent fumere Euchariftiam fub utraquefpecie. Aego con[eq.. Et

[

nítitutio à nemine debet

fatxo tibi fintile argumentum : Chrifti i

violari, Atquimatrimonium eft ex C

hrifti inftitutione. Ergo

nï

matrimonium à nemine debetviolari, Ergo nec à Virgine con-

*

olari, Ergo

tinere volente & valente debet matrimonium vi

virgo co

ntinere volens& valens debet & tenetut uti matrimo-

)u

j

nio.

id ad hocargumentum dicet 3. Paulius, vel aliquis alius,

ui S, Pauli fequitur confilium, — /fem fa

xo aliud ad hominem.

f

Chrifti inftitutio à nemine debet violari.

Atqui praedicantif-

üt

mus & praedicatio verbi divi

ni, eft ex inftitutione Chrifti,. .Ergo

f&

pradicantifmus à nemine debet violari.

. Ergo nec à fartoribus

Ergo omnes fartores

Qu

& futoribus nec foeminis debet violari.

t

& futores & fceminze debentfieri praedicantes &

pradicare.

r

verbumDei. Quidadhocargumentum .

Cro;iw ?

lib

CASUS

DE EUCHARISTIA.

639

V

- CASUS CCCCX X X HIL.

t

Querenti , inflas ne ob caufas Ecclefia Laicis probibuerit

ufam calici ; Quid dicendum?

l

N

Refpondendum affirmati-ué, Videlicet z. obpericulum effu-

[2

fionis , fi ia magno concurfu communicantium calix omnibus

.

r&beretur pueris,rufticis&c. — 2. Ob periculum corruptionis,

MW

fi vinifpecies affervarentur pro communione Laicorum, 3. Ut-

habereturuniformitas communionis refpe&tu omnium,quz vix

N

m

haberi poterat cum ufucalicis, cüm vartis in locis, in quibus vi-

num rarum eft, zegré haberi poffit pro omnibus: & praetereà

qui

non pauci fint ,qui vinum non ferunt.

4. Utaboleretur haere-

Ui

lb

fis afferentium fumptionem utriusque fpeciei effe juris divini.

s, Denique, ut per hoc magis declararetur, totum Chriftum fub

«(l

utraque fpecie contineri,

Dices, 1. Siifta rationes fint validae

X

fia primis facculis id prohibuiffe,

; debuiffet etiam Eccle-

2

gedo

T

Refp. negando fequelam. Raf.

o tiegandi f/f. Quia variz ratio-

nes ex allatis nonhàabuerunttunclocum, Tum quia tunc non

&&

:ebec

erat tanta multitudo fidelium , necadhuc exorta fuerat praedicta

harefis. Tum quia fucceffu temporis varia acciderunt, quae ma-

P0

pifeftarunt, non expedire, ut Laici calicem fumant,

ROf

Dices. 2.. Chriftus inftituitSacramentum Euchariftize fub

gO

utraque fpecie, & fubutraque illud reliquit fidelibus: ergo in-

1mo-

jufté privantur Laici,

yius,

Refp». Chriftum reliquiffe fidelibus corpus & fanguinem

fiets

füum , fequetotum fumendum , vel fub ntraque fpecie , vel ub

inti

.:

unica juxta Ecclefiae determinationem: Ecclefiamautem nullam

figo

feciffe injuriam fidelibus fübtrahendo Laicis fpeciem vini, eó

|Du$

toto

quod fub fpecie panis contineatur totus Chriftus , nec plus gra-

tize conferatur

a

tantüm.

per fumptionem utriusque fpcciei , qpäm uniug

1

Dices.3. Effneufus calicisprohibitusomnibusomninó fide-

libus, Refp.negativé. Nam Graci poffunt nuncetiam uri calice,

& de fa&to utuntur Roma in Ecclefia proprüritus, Poteítque

u

dari

-

640

CASUS SACRAMENTALES.

dari cafus,in quo id etiamilicitääaf"ap"udLatinfos:utü po&- confe-

crationem calicis irruentibus hareticis aut infidelibusSacerdog

aufugiat, autdeficiat: poteft enim tunc Minifter, aut alius qui-

vis Laicus exiftens in

8

phanationis periculum,

gratia fumere calicem ad VVitandu'm Apm-

P

CASUS CCCCX X XIV,

D

Queretnti , quos namobli

pet preceptum Ecclefiaft

icum hmeade :

Eucharifiia: Quid diceudum ?

Dicendum omnes fideles, poftquam ad annos difcretionis

pervenerunt , obligari ad communionem fumendam à proprio

Sacerdote, faltem femelin anno in Pafchate,

Veritas hujus aí-

/242:5, ]À2 —* - — D. Wl W. u - QD

fertionis patet ex c. omis utriusque fexus. Et ex Tvid.feff. 13.can.9,

Immo antiquitüs impofitum erat praceptum fidelibus fzepius

eommunicandi, Sedrefrigefcentefidelium pictate praeceptum

ecclefiafticum reftri&tum fuit ad unam vicem in Pafchate,

: Petes, Quot diescom

prehendat tempus pafchale refpe&tu

hujus pracepti?

Refp. Communiüs comprehendere r5. dies à Dominicá

$ex et o o VvQE B£7

Palmarum ad Dominicam in Albisinclufivé, . Variis tamen lo-

cis, five ex privilegio, five exconfuetudine fatisficri poteft huic

praecepto àmedia Quadragefima, vel etiam ab ejusinitio, aut

4b (-

à Dominica prima Quadragefimae ufque ad oGavam Pafchae, In

dicecefi Herbipolenfi fatisfit à Dominica Paffionis ufque adDo-

:

minicam 2. poft Pafcha,

CASUS CCCCX X XIF.,

Q:ærenti , anfe

mpore Pafchatis [umenda fit Eucbariflia in propr

i4

jf

Parochia, & Apreprio Paffore ; ita ut boc praceptum nom impleatur ,v

Eushariflia [amatur m propria Parochia de manibus propriss

Pafloris , aut. Alterius Sacerdotis de licentia

l

Pafloris ? Quid dicendum?

!

Re[p. affirmaticué. Ratioeft ; 'Turn quia ab Ecclefia þræfcri-

M

bitur , ut fideles faltem femel in anno communionem fumant

"Ffum quia admi-

H

à proptio Sacerdote, cap. ormuis ægtriwgue fexus.

niitra-

$41

1 iim, :EIICHABIISTI d

S

hï&m*t&of 'fairramentöwm , perfe -ïoqu:eado pert'iri-bt ad Pafto*

06

res; cüm ad manus proprii Paftoris fpe&tet pafcere gregem ,

vl.

quod przecipuéfit facramentis. - Quam obrem qui communi-

cavit in Pafchateextra propriam Parochiam absque confeníu

fui Paftoris; non dicitur fatisfecifle precepto ecclefiaftico , uti

bené docet $uarez difp. 72. fed. 2. FHenriquez lib. 8.cap, . m.2.

65 cap. yy.. Reginaldus lib. 29. n.9o. 65 24 & ali, Et hoc eft

verum , etiamfi communicaverit in Ecclefiis Religioforum ha-

bentium facultatem adminiftrandi Euchariftiam: Privilegium

fl

enim ,cüm fit odium juris, ftridé explicandum eft, falvo (cili-

Tif

cet jure Parochis cui Summus Pontifex non praefumitur dero-

.af

gare , nifi exp

:

resfe conftetde contraria.Summi Pontificis inten-

1j,

tione»,

J

D

7

icef. Sacetdos fatisfacit praecepto commünïönïs, quocun-

J

que inloco celebret tempore Pafchatis, ut bené docet /ezri-

quez lib. g.cap, 2 3,de /Miffe facrificio n.2. & lib. 3. de /M:ffa, cap.8.

u

n.2., & alii communiter: Ergo etíam fideles videntur fatisfacere

precepto communionis,

quocunque in ;locofumant commu-

jv

nionem tempore Pafchatis,

lo

ReJp, ttégando conJeq. Ratio dijparitatis el ; quia przeceptumi

^

communhicandi in propria Parochia ex recepta ceonfuetudine vi-

AV

detür folüm extendi adeos , qui Euchariftiam ab aliis fumunt,

;

"

n

non veró adSacerdotes,

Do

CASUS CCCCXXXV'

Quid dicendum de 15 , qui in aliena Pavochia ad cevtum temþu: con-

auorAutur ; teneuturue tempore Dafchatis adire propriam Pare-

i

cbiam sit ibi comaiumivent ?

317

[

| R?fp. uegatio? cum Zzorio lib, 7 . cap. 6r. quæjïfb g. Ræginaldo

lib.29,1.94. Cajetano verbo abfolutzo à peccatis, Suarez loc. ci-

£ato & aliis, qui teantur, Eugenium Q uartum vivae vocis ora-

u

culo declaraffe; Viitores , ubi fe invenerint in Pafchate, cen-

feri , ac fi adeptifuiffent habitationem, quoad facramenta poe-

i

dni«

pitentiæ & Euchariftiae, -; Ex quo patet

» non folüm €os, quiin

F

:

Mmmm

alie-

jua

-

H

642

CASIIS: sA,"ïör»RäA MIENT&L ES.

alieha parochia ad cértum temipus co'mmor'ahtür ; vel domici-

lium habent, verum etiam viatores, aut alios in alia parochia

$

exiftentes, qui tempore Pafchatis non propriam parochíarn pof-

funtadire , utifunt peregrini , viatorés &t. poffe Euchariftiam

furaere in ea parochia,in quatem

4j

»

pp.(?: Pagkfc'.h;ve.i:.s;-:fgejriumur , &

ita docet ufus & praxis .^

/

*

d

AS

ds ccécx Y XVI

àl

l)

Quid Ji quis preeceptum communionis adimylefvü inb&ädd»üä!a fan-

&

&A , C velit im dieP

af

ehatà Eucharifl iam fümeres porteftue eAma

[

Jfumere À quocunqie Sacerdete ia alia Ecclefia ? :

.Rdp. ajïrmaiz;fi/ä, modo Sácerdos, qui adminiiïi'a—t Eucha-

L

ziftiam, aliàs habeat facultatem adminiftrandae Euchariftiae. Ra-

£io efl ; quia qui praceptum communionis adimplevit in heb-

domada fan&a , nullo jure obligatur in die Pafchatis cotmmu-

fiücare.

Ergo fi velit.commwunicare , poteft à quocunque die

communionem fumere, . Tum quia privilegía ; in quibus con-

ceditur facultas Euchariftize adminiftrandae excepto die Pafcha-

Q

P

tis,intelliguntur formalirer pro communione Paíchatis , ut ovis

)

fuum Paftorem, & fuam Ecclefiamagnofcat ; nos autem fuppo-

nimus , iftum.jam fatisfeciffe przeceptoe communionis & fuutn

Paftorem & Ecclefiamagnovifle, —Ira /Vugnausq. 92. avt. 3. "vev-

fic. alia difficultas efl.. Rodriquez in fumma c, 64. de commumione,

Contra Mamvarrum .

& norinullos dlios Recentiores apud præci—

&dtos aDo' ^o&ores.

-.CASUS. ö&eä&XX?HQ

fie

ndum de Laicis,

fef

Qgiädiæ

qui infercoiunt Religiofis : debeniue g;im

3Mé zempore P afchotis communiouem [umere in

qW

propria purochia 2

eli

; Refp. aj?m«ætimä.

Ratío efi ; quia in

€ap. ottitiís u'trixl.tgjuve'

iif

fexus decernitur fumendam efle Euchariftiam à proprioSacer-

N

dote, Hoc tamen reftringendum puto ad eos, qui non degunt in

i

Fs

Monatteriis, alusq,uc locis à cyramrar:okchorum exemptis,

€ASUS

N

*

SEREMSRUUSORERCO gfübasstueny vuds

DE E UC H-ARISTFA, :

N .

d

d

hi

7[-

.Sed g'uiä di&ändui;i de is meu, qui- fär&)iihitkeligiä/ü; Eïdeäuat

dn ilorum Monzafleris: pojfaneue Dicite tempore Pafcbatts

I NG

Comnunionem [mmmere 1o ii lopis y dpm ..

guibus degunt ?.

R,

4

Rejþ. aj.':ifä'mtifvä.d

alio eff ; Tum q;uia vxdentur e*ämptï

áàParochia, Tumquia ficut ibi poffunt fepeliri in confultis Paro-

r

chis, ita étiam videntur, ibi poffe facramenta fumere , ut aperté

51 12,

colligitur ex iis, quae

;g*aþäir. Q'a:?gez lib. g,.,dg /ld a(rfmqnie difp, 23.'

CASUS CCCCX X XIX, ——

M

M

dl , qüemliä&t. fidelem poffe EucharifLiam , alidqüe Sacra-

«

ngw juziz'c

amenta [umere

im [ua Eccleft

7A catb(drg/i :

M

Jreifene?.

)die

.. Refp. eremlibetxüdelempoffe in 'c*a.the.di'al,i—Ecdcüa facta-

o

menta recipere, modo fit fubditus illius dicecefis.

Ratio eft ;

há-

quia cathedralis videtur communis illius dicecefis Ecclefia : cüm

w

in ea refideat communis illius dicecefis Paftor , qui poteft appel-

0

lari proprius Saccrdos omnium fidelium illius dicecefis,

ym

"CASUS CCCCXL,

u

Quid /ï quis not c

amänunicäverz't in Pafchbates tenelurne elap]ä'o)

«

07!?.

t:gnpere Pafchatis , quamprimum commodé petefr.

eodem amuocommuniare? —

'R)efp'o-n—äet Bonacina probabiliter fü&inefi— ,poïï'e", no'n té-

nétri , ni(i forté diftulerit communionem ob confilium Con-

W

feffarii, aut nifi lata fit excommunicatio , vel nifi extet lex ali-

qua particularis , vel confuetudo contra non communicantes

elapfo tempore:Pafchatis,

Citatque pro fe J alentiam £om. 4,

t

difput, 6, queft. 8. punGo a, Flenriquez lib:8. cap. y.n. 1. & alios,

u

Ratío efl; quiaprzeceptum communicatidi in Pafchate eft affir-

$

mativum , ficut.etiam eft praeceptum audiendi Miffam in die

Fefto, aut jejunandi in Quadragefima v. g. Sed praeceptum affir-

u

mmm 2

mati-

P

$44

CASUSSACRAMENTALE&U

La

mativum non obligat femper , fed pro tempore à r ial

conceffo ; cüm autem Legislator praceperit fokim commu-

nionem fumi in Pafchate, fequitur praeceptum communicandi

in Pafchate, nomobligare elapío Pafchatis tempore; ad differen-

tiam praecepti annuce confeflionis, quod obligat pro toto an-

no, juxta /7enriquez loc,cif. confequeuter ficut qui preetermifit

die Dominico Miffam , aut jejurium in Quadragefima , non te-

3

netur fequenti die Miffam audire , aut jejunare , ità qui nor

communicavit inPafchate , non tenetur transacto eotempore

communicare, nififortécommunionem diftulerit ob confilium

Confeflürii : nam- qui communionem: diftulit ob conflinm

Confeffarii,obligandusvideturad communicandurm, juxta ipfius

Confeflàrii confilium , ex cap. omnis utriusque fexus , ubi haben-

tur hzec verba z Semel faltem in anno confiteatur , fufcipiens recve-

venter ad minus. in Pafbate Eucbaviffie facramentum , nifi jorte

de propriis Sacerdotis confilio. ob aliquam. vattonalülem caufam. ad:

tempus ab büjusmod: perceptione düxevit. abflinendum, alioquin &y

«yicvens arceatur ab Bcclefie

i

i-ngr(gü;,; &fmorzensE c;(eþnjtïäa*g artak

Jepultura.

.

. Hoci

dem pro.äedïfc',, fi lata fit excommunicatio contra notr

communicantes quamvisenitn fideles, elapfotempore Pafcha-

tis, non teneantur ex vi praecepti à jure communi impofit Eu-

"t — . . m

chariftiam fumere ; nihilominus fieri poteft , ut ex alio prae-

eepto obligentur,

etiamfubcenfura ,. modo cenfüra lata fit ab-

foluté , & nonfolüm contra non comimunicantes temp

ore Pa-

;

S

fchatisin confirmationem juriscomrunis, Ita H e(zmïgu.ez(ib;..ra

déponitentia, cap, 4.n. 6. &aliicommuniter.

7

Dixit autem Bonacitia in refponfione qua

fiti, probabiliter

i

füftineri poffe, non teneri,&c. nam etiíam, (inquit) valdé pro-

babileeft,, eumy.quinon communicavit in Pafchate ,. teneri ad-

Ü

t

huctransac£to tempore pafchali;, qu

amprimum commode po-

teít , communicare,

Ita enim: abíolut& docet Suagrez Z

;fp, 70*

hi

art:1p. difficultate. 2. verfic.

( L.2- cverfic, dicaergo. N'ugnusq.89.

IN ibilominus. & alii.. Ratioefl ;; Tum quia fümptio Euc

hariftize:

t

hatis

EOIx

!

æbfalnt,ä. græcigiïtw Eiltgmjffcm:cl« in anno , & tempus Pafc

DE EUCHA RISTIA. ;

64g

GSUENEUS.

V

non dll:þ þoü

tum ad finiendam obïïg,æticnem , fed ad folicitan-

n

dam, & nom addifferendam communionem ultra tempusPa-

'df

fchatis , quod tempus magis eftopportunum , & conveniens

]-

adimpletieni praecepti : quando autem aliquid abfoluté prae-

|e

cipitur , illique affignatur aliquod tempus , tatniquam magis

congruum adimpletioni praecepti , elapfo eo tempore , non

Pe.

t

ceflat obligatio. — Ergo elapfo tempore Pafchatis, nori ceffat

obligatio commtunicandi. Quod autem praeceptum. com-

N

munioriis fit abfoluté latum , patet tum ex illis verbis , quae

)

habentur in cap. omnis utriusque fexus z füfcipiens reverenter

dR

ad.minus. in Pafchate Euchariftize facramentum : "Tum quia

lus

fic videtur communi ufü , & confuetudine Ecclefize receptum,

J n*.

cüm Ecclefia foleat eos , qui nor communicarunt in Pafcha-

ia

te, vel poft aliquod tempus , interdicere , eosque ab inter-

n

di&ti vinculo non abfolvere, dotiec confiteantur, & decernant

ii

comitnunicare. |Et

4

fentio,

fic etiam ego ipfe fenf? fuperius, & adhuc

p

71

Ad rationem primae

fententiz qüïdï( dicendam fit: , patet

ex rationibus pro fecunda fententia allatis, — Nam praeceprum

oU

communionis nom ita videtur affixum tempori Pafchatis, ficut

m.

eft praeceptum jejunii,

& Müffze au:diend'æ,qmod'e& affixum tem-

pori-determinato.

P

s

Qui veró fequi

voluerit primam fententiíam , refi pond eat

40

ad argumenta fecunde fententie , tempus prafixum effe;

P

ad £niendamr obligationem .in ipfomet tempore pafchali ;

M.

quo tempore peculiari quadam cum reverentia colitur Eu-

chariftia , & recolitur imer

! oria inflitutionis tanti Sacra-

if

imenti.

FO"'

Ád id , quod defümitur ex ufu & praxi Ecclefize, refpon-

d-

detur, non obftare primze fententiae , in qua fuit addita limi-

p('

tatio ob confilium Confeffarii., vel ob aliam fpecialem prohibitio-

um

nem conifuetudine receptam,

- Hinc fequitur, inquit Bonacina, eam , qui notr commu-

Íc

(e

nicavit in Pafchate, non peccare mortaliter, fi elapfo tempore

tl

pafchali, dataopportunitate, non commwunicet , nifi forté diftu-

"

on

Mmm m 3

lerit

646

CASUS. SACRAMENTALES,

. -xeritcommunionem obconfilium Confcffarii , velnifi extecalt

qua fpecialis prohibitio, & hoc verum ett adhaere

ndo primae

fententia fecusfi fecundum veli

imus fg[tincre,

1

qruarfu fii,ximus,

D.

.eitc valdé probabile

CASUS CCCCXLI.

Qy:a' quuu þr&-*videt f ftaimpediendusm in Pafclmt& » ub intva illos

o aM - ER . CNORTORERE O

m dies , (quos poo defrgnatos ab E

eelefía) mon poffit-

guindeai

COPIEUBICATC j Leneturne communionem

anticipate famere ?

Refp. negaticvé. Ratioefl ; Tum quiaante praedidkcum tem-

pus praeceptum communionis non obligat.

Tum quia , qui

praevidet fe ita impediendumin dieFefto, utnon poflit Miffam

€o die audire , non tenetur anticipaté, Ergo neque tenetur

anticipaté communionem fumere , qui fe pravidet impedien-

[

dum in Pafchate.

Tum quia fi quis Euchariftiam fumpfiffet

Á

antecedenti tempore, & poftea tempore Paíchatis pofletcom-

municare , tenetur adhuc communicare : ergo fequitur, non

fatisfeciffe anticipando, & confequenter non teneríi anticipaté

al

communionem fumere.

Ita R

eginaldus lib, 29. t1.76, $uarea

difp. 70. fed, 2. dubio, 3. & alii.

Secus dicendum eft de eo, qui

in h&Bdomada fan&Gaanimad-

vertit, fe non poffe fequentibtis communicare ob fuperven-

tura impedimenta: cum enim tunc temporis afficiatur obliga-

tione praecepti , & poflitilludadimplere , dicendum omninó eft

Ti

teneri ea hebdomada communicare. Idem prater citatosDo-

Gores tenet Emanuel $a, sverbo Euchari[lia a4 finem,

t

te

CASUS. CCCCXLI,

i?

. Querenii u

um melius fit frequäntiü: commtutiiottem fumere,

quam rarb; quid vefondeudum ?

N

fis

Refpondendum efl per feloquendo , melius elTe,frd quentius

«

cotmmunicare, quàmraró, Probafur hoc , tum ex uberrimls fru-

iun-

&ibgs, qui ex auguftiffimo Euchariftiee facramento percip

tur.

DE- EUC H"ARIS TIA.

647

l

li

ld

tür, Tum 'qüia communicare cum diebijta dif; pö(ïtki"o'ne eft opus

per fe bonum, abftinere veró eft tantum bonum per accidens ;

d

uod autem bonum eft perfe, meliuseft, quàm bonum per ac-

. cidens, Ita $. T bomas 3.p.p. 8o. avt, 10. Conincbus ibiden;

Nug-

nus ibidem , concluf. $.. F alentia tos. 4. difp. 6. q. 8. pun&o a. «uer-

fic.6. Suarez difp, óg

N

& alii,

. fe&. 4. fgncluj 2, Henriquez lib, 8,cap. j5,

. Fieritamen poteft, uta

liquando melius fit abfti—ncrc àcom-

munione, quàm communicare, ut quando ita poftulat decentía,.

& honcftas, ad vitandamirreverentiamtanti facramenti,

2

Quotiesautem fumenda fit Euchariftia, non poteft certa

qui

regula praefcribi, & aflignari , fed pro diverfit

ate ftatuum & per-

furt

fonarum praefcribendaeft, NamReligiofo expedit frequentius

(t

.

communicare, quàm faeculari; Sacerdoti, quàm Clerico; So-

luto quàm conjugato, . Raró tamen períonis non religiofis con-

((et

fulendum eft , ut frequentius communicent ,

quàm octavo quo-

0f

1oft

que die, ut fic majori cum reverentia , & judicii maturitate dis-

cernant cibum à cibo, Ita Suarez loc, cif. concluf. 3,

Nugnus &c

ité

alii locis citatis, -

(e

CASUS CCCCXLIIL.

S

4d

Quid di'cekdum de pueris : 4n &5

q

uando debent adire

(

.Eucharifiiam? ——

i

Rf]p. 1, Extra árti

culum mortis poftquam ad ufüm ratio-

T

nis pervencrunt , ut cibum fpiritualem ab alio. profano diftin-

Do-

guere fciant,& congrué fe praeparare ad illum fumendum admit-

tipoffunt, Hocautem tempusnon confiftit in indivifibili, fed

relinquitur determinationi & judicio prudentis Confeffarii , vel

Parochi, ut ille ftatuat & praefcribat; quod videtur.

Fe,

Refp. 2. Inarticulo autem nior

tis omhifió danda eft piie-

ris, fi ufum rationis habeant.

Rafio eff ; quia tunc urget prae-

((

eeptum divinum , mjfi manducaueritis &c. quod ultra differri

-hon poteft aut debet, Tta Ca

frü-

rdzmliþ dengo

ut-

difp. 41.?.[6.'&.4,.

CASüS

t

648

[ )

.CASUS SACRAMENTALES,

CASUS CCCCXLIF.,

: Quid fi 2ub

em dubitetur de fufficienti pueri þætayte » 4n Íamen

- Enchariflin pro viatiso dari debez ?

Refp. In tali ca(u non tenetur Parochus illi darey nec illo

tenetur fumere, | Rafioeff ; quia quamdiunonconfat aliquem

lege obligari, fed eft dubium, non obligatur ftante illodubio, fed

judicandum eft pro illiuslibertate; quia eftadhuc in poffeffione

libertatis: attamen poteftillisdari, Rafioeff ; quia exuna parte

certum eft, quod habeat effe&tum 5 ex altera parte prchibitia

N - .2 X CM 2 £2 .—

Ecclefize in illo cafu non videtur habere pracfumi.

CASUS CCCC XLV,

Qgid f eger

in aríiculo morfis co

nft

1lutus non po[fit jumer? ä)iafï.

eum ub [Decie panis , licebitne illi dare fub .

fpecte vini ?

Refp. negatiw&. Ita DoGores communiter.

Necalis hiajüs

£ei ratio quzerenda eft, quàm contraria praxis Ecclefize,

CASUS CCCC.XLV'L,

d

Quid dicendum de

Energumenh ; funtte &5 bi.a

,

du

villiam admittendi?

It

Refp. IHta, Nifi aliundé aliud obftet, Ratio efl ; quia in Sa-

cerdotali quodam romano antiquo exprefse traditur admitten-

ü

dos, dummodo devoté petant j in Rituali veró novo Pauli V, ta-

cité videtur concedi : quia cnum enumerat eos , quibus Eucha-

!

Vi

riftia qon eft danda, nullum verbum facit de qurguxfnenis.-

CASUS CCCCXLV 11.

)

Quarenti, an nullo unquamcafa liceat cum confcientia peccafi moría-

lis communicare ; quid vefpondendum ?

fUJ

! Dicendum 1. Si neceffitas communisurgeat, & non fit copia

Hl

Confeffàrii , debet prius conteri aut faltem conari elicere atum

ol

contritionis, Rafioeff ; quia praeceptumurget, ut feipfum pro-

m,

bet vel per facramentalem confeflionem ; aqt contritione

ne

tü

Di EUCHÁARISTIA:

$49

—äe 1nd1gnus accedat. ; Er

fide putare feelicuiffe atum contritionis, -

go yelfdcbetpriüsf;äohügeir(;g; vel bom

1

Refp. 2. Sialiquisfitinneceffitateurgente communica

ndï,

v.g, poft confecrationem aliquis recordatur peccati mortalis &

lo

imminet hoftis, ita utmoraliter praevideat , fenon po(fe ante

i

fumptionem elicereat&tum contritionis,nifi velitfe & facramen-

tum graviffimae hoftium injurize exporiere; probabile eft, quod

fi€

N

tali homini non imputetur adnovum peccatum mortale, fi Eu-

chariftiam fumat: absque práemiffa.contritione vel. confeffio-

ltit

ne..' Ita Z afquez difp. 207.cap. t num, 3. Et confentit CarZina-

lis de Lugo, difo, 14.fetf. 1,1,3... Ratioefl; quia praeceptum non

obligat 1n talineceffitate, &:cum tanto

d

difpegdio;-- | vH.ic- tamen

Mi«

cafus valde rarus eft, -

'CASUS. cCäcXLtï'm. |

Quidfi g-uis €0

mmunicel cum-peccato «ve

tjus

geeeatum venialeg. ..

ii wl

d

g

Refp. 1. S1 acceda

tihitielaltadd

tur cum peccato venia

ed

chariftiam, peccatur per fe venialiter, & illam & communio erit

peccaminofa venialiter ob irreverentiam & indi

fpofitionem;

cumqua fit. ^ Ratio eff ;

quia eft obligatio fuüb:veniali-procu:

randi puritatem Hujus facramenti etiam venialibus , maculis

n5r-

carentem , idque propterdignitatem hujus facramenti, & vide-

M*

tür Chriftus Dominusad-hoc.indicandum laviffe pedes füorum

/. m'

di(cipulorum, ut oftenderet etíam affe&tüs noftras à terreno &

gcha-

levi gulvere effeprius eluendos

3

vivium Domini accedamis; -

j a'nütqua'm ad v.;menfaum &icoaf

1

C Dixi : Per fe peccavi venialiter:

Ratio ef'; quia fieri po-

teft, ut tam fübita ingruat neceffitas,

.Euchariftiam ftatim fu-

ort/

mehdi, ut nonpoflit attendere ad eam preparationem Is, qui

fumpturus eft , & tune fumptio nonerit peccaminofa;' Eodem

[apia

modo fi'fumens non fit memor; vel peccatorum illorum , vel

lum

obligatiónis fuse excufabitur abilla:reverentia. ^^

pro-

Refp. 2, Si accedatur cum peccato veniali atuali ; reddi-

ye,

güþ;c?mmunio peccaminofa, non tame

n femper in fe, Rafío eff ;

n

Nnnn

quia

640

CASUS SACRAMENTALES,

qumü quis Sacerdos dxccnsmxüämpsopopnlo fentiat fe diftra-

&um, obligatur, ne populo offenfam praebeat, progredi & com-

municare. " Ergoilla communio eft honefta, licita, imó obli-

gatoria , & tamen hoc non obftante diftra&tio illa concomi-

tans voluntaria, eft peccaminofa venialiter : in quo négotio duo

reperiuntut aGus in illo Sacerdote ; álter accipiendi Eucha-

riítiam & confummandi facrificium , qui eft bonus & debitus

in illa circumftantia 4 alter habendi diftra&ionem & a&tua-

lem indevotionem per illud a&uale peccatum , & hac vo-

luntas eft mala , & quidem fxpe dupliciter.

1. Ex objetto,

fi nimirum illud fit malum ; v. g. inanis gloría, vel fimile ali-

quid,' .2. Ex circumftantia , quia eft irreverentia , contrà fa-

cramentum , quod a&u fuüfcipit : hujus enim reverentiae &

religioni debetur,

ut -non.fufgipiatur cum-a&uali diftra&ione

^

voluntatia.

Refpond, $. " Potett tamen fieri ,"ut per peccatumi veniía-

le a&uale concomitans reddatur màla & peccaminofa ipía

cotfmmunio , ità ut illa malitia refundatur in ipfum atctum

communicandi.

Hoc auteni dupliciter contingere poteft.

z. Si per eandem volitionem homo velit & communionem &

inanem gloriam , five.quodvis aliud obje&tum venialiter ma-

-Iüm $; talis enim volitio eft mala malitia proveniente ex parte

uüius-obje&i.

Nam::.quandocunque voluntas liberé fertur

in malüm morale , eít mala moraliter,- Atqui hac volitio

communicandi fertur in obje&tum. malum & peccaminofum

venialiter, ; Ergo. & ipfa:eft mala & peccaminofa moraliter.

Y

2. Quando debet homo ob peccatum. veniale concomitans

eeflaáre potius & abftiriere à communione ,, quàm profequi,

Ü

quod poteft contingere aliquando , nimirum fi aliquis , cui

b

integrum eft differre communionem in aliud tempus , fentiat

p

fe non fatis.pro tanti facramenti: reverentía conftitutum cffe

di

ob animum paffione perturbatum; tunc debet fine dubio ex-

li

pe&are , donec fedetur animus & íe difponere rité poffit:

a

Quis enim excufet eum : qui à lufu & rixa immediaté iret ad

eí

il

«ommunionem, Talis ergo tenetur pro tunc fub veniali ab.

ine-

JBEVUCHENMS CH

E

Es

od

mv

-

iivi—nerc.

Ergo propter veniale pecéatüm concomitans ; ipfa

communio redditur venialiter prohibita S&' peccaminofa.

li-

- Dices. Videtur talis homo mortaliter peccate ; fi cum

l-

a&uali peccato licet veniali ad Euchariftiam accedit. - Aego;

W

Probas. Mle peccat mortaliter, qui füfcipit Sacramentum Eu-

hi«

chariftize , ita ut' privet illüd fuo 'effettu , & reddat falfam

Us

ejus fignificationem :- nam facramentum fignificat gratiam

juftificantem $ talis autem facit ,"ut eam efficaciter non figni-

YO

ficet & non caufet 5 "atqui etiam facramentum Euchiriftise

do,

ex fua inftitutione habet vim fignificandi & caufandi remiffio-

ali

nem peccatorum venialium, Ergo qui illudfufcipit cum obice

.f

a&ualis peccati venialis, facit;ut facramentum ex hac

parte -fru-z

ftretur effe&u fuo & falfum fignificat,

"

-

Qné

Refp. diflinguendo majorem. llle peccat mortaliter ,qui pri-

vat factamentum effe&u (uo primario , qui eft gratia juftifi-

i

M

cans. Concedo. Secundario, quie

gemi(ïib peccatx j;enialis,:

"n

vel major gratia, /eg0 majorem,

um

CASUS CCCCXLXI1X,

ei

]&

^ Querenti , at ad digne 65 cum effe&lu communicandum ve«

u

quiratur AiuAalis devotio : quid e[t

(

reffendendum?

r

I9

Refpondendum «ff segativé cum -communiorewfentcntïä

um

Probatur 1. . Quia facramenta conferurit gratiam- non - po-

nentibus obicem ; atqui fuppofito ftatu gratiae privatio de-

j(2)8

at

votionis non eft obex,

Probatur. 2; ex Concil. Trid. faff. 13.

cap.7. quod ex S. Paulo exigit folüm, ut homo feipfum pro-

(

(l

bet & conítituat fe absque conícientia peccati mortalis per

at

poenitentiam,

Probatur. 3. Intentio & voluntas fufcipien-

di

di magi$ videtur requiri ad effetum facramenti ,' quàm aQua-

"

lis devotio. " Atquinonrequiritut intentio a&ualis, fed fuffi:

cit praeterita, ut apparet in eo; quiinipfo communionis actü

t

ad

eft ditra&us & fibi minimé praefens , & poteft viaticum dari

ib

mentia , & confequenter

illi , qui, ame petivit, & jameft.in à

Nnnn 2

nog

ne

$f2

CASUS: SACRAMENTALES.

non habet a&ualem intentionem aut devotionem. , Confirma-

fur. 1. Quia dabatur olim etiam infantibus cum fru&u ,- ui

tamen non babebant, neque habere poterant devotionem

aGualem, — Confirmatur, .2, . Quia adalia facramenta, v.g. bap-

tifmi , confirmationis , ordinis non requiritur devotio 3&ua-

lis; Ergo neque ad Euchariftiam. Denique non debemus

abíoluté fine fundamento magno afferere, quod Chriftus Do-

minus talem conditionem & neceffitatem appofuerit huic fa-

—— R— —— —— Bu guci^ WAl

cramento, Atqui hujusce rei nullum habemus fufficiens fun-

damentum, .. Ergo &c.

;

2

Dicer. Hocfacran

1

ventum eft cibiu's-. | Atq'ui; cibus non nu-

trit abfque aGtione comedentis.

Ergo &c,

Refp. Eft quidem cibus animae noftrae, fed divinus & coe-

leftis , & habet hoc peculiare ,. quod non convertatur in fu-

t

fhentem, fed potius fumentem convertat in femetipfum, . At-

f

que hinc etiam jin infantibus & .perpetuó amentibus , qui

H

Y

non pollunt ullàm devotionem afferre, habet tamen effe&um

fuum

Tii

,5CASUS CCCCL. -

Ls

'i.'

Q werenti , qualis difpofitio reguiratur ad vemiffonem venialium

l)

£n bocfacramentos quid dicendum?

t

Ro refolutione hujus cafüs ità qnondam refpondit jn Theo-

P

logia,tinus ex ProfefforibusmetsHerbipoli; Etfirequiratur,

t

ut homoabiisaliquo modoavertatur, (nullumenim peccatum

tti

remittitur homini, nifi prius abillo avertatur) nonrequiritur

u

tamerrhictantaaverfio, quze fola pezfe fufliceret in jufto ad re-

p

remifhionem venialium , fed fufficit aliqualis averfio-& difpli-

]i

«entia queedam i commwYni , faltem virtualis, qualis videtug

lite

contineriin ipfavoluntate.pié communicandi, Kafio e[f ; quia

&t

cuat hac voluntas fit defiderium majoris unionis cum Chrifto,

per

videtur: continere virtualiter aliquam.-difplicentiam peccato«

t?xæl

rum , quse hanc unionem minuunt,. . Remittuntur. ergo in

tüm

hoc facramento illa venialia , quibus tunc voluntas nec aQtu,

fnur

olüm eft

hl

Bs i ggaliter acbeibeh, -. Hegegaroen affertio, inquit; f

H

Ü mtelj

DE EUCHARISTIA.

. 653

Ild-

«inteiligendad*c venialibus q"uoavd culpam , non autem quoad

Qu

poenam , quia Euchariftia , quatenus habet rationem facramen-

ti, non tollit dire&é poenas temporales ex opere operato : ad

D.

hoc enim non eft inftitutum , fed tantüm indire&? , quatenus

W

m

fumentem excitat ad aG&us fatisfaGtorios,

Dixi: quaterus ha-

Ts

bet rationem facramenti : quia ut habet rationem íacrificii, tol-

20-

t1

lit exopere operato poenasineo , pro quo offertur, non tamen

femper omnes,

N

-CASUS CCCCLI.

1

Ill

Querenti , qualis d.

nem Euchariflia : quid dicendum ?

iJpofitio ex parte animeneceffaria fit ad þt?æptia-

(

4Vota, Quari poteft tum de. homine jufto, tum de plecca-

u

tore, . $i fermo fit de homine jufto , quaritur tantüm de di-

À

fpofitione aQuali , an aliqua fit neceffària.

in quo dubio pri-

qui

1ma eft fententia 74arfilii ,

neceffariam effe difpofitionem pri-

m

vativam, id eft, carentiam omnis peccati a&ualis, etiam ve-

nialis,. Unde fi in corde a&u committatur peccatum aliquod

veniaie, alt, non conferri gratiam,

Secunda fententia eft C4-

jeíani , neccffariam effe difpofitionem etiam pofitivam actua-

1j

lis devotionis, que fi non adfit , nullam conferri gratiam com-

municanti.

Quod attinet ad hominem juftum.

O-

Licendum, x, Peccatum veniale , quod a&tu committi-

(üts

tur in communione , non impedit

augmentum gratiz babi-

tufi

tualis ,

fed tantim fpiritualem guftumm devotionis, . Eft con-

tra. 7M avfilium.

ritur

Probafur, 1,

Quia peccatum veniale non

pugpat cum gratia habituali.

2, Quiafi impediret effe&tum

dfe.'

primarium hu

foli

jus facramenti , ita accedens peccaret morta-

:Cïllï

liter, quod eft abfurdum & contra communem fenfum, .. Pa-

:

j

tet affümptum. . Quia in omni facramento eft mortale , fufci-

jloy

pere illudfcienter cum impedimento primarii effectus,

feugra-

tzhabitualis. — Hincinfere veram effe refponfionem,

nontan-

!f,0f

n

tüm quando aliquod peccatum veniale committitur

in com-

IU

munione, fed etiam quando

f

a communio eft

i^

peccatum Yer

ett

niale ex aliqua negligentia ve

ircumftantia,

ïel?

Nnnn 5

'A Dicer.

614

CASUS SACRAMENTALES.

Dicts. In tali cafu a&us commtunicandi eft malüs. Ergo

fioR poteft homo exeo fru&tum percipere & crefcere in gratia.

Refp. negando confeq.. Quamvis enim ille a&us, ut fitab

homine , malus fit , & ideó non fit fru&uofus ex opere ope-

rato, quatenus tamen eít applicatio facramenti , eft a&us fru-

4

&uofus, non ratione fui, fed rationeapplicationis facramenti,

quod ex o

obicem,

pere operato confert gratiam. cuique non habenti

Dicendum 2, Nulla pofitiva difpofitio, vel actualis devotio

;

neceffaria eftin homine juíto, ut per hoc facramentum augmen-

[

eum gratize confequatur , fed fufficit voluntaria fufceptio fa-

cramenti. Eftcontra Cajetanum.

Sed probatur. 1. Si carentia

talis devotionis impediret hunc effe&um , effet mortale ita ac-

[

cedere, quod eft contra fenfum communem, — Sequela patet

Y

ex ftatim ante diCtis. — Probatur. 2, Quia hacc aQualis difpo-

«

fiio non eft neceffaria ex natura rei , ut patet in infanti-

Tà

bus.

Nec ex inititutione Chrifti.

Paulus enim /,Corintb,.11,

declarat eum digné communicare , qui feipfum probat, Et

Tridentinum ait, hanc probationem confiftere ineo, ut nullus

conícius fibi peccati mortalis absque confeflione accedat, ubi

nulla fit mentio actualis devotionis,

Quamvis autem fandi

Patrés hortenturadaccedendum cum magna devotione, nullus

tamen dicit, id effe fimplicicer neceffarium ad recipiendam gra-

tiam facramenti..-

r

i

Dicendum. 3, Quod attinet ad peccatorem, ad hoc facra-

tmentum accedere cum confcientia peccati mortalis fine difpo-

du

fitionead gratiam fufficiente eft peccatum mortale.

Eft de fide,

fett

I, Corintb. 11. . Probet autem feipfum bomo &c. ubi judicium fibi

manducare , idem eft, quod novam culpam committere, Ut ex-

dos

hor

plicat Tid. feff. 13.cap.7, — Ratio eff ; quiaSan&ta fan&é traGan-

lils

da funt, " Quare obligatio non accedendi ad Euchariftiam,

cum confcientia peccati mortalis, eft praecepti divini natura-

Cor

lis.

Oritur enim ex natura rei fuppofita inftitutione & digni-

terp

taté hujus facramenti.

Porró in eo , qui habet conícien-

tami

non

abSq

tiam peccati mqrtalis nunquam in confeüionc deteüi ,

u

«

þx«:' EUTCHARISTIA.J

r1 y.f.

It

'fufficic cbntritio ad ficramentum- hoc digh& fufcipiendüm,

fed ex praecepto tenetur is praemittere confeffionem , quan-

E

:do poteft , quantumcunque fibi contritus videatur. Ita de-

i

dinit TriZ. fefJ. 13.cap. 7. & can. 11. ubiexcommunicat eos, qui

u-

lt!,

audent contrarium docere, aut pertinaciter afferere. . Quam-

vis autem aliqui putent , id effe praecepti ecclefiaftici, pro-

j

babilius tamen eft , etfe divini,

Eft autem notandum , cüm

Xug

quis peccavit mortaliter pridie communionis, vel etíiam mané

illo ipfo die , etfi poftea confiteatur , ex fententia tamen /Va-

j

eparri eum peccare mortaliter , fi eodem die communicet,

ofa

€ó quod magna fit irreverentia tali die communicare, J erius

htl

áamen eft , quod docet $. Tbomas & Suarez , id non effe mor-

|de*

a

tale; quamvis tali confulendum videatur, fieodem manegra-

viter peccavit, ut nonaccedat ad Euchariftiam , nifi magna ne-

ho

ceffitasurg

I

eat, maximé fi peccata carnalia przecefferint , quae

valdeé e;eæcam & devotionem di&rahunt.

bp!IO

&t

CASUS CCCCLIL ..

illus

Querenti , guibus cafibus liceat communicare cum [ola coutritione

, Ubi

w

j'ne Bravia ce

nfeffione beccati vtortalis ; quid

refondendum $2

((f ts

xglä

JVota. Certum efï, íd interdum Iic&re. Sed Trfd. felf. 13.

£4p. 7, duasad hec conditiones requirit, fcilicet carentiam Con-

adu

feflarii , & neceffitatem communicandi. . Supereft declaran-

dum , quando h& duz conditionescenfeantur adeffe.

ifpo

, fidC à

Rep. 1, Quodattinet ad priorem conditionem,tunc cen-

T)

fetur aliquis carere copia Confeffarii, quando vel nullusSacer-

dos adeft, habens fufficientem jurisdi&tionem , & ad diftantem

(

Ü

non poteft accedi fine magna difficultate fpe&tatis circumftan-

ffly

tiis perfonz;, loct, temporis, itineris&c, ^ Velfi adfit quidem

j

Confeffarius fufficiens, poenitens tamen non poteft illi fine in-

ia

terprete, aurfine periculo gravisdamni, velfcandali confiteri: fi

a

tamen habet quaedam peccata mort

5

[

2

dia,q

jen-

ua confiteri Pqte&

fiof

absque periculo, tenetur faltem ea confite

I

(uff

Reff.

€6;6

CASUS SA-CRAMENTALES.

Reþ. 23-, Quodattinet ad alteram.conditionem ; tunc cen-

fetur.adeffe fufficiens néceflitas communicandi fine praevia

d

confeíTione in abfentia Confeffarii ;; 1. Quando ipfe vel alius

p

fine viatico moriturus eft, nifi ipfetunc celebret. |2. Quando

qi

Sacerdos tenetur ex officio celebrare ; nec poteft id per alium

Ki

facere,

3. Quando (ine infamia vel fcandalo non pote(t omit-

qu

tere facrum, vel communionem, . Utfioccurrat memotia pec-

qu

cati, quando jam Sacerdos facris veftibus indutus publicé adftat

altari ,. vel communicaturus jam publicé fle&it ante Sacerdo-

i:)

tem, 4. Quando celebrans recordatur peccati poft confecra-

$

tionem ; tunc enim poteft elicere contritionem , & communi--

care fine confefTione,

Dixi: poft confecrationem. Quia fi

(it

ante confecrationem recordetur peccati , tenetur confateri,

dit

quando fine nota & fcandalo id facere poffet , ut fi privatim ce-

lebraret. Ratio horuryomnium facilé colligitur ex fupra dictis

dit

ad variorum cafuum refponfiones,

$. Addit $o£us , quando

fid

Sacerdos non poffet die Dominicofacrum audire, nifiipfeitale-

€01

gat ÓSuarez tamen negat id fufficere, nifi id effet in Pafchate,

M

AVofa, Trid, feff. cap. 3. praecipit Sacerdoti , qui urgente

necelfitate celebravit fine confeffione , ut prima data occafione

confiteatur.

Cujus ratio effe videtur, ne facilé pratextu ne-

ceflitatis fine praevia confeffione celebret.

CASUS CCCCLIIT.

d.

4

Querenfi, qualis

EnchartfHia: quiddicendum?

'fPo[ilio corporis neceffaria fit ad þxmpt(ogEm

Con

IVota, Si fermo fit de difpofitione pofitiva , | jure naturge

Avel

requiritur folüm talis habitus & compofitio corporis , qua

fl

pra fe ferat, animireverentiam, — Praeter hpcautem nihil eft

Aii

à jure ftatutum , nifi ut Sacerdos communicans more Laico-

t

rum habeat ftolam, ^ Quae tamen obligatio non eft gravis.

t

Sermo ergo hic eft dedifpofitione privativa, quae duplex eft:

4j

Prima eft carentia maculae cor

cibi & potüs.

p,eþalis. : Scc—u.nda, eft abftinentia

ht

Dicen-

Quia

1x3DE BEJ:CHARJST:A.

ógg

H

sibs :-Diæklmi- Es Quod attinet.ad.carentiam . þmaöu*!æ, no-

Va

&urnam pollutionem inculpabilem; vel folum venialiter cul-

us

pabilem , non impedire ex necelfitate communionemi diei fe-

AO

quentis, fed interdum .tantüm ex decentia quadam ; tunc

Jit

iuyx.

fcilicet ; quando ; illa-effettum aliquem nocivum pott (e re!in-

quitcv. g;commotionem carnis,aut formalemimaginationem,

eC-

qua devotionem impediat ; tunc enim confultius eft.differre, -

hat

oDicendüm 2. Tdem effe.de legitima copula conjugum ; haec

fv

enim nunquam communionem abíoluté impedit ; (i tamen di-

2UnT

&urn:effe&tum: poft: fe ;relinquat; ;; confultius.ett differre.;

t.uni

Hiinc fequitur,nec ráen(tmatas nec. puerperas abfoluté impe-

uf

dirí à communione, -*

1

tetl,

dit;utdifferáànt.- « -

S,.iæwtä;m;n ;nulla:necetfitas utgeat ; expe-

k

Me

o Dicendum efl idem.3.De

&o, qui. &x pridiana crapula grave-

licis

indo

dinem:capitis & cruditatem ftomachi fentit ,. eftque- indifpo-

ficus:ad: devotionem.. :« Confültius enim efttalemabfti nere, etíi

ule

€onfeffus fit , ni(i nece

i

x

Hïtas ahqua urgeat, dee Leymau Iiþ.

te

5. tm&4 ?ap; 6

fone.

k

x

^^

jv

Qui2f

VAEX Oneo h

hem, atcedat. poft pollutmnem ,v*-'q'ü:.ö*

:p,? cont:gzt u-äsgiafeïtulþn': IPpuHQ u€ COYA Dg'a'

t dfadr?

Efp. Affirmativ? s

e

R

Á

preefertim fi pollatio non reliquit ali-

quem effe&tum

à

:

» Vel fi contigit ex deemonis fuggeftione

conttl Volüntàtem

illius , qui pollutiónem patfus eft,.ut eum

tul?

averteret À communion

e. [ta Ffenriquez lib 8 cap. j 1. & alii.

Q

Ratio efl ; quia.

H

patr;non eft, ut ibi fit poena, ubi non eftculpa,

j

Aliud. effet, i

jic0-

É

pollutio facta effet proprià culpá: Immo 24zo-

11us prima av

Lazarius «uerbo pollutio

iVISs

6.

r

í

-bi di

t Paludanum 65 Silueflrum ,.

Conincbus quajt.8o.

eit

4if. 7: J 42, Cbamerota de Eucbari[lia cap.

10, & alii, quos ip-

nca

fe tacito nomine refert , excufat à peccato

etíam veniali eum,

quia poft no&urn

m pollutionem contingentem cum pecca-

)u

0oQ0Q

to,

655

"

; :-C'fa*SU.S SACRAJ?E NTALES.

q

to,v-eï fïne þe&äto,vel' poft qupdwnqueizlïudzpeccämm accedit

Jl

ad celebrandum , deleto prius peccato perconfeffionem. Rz/jo

ef ; quia nullus adeft textus, vel ratio , inquiunt ipfi, fuffici-

L

íü

enter probans iftum repellendum effeà celebratione vel com-

lic

snunione. poft: confeffionem ; cüm peccatum carnis non. ma-

gis repugnet fumptioni Euchariftize ; :

quàm repugnet pecca-

fet

tum, exempli gratia; haerefis &c,

D

*

.

L

jel

Vérüm licet haec opinio non vi

deatur iimprobabilis, nihil-

ominus non eft recedendum à noftra opinione, quam com-

[//

q

muniter Viri perfe&iorem vitz ftatum . feGantes fuadent,

k

quoties non adeft jufta: caufa inducens ad: communionem, vel

ad celebrationem, - ItaSuarez. difp. 66. fetd, 8.V alentia Tom 3.

fii

f

difp. 6. q. 8. PunGlo 3.ad finem. — Graffius x. parte-. lib. 2. cap. 30.

fà

ti. 33. Petrus Lede[ma de Euchartflia. cap. :13.. & alii atferentes,

unico dieabftinendum effe , faltem ex decentia ab Euchariftia,

LíU

fj

quoties pollutio contigit expropria culpa ,.nifi aliter rationabi-

€0

lis. caufa fuadeat judicio prudentis: confeffarit. . : ;Et mcritó

etenim fi in veteri teftamentoSacerdotes miniftrantes Domi-

MT

&j

no in facrificiis tantum. judaicis , & manducantes panes pro-

pofitionis debebarit eo ténpo

abfüinere à mulieribus, quae

tamen omnia erant tantüm umbhra , & prarfiguratio: Chrifti ;

quanto magis miniftrantés Domino in facrificio vero, &

snanducantes verum immaculatum corpus Chrifti. '

^« GASUS-.CCCCLE, us

Q

à

l

d

(oguid refiandendumt .

Va

Ef : Nullam pfané ï:ff?rmïtääenïïmpeä'fïæï tömrhühionem,

iüin

nifi forté timeatur vomitus ftatim 'poft illàam fümptam:

nam fiiüfirmkas ex fe nullofumpto cibocaufetfrequentetn vo-

mitum , infirmüs nóri

gmmtnicandus , nifi per aliquas

"& judicétur per horatr vel circiter

horas vomitus ceffaverit ,

p

4

..

á comma InioHe eum*äeäi*fääfseïmm im, Quod fi fort caf

uf

[

RE EUCHARLPTIAV.

658

Wit

e€rah oüia vomitu redeunte redderetur , deberet reponi inloce

ZT

aliquo facro,ac fpecies,ubi corrüpta effent, in. facrarium re-

ICi-

€ondi.. . Dixi €5judicetur per horam à commugione eum son-voni-

(ll-

£urum 1 Quia poft horam communiter cenfentur dige(tze fpecies,

w

licet ftomachus validus citinis quàm infirmus eàs digerat, 1m-

fno Lugo de Eucbariflia difp. yo fetf, 3. 4. $4, — Ex Medicorum

Cöf&-

fententia, ut putát, docet minorem hoftiam corrumpi in fe-

i.

xagefima parte unius horze, hoítiam veró majorem cum fpe-

(

ciebus vini, fpatio femi quadrantis, vel faltem quadtantis: ex

iett,

quo deduci poffet, non effe contra-teverentiam, ante finitam

vd

horam à communiorie vomitum permittere aut procurare. Ab-

J '40

ftineaturtamefi, qiantum fieri poteft; qüia heec non funt certa:

130

tam Tamburinus tetatur , fe novifTe infirmum, qui hoftiam

ntts,

facram adhuc integram poft mediam horam à fumptione e-

rifóy

vomuit,' [nterea, fi quis fentiret^& à fide digno intelligret,

bt«

fpecies à fe confumptas fuiffe veneno infedtas, poffet ftatimà

verità

communióne procurare vomitem , ne vitá periclitettr. . Ita

)otti-

Stepbanus à $, Pa

»

ulo Trad., 5 -de ngram'enæ Difp. 4. dub f.

;pro-

8.31.-

*

/que

CASUS CCCCLPL .

iif

A 1

Ettergumenis ? communio

:

Sed qgid diceiiäluä de

€is datur ?

meæ

R.EJ. Si irreverentize, vonitus 8 fcandali perfenlum abfit,illis

acra- communio valdé utiliter. miniftratur, five ad vires

D

damonis debilitandas , ive ad proprias vires Energumeni ju-

vandas, & inaffli&tione fua patientiam augendam, acterrores

minuendos. Ita Francifcus Bone Spei de Euchariffía difp. 7.n, 8,

ofifl

on

Cs Ms

ncilium Blibertinum, cqp:?ïs?;&-firgug. "

);ümï

$

m VO

E .cmum.:' I.Canx r

[iquis

&

at

m ?öt $0

z 5

Ooeo 3

CAU5

ééo

CAGSUS WSACR; AMENTALES

sss

w à communioue [ic.

;

; Querenti , au ftati

»

um f fpuere |

e ct)((æa'ere g

Eiþ Érdico, L. Qmmws decens fit qhquamdm expe&arepo&

.communionem à fpuendo.,.non. eft tamen illicitum , fta-

L

timac conftat , nullum amplius fragmentum in ore reman-

N

fiffe , exípuere, .Ita Sfepbanms à S. Paulo, . Ratio eff ; qnianul-

di

lo pracepto hoc. vetatur.

Atqui |conceffum . intellioitur ,

quidquid wonveperitur probibitum. .. Nequeadeft periculum irre-

3

verentiee : Quia fputum juxta Medicos ex capite in.os defluits

Z

tl

Species verà in ftomacho continentur: Ex quo. "Tamburinus in-

fert, licit& poft communionem , fputum , .five. falivam Ta-

U

d

bacho ,. Pïpcrc . &c.

$

:eVocati . iïna- Ppcri;cglo irreveren-

du

tücx

TW

Di

o, 2. Etiam nuIIumextat ;Sräce pmmlïlä'erendxcome'

(o

ftionem ad certum tempus poft communionem :licet omninà

tig

decentice gratia , reverentia tanto Sacramento debita exigere vi-

deatur, ut non ftatim.ad cemedendum accedatur , nifi neceffitas

eat

df

urgeat. Nulla etiamlex jubet déponiglàdium ante communio-

[/

nem , nec confuetu

tione fcandali,

da.yisetur ehidasnenifi fortt aliquando -

CX?

fec

G

,.CASUS.

"

?

'( Qærentl,maug

eak

v:

"

valitidni ; qæoäquügfngefffþgz dfg;l ;

C damnunioni .

$

; Eji» ïnþrïgg'»äg;tcertuni', id.non pöfïöfnidrtali'tbf aggr;ävare,

fi defit contesgpptus. . Ratio eff ; quia non eft,exquo capite

NU

tanta gravitas Oriretur

E

,;.decens tamen eft , & ad hoc fideles ex-

b

(

bortandi funt, uteo

d

1

ie diligentiüs ftudeant,fein

Ecde

piis ope-

ribus exercere, - Ita Séephanus à $, Paulo,

R

QUi .

CASUS

ivoli

^DEEUCHARISTI A

éét

mdanida fit, vel ;zä;ganda' Eutbaryfia;

^ Querenti quibuma

quid. diceudum ? .

"Negandam effe puerís, omnésdocent , donec actua-

d

s

-hteru

-

A

fum rationis habeant, —Dfana tamenparte 10 fY4d. 16,

Iti

fefol 36.ait, eanrpoffe dari per modum viatici puero, de quo

j

dubitatur, an ratione utatur , quodfieri poteft circaztatem 74

lh

annorum : Verum confüetudo eft in contrarium, — Infüper ne-

gánda eft communio perpetub amentibus , ait Sfepbanus a 5..

Ffei

it;

Paulo; quia neque hi feipfos probare poffunt ; potcft tamen da-

Ift

ti furiofis& amentibusin lucidis intervallis, Sicut & ftolidis,

qui mentem habent debilem, modo fint doc

ibiles in iis, quae

v

[

ad fidem & ad devotionem fpe&ant, Poteft item per mo-

dum víatici dari iis, qui ii amentiam feu phrarefimr incido-

runt, quando conftat eos illa

3

3

m

1 defiderafle , prout colligitur ex

fnt

ninà

Concilio Cartbagtrienfi 4.€.76. — Et Ratzo eff ; quiacüm percep-

'.

tío viatici illis fit perutilis ad falutem, non eft, unde.eis fit ne-

X

ganda, Obfervatamen ex Lezana,ad hoc requiri, ut credantur

MIESI

€

ff

,

e in ftatugratize, nec fit fpes reditus adufum rationis, & abfit

Yj

periculum vomitus, & alterius ifrreverentiz : de qu n dubig

o/é

experimentum capi poteritpraebendo prius hoftiam non con-

fecratam ,ut

G a&af.

poft Dianam parfe, 2. T; ï*'dg.w 14. rffql..44. dcce?

/CASUS CCCCLX. .

- À

E

Sez! qm

,

?

V Pabl "Udlaji ad Elph ! ab [m :

E

Vs

wl»m:barwm eff in zjägmfe periculo mrtts ?

:4p'1te

Eff. :Si ebrietas füit voluntaria, non e&-þ'.'ei*"däh'duni' vxatï-

d

cum, .Raí;o tf 5.quia non eft mittendum canibus;ut canit

p*

Ecclefia : Si veró conftat illam fuiffe prorfüsínyolantariaro; 'pos

teft & debet ci dàri juxta Gobat. Cafa, 13: num. t96; Ratio effz

quia ebrius comparatur furiofo, addens in dubio prasftirai

involuntariam cfle ebrietatem , ut quando a«cídic illi , qui

S

Ooo05

nun-

662

€45US S.ACR AME NTALES,

A lofu-

nunquam, aut vix uhquam inyentus eft ebrius,

per indubio, utrum zger ille incurrerit perfe&tam ebrietatem,

an folim imperfe&am , quee mentem quidem ac linguam , &

forté pedes aliquantum turbarit, reliquerit tamen facultatem

fat commodé diítinguendi inter bonum & malum ; in hoc, in-

quit dubio , eft declinandum ín partem mitiorem, prout do-

cet AMenocbius deprobationibus concl. 579. .. Certum infuper eft,

communionem dandam effe damnatis ad mortem, adeó ut

Bonacina de Euchariflia difp. 4.queft. 7. parte. Y poft multos con-

tra Navarrum aíferat , judicem fub mortali teneri iis, hoc fpa-

tíum concedere per fe loquendo,

Nec excufat P. Gobaf ome

tes Colonellos & alios, qui milites in flagranti deprehenfos ju-

POQDECUA— u—---- - —— — - 3

bent absque fynaxi in prima ftatim arbore fufpendi, quidquid

dicat non effe damnandos judices,ne

tium illi, qui prius dato uti noluit,

gantes adkhQiC.: lpqgiugfpg-

4

[»

"

UOCASUS CCCCLX

1

?

P——— um w2 "t

Peccato'r?bux

$ed quzdd:cendum de

Eurb;zri ÍA:

; effne illis dekegginda

D-—-—

; Efp. Cum Francifco bone fpei

e facram. difp. 4.ft. 1272,&o'm-1

"nibus communitet, Euchariftia femper & ubique deneganda

z

eft peccatori publico ; fed quare ?.

, Tüm ob manifeítum periculum fcandali ; tum obirre-

- Refp

*

Verentiam , quae commi

tteretur dando fan&um canibus, Un-

de negari debet publicis ufurariis , hareticis , meretricibus, ex-

communicatis , fufpen(is & interdit&tis, quando eorum flagitia

furit publica: item Hiftrionibus& fcenici

s, quod Bacho Z/ff. 4.

queft. 2. arí,1, deducit excap,cum /Mar

ha , de celebrak, /Miff.

difl. 2.

Non gravabor tamen

p— s

€3 cap. pro diletione, de confecrat,

C

^aramtuel lib. 3. "Tbeol. /Moral.

hic apponete., qua habet

-

$

$..1393, Et ex ipfo Tamburinus

.. Ufurarii publici & com-

munes.peccatores aliquando tanguntur à DEO ,

& refipif-

eunt, unde me confule , magno confilio , & examine uta-

ris 2 Uant.equ.am publice pctcnti Eucharifiam neges publicé;

ex

DEEUCHARISTI A.

665

.'—g-'

quxa in altari nec tempus cxamiha»iidtiþfüppetit , nec

)

dantur , quos confulere poflis , ubicunque pravia refo-

lutione , antequam eó veneris , fandié & coram DEO non

N

fatueris negare Euchariftiam tali perfons 5 $Si petet,

I

concedito : riàm negafe ,'eft res graviflima , qua non debet

fieri impetu extemporaneo. Ego quidem prima vice nemini

"

mortalium negarem, quem non fcirem certó effe in omnium

j

Ün

epinione non baptizatum , delirum , aut arbitrii impotem.

Si certó fcirem, meretricem habitare-in lupanari, ufurarium

p

in telonio, & ex altari ad: has domos.iterum peccaturos, &

Itf

populum fcandalizaturos reverti (fed quando fimilia monítra

Ju

a&ionum data) auda

üid

nia Caramuel,

&g: ;ommunionemïnegarem, Hac om-

»

p

:*« Qui in hoc aliis videbitur nimis favere publicis peccato-

ribusinam ceeteri Authores communiter volunt ; üt publico

peccatori publicé poffit dari comimunio; neceffarium effe ; ut

publicé conftet:de ejus confeffione & poenitentia pro ratione

fui mali

ftatüs 5 ;i/c,nimimm, ut manife&; ütejus conver-

&

ff

1

i ts EUR AES pO R aihovo n

&

fj

.

5agc:idäm, nfn;i(i; fec&ator publzcu;þtm "

- gerieulemortisg./ 5

h

Un

REf Cum:-Gófat:cafu. 21.-fefol. 398 Susrez 8 Tahiero, üt

illi. communio .detur , fufficere ; ut pro opportunitate ri-

t

j

té confiteatur 5 aut fi non valeat : certa 'contritionis figna

oftendat, Sed quid figravis fufpicto adfit magni peccati, quod

j

ernegat fe commififfe ? Mibil refert ; quia ipfi intali.articulo

p

iotiüs fides adhibenda.eft, quàm aliis, . Cum in tali articulo

;., de riullo maxime catholico

P

/ dl.

raefumi debeat, quod velit effe

n

- Áncurius fuæ falutis,

pf

ata

ii

CASüs

664

CASUS $4CR AMENTALES,

REREMOGIDCUSUUES

(CASUS CCCCLXIIIL

Sed qmzl fi peccator oc

cultus petat communionemz e—rimz"

ei dAuda ?

-

FEf . Si petat occultàs eritdeneganda. - Ratío«f ; quía lia

ingens contra tantum Sacramentum committeretur irre-

verentia ,que&e tamen tunc facilé caveri poffet, denegando,

t

, efp, 2.fi petat publicé; nonerit deneganda, « Hoc enim

pl

Eugenius . 1. exprefse inhibuit, .. Et Rafío eff ; quia omnis

Chriftianusjushabetad petendum panem .filiorum in facie Ec-

clefie , quamdiu in facie Ecclefiae non . habetur:nocens ; quod

n

& probatur.exemplo Chrifti, qui Judaàm.à /Communione

non removit, quem occulté noverat indignum : & aliàsin-

.quit Lezaná ; infamaretur graviter ipfe. petens;;; committere-

turque perturbatio ;-& grave fcandalum ; in' populo;. - Interea

fn

tenetur minifter; omni-meliori - modo; quo poteft, vitare oc-

i

cafionem tali.hoc Sacramentum miniftrandi. ut v.g.differendo

diítributionem cómmunionis ,'divertendo ad alia, quandoid

q

fieri poteft, immo & monendo eum ad partem , ne fe ingerat,ut

N

vult Bacbo, quod'ultimum tamen fentio.cum S$tepbatio 4 .. Paulo

raró poffein pràxim deduci

l

coram populo.:-

,cum fgppohäg"ür peti»h publxce fcu

CASUS CCCCLXIV,

h

u

S$edquid fi: feientia:otculti alterius: delitti per'folam -confesfonem

)

av o^ Saeramentalem ad: difivibuemtem commmumnionem: pervenez.t

ie eifs

"U

d

rlf: ?fotje Ene b.

publice: [Fue occulzt petents. wr;iä—

PI&

munionem negare ?

x

y

* Epronpote&,

Rátioeft ; quian

emo uti ïp;)täü* fc—ierbht*þi'äf.cön-

ti:

f

"" fetfionisin ordine ada&us exterros, idque in tantum ; ut illi-

ul

citum fit finita confelTione,vel cum ipfo poenitente de e loqui

ipfo invito , vel folo:vultu occult? exprobrare : deinde quae ícit

OX

f

confeffarius per confeffionem , fcit ut Deus , quando

lic

Vero negat commuhiioriem , facitut homo,

q

CASUS

éóg

DEEUCHAR IST1 A.

,CASUS CCCCLXV.

szd Ii Läz'cu

$ inmortisarticulo, velextremanecesfitate com-

municet [espfum,facitne ho licite ?

IY

pc-

arez , Coninck, Lagman, 65 Prapofitus apud Bufenbaum &

O Lezana verbo Eucbariflia . 1$. docent, probabile effe, in ex-

m

trema nef(Titate, etiam laicolicere alium communicare, fi defic

ll$

periculum fcandali. Videetiam Dianam parte 1 tJfratt 7 wefol 45.

K

ubi recencer banc difficultatem late diífcutit, & firmat fenten-

lod

tiam affirmativam ; quod & facit P.Gobat. Cafu22.1.445 & feq.

nec non Bur

J

gl?abeï. centuria. 3. ccfa 69, qui & plures a'lios

]

!

citat,

His pofitis

wjþgndd Stephanus à $, Paulo poffe quemcun-

[

j

que etiam Laicum in extrema neceflitate communicare feip-

oc

fum , faltem probabiliter, docere illos quinque ítatim fupra

Citatos,

Pro. quo Lezana adfert exemplum celebris illius

d

od

Regine Scolie in ZAnglia morti proximae; & utecius, probat ;

quia licet hoc Sacramentum non fit tam neceffarium , quàm

jt

Sacramentum poenitentiz , eft tamen. valdé neceffarium 5 &

"

U

ex alia parte hoc non eft contra jus divinum , cüm olim fide-

les propriis manibus communicarent feipfos , ac facras ho-

Nec jus

ftias domum conferrent , prout hiftorize referunt.

humanum. cap. per-venit ; ficut nec confuetudo videtur obliga-

te in cafu tam gravius neceífitatis , vel faltem maximzae utili-

u

tatis,

Ita Lezana & plures alii apud Dianam parte, g. trad,

3- fréfol, 47. ac parte. 3. fra&, 4. vefol, 47. Ubi vefal. 48. feq, fa-

pzraddit licitum effe Sacerdoti , etiam extra periculum mor-

tis,feipfum communicare, fi nequeat celebrare , & adfit cau-

of

fa rationabilis , & defit fcandalum; quia non debet hic ex

i

ullo capite diftin&a effe perfona miniítrans & fümens, etiam

)(]M

extra celebrationem; cüm in die Parafcesves Sacerdos fe com-

(it

mutnicet, & tamen non celebret : ita etiam docet Lezana:

licet uterque velit , debere potius Sacerdotem recipere Eu-

chariftiam à Diacono , fi adfit : & Tamburinus dicat utrum-

Pppp

que

U

u

LA

CASUS 5AER AMENTALE&. :

ue zeque effe licitum,

His omnibus etiam fubícribit P.

à

Francifcus Bone [pei de Euchariftia difp. 8.4 num.7.. quibusom-

nibus non obftantibus,

Refp. Probabilius eft, ia nulla neceffitate licitum effe Lai-

co communicare feipfum.

Ratio eff ; quia conftans confue-

fü

tudo tot faeculerum oftendit id non licere,

di

ft

Dices,

Maria Stuarda Regina Scotiae Martyrium fübi-

tura, prius facram hoftiam , quam apud fc habebat , fumpfit.

Q

Ergo &c.

i

Refb.

Quod ipfa fecit , fingulari Pontifïcis: conceffione

fecit, quód-non eíft in exemplum trahendum, . Deinde cüm

videret periculum effe , ne poft obitum füum venerabile Sa-

B

cramentum in manus hareticorum incideret, & irreveren-

W

ter haberetur , maluit ipfa illud humiliter fumere ,

quod im

fimili cafuomnibus etiam feeminis]icet,

Quod fi olim fideles facras hoftias domum Contulefinf,uz

«ommunicarent in neceffitate fe ipfos , utique ex fpeciali Pon-

tificis conceffjone pro tunc fecerunt,

eít,

O;l,ibusi de fa&o nom

fïij

$

CASUS CCCCLXVI.

W

dvurs

erdos alicui communicaturo det particulam fie

hoflia majeris ; facitue id dicire ?

l

Efpondei Lezana Jüpra citatus n. 22. id non po[fé communiter

N

Qu

R

fieri, eà quod fit contra ufum Ecclefie 65 ceremonias AMiffa-

lis : Si tamen cafus rarus occurrat , ut cüm perfona notabilis

QU

vellet communicare, nec adeffet alia hoftia , tunc, inquit, id

fed

licité fieri poterit.

Verüm Diana parte, — 1. tra.. 1. vefol.

of

1te

37. & parte 3. fratd, a. vefol. 34. & parte 1o. traGl, 1x, refol. 70.

pluribus ubique citatis , ( Quibus poteft adjungi Burgba/er

Ál

centuria. 1. cafu. 37.) docet, non requiri, ut Perfona petens fit

erfona notabilis, fed fufficere, quod fic communicaturus,

oge:

non habeat àliam MKam,vel cogatur diu exfpectare, d

aliu

DE EUCHARIS Tfa,

éóg

p

P,

aliud facrum celebretur : & Tamburinus afferit abíolute , id non

H

e&e inconveniens, ob ipfam Chrifli primariam inftitutionem,

qui fregit panem & dedit.

Ex quo Tannerus apud Gobaf in

l-

"Alpbabeto communic.cafü 2 1 num.42 I infert,in neceífitate permif-

j

fum effe, ut aliquam etíam magnam hoftiamin aliquot partes

divifam praebeas accedentibus. Cave tamen, dumrenovas ho-

i«

ftiam in Remonflraníia expofitam, ne illius loco opponas eam;

(

quam unicam confecrafti in tuo facrificio ? quia ficmutilares

facrificium, . Vide cap. Relatum de confecrat. difl. 2.

Of

d

um

CASUS CCCCLXVII,

St-

Efeazarus Sacerdos. in- facro jam «venerat ad Canotem , cim

Cf

adeft. Minifler porrigens quasdam. parvas hoflias pro prafentibus com-

|in

ui id valde flagitant. Sed remittit bas Eleazarus,

: Jäcmndm

Ajems ferà mimis $las

^

Á

f'iffe allatas. Ouaritur, utfüm

At

ene remt[erit ?

(

ldeíar ben& remififfe, Zf2 Bonacina de Sacram?nt'i: difp.

Ro

V

4. quefl. ult. punc. 2. , 6, Fundamentum eft ;

uia illae ho-

ftize parvaead idem facrificium pertinent,ad quod'hoftia gran-

dior, Ergo fimul adeffe,utrasque oportet.

L

Refp. Eleazarum malé neglexiffe adítant

1

:

um preces", & re-

mififfe hoftias parvas , cum licité illas , oblatione earundem

rius mente conceptá, confecrare cum majorehoftia potuiffet

ta Poffe-vinus de officio curati. c.2, n. 17. /M arginus &* /Megalius,

MWbf

quosrefert & fequitur Diana, parte6, TraGl. 6.refol. 7.& Ratio ef z

quia oblatio patvarum hoftiarum neque ratione facrificii, ne-

il

;bizfä

que vi pracepticonjungi debet cum majoris hoftize oblatione,

jl

fed fufiicit,utrasque fimul in eodem corporali reperiri tempore

confecrationis, ut omnes iisdem verbis confecrationis aequa-

ol

J

liter objiciantur, Non diffentit Gavantus in comment, ad Rubr,

J

MHiffal. Tom, t. part. 3. £it. 10. n. 9. ubi hocadmittit ante

;"

it

j græjkzt(onem ;fed cur non etiam poft; cüm in neutro

$,

cafu lex aliqua ob&et.

net

.

liod

Pppp 2

CASUS

463

CASUS $ACR AMENTALES,

Ü

CASUS CCCCLX VIII.

(

q

yid fi Sacerdos «vel Diaconus aliis diffribuat 'Sacmmänturü

(

Euchariflia: debetne ,ut licità boc praffez .j nom mortaltter

peccet, efje in flatu gratia?

Ejþondet AMarchantius in. vefol, Paftor, Affirmati-cvé dicens

ÉX eum mortaliter delinquere , fi fit in peccato mortali , &

non conteratur; ita inquit , habet Rifuale Leodietfe , & paflim

alia Ritualia. Probaturque 1. Quia hoc eft mini(terium my-

fterii myfteriorum , quod paffim SS, Patres vocant myfteri-

um. tremendum ; fanca veró fandé trattanda effe, jure di-

vino conftat.

Secundo hoc Sacramentum fine comparatione

excellentius eft Arcá veteris Teftamenti , cujus tamen parum

[í

digna trattatio Ozam Levitàm percuffit, . Tertió $5. Pafres

fummam puritatem in hoc minifterio femper requifiverunt:

Aec tefert, quod di&us diftribuens non conficiat

"

f

Sacramentum ; quia etiam ut diftribuens fpecialiter repracfen-

tat Perfonara Chrifti, ac confequenter ei fe conformare de-

fil

bet, idque fub culpa gravi, cüm hujus Sacramenti adminiftra-

t

tio reputari debeat inter praecipuas fun&iones Sacerdotii

r

Chrifti.

Haec & alia peroptimé congerit ZMarcbantius. de

v

Sacramentis track, 4. cap, 10. fübdens , feptentiam oppofitam effe

ii

contra totam fcholae antiquitatem,

"Verüm his non qb&'anä

.:ïibugo

h

4

Rijþondet V'asquez cufn)pïu'ribus kecentïbfïbüs (quorum

iW

feitentiam. Diana reputat. probabilem ) preedi&um diftri-

buentem , folüm peccare ventaliter , eó quod levem tantum

p

committat irreverentiam, — Raf7o efl ; quia ut fic non eft Dei

gih

Minifter ad juftificationem proximé,fed tantüm veluti appli-

f

cans a&iva paffivis , ut loquitur Diana part. 1. traf. 7. vefol,

f

41. qoam doctrinam repetit refol. $9. & iterum verbotenus ,

fti

c.lf.

hn

quae dixerat refol, 41. habet paríf. 2. fra, 14. rdo!. 23. ubi a

i&

DEE UCHARISTIA

66g

dit fentcnt:am V afquez etiam: probabllem reputan à Sylfwo,

Cabreza, & multis aliis: tamen tu tene primam fententiamz

quam abfoluté tenendam etffe tradit F rancrfcw Bon.e fpez de fa-

cram,mgmere. dzfp 4.1.97. Gfkq

CASUS CCCLXIX.

[i$

):

Sedan communioniem in[tatu peccati mortalis diftribuens tot

VN

pecmm quortalia eommittit , quot pel:fomn dwe(/m

ccmrnummt ?

ny

ii

di

Färmat Comnck & Bonacma apud Ba[æum Verbo S acYamen-

tum ,cap,x.n. 8. bundamentum eft 3. quia fic indigné diftri-

one

TU

buens ponit tot. aCtiones terminatas &ncempletas. Sedcon-

(14]

trarium judico. probabilius cum Stepbano: à .. Paulo Baffeo,

ant

&5 Marcbantio. tzadl.. 1. fupm, ubi fic loquitur :

Eg0 vem

Cat

inoraliter confideknsdnm opimor

Unde liced Muyes misllrandi ac.

feft

pus phyfea iutervemiamt , moraliter tamen /oguc*fm'a cenfettr idem

de

mm þermm ; $55 guad :mtm etiam voeludiaie fermr Saærdos D27771

AV

grgo dzczmr jc idem zwmtum dzm :o/zit UAL ä- quamdsu, no-

QQi

zabilis mora Aut. mtermþt;o Hon m:erwm

ffmz ln'et corporis ej

"T

d

ealicis - femptio diver[ ff t zä?zmes yl:v/ dC s tamm "o confl ituunr

diver[n peccata, in Sacerdote, näd igne fiamenie

egquia þwt Una "POFA.

n

lis fumptdo Q partitipatio ejusdem jamyïm ; Jféé dicas: cjfä in noffro

;4]?4, dicet mz*e'rzm 05 cmtmwatzoizem xX 0m rtegem aggm*zmrt feeca.,

jilid

PU jimt c:'r' meritum ;wrfemïf

um mzt/tu þmzzl p admzm/zzm,

f

t

£. Negz»e verà puto ffi wzlxtcr judgcandum de S»cmmmz*a Pæmtefm.e

tur

gum ( mqult) Qguot Pæwtmtes ääjauwt D Pfcmto mortAli , £otíes cen-

i

Jétur peccare sortAaltter.

jl

Ratío difparitatis adferri potefl. ; quia

quot . per[oma -accedt ,. toiies qmoriatur ]udmum HIUVUHOU conificz-

fol.

J ,

zur /acmmmtum e tatm forma þ&cmmmtn[u Vepetitur , Auimanm

fantlificans,

Huc usque AMarcbanius.

Ba[feus tamen do-

di

Pppps

Ccet

é76

CA$SUS $4CR AMENTALES.

lit

c.et'ökppoüt:ünfl rquoad hoc ultimum etiam probabile effe; eà

f

uod etiam ceníeatur una moralis Sacramenti adminiftratio

ad plures fa&a : quod. idem ante docuerat verbo confeffarinus

p

Cap. 4. titimi. 2, citans pro fe Rodriquez , Flenriquez , Fapundez ,

fii

S3lvium & Dianam. — Vide etiam F. rancifcum Bone [pei loc, cita-

fiQ

íon,100,Quibus etiam ego adhzereo, :

P

CASUS CCCCLXX,

Itl

[ni/

Quarenti, at præb)zbile fit Sacramentum Eucbariffze 4ugeas

N

gratiam toto 1/o tempere , quo

"ventvriculo ?

H

Jfecies durat i'),,

,

«

Ejþondenduä ajj'?rnzatimä. Dummodö-foto fempofc du-

fai

R

ret difpofitio aliqua five eadem, five intenfior; five etiam

remiflior, ltapoft Cajetanum & Suarez fentit Card,de Lugo ifp;

ft

12. fect. 2. n. 46. probátur. . Quia Euchariftia caufat gratiam per

modum cibi nutrientis.

Ergo quaimdiu. durat in ventriculo

det

fal

& adeft difpofitio caufat gratiam; quia caufa neceffaria debité

fet

applicata, femper operatur effedum, fi non adfitimpedimen-

lg

tum, SedEuchariftia eft caufa neceffaria gratize, & eft per man-

ducationem pera&tam debité applicát

Y

a

*

, & non habet ullumim-

pedimentum, uti fipponimus, Ergo.

l4

Dices. 1. Hoc argumentum fi aliquid val

Et; nimium pro-

e

bat,nimirum Euchari(tiam augere gratiam toto fequenti teme

pore, etiamfi nulla fi.nova difpofitio a&tualis.

Ergo

]ro

Refs. Negando anteced. Quia Euchariftia , cum fit caufa

-tislä

neceffaria & non habeat contrarium refiftens fucceffivé expel-

pof

lendum , ftatim primo inftanti producit omnem effe&tum fibi

poffibilem juxta capacitatem fubjeGi, Ergo non potelt de-

min

inceps.quidquam aliud de novo producere, aut praeftare, nifi

qui;

mitt

accedat nova difpofitio.

tedd

Infias, 1n. ipfo inftanti maniducationis þoteü Euchariftia

lum

conferre gratiam , & confert de fa&o , etiamfi in illo nulla ex-

iftat a&ualis difpofitio. Effo.Ergo etiam poteft poftea augere gra-

Pl'Op

tiam, etiam(i non exiítatullanova difpofitio. ZVego con[eq. Quia

uti

DE EUCH ARISTIA,

é7r

n

uti dïxi', Eutixariftia eft caufa gratiae neceflaria, — Ergo in irr-

1gio

ftanti manducationis producit fimul omnem effe&um, quem

M

poteft producere juxta fubje&i capacitatem, — Ergo deinceps

T

nihil poteft amplius producere, n

ifi ex parte fubjeGti acceda»t

r

nova difpofitio & capacitas.

5

L

do confumitur &

nfIas. Cibus nutrien

pcrk & convgrtitur

in fubítantíam aliti, & nonagitin alitum.

;

?

Refp, Verum eft; neque Euchariftia in omni

bus co,nifenit:

i

cum cibo materiali & corporeo , fed ir eo praecipué, quod fi-

cut cibus non dat vitam , fed eani auget & confervat, ita Eu-

chariftia ex primaria fua inftitutione , non dat gratiam, quae

U.

eft vita & juftitia aniniz , fed cam confervat , auget & confor-

tat.

tigm

Dices. 3. Hinc fequitur, quo&' aliquís teneatur toto tem þo--

if

st

re,quo durat fpecies,fe confervare in ftatu gratiae,Item fi inci-

deret in peccatum rznortale, pro ee tempore , quo adhuc du-

qdo

rat fpecies, terneretur conterí aut Confiteri, rie impediret cf-

bitt

hd

fe&um gratia,

Coníequens autem videtur valdé durum.

Ergo &c.

r

Refp. 1, Poteft concedí fequeía cum P. Suarez,

$)

- Refp. 2. Quia tamen hoc durius videtur. ZVego féque/am cum

Fa[quez. Sicut enim homo non tepetur ad illum fecundum

jto«

effc&um Euchariftie procurandum , fed poteft licité illum nom

e L]

procurare, ita neque ad obicem illius tollendum tenetur,

la

Inffas. Saltem poffetaliquis licité accipere Euchariftiam in

:xd

ftatu peccati mortalis, modo habeat animum confitendi ftatim

poft fufceptionem, antequam fpecies confummantur : quia ni-

i

Ht

mirum in illo cafufübje&um noncareret effe&u fuo.AVego fequel,

i&

quia 1, talis homo peccaret contra praeceptum Chrifti de prae-

mittenda probatione per confeffionem faciendá, 2, talis homo

redderet fignificationem Sacramenti falfam, ^ Quia Sacramen-

yila

tum primó manducatum fignificat gratiam praefentem, Atqui

jt-

propter peccatum illius non eft gratia preefens,. E-rgo. a

t:!*

yia

u

/ln/la;

-

672

CASUE SACRAMENTALES.

fa.

"" lnjïzu Aliquis qui peccat moitaliter poft fu*nptloncm,

antequam fpecies corrumpantut , reddit etiam fignificationem

E

ufii

falfam. Ergo etiam ille peccat & tenetur vel conteri vel con-

L]

fel

- fiteri, quod pauló ante negavimus. JVego fubfumptum

.

quia

p

fpecies poft fumptionem pera&am remanentes , non fignifi-

dli

cantgratiampráefentem , fedtantüm conditionaté , fi difpofitio

adfit. Haec veró conditio non eft pofita, & eam non tenetur

fpit

£ett

homoponere, Ergo non reddit falfam fignificationem facra-

fiol

menti Euchariftia, Et certé fi aliquis in peccato mortali re-

cepiffet Euchariftiam , & deinde antequam fpecies corrumpe-

t

rentur, conteretur, aut confiteretur, is non acciperet-ullam gra-

tiam ex opere operato ab Euchariftia ; quia- Euchariftia non

fAt

Q

caufat gratiam in adultis, nifi prout voluntarie manducata aut

16

receptain ftomacho, — Atqui tunc pofttalemconfeffionem non

füpi

manducaretur Euchariftia voluntarie, nec reciperetur , fed per-

iun

feveraret anterecepta , quaé perfeverantia neceffarió eft confe-

cuta poft primam manducationem. — Quod fi non accipit ul-

n

p

lam gratiam j ergo etiamnontenebitur ad contritionem & con-

feffionem , qua in

Jim

Qrdipe ad eum effe&um eftinutilis, & fru-

um

ftranea futura,

x

ho

1 *v;ï;,Dilaej.4.

Si Euchariftia poft pera&am fumptionem auget

effe&um, quamdiu durat fpecies.

5

Ergo expedit majorem &

u

At

fpiffiorem hoftiam fumere, ut

fpecies eó diutius duret , & majo-

remgratiam conferat,

qia

À

feciffe & de fatto facere

- Refp. Id equidemialiqui Sacerdotes

E

D

"dicuntur. Néquei

lpare auürp, ('1 fine aliis .i-ncqmmodi-s

uU

cti'ego-cu

idfa

CASUS CCCCLXXI,

Ecd

Veni $u Acbnfe]]ionale Muliercula deawo

tioni dedita , queritque,att

lpüu«

ys liceat quotidie [umer

flatu

j

J f*" Am 0 omsunione.

:

::? æid ei

þdicmdum d

i

fit?

Go Repondro

'PI. Quod homini/'exiüent:i& iqn' gratia

Nam

fimpliciter loquen

do fit licitus quotidianus ufus.

otat,

Bo

ut Lugo de Sacramento Eucbarifiie Difp, 17. num Ln

fxcult

673

Vgb

DEBUCHARISTLA, ^

CicR Nnetenih. actnner

dul

It

;lïciarcfpræcep'tü nfg'rävfe*-«'fd;ïüa*æ 'obl/ig*ät'ïa&;äfïn;üaiif?co'-rhmunio*«—

m

nem , ita etiam tantürn prohibet dupplicem commünionem

Orn-

unius diei, 2. conveniunt DoGtores, quod ufus quotidianus de

*-gia

fe fit laudibilis , imó perfectior, qnàmrarus 5 ita enim ex-

?Di.

re(sé habetur in TyiZentino feff. 22. c. 6. Optarét quidem Sacra-

[it!0

fantla Synodus , ut in fimgulis AMiffis fideles adftanter , non [olum

VUf

fpivituali affe&u , fed Jacramentali ekiam Euchariflie perceptione

jl«

communicarent , quo ad €os

à

li

"

Jan&iffimii bujus facri;?cii jifuäw ube-

vior persveniret , 65c,

mpt-

Refp. 2, An autem

hic & nunc m hoc vel ilio individuo

expediat quotidiana commuünio , hoc jüdicio confeffarii vel

gt

. fiofi

Patris fpiritnalis remittendum effe, ' Quod etiam confir-

1 qut

mat Bulla 4nnocentii X 1, Quaeincipit 3 cimad aures, . Anno

|aon

1679. 12, Februarii.: -Haec enim Parochis, Confeffariis, aut

] per

fuperioribus decernendum concedit, —^ Quare licet Tridenti-

of

num optaret quotidianam communionem: Attamen ut be:

neS. Thomas 3. p.4:780.4. Fo; docet: duo bfc poffunt confiderari ,

lt u

C Con

ynum ex parte ipfius Sacramenti , ratione cujus utile efl , quotidie

fu.

umere , &c. alterum efl exc parte fumentis , 11 quo requiritur , ut

cuim 1agna decvotione accedat. ^ Et ideó fi aliquis quotidie fe ad

u

mat,

Luget

hocparátum invéniat , laüdabileeft., quod quotid

UndeS, Auguftinus ferm. 18. decverbo Domini , cüim.

xiffets

'f/ll'

"Accipe quotidie , uf quotidie fibi

N

profit. Subjungit : Si: "yicve , uf

quotidie merearis accipere,

faceft

-- Dices, Sacetdotes tamen quotidie fumunt, — Reff. tllos

poffe quotidie in facrificio communicare , etiamfi-minorem

nodi

forte devotionem habeant , quàm Laici. Ratio efl, 1, Quia.

id faciunt ex officio ; füuntenim nuntii & Miniftri deputati ab

Ecclefia , utejus nomine Deum placatum reddant ; quare

W )

ipfius Ecclefia? puritas reddit eos magis acceptos. 2. Ipfe

Ítatus feparat cos à curis faecularibus,conjuge, filiis &c.

.U ueres er

fit ?

uRMvem r o

;mtïa

Refp, 1d quï.iem ex majori vel minori affe&u , devotione

Nafl

otat,

poenitentis, ex fefti vel indulgentiarum folemnitate dijudi-

Q3q4 q

can-

ficut

674

CASUS SACRAMENTALES

candüdi cfïb. " . Aifero tamen ahqua .yc-ibo S. "Bönav'emfuræ ;

i

uii Jib. 2, deprofetdu Religionis c.77. ait 1 «vix aliquis ita religiofius

vi

e[je videtur &5 Jan&us , ( exceptis Sacerdokibus ) quin femel in jep-

fia

iimana [ufficiat ei ex con[uetudine communicare , nifí fpecialis cau-

a quandoque , cvel ratioplus [uadeal , infirimitas [iper-veniens, evel

et

fingulariter feftixvitas folemnis &yc. Ex lib. 4. difl, 12.part.2.2,2,

du

. 2. dicit ; Euchariflie frequens fumptio eff. bona, fi accedens evi-

ff

deat fv effe paratum. — $i vevo frigidum fe efe apnofcat , melius eft

ab[Linere , 65 Ji medio 10do fe babeat , mediocriter debef accedere.

[r]

Et ibidem ia corpore concludit : $i ergoqueritur , utrum ex-

p!

pediat frequentare alicui ?. dicendum ,.quod fi videat f2 effe in. ftatu

öh

Ecclefie primiticve , landandume[l quotidié communicare. — $7 au-

£em i [Laíu Eccldio finalis, utpote frigidum G5 'tardum, laudandum

efl , quod raró. 5 Siautem in medio , medio modo fe debet babere s

65 aliquando. debet ceffare , ut difcat vecvereri , aliquando. accedere ,

ut- inflammetur; amore ,..quia kali. bofpiti. debetur. bonor. , debe-

tur-&5 amor, . E£ éunc fecundüm.illam partem, fecundim quam vvi-

derit. melius, fe pro[picere , ad illam magis declinet : quod bomo foluna

experientia NB. difcit : Medius veró ftatus videtur ex mente

U

Bonaventurz ille, in quo verfamur. . Ex his omnibus.cum

u

P. de Rhodes bíc di[p, 1. queft..4, [e&h. 1. $. 4. concludo , pauciffi-

f

mosefie, quibus quotidiana comunio à prudente confeffaría

foi

n

»offit permitti ; pauciffimos , quibus hebdomadaria poffic

L

i

rohiberi ? nullum , cui menftrua non poffit confuli.

dud

1

poteft S, Francifcus de $ala

,

ione ad fvztam defyotaä

P». 20«- CQ 20& E

í

Q

CASUS CCCCLXXIL.

mel in pitatantüm communica'verit ; fz

ä)"gid]ifguü ergo fe

: ..aïtiæ—-

"eeitmé practpto iq'i"uz'iio T

R zfp.. Negatirué cum communiore

fententía ä*ptïxl-d*-Suä?;?z ;

tü

V afquez , 65 Cardinalem de Lugo difp. 16. fett. 2. . 27. contra

£t

anum

Vi

Bogq?veigf"urgm? Cajetanum , Ledefmam , V. iäokiam, Palud.

apud

ul

67f

VASMAES äïzz'cif;ämfffl A.* .

b

femel ia

oju

apz;a' S uareiïehf P. 69]2*33» qui putant fa tiseffe, vel

vita communicárt

gni;an.cä

j

fiat fatis.

*, u pricepto illidivino comm

u

H

W

Contra quosf

ipqäat:.yi; J(hua ex in!iiftütïone-Euchagriftia

2,

et cibus fpiritualisanimae j ergo ex natura fua fape fumen-

NI«

dus eft:ad retaurandas vires fpirituale&,! Ergo probabiliffi-

mum eft , Deum velle & praécipere, ut fapius f'umatur.

J

73

Probatur. 2. Chriftus obligationem illam reliquit. expli-

|W-

candam & determinandamíuz Ecclefia, —X Atqui Ecg.!.eüa pet

praxceptum fuum deterpiinat , utfzepiüs in vita fiat., fi illa fit

[l

! dii-

diuwmfa;,.»gempe— femelin annos fingulos. Ergo.

du

25 1:QGASUS CCCCLXXII.

Wt

obies e

TP

,;«-.

r

Quereii, u

3

e

o jl apifa commum'caanumäf x ut/iat :

he

D preeepto diuipa. [ai ?

!Tj«

n E]þ. HocDeum 1éliquiffe determinationi Ecclefiz & Pa Pco-

ilim

rum, aquibus debet populus illo cibo Spirituali pafci?

u

ündecongruumeft, utillitempus & frequentiam pro vario

ufu & circumftantiis populo praefcribant,qua determinatio-

"i

ne & prafcriptione fatta, jam fideles pro tali tempore non

j

foiàüm ex Ecclefiafti

Dïäg

CO , fed ex *dïvïqo præcepæ tengntür'fw

:

Legi

mere —Eu chariftiam,

0

CASUS' CC

CCLxXIY.

Qui4 fi Judex babeat Reum jam pioþïf?-ïaïroki*ä'elz'äum ad muor-

&

teneturne Reo: comcedere -

7 d.amimm,,ml "

.

X

x

femptus.

Cominunicandi ?

Efp. Affirmati-u? , p'er fe loquendo , præcffo periculo no-

R

tabilis damni comrmunis. - Rafío £f ; Fumquiapracep-

t£um communicandi obligatin articulo mortisex jure divino:

"" s

ergo pareft, ut judex concedat Reo tempus;quo valeat di-

u

20

vinum; praceptum adimplere. :.| Tum quia fic decernitur

13 difl. 2. & motu proprio Pij

g

Vc"ap.V t?nta » dift. 86. cap, qgæþtum,

uinti

^ 237

i

€76

| CASRUS $ACR AM ENJTALES

Quinti , edicb anno1569. ut téftatur Hem*iquk'ä;lib; $ -c,

te

in commentariolittera Z, Petrus Mavarrus lib.

£0l

: de reftitutione

cap. 3. . 22 5. Rodriquez in fummacap, 68. n. 1,

Reginaldus lib, a9.

La

n, 7o. $yFoe[le vverbo ucbariflia'y. quefito. s;

di

ditfo 8. & alii apud

Henriquez bco €it; contra Vavarrumin MM

anuali cap. 2 g : n.23.

Perez &aljos apud £7 euriquez loco citato,exiftimantes Judicem,

att

qui raticne confuetudinis in aliquibus locis- receptee , nón

«

concedit Réo tempus fumendae Eu

f:hariüiæ ,excu

fari

pcfïe-:ï

&i

peccato.

?

teí

' Sed quo

4 nos aferimus, verius efF ; utpatet tunre

iï'(rati*o'ni-

h

u

bus allatis.. - 'Tum 'qui Judex ex jure nature tenerur ediam

confulere bono privato, quantum re&a ratio di&tat & poftu-

la. Cümautem non poflit confüetudo contra jus naturze

fe

It

introduci, ficut neque poteft introduci contra jusdivinum,

fequitur Judicem non concedentem Reo tempus communi-

1

candi , non excufari perconfuetudinem, —Tumquia Clemen-

át

tina cum fecundum, de pcenitentia & remiffione pracfcribi-

D

tur Epifcopis ;ut pérexcommunicatio

,

"

,

em

[

;

ompellant v/]üdi-

ces ad concedendum reis przeditum tempus. ^

h

T

*

;

A

i

Z

d1

f

adic

&

..; .4;

équeobftat , quod

E

Pi

4

npr

11 Clementina foli

ü*g confef-

p

fionis meri

t1ora

t$ nam quod dicitur de peenitentia non de-

neganda,; dicendum etiám videturde Eüchariftia ex cap. quo4

in £e de penitentia 65 vemiffione. ita Gloffain di&ta CJemeniina.

BhopseuE i o MA rR

;

w s CA SDSSCCCLIMEY

p

$ eZ tä;zätüä' rie Judex veo tempis couimiunicandi concede rä';)ï þer)iäu .

fü

: lzfm þt 77

Reas eripiamï , vel a/ig

L [Zandz-

ii

lum gatiautur ?

R

Idl

x

Py xfoi Mflematiue

Ex

.atioeff ; quia Tadéx tenetur

g

uod e(t perfe:

z

perfeautemloquendo teneturco

2

nccdgte

tempus fumendz Euchariftiz;, uti probavimus. -

,

H

Ziimo fi reusniolueriti

ntratempus confuetum fi

BTTodice

ftiam ,

concciï;;m ,fe pz'æp;ar?rei acj;.;?on effionem & Euchari

-

téne-

DE EUCH AR15T14.

677

d nv

44

täneiür aliquam dilationem , e. g. duorum vel trium dierum

ftot

concedere, fi fperet fore, ut reus intraillud tempus poeniten-

i49,

tiam agat , nec fit periculum alicujus fcandali , vel alicujus

d

damni.

Aliquis privari pibfeü Sacramento Euchariftiz in

!

27

articulo mort

is adaliorumexemplum & correctionem: ficut

Wn

enim reus pr

ivari poteft pane corporali,ita etiam fpirituali ,

J(lti

do fattum effe , patetex Concilio Elibertino , ut

& itaaliquan

teftatur Repi

naldus loc.cií.m,

7e.Suarez di[p. 66. fet. 13. & Alii.

joni«

Ergo Jud

ex vi

detur excufandus; fi reo non concedat tempus

m

fumendz

Euchariftize in articulo mortis.

tl«

Refp. Non effeamplius in ufu, ut reus priveturEuchariftia,

Ul

fed p

otius contrarium in praxi fervari , fi Reus dedit fufficien-

1m,

temc

autionem , & debita doloris teftimonia , ut tradit £7en-

jii-

viquez lib. $, cap.

n£n.

ii

n .littelr*a' Z.Suarez é5 Jngiüaldzg locis

citatis.-

tibi-

ul

/"CASUS CCCCLXXVI,

-;

anjudex te.nm,tuf lïþemk & fftoÍes cvel

fp

Sed major. difficultas eft

920*

N

potius po[fít adjudicare

zi reum , cuti conceffit opportumam-, e [uffr-

cientem dilationem

ad peniteutiam, & communionem , [ed

n

rens noluit paniteutia G- FucharifHia Sa-

jf

cramentum fumere,

Efp. Poffe adiüdicare morti : nec ]üdi'cem teneri reum à

morte eripere, quamvis credatfore , ut reus in mortali

peccatomoriatur, Raf/oéffl ; quia dareturoccafio Reis non

(

fümendi Euchariftiam & poenitentiam , ut fe eriperent à

morte , ficque publica poteftas eluderetur, & magna feque-

lnr:.cntujr

incommoda in Republica,ita Yofss j. de Juffitia quaff.

'ld,

1. ait, 2, Regina

Idias loc, cit. . 71, fuevfic, prinia.

ete

j

(

Sipeqré

i

Q4433433

CASUS

ne

678

CASIIS SACR AMENTALES

fibe

CASUS CCCCLXXVIL

Querenti , utrum ali'quïu po[fit. fepius in die communicare

dpu

quid rejhoudendum ?

Il$;

lum

TO Efrondendum ef-nepatico? pet.fe loquendo. Rátio eff ;

"

quia

fi0f

R

& i cap. confuluiffi ,- de celebratione AMtiffarum , fancitum

eft,

fD

ne facerdos ia diecelebret ;fapiüs, aut communicet , e

XCE-

pta Nativitatis folemnitate

x

,aut privilegio , aut particulari

cafu , qualis cafus eft, fi

periculum fit , ut Sácramentum ve-

niat in, manushaereticorum, vel comburatur; &c, utbené ait

pl

f1

Kz

& alii,

igelus cverbo Etapb

mfzyfz'a 3.f 39'.-Goni1;cl'gu; q: 80 arí .I-;OI., ft. 3.

[

Ex quo patet

M

à fortieri, Lai;um non quïävfagpïüs in-,dig

Ccommunicare,.

Tm

à

.Ob

ferva £amen. x« Diem ,computmduiia effe à.media no-

jra

&

€ ufque ad mediam n

ottem fequentem , ut patet ex-ufu &

jiw

praxi.

[

finem,

Et ita vdoceg Suarez di[p. 69. fe& 4. concluf. s. ad

[f

Obferva, 2

; P'rïvilegïum ter goir;&)ünicandi in die Natf-

vitatis Domi

O

ni .e'gfgnjdi folumad cöfcöïan

t'es,-u; ipAfa-'do;et

ccmf'uezmio'T

i

XCASUS CCCCLXXVIIL.

[ea,

IN

i

j Qm'd» f quis querat , qu4 borá po[fit aliquis

COmmmIumicare ?

m

E

TÀ E fj. dicendum , poffe qualibet horà diei communicare:

quamvis enim Sacerdos non poffit poft meridiem celebra-

Tlai

re, ut infraoftendam, nihilominus poteft qualibet hóra diei

121

Euchariftiam adminiftrare , & alios ad communionem admit-

tere , modofufcipientes Euchariftiam fintjejuni, ^Ratio 4f ;

pat

quiacircahoc nulla extat prohibitio , ut tradit $5/veffer uer-

jün

bo Euchar

(ità

iflia terkio, quefito 14. ZAzozius r. parte. lib. 10, cap. 2 j.

j

Con

quefito. 8

Nam per ac-

Wa

Hoc iamen intelli gendum eft per fe Vloquendo.

cidens

E

DE EUCHARL1$T! A.

679

—

cidbns,ut ratione fcandali vitandi : Euchariftia non poteft qua-

libetdiei hora fumi,Quam ob rem extra neceffitatem non vi-

detur permittendum,utaliquisEuchariftiam fumatfub vefpe-

ris, vel intempefta nocte. Ratio eff ; Tum quia adeft pericu-

NT

lum fcandali , càmaliquis judicare poíTit , Eucharittiam dari

non jejuno.

Tum quia eft contra communem confuetudi-

eli,

CC*

nem,& praxinp. Ita Conincbusloc, citáto. -

larf

CASUS CCCCLXXIX,

)

at

! ()gæren,tiï, an /in communicante requimtwj j(junium 2

14

Efpondendum affirmati-vh, Probatur tum ex Ecclefiaftica con.

fuetudine, quze ab ipfis Apoftolis manavit, ^ Tum ex variis

1 die

Conciliis ,in quibusid precipitur:utin Carth

4

9. 3. Can, 19

Por

Tolet, 7. Can. 1. Conflant, feff. 13. S&Trid, feff. 14.

roó hujus

Q*

praecepti hanc rationem feu congruentiam tradit,

So A»u u'

fuk

flinus. Epifl. Y 18. placuif. Spiritui fautfo, uf in bonorem tanti Saz

7

cramenti prius ia Os Cbriffiani Dominicum corpus intraret ;

quam

ecteri cibi : nam ideo per univver[umorbem mos ifle [ey-vatur.

Val

Aeque huic praecepto obeft , ut objiciunt heeretici

,quod

ocet

Chriftus Euchariftiam porrexerit difcipulis füis poft e

fum Ag-

ni pafchalis , adeóque non jejunis : idetenim fecit ob fpecia-

lem rationem: ut fcilicet prius figuram, hoc eft, coenam pa.

fchalemimpleret ; quàm rem figuratam, hoc eft , Euchari-

ftiam inftitueret , intelliperentque difcipuli , coenae pafchali

jam fuccefhiffe Euchariftiam

;.ac proinde coenam illam non

rf

amplius ufurpandam,

Ceterim Jejonium ad Euchariftiam requifitum dc,betrefïä

]i

naturale , hoc eft, tale , ut

quis à media notte, feu hora ejus

dw

12.níhil prorfus fumpferit, vel per modum cibi,vel permodum

m

potüs,fub quo etiam intelligitur medicina.

Neque in hoc je-

JH

junio datur parvitas materiz,

g.

Unde quantulacun

ue quan-

titas (umpta per modum cibi aut potus impedit fu

mortali

'zy'

communionem.

Eft communis & certa.

Ad hoc autem;

t

utaliquid fumatur per modum cibi aut potu

5 ,triarequirun*

tur,

ilns

689

6A5U$ SACRAMENTALES

tur, r, Utabextrinfecoore fumatur, 2.

Utfd"egl'uvtiatüt,'v&'p&-r

Ó

auces demittatur, 3. lt perfe;

& non tantümper accidens

dedid

deglutiatur, Ethec tria requifi

£ula morali

ta habeanturpro aliqua re-

f qui

fent!

,qua ad-fvïn gqlpä cafus .p'g Fficpla,rgs gc'commoda-

dentt

r po- ati

tim (

CASÜS CCCCLXXX. .

datt

-

Qi:ærenti, quqle in commtunicante ve

quiratur jejuri:'um 1

quid dz'cmdzm ?

m

N

Ota.Jejunium etfe duplex, naturale & Eccledafticum. Pri-

hum violatut per quamcunq; cibi, potufq; fumptionem,

etiam per modum Meditinze.

Secundum aütem non violatur

Q

per quamcunque fumptionem , imà admittit unam refe&io-

nem , medicinas , &c. quo notato

Re[p. In communicante non fu

Hïci-t]eiunïüm' Eccle(faüi-

M

d

cum , fedrequiritur naturale, ita ut nihil planécibi,, aut po-

tüs ab Extrinfecofumatur. Unde& nocentius 12 [,in cap.ex

Ecdi

parte de celebratione /Miffarum prohibet ne ablutio calicis fu-

ial

matur à Sacerdoteiterum celebraturo , qua tamen ablutio

dtqi

non violaret Jejunium Ecclefiatticum. — Obligat autem prze-

$1

ceptum hoc jejunii füb mortali : nec excufat materiz parvi-

12 d

tas, .Quia materiahujus prohibitionis non eft proprié fum-

t

ptio cibi vel potüs, fedeft íumptio Euchariftize poít fumptio-

nem cibi aut potüs,

Quen

cum communi,

quod eft mggfni momenti , ut L'u'gq ait

Hinc colliges . Non violati hoc jejunium naturale ad com-

fore)

munionem neceffarium ab eo ,

qui accipit aliquid in os, &

yip

non deglutit.

VC fy

Collige. 2. Non violari ab eo, quideglutit lignum, vel ad-

teft

rumad occultandum , vel fimile aliq

uid , quod äþüomacho al«

K

terari & inftarcibi digeri non poteft, .

*

Collige 3. Non violari ab eo,

qui

lavando os; aquz gut-

tulam imprudeng demittit : quiah eft i.n'üa-r faliva.

- Collige,

DE EUCHARISTI A.

63t

üper

Ca[lz'ïe. 4. Nonetiam violari,, fi quid fanguinis & gingiva

dens

decidentis fimul cum faliva in ftomachum trajiciatur. Secus,

d re

An

fi quis f:

uinem fugeret ex fuo digito vulnerato. Idemcen-

ïoda.v

fent varii

á

e,

minutis quibufdam particulis pridiani cibi inter

dentes hzerentibus , fi fimul cum falivadeglutiantur, praefer-

tim fi id fiaat per inadvertentiam : fi enim fenfibiliter inci-

4

dant in linguam , exfpuendae funt,

Collizes, s. Necviolariab eo , qui refpirando attrahitfor-

té mufcam aut pulicem intra ventrem. "

n.Pïl-

CASUS CCCCLXXXT.

)Qf

Jhatut

| Querenti , quotiedo computandum [if. fempus illius jc*junii

o

Ad cesumiunionem mece[[Aris : quid dicem-

um ?

af

Efp. Computandum eft

fecundum diem Ecclefiafticum,

ideft, requiritur , ut communicaturus pro illo die more

Itpo-

Dies autem Eccle-

7

Ecclefiaftico computato nihil fumpferit,

is fü«

fiafticus computatur à media noctead mediam noGdem. Un-

jlutio

de qui à media no&te natalis Domini comediffet hora undeci-

p

ma illius no&is , poffet tamen , quantum eft ex ea parte, ho-

Dani

fütq»

ra duodecima ftatim fequente dicere Miffam & communíi«

Carc,

yptio.

Infias,

At Pontífex no&e natali jubet Cardinalem ali-

) ait

quem celebrare coram fe in facello ante mediam nottem,

Refpondent Aliqui Pontificem in eo caíu particulari difpen-

Cot

fare inlege jejunii,

lii veró cum Cardinale de Lugo loc. cit ; ft,

o &

B

$6, putant Pontificem pro illo loco anticiparediem natalem,

ut non incipiatà media noGe, fed unà horá ante, quod po-

V

teft, Quia reveta talis Cardinalis celebrat pro die natali &

wl-

reliquas duas Miffas illi deinde fubjungit,non aliter at-

que alius, qui poft mediam nottem cele-

gut-

bravit,

011120.

Rrr r

CASUS

682

€A5Us S(!(.?RAME'NTAL—ES

CASUS CCCCLXXXIL -

eli

Qui4 fi quis tranfatta media note deglutit aliquid Sacchari ,

Vs

& ore acceperat , frangitue

gmd velper

ÜSejunium ?

Do

Efp. ita. Ratio eff ; quia videtur illud fumere per modum

f0

cibi ; cüm illud vitali actione tranfmittat ad (tomachum,

doi

edendo, confequenter graviter peccat, fi fequenti mane ad

dià

Euchariftiam accedat , ur ait bené Suarez d

zjþ 68, k& 4. R/Odïi-

quez cap. 66 n. 3. & alii paffim,

*

L

Ex quo fequitur , eos, qui

vefperi Vadivitandam faucium

Q

raucedinem aliquid ori impofuerunt , non poffe fequenti die

communicare , nifi moralitercerti fint , fe nihiltranfadia me-

dia node deglutiv

;

iffe. ita Coninck- quefi, 8o, arí, à, num, 48.

IN

& alii,

Rel

/.CASUS CCCCLXXXIIL

qu

Quid (i Medicinam ore fumit , frangitne 7eju-

niunm naiumrale e

"

for

70

Efp. Affirmati-ub, Ratio efl ; quia vitali a&ione illam traji-

Di

cit ad ftomachum bibendo , vetedendo, confequenter non

Qqu

Soteft eo die Euchariftiam fumere. 1ta Do&tores paffim.

Non tamen frangit jejunium , qui aromata ori imponit,

i

eaque dentibus tenct ante fümptionem Euchariftia cauíà vi-

[47i

tandi noxii a

éris , modo nihilglutiat. 1ta Cornck. loc. Cif. a,

alii.

Secus dicendum eft, fi aliquid aromatum , aut

4.810 &

etiam

(acchari ftatim aut paulatim deglutiat, Ra/jo eff ; quia

tunc videtur fumere per modum cibi, cüm vitali atione

Qu

vransmittat ad ftomachum edendo.

r1

CASUS CCCCLXXXIV.

n

U

Quidam judicat ,neceffe effe , ub qui fufcepturus ff Eucbariftiam ,

dige[ferit cibum , Aut' po[T- ceuam dormierir.

MV

Reddà me?

conf

Utn

(

RE/p- N«qairve. Ratio eff ; T um quia hoc nullo jure caut

efr,

àber

683

t

*

,

DE EUCHARISTI A.

ePc Tum quia ali

quis poteft dici j ejütäqs à media no&ö,&uam-

vis cibum non digefferit.

Ex quo fequitur facer

dotem , 1qui*in vigilia Nativitatis

Jun

Domini pranfus eft , vel jentaculum fumpfit prope mediam

no&em , poffe poft mediam no&tem celebrare , quamvisnon

m,

dormierit, & cibum non digefferit.Nam dicitur jejunus à me-

lod

,'ozi

n

dia noce, ita Rodriquez c.2 49. de Miffa.n. 11«

CASUS CCCCLXXXV,

dum

ti die

Quid [i facerdos poff. fumptam ablutionem babet reliquias FIoftie

palft(a Affixis ;

j)ateffnq aovam Ablationem [umere , ut u-

Tre-

jusmodsveliquiae trajiciat ?

14

'; 3.. n. $,

Eþ.— Affirmativ

& ceum Sylveffro verbo Éuchariflia

. Reginaldo lib, 29. 1. 123. & aliis. Ratzo eff ; quia magis decet

Reliquias trájicere. per novas , & iteratas ablutiones,

Videantur etiam 7 alentia

uàm digitum in os ápponere.

£om. 4. di[p 6.q. 8. punlo. 3. verficulo Tertioetram, Emanuel $a.

cuerbo /Miffa.n. 36 Bartbolomens ab Angelo Dialogo 4, $.217. &

quj-

Dialogo $.$. 597.65$98. 1dem dicendum ett, fi particulaali-

$

qua adhaefitcalici, Ut inquiunt DoGores citati,

. AVeque ob[lat dicere,iftum noneffe jejunum: ob preece-

Taniz,

dentem ablutionem. Namre

putatur unica aGio, quam fa-

N?W'.I-

A

cerdos jejunus inchoavit.

^CASUS CCCCLXXXVI.

a

U

tore

Qui fi quis poft. famptam ablutionem, aut-poft jam ibi didas ora-

f105165 alägzgqnï Hoflia particulam, reperit im patena ; petejo-

&e eam flatim [umere ?

1

R. Elv. Affirmaticé, Ratio eff ; quia totailla a&tio reputatur

unus actus, una perfe&a (acrificii confuniptio, unum con-

fl »

vivium, & ita ufu receptum eft, etiam apud viros timoratae

confcientiz , quod etiam procedit non folum fi particula Ho-

ftize fit parva & exigua , verümetiam , fi grandiufcula fit, &

(tut

ab eodem facerdote confecrata, & oblata in illa Miffa : Cuüm

enim

Rrrra

$84

CASUS SACRAMENTALES$

Bezvorsseyegtongedm

enim fit pars illius facrificii, ad illius confam

ptionem pertinet.

ita Suarez. difp. 68. fedd. 6. Repinaldus lib. 29,

^

n« 323 Rodriquez, c,

66.de communione, n. 1. 2. & alii,

Q

Secus dicendum eft , quando magna inte-rceü'it mora

interfumptionem ablutionis, & fümptionem hujufmodi Re-

5

liquiarum , ut accidit , quando facerdos jam recetlit ab altari;

u

tunc enim non poteft reliquias fumere

Jucior

& non reputetur unica a&tio.

; cüm non fit iejunufs-,

indio

CASUS CCCCLXXXVII

Het

Quz'd' fi facer.

dos flatim poteft 7Miffe facrificium multo tempor& fe

guinj

detimuit in diffenfanda Euchariflia, ej communicanda aliis :

goteftine ex tunc vala purtficare , &i veliquias

Jmmere ?

Efp. Affirmativvé, i reliquiae fuerunt confecratze in eo fa2

Nf

crificio, Rafio eff ; quiacenfetur una a&io moralis, ita £7e-

D

riquez lib, g. c. 30. num. 3.2d finem. Suarez, di[p. 68. [e4.6. Si ve-

tó abalio fuerunt confecratae,melius eft eas,nifi (ámantur an-

cept

adeO

te purificationem , affervare, modo fervari poffint fine Ma-

WU

jori irreverentia , quim fit ea , qux committitur in füumendis

hujufmodi reliquiis poft purificationem, | Rafío eff ; quia je-

prax

juniumab Ecclefia prefcribitur in reverentiam Euchariftiz ;

quod autem prafcriptum eft in reverentiam — Euchariftize,

M

nondeébet in ipfius irreverentiam ufurpari. ita

á

ginaldus loc, citatis,

Szmrcfz é5 Re-

l |

CASUS CCCCLXXXVIHII.

.Quærenti, an bujufmodi veliquise dari þojïnt Laich ?

Mj

Jp

Non poffe dari Laicis non folüm ante, verüm neque

Sact;

R;

oft purificationem, nifi prius moraliter denturcum prio-

Wen|

zi hoftiola.

Raf?o eff ; quia ipfiuscelebrantis a&tio cenfetur

i

omninó confummata in prima fumptione, ita S'uarez

ff

loc, citato, Reginaldus loco citafo,

j QASUS

DbE EUCHARISTLA.

6

VANIMIE, inutillinoss

"tihet,

CASUS CCCCLXXXIX,

J£2,(,

Qui faciendum , quando facerdos veperit aliquas

H

particulas

Hoft14 , quas

aubitat e[fe conJecratas ?

í Re

D

zfp. Poffe facerdotem illum celebrantem eas fumere poft

dj ;

R

Uh,

fumptionem Euchariftiae & fanguinis, vel etiam poft ab-

lutionem, Rafio eff ; quia haec reputatur una a&tio, qua fuit

inchoata cum jejunio, ita $3/veffer verbo AMiffa primo , num. 3.

Fienriquez de /M

1

quitio, $. 692, & alii.

iffa c. 39. i. 3. Bartbolomeus ablängelo Dialogo

hotfe

lj

CASHUS CCCCXC,

Quarenti , utrum liceat aliquando fumere Euchariftiam

frAécfo jejumio ?

eolt

LHor-

Efp, Licere, 1, Quando ita poftulat reverentia Sacramen-

Sive

ti.2, Quando ita fert necefTitas hominis , autgraviorisprae-

ut art-

cepti. Raízo eff ; quia praceptum jejunii Ecclefiafticum non

e Ma-

adeó ftri&c obligat, ut etiam obliget , quando aliter poftulat

»endis

reverentia Sacramenti , vel neceflitas hominis , aut gravioris

pracepti, Hincfequitur

at

((*

CASUS CCCCXCI. .

niley

;

Sacerdosnon jejunus potefine fumeve Eucbariftiam, fi advertat fore,

st Alioquin EucharilHa perveniat ad mamus iufidelium , qui eam

injuriose tracfabunt , aut ff alia frmilis caufa .

uparwmmt 5

3 Efp. Afrmatz'wä. Rati

0 fl ; quia ab Ecclefia praefcriptum

€ft, ut jejunus fumat Euchariftiam ob reverentiam tanti

Sacramenti : fed major reverentia eft vel exhibetur Sacra-

Leqm

!9

mento, fi facerdos non jejunus Euchariftiam fumat ad vitan-

"t

dam praedictam irreverentiam., ita Suzrez difp. 63. feGl. 6. 4 fi-

nen, FLenriquez lib. 8, c. s . Reginaldus lib,29, n, 122. Azor prima

33. quefito. 7, & alii com-

parte, lib.» Io, €,

inuniter.

M

Rrrgg

CASIïS

68

D roenti t

.CASUS SACRAMENTALES

CASUS ccccxcir,

quif

Quid fi facerdos loco «vini confecracvit aquam non ad-verteng eyvo-

CH ypnift poft aqua femptionem : debetue de novo vinum confecrare,

Utcet fregerit jejumium per [umptionem aqua?

s.l

R Ef». Affirmatixve. Ratio eff ; quia confecratio vini fpe&at

turf

ad integritatem facrificii , quam conftat effe de jure divi-

[

incepel

no,quod preapo

.

nderat praecepto Ecclefiaftico de fumendaEu.

lde

chariftia cum je

junio,

weiulc

ctiéci

CASUS CCCCXCIII-

l/

BN

Quid [| quis poft. confecrationem ad'vertat fe non effe jejunum , au£

$1 veri

Jempto jam cibo confeeravit : teneturge [acrifitum nibil-

ominus berficere ?

[pecie,

perapei

R Efp. Affirmatic?. Ratio eff ; quia- ar&ius eft Vinculum &

ctifici

majorobligatio perficiendi facrificii jam inchoati, quàm

fsni

fumendi Euchariftiam cum jejunio , ut bené tradit Zzorigs

everly,

prima parte ,lib, Yo. cap. 33. q.3.. Rodriquez in fumma cap. 66, de

communione , num, I, R

ii

munitgr.

eginaldus. loco cjtato ; & alii com-

Qui ,

CAS U.S cbc&xczv.

etatic

Quz'ä fi. Jacerdos p

eratia: confecratione pereat , nec adfit facerdos

í

Alius prater [acerdotem mom jejumum s temeturne hic [acer-

dos 20: jejumus pe

CIU «

igïct'ïä Jaerift-

)

if

ptace

R zfp. Affirmative. ita^ Alérrus C, 25. . 86, contra Azo-

inmot

vium prima parte , lib, Yo. cap. 33. quefito fécundo , *& alii,

Rafio eff ; quia praeceptum perficiendi facrificium eft ftri-

ett inf

dif, »,

( &ius pracepto

fumenda Euchariftie cum

];ej,unio.

admipï

nit

. CASUS

DE EUCHARISTI A.

i

CASUS CCCCXCV.

- Quid fi facerdos pereak ante con[ecrationem , feneturne alius

0177

fa-

('I,Lyg,

cerdos preféns Mi/fam perficere ?

Efp. INegati-ué. Ratio eff ; quia in tali cafu non relin ui.

yd

tur facrificiumimperfe&um ; cüm fubftantialiter necdum

? wj.

MaE,

inceperit,

Idem

*

dicendum eft, fi facerdos pereat poft fumption&m

utriufque fpeciei : nihil enim ab aliofupplendum eft, cüm fa.

crificium fit integrum,

Idem eft de Epifcopo celebrante Miffàm ritu Pontificali,

Itl uf

Nam fi pereat fumptà utráque fpecie , nihil fupplendum eft,

j

Si vero pereat poft confecrationem , fumptà unà tantüm

fpecie , poteft facerdos fimplex , fitnon adfitalius E

pifcopus,

peragere & perficere ea, qua pertinent ad integri

tatem fa-

lum &

crificii, omiffis Pontificalibus, qua& non pertinent ad fub.

quàm

ftantiam facrificii, ita Tabiena «verbo AMiffa. num. ;o. Armilla

AtoriM

eperbo

. 66, de

/Miffa, n. 1 L Bartbolomeua ab Augelo de /Mifja.

$. 5 14.

o

& alil.

CASUS CCCCXCVI,

Quid fi. zuchariftia ratione neceffitatis adminiffretur pev. modum

viatici iufirmo exiflenti in articulo mortis , quaudo mon poteff commoa-

dt expebtari tempue, quo Eucharifl ia adminiflvetur tufirmo

,'z,xce'rdos

[

jejumo , Recfeme boc füt?

Efp. vAffirmativé. Ratio efl ; Tum quiaadeft neceffitas tam

infirmi indigentis auxilio Euchari(tie , quàm adimplendi

precepti divini , quod fi unquam obligat , maxime obliear

| A

inmortis articulo.

& ili

Tum quia hoc privilegium conceffüm

eft infirmo, cap. liquido. cap. Sacramenta , de confi

ecratione,

;Mïi-

difl. 2. nec oportet. fcrupulofum effe in hoc. Sac

ramento

adminiftrando infirmo, non jejuno , ut patet ex

allatis ratig-

nibus, ita Peírus Ledefma. de Sacramento gucbariflie.

6, 23 pag. 88, & alii,

ASUD

CASUS

683

CAS ITS AS;ACRAME*NTJZES.-

CASUS CCCCXCVII.

Sed anne poteft adminflrari Sacramentum Euchariffie bomini ft0ft

Qii

Jejumo yuot. folusm im ca[u mortis maturals , verüm etiam im cafumortis

P«

yiolenta ff communio commodée nequeae anticipari , vel differri , us f&

üljï&tü damnatus [ft ad mortem , illigue Princ

€

eo die igferri abfque dilatione?

hs jubent mortess |

Mi

E]p. Affirmatixué.ita Suarez difp. 66. feG. g. Reginaldus lib,

R

29. ft. 120, Rodriquez loco citato, Bartholomeus ab A

ngelo

bati

Dialogo 4, $. 53« 65 66. & alii, Rafzo eff ;

uia hia dicitur éxi-

EE

tere in articulo mortis, & ficut poteftin tali eventu abfol-

py

viàrefervatis,itaetiam admitti poteft adEuchariftiam,& ita a-

liquando factum fuiffe preemiffo fapientum Confilio referunt

fiità

Au&ores, Addit Coninck in 3. p. q.8. a. 6. n. 5 1. & alii , eum

fnut

qui advertit , fe eo die ple&tendum capite , teneri jejunare ,

d

donec fumpferitEuchariftiam,modo jejunare poffit abíq; no-

nonij

tabili iacommodo, ficut etiam zgrotus, fi commodeé poteft,

hw

tenetur , jejunus Euchariftiam fumere,

Cavere tamen de-

pofl

bet,neob fra&um jejunium differat fumptionem Euchariftize

Qu

in fequentem diem cum periculo decedendi fine Euchariftia,

D

veleam fumendi, dum fuerit fenfibus deftítutus : nam prze-

frm

ceptum communicandi cum jejunio

.

non ob?igat ita ftride,

dum

& cum tanto periculo,

TA

Ob id etiaminfirmus , ut jejunus communicet, non te-

adm

netur differre fumptionem medicinz , vel cibi cum gravi

Cotti

incommodo.,

Praetereanontenetur curare , ut Euchariftia

!,

notcte ad fe deferatur , ut eam fumat cum jejunio. Rafzo

(4

eff ; quia hoc fieri non folet (ine magno incommodo, nec

UT

uíu receptum eft, ut Euchariftia, qua& magno honore defe-

Ml

renda e

, deferatur intempeftá horà , ita Coninck loco ci-

&jun

tato, Suarez difp. 68, fa. $. in princ

Cram

í£us lib. 3. c

28, f^. 6.

ipiq. T ole-

Grf

. & alii.

CASUS

ees

—

——

DZ 20:&1&1&7*;4

Qigkumuame m

"

CASUS CCCCXCVIII,

! ftol

Wf

Quid dicendum de infirmo , qui femel non jejunus conmunicaqik

afici ; petefne sterum ad. commumionevs d-

lat f

pef' meodem vi

weiiii jime jg'zmi'o ; AE CUME

2

jejenio :

s

K z:[þ. 1. Poffe iterum jejunum admitti , & de hoc

- dulla* e&

MID,

difficultas, Probaturque. Quianulla fufficienti rationepro-

^gl

bari poteft,infirmum jejunum, & fufficientet difpofitum pri-

r éri.

vandum effe canto Sacramento.

Sed difficultas eft , utrum

abol.

ia

poffititerum non jejunus admitti. Adquam difficultatem.

Refp. 1. Infirmum , qui fex , veloGo dies antea commu-

eQtt

nicavit per modum viatici , poffe iterum non jejunum com-

Til

muniícare juxta probabiliorem DoGorumfententiam, | Rafío

Wt

eff ; Tum quia. Concilium Conflantienfe conceffit , ut infirmus.

ao-

nonjejunus communicet , & cüin non reftrinxerit conceflio-

aOïCü,

nem ad unam vicem , non videtur negandum , quin infirmus

n de-

offit icerum non jejunus ad Euchariftiam admitti.

Tum

illi

quia non efít cre ibile , Piam Matrem Ecclefiam velle infir-

WTA

mum privare tot commodis , & fru&tibus , quibus indiget in-

D2

firmus in ftatu mortis conftitutus, confequenter conceden-

ïï)'æ ,

dum videtur infirmum , qui fex, vel o&o dies ante comtnu-

nicavit per modum viatici , poíle iterum ad communionem

t te"

admitti, per modum viatici, fi commodeé nequeat jejunus

communicate. ita Suarez difp. 68. fedd, $. verficulo, duo ve-

gravi

Yó,

ariftia

Emanuel $a suerbo Euchaviftia , num. ;. Flenriquez lib. 8.

Multo

cap. 4.ft. r. 65 cap $o.n. 1. Reginaldus lib. 29. 1.320. Coninchus q.

80. arí. g. num, 73.

Etalii contra /£edinam & alios apud prae-

, It

citatos DoCtores,

defe-

Non tamen licet quotidie infirmum non

40

jejunum communicare propter reverentiam Euchariftiae Sa-

cramento debitam, ut obfervantenríq.65 Suarez locis citatis

Graffius 1.

p. lib. 2 . c. 49. num. 6. Bartbolomeus ab ZAngelo, Dialogo—

de communioue infirmorum cap. -

4 S-gc]..Po.ü"efvinw

8, f, 20.

$sss

CASUS

MU

4

690

'CAs,zis -sAc.R-A:.y-E NTALES$

À

224

[

.CASUS CCCCXCIX.

Ceter

510f fit jejunus s poke[Ine confecrare ad communi-

oblig

candum iufrmum , ( careat h

-Quid ji ]Tacelzfdov

ojfif's

re, t

cot[ecratis ?

*«

alia in

gume

B. Efj. N'agatiui. Conflat hoe ex fopradittis de matería Ea-

chariftize, Etita nobifcum fentit Suarez difp. 68. feBl. r. cver-

cetdc

&

ficulo , fecundum dubium. S. Antoninus 3. parte, titulo 3. cap. 6,

n. $. Paludanus in 4. fent. dift. 8.9.2. Poffecuinus loco citato, n.

pee

25. Henriquez lib.o. cap.4.initio, G5cap. 46.n. r« Reoinaldiua lib.

Ctaw

Dep

29.n1 121.&€ alir ápud pracitatos Do&ores contra JMajorem

fubot

in 4. difl. 9. q. 3. Cujus fententiamin hoc eafu putat probabi-

u

lem S$uarez. Et Ratioeff ; Tum quia hóc preceptum non

&an

minus obligat , qnàm obliget praeceptum conficiendi in azi-

ereni

mís , aut fervandi debitum ritum , & adhibendi veftes ab Ec-

fiem í

clefia praefcriptas ; ficutergonon licet celebrare in fermen-

Mj *

tato, aut fine veftibus illis, & debito ritu ad cómmunican-

dum infirmum , ita nequé licet facerdoti non jejuno cele-

brare ad communicandum infirmum, « "Tüm quia hoc Sa-

goet

cramentum , ficut eft majoris dignitatis, ita eft minoris ne-

ca;xd

4

ceífitatis. — Tum quia noneft ufu receptum , ut facerdos

non jejunus celebret ad communicanduminfir

in

"

um , fed po-

t10g |

tiüs incontrarium eft confuetudo Ecclefiae,

'x.w'xxxï

xim

Dices, Praeceptum jejunii eft de jure Ecclefiaftico: prae-

ceptum veró communicandi in articulo mortis eft de jure

E

divino. Sed praceptum divinum praeponderat Ecclefiafti-

T

expt

co, Erg

o facerdos tenetursel;ebrarc,q; infirmus adimpleat

receptum divinum.

X

itter

divinum praponderare

|

Refpondet/ (:Vugtius praeceptum -

*

Ecclefiaftico , quando

z

eandem perfonam,

utrumque Vpræcep:um cong'urrit in

Sed confra : ergo

facerdosinfirmitate labora ns poteft fra-

&o jejunio celebraread communicandum feip

Eüm,cümin ip-

fum utrumque praeceptum cadat, Al,itcr ergo

xefj.

u

a

7

DEMSUCHTM

691

IN

" Refp. preceptum divinum. prfæponder—ävrg Ecclefiaftico

ceteris paribus , quamdiu praefumitur praeceptum divinum

murn'-

obligare ; in propofito autem cafu nón prafumitur obliga-

re, cum ob reverentiam tanto Sacramento debitam, tum ob

alia incommoda , quae facilé poffent íuboriri. Quare ad ar-

[a -

gumendum neganda eftconfequentia.

Ratío efl ; quia (a-

Cerdos tenetur , ex praecepto Ecclefize jejunus celebrare ,

772

17

& ab hocpraecepto non eximitur ob neceffitatem infirmi (u-

falo,

pervenientem ;.aliàs non confuleretur revetentia tanto Sa-

€ramento debitze & ab Ecclefia intentze , neC vitarentur

Mhulib,

Aüjurem

magnaincommoda, & inconvenientia , qua aliquando

'ODad-

fuboriri poffent; Nam facerdoscogeretur aliquando à men-

ff non

fa furgere , & ftatim accedere ad celebrandum, adhuc eru-

EU

&ans crapulam , quod non decet. Infirmus veró in tali

eventu excufatur ; quia per ipfumnon ftat, ne communio-

db EC

U o10d

nem fümat. ita Cominck loce citato, s. $7. Suavez loco ci-

;nican-

tat, cverficulo fecundum duübium' ; & aliilocis citatis.

9 cet-

Dices. Licet infirmo non jejuno communicare 5. er«

0C $a

go etiam licet facerdoti non

candum infirmum.

,

jejqnp cerlc'b-r:ate.ad communi«-

yis t«

CU

— Refp. negando confeq. Ra

tio Jifparz'hztii eft -; quia infirmo.

nog jejuno licetcommunicare propter obligationem juris

fkto-

divini, & ob privilegium ab Ecclefia concefíum, & ob pra-

xim commuauiter receptam ; Sacerdos tamen caveat,ne Sa-

jpre

cramentum Euchariftiz:e adminiftret moribundo , quando

le um

efafti-

moraliter timet , fóre ut infirmus eam per vomitum , vel

expuitionem ejiciat ** Tenetur enim evitare iidecentiam &

pleit

irreverentiam tanti Sacramenti, Ita Dottores citati.- Oppo-

derare

.;:f:c—qm tenent

Lugo, Dicaft. Tamb. Filliuc. Zanan-

s

Üic n

| us, Zamranus , &c,

$

eftfa-

?o(

RX

j ip-

1.

$ss52

! $.Uni-

691

.C4sus $ACR ,mm TALES

C

CEDSSUGUIMMERROS

uàt

$. Unicus,

4

trid

'Reþlwuntur.*quædam

quefliones celebres de veali

*

prefentia

aqu

Chrifli im Sacramente Eucharifiia.

flen

$i ztAque

ProE

Quaftio 1.

.

4An corpus C hrifti verà vealiter &5 fubftantiahiler exiffat

j

d2 Eucharifiia ?

t

Nofa. In hac materia , que omninó pendet ex voluntate

füd

Dei, oprtmum probandi genus erit ipfa divina authoritas,

V

quse fioftendatur, promififfe fuum corpus in hoc Sacramen-

fatt

to , illudque inftituiffe , & inftitutum confirmaffe , evidenter

r

«demonftrabitur catholica veritas , quod fcilicet. corpus

fua

fpo

Chrifti vere realiter & fubftantialiter exiftat in Euchariftia.

ro fententia affirmativa catholicorum contra plurimos

drrii

ET

rnitempo

z

qu

Wores.

ris Haereticosafferam probationc; principa-

dem

Prima ergo pro

batio famitur ex figuris tali modo.- Figurae

nin

telii

dieceffarió debent effe inferiores rebus figuratis : fedfigurae

Euchariftia vel funt excellentiores velnon inferiores fimpli-

lipt

&i & naturali pane fignificante tantum corpus €hrifti ( u£

fütí

haeretici volunt ) ergo Euchariftia non eft panis naturalis ,

W

& folüm fignum corporis CHRISTI, fed eftipfum corpus

Qu

rfubftantialis,

Chrifti, panis veré cceleftis & fi

AMajor pa-

quii

tet ; Nam ideó figurae dicuntur umbrae,Z7ebreor.16. . Ex cer-

i

t& (i dicatur figura Euchariftiae , ipfa

ura Euchariftize debet;

Dion

Chriftum aliter continere , quàm

E

$

uratum ; aliàs fipura

tem

nondifferretà figurato. — /Minor probafur inductione, . Quia

w'ni(

1. panis /Melcbidecb Gen, 14. Secundo panis propofitionis

Exodi 40. Tertio panis Eliae ab Angelo oblatus. 3. Reg, 79.. Et

tion;

pracfertim Agnus pafchalis , ac ipfum manna ( que omnía

Df

fuerunt figurz ) fünt multo praftantiores pane Eucharifti-

Mati

£o. NamChrifti caro melius fignificatur carne Agni quàm

[/14]17

Aghi,

paue, Atem mors Chrifti melius figaificatur morte

a

guäm

DE EUCHARISTI A.

695

Lquäm ,fia&ione panis , Chrifti ïghoCentïa, manfuetudo ,nu-

tritio fpiritualis , excitatio fidei , &c. melius fignificantur per

:

lii

aquam,q

quàm

per panem ; ut fusé Bellarminus lib, 1. c.

N

t

ftendit, Ergo Eachariftia non eft tantüm panis.

E

Secunda probatio famitur ex promiffion

1

bus , quas pet

Propherias fattas omitto , actantüm illam folemnem oan.

71

6. . 32. & feq. fa&tama adduco, ubi Chriftus poftquam dixiffet :

JVon /Moyfes dedit -vobis panem de ccelo , fed Pater meus da£ cvobis

anem de colo *verum ( qui Moyfes tamen Manna dederat )

JDtg

fubdit: Panis , quemego dabo , caro mea efl. pro mundi viía: caro

Titas,

mea *ver? e[f cibus , G5c.

Ad hac mirantibus Judais non auf-

Amen

fert admirationem , fed magisaunget , dicens : JVifi manduca-

hntet

eperitis carnem filii bominis , non babebitis vitam in evobis,

Re-

orpus

fpondentibus illis : Dorus eff bic fermo , declarat potentiam

VilUA,

fuam exemplo, his verbis : Joc vos fcandalizat : fi ergo «vi-

fimos

- Meritis filium bomitis afcendentem , ubi evaí prius &5c.

Quafi di-

Xt«

ceret : caro,qua aícendit, etiam potuitfe in cibum dare, Tan-

dem cüm aliqui etiam ex difcipulis à Chrifto difcederent , in-

tellipentes de reali manducatione fui Magiftri , debuiffet om-

euta

fure

ninó fignificare Chriftus, fe fipuraté loqui , veltantüm intel-

m

ligere manducationem per fidem , non veró realem , ex quo

ftatim omnis dubitatio & difficultas fuiffet fublata,

Sed tan-

u [

ais ,

'tum abfuit , ut figuram expreflerit , quin etiam confirmarit,

opus

quafi juramento dicens: J7/imanduca'veritis &c.Quafi diceret,

ui vult me fequi , hoc credat ;

ui non vult, abeat,

Hoc po-

r

d

i«

fito , aut Chriftus ftetit promi

s hic fa&is de fua carne , aut

debet

non ftetit.

Hoc fecundum effet blafphemia maxima, Siau-

temprimum dicatur , carnem fuam realiter dedit

i

vini fpecie,

i

; fub panis &

Qu-ïæ

fonts

Vertia probatio fumitut ex ipfa

ïh'ujus Sacramenti inftitu-

tione, quz tam claré hancpraefentiam realem probat, ut pla-

" E,

m

neénonnifi hereticá pertinaciá negari poffit, ita enimi habetur

arili

Matth. 26. v. 26, & feq. zdccipite

5

"manducate : F1oc efl corpus

meum z bibite ex boc omnes: Flic eff [anguis meus. Idem bhabetur

yim

gf? ;

AWLarci 14. Lu;æ 22, & 1. Corintb

. 11 Clariflime dicitur : Poc eff

$5553

COrpuas

vim

,

654

CASUS SACKAMENT/"E

p

Z'orpw*meum. Et quale ? itud fcilicet reale, quod pro *vro'bïs

mag

tradetur. Hincita arguo: fiChriftus corpus fuum dareva-

COH?

luiffet ( quod tamen negant fe&arii) non potuiffet clariori-

[

bus vetbis uti , quàm illis , quibus ufus eft : ergo vel voluit

um

dare fuum corpus, vel nos decep

i $ecündum gftblafphe-

ftus,

mia, Ergoprimum verumeft, -

erat

Certe quando Chriftusin facra fcr

ipfu ra revelat i:nyi':e ri-

nifel

um Trinitatis dicendo : 77i íres unum funt : & myfteriumin-

iW

carnationis : P'erbum caro . falfum eft : Et refurrectionem à

p

mortuis : omnesquidem refurgemus: in iftis omnibus non

o

clarius locutus eft, quàm cüm dixit : /Toc eff corpus meuia :

[/2

fed in illis nonadmittunt figuratam locutionem. — Ergonec

QW

hic admittere debent.

1mó fecundum ipfos Chriftus dici

fel

poffet ( fit verbo venia) verus impoftor, . Nam ille, qui in

&ut

fuo teftamento & inftituttone haeredis figuraté tantum loqui-

titas

tur, decipit eum. v. g. fi dicerety relinquo ipfi domum, &

intelligeret domum tantüm figuraté ; atqui Chriftus infti-

tuens Euchariftiam condebat teftamentum £7;c efl calix no-

vum teftamentum in meo fanguine : ergo impoftor effet fi-

guraté loquendo.,

Credamus ergo Deo ( inquit $, Cbryfoffo-

mus , bomil. 83.in /Mattb.) nec repagnemus ei, etiamfifenfui

noftro videatur abfurdum, quod dixit,

*

-

Confirmatur, Quia quod in locis fcripturae ci

tatis pro reali

N

praefentia Chriftinon recurramus adimpropriumienfum;po-

gUä

teft effe & hac ratio.

u

ia juxta communerm regulam ex

tam

fantto Auguftino lib, 3. de dathrina C briffi. cap. 1. Quando verba

X

þex |

fevipture poffunt in proprio fenfa fumi , nunquam funt accipienda

£

o

In]

figurate , nifi aliund? couflet manij

eftaneceffilas. Quase hic mi-

Tand

nime conítat ; cum hic nulla po

flit oftendi implicantia ; &

proc

aliàs utique facilius fit, illud, quod jam eft aliquid, in aliud

I

,;

convertere , quàm ex nihijo aliud creare, Hocautem Deus

D,

4

fecit, quando coelum & terrám ; cur nonergo etiam poffit

priu

panem & vinum in carnem & fanguinem convertere ? Unde

ül;

fan&us Ambrofius lib. 4. deSacramentis cap. 4. ait : fienim

quanto

Deus cöre'avic cqe!um & terram, quando non erant;'

magis

DE EUCH ARISTLA.

695

'Otis

iri.agisv poterït panem & v

: Vs

convertete,

X

À

inum, qua: jam exiftunt, in aliud

UE

0i

Urgeo, Ratic, cur ini

ftis locis, 'Ego fum vitis vera ; ego

t

fum oftium 5 femen eft verbum Dei ; Petra autem erat Chri-

)l«

ftus , fümatur figuraté, non defumitur preecise ex ly eff , vel

erat, fed ex implicantia , impoffibilitate , & abfuürditate ma-

ffo

nifefta, quze reperitur interfubje&um & praedicatum, ita ut

T.

em

interiftanon polfit effe identitas: Sic Chriftusnon poteft effe

proprie, oftium, petra, panis :

idem eft de fimilibus aliis

:D0n

Ql

objettis à feGtariis, ) At veró hzec impoffibilitas non reperi-

o nec

tur inter fübjetum hoc, & pradicatum corpus meum., Aliud

fuitfet, fi dixiffet ? ego fum panis ; vel hic panis cft corpus

s dici

üL A

meum ; quia ficreperiretur impoffibilitas, cüm inter fubje-

&um panis, & prad

2

icatum corpus tieutn non poffit effe iden-

squi

n

titas, '

ifti

'k Qu'æ;ftio 2.

X [j*

fet f

An 6Gy 'q-flama

do facra boffia adofari

yofo

:

pg[z'r ?

endul

z| p Chrï(*cuä in -Sa«'cram-ento* Euchariftize fupremo cültu

M

Hac catholica veritas coníftat ex

R

latrize adorandus eft,

m,PO'

quaftione precedenri, in qua oftendimus realem prafen-

am ex

tiam Chrifti in Euchariftia. ' Sicut ergo Chriftus adorari de-

bet , ita etiam hoftia,

quit

Qaod exprefse definitum habetur

vpfn//

in Tridentino feff. 13. cap. 5. & can, 25.

Tam quoad ado-

[d

randam Euchariftiam,quàm quoad eam circumgeftandam in

rg,' &

procetfionibus, Idem confirmat antiquiffima praxis Ecclefize,

dliud

ldem etiam perfuadetfanctorum Patrum Authoritas,

Nam

D. Auguflinus i Pfalin. 98. ait: nemo illam carnem mandacat, mifi

Dey

poffi

prius adoracverit, S. etiam G br

E

QUde

yþjiomus bomil. 3.in Epi]f.ad Epbef.

ait : "adom 65 manduca,

p*

um

jco

Re.

nagü

696

CASUS $4CR AMB NTALES

Dices.1, Si Euchariftia effetadoranda,etiam illi effentado-

Iu

randi, qui eam fumunt

» quia etiam continent Chriftum tam

que

bené ac Euchatiftia.

1l

dtà

Refp. negando [equelam, Non euimideó tantüm e(t adoran-

te efg

a: quod in ealateat CHRISTUS , fed quod folus ibi la.

gUl'&(l

teat, nullá alià fubftantia

pra?fcntæ, qtfæ fimul adorari ví-

do1

deretur.

Sicip

— Dicer. ». Finis hujus Sacramenti eft fumptio, non ado-

yon

ratio : nec Chriftus juffit fe adorari in Euchariftia : Aliàs A-

a

poftoliincaena Domininon fedentes communicaffent. Ergo

m

non eft adoranda,

turp.

Refp. tiegando confeq. Nam ad hoc , ut quis fit adorandus ,

non opus eft, ut propter adorationem veniat ; fed fatis eft,

tüt,

quod excellentiam eo honore dignam exhibeat ; quod híc

tibu.

fit 5 aliásnec Ghriftus potuiffet honorari, dicens, 7oan. 8.v.

$0.

Ego ttion quero gloriam meam, An Chriftusjufferit fe ado-

rari à Magis? anab Apoftolisin Afcenfione ? Hoc nullbi le-

gitur.

Et tamen factum eft.

uod in objeGione de Apo-

itolisadditur , ad id refpondetur, adorationem non confiftere

tantüm in genuflexione, fed etiam in profunda capitis incli-

natione , manuum cemplicatione ; quod Apaftoli,ut credibile

eft, fecerunt.

Deinde Apoftoli €hrifto familiares eum non

femper adorarunt per a&tus faltem externos,praefertim cüm

ad menfam cum ipfo recumberent ; ficut nec Aulici fuos re

&

ges fempecita honorant,

Zufias. Concilium Carfbagit. 111. can, 2 3. preecipit : ufcüm

altavi

4

iff

itur, femper ad Patrem dirigatur oratio.Ergo nunquam

ad Euc

s

11

ariftiam.

^

2

Refp. Concilium vult cantüm , utante & poftconfecratio-

nem , orationes ad Deum Patrem dirigantur, cyi fuus filius

dile&us offertur,

N

2

s

Dices. 3. Circumgeftatio Euchari&ie in proceffionibus

eft theatrica & ridicula

, necunquamin primitiva Ecclefia &

ab Apoftolis exercita.

Refp.

Y

L

o DE EUCHARISTI A.

—

697

m

Refr. An erg

o David. r; Reg. 6, male fecit , arcam Dei

MTH

( qux erat

figura

Euchariftize) de domo Obededomin eru-

falemac civi

tatem Davidinttodücendo ?' atiquetion.

Qua-

9f'an.

re ergo ma

]é faceret Ecclefia Euchariftiam , utpoteipfum fi-

bi Ia.

(i vi«

uratum , cum honore,

gaudio fpirituali &tc, circumferen-

do ? fic enim Chriftus per

fidem cognitus palàm honoratur,

Sicipfita

nquam fümmo

benefa&ocri gratitudo exhibetur 5'fic

| U.

iniuria a

b hzreticis , Judaeis &c,

ilate , pro viribus com-

ls -

enfantur: fic quod

per annum negleGum eft , hoc folem-

hp

ni cultu refarcitur , ut ait

Urbanus IV. in decret. inftit, Fefti

corporis Chrifti,

Qldis ,

Q uod autem i

d in primitiva Ecclefia fa&um non legaz

ls eft,

tur,mirum non eft

; quia Gentilibus tunc adhuc dominan-

odj

tibus Chriftiani id aufi non funt , ne pretiofam hanc Mar-

N

:j

-

ante porcos , fcilicet Gentilium pedibus

&400-

g;ritam

conculcandam mitte-«

li le.

rent.

: ADO-

(iltete

indi-

——ÁÀ

15975

x pori

xu-

N

A

o anef

t

——

R

zM

VE

(s

U

2,

at

U

*03:

, Qum

&

N

$

W

]

j5 16

u

E

N

$

A

N

N

r

N

N

qtcit

nquam

e

filiQe

filius

ynibib

W K

"oUldt €-

DE

R

698

p 7

4SUS SACKAMENTALES .

AX

TTum q

i tat

r vale

polito.

NITE

NTIA.

»

COPG

quiren

.CASUS D. .

men

mutiic.

: 'Almäcbi:;g boná - fide confitetur S'acerdoti .nejäiääti :jlf)fceräärä i&i—

ter peccatum: mortale ( veniale , imter. refervatum. i.

fapien!

volat

'- mg& refervatu

m, QQuaritur , aM valide

furísdi

abfoloatur ?

$ua,

Efj. Validé abfolvi, R

atio ; Tum quia concurruntomnia

Vaf f

neceffaria ad validam abfolutionem ; adeft. enim forma

cum jurifdictione & intentione confeffarii, Adfuntetiam tres

a&us poenitentis capacis abfolutionis; utfüpponitur, Ergo

- validaeft abfolutio. — Tum quia fequeretur , peenitentem,

Qu

pun ip

qui boná fide confeffus eft peccata fua facerdoti nefcienti dif-

cernere circumftantias mutantes fpeciem, obligari ad re-

confitenda eadem peccata; quod non videtur admi:tendum,

R

«um jam confeffus fit a&um & peccatum , quod fuübjicere te-

fiten

nebatur confeífioni,

Hinc fequitur , confcífionem bonáfi-

quiay

de factam facerdoti ignoranti , & abfolutionem àb hujufmodi

adben

facerdote collatam , effe validam.

Quamvis confeffzrius in-

jufté abfolvat, auterret in imponenda peenirentia, & in pec-

V«

catis obinfcitiam difcernendis. —Vafq, de poenit. q. 93. a. 3.

dub,2,Petrus Sotuslect.9, de Coafetf, Reginald.lib, x.nutn.14 r

& num, iór, Suar. To, 4, difp, 22, fe&t, 6. n. 4.&c.. Quidquiddi-

MU

Digt

0. 1, Dum. 3. cumaliis apud Suar, l, c,

fAn

( cat Silveft, V, confeffi

CASUS DL

N

j

Tereniius Parocbus judicat fe infufficientem 4d fxcz'-pz'mdaf Con-.

iC

: þj'ïoï»;-*y qiia n0n T2 Jéit ommnes excomumumicationes, vel irregzln-

rit Al es, audomtes ratienes peccatorum & circumflantiarum,

quia |

Juaritur , an reci? judicet ?

confu

Efp. Minim?; fufüicit enim confeffario, ut ea calleat , quce

gek

aliqu

. frequentius accidunt , fciatque dealiis dubitare. Ratio:

Tu n;

699

DE POBNITENTIA.

IN

. Tum 'cihiäl-pau&i'ïïigææï alioqui reperiren

tur Jdonei; vel nnlli;

& circumftantias.omnium pec

catorum difcerrie-

qui rationes

1

*

cularibus confeffarius.

re valeant.

Tum quiaín cafi

bus parti

pofito dubio poterit confulere fapientes,

aut ftudendo in-.

uirere veritatem, ficque muneri fuo fitisfacere, Caveat ta-

men confetlarius,ne pofito rationabili dubio alicujus excom-

municationis poenitent

ém abfolvat, antequam Confilium à

häre n

indaganda veritatis ftudio librosre-

Ó

fapientibus capiat , aut

volvat * Fieri enim poteft,ut abfolutionem im

pendat abfque

jurisdictione

, icque graviter peccetexponendo fe pericuio,

tomnia

Suar, To: 4. dip. 18

ej&f;;z*. C-gninckfdi*-fp. 'x;idïllxb.ï $, D. t2

. forma

Vafg. Regin. &e. -

1 (re3

*

CASUS DIl

2"

Q:

p

Confeffario , fi cafus difficilis occurrat in Confeffione;

ntem,

gzgändum

eaaeat

ntidi-

Quem ip/ä D

ffatim dillolueve , fed. indigeat maturiori indagine,

;

r

$io; que ambo tamem. id temporis

d fe

aut afie'ntum Cox,

uonm fiappetant ?

h

ndurm,

eere -

Refp. Confeflarium

poffe abfolutionem impertiri , fi poe«

nitenspromittat fe fa&turum, quod judicatum fuerit, Ratío?

rODMf*

quía poeniteris in tali eventu cenfetur fufficienter di(pofitus

M

'ffm(')di

adbeneficium abfolutioni

x

-

ty ff

V.confeffio 4. n. 4. &c.

srecipiendum. Suarez l,c. Aq-gelus/

inpec

CASHS DI -

f A

n 14t

Oäilo juffa de cau[a peregre proficifcens extra fuam parocbiat

"

Diecefim coufitetur peccatum , aumuexam babens ve[eroattonem Unpo[e-

;uxdd;»

m

£m à proprio benitentis Ordinario. Quer.an ab Aljeno tbidem ex-

pofíte confeffario poffit ab[olui à refervato ?

(ofi*

R

xJp. Poffe abfolvià quovis facerdote approbato & expofito ,

modó di&tum peccatum non fitetiam ibidem refervatum;

Pgd

lk

juia facerdotes alienze dioecefis judicant fecundüm leges &

j

confuetudines fuze,& non alterius dicecefis ; adeóque cuum le-

es& confuetudinesalienze dioece(is abfolutionem à pyeccato

qu

Oü;..

ato»

aliquo non grohibcn;, quiv

is Sacerdos appr

i

2

obatus &,;exp

tus

uf

760

CASUS SACRAMENTALES

tusab eo abfolvere poterit, Quod fiautem p&-&catum.etj amtiá

n r

alienadicecefi annexam haberet refervationem, dico, haud du-

fito €

bieénon poffe ibidem dari abfolutionemà quolibet facerdote,

prehc

fed folüm à poteftatem haben

"

Suar, Laym. &c.

te in reim"vat:aT Cajet, Henriq.

Uf

"CASUS DIV, —

i

Lampridius obtinuit à fummo Pontifice vel Epifcopo facultatem el

M

gendifibiconft/Jarium. Quaritur.am Poutifice vel Epiféopo mortuis,

(in

prefnta facultas adhuc vigear ?

Sace

tend

xfp. Affirmativé juxta comuniorem DoGorum fententiam,

12/7

ctiamfi obtinuerit facultatem cligendi confeffarium pro

rcfervatis ipfi Pontifici vel Epifc.Ratio:Tum quia baec concef-

Wes

dem

fio cenfetur gratia fa&ta;gratia autem fafta non exfpiratmorte

habe

concedentis. Tumqui ficutfacerdos abfque limitatione tem-

poris approbatus ad confeffiones audiendas , poteft confef-

Para

hyqu

fiones audire mortuo vel excommunicato Epiícopo , qui fa-

t

cultatem concefferat & approbaverat , ut tradit Emman, Sa,

V, Gratianum. 4.Sanch, de Matrim. lib.S.difp.28.n.7 s.Sotus in

4. dift, 18.q.4.a. 3. & c, Ita qui facultatem eligendi confeffarium

Qui

obtinuit,poteft eum eligere mortuo concedente. (ua tamen

do&rina non eft extendenda ad jurifdi&tionem Vicarii aut vi-

fitatoris; nam hzc exfpirat mortuo Epifcopo; Et gefta pex

Mi

Vicarium Epifcopi mortuo Epifcopo funt invalida ; nifi forté

M

fatts fuerintin ignorantia mortis Epifcopi longc diffiti, Tunc

r m

enim fuppletur jurifdiGio pererrorem communem & titulum

PA

coloratum, Henrig,lib. 6, c,13.n. 3. & 12.

fneni

.CASUS DvV.

í

&Par

Devitápericlitanti affant duo Sacerdotes unus ad curam anima

firty

yui nondum approbaíus , alíer -veró excommunicatus denuntiatus.

pitu

fexi

wAr, Qtuis horum potior fit ad abfolveadum pro tali articulo ?

R

Ej*, Cum Bonacina, jurifdictionem tunc potiüs corpetere

verof

n

oiXcurato , quàm excommunicato, Ratio : quia Sacerdos

tet

excom municatus denuntiatus arcetur ab Ecclefia , & ita pri-

lo Cho

am

ncm,.

yatur gsa*gc minifterio , ut nequeat jllud exercere piaterqu

in

DE POENITENTI .

70r

u

*tlamin

in -avticulo extremz necelffitatis ; qualis non cenfetur in no-

dud dy-

ftro cafu, quia adeft facerdos alius in

erdote,

preheníus , licet non curatus.

gremio,Ectlet?'ge come.

! Wiqo

j

i

CASUS DVI.

rdos À fuo parocbiano ropetur pro licenti

Qui4 fi piop;'ius Sace

alibi confitendi : tenebiturue banc ei concedere ?

TA

Efpondco, quód teneaturfaltem ordinarié, Nam peccaret

WP ZU,

(inquit S. Thomasin 4.dift.17.q,5.a. 3. quaeftiunc, 4, ad 6.)

Sacerdos fi non effet facilis ad praeftandam licentiam confi-

tentiàm,

tendi alteri : quia multi funt adeó infirmi,qui potiüs finé con-

feffione morerentur , quàm ut tali Sacerdoti confiterentur,

Ium pto

cConcet-

Hzc $. D. Atque pro tali licentiá follicitanda ex mente ejuf-

itrotte

dem Dottoris Angcelici , fatis eft, fi praecisé poenitens dicat,fe

t feme

habere caufam rationabilé tale quid petendi, ut proinde tunc

conid

Parochus credere debeat,nec ultraurgere,quia nimirum cau-

fa, qua forté poenitentem movet,pertinet ad ipfum confeffa-

qie

nan, 5

rium,vel non pote

ftexprimifine relatione alicujus peccati &c.

Sotus iil

CASUS DVII.

x

(farium

Quidam Epifcopus aut Pavocbus babens Jurifdi&/onem in aliquem

itamon

uoad forum Saeramenti peulteutia , euudem audit e$- ab-

TA

. folvit etiam extra Dieceftn, Quavitur,am boc poffit ?

((a Q«X

Efpondeo , Epifcopum aut Parochum poffe abfolvere fuos

& forté

fubditos inventos vel fecum du&tos extra Dicecefin. Rafio

j Tufc

eff, tum quiajurifdictio,quze abfque ftrepitu judicii exercetur,

rulum

poteft extra proprium terricorium &Dicecefin exerceri,argu-

mento textüs de officio legati, cap. ultimo, Epifcopus autem

& Parochus per abfo!ntionem exercent Jurifdi&ionem abíq;

ftrepituJudicii, càm facramentalis abfolutio fine Judicii ftre-

Anitite

ii M

fexüs

pitu fieri dicatur, Tum quia cüm in capitulo omnis utriusq;

h?

entio fiat facerdotis, cui peccata confitenda funt, non

veró fiat mentio loci, fequitur,non effe determinatum locum

3p.€fff d

408

& territorium , in quo fubditi poflint fuo Epifcopo vel Pa-

ji pti*

rocho peccata confiteri, Ex di&tis claré colligitur,jurifdi&tio-

nem; quam facerdos proprius in fuum Parochianum habet,

quam

n

Ttett ;"

nom

701

CASUS SACRAMENTALES

—

L

non terminari loco, quafi eundem tantüm -i"ntra,:n

on etiam -

[

extra fuum diftrium abfolvere poflit, fed (olàüm terminari

[u

eríoná proinde poteft fui Parochiani confeffionem audire et-

ff

lam extra fuzm Parochiam & Dicecefin, dummodoó hic perma-

fat

neatParocbianus. Et Ratio eft, quam dedimus , quia cum

K

judicium in adminiftratione hujus Sacramenti nullam folen-

al

nitatem externam requirat, vel ftrepitum externum,ratione

£0

cujus non poteft Judex in quovis loco exercere alia Judicia in

tà

fuum fabditum ( quatenus fi hocliceret , ut plurimum turba-

I

retur externa Gubernatio )non eft Parochoneganda poteftás

iU

facramentaliter abfolvendi

?

E

7

Parochiam & Dicecefin.

fuum fubditum. extrg propriam

P

Dixi tamen,dummodó hic permanetParochianus : qui fi

j

v.g. ex mutato Domicilio , vel quafi domicilio defineret effe

Parochianus, haud dubié terminaretur Jurifdittio facerdotis

proprii, nonloco, fedpotiüs perfoná , quia ifta defineret effe

ipfifubdita , ut proinde ille in lianc Jurifdictionem alibi non

poffet amplius exercere.Porró qua dixi defacerdote proprio,

€

ut habente jurisdictionem ordinariam in faumParochianum,

f

ob rationem pauló anteinfinuatam , applicanda funt etiam

«

aliis facerdotibus habentibus in certas perfonas jurifdictio-

t

nem delegatam , quod (cilicet harum confeffiones audire pof-

&t

fint,extradiftrictum propria Parochize, quando manent fub-

)*

ita illorum jurifdittioni delegatae

[47

aliam reftrictionem non habet. -

,&]Jurisdidionis delegatio

4

W

CASUS DVII.

P!

ob

Q uid fi quis obtentá facultate eligendi eonfdfariun& fibi eligat Unum.

D

Quaritur,amper banc eleiiionem finiatur potefl as eligenat ?

fol

Efp. Negativé , nifi aliter ex circumftantiis colligatur de

- menté concedentis. Ratio eft , tumquia, licet fermo fim-.

ve

las

pliciter prolatus in odiofis , & onerofis intelligatur de primo

actu, quàde causá promiffio dotis fa&a alicui,cum nupferit,

t

fen

intelligitur folümdeprimo matrimonio, Lege Dotis promif.

C0f

& fatis -

fioff. dejure Dotium ; /ni'hi.lominus in parum onetofis

favo-

1j

j

—DE POENITENTIA,

703

m

favorabilibus fieri poteftextenfis ad iteratos a&tus, nifi aliter

]

j

conjiciatur de mente concedentis , argumento legis , placet ,

ff.de liberis & Pofthumis. Tum quia facultas eligeridi confef-

f

N

farium videtur favorabilis ; favores autem ampliandi funt, Ita

el«

Reginalduslib. r, num.96.ubirefert Navarrum,Sylveftrum &

alios, Idem innuit Nugnusinadditionibus quaft, $.a« dub.z,

né

jiti

€olo. 4. verf. dubitant etiam, ubi etiam addit, eum, qui facul-

tatem obtinuit eligendi pro unà vice confeffarium,fi aliquid

Y

[tà

in eà confeffione oblivifcatur, poffe vi illius facultatis pecca-

t

u

am

1m oblitum confiteri confeffario ele&to , quia faculta? non

&us fit completus,

vidc;ur finita , nifi a

CASUS DIX,

ii

s

$ eJ quld[i quis babet qui

dem facultatem el'aendi cor

xf?ü*a(ium ; pote[t .

YUP

g boc fpfo eligere ,quem voluerit [acerdotem

'

; enmpotinseliaere

ebet abprobatum Ab or

,

dzzArzo ?

([e

n

t[e tfat

on

rfp. Talis debet co

iumab Epifcopo approbatum eli-

ere, Ratioeft, quia in generati conceffione non veniunt

fÍoy

I!

ea,quafuperiornon coricederet,fifpeciáliter rogaretur;fur-

m

mus autem Pontifex non concederet in fpecie facultatem.

confitendi cuicunque facerdoti , cüm periculum fit, ut poeni.

)o-

tens facerdoti rudi & indocto confite

of

atur. Ita Vafquez q. 93,

L

art,1.dub. j.n.3.& art. 3. dub. 4.0.2. Reginaldus lib. r.mum. r78,

Ex quo patet à fortiori illum, qui facultatem haber eli

WO

gendí

confeffarium idoneum debere confeffarium ab Ep;fr

opo ap-

probaturmeligere. Nam Concilium Tridentinum requirit ap-

probationem, ut aliquis judicetur confeffarius idoneus, non

obftantibus privilegiis & confuetudine etiam immemor

abili,.

wuw

exceptis habentibus beneficiü Parochiale, cujus nom

ine non

folüm venitbeneficium,quod communiter vocatur cur

atum;

ds

hij

verüm etiam alia fuperiora beneficia, quibus eft adnex

afacul-

tas audiendiconfefliones;ut eftE

*

pifcopatus, Archidiaconatus,

(rü

& aliqueAbbatia ; nam obtinentes hujusmodi beneficia cen-

i

lïf

fentur approbari ad.confeffiones , cüm obligatio audiendi.

confelfiones fit onus talibusbeneficiis adnexum,Ita Si

15

at.difp,:

V0

3,8? fc&, 4,1. 21, Reginaldus lib. 1, n, 191, & alii,

;CASEIIS

yo4

CASUS S4CRAMENTALES

-

€ASUS DX.

qui

dut1

Forminianus babens facultatem abfol-vendi 4 cen[uris fn foro con-

eRiü

Jeientia , illarum a

b

tione Á peccatis, Ouaritur.am valide & licité id faciat?

bfolmt ionem idmpendit extra confeffónem, fine ab[o!uf

Yet

pen

Efp. Affirmati-ve. Ratio ef ; quia aliud eft forum confcientize,

fefi

aliud forum facramenti poenitentiae , ut patetin Parocho,

t

cui poteft concedi facultas abfolvendi in foro confcientia fuos

tent

fubditos à cenfuris, quamvis nondum fit initiatus ordine fa-

ni5

cerdotali, nec poffit confeíTiones audire , & facramentalitet

pei

abfolyere, Ergo qui habet facultatem abfolvendi in foro con-

hi

fcientiae à cenfuris,poteft abfolutionemimpendere extra con.

Vati

feflionem, quamvis nonabfolvat à peccatis.Ita Sanchez lib.8.

Kf

de matrimonio. difp, 34.n. z. Henriquez lib,7, c. 13.n, 2, Suar.

&

de Relig.tom.2. tratt.6.lib.6. c.16, n.4. Rodriquez tom,1. qua-

ftionum regulas. quaeft, 20. a. 7. & alii,

CASUS DXI.

Pu

hl

Laurellius confitetur alicui Sacerdoti babenti faculatem abfol-vendi

4 cen[uris ex officioyvel ex privilegio. Quaritur.animpetratá abfolutie-

ue, remaaent abfolutus & cen[iris , etiom ve[éruatis .quas ex

oblivioze tacuit ?

zfp. Omninó Laurellium remanere abfolutum àb omnibus

a

*illis cenfuris etiam refervatis, modó generalem obtinuerit

lus

abfolutionem ab omnibus juxta formam , quze communiter

D

hoc modo confuevit adhiberi : abfolvo te interdi&i , fi quod

& tuindiges. Ratio efi,quiaille

£oi

incurrifti, quantum poffum,

etabfolvendi ab omnibus cenfu-

confeffarius facultatem hab

ris , ut füppono , quas poenitens conticuit , &ut

itur eá facul-

(

I^:

tate generaliter cum intentione auferendi omnes cenfuras ,

tens remae

p

quantum pot

eft ; ergo illas revera aufert & poeni

Í im

net ab illis abfolutus : confequente

r fi poft co

nfeffionem

recordetur alicujus peccati obliti, h

3bentis adnexam ali-

dó confiteri pecca-

juam cenfuram , tenetur tantummo

tum oblitum , cui erat annexa ce

nfuta.

]ta Sanchez

m eft ,

|N

ch,üs dicendu

än fumæaq hb. 2. C. 2).41'10 90 & alii,

-

d

pE POENITENTI A.

725

qüande '.cöäfgü'arius non imp;r;c-iit abfolutionem gcneraiem ,

0H

aut non habuit intentionem auferendi omnes cenfuras ; funt

jl

enim aliqui confeffarii, qui confueverunt tantummodoó abfol-

vere & cenfuris in confeíTione auditis, in quo cafu certum eft,

ja,

poenitentem non remanereabíolutum à cenfuris, quas in con-

felfione per oblivionem praetermifit,

Propterea bené adver-

ho,

n

titcum aliisSairus lib. 2.c. 21. optimum confilium effe poeni-

a

tenti in confeffione petere abfolutionem generalem ab onm-

nibus cenfuris; tunc enim remanebit ab omnibus abfolutus

Mit

COf*

per abfolutionem generalem collatam à confeffario facultatem

habenteillas auferendi.

Idem dicendum eft de cafibus refer-

(gfi

libl SI

vatis , quorum refervatie definit per abfolutionem traditam à

Uat.

confeffario , facultatem refervatorum habente, etiamfi poeni-

ye

tens per leivienem—aliquod peccatum refervatum filuerit.

CASUS DXII,

Pevillus penitens virtute Jubilei vel alterius pricvilegii faculiatera

yrii

habeteligendi confefJarium npprobatum ab ordinario

vo ab[olutiene

lutie

cen[urarum t5 peccatorum -« Queritur.an po[fit

€ igjere £05n-

f

d ab ordimartio alterius

: feffarium 'apprab»:

i cefts?

(fu8

Efv. Negative, fed debet eligere confeffarium approbatum

ab ordinario propria dioecefis.

Ratio eft, quia approba-

yerit

ditet

tus ab ordinario alterius dicecefis, non cenfetur approbatus,ut

declaravit Cardinalium congregatio apud Quarantam verbo

juo

jaille

confeffor, fol. 197,

3

enft

CASUS DX III,

CU

C?emdniurpænitm:te

mpore Tubilei confeffus eft cenfuras , &5 pecca-

ellandi ceteya

J

tA referunta cum intemtioneconfequendi fubtleum, & pr

Jie

praferiptaiaT abileo: Quaritur.anremanent ab[olutus dVobtentá ab[folu-

$

Hone aliquid omifit,rattone cujus omiftomis nom confeguitur 1ndulzenti-

m

dli«

Al , Ht [ v.g. omittit jejunium , vel aliquod aliud pium opus 4

Jummo Pont

f

ce prefcriptum pro la,crnndi—

av d

dndulsentiá ?

du

R Ef». Cremonium remanere abfolutum , modà accefferit ad

B.Q,

^Uuuu

CO

jine

"p

706

C€A3$U$ SäC&AMBNTAL E $.

confeffarium , cum - propofito . praeftandi . coetera requifita ad

confequendum jubilzeum, Ratio eft, quiaabfolutionon fuit da-

tàfüb conditione , fed abfoluté, confequenter re ipfa fortita eít

| Hi

effe&um , & peenitens remanet abfolutus , quamvis non con-

fequatur Jubilaeum;cujus intuitu conceffa fuerat facultas abfol-

z

-vendi icenfuris & cafibus refervatis,

| À

:

CASUS DXIV.

N

Debeine Confe[farius non foliun attendere ad peccata,qïerüm eliam

p

nudito quelibet peccato j

$4

Q

vensale ?

dicAre, A [f martgle,;m

ei

',

h7

R

E]þ Non teneri in particulari audito , quoiibef peccato ex-

plicité judicare effe mortale, aut veniale, fedfatis effe,ut au-

diat, vel intelligat peccatum commiffum,licet non poffit om-

Ità Suarez, tom, 4. difp.

Pj

ninó determinatum ferre Judicium,

lo

20,fe&, 2,num. 2, Vasquez. de poenit, quaeft, 93. art. 3. dub. r.

jüïil

Sylvefter, Verb, Confeffor, 3. quaeft, 9, n. 13. Reginaldus E r

veríu Itaquen.146.& alii.Ratio eft; Tum quia fieut non tenetur

Confeffarius fcire omnes rationes & circumftantias peccato-

rum, ut fuperius diximus, Ità non tenetur determinatum de

Cum judicium fupponat

1

fingulis peccatis ferre Judicium.

cognitionem gravitatis peccati ; alioquin nullus reperireturap-

of

tus & idoneus confeffionibus excipiendis , cum nullus feré

m rationes, & omnes cafus diffi-

tud

cognofcat omnes peccateru

ld.

W

ciliores,

Quam ob rem

Confeflarius in peccatis difficilio-

ribus poteft fufpendere Judicium , dato poenitenti remedio

lu

cidat , ut bené docet Sylvefter, l. c,n, 13.

at

opportuno , ne rein

&

circa principium. Tum quia confeflarius non tenetur , nec

poteft in dubii

E

sfirmurm ferre judicium, ut fi poenitens dubitet,

anconfeníer

fufficientem habuerit deliberationem &c.nana

Tudicium ferendum eft circaallegata, cum ergo poenitens affe-

rataliquandó materiam dubiam , non tenetur Confeffarius fir-

mitér judicare, fed videtur fatisfacere attendendo ad fingula pec-

V

€ata, quibus auditis & intelledis videtu

r virtua;iter- ferre iudi-t

&ium eo .mgä'o; quo ea cogriovit,

CASUS

Mp

d

DA rolä NITENTI A.

MUPXEEME) CEUUEMEINe o cnisc:

eissettentipedtee, GIBNGESHIRSENÜQUR.

1 ad

CASUSDXV.

Ls

1 eft

Flabeníes duo DOMiCilid,kiü quibus equé babitant- pro diwärfä .

MU'

E porte. po

|nt ub utrique Parocbo , im quorum Iarochta

ib[Ox

«

babent Domicilia, can]ïteri.? :

Ejþ Ita, Raíio eff ; Tum q

uia uter.c'lüc illorum eft proprius

Parochus & Sacerdos.

Quilibet autem poteít confiteri

4

proprio Parocho feu Sacerdoti,

Tum quia poffunt in utro-

Que loco fepeliri ,

aut in utroque matrimon

ium contrahere,

Ita. Navar, Cap. placuit 7

ergo etiam poffünt confiteri.

s

1 -

o0g

Sqa—rcz de poenit, difp. 4$. fe&, 2.n. 5. & alii,

CASUS DXVI,

tU

of

Poffantne etiam illi

, qui iri utto loco domicilium haben£ , in z;lio eyerá

difp.

leco babent qu

AE demicilium. qui nemp? i Aliquo. loco

babitasmt ma-

Yl

jeríi Anni parte,

licet alibi domicilium habenmt ,ut fumt féholares , mi-

5 !. h

lites, litigantes,

( mercAatores , qui diu in Aliquo eppide

nquam ,eiiam utrique

fietur

€ OMWOï AHEUF

» ol tmtne , d

(at0-

; Pa;jocha confiíeri ?

.

m de

RE

|p.

Ia. Ratio defumitur ex confuetudine , quae pövtru'ït"- in-

POD,?/

tro

d

uci, & Jure optimo fuit introducta , ne hujusmodi per-

['aQ-

fonse Sacramento valde neceffario diutiüs carerent ; confue-

i ïerä

diff

tudo enim poteít jurisdictionem conferre, non ratione fui,

fed ratione taciti confenfüs, & approbationis fuperioris, quam

dilio

nedio

fuperior eo ipfo, quo fcit aliquos a&us fieri, & non contradi-

cit , cum poffit commodeé contradicere, cenfetur approbare,

"TES

& facultatem Juxta confuetudinem receptam conferre. |ta

T

Suarez, de pcenit, difp,23, feGk. 3. & difp. 25. fe&t, r, Regi-

bitl;

nalfi; l, 1. n,

74. & 79, Vasquez, de poenit, q« 93. 2,j, du

: L]

nra

uïä'e-

4« Navar, l, c. &alii corgplurcs.

j hv.

pe

&xw (o) EX

ii

Uuuu $

C5 Us

AUs

794

*quus SACRAJJENTALESA :

mm-

-CASU Sv DXVII.

Sed Poffautne etiäm iter agentes fua ,peccataron,ü'terï Parocþo ;

$i

?ci, ad que

" perveuiunt ,nutetinm nlter Sacerdo

"1 df?ïgþg.*

£o Ad comf'e[fomes imeodoco atudiemdas?

R

Efp. Pojfuynt-. Ratio defumitur ex confuetudine , quá medi;

ante conferri poteft jurisdi&io, feu potius fundaturincon-

ceílione fummiPontificis ,

u

i dicitur jurisdi&tionem median-

te confuetudine deferre,

é

.onfuetudo enim poteft conferre

ts

Jurisdi&ionem non rationefui pracifé, fed ratione taciti con-

$

fenfüs,& approbationis füperioris, quam fuperior eo ipfo , quo

füet

fcitaliquos a&us fieri, & non contradicit, ceum poffit centradice-

SSN

re,cenfetur approbare, Ita Suarezde poenit. difp, 23. fe&, 3.

3

& Difp, 25, fe&t, 3. Reginald,l. x. n.74.& 79, Vafquez de poenit,

€u

quaeft. 93, a, 1. dub, 4. n. 4. Sotus di

C0

Navarruml.cit, n. 68. & alios.

ft. 18. Q.448, 2, & alii contra

bi

Hooc tamen limita, modóoiter agant boná fide, id eft, modo

pl

iter non faciant in fraudem legis eá folum de canfá , ut poflint

int

aliis cenfiteri ; Itaque qui folüm ad hunc finem iter agit,

IN

ut evitet proprium Parochum, & alteri confiteatur , non po-

fir

teít valid& confiteri coram Parocho feu Sacerdote illius loci,

üt

ad quem pervenit , ut ben& obfervat Vafquez.loc cie . 6. Sua-

ent

tez, difp. 25. íe&.2, n, 9, Reginald. l, 1, n.8o. & alii recentiores,

fs;

Raíio efl. Quia hoc non fieret juxta intentionem & concet-

bs

fionem fummi Pontificis, feu juxta confuetudinem, per quam

S

á fümmo Pontifice confertur jurísdi&io ad abfolvendum iter

€xI

agentes, qui ad aliquem locum boná fide. pervenerunt abs-

for

«ue animo evitandi proprium Parochum

ye

; Íeu proprium Sg:r

&0ti

cerdotcm.

dej

Qp

LIJ

. €ASUg.

705

DE POENI.TENTITJ.'

CASUS DXVIIL.

Jjo

"

$ ed quid fi $acerdos fif. ge

neraliter approbatus ad omnes audiendos

im nliquá Diesef? , pot

efue ille f[altem illius Diecefis Ad fe con-

currentes audive ,

etiamfi nd ipfum accedamt. animo

fnedi-

vitaudi proprium P»z;focbum ?

'€on.

R

Efp. Poteft. Ratio eff,quia hujusmodi Sacerdos jurisdi&tionem

W25-

habet abfolvendi quoscunque illius Dicecefis ad fe venien-

Jnve

tes, ut fuppono, quod non accidit in preecedenti cafu,in quo

t Con

Sacerdos non habet jurisdictionem, nifi juxta teceptam con-

0,000

fuetudinem , feu conceffionem fummi Pontificis, 'Summus

radice-

autem Pontifex nen conceffit Parocholoci, aut alteri in eoloco

f

approbato facultatem audiendi confefliones eorum , qui ad

prebit

eum locum fe transferunt , üt proprium evitent Parochum,

Qttà

confequenter Sacerdos Dicecefis Herbipolenfis, qui fuit appro-

batus ab Epifcopo ad confeffiones emnium audiendas, licet

sodo

P

offit confeíTionem alicujus exittentis in aliquo oppido pofito

poflint

in

Dicecefi Herbipolenfi audire , quamvis ad ipfurn accedat ani-

mo evitandi proprium Parochum. .. Non tamen poteft homi-

[ 3gi€ j

n (

nes alterius Dioecefis audire , fi ad ipfüm accedant hoc animo,

3

üt evitent proprium Parochum, & alteri confiteantur. Non

Q

enim habet facultatem abfolvendi extraneos alterius Dicece-

(

fis ad ipfum hoc animo accedentes , nifi forté facultatem ha-

onced-

beat á fede Apoftolicá,vel à legitimo fuperiore.

Et quidem

um

Sixtus IV. conceflit Religiofis facultatem audiendi confefliones

n itt!

extraneorum , fi ad ipfos confeffarios accedant caufá confet-

fionis, modo Religiofi fint approbati ab Epifcopo loci. . lpff

t de-

n

veró Religiofinon poffunt ad aliam Diocoefin proficisci, ut ibi

confesfiones audiant , nifi fpeciali Privilegio gaudeant v. Suarez,

de poenit. difp, 28. fe&t, 7. n. 11, Zerolam in praxi de Sacr. pcenit,

cap. 16. quacfito 3. verf dico $to. Reginaldum l. 1.n 204. Ro-

riquez.in quaft. regularib. q 4o, & 62.& Mirandamin -

manuali Praelatorum,

|jSue

Uuuu $

J CASUS.

520

€A5US $ACR AME NTALES,

CASUS DXI X,

Cleobolus Parochus fole$ tempore pafchatis Eucbariflie S. a/cramän-'-

th

um adminifivare quibusdam [uis PAarochiamts,

qui dedit4 operá fé con-

thlerumt d Confeljarios extra Diecefin ex

)fleutes , ipfisque fin

peecata eonf effe fent, — Quaritur, am Cleobalus hoc f acere

pofft.

Rï

U

Ejp N &nþoj]b adminiftrar

e,fi cenfefïïöhemf&c&unt&icerdd-

Q5

tibus aut Religiofis non approbatis, ab Epifcopo ipfiusmet

Uf

confeffarii & poenitentis. — Katio eff-.. Qui hujusmodi confef-

16

farii non habent facultatem abfolveridi poenitentesad fe deditá

füt

operá aCcedentes , ut fuprà oftendimus , .confequenter. con-

M.

feífio praediG'orum poenitentium non eft valida,

Parochusau-

fni

tem non poteft tempore pafchatis adminiftrare Sacramentum

H

Euchariftice illis, qui non funt validé confefli, . Si veró poeniten-

tes non accefferint ad hujusmodi confeffarios deditá operá,

poffuntà confeffariisloci , in quo. reperiuntur, abfolvi , ficuc

ctiam abfolvi poffunt à Religiofis habentibus privilegium ab-

U

ífti)

folvendi quoscunque cujuscunque Dicecefis;etiamfi ad ipfos de-

o

dità operá accedent , confequenter non poteft Parochus tempo-

re Pafchatis Euchariftize Sacramentum ejusmodi poenitenti-

gxti

bus denegare.

Nam Parochus aut Epifcopus non potett de-

rogare Privilegiis à fede Apoftolicá conceffis, ut in fpecie tra-

dit Rodriq. tom. r. quaeft, regularium. q, 6o. a, 6. & Ludovicus

Miranda in manuali Praelatorum tom, T. q. 4 f. a. I4.

N

^ Retlé tamen monet Laym, fi itinerans pro tempore pafcha-

tui

li ex cauífá legitimá extra fuam Parochiam confeflionem fuam

a

perficiat, quod reverfurus domum teneatur Teftimonium Au-

t

thenticum proprio Parocho exhibere de fa&tá confeffio-

tis;

ne annuàá, ubi 1s hoc e:'kcgeritf

fa:

titi

LO

Vil

tib

CASUS

pE Pozm'z*äz&zrigr.ï

ZI

CASUS DXX,

It«

Qui4 fi Sacer

dos p»r&priw «vel quicvis alius Sacerdos curalus ex«

^

E (f«

£02

cationi faljaceat : Dicendumne.quod jurisdiéione

h

77 þriwamfs? A€ p(aind& imvAlide abfoluaz ?

Efp, Si fubjaceat ekcommunïcatidni ut vitandus (qualis efï

r

"tantüm,qui nominatim eft denunciatus, ut excommrunica-

tus, vel Notorius percuffor clerici) eum omninó privatum effe

ïSIPCE

Titel

jurisdi&ione, atque extra mortis articulum invalidé abfolve-

re. Rafio efl, quia Ecclefia tales privat jurisdi&ione,ut con-

Cd'fä

ftat ex Cap. Zpprobandum. de Jentent, &y ve judicatá. Cap. Roma-

(on

na, Deoffidio Vicarii inó,. Addidi veró, fi fubjaceat ex com-

S dl«

municationi ut vitandus &c, quia fi nonfit ejusmodi excommu-

IU

-

nicatus, non deftituitur Jurísdi&ione ad validé abfolvendum, -

CASUS DXXI,

t

fiic

E

Utrum illi valide füis þænitmtibzþ* Jacramentalem abfolutionem

impendant , qui ve[peédu Turisdiiiienis requifita folum babent titulum

5 de«

ipo-

coleratum , ut puta , quéa Sacerdos aliquis ex communi errore habetur

uidem pro vero Parecho,in rei veritsmte tamen talis son efl; ob quod-

enti

dam impedimentum occultum , v.

I

uia per Simoniam eb-

de-

m ,vel quia ejus

[

ACHÍLAS ,

L

t-im&z'( gwrac]iia

^

utitur,exfptravit.

qz(ä medo

j cus

Q Efp. Cum communi, Quod tales abfolutionem validé impen-

'dant, non quidem vi jurisdi&ionis,quam erroneé credun-

du

tur habere, fed vi jurisdi&tionis, quam tunc Ecclefia, defedum

Datt

a&ualiter fuppeditat. Nam propter commune bonum (ne fcili-

At*

cet hoc graviter periclitetur ex Sacramentis nulliter percep-

d

tisà fidelibus fine proprià ipforum culpà) San&a Mater Eccle-

fia in tali cafu defe&um fupplet , & ejusmodi Parochis puta-

titiis quasi tacité jurisdittionem «confert ad a&us Parochiales

validé praeftandos. Intereàautem utá&tus à praffatis Sacerdo-

chez

t;bus thäbiti valeant , communiter Do&farcs €ura $an

duas

Ui

&

7:2

; CAS US SACR ZAï'MAENTAL E $.

fiott

dua; c;:ndi iiones'requirunt. Unam ex parfe Parochi putatitiif,uü:.

fcilicet is habeat aliquem Titulum latentis jurisdi&ionis, 65

elh q

minil

aleram ex parte fubditorum, ut ille ab his ex communi erro-

re habeatur pto legitimo Parocho,.

docet

A

CASUS DXXIL.

dos li

Qiiizl f Sacerdo;. 4quui: de jm'sdiäione Juá babeaf opinionem

bet]t

quia

tanttm mere probabilem, poteritue adhuc licite [acramenta- -

Jen aä/älu:ianem'imffnderc z

&

enet

ANtequam ad eafum propofitum refpondeam,octurrit quaeftio,

bihi

À

an fcilicet, fi abfolutio deturab eo , de quo folüm ex pro-

folet.

babili, non tamen meré probabili opinione judicatur , quod (it

faffi

praeditusjurisdictione debità; valeat data abfolutio? ad quacftio-

Gior

nem

S«ta

Refp. Quninó valere eam abfolutionem, tametfi concep-

dosal

tà opinio de praefentia jurisdi&tionis in miniftro re ipfà effet fal-

ind

fa. Ità quoque comimunis tenet fententia

, & fequiturex rcf[?on-

&o,l

fione datá ad cafum praecedentem.

gat

Ratio efl. — Quia ficut Eccle

fia fupplet jurisdi&ionem,

quando eft titulus coloratus, & error communis ; ità etiam

eandem fupplere cenfetur in operatione ex opinione probabi-

Cuttc

li, quando hazc re ipfá eft falía. — Quaré hinc rnferes: quando

$AC

adeft fententia probabilis afferens , Sacerdotem haberepotefta-

Ule

tem abfolvendi à peccato refervato, vel Privilegium , quod ha-

a? )

bebat ad abfolvendum, non effe revocatum &c.

Validam effe

p

N

abfolutionem & refervato, licet re ipfá fuper illud Jurisdi

x

tícoz

non adfuerit.

Nunc ad cafum propofitum,

It Hm:

l7

Ref. Affirmant multi, ut Suarez , Diana, Lugo, docentes,

hanc fententiam extra morti periculum effe tutam (quáde cau-

fá eam fequens merito à peccato excufabilis eft, cum operatis

fecundum opinionem vere probabilem non peccet) 44l tamen

:

a[ferunt. Primo , quando Sacerdos fuper nullum peccatum poeni-

t

tentis habet Jurisdi&ionem certam,ab eo non poffe licité dari

urisdi-

fede

&« d

ïabfolutionem cum folá opinione probabili de habità j

»

tione,

DE POENITENTIA, :

7j

L

ia ctro aA

u

Bs

mentum

ii

&ione , nifi aliud exigat neceffitas,

Hujus fi

$5, 8

eít, quia quando agitur de valore Saeramenti, non licet id ad-

Iutg-

miniftrare modo tantüm probabili , ubi poteft adminiftrari mo-

docerto,ut comuniter docetur in materià de Sacram. in Gen.

"Afferuní fecundo. quod neque tunc feclufa caufá urgente Sacer-

dos licité abfolvat, quando fuper aliqua confitentis peccata ha-

bet Jurisdi&tionem certam , & füper alia non nifi probabilem ;

me

quia tunc minus rationabiliter dimidiaret abfolutionem dire-

&am, feu diretté cadentem fuper peccata, ita ut effet fuffici-

ensrefpe&u eorum , in.qua haberetJurisdidionem folüm pro-

nftio,

babilem,

Primum meinbrum per íe patet, pofterius fic oftendi

Y Jro-

uodüt

ífolet, Abfolutio,quae ut directé cadens fuper peccatum aliquod

fufficiens eft, extra caufam urgentem , non procedit ex jurisdi-

fl

&ione tantum probabili , quatenus extratalem caufam non licet

Sacramentum conficere modo tantum probabili : aft ubi Sacer-

Kty-

dosabíolutionem impenderet in ca(u praelenti, habens nempe

hl

in aliqua peccata jurisdictionem tantüm probabilem , abfolu-

efgon-

tio, ut directé cadens fuper peccatum aliqued extra caufam ur«

nem,

ggntcm, pro'cgdcrct

ex jurisdi&ione tantüm probabili , ergo,

etim

'"CASUS DXXIIL

A

itdo

Cumcommunis 69 certa fententia i, quod pro avticulo mbrtii cuilibek

.eftt-

óacerdoti, aliàs mom curato, licet fet excommunicatus , [uspeu[us eic. ab

Ecclefia cenfeatur comferri jurisditiio vequiffta ad walidz tmpertiendam.

xiha«

ab[olut ionem [Acr amentalem ab ommibus omminà peccatis . Cf cenfuris,

n effe

dide

idebintuite bujusdotfrine. Quaitur primo , quid rteMigi debeat fub ar-

ticulo mortá Secundo. u£rg.

m de sst Á proxime periclitans d tali Sacerdo-

ze tumc abf[olutus fuit nb aliquibus beccatis, alioguim Papa aut ordinartà

05 y

leci re[ervatis , ei» deiude illud periculumevadat,utrum,inquam, -

expoft f'acfo teneatur denuo peccatnilla reférvata confiterà

[v

etu

*

Alizui alteri babentipotefl atem imipfa ? —

at

Efp. ad prirum, .. Per asticulum mortis intelliginon (olüm

imi-

R

tempus jam jam mortisinftantis,feu quando morsett infieri,

dati

fed etiam quandocunque probabileillius periculum.. ItaBona-

isdi-

cin, de facram. posnit,difp, $. q.6.(eCt. 6.pun&, , n, 1o.Ferdinand,

ono

AXXX

e

714

CA5U5 SACRAMENTALES..—

':!däiczvïfyti;gtra&. 23, difp. ün. p. 13. n. 7.&vplures äïi'i'—apud hos

"

fupet

citati, & colligitur ex Cap, Eosqui.de fent, excom,in 6;ubi pericu-

exiot

lum mortis vocatur articulusmortis, Et infüper Rafio eff ; quia

lludipfum motivum,propter quod Ecclefia Sacerdoti aliàs non

foti

'curato concedit privilegium. prafatuni pro formali mortisarti-

äbfol*

culo (ne fcilicet poenitentes falutis remedio deftituti pereant)

E

etiam hábetlocumin probabili mortis periculo, ergo fignum eft

fub mortis articulo etiam comprehendi probabile ejuspericu-

h

lurà.

Quodfiipfum ampliüs corfirmabis , quia hoc-privile-

5

t'i;t

gium videtur conceffum fidelibus pro eo mortis temporejquo

quis aliás teneretur confiteri proprio fuo Sacerdoti, ficopiam il-

lius haberet ; atqui huic teneretur confiteri non folumin extre-

io vite'afticulo, Sed etiam in probabili ejus periculo, ergo.

A'eque Dicas : Hinc fequi; quod quilibet Sacerdos non curatüs

&' W

offit abfolvere à cenfüris & : peccatis refervatis quascunque

s

pátturientes foeminas,aut partüi proximas, utpoté quae omnes

Tun

funtin probabili mortis periculo,' Nam confza eff.. Quod hoc

nàn

quidém admitti poffit refpe&uparturientium , qua edunt pri-

of

mum partum, vel admoduüm periculofé alias perturiuint. - . Ne-

dit&

andum vere,fi fequelaintell

at

uté & indifferenter,

igatur refpe&u, quarumlibet abfo-

€er

: CRefp. ad Secundum, Cim Bonac.l. c, quod peccata refervata ,

pur

quaepoenitenstali Sacerdoti in mortisarticulo confeffus eft,non

Qu

teneatür denuóalteri facramentaliterconfiteri, quamvis, fi pec-

[7A

cati illa habuerint annexam cenfuram aliquam; debeat fe elapfo

ssj

mortis periculo,quàm primüm commodé poteft;corami fuperio-

MU

te praefentare, non ut iterüm ab iis abfolvatur , fed ut oftendat

itat

fe abfolutum obedientem,& paratum ad majorem poenitentiam

cedi

fufcipiendam, fi à fuperiore injungatur.

Prioris membri Ratio

alis

tff, quia peccatum,à quo poenitens legitim& & dire&é jamfemel

facramentaliter abfolutus fuit, non obligatur denuó clavibus

sin cafu prafenti fuitlegititné

Ecclefize fubjicere, fed àrefervati

Cm

t

& dire&té abfolutus; cum períé loquendo, cuivis Sacérdoti pro

articulo mortiscoficeffafit poteftas abfoluta & direGa abfo

Iveni-

di à quibuslibet pe'ccätis,öig?? Foþeriozisvwerömmbri Rati

o€ff ;

quia

7-

-—N

LDPrOENITENTIA,.

JUQ Y

qui'äfü eju-smddi pæäitens éx poft fa&o negligeret fe praefentare

Vericu.

fuperiori, in easdem cenfuras reincideret, juxta C,Bosqui.de fent.

/uia

eXtotim., . Igitur tenetur fe prae(entare,atque ideó confeflarius

Ia$ n

monere debet poehitentem; queminpericulomortis à cenfuris

iean

abfolvit , ut elapfo mortis a

Ttant)

snum oblatáoccafione.

y'éhperue. — k

"m ef?

CASUS DXXIV.

! Pricu.

orive.

Sed valet ab jb'lïutz'o m arfipulo mortis data 4 Sacerdotes aliàs tion cu-

"Fafovel excommunicato,quando tunc ad l foest propritsPartebusyvel alite

Ottjqu

" Sacerdos curAtius nnllá ce

nfi

piam il

firá innodatta, qui eque de vitá P:fic!i-

.tnntem:aäfgvf'were porufferg o

[ eXree

Ef». Mihi probabilius videri , quod praefente proprio Paro-

0,etgi.

CUratüs

R

choautalio Sacerdotecuramanimárum habente ; qui poffit

& velitabfolvere;invalidé inarticulo mortis abfolutionem datet

Cünque

Qtnnes

Sacerdosanteànondum ctiratusaut'excommuricatus, Raíro efH;

Tum quia hac fententia negativa conformior eftverbis Trident.

iod hoc

namconciliü iftud declaransin articulo-mortis quemlibetSacer-

int p'ri-

dotem conferre poffe Sacramentalem abfolütionem , fimul ad-

-

dit,eum hocpoffefecundum veterem Ecclefize confuetudinem,

1 o-

atqui fecundü veterem confuetudinemnon potetatinferiorSa-

cerdos morientem ácehfüris abfolvere praefentefuperiore;ut ex

ATR

pluribus conciliis tradit Lugo. difp:18; fati 2; ergo. : Tum etiam

dunon

quia. quando-quidpiam non nifi proptér: neceffitatem concedi-

ipet

£ur; illius concelfio ceffat'niece(fitateceffante (ram ceffante fine

. elapfo

legis ceffat ipfa lex)ac per confequens a&us conceflioni innixus

operio-

tunceít millus:Sed8acerdotem aliàs non curatum poffe. validé

fendz

inarticülo mortisabfolvere, non nifi propter meceffitatem con-

nf

ceditur j:quae ceffat.,:quando im nortis articülo adeft.Sacerdos

iflio

aliàscuratus potens& volens abfolveré , ergo,

ïüme

vibu

E

x

CoreMus abþlutw ác

en

Vfüris &5cafibis

Vefer-pütis temporejubilei,re-

;ïtim'c

yjpro

incidit ne in cenfur. A5 bel iisveeruntionei ftpoftea voluntarit pra-

]v eti*

Lermittat ceterare

quifita ad comfequendumubileum ?

ft, quia abfolutio data fuerat abfoluté

100

ää!gäNegativä. )Ratio e

Xxxx 2

&

qiia

216

C.AS$US $4CR A&ENTALES.

Ms

& fimpliciter , & fine refpe&u ad reincidentiam ; hec in pri-

vilegio fa&a erat.ulla-reincidentiee, ut fuppono.

Videatur

Suarez de poenitentiá difp. 31.fe&t. 4, Sanchez l, 8. de 1

natrimo-

Quid

nio difp. 1f. n. 20. Henriquez lib, 6, c, 16. Emanuel

$a verbo

abíolutio , n, 1$, & verbo indulgentia verfus fin

em , ubi ex

Bellarmino dicit,hancfententiam effe communem

; & aliie

CAÁSUS, DXXVL

B

K

debc

Po[emixþï cänj?]u:fdï peccatum , quod ip]e , aut diaiiz cohj?jþzriw

Qs

ue[ciebat , vel dubttabat. effc mertale i* poftea con[ultis viris do-

éfsi , uel aequifetá mnjori periti4 cognofctt e[fe mortale: te-

d

3 i

neturne ilud iterum jitäig:rg eenfeffroni ?.

Efi' Nontenetur, - Rafío eft, 'I?um'qüia Polemius fufHd&&.*

Ha

ter manifeftavit füum peccatum. Tum quia adfunt omnia

fet

neceffaria ad fübftantiam Sacramenti , cüm ad ejus valorem

non requiratur , ut confeffarius manifefté fciat, peccatum fi-

bi explicatum effé mortale, Ita Suareztom.

?

num, 14 Sanchez. lóco ftatim citando,

1

4 difg. z8f fect.2,

'"Coninchius de Sacramento poenitentize

M

num, 18, & alii,«». Secüs dicendum eft, fi Polemius fub dubio

confeffus fit aliquod peceatum, ut fi dixit fe dubitare, an ali-

i

quem percufferit, vel aliquam foeminam concupierit; vel in

kgar

aliam tentationem confenferit; : tunc: enim fi poft confeflio-

w

nem certó cognofcat fe foeminam cóncupivifle, vel aliquem

percuffiffe, veliin certam aliquam tentationem confenfiffe ,

A

W

tenetur itereum confiteri : quandoquidem non plené mani«

Ec

feftaverit fuum peccatum , ut à parte rei commiffum.

tf

z in fummm

quy

fuerat, Ita IISanche

naibe ccog a

&'alii. ;|

proj

dien«

cefi

-,. y :

- oB

him

üüny

CASÓR

IN

DE POENITENTIA,

WORSCUACUSSUNEEEA

717

[ d

in tti-

Catur

CASUS DXXVII,

ltimo.

Quidam/ confeffarius. judicat fe tnon obligatum inter audiendas

Vtho

ere' Ad peccata, w de ilis judicium ferat.

Ubi «

eonfefftoues atfmd

$

- uarituran veite ?

d

ll

Efp.Minime, Ratio eff , quia hoc Sacramentum exercetur

per modum judicii; ficut ergo judex caufam cognofcere

debet , ut eá cognitià judicialem fententiam ferat, ita Sacer-

[frw

dos debet crimina poenitentis cognofcere,ut

f5 do-

per modum judi-

(

€is Sacramentalem ab.folutioncml impendat,

CASUS DXXVIIL

äden-

umna

FHabens jurisäi&ionem erdinariam exterius quidemofendit fe tibi

lotem

feere jirisdiciionis dcle

Atonem , ipnterius autem in animo intendit

m ff.

epp

ofitum : Anin tAli eafi

urisdiéfio confefftenem audiends :

AIA , HE paniteutem tune va-

£a

ita cenfebitur e/fe dzl:ä

Abfoluas ?

Efp. Varii ex auoribus hác in re profitentur opinionem

'U bo f'

dubig

negativam ex eo fundamento, — Quia ut delegatio jurisdi-

3

&ionis cenfeatur legitima , non minus requiritur interior de-

ia

legantis confenfus , quàm hujus confenfüs fignum manifefta-

-

tivum ad extra ; ergo feclufà quácunque conditione ex his de-

quem

legatio eft nulla,

Econtra Thomas Sanchez l, 3. de matrim.

nfiffe,

difp. 22, n. 64. fequitur affirmatz-vam , có quod in tali cafu

Ecclefia cenfeatur dare jurisdictionem.

Hac etenim ad evi-

fnani:

Ui

tanda varia incommoda defe&um jurisdi&ionis füpplet ,

quando adeft titulus coloratus & communis error ; atqui in

propofito adeft titulus coloratus, nempe fi&a illa conceffio au-

diendi confefTiones, & communis error , cüm nemo fcíat con-

ceíTionem illam fuiffe fi&tam,

Ergo.

Ex di&is denique fequitur, jurísdi&tionem petitam & mi-

nimé obtentam non fufficere ad validam abfolutionem , quia

Pimirum defunt debita requifita

pro delegatione jurisdi&io-

Ij

XXX 3

nis;

74

CASUS $ACR AMENTAL Es

x'iisv;üäc'ïnfüphekt«Ecc!eü:i ïnoh. cenfetur :tunc: ea

fupgpierjew,wut

colligere licet ex illis verbis cap.

cüm omnes utriusque fex(üs,

quae ita fe habent?$i quis aute

m alicui Sacerdoti voluerit.ju-

ftà de cauíá fua confiteri.pecca

ta, licentiam

prius poftulet, &

obtineat; cum aliter ipfe illumabfolvere non

poffit.

CASUS DXXIX,

den

cení

äm extoríam

j

,Pon-amw,dcflegkztiqn

H

eff

NU

z

2924

iB AT. "äeæ/egazio 74

? mefu g(äfzzi lfvg'!äbi íue -

R E]þ. Ukträm

üäläþïï;äönemþ nempe tam neganvam,quäm af-

«

"firmativam fatis probabilem videri. Fundamentum fenten-

du

Ws

tiae negativae eft, Tum r. quia abfolutio 4 cenfura per vim &

metum injuftum extorta juxta cap. un,

de his quze vi. in-6,

gat

jure pofitivo eft nulla, . Ergo etiam nulla.

fati

torta,

eft delegatio fic ex-

Tum 2..quia nulla donatio. valid

a:eft; nifi liberaliter

facta fuerit ; fed jurisdictionis delegatio ,

qua , dumgravi me-

a

tu extorquetur, non fit liberaliter, Er

dic

go.

Opinionis affirma-

Ds)

tivae Ratio eff ; quia dele

gatio fimpliciter voluntaria, & figno

exteriori manifeftata,coeteris paribus valid

aeft; fed hujusmo-

fic

qu

di eft, qua& metu gravi extor

uetur, cüm metus non tóllat

Biisi

voluntàriüm fimpliciter , ac in

uper fupponatur ,

delegatio fenfibiliter manifeftet

ur, Ergo,

quod ead'þ'&i

I

len

Ad Prius fundamentum pro negativa addu&um dicent

pofterioris fententize affertores , folam abíolutionem ácenfurá

hii

metu extortam loco citato irritari, & cüm haee irritatio odi-

N

ofa fit, eam

ho

i

non *d;—þäerex :'e':;tendi ad alios 'cgfus in jure nOn*- ex-

pretfos.'

w

Ad Pofterius afferent , metum qi;avem rion obfiftere do-

na-tivgn'i Iib;rgli ; eó

quod ad hanc fufficere

;

*

*vidcfacug;;ut flat

N7

; nu"?; präetiþï reccpto. :

i

diid

ho

N

l8

i

DEPÓ ENI'T'E-"NT;(X.'

715

EM

^

T€ , ut

—CASUS DXXX.

fexts,

m effe faath pe

t jg-

UFAaebir ue ?

v dolum 65 errorem,

"

Jl

/ n ;«:Pomszl;*, delega fjone

Efp. 1. Delegationem effe validam; (iüando dolus non fuit

caufa motiva & finalis , fed tsntüm impulfiva ad conce-

dendam jurisdi&ienem.

Ratio e[f ; quia in tali cafu delegans

cenfetur , jurisdictionem ita conceder

d

5J,g

*

u RE

comperto concederet. Ergo,-

B

«

"

*

" Refp.2. Delegationem e

ffe

in'välïälat&,« quando dolüs eïf uhi-

cacaufamotiva & finalis. — Rafio eff quia tunc dolus & men-

um at

etten-

dacium omnino tollit confenfum fimpliciter neceffarium ad

vin&

liberam jurisdi&ionis:conceffionem ,-hoc ipfo , quod dele-

, in$

gans non cenfeatur vellé conceffionem facer

&

e fubüitcgtg falü-

Tica-

tate,-.| Caufa finalis,feu motivee, .. ..

i

Refp. 3. Quando dolus vel error ver:

f:at.u';' Cir—cäg fub&äxïæi-

tlitef

vime-

am (ut puta, quia putatur P'etrus fibi petere collationem juris-

Trma-

di&tionis, cum tamen re ipfa non petat nifi Paulus) delegatio-

nem effe nullam & invalidam. - Rafzo eff, quia ibidem tunc de-

figno

Usmo-

ficitrequifitus confenfus ex parte delegantis , cüm preefumi ne-

queat ab,eo confenfum.dirigi in diver(um fübftantiá, . Hista:

tollas

PT

men non obítantibus circa praefentem materiam monet Pe-

rez de poeniit, difp. 42, feét. 6. Quod Epifcopi jurisdi&tionem ta-

Aent

lem ad fattam petitionem concedentes non ita; velint , regu-

nfuta

lariter-loquendo, conceffioncs fuas effe reftridas, ut fint in-

validae,ubi caufze petitionisfuerintinnixze falfitati, quia nempe

0di-

J er

hoc diffuadet periculum imminens de abfolutionibus invalide

poenitentibes impertiendis,

? (o-

'CASUS';D-XXXI.

8

Sed an Sacerdos cure animarim expofitus boc ip[o in aliquem juris-

dictionem proforo penitentiali A

cquirit, quod bic crimem admiferit ij ea

loco , eujus ie efl paffor ? Huic dubio inde am[m datur , quod fécundüm fo-

YUW EXTEYUami a'elinqumtes tualienoterritorio YAtioze delicfi

commilfft fiant fubdisi faperiori Mips territoris,

m in-

REP- Negátive,: Ratio eft, quiainde fequeretur magnu

3Ü

con-

74*

(*243 US SACR AMENTALES,

N

conveniens , hoc, fcilicet ,

quod cum quis peccáffet in duabus

Parochiis , confeffionem

fuam dimidiare

cond.

cujuslibet loci Parocho illu

d peccatum , q

deberet , confitendo

Va

li diftri&u admifit,

uodin ejus parochia-

Necfacit adrem inft

antia fori externi : fi-

quidem difparitas eft,

quod deli&i punitio in foro externo fpe-

luef

&et ad gubernation

(

em externam, ut aliis monftretur exem-

plum : Unde fecund

üm hoc forum conveniens eft puniri deli-

fidai

&um,ubi commiffum eft, Judicium autem facramentale or-

confe

TO

6

inetur ad internam falutem animz, & reconciliationem cum

Deo, refp

ettu cujus nihil intereft, an petcatum.in hoc vel illo

G

loco commiffum fuerit,

.honi

inck

CASUS DXXXII.

i,

cho

Cum deleg

afz:o' pkæfatæ jurisdi&kionis dz'w&rjimode /iäri þojit:: u

primó ad t

empus certum ac deterininatum vwv.o.ad triennium, dies vi-

TO(C

Tfeus delegantis ei»c,

j|

p

Zcet dele

Secund ad tempus indeterminntum, quousqua

g 4$ CO/26€,

lonem f acfam revocare voluerit. — Tertio denique

aol

Aab[alute , Ci- fEne u

A limitattoue.

Queritur,quomodojurisdictio

/

. delegata ad confeffi

9nes cxþi[)iekdzf exfptret ?.

coht«

R £f». x. Quando delegatio fa&a eft ad certum àc dctetmin-ätum

em

cempus , indubitatum eft , eam exfpitare termino el

apföc

QQní

Rafio efl ; quia a&us

1

tionem agentis,

3

agentiqm non debent operari ultra inten-

A

quo

. Refp.2.Sidelegatio fa&a

fit ad tempusindeterminatüm,id

Eoif

eft, quousque fuerit revocata;pariter efle certum; quod lhixec ex-

Iu

fpiret faGtá revocatione,

Rafío

eft ; -quia rgs | per qeasdem cau-

H

delq

fas diffolvitur, per quas nafcitur,

Refp. 3.

uando fummus Pontifex alicui jurisdi&tionem

tit

delegat abfoluté & fine limitatione, eam non exfpirare morte

fummiPontificis, Ita communis, & colligitur ex cap, fi fuper

p

10

gratia, de officio delegat.in 6.cap. fi cui. de praebendis in 6. cujus

Ratio efi , quia tunc conceffio cenfetur faGa ex officio, quod

præji

nunquam ceffat.

Porró utrum delegatio fa&a abíolute à Prae-

fatul

latisipfo Papá inferioribus morte ipforum exfpiret nec ne? inter

Q

' Do&ores

234

'N

E BE WP "E NITEN Tf'».iäki. T

UM

WENTNNA

Qudb

DoGores controvertit

Pálud.in . dilind. 12..9-

4

t à

tendy

€oncl, 7; tueturaffirmativam

,:.:aliiec-on;eævcumConigck.negati-

tochia

vam. Ergo.

Thi * fi-

Refp. 4, Pt£o

babilius videri, quód r)ei;ue dvelegatio:iä abío-

10 [X

luté fattzc 4 Prazelatis inférioribusipforummorte exfpirct, Rafzo

Grem.

eff ; quiafecinduam pracitat;cap.fifuper gratia.

&.

«uigiatia

|de]r-

di&io 4

.endi

fa&kanon exfpirat morte concedentis: atqui juris

a

confeffioneseftquaedá gratia fa&ta Sacerdotibus , ut poteinquo -

( C

rum favoremredundat Ergo. Necrefert , quod tcxtusillorum

Wi

lla

capitulorum loquattir de'gratiis conceffisà Pontifice; quiaid

non reftringendi caufá, fed exempli caufa dicitur, ut notat Co-

ninck difp.s.dub.1o.n.7 1. Hinc ut quotidiaria praxis docet, Sacer-

dos, quem Parochus affumpfit in cooperatorem ; mortuo Paro-

ü

"m

£ho poteft confcfliones audire , ficut

3j CU NEROPIO,

jier u-

Voccet &c.

:

4Hsqut

ra paffimafferunt, poteltateri delegatam ceffüre

dmg'gu:

morte concedentis,

$

?

:

m

s Refp. Quodjura

hoc a[ï'erendomntum loquantur de 'Cauüg

«ontentiofis,fe

cundüm quas gratizenon funt regulandae. -

— oDices. 2. Poteftas vicarii genera

exfpir.

it torte Epifcopis

TALCA

ergoetiam per.

*

hanc exfpirat jurísdi&io delcg

ità pro audiendis

dapfn

confeffionibus,

fitee

mDio

PA

/Jp. Negan

do cko/nïf'cääuczhït'iäm & par:tatem D'fparitas eft,

quod vicarius Generalisunum idemquetribunil conftitu:xtcum

imjd

EÉpifcopo, & ideó non fit mirum, Epi/copo mortuo[lius pote-

XCO

1 Qu

ftatem exfpitare, econtranon fit'idem tribunal, jurisdidionem

delegantis & delegati.

A

X

"Dices. 3. Si juris

di&io deleg;ta morte coticedentis ion ex-

Of

fpiraret , ficut prajudicium hu

us fucceffori, acinfuper Epifco-

10

pus aut Parochus etiam, qua mortuus cenferetur,dare jurisdi-

fopt

Gionem, quorum uttümque e(t incónveniens, - Ergo.

CU

" Refp, Negando fequel. Nam 'inde fucceffori -nullum fieri

praejudicium, paret ex eo quod hic ad libitum revocare potlit

(u0

Drgee

facultatem ápraedecefforeconceffam — Neceriamex hoc Epif-

ntef

$ cenferetur, dare jurisdi&io-

cgpus aut Párochus,qua mortuu

.oro

Yyyy

Dnems

7à3

EAS US SACR AMENTAL2P?S$,

bDem, cüm haec non detur poft mortem, fed folüm ut data

ui YO

in vivis,

poft mortem perduret , quousque revocetur á fucf

tum £

ceffore,

axiom

culum

CASUS DXXXIII,

in p&

Quidf Epifeopus «vel Parochus non abfolutefed eum bác limitatio-

ftacim

w jurisdiclionem deleget : do tibi licentiam meorum confeffrenes ex-

quip

eiptendi usque ad meum beneplacitum : dicemdum ue erit , potefl a-

p

tem collatam tantum ad vitam comsedentis limitart,ac.

jroinde ejus morte exfpirare ?

«

D

. Efp.Ita. Ratio eff ; quia po&' mortem non poteft ampliush a-

bere beneplacitum. — Aliter autem fe res habet,fi delegans

f0

dicat ; do tibi jurisdi&ionem ad beneplacitum fedis Apoftoli-

Ydye

f05

cae vel Epifcopalis &c, tunc enim non exfpirat morte conce-

QCUnf

dentis : quia cum fedes etiam eo mortuo duret, cenfetur bene-

du

placitum manere poft mortem, fi à fucceffore nulla fiat juris-

dictionis revocatio,

f rat

Item fentiendum eft, fi delegans dicat :

condi

do tibi jurisdi&iionem, donec revocavero ; quia neque tunc

dido

morte concedentis exfpirat , fi hic obeat, antequam revocet.

De coetero jurisdi&tionis delegatio fecundum communem Do-

quit

pliu

&orum exfpirare etiam folet, quando delegans deponitur ab

Ce(i

officio, fecus veró , quando excommunicatur vel fuspenditur :

quia in cafu priori, non item in pofteriori cenferi deb

hi

et vo-

períi

luntas jurisdi&ionis conceffiva prorfus ceffare.

Wt T:

CASUS DXXXIV,

at

telle

- Quid faciet confeffarius, fi Babeat. penitentem vemanentens

faifie

áp. periculo peecauds.

Efp, 1. Qui eft in periculo five occafione remota peccandi,

di co

abfolvendus eft, fi ex parte fua eft ben& difpofitus ; Ratzo eff;

bus |

quia cum tali occafione ftat firmum propofitum abftinendi à

quia

eccatis : & aliàs vix quisquam effet capax abfolutionis,

mum

Refp. 2, Qui verfatur in occafione proxima peccandi, per

bent

feloquendo,non eft abfolvendus,nifi ftatuat illam deferere zquia

tuto

qu&

72$

—

DE POEH!TE NTIA.

PN

1 Ut dita

-qtii voluntarié talem occafionem fubit, non ïpotc&' habere ve-

Qüt à füc-

rum propofitum non peccandi feu vitandi peccatum , juxta

axioma , qui amat periculum , peribit in illo, eft autem peri-

culum five occafio proxima,quá pofitá homo frequenter labitur

in peccatum, vel fecundüm alios neceffarib. moraliter , five

linlufío-

ftatim aut quafi ftatim labitur ; contra veró occafio remota cft,

LE t

quá pofita homo non frequenter vel non. moraliter neceffarió

«.;W fl

peccat,

;

)

L

Di

xi per fe quumJo , quia fi fimul quatuor conditiones

concurrant, tunc pluries, etiam feptuagies fepties, imó to-

ties,quoties juxta Sancium apud Dianam par. 1. tra&. 7. refol,

pliuh -

dekgans

$$. poft relapfum pcenitens abfolvi poteít, quod & vult Burg-

Aptoh-

haber, centur. 2. cafu 63, prima conditio eft, fi nimirum poeni-

« QW

*tens vere doleat de peccatis commiffis,quantum infeeft. — Se-

urbet-

cunda conditio eft, fi habeat firmum propofitum fe emen-

taris-

dandi non obftante di&o periculo.

Tertia conditio eft, fi ad-

fit rationabilis caufa non deferendi fimile periculum.

Quarta

s dicit:

i func

conditio eft, fi pcenitens ille paratus fit adhibere remedia ju-

fevocet,

dicio confeffarit neceffaria contra relapfum, — Addunt aliqui

quintam conditionem , fi ille poenitens credat fe non am-

m [o-

sonur ab

plius lapfurum ftante eodem periculo : verum id non eft ne-

dul s

ceffarium , quia poteft contingere, ut quis abfoluté proponat

fe de caetero non. peccaturum ? timeat veró , imó certó fibi

ATE

Nam

perfuadeat , fe propter fragilitatem iterum lapfurum,

ut Tamburinus recé docet cum aliis, velle ac proponere eft

a&us voluntatis; exiftimare autem fe relapfurum, eft adtus in-

1171

telle&üs, qui duo a&us fe bené coempatiuntur in eodem ho-

^

mine.

His pofitis

Probatur poenitentem illum in proxima occafione peccan-

ccand

di con(titutum concurrentibus fimul illis quatuor conditioni-

atiof

bus poffe abfolvi , toties, quoties fic concurrunt. Rafío eff,

quia vel talis poenitens accedit attritus, velcontritus,

'.nnendi i

Si pri-

]

um , non apparet, cur melius fperandum fit de tali non ha-

j, w

bente gratiam & amicitiam Dei, quàm de illo ipfo jam confti-

Qu

tuto in gratia per abfolutionem collatá , fi fecundum , multà

gii

Yyyy 2

tnagis

e

d

CASUS SACR AMENTALES

magis v'ide-tur durum & abfonum,amicumDei & am a-ntemifnüm-

quam

gaonx

fuper.omnia per contritionem, non jampropter peccata praete-

rita; fed propter metum füturorum beneficio Sacramenti & ab-

ofte

ff

folutione privare , accedit, quod experientia doceat, id raró pro-

tiior

deffe & fapé nocere apud tales poenitenites ; tunc enim ve

confeffarium mutant continuó , vel nimis diu differunt con-

coni

boni

feffionem ,qu& tamen eft remedium , non tantum ut'quis ab-

folvatur à peccatis prateritis , fed etiam ad vitanda futuras

flicet

ideóque in peccatis, in quibus nec moraliter , nec phyficé

deol

a

oteft occafio peenitus tolli, ut contingit in mollitie, confu-

-

lunt DoGores, & ufus confeffariorum habet , in

Z

]

pl

quentiam confeffiones apud eundem confeffarium,

:

ungere ffc:-

á

of

Dices. Poft tam valdé frequentem relapfum , dum-tm

ji-

NG

la in peenitente cernitur vel fperatur emendatio, meritó prae-

Qu

n

fumitur fi&itium effe propofitum émendationis, ^"Sedcontra?

quia non eft moraliter imposfibile, peehitentem modo veré do-

Ti5

lere, & emendationem proponere ex corde, ac ftatim occa-

N

fione accedente. propter tentationes novas easque graves mu-

tare propofitum , & relabi: dum àutem poenitens habet ve-

rum propofitum & verum dolorem, dignus eft abfolutione,

ac confequenter habet jusad illam, nec-ei negari poteft, nifi

fiat de ipfius confenfu,

Accedit,quod concurrentibus quatuor

illis conditionibus confeflarius fem

per fpcrarc : poiïï-t gec'mua-

ramin poenitente emendationem,

N

CASUusS DXXXV.

di

lo

Q;uid [ .c"onj?f?zriu: tion obligavvit peenitentem ad rej!itutïön&?

.aczc.ndam, Ad. gq»m

£enebAIur - TeRCÍurne I4ne

vius reflituere ?

Qui

Q Ef», Si confeffarius oruninó de reftitutione facienda tacue-

[/47

fim

rit, five fi poenitentem nec pofitivé obligavit, nec pofitive

4rei

deobligavit , idque bona fide procedendo, tunc .nihil tene-

tur reftituere, — Aafio eff , quia tunc .non ceníetur caufa mo-

tb

ralis damni tertii, cum Rnullam culpam commiferit,

Imó

quam-

(SDEPOENITENTIA,.

74$

M-Q

milum

quamvis eg; ;iþgli-ggrjtiaïi.;craiï';f-:z)*mi?üiïet*f di&um: pæhiteätöm

prete-

monere de facienda reftitutione (licet graviter.pegeet , fi-eum

i &ab-

poítea non moneat. de fua obligatione ;; cum id-facilé. pos-

lt ptO.

fit).nec ipfum deinceps. moneat; adhuc juxta probatos Au-

aim vd

thores ipíe ad reftitutionem. non .renetur: Rafio d- quia

Y Cot-

confeflarius ex.nullo capite obligatur vi juftitiee- prócuráre

us ab:

bonum temporale aliorum , fed foluüm bonum fpirituale poe-

Ia

nitentis.. $i tamen confeffarius fimilem poenitentem pofitivé

plyue

deobligaffet , dicendo v. g. eum non teneri ad reftitutionem;

; Confu

tunc vel deberet eum poftea monere de fua obligatione , vel

ipfe per fe fatisfacere. .. Rafo efl, quia in eo. cafu fuit caufa

;ereyfre—

pofitiva damni tertii, ergo ex juftitia tenetur illud refarcire,

me fiül-

faltem fi cum ifua culpa eumobligavit, quod addo , quia fi fine

Q

culpa id feciflet , íolum.teneretur. ex charitate, & proportio:

CODtId «

naliter refolve oppofitum , ad qui videlicet teneatur confeffa-

*

r do-

rlus

n o

,:dum juflit poenitentem fac;fc i ?cRiF*??iQ*?erfï' ; ad quam

-

r

neallo :'.ElOdQ;tcnebatu;

t

Y65 fQU-

3

bt v&»

ASUS DXXXVL

lutioftey

Aliquz; ü;üf?a leihaliter vvulneratur, profpicient elfffïfff'"/iz V ár-

^ft, tif

socooiacerdotejquarituram Sacerdospolfir 2pfus

292

er f:mcjlms aö/ol-»

E

Vere ob perteulum yneintey im,dum

d

r

Á

"

;'02))&1&'

Qu

moriatur ?

. efcffzda; , z//e *

R

Efp. Poffe utique , fi

inter feneftram & **vüln;:ii'ät.um ea fit

difta

A

ntia,

f

d u gex PC E AE

Iodi poftet

H

H

'fioniz

y»

-(j»lzvl-idam' äeiigz'

ofus Sacerdos perSrlefiam itinerando,

79

in quaäatbolic;i

tade

baretici paiam mixti faumt, reperit inviabominem-ul,

c'mmyj » Vel zg-

Jgymum animam agentem : quem proinde son [cit,Cnt.

balicutinée//2 a2

)oüfiï'ä

hareticura : male an ben)vixtl//e : mec imeo poft suultos c

Lapnores ullia fs.

jtn&«

num dolorisprobabileel dub

E

Inup nduertit,

Z

B

quo f(attem fBeraré po[féz,

jmo-

* prcyfæwmm forze abfolutionem, Quar

E AT DOEHETÍE CÓipp,

1mó

J þ/tem' cum conditione abfo

Foered .

17022 .

:X.Hm.

Reff.

726

CASUS SACR AMENML E&

Efv. Moribundus lo(iuela- & fenfibus dc&ïxütuä-,

qui nullo

certo , probabili vel dubio figno oftendit , aut

oftendere

&l

poteft dolorem animi de peccatis, velconfitendi voluntatem,

ihol

nec validé nec licité poteft abfolvi , nec abfoluté,nec füb con-

ditione. . Hanc fententiam in his terminis cenfeo omnium

ii

effe , & certam : Ratio eít , quia omnes, qui contrarium vi-

dentur docere, loquuntur de moribunde, de quo conftat con-

feffario , quod fuerit catholicus : quod probé & catholice vi-

xerit, atque adeó paratus fuerit,fibi non deeffe in extremo

R1

vitae periculo, ac confiteri peccata fua &c, — Quze (inquiunt)

funt quaedam voluntas ac defiderium abfolutionis facramen-

Je

talis : proinde dari poteft faltem cum conditione, Ratio au-

n

tem eft ; quia nullo unquam cafu validé vel licité conferri pe-

X

teft Sacramentum abfque parte effentiali : Sed confeffio ex-

ht

€0

terna ac fenfibilis (formalis vel faltem virtualis) eft pars ef-

fentialis Sacramenti. poenitentiee : ergo id nunquam fine illo

fini

conferri poteft, atqui in propofito nulla eft omninó confef-

in

D

fio externa & fenfibilis , nequidem virtualis , ut fupponiturz

ergo talis abfolvi.non poteft, nequidem füb conditione : quia

ba

ut Sacramentum licité fub conditione conferatur , oportet,

À

ut adfit aliqua fpes valoris & fru&üs : fed ubi deeft omnis

«

confeffio externa , nulla fü

pereft fpes valpris & fru&tüs S;-

&

€ramenti: ergo &c.

Mi

Dices, Poteft fieri, ut talis non tantüm intus doleat; defi-

ln

deretque:confiteri , fed etiam aliqua figna edat per fe fenfibilia

f

etfi confeffario ignota, ut funt fufpiria , gemitus , afpiratio-

W

nes, oculorum fixi intuitus, aut alii in corpore motus, quae

p

forte à moribundo ordinantur , ut nutus internae poeni-

tentide; ergo haec fufficiunt confeffario ad impertiendam ab-

folutionem, faltem conditionatam,

E

Refp. Ubi hzc figna advertuntur, prudenter non poffe

j

denegari abfolutionem conditionatam : quia tunc habentur fig-

na dubia doloris interni ac voluntatis confitendi 3- quae qui-

rit

&

fe

dem de quolibet Chriftiano bono praefumi poffunt,

'ü

non autem de omninó ignoto.

?AS us

m

DEPOENITENTIA,

747

i

I nillg

ndere

"CASUS DXXXVIII,

atem,

Solent famuli famuleque fidei Ortbodox famulantes"apud "Aca-

en

kbolicos fé aecufare. i. comfefflonali , quod nom obfervárimt jejunia

nnium

ab Eccleffa pracepta , comedendo earnes fibi. appe(itas , mec. dies certos

m vi-

ellives , omitteudo audire mi/[/as, laborando c-t. — .Quari-

NU

qur,An pojfit tales ab[alvi .f mom promittant defére-

ii

re tale famulitium ?

tOR

Efp. Hujusmodi famulos & ancillas oportet adhortari , uc

Qunt)

*provideant (termino fervitii expleto)fibi de famulitio apud

amert

heros & heras catholicas, fi tales habere nequeant;nifi cum

tio U

notabili fuo damno, ftudeant proalteroanno cum Dominis (u-

"r

is convenire , ut fibi liceat diebus feftivis miffam & concio-

lj ex«

nem accedere : ac feriis fextis , fabbathinis, aliisque efarialibus

ts el-

conceflis ab Ecclefia ferculis vefci. Etfi nec hoc obtinere pof-

13]]

fint; nec advertant, quod preedi&ta fiant in odium Religionis

owiel-

catholicze , nec folicitantur ad fidem ftram deferendam , ma-

((cur?

neant in nomine Domini in fuo fervitio. Ita per omnia Go-

» quis

bat.in Theol. juridico morali, tra&. y, cap. 32, experimentali

Ioüet,

Alphabet. audiendi miffam cafü 15. Ratio autem eft; quia prae-

i

€epta Ecclefiee obligant ad fui obfervantiam , quando haecmon

ye

caufant

erave feu notabile damnutm.

Dixi autem notanter z

$i predida non fiant in odium Religionk Catbolice &5 non folici-

]

,deft-

fenfur , &5c. quia tunc nemo eos excufat à peccato, adeóque

(ibilia

fi nolint deferere faniulitium fuum , abfolvi nec poffünt, nec

titio-

debent. Certi enim juris eft, delinqui mertaliter ab eo,qui

,qe

paret imperanti aliquid in contemptum Religionis,

pæm'

140

CASUS DXXXIX,

Quidam in prima hebdomade lucratus eft jubilzeum, ín fe«

pofï:

l-

«unda incidit in cenfüram pontificiam aut Epifcopalem : qua-

ritur,an potuerit in fecunda ab ea abfolvi vijubilaei, fi denuo

3 qüi'

fecerit opera praefcripta? Refpondet Gobat in'Tbeol, juridico 10-

m(i Iral. 3. Cáp, 34. n 2$6, affirmativam effe probabiliorem ,

citans

458

725

TULE ..

RAU. ii

m rerpaten

—— , déisidbicin

o

citans pro vff;

Navar, Henriquez 8? alio

s contra Lugonem. Ra-

tio inquit, eft : quia potéft bis ab unoobtineri jubilaeum,con-

fequenter :etiam ejus favores t probat autemanteced, eodem

U

tract. cap, 14.4, n. 94, Quia- beneficium Principis.latiffime in-

Hungarï

terpredantum eft. L. Beneficium. ff. de Conftit, Princip,

E

Yi pu

mifetic

wææææææ&æ&æ&ææ&ææ&æ&ææw

t0 ben

dus ! a

4

pice m

NV

L

EXTRE

um b

quia &

.CASUS DXL,

*

teug

Orofius Parochus «vocatus ad puerum extreme labovantem , ,cfgfi]i

locus.

ct Go

Jime advolat , [ntram uniiionem mninifiraturus ; at resurrit ei-im

meatem ydithop puerüm mungunm Euthariflico epulo faiffe. —

tiienfe

vefecium ; pergit nibilomimus Oroftus, e$: extreme ungit.

v -?.,szrimr,wg?rifä & retíe?.

h

R

Efp Re&? redillim? ,. fi probabiliter dignofcere potuit in

puero ufüm rationis, eumquc-jam capacem judicavit , qui

pnta

difcernere poffet inter bonum, & malum , atque per fenfus,

getiq

qui inungi folent, certum exiftimatut deliquiffe, Ratio : quía in-

T

ter Euchariftiam & extremam un&tionem non neceffario requi-

:

aceh

ritur ordo, cum & olim in quibusdam

B

artibus pueri rationis

biptiz

capaces ante fumptionem Euchatiftis Í

üérit inundi, Immo,

Y

quia majot requiritur reverentia ad Euchatiftiam , quàm ad

méc

un&ioneni; capaciorem ceníeo talem puerum hujus, quàm

fuppei

illius Sacramenti, Secus foret 5 fi deeffet ufus rationis ; quia

nony

tunc Parochus Dicecefis Herbipolenfis noverit Rituale fuum,

meti

quod ita praemoniet: Non miiniftretur etiam praelium initüris -

ntmp

-- -- aut pueris ufum rationis nom-habentibus, : Jacob,: :

temp

Marchant, refclug Pa&oral. Trac 6, cap. T.

tim fu)

Sieral

e

Cl

WCASUS

——N

725

(DE EXTREMA UNCTIONE,

XCUEPCSEESAVENSQUCS

em N

1. Con

CASUS DXLL

&dem

- Gundradus 'curatus Campeftris Cæfariani'exercitküs in

tri (

Hungaria contra noviffimos Rebelles dimicantis , reperit in

via publica mifellum Sudi five palo invixum , & per viícera

mifericordia DEI inclamantem , ut fibi jamjam animam a&u-

to beneficium un&ionis exhibeatur,

Quid ageret Gundra-

dus ? anne homuncio ifte ob crimen proditionis infami fti-

ite mulé&atus cenferi poffet capax poftulati facri antidoti?

concludit ille affirmative , atque extremé inungit , & qui-

)

dem bené judice P. Gobat , cujus multiplex Ratío : Primó,

quia nulla lex pofitiva id vetat.. Secundó , quia nullo modo

repugnat reverentiee hujus Sacramenti , cum nullus plané

J ////(

locus fit determinatus pro illo, &c, plures rationes vide apud

ï; TE

cit. Gobat de Extr. Un&, Tr, 8.n. 849. ubi examinat cafum P'a-

)

ïiücnfcmlde .quodam malefattore fra&o rotgï,

CASUS DXLII,

tuit n

Nathan Judaeus in vitae difcrimine conftitutus , fupertiae

jr, QUi

gratize radiis illuftratur, de commiflis peccatis compungitur,

jenis.

petitque baptizari, & accepto Baptismo intra horze quadrantem

1f il«

moritur , fine extrema un&tione,

Quaritur,[an non potuerit

equi-

ac debuerit ungi ? Ref, Potuiffeacdebuiffe, ^ Rafio; Quia licet

itíonis

baptizatus ablutus fit omnium peccatorum fordibus ; tamen

mmi,

intra praedi&tum hora& quadrantem peccatum veniale facilli-

m ad

mé citiffimé pro fragilitate potuiffet admittere , ficque aliis

m

fuppetiis fpiritualibus indigere. Efto autem Neo-baptizatus

q:

non peccaverit, poterat nihilominus inungi ; quia hoc Sacra-

llj

mentum directé & abfoluté non eft inftitututn ad remiffio-

ins-

nem peccatorum, fed ad roborandum infirmum , ne in mortis

;

tempore in peccatis labatur,

Etiam pharmaca corporis par-

tim funt curativa, partim praefervativa.

Plures habet effettus

Sacra Un&io, Suarez To. 4.in 3.

part. difp.-;z.fc&.,z.N ugnus, Di-

caftillo, —&c.

oUj

Zzzz

CASUS

1

o

Cu sgcRAMEA?TAL ES.

d

m i?

-CASUS DXLIIL

benefic

. Macrobius nonagenarius deftitutus vifa , auditu , ccete-

r ac

risque fenfibus, Parocho fuo commendatur ungendus ; Paro-

mentis

tundet

chus verO tergiverfatur , eo

uód non fit infirmus actua-

liter , quandoquidem Jac. $, ícriptum fit ; infirmatur. quis

dusMe

is vobis, 65c..— Quaritur, an hoc cafu Parochus bené judicá-

hibet;

rit? Refp. Nequaquam, — Rafíio ; quia non refert, an infirmi-

ti50ng

tas fit ex intemperie humorum, an ex debilitate virium vel

sdmini

fene&a, an ex vulnere.

Sene&tus fi non eft morbus aé&tuali-

Q n

ter, eft tamen zequivalenter.

Quia infuper Concil Mediol,

Í(fe RX

4 expteffe ftatuit, ut fenio confe&tis praebeatur hoc Sacramen-

E

n terri

tum, licecnon fint aegroti,

Et his (recito verba Armillae V,

Un&io , n.6;) qui prz fenio deficiunt fine auali infirmitate;

ungen

unttio datur,

bueta!

'Huic oginioni —fuffraganturï Cardin. Toletus,

m

Dicaüillo, &c,

CASUS DXLIV.

quandt

ddbet.

Martellus malignis febribus correptus decumbit periculo-

decent

fe, adeó ut de ejus falute defperetur,

Itaque facro oleo praemu-

fuffcie

nitur ad fupremam luGam,

Inun&us pauló poft coepit me-

liüs habere ; at infortunium ! ab infenfiffimo infidiatore letha-

liter fauciatur, & incipit mori

Quaerriturergo, an Martellus

non denuó fit ungendus * Refp, Cum Hurtado ex Gobat n.889.

C

offe iterum licité validé recipere extremam un&tionem Kafio:

fnumi

ménot

uia aegritudo fimpliciter nova coriftituit hominem in novo &

diftin&o agone, nová & diftin&á neceffitate auxiliorum fuper-

*

ww v1

naturalium.

Aliud effet, fiaegritudo füperveniens effet naturá

muy

ft0/ e|

«oncomitans priorem, aut huic annexa , aut ordinarié confe-

Tter;

uens, Docetetiam D. Thomascumaaliis,inun&tos , dum nec-

dum graviter egrotabant , iterum ungendos, etiamfiin eadcnm

eviti

Ánsilit

infirmitate perfeverent ; fiquidem tunc devenerint ad morüus

periculum, & ftatus infirmitatis mutetur,

filtem

CASUS DXLV. .

fpo!en(i

;*resbyter Mediolanenfis qbtinuit in Dioecefi Herb

bene£&-

Mi

——-.4

: Di EXTREMA "Urg'þflo NE.

73t

.bencücium)curatum,;-quem mulier in partu periclitans cu-

, COte-

tat accerfiri , & perceptis Poenitentiae ac Euchariftiae Sacra-

u5;

Pato

mentis flagitat Sacramentalem un&ionem,

Parochus id ro-

J5 iduj.

tundé recufat ,apud femetipfum fic argumentatus : QuartaSyno-

r quis

dus Mediolanenfis p. 2. expreffis terminisPuerperas inungi pro-

: Judic

hibet ; ednecin Rituali hujus meaz Dicecefeos reperio Puerpe-

wirmi-

rasungendas, Deinde Kaf£o eff à pari : Phrenetico non debet

tium vel

adminiftrari, quando nequit fieri fine irreverentia Sacramenti,

s aQuii-

cui privata utilitas debet pofthaberi : atqui fimiliter timenda eft

| Mediol,

itreverentiaac indecentia inuncCtionePuerperarum.Ergo.Quz-

KTamer

ritur, an bene? Refp. Illum non bená argumentari ; licet enim

mille V,

in territorio Mediol, confuetudo non vigeat fimiles mulieres

tmitate,

ungendi ; tamen ea viget in Provincia Franconica , cui fe de-

Tolitióy

buerat conforreare,

Deinde claudicat argumentum à pari :

nam Phrenetico non debet hoc Sacramentum adminiftrari ,

quando nequit fieri fine indecentia ; Puerperae veró poteft ac

vrictlo-

debet hoc Sacramentum adminiftrari , quia poteft fieri fine in-

pramu-

decentia, fiomittat ungere pedes, — Nec aliunde apparet Raíjo

pit mee

fufficiens, cur privarcncur hoc fru&u. Marchant.l c,

e lette

- '£ASUS DXLVI.

«eltus

ZRLAN

'Cyd'onïuls Curatus per nimiam feftinantiam ad infir-

Ral

tnum advolans, loco olei infirmorum affümpfit oleum catechu-

novox

4menorum, Pera&á modó unGione deprehendit errorem. Fu-

yfoptt-

tne valida un&io ? Refp, Cydonium probabiliter potuiffe diffi-

mularejuxta Suarez & Layman. Ratío : Tum qui extremaun&io

Datüra

:canle-

non eftfimpliciter neceffaria ; tum quianon eft planécerta hujus

mlir-

materiz infufficientia.

Seclufo.tamen fcandalo (quod facilé

adcem

evitabit, monendo circumftantes de fuo errore) debeb:t vero-

notij

fimilius repetere extremamun

*

&ionem cum oleo infirmorum:

faltem conditionate, -

CASUS bXLVIL

oleníi

Fridolinus Decanus ruralis mifit hmitium in hebdomade

ene

Zzzzz

fancta,

A

742

CABUS SACRAAJENTQQE&. "

fan&ä, qui neo -confecratum ab E

.

atincurius nuntius incauté porta

pifcopo oleum fibi deferret;

ndo; nec vafculum plene fir-

quo

mando & claudendo, medietatem

facriolei effudit in

via, Quem

fiqu

proinde defeQum D. Decanus fup

plere volen

;b

admifcuit.

S oleum profanum

Itaque quaritur,an validé;

Ref.

Probabiliter,quód

tuit (

validé;quia dignius tr

ahitad fe minüs dignu

to

fis ff. de rei vindicat. favent huicfententiae S

m, L. Qua Religio-

ylvefter, Azor, Leff;

Diana,&c. contra Quintanadvennam.Si ve

ró admixtio oleinon

t-tio.4

facri fatta fit ultra medietatem,erit arbitro

-Jac.Marchgncio- ma-

'tcria dubia,

CASUS DXLVIII.

A&

UlX

C Sacramenti hujus forma communiffimé fit hacc : Per

dice

iftam5. Un&ionem, & fuam piiffimam mifericordiam &c,

Ju-

lian

re quaritur, an fi fupradi&tus Presbyter Mediolanerifis in Er

ari-

ditü

coniaadhiberet formam Mediolanenfem,

qua efthac:Lngo fe

inc

oleo fantlificato in nomine Patris, G5 Filii,

65 Spivitis NanGi ,ut

moremilitis undipraparatus ad certamen,

b

aereas füpevare poffit po-

äio

feffatessQuaeritur,an validé aclicic? R

e[p. juxtaGobat,nec valide,

neclicité Sic enim ait Tr.8.n,

808.Peccaret non leviter; formas

pet

enim Sacramentorum praefe

N

riptasin certo loco, non eft fas » fal-

K

tem adeó notabiliter,

mutare ibidem aliis,

Forté etiam, pergit

ulteriüs, conferret irritum Sacramentum ,

quia formula me-

diolanenfis, (ait ille, contt

antienfis) non habet alibi ügþif?cafiof

nem oratio-nis, &c,

*

u

SSS

- CASUSDXLIX,

;ic

Q—aï&am Säce*rdfos five ex 'þ'ï-:'n;,ieritïa Gramm-atïtää;

-üVe p- -

tol

€ipitantià liguze, ín deGione facr

a ufus eft hac forma: periítam

bt

fanctam unétionem , & fuam pii

ffimam miferiam ( loco,miferi-

CSF

cordiam) indul

geat tibi, &c. Quid hic judicii ferendum? Refg.

mi

Quibusdam vi

deri , commiffum errorem (ffi ungens de hoc mo-

fef

nitus fuit) emendandum fub mortali , cum fit notabilis formze

f

immutatio, & fubftantialis error Divinis attributis detrahens,

del

Quidfivcró ungens non fgifïþt monitus, & ille quidem fe i

nop-

M

tima

*

733

.N—

DEEXTREMA UNCTIONE..

déftrer:

tima fvoxr'rïnävun&ï*one'm praeftitifft e'autumarct*; tuncfupponendo,

Dlene f

quod taliter un&us preacceperit abfolutionem Sacramentalem,.

4

üem

ficque ungens poterit diffimulare , juxta rationes allegatas cafu

TOanum

546. Si vero infirmus repentino fymptomate oppreffus nec po-

LE quod

tuit confiteri, nec dare poenitenti& fignum,tunc , ut ex attri-

eligio

to fiat contritus (ut probabile

k

l, Lelï

I.

valde eü) r-epetenda fc—'ret un-

0iqon

Q:io. Gobat, Tr. 8. n. 81

CASUS DL,

LO f

Nazarius Parochus exiftimans egro in ftibüäiitïa fatisfieri

tempore urgentiffimze neceffitatis,v.g.atrocis peftilentiae, fi in

act Tgr

uno folüm organo fenfüs eoque magis expofito femclungatur

dicendo: Per zLam fantlam untlionem 65 fuam piiffimam mifericor-

( /U'

a Eran-

diamindulgeat tibi Dominus , quidquid deliquifti per vifum, au-

ditum &c. Refp. Nazarius rationabiliter egit, praefertim fi unxit

Ahpofe

in capite, ubi magis vigent fenfus. R afío: quia Tridentinum ait

d , ul

Ecclefíam Romanam non aliud obfervare in adminiftranda un-

Vvf po-

&ione, quantum ad ea, qua ad hujusSacramenti fubftantiam

CYalide

fowmis

perficiunt, quàm quod Beatus Jacobus praefcripfit. At iile undé

reefcripfit un&tionem, non veró quin

*

que fenfuum, Ergo, Joan.

Áis, la*

d

Molanus Tra&. 4. Iheol pra&. &c,

Va t

CASUS DLL.

äca;ie-

Fromundüs periculoféle&o 3etumbit, accerfíto ionfefï'ario

aperit unum aut alterum peccatum mortale, reliqua ftudiofe re-

ticens, malé perfuafus, quód illa perSacramentalem un&tionem

-

tollantur dicente Jacobo : $7 in peceatis [it,remit£entur ei.« Quaeri-

Filtam

Y

tur,quid intelligatur perly, peccatis ? Refp. intelligi Primó pec-

nifer

cata venialia ; fecundó poenas peccatis etiam mortalibus jam re-

miffis debitas ; Tertió peccata mortalia,in quae eeger poft con-

! Á

X(l0-

feflionemincidit, ignorans, fe iis teneri. Corneliusà Lap, in $.

(tmee

Jacobi ; Quartó Reliquias peccatorum, putà ineptitudinem &

hCOS.

debilitatem corporis & animaeremanentem ex peccato a&uali,

s actus

per qqæm fit; ut homo careat perfe&o vigoread eliciendo

2227 8

Un

fupet-

734

€ 45115 SACR AMENTALES,

— $3 idina "

[

ïupcrnaturales;

D. Thomas.

Aff

| '(Luïptö phan

tasmata & habtus

pravos, quilicet nontollantu

r

»tribuiturtamen per auxilia gra-

ftuf'

tize robur ad fuperandam diffi

nisfo

mé veró Fromundus in con

cultatem ex illis ertam, &c. Peffi-

feffione reticu

Z

fert i

qua debuiffet clavibus fubjicere.

it : peþcata rfxortalia "

t65 4

cam.

CASUS DLII.

Robt

Con

Domitilla muliebriter confidens verbis

citati Apoftoli ; al-

leviabit eun Dominus, & audi

ensex catechifta , quód finis & ef-

Qu

fe&tus hujusSacramenti fit p

erfe&

fried

ainfirmi finitas quoad corpus

telt

& animam ; hincaliquando le&o

affixa protinus mittit ad Paro-

[iefi

chum, , petíitque tría Sacrament

, Peenitentize, Euchariftize , &

M

un&ionis fibi conferri , p

utans & fperans, vi Sacramenti infir-

&

morum fe eocitirs convali

turam Quzeritur,an bené & laudabi-

liter! Refp.perperam egiffe,

fub

& Parochum,fi unxit,deliquiffe mor-

taliter, quia egit contra ex

pretfam prohibitioneii Concilii Flor,

inLit E

ubi ait FTocSacramentum non nifi infirmo,de cujus morte

fimetur,

Lä.

f.

Á

1 debet,Deinde expofuit Sacramentum periculo nulli-

tatis,fiqui

dem ex multorum fententia invalide confertur,fi con-

r

feratur illi,

qui nec putatur exiftere in periculo mortis,nec reipí&

Q

exiítit, efto

fit infirmus

;fecus, fi probabiliter putaretur exiftere,

qui

eftofalfó ; autfiun

geretur in

principio morbi ex fe lethalis , ut

pof

fit cum infe&tis & afflatis peft

[

lum

€xtt

.CASUS DLIIL .

IN

f

Puella Ruftica vicennaria merti proxima monetur à

rentibus ad fufceprionem facraeun&tionis; at illa renuit , erro:

cid

n)

decepta, quód deinceps ei non liceat choreas ducere, fertum

If

in capite geftare, aut nudis pedibus incedere ; deinde quód à ma-

joribus audierit,iis,qui un&i füunt, moriendum effe. Occafio-

dar

tem

ne hujus cafüs, quem Gobatrefert n. 813.

Queeri poteft,qua-

em errorem puella haec commiferit? Refp. Erraffe inprimis con-

one

tra fidem, & ignoraffe effe&um hujus Sacramenti, faltem fecun-

al

lU

àm|

arium , qui eft pott falutem animae fanitas corporis(

fi faluti

animae

zr

s

DE ifXTREMg- UNCTIONE. '

733

t ts

Dabitus

animze &ip&diät) ut obfervat Tridentinum feff 1;45:. 2. Ettolli:

ili Bra

gitur exillis Apoftoli verbis : Cratio fidei , id eft , prolata UnCtio-

Peffr.

nis forma , qua eft deprecatoria, faFvabit infirmum. Jac. 5. con-

Of tila,

fert in hancrem , quód Do&tor Joan. Eckius fex olei proprieta-

tes aflignet , quibus fignificentur fex dona & effeGus hujusSa-

cramenti, Primus fanitas fpiritualis, 2 Nitor confcientice, 3,

r

Robur facultatum animae. 4. Pax & quies in mifericordia Dei. y.

[

olf ^ij

Confecratio quaedam quafi athletaeChrifti 6,Gaudiutn & laetitia,

skef.

Quz omniactiam in eorpus tedundant, Rupertus Imperator

COrpus

mediantehoc Sacramento corporalem confecutus eft finitatem

dPyro

tefte Joan. Nider in formicar. l. 4.c. 11, Quidam vi morbi infa-

niens, virtute facri olei in utraque perfanatus eft fubftantia,tefte

fs l

|ift-

Antonio Dauroultio, Fabulofum praeterea eft, unctis interdi-

&um effechoreis, &c. . Proinde Dominorum Parochorum eft,

|da b

emot.

fubditos fuos hujusmodi fabulas ac fuperftitiones dedocere;

Flot,

CASUS DLIV,

Yj

null

Rl:car'ïus'illüd fan&i Jacobi :Infïþrmatukquifx É^t. interpretatur

fcon-

de mero confilio ,Sacramentalé un&ioniem negligit, & moritur,

'eipt

Quzaeres, àn peccaverit, & quo peccato, mortali,an veniali? Refp.

iflerp

quód peccaverit, liquet ex Trident. feff, 14. €. 3. dicente, non

m

pofle fine peccato contemriià fidelibus.

Quarmvis auter nul-

lum extet preceptum per fe obligans fideles ad receptionem

extremz unctionis, peccant tamen venialiter , qui absque ulla

cauía illam omittunt ; repugnat eriim re&tz rationi, tam utile

H

falutis remedium negligere tempore tam periculofo, — Per ac«

d

trüre

cidens veró peccat quandoque infirmus omittendo eam; pri-

y!um

m , fi omittit ex contemptu.

Secundó, fi cedit in grave

fcandalum proximi, v.g. fieger interrogatus, an velit eam fibi

m

af

dari, absque omni caufa refpuit, Secus foret, fidifferret in

tempus comtnodius. Item, quando cenfetur alíis dare occafi-

792'

onem ,uthocSacramentum parví faciant, —Tertió, fi nullum

ol

ün-

aliud Sacramentum ab infirmo poffet fufcíipi, &c. Tinniunt

iffa-

loti

ambae aures audienti aut legenti, quod fcribit Nicoiaqs N

fius

Is

736

CASUS SACR AMENTAL ES.

[ ia

nus in fua gemma (& habetur ín Catechismo Hi

&Qrïco cap

j.Tit.29.n.1.) dequodam contemptore noftri Sacr

amenti , qui

€o negletto obiit, & cumlinteaminibus involver

H

etur , aperuit

oculos,dicens, |Quia extremae unctionisSacram

entum abhor-

fog n

rui, centum annis in purgatorio

» jufto Dei judicio terquebor;

(ic íeqt

fiun&us fuiffem,

de aegritudine convaluiffem, &c. Utinam mor-

diacott

tales hujusmodi faperent, & virtutem hu

jus un&ionis intellige-

menti

rent;ac de tam falubri remedio providerent !

dies d

nhid

iotem

S030 0935 dbdb db ob ab Rab Oab odb 0050 08 050 d9t0-

ardía

t t

incur

| ORl]))]ïNE. i

Pioli

" -

ttin

impet

Olieu&us Hcrmaphröditus , in quo fexus. virilis pra&do-

E

P

minatur, vellet tonfurari in clericum.

dleque

Quaeritur itaque,

an capax fit attonfionis clericalis? Rafo dubitandi eft, quia P.

Palaus tales cenfet arcendos effe ab ordinibus, eo quód juxta

t

communeém Doctorum habeanturirregulares. Arcendi autem

ab ordinibus, utique & arcendi funt à prima tonfura , qua cít

btis!

difpofitio ad facros ordines, -Refpondendum, quód Polieu&us

Qieij

Capax fit ordinationis, adeóque etiam primaeTonfurae. Quid fen-

Qub

tiendum de irregularitate, ftet decifio penes Au&ores. ' Bona-

s

cina& $uarez de cenfauris, affirmant , effe irregulares jure po-

655q

.w

fitivo ; Fornar & Toleto contra negantibus. Interim faBá

fatuz

per fuperiorem difpenfatione circa irregularitatem , Polieu-

gefim

&us valide inauguratur etiam in S$acerdotem.

At veró fi poft-

&t

inodum in eo pravaleat fexus foemineus, retinebit quidem cha--

annur

ra&erem $acerdotalem animze indelebiliter impreffum , -

pletur

non tamen poterit valide coníecrare

, vel äpcccat?s

Rfü.c

*

abfolvere,

fiem

il

d

CASUg$

i

EIESCMEDS ts viboH atb t o

DE ORDINE.

37

CO Cp

Rl qui

! CASUS.Di.V,I;

Aperuit

bhor

ioR 'H-c[y'ch'ï-us minoribus ordinibus initiatus , annos cetatis

fuse numerat viginti & undecim menfes cum dimidio ; atque

Uebor;

Mnore

fic fecumratiocipatur ; De atatecanonicaad füfcipiendum füb.

l

diaconatum mihi feimi menfis deeft, res utiquenon magni mo-

Cge-

anenti;.parum pro nihilo reputatur ; quindecim folummodo

dies diftant ab anno vigefimo primo; fed quod parum diftat,

hþw

nihil diftat ; igitur curabo mihi conferri ordinem facrum . ma-

jorem. Queritur, an valide ordinetur? Refp. Primó,Etfi valide

ordinetur, peccat tamen mortaliter graviílimé contra preecep-

tum Ecclefie ac decreta Conciliorum.

Secundo , ipfo fattg

incurrit fufpenfionem ab executione fuorumordinum, latam à

PioIL Esíram.cum Sacrorum.. Aliisque Pontificibus, | Nec an-

te impletam zetatem ab illa fu

f

p

enfione abfolvi poteft, nifi priuis

impetratà difpenfatione P'ontificis fuper irregularitate ex def&-

tedo«

£xu zetatis. . Patritius.

aque,

fequenti caful

Sporer de mbjcgo ord, n, 96. Atqu:d de

yua P,

CASUS 'DLVII.

!joxta

W

| EvergiüüsSubdiäCenus natus eft die decimo o&mSeptem-

eelt

Yàus

bris horá quartá vefpertiná ; & revolutis viginti duobus annis

dies nativitatis fuaeincidit in Sabbatum

quatuor temporum,

díen.

quohabetur ordinatio,

Jàm quaritur, an Evergiftus illo ipfo

;003-

diepoffit promoveriinD

iaconum? Preegnans dubitandi Rafio

eft,

quód Concilium Trident.

feff. 23. cap. 12, de Reform. ita

i

ftatuat : Nullusimpofterum ad

Subdiaconatum anteannum vi-

J/cuj

gefimum fecundum :

oft

&c. promoveatur.

Subfu

ad Diaconatum ante vigefimum tertiutà

Á

mo: Atqui Evergiftüsadhuc ftat ante

dv

annum vigefimum fecund

um , quem modó horá quartá com-

,

pleturuseft, Erg

Reff, cum cit,

o non videtur effe ordinandus in Diaconum,

P. Patritio, n, os, adhuc fufficere, & licite adeóque

1ne mietu fuf;

P

enfionis eo die mané poffe Evergiftum ordinari,eo

QUöd vc"fpcpf

'ttahatqr ad mané, & faciunt fimul unum díem,

UUOA3223 -

confen-

N ;33'/'

€A5U5 $ACR AME NTAILVES.—

/ confentit Diahä p.2. tra&, 2, refol, 19. Plures tamen Do&örgs

;fcmel l;

oppofitum tenent, tefte eodem $porer loco cit, Et credibile eft,

minider

primam fententiam à Reverendiffimo Ordinario i

n prax; non

eo tequi

'forev admittendam. — Quid deaetate dubia?

&c, atv

CASUS DLVIIIL.

íneonot

va, fed

Quintiam); tempore belli Suecici natus, ö'þaptizaiw Zz' þifqpria Pa?

recipien

rocho,nontAmenin MAtricula. BaptizAtarum reperitur infertptus ; Iile

Dodtote

verà fufiepturus [acros ordines, diemac boramnntivitatis fua (nam di-

éus Parochus , atqueetiam parentes Quintiani jam defuncti erant) ve- .

Cire eupiens,quarit ex Patrino [uo ,qui dicit.eum matumel[e amno ..

Denth

Abf

;6 37. Calemdis jwzii. Suaritur , an boc tefHimonto

su

ffandum?

Efp. Si aliundé nullum habeatur dubiunm , Epifdo'pus titï;

: E]þ,

- que Quintianum fine fcrupulo ad ordines admittere poterit,

tent

RRatío? Quia Patrinus eft loco Parentum , & vocatur fufceptor

Cedite

(utique fufcipiens in curam fuam,praefertim circa fpiritualia)

atteitio

vocatur itidem fponfor acfidejuffor (haud dubié , utpro fufcep-

ficiünt

to fpondeat ac fidejubeat) Cur igitur teftimonium hujus non

t

valeat? Non reperi auCtoremcontradicentem, — Dico : nifi ali-

TWm, d

undé habeatur dubium, & meré negativum, fic utnulla appareat

As t

probabilis ratio tantze eetatisin Quintiano, non poterit licité or-

peccatt

ao

dinari : quia certa lex Ecclefiaftica reguirens hanc azetatem , eft

in poffeffione contra aetatem dübiam, Communis cumSanchez

ttquirit

1,0.38,

Qu

de Matrim, l. 2, difp, 4

,r

CASUS DLIX.

M&r/zä

þuiscardw JuscipitprimamTon[uram öOrdinesb:inoref,nonanifixo

"A Cf

Clericandi fed intentione clericalibus prinilegiis perfruendi aliquamain,

Ms

-QuejHo oritur, Am peceet nec ve, quia ngit conira Comil. Trid.

J€J* 23. €. 4«

!rimö]

R Efr. Etfiquidam exiftiment, talem peccare gravi

ters plütiu-m

— tamen opinione folüm peccat venialiter ; aut fi caufa juíta

Nb

fubfit;E. G, paupertás,ntullum prorfus erit peccatum, Alioquiin

9 qu

fufcipi;nte ordines requiritur intentio folum habitualis ,

id eft,

O0:e

femel

i

— DEORDINE,

739

o eettbaslias st

iDoftrs

ïc-mäl habita, 4& non revocata ; aliud eft in. oi'dinfa'hte, qui at

&tüblleet, |

minifter conficiens Sacramentum debet fe habere a&tive, & in

DLari n

e€o requiritur intentio, quae fit caufa a&ionis Sacramentalis,

&c, at veró fufcipiens ordines habetfe paffivé tantüm , ideóque

in eo nonrequiritur intentio , qu& fit caufa aGionis ordinati-

va , fed folüm quae fit difpofitio ad fufcipiendum ordinem, &

ijio s.

recipiendum &

"ff ile

&um ,S,acram;m.alcm.' Eft communitfima

A hMp i.

Dp&orum.

^. CASUS DLX.

ÍtFanf) r

Demetrius,inter ordinandum , -voluntariis animi ecvacationibus

€. (Anth

/ft

adei diffimékur , m quid circa [e geratur , penitus lenoret , mut ff norit,

NHÜUN ATC babet pium motum volumtatis ci- reverentia.

Qwaeritur , am delinquat?

m falvis effentialibus, materi4 , formá,& in-

DJUS Uj*

Efp. Qüænqiiä

j poterit,

.tentione ((altem habituali in fufcipiente, ut dictum cafu prae-

fifcetor

cedente) ad validam fufceptionem Sacramenti , non requiratut

Xituadia)

attentio , adeó ut etiam voluntariz diftra&iones per fe nihil of-

'ofuep-

ficiant valori Sacramenti faüfcepti , imó etiam miniftrati, Nihil-

ijjus ion

ominus juxta communem fenfüm tam piorum , quàm do&o.

: nifiali

rum, conferenszequéac fufcipiens Sacramentum cum volunta-

jippiteor

riis mentisevagationibus non excufareturà veniali irreverentiae

(f Of«

peccato , quia SanGa fan&Gé tradtanda funt, Hinc Georgius

m

unchez

requirit bonum aliquem motum voluntatis ad recipiendum

qualecunqueSacramentum fine omni culpa irrcvexcntiæ.

"CASUS DLXL

/ükrtiali:Diacokw

Presbyterandus ipfo die ordinationis nmane pau-

vnitio

E|lum cibi fum

It mibrl cogitans,quid ub Milfaordinationis cum reliquis

rfidl

?W'"diflc

JINeo-omyflisféz fumpturus [neram bofliam. ^ Himc eemina oritur queffio,

| Brhimó.anteucatur eo diecommunicare ? éegundo,an non jejumus po[-

U comnumicaye ?

Jurum

.Efp. Ad L Quintanad

vennas & Tamburinusobligant quidem

yjjota

Neo-Sacerdotem fub mortali ad füumendam Hoftiam facram,

quiin

eo quód omnes Neo-myftze confecrent & facrificent cum Epif-

,ide j

copo : ergo fub mortali tenentur participare de fuo facrificio,(u-

(emd 1

Aaaaa» 2

mene

74*

CASUS SAC'R A'MENfAiES.

orair

m'evnd-o facram hoftiam ; cum fumptio fit de effentia, vel Cercä de

fubftantialiintegritateíacrificii, Heec Rafio non convincit, eo

1641

quód nulla prorfus extet lex communionem fa

ltem graviter

nequ

pracipiens; & reliqui Do&tores omnesaltum fi

lent detali rigore,

Deliquit equidem M

artialis in hoc,quód fregerit jejunium con-

Atrij

traconftitutionem Cap.cum a Pafribus,& Pontifical

eRomanum,

praecipientia jejuniü ipfo die ordinationis, fi

&t

hacfitad ordinem

crum. Quiatamen de communi Theologorum contra non-

nullos Canoniftas, jejunium non eft de fübftantia ordinis , hinc

R

comedendo parum non peccavit mortaliter Demetrius, ^ At

*

potuitne non jejunus communicare ? Refb. confideratis om-

uttl

nibus, finimirum vigeat confuetudo communicandi,& ex omif-

fione timeatur fcandalum & infamia

«

publica coram magna prae-

(l

fertim populi frequentia & aliorum

ordinatorum ; absque du-

bio poterit adire fynaxin, Rafzo;

fup

uia concurrentibus fimul

negt

duobus praeceptis, divino & humano , illud huic praferendum

il

eft, Ergof(epofità tantisper conftitutione Ecclefiattico- huma-

f

nà de fervando jejunio in die ordinationis facrze, attentiuüs audi-

rific

endum eftdivinumtonitru: vae homint, per quem fcandalum

W

venit, Matth.cap.18, Deindealioqui nonjejunus effetin ftatn

q

déteriori, quàm quiin a&tuali peccato mortali exifteret ; hic-e-

CoIT

nimfe poffet juvare peractum contritionis elicitum;alter verà

/

)

onis actus.nequit fe conftituere

Pgï millenos contriti

ieiunpm,-

t

CASUS DLXIE,

fit.

Jreneus äþifcopw finit

W

4 ordinatione intellipit ex Archidiacono , ca-

licem, quem,ut materinm tangendam per*exis fui Nee-

Presbyteris, non

lt

effe cotfecratumy Angitur dtaque feyupuli, c dabitat,

LVUH ordinatio

[r/^

st reiteranda * Quaritur in borenu,anlit reiteranda?

lu

, Efp. Equidem cenfet Palaus Tr, 27. punc, $, n, 16. calicem &

tis

pateriam debere neceffitate $acramenti effe confecrata ; at

communijor tenet contrarium, Rafíoeff :

Tumgquiá ex nullo jure..

fabetur,

A

«eorum confecrationem effe neceffariam neceffitate$a-

cramenti. Tá quia confecratio in calice non confecrato valet;Er-

o et&tim ordinatio. Tü quia vafa non confecrata adhuc funt a

qu

pta

hd

inon minus;ac miateria aliorum

f

fignificare pogcfïatcm.qfx.æ -dg;qr,

Qrdinuwm

|

à

UBEORDINRO

EL

-

treee RE QR

C

eífe peccatum gra- .

ordmum n

;n.-äanCCrätaiCe rtum tamen eft;

Irdit, ep

ve, adhibere calicem vel pate

nam non confecrata in ordinatio- :

& talis ordinatio for

SFQViter

rïe?gq-ïa Fon;yariatu

à

rEcclefiae praxi,

&bl

jt igore j

"CASUS DLKIIBS —

r*

1

1

:

11 Con-

uratiout Sacerdotali pro materia S

4&4&:2?&&&

Acrifius in fua inau

QOUf

accepit

BALERAIB CU

of fap

erpo/tA, AT CA

6,

$cesrifruevimo s erroré modo

$&

53485

Idiem

PO

f ordinnticnem deprehe

nfo adit Fpt/c

4.

ge(mj rgordinari, *

ï.ä fiüs

uaritur,an

cgä ?

d

I5 inc

Efv Acrifium potuiffe ac debuiffe réordinationem p

etcfe ob

$

N uttoritatem Concilii Florentini , ubi Papa Eugenius ita lo-.

ïis om-

uitur : Sextum Sacramentum eftordinis, cujus tnaferia eftilludper.

xomit-

cujus traditionem cenfetur ordo, Sicut Presbyteratus traditur per

m

calicemcum vitio, 69 patene cum pane porretlonem. .. Atquiin ca-

It du

fu propofit

o ea matería nimirum vinunrin calicé non traditur;

fimul

neque veri

ficatur forma , quae eft hzeC z decipe poteflafem offe-

tdüm

vendi Sacrificium m

»ffasque celebrandi £a pro cvisvis , quüm pro de-

Jfide

untlie, innomine Domini, amen,

Hac,inquam,forma non ve-

audi.

rificatur, cum facrificium Miffe perfc&um confiftat effentiali-

ialum

terin confecratione utriusque fpeciei,& preceptum jure divino;

Vaty

vino ftatutumeft, ut ha confecratio fit Sacrificium

NUA

quia jure di

commemorativum Sacríficii cruenti; hoc autem non fit, nifi per

vero

confecrationem utriaisquefpeciei, Hinc necPontifex difpenfa-

atio fiatfubuna fpecie, Ergo ordinatus fi-

m,

re poteft, ut confecr

ne alterutra fpecie d

ebetreordinari,& interea ceffare ab. exerci-

i

:

"

tio ordinis.

w OHSUS DLT V.. u

*

5,(5'

k

7

j Il

Leodegarius Sacerdotio iif

Andus tenet illem opinionem, quàd inor-

77

dinntione nóti reguiratur ejfentialiter contAcfus iaterie phyfisus, fed

afliciat smorAlis,ut nimirum ordinandus extenlione mamuum, uuttu, in-

n

elinatione capitir.aliove [cemo aquivalente ffeuificet fe materiam oblatam

T

ab Epi[copo aecepiare. Quaritur.anidfecuré ?

"

;

&ores cum D, Tho.

» 4.

jre.

R

Efp, Quanquam graviffimi Do

jj«

"

d. 24. d. 1. à. 1. ad valorem & cfleritiam Sacramenti re-

Ff«

quirant conta

&um phyficum ; multó plures tatnén negant ;

u

& conta&tum moralern füfficere ajunt , tefte Gobat Tr. $. n,

$

um

[

"quia ine immediato vel mediato ta&u verifi-

j7- Ratio

un

Áaaaa j

cantur

l

£4:

€43Us3 SACRAME N i'fALE.?*;

d

cähtiif-ve;ba for

ma, & fignificatur,

dari potellatem denoratam

l.

permateriam

?

&

^

fornam, Uteni

m quis vere dicat :

di

non eft neceffe

» Utis,

-

accipe boc,

fioum:

porrigaturaut

cuioffertur

2

rem accipíat,

fed fufficit, fi ei

offeratur,

Cum tamen haec po

fterior fententia

tehet

nonfit certa, & prior fit tut

cerdos

eodegarii,qui phyficé ma

ior, utique non cer

ta erit ordinatio

teriam non tetigit;

& infupergraviter

tistme

eccaret, finon manifefta

to hocdefe&tuaudi

ret confitentes,aut

pits d

iffas diceret proftipendi

is; nemo eni

nem ; nifi inextrema nece

m vellet à tali abfolutio-

[litate,

aut miflam

pro ftipe;nifiquan-

al

o deeítalius certó initiat

usSacerdotio. Jm

juxta communem

fenw,

peccaret Leodegarius mo

rtaliter, omitt

Cum, quia ageretcontra

endo contactum phyfi-

ndj

Ecclefize confue

tudinem, fufciperetque

»acramentum dubium,

& foret faltemc

onditionaté reordinan-

dus, Qb g:ayiaïma inco

:

mmoda, qua: ex

inde oriri

;POH.e;ntc.

CASUS DLX VY.

[v!!]

Cïlömal'üþbwïin( fua 0

rdiuatione Subdiaco

Raf

WATCTIAcAlicem uAeuum

nali accepit folummod.

Biro

ob

*

$49 DAtCNA,

non-verolibrum Epiffolarum;

hbint

JBAIrARur, /uret,ff

! Amibiguut dema

lore SubdinconAatis, mixus Auifori--

fiofii

7AI€ Tanneri,

qui

d)

P.

7Z-qufL, 2.2. $

7.8d materiam b

NCR

€FAP Ir Aditionem

Ti Epiflolarum,

7

4

u$ ordinit-rcguirit

[

TACODI Gordum ve

[1274

eoquüd ante eju.

traditionem Sub-

x

1

-Clodul,

tur ordimAti, /ed ordimanai.

u5 rech

Suarttur,an .

CC fenttat ambiecudo?

$

Vw

? EfpondeoCu

m Illfungn

egativé, Quia non eft crcd,ibile,qü'öd

uo concilia Florent,

i

& Carthag. IV, cap, 4. non affignarint

materiam adaequatam S

ubdiaconatüs per folam traditionem ca-

licis vacui cum patena,u

2

ti

tamenElorentinum videtur voluiffe af-

N

fignare.HlfungTr,6.difp.g

Qa'h 2. 4

Vihilominus videtur effe probabi-

ht

Ius,materiam remotam praefa

ti ordinis effe tamlibrumEpiftola-

w0,

rum,quim & calicem vacuum

cum patena vacua; atq; exutroq;

Ccoalefcere mater

i

d

Siq

m adæquat

am. Vigucrius,quarius, Tanne-

anftt

rus, Dicaftillo ;«c.

CASUS DLXVI,

3

Quia

74

ntc

$9j 93 cAÍÍ.

Owvianus in fua ord.

*

natione Sacerdotali porre&am

materiam,'n-i/*;-

Ecde

CCN C?* DALeHAII $i Extre

MNufALC digiti €$ folo

ungue tetigite

eneritur, an de[ua ina

ugurAtione Sacramentali £af

Oxtr

M j:,ä- eha- .

e

hb

raiitrem acccperit ?

DE ORDINE,

s

745

ftenent,

-

2

l0titam

Efp.. Mutuatis verbis Cardinalis

&e,LugO'vvägtäldïGöbät de

Or-

dine n62.üngues five intanimati,five inanimati,ita funt ma-

217

:'Cit, Íei

nuum & digitorum pars, ut quando manu vel digitis aliquid ap:

'Dtentia

P

»rehendi debet, fatis fit, fi unguibus digitorum tangatur, Sic Sa-

Winatio

cer

dosin fua ordinatione, quitangere debet cuppam calicis digi-

?L ter

tis mediis, fufficit, (iunguibus eorum digitorum tangat , quia ii

$ Ut

tuf;

ItàaLugoRe

fi

Aolutig«

pars dvijgi'ti cenfen

j

C

SUS DLXVIL.-

pons. Moral, 1. 1.&ub,..£.:n.8. :

liquan-

Carilepbus ion ignorans , concilium Tridentinum [eff, 2 4. c. 4.de Re-

TUf CfR

form. praeep?,

e,ur Ton[urandus fit confirpsatus $ ipfe mibilomirus non

n

Tonfuram,verum & [acras ordimes [nfeipit pratermil[A Sa-

i phyfi

Vü'tadö VÍmA

£K ATRER

tAli coufirmatione. — Ouaritur.anet qualiterpeceet ..

tretqut

D Efbondet Jordanus, probabile effe, Carilephum non peccare

;ïdifllll-l

J

"mortaliter, ^ Econtra Bonacina afferit, committi mortalein

afu pofito, Jamquis horum videturtibi probabilius fentire?

Refpondet P.Claudius la Croix n.2223.primamSententiam videri

nbro. '

probabiliorem, Raf/o : Quia ubi agitur de mortali contrahendo,

W hint

u-

noneftafferenda obligatio, nificertius conftet, Et ad permo-

vendum

[0)

rcquirit

eft dicere, quód peccet venialiter, finegligat,

yrdinandum ,ut confirmatienem priüs ,fufqipigt j jig'atis

p Jl

r

2QGASUS DLXVIII.

YPunibaldus fu[cipit Sacros Ordines , ignorans eisdem annexam e[fe

d.

od

oälf;ggtiontw Caflita

Id., - QOuefiiboritur,nm A

Zemteneaturoblridíus? —

V fervandam eaflita-

natitt

n Q*

"J Effondeo mutuatis verbis citati P, Claudii la C,roixnr.- 2162,

iftsf

vix, aut ne vix quidem potefteffe ignorantia caftitatis'ordini

obabi-

facro annexe&es quiaordinandus faltem confufé id cognofcit,hoc

ilolr

ipfo, quód videatomnes fic ordinatos abftinereà matrimonio,

'Si quis tamen invincibiliter ignoraffet hanc obligationem effe

[

ilne-

ánnexam, non tenereturad caítitatem, necex lege , necexvoto,

quia Ecclefia nonintendit talem adftringere, Conink , Palausn,

12, contra Averfam $, Quintó, qui putatobligandum ex lege

ml

Ecclefize, Culpabiliterignorans tenetur exlege, quia tenebatur

examinare, quid connexum effet.cum illo, quod voluntarié affu-

j

Sub-

7

i—to !

?cbat.- Hinc qui'in-i-tiamr. P:esþy*þeratþ', D'ia*c*onïtü*,") aut

nj

laco-

»e

o at GetILcL ia NAUDO d as

€A3U5 SACR AMENT ALES)

r

Üiaconátuánte m

atri

;

;

monium contra&um , redditur inhabilis

ad contrahendinüm

cxvalid

inatrimonium

ex Trid.íeff.24.can,

3,Qui veró initiatur poft

plilip

; feparatur à con

juge in- Ecclefia Latina ; in hac

enim non

permittitur ufus conj

ugii cum ordine ; licet Grecis fit

jodiciu

permiffus

3scaufa

ex Cap. Quefitum,

cipiturt

7CASUS DLXIX,

nofci, C

P":rnaudus elericuy b

eneficiaius & in[acris conflitulus

APIIUPÉ ClerisAle»

vfed & je

effat quidem

j Quifi

nei/ime tempore iptermifit d

eferye coromAm

^

Cumer

J 4bius ab Epifc

0je Aarsomitus, Peccatrit eraviter?

monio!

REtS

Iex contumacia,

contemptu, cumq; gravi fcandalo non

geftaret,

peccaturum mortaliter ; aliàs tantüm venialiter. Fa-

QUf

«iliusaute

Matria

m grave fcandalum & ftatüs clericalis irreverentia ori-

ERN

retur exneglectu veftis

s clericalis.quàm coronze;ideo faciliüs pec-

*atum mortal

€ per illum comiffüm iri ;

dexie

Toliuscoronze,It

raró autem ex neglecdu

l

a P,Jac.

Illfung de Ord.n. 38. Porró obligatio fe-

Eccdf,

rendi tonfüram

& habit

üclericalem ordini competentem juxta

confuetgdinem regioni

tintte,

s conftat exTrid.feff. 14.c,6.de Reformat.

farm)

ff

-DE MATRIMONIO.

v g

CASUS DLXX,

E

v«mo.

Continpit non arb,

LOf

IHZA CADODÍCHM O

ul defpon[atis uel conjugatis aliquod im

pedim?ä-

WeiAiur , Atque comtra cos vel ad impedicudum »a-

CUW

EFÉHEODÍMIES COMITA

enaum, velcontraiium di//ol'uendum neatur. Qua-

titurergo, q44djndicibus im tAli proce[f ebféruandum fi ?

iiíto

Pro refolutiomehbu)ous.

tnpti

Efp. Primi. Omne

e

1

npale

s Caufas matrimon

iales pcftinere ad judi-

d

R

cium Ecclefüafticum; quam propofiti

onem,fi quis contumd-

&iter ne

vetit, Anathemate damnatur à. Concilio Tridentino,

nemc

Jefs. 24.

b

dio,

e Sacramento /M atrimonii, cam,12, unde judices (ecula-

&cs feimmifcere non poffünt, quia cum Matrimonium fit Sacra-

Mj

mentum, caufa illius cenfetur effe fpiritualis,

quam non conve-

Qübqu.

t6,lice

nit à fzecularibus Judicibus traétari,

C. Decernimus 2,de Tudiciis.

poftco

Imótametfi caufa Principalisfi

t fzecularis, & quaeftio tantüm in-

cidat de valore Matrimonii

( v. g. Siagatur de haereditate, & fi-

Matitu

Infuper

lius, qui bareditatem prate

n"diþ, negetur effelegitimus & natus

li

Q

uDÉ MAÁATRIMO NIO...

74

ts ts

3

inhabili

éxvalido Matrimonio) adhuc judices fazeulares in caufi princi-

ltur poft

pali fuperfedére, &ciliam queeftionem de valore Matrimonii ad

iinhac

J s t

judicium Ecclefiafticum decidendam remittere deberrlicet ali-

às caufa connexa dividenda non fit.L Vulli.ro.cod.de judiciis. Ex-

cipitur camen fi (it fpiritualis, qua à Judice fzeculari nequit cog-

f Qile

nofci, C Tuam.3.de ordinecopnítionum.C. lator, $: 65 C. caufam.

1047 77

7. Quifilii fint legitimi. Mynfing centur. 1.obfercv..10o. Qui ità in

Camerà imperiali pra&icari afferit, nifi quaeftio effet de Matri-

dilonos

monio merifatfi. 65 nonjuris. E. G, i filius diceretur meré ex con-

litet, -

cubinatu genitus, & negaretur inter parentes ejus aliquando

Matrinsonium fuiffe contractum, cunc enimde iíto fa&to,an Ma-

ntiati«

(Us]W-

trimoniüm contratctum fit, abitrahendo à valore ejus,etiam Ju-

dex fzecularis re&e cognofceret.

yeau

Refp.fecundó.Cauías Matrimoni

itofe

ales non ad quosvis Judices

Ecclefiafticos, fed tantüm ad Epifcopos, eorumque vicarios per-

mjurt

tinere, Unde Decani & Archi-Diaconi hanc cognitionem cau-

eisnind

formata

farum Matrimonialium fibi de jure vindicare non poffunt. 7 /;4.

fiff. 24. Deveformatione C. 20. In amplis tamen Dicecefibus,ficut

)

v. g. inSalisburgenfi , folent Epifcopi Archi-Diaconis caufas Ma-

trimoniales in certo aliquo diftri&u emergentes judicandas

dinete

committere, & fibi tantumappellationem reíervare, ne partes

(f Itb

cummagnis fumptibus & temporis difpendio cogantur femper

qe

Epifcopale confiftorium adire, Abbates quoque nonnulli Ex-

empti,qui totum Territorium, & ineojurisdittionem quafi Epi-

fcopalem habent,quamvisipfi de coeteroEpifcopi non fint,etiam

djudi

de caufis Matrimonialibus cognofcere poffunt :nam ad decifio-

LUfdr

nem caufarum iftarum non requiriturordo Epifcopalis,fed juris-

ntiffy

:

vülde

Refp. tertió Neminem poffe propriá authoritate conjugem

ACEde

-ob quodcundue impedimentum fine fententiá judicis dimitte-

onve

re, licet fortatfis notoría confanguinitas inter ipfos conjugatos

dith

poft contra&tum Matrimonium appareret.

Imó fidefatto e. g.

m]/fl'

Maritus dimififfet uxoremad recipiendam eam, at cogandus , &

lh

infuper peená arbitrariá mul&andus effet, c.5. Je dicvortiíis,

its

mipfi conjuges vel illi, quo-

: Re[p.quaríó, Quod non tantà

b

b

ruim

*

746

CA5 US SACR AMENTALES.

Sumomeceno,

d

P nnd

tüntu

rum intereft, f*ï5æääæägfïïfmöhifum'ääæïaïe;&rï-

pédiméhtum:

judici notificare;fed frfama fpargatur;quosdam conjugatos ali«

conje

um

quoimpedimento canonico laborare;judex de veritate ex officio

dubio

inquirere debeat *imó quilibet de populo;cui impedimentum

notum eft,id judici proponere,&Matrimonium accufare permit-

direal

tátur, nealiquifubfpecie conjugii impune'adulteria: yeb ince-

t/elïä, |

ftus committant; dummodo non fit praefumptio ; quodéx odio

n

áut malitia, vel'ad extorquendam pecuniám accufator alienur

ttim

Matri

m

accufare-

po[funt.

uU - p r um

256

i'

ITMM

eeles

BN

-344 O

Ju

Ceni

ritür auteni

æfümþäo contra accuiätorem, fi

eotempo*

facil

re, düo denünclátiónes arite; Matrimonium 'in'Ecclefía fattze

funt, ipfe in loco praefens fuerit , nec contradixerit;& primüm

Mà

poft Matrimonium cotrra&üm accufationem . inftituat ; quaré

non erit facile audiéndus , nifi juramentum praeftiterit ; quod

dcþa

xrimum ex poft fa&o in veram notitiam impedinienti devenerits

pro?

fitul

& nullá malitiá adaccufar

dümimovetur c. ulfimo. Tit; QUi a.cczf

|

favepoffunt, ubi videatur Panórmit.n&mero g. & 10:.. 53

h

-T

*

;

7

i

P

pria.confeffio:dicatur ópti

.;(

fltct,

Refp. qui

nfó. Quamvis aliàs pro

[

a probatio, fi tamen conjugati ultió. faterentur. impedimen-

tüm, E. G. cofifinguinitatis, impotenitie;criminisnon propte-

Mjti

mntq

réà matrimonium ftatim feparandum foret; nifi 'ex aliis.conje--

&uris deveritite appareretne conjuges cobabitationis pertaefi,

[

lluderé& impedimentum fingere poflint. c. fuper eos;: f. de eo.

Tgfi |

€o

füeri

qui cognavit.

- Si vero conjüges non petant feparationem ; fed

T

tantum difp

enfatióném & ulterius cohabitare velint,creditut

affertiont: quia hic nulla caufa eft,cur de falfita-

D

fimplici'eorim

Qo(t

te fufpe&i fint: n

am confeffio non eft in eoru

t

:

:

.

m fayïofc?rgä"fe;.

otius gravàmen impetrandee difpenfationis.

fextó, Caufam Matrimonialem reputari 1n idt;ajgauf,

C.laf

£f f

e

fatn ardüam,& magni

prejudicii, adcóq: in eánon fufficere qua-

qur

Jescunque probationes;

fedrequiriplenas & integras . Verum

C d

ntratfo diffolvendo

mon

hoc intelligendum eft,fi deMatrimonio /am co

agatur. Siautem agatur Ze impediendo maírimonio, quod nec

trim

sadmit-

àut j

dum contractum eft; tqng etam femi plens probatione

tuatur,

24*

N Ine inrde

'

e pIGPATRIMONIOU l-

|

l

famacommunis,velalia indicia &

ä&htuai

tuntur, m; &i&um unius teftis;

H

Pat09 alie

€onje&urae c.2; de confangut

n

i - 65 affinitate.

. Ratio eft, quia ex

taliimperfe&3 probatione res

fit faltem dubia &. periculofa; In

eroffiio

lotutior via eft tenenda;

& expedit impe-

ientum

dubioautem & pericu

tpenmite

direab initioMatrimonium,

quàm cum perictilo peccati'admit-

teíe , ut fortaffisex poftfatt

o.cum fcandalo diffolvi-debeat, :

Vàyince.

MF'QGXO

EM Refp.- S&Ptlïjiöu À

Licet regulariter confanguineus pro con-

aliuriy

fanguineo non fit teftis.

idoneus , fi tamen agatur Circa-Ma-

trimonium de impedimento con

fariguinitatis .potiuis confan-

A

guinei , quàm;extrà

nei pro teftibus- admittendi: funt , có :quod

cenfeantur optiaagu

habete: fü& Genealogicze notitiam; & non

vt

fuá :familià tolleraturi. fint. c. 3. qué

fs Gd

facilé inceeftas nuptias in-

prinim.

"Matrimonium accufare poffunt &5c. c, f'uper.

*

22. de teflibus.

Refp O&avo, Sialiqui

.

teftes aliquid contra Matrimonium

tj quare

fainpun&to juriscontroverfa fit, tunc potius

k qud

deponant, vel resip

Nvarenty

ro Matrimonio, quàm contra:

prönumiapdum* ;H"e';« ;Arg.,ï- gags

finalis de fentent. 65 ve judicata- ..

Aonó. Caufas Matfimonïakä t;'a&äridaä *eH:'e fumma-

Refp.

titer, & quantüm fieri poteft breviffimé , ut longiores dilationes

" Opti;;

& fruftranez exceptiones ex officio judicis amputentur ,.;ne li-

m

wpte-

tigantes ob-longiorem: moram periculo incontincntiae.expo-

suniee

nantur, — Clem.2. dejudiciis, €5 Clem. fepà2. de everborumfignif.

Re[p. Decimó. Quod fententia lata in caufà matrimoniali

T

m

non tran(eat in rem judicatam, etiamfi ab/eà appellatum non

fuerit; proptereà fi quandocunque novae. probationes impedi-

m d

menti ermnerferínt, nova accu(atio inftitui poterit, vel contra,

tedittt

fi Matrimonium ex falíis probationibus feparátum fuerit, & ex

fülit

poft fa&o de verítate :conftet , rurfus redintegrari debebit,

Cmylg

3

C.lator. 7. 65 ibi G lo[Ja de fentent, & 've judicatd. --

"'fcau'

-Refp. Uindecimó, Quamvis aliae aGtiones regu

laritef extm-

uantur lapfu 30, vel. 40. annorurbi L. ficut. 3. 65 [ omnes 4,

eque

Verwn

C. de pmjkriptione 30, annorum , accufationem tamen Matri-

monii poft lapfam temporisinttitni poffe. Neque enim Ma-

yndo

trimonium ab initio invalidum tra&u temporis convalefcit,

d n«

Hoc tamen concedendum vi-

dmit^

aut ir;ïpcdimcnþum tollitur.

Bbbbb

detur,

yotile

744

2

CASUS SACR AMENTALES,

dätur', quod

poft mortem con

pott

jugum 3o, vel etiam 20. annis

lapfis non poffit difputari de v

alore matrimonii preteriti, E.G,

ut Filius velNeposá fuccetfio

n

Qu

ceum in tali cafu jam ceffaverit

€ haereditariá excludatur

quia

peccatum conjugum , n

Oon.ape

paret Ratzo;cur difpofitio juris

civilis, quae poft tantu

m tem-

pus omnem a&tionem tollit,

locum non habeat.

tl

textus i /. querela, 12,

' Facitenim

tam

ubi Baríbolus 69 DD.C

4 legem: Cor-

doteif

neliam defa

uda

Refp.

g | Zvdeci'mö. In aliis

quideni cauüs-)du-biiä 'cohfülendum

effe partibus, ut transaction

&

92

» Vel amicabili compofitione liti

198

finém imponant. - At veró in

Matrimonio, quando agitur fu-

bus, .

per impedimento canonico: n

on effe permiffam transa&tio-

ubi u

nem , neque juramentum vol

un

tarium , vel compromiffum,

quoq

aut alia fimilia , quae fpeciem tra

nfa&ionis continent. C, ulf.

frau:

detranfai: Quiafüper illis tantu

m admittitur transatio, quae

funt in poteftate partium litiga

efust

ntium * non.eft autem in ea-

quiin

rum poteftate cum impedimento

canonic

o in Matrimonio per-

qui

manere vel fine impedimento à Matrim

onio difcedere, ergo.

fntu

Super expenfis autem in lite fa&is item

fi contra filium aga-

N

tur, de valoreMatrimonit parentum ja

m defun&orum in or-

V

dine ad fucceffionem hareditariam,

iapf

re, nemo facile. dubitaverit,

t.r-ansaäfc-ionem prpcedcf

ulha)

DN

CASUS DLXXI,

ftm

— Quidfi femina fiB4 promiffione AMatrimonii extorfit 4 yiro-

ligeti

cqgulqm 3 Teneturue ilum ducere?

lo

tare

T Efp. Ut plurimum non teneri. Ratidejï, quia non tenetur

ratione promifílionis, cum fuerit fi&a; neque raíione

vf

damhi, cum vir non foleat damnum

feuf

do t

^ habitá: Furf: foemi'—m,h

pati ,. chuli

part

l

fib

gulax

ibq

. CASUS :

749

"a

j Di M ATRIMO N10.

-

CASUS DLXXII.

t E G.

VU , quia

'dejïömmit V irginem fub [pe Mätrimonii f

- Quid f alis

promi[fi : teneturne eam ducere ?

»10nap.

Efp. Quod talis per fe loquendo teneatur puellam deflora-

xCiCCHim

D Coy.

tam in Matrimonium ducere ,. nec fatisfaciat offerendo ei

dotem fufficientem , ut poffit alteri viro fibi fimili nubere, fi

uella nolit acceptare ejusmodi dotem, — Ita cum S. Tho, in 4,

llwdim

tione t

dift. 28. q. unicá art,2. ad 4tum. Sangez. l. 1. de fponfal. Difp,

1o.n.3. Prioris membri ratioe[f , quia in omnibus contra&i-

igiturfy.

bus, ín quibusintervenit contraQus? Dout De;, facio ut facias:

insadig»

ubi una pars ex contrahentibus implet requifitum, tenetur

miftü,

quoque implere altera , etiamfi haecifidé contraxiffet (nam

D (: u[tl

fraus ei patrocinari non debet) fed ín caft pofito intervenit

Jo, guz

ejusmodi contra&us, & puella , quantum eft ex parte fuá , re-

ninee

i

quifitum implevit; ergo &c.

Pofterioris membri rafio e[f,

fiio pet-

quia juftitia commutativa obligat ad reddendum non folum

6, 0.

tantundem & aequale illi , fed etíam fi fieri poteft, id iptum

m aga

quodex eádemjuftitiá dandum eft :fic fi quis furatus fit equum,

n n ote

& hunc ipfum reftituere poffit, non fatisfaciet reftituen-

tocedt:

do pretium : UInum enim pro alio in-vito creditore [olvi non pote[f,

ul babetur L.2.$. 1.ff.devebus creditis,

Ergocumüin pofito cafu ta-

lis fit conventio humana faGainter virum & virginem exhiben-

tem fui corporis copiam , ut ex Juftitià commutativa vir ob-

i

ligetur ad illam ducendam in Matrimonium , non fufficiet

loco hujus certam dotem dare, fi hanc virgo deflorata accep-

tare recufet, & deflorator eandem in: Matrimonium ducere

tenatut

poflit : Ifte enim contra&us eft de rebus determinatis dandis

;r'wu

feu faciendis , adeoque non fufficit dare eequivalens , quan-

do exhiberi potett res determinata , & zquivalens ab alterá

arte non acceptatur,

Interim tamen dixi , quod talis, qui nimirum Vireinem

fub fpe Matrimonii fidé promiffi , defloravit, per fe feu re-

gulariter loquendo.teneatur ducere : dantur enim certi cafus,

ä:

ebit ex fequentibus,

ISUS

in quibus norn tenecur, ut pat

Bbb bb 5

CA5 006

[7

ass

CAsUS 's-Achæsz; 25

In

CASUS DLXXIIL

& ti

$ed quz'Z f

def;ordtor

ii longé- d

ifparis condz'.tion'i:; E. G lonpe

inténti

Hobilfor có-

C. AL

gAE€ loc

1

b

a pfuem puela

[2 47272

3

neiatt.

^Ul

ertit

» Vel facile adverte

/A non invincibiliter iene-

7

'mwilt:*',) /f,d vel ad

legite

furne adbuc illams ducere ?

e ;otui; :'"ïjeæ?i* | ?

cisdec

-Efp. Negativé : Rafjo

busim

ef,

quia nec tenetur eam ducere rafio-

fare

^ promiffionis , ut

poté qua ex fu

ppofito fuit fi&a, acproin-

de invalida, nec

etiam rafione jufti

ad reftituendum

plus,

tiaz, cum hecnon obliget

quam damnum zftimetur ; quód fi au-

l

tem deflorator longe

majoris conditionis v. g. in nobilitate

W

cogeretur ducere puel

z

lam corruptam, obligaretur ad reftitu-

$

It

endum plus, quam d

4

tanti eeftimetur damn

mnum zeftimetur , hoc ipfo, quod non

aliquam ducere in ft

um corruptionis , quanti , fi vir. debeat

atu notabiliter indignam ; Ergó, Ubi

tamen obfer

M

.tente.

714, hic í

ermonem effe de qbn nifi fidé promit-

TE

luifte

H CASUS bLXXIV.

N

Qui4 fi puella deflovata fub fpe

H

'atrimonii fife. fibi proni ff in-

Vincibiliter jenoravit zllam di/fa.

ritAtem couditionis ex pore

orAtorts ; feuebtturne bic faltem IunC €ATH

Quid

«4cere ?

vetur

iefop

Efp. In hoc cafu corru

ptorem intuitu 'prxæfiatæ difparitatis

-non excufari ab obl

igatione ducendi puellam in Matrinio-

nium,

Ratio eft ,

quia difparitas conditionis ex fe non irritat,

nec impedit Matrimonium , ergo fi puella decepta aliundé fu-

"

picari non potuit dolum fubeffe contra&ui , non videtur de-

)

:

ceptor eximendus ab obli

gatione eam ducendi , quamvis econ-

:'.

P

j

1

trà alii, ob rationem

fe velint,

pauló anté addu&tàm valdé probabile ef-

ftantiá co

quod talis fi&é promittens neque fub hác circum-

rruptam ducere teneatur , fed fatisfaciat , fi exhibeat

pro da

mno ?llgto pecqniarigm compenfationem,

Intcr?m

7$I

&:—N

GENSE

UDE MATRIMONIO, ^

- ]nterim in foto externo, «non igred:tur dicenti s fe fi:

&o tantum animo promififfe Matrimonium , quia interna

intentío 'ex a&u' externo praefumitur.: L. 1,c04; 44

em Cor-.

- . li

hr (Zm.

neliam deSicariis, &5.L.g C.deinjuriis. - Nifialia indicia pro feal-

"ebi-

legare poffit; E; G. quod priüs hunc fidumanimum coram ami-

cisdeclaraverit,ità ut his & aliis fimilibus indiciis concurrenti-

u

etenfio-

bus in füpplementuin ülter

3

foris 'þïöbi;:fgippïg.jij;'ähi:cnjtum pre-

dC DI

tt-.ufc valeat,

h obliget

d fi u-

a

j

4

s.

Vobilitate

Qu

sïonäztmms notabiliter altioris puellemins di om& "vere

] refitu«

e fciente

;q,:;:?

"Mabrimonium promitteret ,. ac propterea [b [e fturi Ma-

trimonii ipfa f perzmitteret deflorari , ténereturme eaen dusere , f&

10 ton

B ïd/i unde g^"v

:

Ium vel dam

t dehat

[2

e' féanda.

"um ex £Ali M;g.;fjlmm'o—

j U

KT

t nia-zltþ-eziremr?:

promit-

' Ajï:rmatzfue Ratio efl,quia cum corruptor üt Dom1

nus rei fuz & fciverit conditionem puellze , cenfebitur vo-

luiffe cedere libéré

:

; juri.fuo; öc niliil de exceffü fuae conditio«

A

nis- præ;tgnderc,x;.-

« r

,

3

E

NT

?

L

CASUS DLXXIY:

wf

dudfen d

!

x

z

fiont pr

omiffioniefie fuluri /M ätfï;nor;)'i/& que-

retur

rave malum vel [caudalum., ut F. G. armues rixa intér ATA«

f

atítatis

£e$'ve

con[anguintos contrabendum, velodium Cap

itAle imter. ipfos con-

4

af ebenies

äc;cjägäe tAlis f1Gfà promittens ex juflit

iEl«

::ontrzþeæglüzii Matrtmvnïuw premiffum?

71 eä/ig?tw Ad ..

ii

d d-

Epregatme Ratio et, qu'ifaï nulla -pbte&- effe oBligätio

r de

^ Juttitiae ad a&um aliquém , qui fine gravi' peccato adim«

eorte

pleri nequit : atqui Matrimonium cum gràvi aliorüm^ ^^

t fcandalo fine-peccato celebrari non

jledt

malg au

l

.Cum-

TR .,po,t-cü,ergor &c,

ibeat

æs)ocn:ï

Cerim

äASUs

752

ass

—CASHS S$ACRAMENTALES.-

CUMUREEEADERCeeN

f onfaü

- CASUS DLXXVII.

cedetidi

Quidfi corruþtbr fide Matrimonium prbniitterb

€ effe virgsuem ,que poffea deprehemditur monfui

/fes

t)'utüe;üi aæmu

effetze

puoprà

1

£ndts ;06'5 1

Egatus ad contrabeudum Matrimonium cum :i g

REjþ.N

egaticve, Ratio eff,

Quifl

atur deceptione alterius.

quia tunc deceptio umus ädgnpe:i.

A

CASUS DLXXVIII

m

Quidfifidlé p

H

romz'ttens "Hatrimonium,eam, quam fub fpe futuri ma-,

P

trimonii copnovit , exiflimabat e[fé Virginem,pofea deprehemdiz nom

taat 4

ui/fe ,teneturneenmducere ?.

àdi

betat

Efp. V'eg. Ratio eff,quia fi hzec eft caufa fufficiens ad difï'dlv&h;.

indun

| da .qupfglia vera , quidni effet ad diffolvenda fponfagia ü&a

CASUS DLXXIX.

Al wþrö Iicät- in bi; duobus pojteribribw cafibus puellati ial?m tt0ft ie .

Q

neatur dclinquens ducere in uxorem,nunquid[Altem yatione babita

ii

copula nliqt(id dare tenebitur ?.

Efr. Si puella fingendo & afferendo fe virginem, cavl:(am'præ-

Ka

- buit ficté promittendi Matrimonium cüm habitácopulá,pro-

Iu

mittentem ad nihildandum teneri, &atzoeff, quia cum in hoc

adpw

cafu puella fuà deceptione caufa fuerit fic habitze copulae , non

eft conveniens, utfornicator pro hácaliquid compenfet, Secus

effet, fi quae putabatur virgo, per fiGionem Virginitatisillum

óty

n

noninduxiffet ad copulam, tunc enim,quod pro copulá fi&é Ma-

trimonium promittens aliquid dare teneatur, docent Corduba,

& Manuel,citati apud Sangez.l. 1, de fponfalib. difp

"

^^ CASUS DLXXX.

UF- ;00' nol l.

Quidfi pue'.'la, P

oftquam ATitio fub [pe M atrimonii i

ä promiffi de-.

4d cc

Oft

orAtA eff, denu cum aliquo nlio foruicetur; tenebiturne eam.

Titiusducere 2

L

endi á

d

REng N fgdt. Ratiío efl ; Si enim haec eft jufta caufareced

fpon;»

DE M;rn;zzguo N10,

733

-N

fpohfalibuä verécontra&is,ergo etiam eft caufa fufH-C/i?nsad re-

üldie;entf'

cedendum à fp

onfalibus ficté contra&tis, - l taSanchez, (.,cv. quem

IAjjt oj

pro praefenti mgteria vide,

.CAS8US DLXXXI

rpen

Quidfifiant fponfalia libera quidem 4 coazlione , &5' met& cadeníe in

AE um con[Lamten, (uc cequicitur in C, unico de p

on&l.in 6. ) féd absque fuf-

cleuti rationis delib:mtiang: fumtne valida ?

Efp. Negat. Rafio eff , quia ,cum fponfalia inducant obligatio-

fuluimg.

nem,jusautem obligandi oriatur ex voluntate deliberaté ope-

tHÍE pl

rante , confequens eft, promiffionem fponfalitiam fieri debere

deliberaté, — Accedit, quod absque rationis advertentiá & deli-

beratione non detur actus veré humanus

difblren-

induccrg obligationem humanatm,

CX

: adeþqüe nec potens

ïaix&a.

CASUS DLXXXIL

n t fa

Quidf quis *velit contrabere verafponfalia, vequireturne ad ila con-

habità

tm/amda FABIATAHoWIS deliber At i0, quamtam requirit peecati

lethalis perpetratio?

p

E[p. 1ta, Ratio eft , quia cum fponfalia obligent fub mortali,

ulä,þw'

neceffe eft in iis eam delibera

tionem intervenire,quae fufficiat

ad peccatum mortale.

» n hot

E

]re , ort

CASUS DL-XXIXI*»II.

t OCUS

Sedq

(sl

uid fi quis d)tlit—contz?azbere -'Ugï'a fponfalia: [u'j?ïciefne etiam ad

fM

-dlla contrabenda, tantapracist vationis deliberatio,

quantamexigit

:Of (belo

feccati mor/mlis perpetratio ?

0 IlJ— L

TOfa:Aliud eft fequïri adaliquid conftituenidum,aliud eft,fuf-

ficere ad aliquid con(tituendum : n

am animal v.g. requiritur

ad conftituendum hominem, fed non

fufficit. Item materia ad

»mij]ï/f ,

hominem phyficé conftituendumr

'IW/

equiritur, fed non fufficit;

Refp. Negat. Patet

que ex D. Tho.infupplemento q.43, ar.2.

4ndià

ad 2, cujus Ratio eft, quia ad peccatum mortale fufficitconfenfus

[pont;

'Ccc cc

lm

754

€A435US $A4CR Jäazxz';f;.m.'

inrem prafentem,ad fponfalia autem requiritur cOnfe'hfm infu-

R.

turum,

Major veró rationis difcretio neceffaria eftad provi-

ritaselb

ebrietati

dendum in futurum,quam ad confe

?

ntiendum inadtum præiem-

tcem.

habeacli

Dices tamen cum Satigez Amico &5 aliis, Ad contrahenda

li tempot

D«

fponfalia fufficere illum rationis ufum , qui fatiseft ad peccan-

dum mortaliter,idque probabis,quia ufus rationis,qui fufficit ad

adulto i

antc aof

obligandum fe per votum fimplex religionis, poteít etiam fuffi-

cere ad obligandum fe per fponfalia, cum haec obligatio facilius

giendje

auferri poffit, quàm illa; ufus autem rationis ( inquiunt citati

( o

h

au&tores) qui fufficit ad mortale, fufficit ad obligationem voti.

tusvide

Refp. IVegando fubjumpt. Proptereandem rationem: votium

enim cum fit de futuro,majorem ufum rationis poftulat illo, qui

tem i

dum re

fufficitad peccandum mortaliter, non tamen requiritur ea ra-

tionis deliberatio , quae procedit ex confilio omninó maturo &

erahant

dineadc

previfione omnium circum(ítantiarum,aliàs enim feptennes

Di

nunquam validé contraherent fponfalia.

fiét4ten

CASUS DLXXXIV,

ebtieta

Quid fi quis contraxit [ponfalia in furore , ementia 65 ebrieiate , ia-

Vipotd

pedieute debitum ratiomis ufum, eruutue bac uaida.[f amte hujusmod

- Bürtali

ffurorem , amentiam , aut ebrietatem prepo[uexit ea

TetiSv

eoptrabere ?

M

1 Efp. Negat. Tta Ferdina

ndus de Caftropal. Dífp, r. de fponfal,

quodor

pun& z. n. s. Ratioeft, quiacumobligatio fponfalium oria-

quovis 4

turnonex ptopofitocontra&tum fpon(alitium celebrandi, fed ex

u

ipfo contra&u celebrato, neceffe eft , ut contra&tus valida fpon-

Vilv

faliaconftitnens fecundum fe fit fufficienter liberac deliberatus z

Varidi

atqui contractus 'fponfalitius celebratus in furore praefato ,

" Wi

amentiá aut ebrietate , rron. e&-fecw;ämn íe fuficienter liber &

l

deliberatus, ut patet,ergo..

x

fe&tam ebrie-

Dices.Primó. Sponfalia anteamentiatm aut per

tatem contra£&ta fub conditione, quae tempore amentiae imple-

tur,valent ; ergó etiam illa valert,quee quis propofuit contrahe-

£€ m;a amenciatm, & deinde r»c-i pfa inamentiá contraxit,

Refp,

-

?i5

.

*-—

DE MATRIMO NIO,

í

híüs fnfu.

| Riejji:, Cdncqgïantecfd. A?ego confequeni. & Parität&m. Difpa-

eltd prorj.

ritas eft, quod in cafu, quo folüm conditio tempore amentize vel

1ro preofene

ebrietatis impletur,contra&us fponfalitius fecundum fe debitam

habeatlibertatem (eu deliberationem, non veró quando ipfe ta-

1

trahenda |

li temporecelebratur,

[

düyccan-

Dices. Secund.

j. Ut v. g, Sacramentum baptïsmi ab homine

i fufkitad

adulto inamentiá validé & cum fru&u recipiatur , fufficit eum

etom ff

ante amentiam habuiffe iatentionem , & defiderium hoc reci-

itio folíts

piendi,ergoetiam ut fponfalia in amentiá contraGta valeant, fuf-

Uont du |

ficiet quempiam ante illam habuiffe propofitum eacelebrandi,

Xnetm Yotd,

- Refp. Concedoante & nego Paritat, Difparitas eft, quod mi-

& VOLU

tiüs videatur requiriad recipiendum,quàm ad agendum, qui au-

latill qui

tem fub prafatá circumftantià baptizatur, habet fe per mo-

mure v .

um recipientis , econtra fponfalia in perfe&á ebrietate con-

maturod

trahentes fe fe haberent, ut miniítri a

x

gentes difpoütivö, mcï"

dine ad celebrandum Matrimonium.

2

feptumes

Dices. Teríió. - Quiutfatis ment

is compos habet ante eb-

rietatem. efficax.propofitum aliquem occidendi, & deinde in

ebrietate cundem occidit, veré contrahit reatum homicidii,

hJ t

Ergo etíam, qui ante ebrietatem habet propofitüm, cum aliquá

wjumdé —|

contrahendi fponfalia, & deinde in eb

*

rietate vea»äem conttahit,

"

vera & valida celebrat fponfalia. -

:

-

Refp. Conce.ante. & Nego confeq. & Pari

tat. -difpäritäs eft,

« fponlal

uod occidere fit quoddam malum vitandum , proveniens ex

ium Orid

quovis defe&u , adeóque ad hujüs reatum incurrendum fuf-

ydi,fedes

hiciat; hocanteebrietatem fuiffe volitüm & fuo modo in eá prze-

fid fpor

vifüm , celebrare autem fponfalia non fit quoddam malum

fiberits

vitandum', fed potius bonum proveniens ex integrá cau(á,

at O s

unde'non mírandum, quod ipforum valor exigat ea ,

tun; fecun

dum fe effe volita; quando a&u ce-

y]bet & |

nE lebrantur.

mebi

] ïmp]ö'

DEM

Lff

Q -

:onflähö'

l

Ccccc 2

:j

f

: CASUS

d

[

736

€ASUS $A4CR AME NTALES,

—

p d

CASUS DLXXXV,

Quid fi parentes þro filiis malitie Caþacibu:, prefentibus ejcgnþii;

quif

Geturum mAtrimonium promittant ,cb bi taceant: Eflne bac

Taciturnitas fgmum [ufficiens pro man

ProSm

o FH cenfem 2

f o

| Efp. A ffirmat, TIta enim expreffe deciditur Cäþ.' ün-icec; 5 fih*,

"

de defponfat, impubl in 6. & Rafioeff;quia fi liberi incafu con-

. ufit;

fentire nollent , mentem fuam aperire poffent ac deberent

TA

coram parentibus, utpote coram illis , qui contrahendo: pro

«ento

ipfis illorum bonum quaerere ac velle cenfendi funt,igitur fuá

Ác fut

taciturnitate fignificare intendunt, fe interius confentire,-

o

ratio,

CASUS DLXXXVLI

bonot

S'e! quid fi parentes þbnä&ant pro filiis doli nondum'äaþacibus &ut

Ceperu.

Aabfentibus , atque fiiti po modáum ut doli capaces & prafentes 4 pa-

H

T

Ventz

bus moniti vatione [ponftonis l'acletacent. — Eritue eti-

comt

m bec tacitarnit

acfienum manifefiativum confenfis

Qot,

z'wemi. :

E .Züïrmat., Ita S. Tho. in 4. dift. 27. q. 2.a 2. ad r. & cum

€o Ferdinandus de Caftrop.. de defponfat, Difp, , purr, 4.

T;tiw 1

1i. 14. & plures apud hunc citati, Et ratio eft, quia filii debent

hunc honorem parentibus, ut hác in re animum fuum decla-

Jum fat

u

rent., reclamando , fi contra&us; pro iis initus illis difpliceat,

adeóq; dum non reclamant,cum poffent & deberent, cenfentur,

tacendo confentire.

ADixi autem in.cafa ; Sifilii à parenti-

L

bus moniti taceant. &c. quia fi ex alio, cujus non intererat,

rem ad illos deferre , hoc intelligerent ; & apud talem tace-

Wi

rent, non cenferentur indé confentire. Quia nontenen- j

wdr

quia

tur cuivis alteri fuam mentem ape-

li etia

rire,

ttgo à

inens ;

E T-

4 atf

CASUS

747

*—

DE ..M47*.&11Moïzvzo.

p

-

H

E

H

U confi

1

"

Ve M

Q;id fialu pro Jf

l

-f';-jþä,nzimnt vv. . Tutor. pro pupillo, fr:;ter

[

pro Serore. ec. C filitutateat , anne taciturnitas if apariter erit

üsrie i n

fifficiens [fgpum ad vanfrituenda fonfaliat

iCo* fin,

Ej. M

ultaii de hoe'controvertitur inter Dó&ores, multi

nafüw-

: dter

r funt L] q-u

i affirmant : preefatus tamen de Caffropal, cutm'San-

s

gez, & aliis. Neg

ativam cenfet veriorem, atque pro fundas:

x

x

5

nendo yro

mento hàbet: qui

à de nullá alia perfoná

,quam de parentibus

»lgitut füà

d

hoc Jure pofitivo'

'eft difpofitum; &

u

ofitum in uno, non.

tire,

débet difpofitümiceriferi in àlio , maxi

mé

cum fiof fit aéqua

ratio, quippé parentes ob nimium amorem filiorum , eorum

bono maxime confulunt;ipfique filii, quia ab ipfis vivere ac-

us ul

ceperunt fpecialem.-reverentiam & -honorem exhibere te-

nentur , quae neque, in Tutore , aut Curatore, neque in fratre

7172

n w

J

comp4

ratione -fq'*r"ö*ï-ïs ! :æïäi]äjfpiljb?e lünt." "dta di&dus an-

J

&or,

P

t & m

&

E

Lfym 4'

'I;i;iw mduxit Bärtämi;i:äïïgïnäw*ad '"copü*lnm-äüm ) mutua p'romr.f;

( de'ent

um deda-

frone f'uturs matrimónii. : Sed poffea éognoftens , fe e]fe £ón[amg uineum

Berta in quarto gradu, viult: 4 promiffrone vefilire * ueritur

difplicet,

?u |

;enfentul

MAU

Wïïm;! facere etinim in wztä fi*e?tig,d— etiin

3 pateftb

uinpeo du jurse..

intertdts

.Ef tss Hb Gehai! ad-petffcféhdy IURT fed'pom

leg ( ce-

etiam invitá Bertá recedere à promiffione.

Raftio eff, Tum

Teftem

quia promitfio non obligat ad rem illicitam, Tum quia fponfa-

lia etiam jurata diffolvuntur ob impedimentum fuperveniens,

ergo À fortiori etiam funt invalida ob impedimentum diri-

znens antecedens ipfa fponfalia, cum plura requiri videantur

ad.- auferendam obligationem

jam inductam , quam ad im-

Ccecc 5

pe

CAS»USW

7i4

CAaGUS .S.;lCR AMENTALE s.

w

Pediendum, ne inducatur, ..

. T um fqua,'nvalidum eft Ma-

ttimonium contra&uni

cuni confanguinitáte in quarto gra-

du, erg

o etíam fent. invalida fponfalia ,

Qu

U roboris & firmitatis ficut Ma

trimonium,

qua non fun'—;: tan-

JVeque o

bffat copula , quia copula non efficit contrahen-

tes habilcs

; nec obligare poteft ad rem illicitam.

Ef

CETec limita : Praecifo fcandal

o vel fraude Titii. Nam

ln

Rafione citandi fcandali fieri po

frcral

d

^

teft , ut Titius obligetut

V. mu

ad petendam

fede, Apoftolicà difpenfaionem, —— Iden

AMattitn

dic de fraude. -

quenti.

&

, -óneriupme p

Taboral

do not

s

£

h

gion

Qu f fjj

Poft fponfalia conkraxit. impedimentum dm

Wons , Teweturne impetrare diffenfationem impe-

Á

3

: dfma;ti $?

RE]þ.' Teneri , *quähdö commodc fot&n*;impe&are , aut

quando alioquin. fequetetur. Áponíze..gravé damnum, ut

accidit, quando deflorata fuit 4*

! i .E/þ.

fponfo , aut. quando gravem

fama ja&uram:pateretur,

Ratio eft , .quia par non eft , ut

fponfus commodum & immunitatem reportet ex fuo deli-

memie

&o , commodum autem & immunitatem reportaret,

Q

fi non teneretur impetrare difpenfati

Matrin

onem ,q.i!l—ius-i ^

ht f

i'mpedimgnti.

emendi

hlm-, (

alia ]oq

horrere

Rff mor

CASUs

EXM

739

L5 DE MATELMO NIO.

VESEUREDIREOGOREA cucororo Gbferstrsmle ss

Im

WTtO gra-

^—CASUS DXC.

Áudt t

-Quid ff aliq

ua fæmin-a vvellet mubere alicuí , qui fimul

: :æcu).t:, Jfüardus &

anutus eft , effesue ndonit-

teuda ?

m'trahcn-

3

Efp; Omninó «repe'llgridum'vefïe juxtà communem Do-

li Nam

&o. Cum Sangez. l, 1. Difp. 8. n. 30. Ratio eff , quia faltem

moraliter loquendo eft impoffibile , ut qui fimul coecus , furdus

obligeut

& mutus eft, vel á fe

E

"

iplo »yel 8b slio dilbat. requiits a

Matrimonium,

x--

1

u ii

Secus dicendum e[t

d'eea, qw folumuno ex his defe&ibus

laborat. - 4£emque de illo. , qui eft mutus &furdusfimul, mo.

do non fit coecus, non . talis poteft doceri neceffaria ad obli.

gationem , actumqQue conjugalem,.

,

" Àin- i

CASUS DXCL :

Quid ff Petrus dicat Hpollohig : propino hi ud AHalrimoniums:

Feffondeat : Deus tibi benedicat : Eruntue cé.

vfendi per

t , at

:ojt ïlaæ? ?efäff T'Tzïlef;/i ;3022?5?4;(?617(&&[;;724?"

qua, t

Efp Nifi conft;: v;:ä—lfäppareäft,Pätrüm*fuifi"c jocatum,

) gïavem

iä

j et , ut

fed ferio locutum , & maxime, fi praeceffit tra&tatio. vel

(to deli-

mentio alíqua nubendi , ín foro externo pronuntiandum,

Jrtatet,

. Quod Ha 1 Ratio eff , quia illa phrafis : propino.tibi ad

Matrimonium, ad erptionem, ad commutationem ; Serió pro-

Jlius.

la fisnificat apud Germanos ferium animum nu

bendi ,

emendi &c-^-Et fi altera' pars refpondeat benedicen

S pocu-

lum , cenfetur confen*tigc in rem petitam ,

N

aliequin certe

alia locutura,

Cert

x erit reperire puellam ; qua fi ab-

horreret á tali Matti

io, eó cafü non effet mox dictura

iam non effe tempus

igéndi de Matrfmonio : aut certé re-

fponfura cum tali reformatione vultós, oculorum , vocis &c.

£ASQS

ut

760

C55 5 CR AMENTALE

A o

*

— À

iJ'tv"omncs præfehtes äd&(erte,rc .po

ffent , a

b el BA rogitari

fcrió de Matrimonio 4 poftulante

oblato.

Illud veró indu-

bitatum ,

$d qii

acceptaffet

fi Appollonia propinatum poculum ac refufum

; & mox ebibiffet , nullo figno contrariam men-

tem oftendens , fed fcilicet , non bibere in fignum Matri-

D

LJ

L4

- Yi CU

monii , fuiffe compellendam nubere Petro

quia ejusmo-

feriora:

di a&io Germanis eft clarum & certum fignum confenfus

fitmart

in rem, -

quam petit—provpinans,' -F'ideatur. Gobat tra&. Io.

de re, q

cq]i& I.

Q5j

N

|ONWNWM

Qui4 fi B:oäfalia legitime fint contm&a cum unal; Dif

enim u

f 79

jölwuntzf(n: per fponf2lia poteffea &

$

:

äæichïa !

funda

€um Alia ?

- func en

Ef». Megat, Sed fponfalía pofteriora contra fidem prio-

potett/

R

rum contra&ta omni jure omniumque confenfu funt irrita

| gFZ,//bc

*eft nulla, eo quod una res obligata uni non poflit promitti

alteri, Et hic proprié locum habet regula juris : Qui prior

eft tempore, eft potior jure.

Accedit ratio clariffima, Quia

: Quïdä-;

omnis promiffio de.re illicita irrita eft & nulla ; atqui. pofte-

riora fponfalia funt de re illicita , fcilicet de Matrimonio con-

TU

tra fidem priorum fponfalium contrahendo , cum fponfáliá

at

^; prius cum alia vel alio legitimé contra&a ipfo jure natu-

ita u

.r& fint impedimentum impediens , feu prohibens

(dens:

protiti

. ; Matrimonium cpm ahá; ergo &c.

[ [itoriy

&d poft

Amatio

tit:;

EL ILAS

CASUS

vid:

-—.—""'*-—-..41

- DE MÁTRIMOMO.

"

T

Oft Cogitor

CASUS DXCHL

Yerü indu.

iC tefüftim

iora.

$

tiam Inen.

S*ïd»??äfï'?' ipefer

matà.erumtne ndbuc Zrrita?

Sponfalia Jiné jurafa feu Juramento Cof?fï*f'

eft effe

u Matri-

2 Efp. Affi

"a. Ratio eft, quia Juramentum non pot

4 Qumo-

^^vinculum iniquitatis ; ut Jurátó

quuntur; fedfponfalia pO*

fteriora iniquam pto

miffiohém continent, ergo Juramentà

| confeus

Gonfiymatur. Quia fecunda fponfalia funt

firmari non poffunt,

" Wl. li

de re, que non pote

ft fine peccato adimpleri ,' & funt in

5raejudicium alterius, atqui promiflio de re, quae non po-

teft adimpleri fine peecato, & qu& 'ef in praejudicium alte-

rius , non obligat, étiam(ifiat cum Juramento ; Juramentum

Df

enim non eft vinculum iniquitatis.. Cap. eumcontingat.de 7u-

,

re Turando. Hoctamen intellige modo, quándo celebrata tunt

fecunda fponfalia, non adeffet jufta cau(a diffolvendi priora,

tunc enim pofteriora valida füht , quia fünt de re licità, quae

1

ndem prío-

potett firie

p

Idecaps Rz ia pfæïüdï*dö ;tr?g-e;ifgdin:?i(cri. | San-

ene

[ae urita

Sg*ewz-v';f.',iþ* 6p i

i gromitti

CASUS.DXCIV. -

Q priot

pwom fpon]klta[ïnt .clam inita ,pofferiora autem;jblgn;mi

p Qu

2

£er5 . g. coram PA

rocbe e& tefLibus : eruuiue bac ad-

s pule-

Buc irrita ?.

10/110 COfl-

Efp. ia, pet fe loqu

endo: ratio eft, quia ficut a&ui, qui

R

de fe. nullus eft , Juramentum nullum roburaddere poteft,

x fponilià

]te fatü

ita multo minus folemnitas ullairobur addere poteít, Per ac-

Yibens

cidens autem, (i fponíus iritelligat übi & priori fponfae, orni

robatione de(titutis etiam oblato Juramento, fidem in con--

fiftorio non habendam , (edpoenis & cenfuriscompellendum

ad pofteriora Iponfalia cum majori fuo ac fpon(e prioris in-

famatione ac incommodo; facundis fponfalibus ftandum e-

rit : debebit enim prior.fponfa omninó effe contenta

& Juri fuo cedere ,faltem pro durante illo

matrimónio.

Ddd dd

CASUS

cAsug.

262

us

CASUS SACRAMPNTALES.

ass

CASUS DXCV.

Sedjäid |

tiot priora , [ed po[eriora babeant annexam copu-

fif, a

Qaü fifponfalia

!

m : eruntue bac utbilominus irrita?

Efp. 1ía. '-idäue non fqu*th:üerutiï. ;fff , qäuan'dc -p;ofïejridæ

REfz.it

- "fponfa fub promiffione matrimonii deflorata confcia fuit

"faap

priorum fponfalium. contra&orum, ( tunc enim deli&i parti-

J

ceps in neutroforo effet audiendafecundum omnes ) fed et-

f t g

iam quando fuitinícia priorum fponfalium, — Ratio eft, Quia

tev vel

etiam copula non addit.robur a£&tui de fe nulli: cum ergo Jus

fegutit

priorumfponfaliumnon poffit tolli per fecunda fponfalia inju-

SNONS

ftéinita & prorsusnulla , neque etiam tolli poterit per adjun-

Foo til

&am copulam. : Intellige autem rur(us per fe loquendo , nara

moriat

er accidens in cafu, cum ex violatione priorum fponfalium

ytigut t

nullum.vel exiguum incommodum .eventurum, fit. priori

Jurttae

fponfz ; fecundacautem fponfx , .quee copulam admifit , vel

"ertám

etiam impragnata fuit füb fpe promitfi matrimonii , grave

traxit |

damnum infamiz & vilitatis timeatur , tunc obligatio Jufti-

qvetsà

tize adavertendum damnum fecundz fponfz deceptae ( quod

menon

ut fupp

onittit , alià ratione averti non poteft, nifi eam du-

A

cendo ) utpote gravior

P

:

pratferenda erit obligationi priorum

dl q

fponfali'um,

juxta recep

tam regulamapudSy/veft.T7 ,Spon[alia,

duo «t

ncula difparis potentte fcompo[fibilía contrabantur ,

1.7. fi

fortius v

epellit minus forte, : Atque omninó acquitas & chari-

uf

tas poftul

at; ut eocaíu prior fponfa obligationem remittat ;

[X

poteftque juxta Sangez. x.

difp. 49 Jüdex interpellatus tunc

To/iteh

compellere ad contraheridum ctim pofteriori, . Nam propte-

$u /cray

reietiam ex communi fententia, fi quis poft vorum-fimplex

thAtrigg;

ciftitatis Deo fa&um, fub promi(fione matrimonii defloravit

[//

honeftam puellam , debebit interim poft pofito voto puellam

Mf n

/

ducere, étiam Deo benigniffimo creditoré obligatio-

nem ;;Iigïoniþ ad

«

:

óftponente obliga tlom] uftitiae-

Paf t

ergg :.pro.gxf:mum—.

fponf

CASUS

As DE AMLATRIMO NIO. —

TÓs

—M

3

TUTSTGASUS DXCVL --

E

þ' prior $ þch[ä, eyel éconíra footifus jam diem fuum obie

Y

IX oyg

vit , vel.religionem profefj

a fet ,"veldibere woleus 4 fpon[alibus

f'éce, Värit. mAanent.

"C A

dhuc imvalida

Hs JQ?;z/alin

offeriora ?

0 pfte rior

ï urás

anfa fuit

Ratio eft , quiaillapofteriorafponfcha etiam

^ taáprincipio

non valuerünt; aiqui juxta notiffimam re-

Qd pri-

ulam Juris 18. in ó.

- Noti firmatur tratfu temporis , quod ab ini-

I&8) fed -

equepofteà per mor-

loel, Qui

£io ton [ubfiftit. Ergo ea abfoluté (acta n

tem vel ceffionem prioris fponfa convalefcere po&tunt, con-

:

*

2 ctg0 Jug

fequenter li

ber manebit.^ Dico caut? : zbfolute falla. Nam &

Tlalia at

r

iorafponfália "Titius.conditionaté ficiniiffet cum Berta :

petadju-

potte

Egot

ibi promitto conjugium , fi forte Cathárina fponfía mea

n, nam

moriatur,

vel rémittat promiffionem fibi à me fattam , tunc

ponfalium

utique valida fuiffet promiffio conditionata, & mortua vel

) fir gtiort

Juri(uo cedente Catliarina , obligaretur -Titiusad ducendam

xümläc X d

Bertár , quia fi tünc tálem intentionem habuit , valide con-

II , gtaye

traxit pro tempore illo futuro. Sic re&é Tambur. addens ex

patio Juft

aversà, talem intentíonem conditionatam^habuiffe pra fu-

pte( quod

snendum effe in dubio.

-Quia alioquin deberent prae(umi

( eam db

deliquiffe contra priora fp

( eromm

onfalia abfoluté contrahþndo cum

alia , quod videtur fat bené additum,

pf

yvrabtítr,

CASUS DXCVII.

i & chati-

uid fi po/? [bonfalia legitime contratda fupersueniat impedimentum

qemittat;

mtrimontii v.g. Impedimeutum affinitatis carmalis, ut fé fponfus Tirie

llatustunt

fornicetur, um ipfms coufa

$

:

$

uineá zntrAa fecundum gradum ,m. q. cum

ejus [orore ,matre ,imaterterá , ideügue babeat impedimentum dirimeus

aj

matrimonimm coutrabendum cum ipfa-fua [Bon[A , e$» confeguenter, uom

mlïmp 74

diloravit

poffit procedi-ad. matrimonium de praféntt , niff prius impetratá di-

B

) e'Aam

: [penfare :. .Quid im hec cafa ex parte utriu[que nempe vel

enfi vel fpou[a licito fievt poterit,vél etiam

jblgitio-

:

debebir.

fütie

'€o cafü fpótifam Jiberari ; & poffe

R z[p. Primó, Certumeft;

i tíitulo,

nempe & Tifuo farni-

fponfum repellere fuplic

Ddd dd a

caíio-

CASUS

TA

| AVC'AVS" US SACRAMENTALES

—

^ pix

cationis : quia fregit fidem fponfaliorum : & Tifubo smpeli-

meníi coníratti , quia apponens impedimentum dirimens fe-

(ponfts

advcnit

cit matrimonium Jure impoffibile, (cilicet illicitum & inva-

e

bere de

lidum

.

Sponfa ergo habet fufficientem caufam refiliendi &

volendi fe conformare Juri illud matrimonium prohiben-

Damnit

ti, Idem per omnia effetincafuoppofito de fponía.

Secus Q

tum ol

Refp. fecundo. Sponíus eo cafu non liberatur à fponfali-

bus,fed volente fponsá , obligatur ad procurandam diífpen-

Catio al

fationem , atque ad matrimonium de prafenti contrahen-

nem ao

(utae

dum. Ratio efF, quiaex uná partefponfus non debetex ini-

q$ont 1

quitate lucrum reportare : Ex altera autem parte.de Jure

naturz eft, ut, quicaufa eft im

deat 4

fam, debeatillud tollere.

pedïimegti circa rem promif-

.

?

Refp. teríio. Eo cafu difpenfatio impetrand

a eft fumþfï-'

bus folius fponfi , ordinariis tamen & rmediocribus feu mo-

qu/

deratis. lta omnes, Kafio eff. .Quia (olus ipíe & quidem

injuíte fuit caufa, ob quam neceffarió ifta difpenfatio impe-

trandaeffet. | Dico famen fumptibus ovdinayiis 63 mediocribus,

RBb

quia obligatio orta ex fpon(alibus folüim urget fponfum ad

ln

ponenda media ordinaria , & non valdé difficilia, quibus im-

W.

pleri polfit matrimonium ; non item ad extraordinaria

Ut

& valdé difficilia ex vi fponfalium przecise & per fe.

:

doplx

Refp. quarto, Sieo cafu fponfa vi fponfalium fu

it violata

trimon

& impraegnata , unde damnum grave pateretur vel infami-

Jüliorm

am, nifi matrimonium fequatur , fponíus, qui fcienter tm-

vandi

pedimentum appofuit , adhuc obligatur procurare difpen^

At

fationem,etiam magnis fumptibus fuo ftatui propertionatis

Aurpity

etfi non nimis magnis, quibus à ftatu fuo cadere deberet.

€onj

Hta Tambur. Idqueetiam non tatione fponfalium pracife, fed

ex ratione injuftee damnificationis, cujus contra Jus fponfee

caufa fuit fponfus fornicando cum confanguineà, nam qui

eft cau(a damni contra Juftitiam , tenetur illud compenfare,

q

jüantum moraliter pot

eft ;scitrzi.notaþi;liter majus damnum,

proprium, .

Dixï

. DE MATRIMOÓNIO,

26f

t —À

.

— Dixi, qui fciä"n*terk *z'mpcdimenti;n appofuit, quando nimirum

(u!d ïmpgdi. !

timens f.

fponfus fornicans cum confanguineà fponfze fuc, (civit , vel

m &inva.

advertit , fic impedimentum contrahi ; tuncenim folum li-

eelliendi &

ber& dedit caufam damno ex impedimento fponfa exorto,

.rotiben

Damnificationi autem libera & culpabili fatisfaciendum eft,

D

Secus quando tunc non fcivit vel non advertit impedimen-

tum contrahi , tunc enim liberé non damnificavit: Damnifi-

à ionjr-

m dieg.

catio autem nonlibera & involuntaria non inducit oblipatio-

Contra]sg-

nem compenfationis, adeóq; jam fponfus non tenebitur pro-

ebetex r

curare difpenfationem expenfis magnis extraordinariis, ex ra-

Ite de Jure

tione damnificationis injufte , fed bené adhuc expenfis mo-

&m promit

dgratis. & ordinariis ex ratione contra&üs fponfalium.

eft funpti-

CASUS DXCVIII.

s (ex tn0-

Jbonfa

lia k

e

Nauidem

ngidi pojt

gitim? contrada fequatur fornicatio unius

eu [ponfs, feu Jponf£ : mum ea dirimit

*

iatio impe-

ffonfalia ?

tediocribi,

Efp. Fornicatio unius feu fponfi feu fponfa dírimit fponfa-

poníüm à

— liaex parte innocentis;ut recedere poffit, fi. velic.

Sino-

vibus if

lit, pars nocens obligata mahet, ne ex iniquitate fuá lucrum

reportet, ltaexpreíse ( quemadmodum de Jure Turando, Ubi

gaordinafiä

duplex datur tatio. — Primo, Quia fponfusea conditione ma-

ä;ifrio/a(a

trimonium promififfe cenfetur ?. $; 65 alter contra fidem fpon-

COU

jaliorum non egerit.

Nam alioquin frangenti fidem fides fer-

rientet i

vanda non eiít,

Secundo, -

u

&ecurnque caufa ad divortium

ye difpe

fufficit , eó multó magis fufficit ad fponfalia folvenda , ram

a

ottionatis

furpius eicitur , qum ton admittitur bofpes.

Sed fornicatio

t de.bcföf-

conjugis eft jufta cauía divortii, ergo & fornicatio al-

Yréefls

[e lo

terius fponforum eft jufta caufa folvendi

usfponie

fponfalia ex parte inno-

nam qu

. -v»ce'm:i»sv.

npm at

: æmnum

SDRESN

M 'O*

A

Ddd dd 3

D

CASUS

"&6

CASUS SACR AMENTALES.

d

oOEUR wencncbectpseetTye oecsegu ts t

-.--*

B.

CASUS DXCIX..

l

te [

(M:d f fþonf alia lepitimé coníra&a etiam Juramento (int confivma-

uterqué

£a di//olunuturue ex

aris tUl

parte imuocentis per fequentem Alterius for-

e(t i CO

wicALionem, ita ut f& inmocens velit , st liber.

d

4 fponfalibus ?.

füs non1

femina

Efp. Affirativé. Sic enim habetür C. Quemad

hi&dum i

h

deJureJurando, EftQue communis. Ratio ulteriüs eft,

quia propter fornicationem fupervenientem poteft vir li-

juia (s

cité dimittere uxorem à fuá cohabitatione, ergó longema-

i.

at

£is fponfam de.futuro ad eam non admittere. — Accedif.s

OE

quod in contra&u fponfalitio. tacité fubintelligatur hec

kt ; 1

conditio ; Si illa contra regulam defponíationis non ve-

nerit,pro ut notat Pontifex cit. Cap. Quemadmodum,

mita5,

dicendu

Dixi autem fponfalia diffolvi ex parte innocentis, non àu-

Qs fpor

tem nocentis, ne ex iniquitate fuà commodum ferat.

Quare fponfus fornicarius ad. nuptias compelli poteft , fi

alter velit. . Quia quod in gratiam alterius. conceditur , none

in ejus difpendium. vetorquendum. Reg. 61. in ó, . Et confen-

Su

tit lex quod favore. C. de legibus, .Deinde debet tradita do-

&rina indifferenter intelligitam de (ponfo, quàm de fpon-

fÀ ; Ratioeff , quia eque fidem frangunt fornicando , &

nt.

fe fufpe&tos reddunt , ne ctiam poft matrimonium viole

ad

Eb

Quam ob rem in cor

porum co

njunGione vir & mulier.

Tap

paria judicantur,

A

;

bbas-þin Cit. Gap. Qgemglmodum. $.

65

lllqd. ,

Tu

CASUS DC.

lii

itrít

um

$ed quid fi uterdue Sponfus poff Spon[alia fornicatus fít ;

iurne delidium . delidfo ità , ut meuter

aetus

cynpmjz

proptereà. á. fponfAlibus. vefilire

"

h

p ? ?

Rdþ.

767

—N

-DE Mg:rkmö N10.

D) Ef. Ne

"g*;;m. Sed

adhuc fpionffus.- fornicarius irepuditay-

re pote

(t fponfam fornicariam,

Ratio eff , quia etfi

RUE

uterque fidem viola

verit, tamen deli&a non cenfentur effe

fed fcedior ipfique fponfo deteftabilior

Eerim' fir.

paris turpitudinis ,

eft in con

tinentia foe

k]

minze,quàm viri. Confir, quia fpon-

fus non it

4

| vilefcit per fornicationem , ut fponfa, Accedicin

foemina periculum alien

& prolis.

imodnn ,

intelleximus de adulteris dicitur ,

lterioseft,

AVec obflat, Quod C.

otelt vir li.

paria fornica

tionis delida inter conjug

es muiuá compen[atione

folli. Nam

fponfalium folutio facilius permittitur quam

) longeme-

matrimonii ob quamlibet fcilicet notabilem mutatio-

p

Acdi;

nem

&

tut Jec

.

. qüe f fpo*nfaliau præïefüffet ,prDfällbUS Obülïlf-

5 I v€-

fet

?

uti fi fponfo vel fponfae fuperveniat notabilis defor-

mitas , infirmitas habitualis, paupertas ,. infamia &c. Idem

ilnodut

dicendum, fi horum aliquida

]

, Son d

&is fponfalibus detegatur,.

nte fggnf?lia occultl.'lml,ycpjm:ra.

n

jum fetat.

gotett, f

g ^ oASUS DC!.

fur , tott

t conene

fponfa ofcula , amplexus , svel fmiles ta&us impudi-

cadica o

; Quid f

cos Ab altero viro admittat j . poffumtue. pro-

; d at

ando , V

:

p rcæ.c:n;li jjan[iz-

v viollt,

Ef». Aiï;'näati;bä. Ratio eft , tum quia cenfetur vivere

quüliet. à

aodum $

R

impudicé, uti docet Covaruvias in Epit. p. 2. €. 7. $,

6. D. 3. à. quo proinde vir meritó abhorrere incipit.

jum quia per hujusmodi ta&us fit notabilitér vilior ,

ingeritdue metum , ne fidem marito non fervet,

Tum quia hac cenfetur notabilis mutatio vergens in

sl LE

us , quà mutatiorie

jl

gx—a gnum viri dedec

non promif;ü'ct.

previfa ufpgnfu-s

: ää)ocä; |

LO

CASUS

768

C4sus .S'Aczz AMENTALES

guaiemm

i, tpptt

?0

^. CASUS DCI. -

1,Dip

Sed quid f fponfaus a

liam

ulettür , impudich da

j

ne jpon.

Zz[c

neat 65c. pot?ritj

tlae s &

4 fbomfalibas re/?'!ire.

ul Y,

Efp. Negatiu?, Ratio eft, tum quia fpon(us non notàbili-

.,ter per hoc vilefcit, ut fponfa. Tum quianon proptereà

propriéa

viro aliqua impudicitiz infamia apudhomines afpergi folet,

tat ob de

ficuti docet Sangez.l, r, Difp. j5.n. $. Coninck, Difp, 25. Dub.

euram d

Kufy

7..56. ubi rede id limitat : A/ifi fint TaGus frequenter , ut

fexsiplet

?udicent propeufum.valde fponfi in alteram animum , üt meritó Hi-

40 pott

meri po[fit , ne

ÍUrus.

Jponfam mifzi;'!jzt 'zmï:atu*ria ,"faut fidem tion fer"va-

H

IN

fi agatu

*C:A-s'us DCllL-

ftibus,

4

tavidst

Qyzd fi fpouf:

vim ab altero

]

H

P

affa furk , antib propét-

inpettat

reA licité repudiatur ?

antur ,a

fulitiotu:

R Ef». Affirmat, Sic enim colligitur ex C. Raptor. 27. q. 2

un. Gloff. ver. potuerit. Atque ex communiore docet

jodir

Sylveft, verb. Sponfalia. q. 1o. cafu. 7. Covaru, in Ep;*, pi 1 c,

bet, url

;.princip. n. 2, Henriquez lib. 1r. cap, t4. n.6. — Et ratio

dleluts

eft, quia fponfa notabiliter fit vilior , ut ab eà fponíus me-

ritó abhorrere in

4

fubire debeat,

Gipiat , ne & ipfe Xinfamigm feu d?fiö?ïï-?

Qu

Y

de f 4&6 ndum, jï']þonle;a publicà coram Parocbo &5 te/ïibwce-

uris

lebrata fuerum ; crimen autem [

onfr aut [penfa orcultum aj 2 u

difülug

: ffne infamiá revelari A

-

emm

. poffit ?

fü diftyh

R. zfp. rinà J hoc cafüdp

onfa privatim

mohere deb'ekfkþfþþohk-r

tamenu

fum , adhibitis etiam, fi opus fit, parentibus ejus , & cog-

natis , ut ipfam liberam pronuntiet à-fponfalibus , & qui-

&dhucin

afi-

exter

dem publicé coram Parocho & tcftibus ratione fcandali vit

E

.di

timferi

769

*&

X PSEe ts

LDE MATRIMONIO .

di , fupprefsà

:

um causi ditoreidi, Dequise v urger -

I. Difp- 70;

&t, bolen-

i .;,Rejþ.

ft

raindb. sufBün us RB ATSERM Oi fatiDe venn-:

tiare , & fponfa moraliter certa fit de fponfi fornicatione,

oh motabï!i-

quia v. g. audivit 4 tefte occulato omniexceptione majore,

nprotere

propria au&oritate à fponfalibus refilire poteft , quando pu-

a,fpergiïæler,

tat ob defe&um plenx probationis fe in Judicio nihil o

bten»

turam effe , uti docet idem Sangez. difp.69.n. 7.-

:

JIp. as Dib,

f

eratur, 8:

EUTTE

Refp. tertio. Si.crimen fponfi ad Judicium de

AE merifo d-

femiplene, videlicet per unicum teftem probetur,ordinarie

non poterit Judex fponfalia diffolvere , uti bené tradit San-

!j i feïw-

gez. Difp. 71. n.7. quia unius teftis teftimonium non fufficit,

fi agatur de alterius praejudicio, C /icef. C, eeniens. De te-

ftibus. JDixiautem ordinarié., . Si enim fponía itàcompara-

ta videatur , ut difficulter à fe confenfum liberum in nuptias

m

impetrare poffit, ideóque infelices exitus.ac fcandala time-

antur , ad Judicis officium pertinebit pro diffolutione fpon-

jt. 15 0

falitiorum pronuntiare. Quia minus malum, quale eftpra-

niore docet

judicium aliqued fponfi non plené convi&i , permitti de-

Ép D. 6

bet, ut evitetur

; Ectano

a2

timetut. -

i mgj.q.s .m.a!um ,»,üggod,vex ic?"",*afo matrimonio

»otis v

CASUS DCV, .

. Qedects

Quid f

fponfaliafint inter puberesf coníratda ;

?8

bj]'untne ! bæf

.iterm que

HWIuut COFHm

kcan/ä'n 45

. difülui?

E]þ Az?'irmat Rät-io' e

ft, quia ut dicitur Cap. 1. de regulis

)f ffb

Juris. Omnis res , per quascungue caufas nafcitur , per eafdem

yh 47, tft

diffokvitur.... Dixiin cafuinter puberes ; quia fponfalia impu-

berum non poffunt validé ante pubertatem mutuo confen-

fu diffolvi. Cap.De illis. De defponfatione Impuberum.Pot: (t

debecfþon'

tamen una parsfacta pubes ábsque confenfu alterius,quamvis

l8 y &6

adhuc impuberis refilire , modo id ftatim fiat poft pubertatem

$ ;&qm

& exterius declaretur, Idautem fecundem ura cenfetur fta-

gdiiritan

m. Quod fi quis poft puber-

tim fieri, quod fit intra criduu

tatem

Eec.ee'

7709

CASQS'QJGRAM.BJV TALES

m

Ve

: w

L n

tatem fpon(alia c

-

Oi

ontraxexit. cum impubere

E

,non pot

eft refi-

lire , fedexfpe&are debet pubertatem alterius , ut is, fi velit,

refiliat; Quodfi ftatimnon reclamet , firma erunt fponfalia,

ii

nec poterunt amplius diffolvi,nifi mutuo confenfu,

p oASUSDCVLIO U

bf

Quid F.f

0.

"

J

yaad:

falia inter puberes contratfa fiat. Juramento: conjima-

fem , 4

;4, fb;&)wnm'e adhuc per mutuum zþ/ämm £0x-.

feufum: diffobui ?

^

»

fponíali

: E p.:'*lt'zzj.'*Ratïo 3

quia poteft quilibetTuri fuo, quo

pet

, (

^fponfalia acqüifrvit, cedere, illudque alteri remittere, arp;

clait G

Cap. preterea de [pon[alibus. junt14 GlofJA ibidem. Quod (iunus

t

tantum 4 fponfalibus refiliat , ipfe quidem per hocabobliga-

fadus,

tione immunis , non'fit , niíi alter pofteà confentiat ; nil

hanc e

ominüs alter redditür omninó'immunis ,. quia hoc ipfo ,

[*

ypo mf

quod

.

r

*

' É

pri

"

]

[

2

rfponfalrbus :t";nuxft;ieïf,::'.';fg.nfeturr cedere quf

]'url.

CASUs DCViL.

E

tratlis v

Quj [ !

ontraxervint fponfalia , poffuntne

de ff impaberes c

B7

- — des fant , 'u?üfl;',,fm'f'if?af? /þf)?f/æliätþ: ?

Efp. Non poffunt, Ut habetür: Cäp De illis. De defponía-

t

ione [Impuberum., .Sedexfpe&tare debent usQue ad pubér-

jj 4

tatem , in quà poffunt reclamare , & fponfalia dirimere , ut

falibu

dicitur eodem Cap. &ante hanc &tatem nullus eorum diffen-

T

Qp

fus admittitutá Jure. :

Quod meritodtatutüm:fuit ,'nepro-

t'o t

prer illius setatis infirmitatem: & "inconítantiam cum alio-

rum præjudi'ciïö fponfalia femel contra&a frequenter muta-

f f;ilja

yentur.

Et fímul hàc lege provideretur, ut fi quiforte im-

uberes fponfalia contraxerint , quae . minus placerent, aut

turiori Judicio innub

N

't'xpæ;lifg'nti,'ma

ili aetate [aldg ptoy

"

Es n u

: *';C.Arsusg

A.

&

—— ÓÀ—Ó—

as

pl Mi d

at ROR

m€—

igcstegpem ii

gäefæ N

CA

s DÉVIII.

lt freit,

"honíilia,

'

Quid fi impubes

Jponplla Jüranientó tinfrnirtirily fene. -

Atem Adebptus ea in- —

turae pu ert

- p?ä?ä ?

j2 Ejy, Ha.Prob. bocex G. Ex litteris; 2 De fponfalibus. übi. Ale-

j tonþhæ

-

xander III, mandat, compellendum effe quendam Juve-

nem , qui impuber fub Juramento cum puella impubere

fponfaliacontraxerat,adeafervanda. Quia periculofum efl , in-

y quodper

quit, confra fuum Turamentum -venire, juri canonico con-

itfefe pg;

cinit Civile. L,final. ff.de liberali caufa, ^ LHbi'admittitur Ju-

tod Ounus

ramentum impuberis , & ad illud fervandum cogitur puber

: abobliga

factus.

Quare fponfalia jurata. impuberum non.habent

oTtíat *y nil

hanc conditionem adjunctam, ut adveniente

boc ipfo,

.p,ube;tat; fql-f

edere tuo

y ' poffint,fed tantum ea, fquæ nonfqmjg ;faïtfa.?"* E

CASUS DCIX. --

Quid [ Cajus taGus pübertatem, 4 fponfalibus in'pubertate con

tra(lis velit reftlire ; amne ut velilire cenfeatur , faffetet pro fforo com«

- fetentia

mliu ig-

tantum ipterias difpntire, uel aninfiper teguiriturynt

Puntoci du OE T EL N Zz!iqü?ffl'-g?"( .mi

N

manifefterur ?

30 pobit-

þþ. A[iïrmatiä;ä. Cohtra Sangez; L, x.kd"ïf 0. $1. pe fpon-

(nete, ut

- "falibus, n. 17. Ratio eft; quia ad valida fponfalia contrahen-

wm difen-

da pro forointernonon fufficit initernus confenfus fine fig-

tynepre.

no ad'extra mahifeftativo , 'ergo neque fufficit ad fpon-

cun dio-

n

da, per quas enim caufas res nafd-

ter mta

d -falia diffolve:

-

tur, per easdem debet

iforte i

( ditohi

'«tt , aUt

leptor

EÉee ee 3

CASUS

CASUS

772

ol

cumcmccyue pH USNNSUSOGRNUAU) copercmssrsente, (

4515 S4OR AMENTALES

CmmrUuoeumens GUSNCNÉSUURE

—*"

À

L

Qui4 fi Titius poff. [ponfalia contraGa cum unÀ , ineat natydin-

[7!

DIUVm cum aliä AR Iütic IBAÍITBIOHIAuI Ctum po erfori dirimit

]

u Jffozfalia [ priore $

E t

Efp.ifa.Sic enimdefinitur.C . Sicut. 65'C.81 inter de fponfal. &y

A

ditioet

— C. I defponf duorum, . Et ratio quoQue eft,quia nimirum

uotiescundue duo vincula concurrunt fimul in eàdem per-

falia of

nl

foná, quorum nequit utrumque fervari , fortius preevalet,

fs lib

Sed fortius eftvinculum mattrimonii ;quam vínculum fpon-

falioru

i

3

1, cfgocqnju)galir Obligacip»anuperïvcnïþente obliga-

tio fponfalitia ceffat.

Quf

:

CASUS DCXI

gione , [ed

Q

uid fi [ponfalia mon.

foluniji(:tlggitimäiconäraäa;, ]äi'fjiam Jura-

£a principaluer in bonorem Dei , Jeis per zmodum *voti ;ut Accidit .quame

do quis intuitu. Pietatis eum Turamento promifit. fuessina pauperi fé

jita

HDL CHIB CÁ IMAITIPIORIMI

fon Id

contrAG ur.

9. poteruntue. adbue

*

muruo comtrabentium 'cbrszn]z? '; "

Hrinfecit.

Z/Tolui ?

1

Yos hb

kff ita. Ratio ff Quia il

le,in cujus favo

r

'em fa&um eü Ju-

Mi t

ramentum, poteft cedere Juri fuo, & Juramentum cenfe-

pedimentt

tur fattum fub conditione , i ille; in cujus favorem fa&um

fponfalbu

eft; velit acceptare , & nolit cedere Jurifuo. — Ita Letf. l. 2;

in 6, confe

Cap. 42 dub. 12, Sangez.l, r.difp. ;2.n.8. Confirmaturfeu

f0f2 (

potius elucidatur:magis.. Quia qui facit tale vocumfeu Ju-

inwfilía

ramentum , nonintendit (e oblieare nifi füb tacita conditio-

Ditat fe

ne , fi ille, de cujus commodo agitur , velit acceptare :

taCitiw

non enim intendit. invitum. ad beneficium acceptandum

cogere , vel nolenti obtrudere., ergo fi ille nolit , vel con-

p.'

donet, non obligatur ; ceffat enim conditio, fu

quà obligatio: eft- in-

: r

CASUS.

Ms RY

DE M ATRIMO NIO;.

725

CASUS DCXII

4l tudritoe

yrinit

adimplentur conditiones expreffe , fab quibus

£ contradi.

; ;. Qgiiji ftont:

/jïanfälia fen

vAlida ?

:

da j fumue

R Efp. non funt valida, nec obligant, donec adi'mp!eaturïcon-

AA

jemímum

ditio expreffain contractu fponfalium.Ratio eft;quia fpon-

i edttm per-

falia non obligant ultra intentionem promittentium. Pro-

mitrentes autem non habent intenti

35 previet,

N

onþm pbligandi fc: nifi

culum fpote

fub talibus conditionibus.

eDte Q0//ft«

CASUS

'DanL

Quid fi ]þonfalia non fuerunt celebrata fub aliqud expre[s4 condi-

L d

kione , fed tantummodo f[ub aliquá comditione tacitá

?

; féntne valida

Ab[olute , ita r mon cemfeantur. propri?

Lt furte

canditimalia ?

Acidit fUl

! p

n P/iülüf?'l (j

R

Efp.ita. Ratio þ/i ,tum quia conditio täcïtä fubintelle&a

3771

non reddit atumconditionalem. — L.condiizones , que ex-

ivinfecus. ff. de conditione. "Tum quia fequeretur ex fponfa-

libus fattis à Titio cum Bertá fub tacita conditione, fi non

farneltTr-

fuerit fornicata &c, lifque poftei diffolutis non induci im«

edimentum publice honeftatis , ficut non inducitur ex

m cenit«

i hum

fponfalibus veré conditionalibus ex C. unico defponfalibus,

[a LcHo L b

in 6. confequenter fponfus poffet poftea contrahere matri-

frmatorid

monium cum forore vel Matre Bertze , cum qui diffolvit

tomfeu Jl*

fponfalia celebrata fub tacità conditione, fi non fuerit for-

ta condiur

nicata : fed hoc eft falfum , ergo fponfalia celebrata fub

tacità conditione funt abfoluté valida, & non cenfentur

atceptte

ionalia.

Ita Sangez. lib, z.

cepritdn

"prop;iä condit

Difp. 67. n 3.

j uv

E —

Eeec ee 3

CASUS

CASUS

274

CAS Is SACRAMENTALZS

Gu cotapEErtr hp

p

CASUS DCXIV.

"

Quid fi poff fpo

tifalia contratfa fuperaccidit aliquid , qz;od eortita

uil'ü f

executionem,

nempe matrimonii contraBum &5 ufum reddit notabi-

liter difficilio

rem , quodáue fi initio firffet , bominem cordatum [i-

p

r

quilis conmditio

A .,meri ab illis

Jpon[Alibus avertiffet e: abflerruif-

J& j Poteritue i5 , eui matr

"monium [ic vedditur

jufle Af on[alibus vefelive, etiam imvitá

difficitius ,

t Vitgz.

fponfal

Alterá parte ?

TTE

Eþ:. ifa, Ratio eff. Quia intentio fpoddentis non praefu-

«onlorte J

470//[9//21/11

mitur fe extendiffe ad talem cafum valde difficilem non

fRONQ Vaf

neabfíterruiffet,

previfum , qui

guemvii hominem prudentem äpromifiïp-;

lubjle,

Quare fponfalibus feu matrimonii promiffionibus , quae

Corfr,

fuà

pte natura & Ecclefia praxi magnam animi libertatem

dotentioaet

fe oigate

& promptitudinem poftulant , ea tacita conditio femper

ineffe videtur : 5i ves in eo [latu permatteat, feu fi notabilis

| diflven d

verum mutatio non fiat,

Nec refert etiamfi fponfalia jurata

fuerint ,

quia Juramentum fortitur natufam & conditio-

nes aGs, cui adjicitur, Cap.-

- F sisit

jurando,

Quemadmodum, — De Jure

htl , d

l

! CASUS DCXV.

It

j

Qui4 fi ]þbpþ- iempore fponfalium pulcberrima deinde notabilite;

NStat

.X [

t deformku evada

£5 poteritne [ponfus propter bane tmufatio-

wem licità 4 [poufalibus ve-

E

£t li L

j lire 1

Y» [

REE.

iía, Ratio eff $ Quia in materia matrimonii admo-

dum afítimatur apud homines pulchri-

Quii f f

tudo.

t

CASUS

77f

—

E MÁATRIMONIO.

CASUS DCXVI.

quMd n

Qui;l' fþohfu: «pel fponfa mcidit

in gvavem morbun , paral-

Ml ub

morbum gallicum ,

;

Epilepfiam , alium-vé incura-

n lepram ,

, juflà ue alter recedere & ffonfAali-

rdaéu f

k bz'/em? morbum

Pö* bfnf(ermi C

us potefe à

(

E

ila, Ratio eft , quia hac , ficut retardarent à

** "fponfali

bus contrahendis , fic excufant á contraGtis etiam

Quia nimis grave etfet , hoc perpetuo velle in

jutatis.

non ptau-

conforte pati ,

poterit ergo is recedere ab hoc contradu

fcilem non

fponfalium ex fe diffolubili , attamen autem non à matri-

iptomilfo

monio jam contradto de prafenti , quod ex fe eft indiffo-

lubile.

Confir, Quia promi

ffio non oBligat ultrakp,romittentis

bs , qui

intentionem , fed intentio virtualis promittentium eft non

. obertatem

jtio fempet

fe obligare indiffolubiliter pro tali eventu , ergo eft jufta

diffolvendi causa,

:

EO

Yalia jurat4

.CASUS DCXVII.

y conditio«

, Delos

$ ed 'äuizl f po]ï fpdnþzlia contra&a animad-ver tatur oris Jravis

olentia , cui aríe /Medicá fub-venire nequeat , merito ne etiam

bac inter morbos valentes diffobvere [ponfalia

4

mumeratur ?

3 xfp. ïtzz-,. Ratio eft , quia illam in tam ar&tá cbniüh&ione

j nbl

tollerare nimis effet onerofüm.

Ità communis cum San-

ttidit

gez. lib, 1, Difp. s7. num. 2, approb

137« IH 4«

.

ante Pontio l, I;f €,

CASUuS DCXVIIL

lopii almo-

J

Qyid li fponfa. amittat nafum , oculos , cvel aures , aüt fiat

Wáhca , ub clauda 5 Tenebiturne fponfizs con-

trabere matrimonium cum

Jpossá ?

(45U$

E?

776

C A$tTI$ SAckAMENTALzs :

—*

REIþ. Negati-vb, Quoties enim notabilis mutatio l»"ehu cau-

Efp.þitaL

sa de novo fupervenit fponfalibus ,

.quà cognitá contra-

ne mai

hentes Judicio viri prud

entis judicantur non habuiffe vo-

tus habitu

luntatem, faltem impl

icitam fe

obligandi , eadem fuperve-

niens fponfalibus fufficit ad illa

diffolvenda , ex parte illius,

ligatur pri

4cem ín

qui c

O

1

enitá tali

falia celebrata fi

mutatione non contraxiffet, etiamfi fpon-

;iOpis.

nt cum Juramento.

Ratio eft

, tum quia

juramentum & promiffio intelligitur fa&a reb

us in eodem

ftatu permanentibus , quando autem notabilis mutatio fu-

pervenit, ut ia cafu propofi

to, tes non permanent in

Tiiw 4

3f M

eodem ftatu ; Tum quia prom

iffio non obligat ultra inten-

« 'gmntes !

tionem promittentis, promitt

ens autem non cenfetur ha-

li, -

buiffe intentionem

promittendi fuperveniente notabili

fnutatione feu causa ,

quá

ravisá , judicio prudentis non

promififfet,

AtQue ob eas

em causas nec Sponsa tenetur

Ucere Spoz;(u'm ; vid. Sang

ez, l 1;difp.s7.

3 *

£j.itn

URT

CASUS DCXIX,

f tiptos

proviàe $

Quid fi fponfus evadat. aleator ,

ebyi

0

f

; eanelí

us é^t. poteriíne. prqþt'e-i

reà fponja licite vefilire 4 fponf

Alibus ?

, ao

; ftox often

E

j

coliabitare,

[b iía, Ratio eft , quia fpon»fa,cun;v tali certä noiui(fet

: viifle,

Confirmat, quia ex C, Quemadmbdum de J,urey Jutändb

rfebus notabilitér mutatis promiffio non obliga

t, fed in hoc

: ï Quj j

A/trosee

gventu notabilis mutatio intervenit, ergo &c.

i?l r

CASUS DCXX. .

Quid fi inter ipfos [ponfos gracvis inimicitia fuerit (xf

REfP- i,

oría , po[funíné utrimáue 4 fpon[alibus

ufpicio

recedere ?

Dotfilitin

R,

Ht: fs

N

—

AMEN

pE MTRIMONIO: —

e

777

AEÍo feu cag.

ii contta-

Bj

il4. Rátio eft , quia tunc prüdenter tiImeri poteft ,

-

ne matri

monium fuperveniens triftes & infelices exi-

aDiiffe vo-

tus habiturum (t,

Sed qui caufam dedit inimicitiae , ob-

m fünerye.

aria media adhibere ad

ligatur prius omnia moralia & ordin

1

Dute illus,

pacem in

Uaf fpon.

duccmda'm n :quia--«alïiäs-. etit' m]u&a .caufa diffolu-

» m quia

;iopis.

s n eodem

CASUS DCXXL

$ mutado (ü«

etmanent

Titius defponfaxvit

Bertam, nejcientibussuel etiqm fcientibus utri-

tultta inten-

h

uique parentibus ,

unde tamen fa&hum e[f -uf ex utraque paren-

cantytimeaturg, aravis di[cerdia imter

Cenfeturfa

t parentes obflimat? contradi

E

nte /otabi

dos , vel eofdem [pomfos ; pozeritue alter etiam imito ali'cf-

tUdentis non

.ro.l e ad AÍi

ud qmAtrimonium, con-.

-we;ff.er& ?

ia XEDGTUE

p £f.

la. Ratio eft, quia ex tantà pppoüt.'iänef;c'ïle eft ori-

"riinimicitias

, incommoda gravia, & inter ipfos fpon-

tuas rixas & di/fenflones.

Monet tament

fos nuptos perpe

rovide Sangez.

, 1. difp. 14 n. 3, ut cauté in hocprocedas

eritt prople

confeffarie, nam fzepe jattantur mina, opponuntur pericu-

la , applicantur alia mala, quz tamen experientia

mox oftendit vana effe "

& itatim inito m'atrimopio defer-

viiffe,

(& noluiet

CASUS DCXXII.

yre Jorando

lc,fcd jn o

Quid fi pojï fþ.onfalz'a legitim? contratda oriatur uni ex Jponfis de

altero uebemens. fufpicio morbi. gallici , vel cujuscunque alterius

infiriitatts gvavis dncurabilis ; Detue ea caufam

ditia diffelutionis fponfo

Auo :

-

Efp. iía. Ratio eft, quia ejufmodi vehemens tanti mali

fzxzrit n

/

fufpicio quemlibet virum cordatum , fi ea contradum

fponfalitium przeceffiffet , ab illo ineundo non folum retar-

daffet , fed etiam plané abfterruiffet , ac proinde in

tentio

Kuf),

fpon-

778

CASUS. SAGRAMEN TALES

P

sipns n pralumitur f extndie sf sal lum

valde difficilem,

Porró ad cognofcendum , utrum promittentis intentio

Qiid

faltem virtualis ad talem cafuüm fe extenderit nec ne , exa-

minari debet fponsus , v, g, Si eo tempore, quo fponsa

promiferat, illi aliquis propofuiffet. ' Sed quid fi tale vel

B. !

tale poftea eveniat ? utrum refponfurus fuiffet, nón effe

l

utio

fibi mentem ad hunc cafüm obligationem fuam extendere ,

( pracd

cujus affeverationi etiam in externo foro praefertim jurato,

if , Ad

credendum erit, fi, confideratis circumftantiis & praecipué

3on eni

natura rei promiffze , probabilis ei fides baberi poflir, ficu-

petvetit

ti docet Sangez. l, 1. difp. 61. n. 6, Nam in his, qua adani-

Ti N

mum pertinent , uti funt fcientia, ignorantia , intentio &c,

ftandutn eft cujusque juramento cum alio modo probari non

falia , &

bendi u

p,o(ïïin.t,' ficuti notat Covaruv, z, rchi. C,10,D, 1,$ 3.

|CASUS DCXXIIE.

ii f

(Mn! E fponjïu caghit4 fufficienti causA 4 fponfalibus recedendi ,

[

U

L M ogmimas

Ej

penfa

(m kAFPBAltY co

*

4

g5

;

/cAR : patafrit ne

adiue j

uf d Ab?æþdiäw re-

Áuie v

*

&b

- E]fï. rf ?gartzä'bä. Ratio

eft , quia ex tunc fponfus cenfebi-

titó t

tur tacité renuntiate juri fuo, atqué fponfalia ratificare,

l. hujusn

iuam ob rem etiam fponía nonnifi fub tali conditione in

brandum

copulam confentire cenfenda eft , ideodue non audiendus

f en

fponíus , fi: poftea refilire velit ? ficut neque conjunx , fi

Cat

«ognito adulterio conjugis ad eam accedat , divortium in-

ilius , q

ftiruere permittitur,

ANeceffe £amen eff , fponfam fcire , fibi

Vüntur

jus refiliendi competere ; fi enim nefciat , non poteft ei

Quia in

xenuntiare , aut fponfaliorumr vàlorem ratificare velle. Prae-.

tum eft.

gerquàm eo cafu , fi fponsus claré fignificet , taft amimo fead.

ïnfu]

Íponsam accedere , ut tametfi jus folvendi fponsalia

d€f€&u |

haberet , tamen ea rata effe

alter] pa

— gel&etæ

at-ur, [

C'ASHST

'*-N

BR MATÉIMOXIO,

779

lum m

—

^leadts" Dexxiv. . -

Ls intentio

Q1

uíd R ex fponfs unus pravi isfam

ia maculetur , pa-

C D6, era-

jcit? recedere , etéam

] fponsge

seflme a-l;elr [

pof jerata

l tale vel

fpoufalia ?

ZAffirmativt. Ratio.eft, quia peräüanicun(;üe mu-

, Düteffe

[» Efr.

exttüder ,

& rationem nota

bilem fponfalibus fupervenientem , qua

fi

;racefliflet , fponfalibus obftitiffet , poffunt folvi fpon-

tim jnto,

falia , fed talis accidit in noftro cafu, ergo &c. mi. prob. an

X pracip

non enim in hoc cafu animi aut zeftimationis notabilis fu-

pofft, fico-

pervenit deformitas ? ut fi v. g. Sponfus furti , aut alte-

que ad at

rius pravis cfiminis damnetur, licité ergodiffolventur fpon-

ntentinc,

tobí o

falia , cum major fit moru

f

m & fama , quàm cerponris a,-:

benda ratio,

E

E

'5&'.

: CASUS DCXXV, .

( tll ,

WId fi poff. fponfalia contra&a deprebendatur fievvitia mtabilä

oteritne

f[ponfa ex IJo; capite fpon-k

ctitm

j parte [ponfi ; p

fum vepudiare :

R.Efp. Affirmat. Rätio eít , tumquia fponsa in hoc cafu me-

y cuébi-

ritó tímeri poteft infelices matrímonii exitus, 'Tum quia

AT

fi hujusmodi fevitia vel morum afperitas fufficit ad cele-

nditone 0

brandum divortium inter conjugatos, à fortiori fufficiet ad

axlendus

diffolvenda fponfalía,

onjmx , 4

— Caterum praedi&a

ha&enruüs ïntel!ïgcnda funt ex parté

illius ,.qui inaocens aur illefus eft ; Eo ením volente fol-

ottium i«

yfcite, 60

vuntur fponfalia, íi veró nolit eadem folvi , manebunt.

n potet &

Quia in favorem ipfius innocentis vel illaefi hoc ftatu-

tum eft.

vele Dtae

inimo ieà

Infuper przedi&ta procedunt de morbo. ejusmodi aut

ongai?

defe&u precedente,quidem (ponfalia , fed ignorato ab

alterá parte : nam fi pofteà talis defe&tus primüm deprehen-

ire , fi vult,

datur , poteft pars illafa refil

Secus, fi prius

CASUS

Fff ff z

HQVC-

780

CASUS SACRAMENTALES

.noverät illum defe&um ,. & nihilominüs liberé cogm.,;g

fponfalia, nam cenfetür it

xj»fh'æc confenfifie non obftante illo

de fe Gu

yil f t

fuh jirim

: C-ASUS-,R.,'DCXXVI-.

TT PE

Qui4 fi contratdis fponjalibus , [potifa, quee di-ves fuerat , ad pau-

juifem n

smotill

pertatem' vedacka fuerit ; "Ture ue propterea. diffol-

vuntur (Ppoufalia?

Q Efp. !ía. Ratio eft, quia ade(t notabiliffima mutatio, quas

E

áprincipio exiftens vel cognita fponfaliorum contradtum

A

t

-

[

ia i

impediviffet. Et hocidem dicendum, fi paupertas jam pra-

N &M

ceífit ; fuit tamen ignorata & fponía dives credita,

"Tunc

enim eà cognitá adhuc eft Jus diffolvendi fponfalia etiam ju-

fiquidem

p

rata, Ratio eft, quia cum fponfalium tempore defe&us

aupertatis non apparebat , proindé erat , ac fí non effet

veniente

(& ideo,quia ille ignorantia erat folum circa qualitatem per-

ERN

elt coma

fonz , fponfalia tunc erant valida ) cum veró pofteà appa-

(Ío exte

rere incipit defe&us ifte, perinde eft, acfi denovoadveniat

& exiftat : Nam ficut paria cenfentur : non effe & nonap-

fia adiet

CIeQere7

jarere ( in mortalibus non phyficis ) argument. L. fundi,

Kdpi

ff de contra&. empt. Jta etiam idem erit : aliquid fuperve-

Jem diffo

nire & praecedere , fed anteà ignorari

, ut inter alios ob-

fervat Leff, l, 2, de Jufti, c, 42. Dub. . . Addidi, & in pre-

tognitam

verbis anl

cedentibus femper luppofui , extenfionem ad fponfalia etiam

uráta , nam ut faepiusdixi , Juramentum additum promif

[i qoníus

fioni fequitur ejus náturam & conditiones, Et licet augeat in-

ominus]

T'optit

tenfivé obligationem , addità novà obligatione ex virtute

dem erja

'religionis, non tamen ( ut fimplices imaginantur ) auget

extenfive , neque obligationem extendit ad ullos alios cafus

Confentír

U5 ,f

vel circumftantias, nifi ad quas fe extenderet promiffio

fornitaio

ullo juramento veftita, quod

»nudaa« ,€*&n

elim com

vældä notandum,

t Hurta

Ui ate ,

€ASUS

781

T'-———

| Dzä MA TRïI;MQNIO;

C COltrarit

CASUS DCXXVIL -

Odante illg

vv. g. dicat : fateor quiden, me ,'Zzn&ä gf,-a,,,

uid fi erga» fponfas

!

D

fub juram

ento prom

fiffe matrimonium bwic Berte , fed nequaquam

utabam , 4

deo effe inopem ;

uk nunc depreheudo , i autem id has

, 4€mo0 1H€ A

dduxilftt ad dandam ei fidem matri-

, i paj-

buiffem compertu

7

?

:

onft

i/i.

monialem,

Quanudo,

?s it4 l'oquitur fincere ?

teneturue 1 confc

jentia. ducere

Bertasm ?

Utatio, quee

Efp. Negative,

Ratio eft , tu m.q;uïa þromiüïoen,on,gb'f;ggg

Conttadum

R

mittentis. Tum.'quiain]ure patia

tás m pta-

ultra intentionem pro

ervenire ,

& aliquid ignoranter praecedere,

ta Tut

funt , aliquid fup

fiquidem res

dic

itur fieri, cum primüm innotelcit, ex Gap.

ia etiam -

e exceptionibus.

:

Sed tali paupertate füper-

te defedts

Pafloralis. D

veniente poffu

nt diffolvi fponfalia, ergo étiam fi preecedit,

(; ton effet

& invincibil

iter ignore

tur ac pofteà patenter agnofcitur. Et

Jitaterm pete

Do&orum fententía. Inforo autem & judi-

eft communis

yofteà appt-

cio externo ten

ebitur hujus füe mentis indicia vel teftimo-

voadveniat

ut

Judex confideratis ;ircum&-antiis prudenter

: & nonap-

nia adferre ;

& debeat,

credere poliit

? L, fündi

Excipiendum au

tem per omnem modum : nifi poft ta-

Jio Jnpere

Jem diffolutionis can

fam aut fupervenientem aut de novo

x O D*

nteà valida ratificaveris , aut expreffis

cognitam fponfalia a

& f gree

verbis aut ipfofa&o,

& prafertim copulà carnali.

uare

viaaetiafm

cognità causá re

cedendi à fponfalibus, nihil

m promit

fi fponfus v. g.

ominüs fponfam carrnia

liter cognofcat , cenfebitur tacité re-

staugeatin-

nuntiare furi fuo , atque

fponfalia ratificare, — Quandoqui-

: ex virtüte

fub tali conditione in copulam

dem etíam fponfa non nifi

tur ) uget

confentire cenfenda eff :

Ideodue non audiendus fpon-

s dlios lus

fus , fi pofteà refi

lire velit , nifi

forté acceffiffet animo

n ratificandi fponfalia,

Tunc

promi 10

fornicario & expreífo no

ol

enim contra Sangez. l.

1, Difp. 66. n. 3. tediüs do-

cet Hurtadus cum Tambur,

ín foro confcentía non ràa-

& fic adhuc diffolvere poffe

tificare, nec cedere fuo Juri,

fpon-

(ASUS

782

CASUS $ACRAMENTALES

m d

fponfalia , nifi aliàs

ratione damniïili(lvaci ad il'le'a ratificanda

tqur etur,

CASUS DCXXVIiI.

/, QuidM

Quid fi famina p

ofl fponfalia incidat n eam pauperíatem , uf noä

évere. dotem promiffam

Eritme ea paupertas fuffi- -

D. Af

if f

£iens cAusm dilfolvendi fpon-

tionís d

alia?

eftet , (]W,'

n condit

Efp, iía, Ratioeft, quia haec eft notabilis mutatio, qüæ,iï

4 principio extitiffet , contratctum

fponfalium impediviC |

& Tj

fet.

Deinde fponfalia cenfentur contra&a cenfentur cele-

! tur COUl

brata cum hác conditione : Si Dostradatur.

Deficiente au-

3 1

tem conditione, etiam fine culpà foeminze,

non tenetur fpon-

fus ftare fponfalibus celebratis fub condi

tíone, . Nec obef-

fet , fi fponfalia ifta forent jurata.

Quia in Juramento in-

Quit f^A

cluditur tacité conditio inclufa in a&u, fuper quo interpo-

Bitur ; promiffioni autem matrimonii in hoc cafu ineft

conditio : Si Dos tradatur : Ergo & Juramento, Adde

quod promiffi

: p £fo. C

nentibus,

ocenfeatur fa&a rebus in eodem ftatu perma-

2 d

* poffe d

! purpenas

CASUS DCXXIX.

qui n

fos non

Quid fi poff Jponfalia.-vel fponfa vel ejus parentes recufant ol-

: Uttiusque

vere dotem ,eaquod im fponlalibus nulla prace[ferit promiffto ,

vel mentio dotis.

! fponfala,

X

Poteruntue adbuc

juff dijfiloi

( Jfponfalia?

Efp. ifa. Ratio eft , tum quia fponfus judicio prudentis

non cenfetur habuiffe intentionem obligandi fe ad contra-

hendum matrimoniumineo eventu. Tum

Qd £ À

7

quia proqxi(ïio

cenfetur fa&a fub conditione

dotís.

»

BU

finend;

- .CASUS

&7€; L,n' x(

783

——..,,—-—

D"E 2MATRIMONIO.

Ltfcanda

CASUS DCXXX,

nfus in eodem [latu permanet , fed [ponfa fit valde

dives : temeturme fponfa adbue ffare

ggig fi fpo

/þm/älihþf z

lm , t not

77 fxïï.

Efp. Affirmat.

Ratio eft , qüïa fponfus non eft fa&us condi-

i

tionis deterioris prop

ter illam mutationem fponfae,quam

effet , q

uando fponfalia celebravit , nec fponfa fuit decepta

tàtio, que Á

in conditione fpo

nfi , aut prefumitur erraffe circa condi-

? impedirit

tionem fponfi ,

fed circa propriam , in quam non fer-

fentur cele-

tur confenfus,

ita Sangez, l, 1. dif, 6o, n. 7, Reginald. ,

eficlete al

31. 264

nreturfon-

CASUS DCXXXIL —

]

JX« odf

'Axoento ift«

Qid' fi uterque

J

ponfus in paupertatem iucidit poff fgonjkiia,

uo interpo-

am po[fuut bac ex boc capite

( cafa ineft

diffohui 8

nto, Adde

p Ej». Contra Rebellum. l. 4. de fponfal. . s.fe&g.n. 7o.non

hatu perma

"poffe diffolviabsque mutuo confenfu. Ratioeft, tum quia

.

paupertas u

nius compenfatur cum paupertate alterius.Tum

juia non a

deft fufficiens ratio , ob quam dicamus fpon-

fos non habuiffe intentionem contrahendi fuperveniente

vf o

utriusque paupertate ; nam etiam pauperes contrahunt

rf

fponfalia.

olvi

CASUS DXXXIL

É

o prudettis

Qui4 fi alterutva pavs ex [p

onfis fit exbereditauda, aut vationa-

(e adcontra-

— biliter timentur , alterum ex ffo

n[is fore exbaredi-

twdzm

Poteritme Alter licite

i pfOII?i »

relelire $

| zfp. ita.

Ratio eft, quiaaliàs fe immitteretin periculum fu-

ftinendz paupertatis.

Áddit meritó Tambur. hic tra&,

(ASUS

3,€« 1. R, 10, propter paritatem rationis idem effe , fi adfit fi-

milis

784

CASUS $ ACRAMENTALE

p s

i'hilis rationabilis metus de futurá

paupettate för.te' alteri cx

quivis alia caufa proventura,

Qj

CASUS DCXXXIIL |

Wþ! (

pmmm

Quid fi [ponfus reddatur inepkus ad opificium exercen dum,, uel ac-

guzrgnd'ung offic

ium Ad füflentationem familia nec

efär.iunf ;

potefine fponía À fpom[alibus

veftlire ?.

'E/'p; lía. Ratio efl , qu

ia fponfália folvuntur pci* notabi.

&f

em mutationem fupervenientem , qua fi praceffiffet ,

qui

velcognita fuiffet , fponíalia non fuiffent inita ? nam. pro-

fuat d

R

miífio non obligat ultra promittentis intentionem , fed in

foecir

cafu fupervenit notabilis mutatio , ergo,

inciper

CASUS DCXXXIV.

fon àp

pdont,

Qui4 fi j:þþonfw laboret occulto «uitio, ob quo4 fi altercon]&iä; ef-

^

Jet . haberet juflam cau[mm diffolvendi [poufalia , poteritne

E

compellere alterum per judicem , ut [fet

lebrat

Jfponfalibus ?.

ypottz

Ratio elt,

Efp. ïfa; Quando fponfalia valida fueruni.

OMRI.

R

quia ficut per adulterium occultum non privatur ad-

ulter Jure exigendi debitum, id enim eft in poenam , poena

:

autem non debetur ante fententiam , ita nec fponfus a-

Qui ]

mittit jus petendi executionem fponfalium , quando cau-

(« cti

fa diffolvendi eft occulta. — Unde fponfa fi poft fponíalia fit

(f

corrupta , potéít fponfum defe&u iftius occuki ig--

narum

cogere ad ftandum fponfalibus

& contrahendum ma:ri-

mqnium.

o

fetur [

Sn

3

$ :

in pral

CASUS

Dtomit

T8y

*—M

ifegerecocercn ts ais

DP MATRIMONIO.

ufsttmen

FE6 alteri x

^CASUS DCXXXV.

Qüz'dl fi poft

fpotfalia contrata incipit apparere &5 cognofci aliqua

cauja , que

fi cognita fuiffet tempore fponjalium , [ponJalia judicio

demtis "mom

fifent. celebrata , quamvis ilin caufa tempore jp

Àn, a at.

p

tg yé

d imvincibil

a

J/ari,

- falium . adeffe

Jiter ignorabatur pO

teruntne diffolui ida (pon-

, fAHA f

E

Det totab;

Efp. A,äïrmatiwä,l Ratio eft, quía fporifalia diffolvi poffunt

teceffller,

R

uando fupervenit notabilis mutatio , , ergo etiam pof-

funt

q

! Dàfn pro-

diffolvi , quando aliqua mutatio feu caufa de novo cog-

em, fedia

nofcitur, quae tempore fponfalium latebat.

Paria enim

funtin Jure aliquid fupervenire feu de novo apparere, &

incipere cognofci, ficut &contrario paria funt non effe, &c

non apparere,, ut colligitur ex L. 77.ff. decontrabendà em-

^totirs d-

ptione. 1taSang, l, z. difp, 635, Leff.l, ?. de. Juft, cap. 42. dub.

"

attritint

:70 n. 34»

Ex quo p

atet, fponfum non teneri ftare fponfalibus ce-

lebratis cum eà , qua . putabatur virgo vel dives, fed

pofted cognofcitur effe ab alio deflorata , aut egeftate la-

Wido et ]

: 'orar*c;

(vatut aS-

.CASUS DCXXXVI,

a, pornà

|

/a

fponius 4«

Quid fi quis tempore celebrationis ]þonfalz'umk ignoiabat vuitium

ando Caue

feu caufam. fufficientem ad diffolvenda jponfalia , fed tamen ia

l7onfa[ia fit

enat animo affettus , wt fi vitium feu mutationem cognoviljet,

xuki g

sibtlominus [pon[alia comtraxifet ; poteritue

$

À é

M 4 fpon[Alibus re-

filire ?

Efp. Son poffe refilire.

Ratio eft, quia illa mutatio,

R

feu vitium. fufficit ad diffolvenda fponíalia , quod. cen-

fetur faltem tacité cohtra voluntatem promittentis.

Sed

in praefenti cafu. mutatio feu vitium non cenfetur contra

m abfoluté promiferit , & ad-

(ASUS

promittentis volqntatem , Cu

uc

G88 88

286

CASUS SAGRAMENTALES.

p

huc proiniülïöt cognito eo vitio,

,Ergo o pote 1 pon-

falibus refilire propter illud. vitium tem

pore fponfalium ig-

noratum , fi ità erat affeQus , ut eo cognito promififfzt,

Proptereà fponfus , qui promifit matrimonium Bertze

,

pauperi , aut deflorate , quam credebat effe divitem, aut

virginem , tenetur ftare fponfalibus, (i tempore fponfali-

Bj

um ità erat animo difpofitus , ut. fponfalia contraxiffet ,

culpan

etiamfi illam cognoviífet.

paup-er,em , aut de Horaytamf Ita Re-

fponfi pe

T

gniunm,

CASUS DCXXX

Sed quid fí quis dubitat , an tempore fponfalium ita effet affe&us, fäd

Qui f

Paberet vvoluntatem babitualem promittendi , fi cognoviffét -

D7

mutationem feu vitium , teneturné ifle

jfarc

fponfalibus ?

R £ff. Circa hunccafüm effe infpiciendam g'ravïta't'emlyü"tïi&

D5 i

mutationis, nam fi vitium & mutatio eft gravis , praefir-

; Contl

mitur non habuifle affe&tum feu voluntàtem habitualem fe

ebligandi : Quia fortiffima prafumptio defümitur ex

dalum.

communiter accidentibus ,

ut bené oftendit Me-

nochius l, . De prafumptionibus q. r8&. n. 7 $ed

?

QijT

1147

homines nolunt fe communiter promittere , vcel fe

obligare interveniente notabili mutatione , aut cogni-

to gravi vitio.

74

num. 4.

*

Ergo &c, idta Sangez. lib. I:Al'l,)ifp-"öï.

,

Ex quo ded

ucitur , eum , qui monfälïa;(:eïebi;avït cum

ün,

fponfa, quae credebatur dives, cum effet pauper, vel qua

t/monjy

fimulabat fe virginem, cum effet deflorata, non teneri ftare

preftar j

fponflibus, fi pofteà dubitet, an tempore fponfalium ita ef-

"Oi'enda

* fponfa]

&t affectus

, ut eam fibi defponditfet, i co

gnpyiïïätk ;

eam effe pauperem , vel de-

ehd

| RHoratam.

fid

— CASUS

57

Fddpcrcunqeegugrana conttuctu us lls UOGSONRRORDORER a A

EMb

eunpa

s

DE MATRIMONIO..-

um

Dflitm jo-

Cásus DCXXXVHL -

ornifftet

frponfa fu

H

erit per -vim absque ipfius culpd ab alio rapías

n Derg

| ' mnd

*

ufam 6?]$äkktem dlZ/älvmdi

, l"-ixem,, 4üt

äämæ fpmjfü £A

"bonfAlia?

& ipnfali-

Wtf2 xfet

: W'T'E[þ. ita, Ratío e/i*"-,;'qu'-ia .hic non tantum attenditur ad

culpam ,' fed etiam ad infamiem , qua in eo cafu in

ln [rg ls.

| fponfi. perfonam retundat , magnum enim dedecus fpon-

fi eft , habere uxo

U

rem ab alio , kextikamj üqe ipfius caufaco-

gþitam;

/CASUS DCXXXIX.*P *

Luftts, f

Quid /ï infer ipfos [ponforum parentes. exorianjur pracves initui-

ipavilft

eitia , qua. f ausle fedari mom poterumt , fi nuptia celebren-

i2

E

fur $ poteruntne réfcindi [pon-

falia ?

atem vit

Efpf.,'ita..katiö eft, qu

ia tunc. prbba.-bilïtet,tim'ett;r ex

yris , pralis

contra&du matrimonii

abitualem fe

z

infelix exitus , aut grave fcans

.dalumo !

famitut 6x

CASUS DCXL..

fendit. Me-

4f &

m

Qui4 fi Ti?fll,! poft. [pon[alia contra&a cum Bertá. ineat mäffimbä

e)&]äïe

Í

nium invalidum de prafeuti cum 2tnná y diffolvunturne —

propterea fp

ozfalia Titi cum

ayt cogni-

Bertá ?

I. Difpl ; 6ïi

Efp. Negatiyà, Ratio'e

ft , quia non ptäe&at' impedimen-

ebravit CUD

R

tum , quod, de Jure non fortitur effedum , fed ma-

trimonium invalidum non fortitur effe&tum , ergo norn

er, vtl (f

praftat impedimentum , confequenter non fufficit ad dif-

yteneri at

(iun ità e

folvenda priora fponfalia, Berta tamen manebit Jibera à fi-

de fponfalium : quia Titius per eám voluntatem contra-

rR

hendi vifus eft recedere à fponfalibus, & fic frangere

fidem, frangenti autem fidem non cft fervan-

da fide $

(ASUS

Cgg 88 2

CASUS

-

798

UER

A55 MICRAMENTALE;;&

s.

GNBEDUSUPGD

at

CASUS DCXL,.

Ht

fiáfticus !

Quid f ]þþn]il! poff fponfalia , non obtent4 licenti4 [ponse

tíis termp

ras lomgiuquas fe irausferat, ut brevi tempore rediturus nonm vi-

deatwr, — -Arquiritue per bor [fo

"A

2 literam facul;atgm

fignificet

cum alio contrabendi ?

eífe , alic

Ef», Affirmati-vé. Ratio eft, quia fponfus tàm longe dit-

ia ia

R

cedens Juri füorenuntiare cenfetur; Et habeturin Cap,

u$ C:ma,

De illis. De fponfal, verum defcendendo ad caíus particu-

1

z

pub(icam

lares,

ne,9

— Dicoprim

à, Si fponfus ob caufam neceffariam diutiüs

jrjor, De

lul

abeffe cogatur , tunc fponía exfpeGare debet , donec Ju-

ftum ejus impedimentum ceffet. lta habetur, in. L. fzepe ff,

EON

de fponfal, quae conftitutio, cum maximam aquitatem ha-

debet, .

beat, non videtur Jure Canonico corre&a , uti docet Syl-

o

veít. V. Sponfal. q. rc. princ. n. 7. in fine. Henricus Cani-

fiutatutt

fius fuper C. de illts. de fponfal.

Neque puto ab aliis negari,

betür ,

adhibità tamen duplicilimitatione, Prim4 , nifialitercon-

ventum fit. Secund4 , nifi incontinentize periculum immi-

notavit 7

colgita

neat , vel alia neceffitas contrahendi matrimonium urgeat,

grotifiu

'Tunc enim gravis mutatio fü

pervcnitl; ad quam iiaro-nkfa-'nom

cenfetur fe voluiffe obligare.

t

My, hii

Dico fecuud

0.

Si fponfus ob

! æufä&f Völünï:arïjärri I ufiam

ii

difcefferit , tunc

fecundum Jus Civile biennio exfpedandus

«tl fur

erit, fi intra Provinciam ;

Friennio , fi extra provinciam

moretur. L. 2, cod. de fponfal.

& L..2, cod. de repudiis.

Sic

: : Jueri : |

& DD.ibidem. Antom p. 3.

!

SuitCert

enim has leges conciliant Gloff,

Dthdog

tit.1.Cap.18.$.Cafüz.Menochius de atbit. caf. 4 j . n.2.aliisd;

£ez, ii

cornuniter. Nec juvat dicere cumHenriq.L : 1.cap.14.n.5.Sang.

l, 1. difp.s 4.n.6.& aliis quibusdam : quodl

eges citatz JureCano-

Ye [füdï1

a (int,Nam cum leges illae per feJuttze fintfervari

hi dor

nicocorred

.

fidi, ^. d

debent, quan

do aliud Jure Canonico diferté conftitutum non

Teperitur.

At veró ex cit.

Zap. De illis , non poteft colligi,

Cz fareis legibus aliquam derogationein fa&am fuiffe ,ut ex

ità diced

at fbonf

fequenti affertione patebit.

x

Hat€

789

tchoun URAT

DE MATR1MONIO.-

aneaqe t ADRICVMOEN POSUNESTHSNSNEIOND. quserasocriem ia

SXISNCDNOR

ao i iE TT i

0je, i fer.

fiafticus infpectà ;qualitate perfonse , aliisqQue circumftari-

M g vj

tiis tempus moderari poffit, & interim jubere , ut fponfo

11]

n

dficetur, intra tale temporis fpatium ipfi redeundum

g

i

- Ratio ett,

;

e , alioquin fponfam ab ipfo liberam fore.

n 'inge df

uia in hoc differt Judex Ecclefiafticus:à (zeculari, ficuti &c

&turnCap,

Jus Canonicum 4 Civili , quod Civiles leges pracipue ad

ublicam Politiam attendant, canones veró ad falutem ani«

d parttt-

m , & peccatum citandumi, ficuti notant DD. in Reg. Pof-

tiam diutius

feffor.

De regulis juris in 6,

Cum igitur interdum ob pe-

, donec Jo-

riculum

incontinentize vel fimilem caufam expediat mu-

L o

lieri , ut tamdiu fponfum

:

?ex—fþg&cïcï,f)lllüd iPde grbitrari

vitatem tv

debet...

k

i doret SyV«

Dico teríió, Si.

fponfus in j '-z;lqï;e:dam terräfh ' ïrd'o.micïiium—

irieus Caní«

mutaturus fe transterat , fponía hoc ipfo à fponfalibus li-

alisntgari,

beratur, qua videtur effe decifio cit. Cap. Deillis, Sícuti

(ralitey cone

notavit Abbas. ibi num., z. Canifius $. hujus Decifionis, &

um inmf-

colligitur ex textu 1. De illis autem , qui praflito Juramento

tun Urgtat,

promittunt fe aliquas.mulieres duGuros , &5'poffea ,. eis incogni-

u tlà .n(m

h , dimittuntteríam j fead pavtes alias transferentes ,. boc tibi

&am Jofim

epolunus innotefcere , quod liberum erit wulieribus ip[is ad alia fe

y[ed Qs

«pofa fransferre, rectpta Lamen de perjurio pornitentia, fi pev ca

xovindiam

fieterit , quo minus fuerit. matrimonium confummatum, | Atveró

spudís,. t

dimittere terram & adalias partes fe transferre , mutatio-

Antom p. ;.

nem domicilii fignificare. videtur , ut ipfemet etiam San-

f 21l

gez.indicat; . 12.... Non Ttà veró, qui negotii alicujus ,

I.M.H.S'Smg'

vel ftudiorum caufa loco difcedit , animo revertendi , is

enim domicilium retinet.

| preCano»

L. clam, poffidere, S. qui ad nundi-

s lintletvat

fs. ff. de acquirenda -vel. amitfenda pofft

65 L. 2. cod, de In-

fftam l

coliá. Matio autem illius conftitutio

eft, partim quod

gt lt

íta difcedens ac domicilium relinquéns ceníeatur renunti-

ifu'llïc)uf "

Partim quod fponfa de futuro virum alió

;r,ex fponfalibus.

com-

Hat

Ggg 88 3

7930

C 43U5 $4 CR AMENTAL2S

ASEPRSLN

t i pl

M-* 1

m

commigæmem vel vagabundum fequi.no

n cogatur , .cum

ad hunc event

u

3

um fe no;,nzobl,igarefc.e?n-f;a;qr-',-f:-f dieutidoseti

Gloff. receptain cit. Cap. de illis.

inia' fnn

$i quaras,cur dicatur in illo Cap

jurio mulieribus fufcipiendam effe. ?

pocmtcnuamde pi:'r:

m

; ;Refpond. 1d dici in cafü, quo per eas: fteterat

,-ne mam-

monium , .tempore ,. quo oportebat , contra&tum fuerit:

Tuncenimlicet viro eamob cau(am terram m utante , nihil-

.T $u

ominus liberentur , t

" fanque

di-[ïe cequntut,

am'f:n a;;ii;uo LII-IOdb— þaqfam -pcx'jgrii de-

D. 5.7

tradus a

-

NY

'"CASUS DCXLIL .

tur ad te

Quiä fi ]þon/hlz'bks certum fempus cuel terminus contiaäen)i bt

"

pediment

irimonium fit adjeifus, eo elapfo , fi matrimonium contra-

telatur ad

'är?mn 2092 fft ,

P

olounturut.

pxo[fer;ä

ingulnt

ffonfalia ?. ..

E

noneffe L

ftatex C Siént, 22, —

D

efponfa l:—

ante o

us & matrimonio.

EftQdue fine controverfia verum ;

fi tempus ad finiendam ipfam appofitam obligationem.&

ä':f,m S

tanquam conditio adje&a (it ; fecus veró dicendum, f(i

Íponfalia puré contra&a & po(tea primum de die celebrans

&

darum nuptiarum conventum fit.. — Tunc enim tempus

Quid,

non refertur ad obligationem , fed ad executionem , &

quamvis elapfum fit , manebit tamen obligatio fponfali-

um, pro ut idem accidit in aliis debitis & contra&tibus,

Si debitor confueto tempore non folvat, . Pano

d

Rï-»- Ne

odem. C, ficütde

rmf m

At Impe

- & DD.ine

s

fponfal& ^ —

€elebraà

j «matrimpniyo".-

Iu

E

N

iT

CASUS

du

791

—MMMÁMÁMád

Ségaalibase -

Rss EEE H as

E -Mzïx-w—wvio; T

ïtm, um

CASUS DCXLII -

Kuti dycet

/

[r]

uü fantiendum de- fpon[alibus inter per

"

ia5 habentes aliquod

r'am;[e per;

. dmpedimentum irimens. s. conír.

adis.

Ji

u

-conditione, y fi -

o Papa difpenfaver

, tie mkat'ri-

evalida ? -

;'t ; Juntne . ..

:

lum feri:

hte, nhil-

3 Efp, Sunt valida , rion tanquam omninó abfoluta , fed

^ranquam conditionalia. Sangez. l. , Difp. g. n. 10. &

perjprii de-j

Difp..g. num. z4; . Ratio:eft ; quia quamvis tempore con-

trattus: adfit.impedimentum dirimens., nihilominüs con-

tra&us cum hác conditione celebratus difertur & proroga-

tur ad tempus , quo fponfalia erunt licita, nec aderit im-

broidi d

*

$

TU

pedimentum

adus enim fa&us tempóre inhabili ; fed

rela

t

tus ad tempus habile., valet pro tempore habili ,. ut

inquüiunt communiter" Turisperiti. Serini Tarben O B

non eífe licitos ta&us & ofcula' int

ante obtentam difpenfationem non

er' hujusmodi fponfos

pefi

dum enim

funt qun.

fia vetum ;

f " 1ta: jSäqgcz:.; li, n.38,cum *qfiiSz-.Do&oriþUF.

gationem.

ass bstl rl -9 d. cieams

cendum , J

w colebvr.

enta fit

di

r CR

- Quid, ol

':XQWIW p

vecedere & promi[fone. invito .

lob 82385 0 p a

. Alfero ?.

rio (jontali-

0

,

yeradi us

3 Efr. Negativb, Ral

:

efi , quia obten,ta di:fäefiïfätïcbe:cef-

Panottm

fat impedimentum ,. & adimpleta eft conditio , fub quá

«elgbratà fuerant priora fponfilia, non eft autem libe-

4

rum contrahendi recedere à contra&u poft

illius conditionem.imp

h

tam,

lcf

' :

- CASUS

( 08

791

.CASTUS. SACRAMENTALES

E

RIMSMGNEMIN: cedum ceecheosbegnt

E

etto altet

(f diffol

GASuS DÜXLV)

Ethotc ol

fornicante

Quid fi poft conivatia fponfalia [rve ex páite fpótift [rve ex parté

fponfe , adfit omiffio alicujus , 'quod in contrattu fponfalitio

uttoque

promiffum erab ? poteruntne idcircó folvi

pix ii

onfalia ?

tommodo

Efp. ita, " Ratio eff , quia cum in hoc contra&u maxime

catio noft

fatiot

fpe&etur conjun&io animorum , multo major requiri-

tur libertas,quàm inaliiscontrá&ibus , adeoque quod.ab ini-

e(t contte

tio fuffeciffet: ad. il

.

Sponíe,, .

RRE AOIibQos obd ao

füetit ant

folvenþdum.þ

quam ob

te fponfo

/CASUS DCXLVI.

fufitiens

falia fint con

3

,,,,,

Gum fpot

à 4Quï-.? fi fpon

h& per fornicationem alterius

Ril ïqrawntö,:äQiWW"'fæ'

Go WR

o doni?

Causa 0L

þehaiäd&:b.duni de

&x tation

! Efp. Aj?ïrmatifvä; I

ta colligitur ex C. Qu

Jurejurando. Ratioeft, tum quia fornicatio fuperveni*

Deindfi

ens matrimonio dirimitmatrirhonium qüuoad torum : ergo

Áido c

multo magis fuperveniens fornicatio fponfalibus diffolvit

A

fti o

fponfalia, per q

uix inducitur obliga

Yur pert

trimonium & àd cohabitandum, -

s x

txo '5d in-eün"d'um ma«

ofcula &t.

Tum quia promiffio non obligat

yYs

, quando f'upervenit

inmagnun

notabilis mutatio ; qUà právisa , pro

tiffio non fa&a fuif-

PO

fct , ut toties didum efít,

Sed fi fponfus pravidiffet for-

nicationem altefiu

:

8, non pfroxfaiüffet, ,nec fe oblïgam,vu-

luiffet,ergo.

Tum quia in fponfalibus & Ju

ramento intelligenda eft

lam

M qu;;;i ]

iftaconditio : Promitto tibi-matrimonium , nifi contra regu

conjupii &5 defponfationis: cveneris, — Sed qui

fornicatur , fa-

cit contra regulam conjugii

& defponfationis ,

& co ipfo,

REfP- lía

de fide in futurum fervandá ,

t Parte

gqlo,fomicatur » Ht fufpc&us

ergo

^

DE£ MÁATRIMONIO.

du d

Ub 6s od

ergo alter non tenetur ftare (ponfalibus,confequenter fpon-

falia diffolvuntur ob fornicationem ipfis fupervenientem.

Erhoc non folum verum eft in fponfa, fed etiam in fponío

vew i

fornicante poftfponfalia ; militant enim ra—tiones eaedem in

)an/äli&ia

utroque,

pixi in

fornicante fponfd poftfponfalia, — Quia fi tan-v

tus fit ante fponfalia, illius forni-

tummodo fponfus fornica

du máxine

tatio non eft caufa fufficien

s ad diffolvenda fponfalia. -

jot requiti«

^Ratioeft, quia illius

fornicatio preecedens fponfalia non

eft contra fidem defpon(ationis ,

nec grave dedecus infert

quod ab ii

It ad il)utg

Spobfae , ficut forni

catio ipfius Sponfz , etiamfi commiffa

fuerit ante

fponfalia , gravem infert ignominiám fponfo ;

uam ob rem fornicatio fponfe non folam commiffa an-

te fponfalia , verum etiam commiffa poft fponfalia , eft

fufficiens causa, obquam poffit illa diffolvere,fi ante contra-

j«

&um fponfalium ignorabat fornicationem Sponfe, ' Forni-

catio veró fponfi commiffaante fponfalia, non eft fuf&iciens

causa , ob quam poffit fponsa refilire à fponfalibus , uc patet

ad&zodum de

ex rationibus allatis. Ira Mol. Tra£&t. 2, Difp, 272. verficulo.

o (operveni

Deinde fi mulier,

" Addo cum Reginaldo l. ; 1, n. 262. Sponfum poffe refili-

rum : erga

377

re á fponfalibus , non folum fi foemina fornicetur , fed et-

jundum fá«

iam pertnittat fe ab alioimpudiceé tangi , ut per amplexus,

ofcula &c. Haecenim cenfetur notabilis mutatio , vergens

in magnum viti dedecus , quia mutatione praecisá fponfus non

p faperrenit

"

UA

pr'omiüiïet.

»ridifet 1ot-

-

cAs'us DCXLVII.

obligate 0"

fornicalio fit involuntaria , st quando fcemina pfir-

"d d

'Sxed quiä j

vim copnita efl ; habebitne fponjus adbuc

airi u

Jus vefcindendi [pon[alia ?

rnicatuL H

Efp. 1ía. Ratio eft , quia ifta cenfetur notabilis mutatio

& p9

ndï;

ft grave dedecus pati,

fm j

ex parte ASp,onfæ , ex quà vir pote

?

pra-

ag

«

794

CASUS. SAC'R"AMEVNTALE 5

Tum

pfæfa*, rtim cum non ità facile conftare

poffit, (ponfam per vim

& omninó involuntarié cognitam effe,

qnatrimon

divortium

CASUS DCXLVIIL -

ulterio Vi

Quid fi alier fpouforum poft [ponfalia for

tium iU

nicefur ; dæ?:lwenturne |

diónem w

&c ex parte utriu que [ponft T

E[p. Ex parte fornicantisnon diffolvi, Nam ïpj'g ndn(dg.

majorem'

R

bear pont

bet commodum ex deli&to reportare in. damnum: alte-

X

tius.

Ex parte autem innocentis diffolvuntur , confequen-

ter ipfe liber manet à contrahendo matrimonio , fi nolit

-woftt fpon

Jum poffs

contrahere , ut patet ex rationibus jam fupra faepius alla-

Ratio

tis,

Si veroó ipfe velit contrahere , tenetur fornicans con-

ipons Q

trahere , & adimplere promi(fionem,

Ratio eff, Tum

fponfo fa.

uia nemo privari. debet Jure (uo (ine culpá.

Tum quia

tetquáti

uod in favorem alicujus introdu&tum eft , non debet in

num se

damnum ejus retorqueti,

L, quod favere. . C. De legib.

Vs Quc

cum. autem favore fponfi innocentis introductum fit , ut

polt f

ipfe poffit matrimonium contrahere, poftquam alter fpon-

fus fornicatus eft , tenetur fornicanscontrahere & adimple-

terjis in f

re

f

i,

P

»onfalia , ita vþolentcifponfoþinggcmte.» ;-Itg .Regïïnlgldä

IOC. cit.

i

CASUS DCXL[X.

Qui (5

Quid f

uter.

que fponorum f'omic*at,ianemfc*amhi]it pofí jþon- :

z/f cm&w

fMia g cebitue utrique fpaufo 4 [pore[alibus."

-

ref/jre g

Fraricif. Bonæ Spei 5

vult, tunc fponfalía per mutuum

NT

[ econfenfum implicitum tolli.

Fundamentum ejus eft ,

mina

quod ambo ponant caufam fufficientem fponfalium diffo-

IU'tïonïv

Bonácina econtrà contendit neutrum poffe re-

£a

:

filire.

" €ujus ratío eft , tüm

quï; dc!i&qqï unius compen:fgtut

cum deliéto alterius,

. Tum

r a

a.

tecat

^

DÉ MATRIMO NIO.

A À

Damper vim

Tum ciüiäxquavn*do uterque cenjunx poft contra&tum

matrimonium commifit adulterium, vir non poteft facere

divortium , quamvis adulterium fceminz fit gravius ad-

ulterio viri. X Ergo neque fponfus poteít faceré divor-

tium Ííeu diffolvere fponfalia , quando uterque fornica-

Wmtume'

üionem commifit poít fponfalia , quamvis fponfus fübeat

L

.

1f o de.

majorem íg

nominiam per fornicationem fpo

3

níe ,quam f(u'-

Amnux are.

beat fponfa pe

r fornicationem fponfi.

Commun

ior tamen fententia docet ,

quando uterque

a Cnfequer

nio, fi ndit

»oft fponfalia. inita commifit fornication

:

3

em, folum fpon-

fum poffeà fponía

*

libus refilite.

fepius al-

Ratio eft, quia nu

lla hic poteft fier

Í com enfatio d&li&i

I'nicans cor-

Licet enim ignominiofius eft

0 eft, Tum

fponfz cum deli&o fponf.,

fponfo talem ducere , quàm fit fponsee tali nubere, prae-

Tum quia

terquam quod ex fornicatione fponse multo majus dam-

n deber in

num immineat fponso ob incertitudinem fecuture pro-

C, De legh,

lum fit , ot

li. Quod autem in casu adulterii utriusque conjugis non

poffit fieri divortium , eft , quia Cap, intelleximus de adul-

&

j altet fpon-

teriis in favore

i

^

4

& adimple.

m indiffolubilitatis matrimonii idï expreffe

ja Reginald,

deciditur,

- CASUS DCL.

Q;id fi Sponfus aníe [ponfalia cum pluribus forhicatw ej]""et', iía

maxime buic cvitio deditus ; pote[fne [pon[a de

"

ui: cerrvzferetur.

boc certior fa&ta À Jponfalibus

reli ire [

"

er mutuum

RE/». t

a. Ratio eff , quia in hoc casu probrofum eft fce-

mina

talem: virum ducere , & meritó timere poteft,

mejue»

aliuim duo.

contra&o matrimonio eum fimilia patra-

j pufe &

sutum, &

fidem non ferva-

turum.

mpenliur

SROXNS

um

Hhh hh a

CASUS

796

CAS US u;ACRA M'ENTAL?ES !

— á

"CASUS DCLL

"pihilominü

cum eidem

«s ante ponfalia prolem ex forticatione babere

t

;pof-

Arveri

,Quid fi fponf?

eine Sponfa de boc cevtificata Spoufura

contrahent

repudiare ?

| erhente.

Q Efp; ita; Ratio eft , qu

ia in hoc cafü redditur matrimoni-

- fep.

um hotabiliter diflicilius. « Tum ob obligationem ei ali-

adhibitum

menta praftandi ; Tum etiam quia folet effe caufa difcor-

facere (pot

diarum ; & pradicam do&rinam extendit P, E

gidius, difp.

j1, 0. 268

23. dub. 7.n. ;7, Etiam

W piure

quando prol.eSv;;Te 7legv,;itim

pradusbot

xabacu.ï,yob: egsdem rationes,

dolorm d

* . CASUS DCLIIL. -

ab3ttoC

ff, de dolo

fí fponfalia. diffolvi po[funt ob famicatiw;æm- eorporalem,

? erum

Disi pt

anne«.ctiam o

m uempe ob barefgm , vel

«vi pelfunt per farmicationem [Birktua-

pud

quiaft du

IN

ipoff afLagns ?

Ratio

eít, quia fornicatio fpiritualis

Qum; Tu

cenfetur notabilis mutatio , quze tacité cenfetur excepta

-b olo fürr

in contrattu Sponfalium , imó tenetur Sponfus in eo cafu

Dtíaq

refilire.3 Sponfalibus ; nam contrahere matrim

*

onium.eum

du at

haeretico eít peccatuim mortale,

! patticipat

-CASUS DCLII. -

! fed decept

Áatioe

Qüd* fi fponfalia

Jint celebrata per dolum dantemillis caujau,

a

"

bibitum ab aliero. contrabente ; eruntne

DN

«valida ?

Déqueirti

monim

— RO intelligentía huju

$ casüs,

Adverte yrin;ö; d'o-füm ali-

quando dare caufam contra&ui , aliquando tantum in-

Mtio ver)

tutefe, qi

cidere in contradum , dolus dans caufam contraGui dicitur

previtife

ille, quifi cognitus fuiffet tempore contra&üs, non fuiffet

celebratus contraétus,

Doflus tantum incidens in contra-

D

&üs,

Dixi aj

nihil-

QUs ecep

ï&u-ma dicitur ille, qui fi cogn-icus fuiffet tempore contra

*?-—-—-

DE AJ.?TR IM'G;NIQ-.

797

nih.ilox—niþnüs contra&us fuiffet celebratus, fed non fcrïaffe

cum eádem conditione vel eodem pretio &c.

Dolum aliquando adh

iberi ab alltäm

;ababmt; [?:

Adeevte fecundo,

contrahente, aliquando à tertia perfona dift

;n &a ab ipfo con-

trahente.

His notatis.

T fhitfmosi,

Dolum dantem caufam contratdtui fponfalium

Refp.

d0nem 6 alj.

adhibitum ab altero contrahente confcio & participe doli,

: C difcot.

facere fponfalia ipfo jure irrita & invalida, " 1ta Reginald, l,

31, n. 266. Molina, De contratk. Difp. 352 Concluf. 1. n,7.

rï;igidius.difp-.

tlma,&igno-

ubi plures alios refert, Ratío eft, quia fponfalia funt con-

tractusbonz fidei, atqui contrattus bonz fidei celebrati per

dolum dántem ipfis caufam , funt irriti, fi dolus adhibitus fit

ab altero contrahente, L. 5 7, Tit,

$-pà rte, s. L, &bölegantew.

ä d'e dOIO*Q

t orpordlr,

. Dixi per dolum

dantem Caufam contra&ui fponfalium ,

Hl

uia fi do'us folum incida

P

tin fgonfalïa,non fgm-t fponfalia ipfo

ure irrita.

e

Ratio e€

ft , tum quía adeft fufficiens wnf&nfus ad contra-

o fpirtualis

&um; Fum quia ficut aliicontra&tus celebrati cum hujusmodi

Pt CXCEDIà

dolo funt validi , itaetiam fponfalia funt valida,-

g r eo Calu

Dixi adhibitum ab altero conitrahente : Qiuia fi dolus

monititi um

dans caufam fponfilibus, adhibitus fit à tertià perfona , fine

patticipatione alterius fponfi , fponfalia funt ipfo fatto irrita,

fed deceptus habet Jus illadiffolvendi,

Ratio eft, curnon fintipfo faGo irzita, eft, quia, ficuti alíi

y uj aé-

contra&us cum hujusmodi dolo celebrati, non funt irriti,ita

,

,

neque irrita funt fponfalia, Ut bene ait Sylveft, verb, Matii-

monium tertio, quaft. r2. Molina, n. 11, Reginaldus loc. cit,

g ddlordli-

Ratio veró,cur deceptus habeat jus diffolvendi fponfalia, vide-

tur effe, quia adeft caliscaufa ,feu mutatio, quam f(ideceptus

; tanmum Va«

d dicitur

pravidiffet, judicio

í

prudentis non fe obligaffet ad i.llla perfici-

ITR tuifet

enda. Ruríüs

Dixi adhibitum ab altero contrahente; qüia quando ali-

T

conttias»

quis dcceptu; eft ex fuá fals

à exiftimatione , nullo alio dante

Rulé

Hhh.hh 3

caufam

798

CASUS 4

EO

zabG

a 7

m

MMENTALE&

—

caufam &ontra

'[æ at "«e

&ui per dolum , valida funt f onfalia, Ratio

eft , quianullum jus irritat hujusmodi contra&tum, — Confir.

neas fpof

qui aüeft (ufficiens confenfus , cum non

Ecefit !

erretur cir;a fub.

it.?n,tiam,fed circaaccidentia, ut fuppono,

* modi pon

monium.

CASUS DCLIV.

certis cot

eadem aul

Quid fi decipiens per dolum dedit caufam fponfalibus 5 po-

olim quid

Fefíne cogi À decepto [Ware. [bom-

fum , Q

ALUMÉ «

2

OC

RI

Efp. poffe.Si fequamur fententiam Leffii & aliorum

quctun-

matrimol

àm modo decipiens veram habuerit intentionem pro-

fío t4t0.,.

mittendi , quando celebravit fponfalia.

Ratio eft ; Tum

Ticehon

qui par non eft, ut deci

piens commodum reportet ex fuo

dum, (

deli&to,

Tum quia hoc idem accidit in aliis contrattibus,

velotititi.

Tum quia cum decipiens praeftiterit fuum confenfüm , po-

- &us fponf

teft deceptus confenfum illum acceptare,& confequenter co-

cunque t

gere decipientem ftare fponfalibus ; modonon cogatur fta-

dunt Con

re illis ratione damni

]

nam fraudis.

, aut per fententiam judicis in p-pe'-

fhü! Pl!bx

vüliotté 7)

Ratio eft , quia fponfalia non claudicant , cum fint mu-

fl

tua promiffio futuri matrimonii , confequenter fi valida funt

'De ex

€ex parte decipientis, valida etiam funt ex parte decepti,

quemdiu

& econtra, aliàs claudi

á

/

tnéfitum (

appellari,

carent, nec poffunt mutua promifïio

&t li5 otje

YT

CASUS DCLY.

QUia Cum

Qui4 fi üanfaliä fint celebrata per. dolum dantem illi

;:au[am * E?'

modi fpy

Adbibitum Ab nltero contrahente ; induciturne ab idiis

EDidis

dimentum

uflitia

(olíina

zimpe

»

eneft Atis ?

puälic,æ

üm pnuq

Ofa, Indumentum publicze honeftatis feu ]u

&ïciæ pu-

filüm cum

U€ aut F

blicee honeftatis nihil aliud eft, quam quaedam propin-

n-

Wdfatas r

quitas inter iponfum & certas perfonas confanguineas qu

f

n d

——

DE MATRI1MONIO,

799

-0.

Vil Nano ]

fae ac vice versá iüter o

ii

miW as perrunas Coiangui-

Jf Con/i'/ ;

neas fponfi , quae propinquitas ortum habet per ftatutum

r Gitca (üb.

Ecclefi& ex fponfalibus validis , atque facit, ut poft ejus-

modi fponfalia contra&a deinceps fponfus poffit inire matri-

monium cum certis confanguineis fponfa, nec fponfa cum

certis confanguineis fponfi matrimoniumcontraheret. Haec

eadem autem propinquitas , ut orta ex fponfalibus validis,

hu 3

olim quidem extendebatur omninó usque ad gradum quar-

tum , nunc tamen primum gradum non transgreditur , ut

patet ex decifione Concilii Trid. Sefl. 14. . De reformatione

m quorüs

matrimonii Cap. 3. licet propinquitas, ut orta ex matrimo-

jonem pyo-

nio rato , & pariter inducens impedimentum Juftitiae pub-

ip l; Tum

licee boneftatis , etiamnum maneat extenfaad quartum gra-

tsX ex /uo

dum.

Quia circa iftam pradit&um Concilium nullam facit

ontractibus,

reformationem.,

Porró praefatum impedimentum eft effe-

'miüm ) pD'

L)

.

. quia fi fint invalida ex quá-

&us fponfaliorum validorum

quenter co«

cunque ratione, hunc effe&um non inducunt , ut claré tra-

cogatur la*

dunt Concilii verba, qua itá fe habent loco pracitato * u-

jicirín p«

flitie publice honeflatis impedimentum , ubi fponfalia quácunque

vatione «valrda non erunt , [anha Synodus prorsüis follit , ubi au-

m üncymtr

tem*valida fuerint , primum gradum non excedant.

validi fünt

De catero neque ex fponfalibus mereé conditionalibus,

« decepti;

quamdiu conditio nondum impleta eft , idem impedi-

A toRtuo

mentum oritur.

Tum quia nec olim ex jure antiquo

ex iis oticbatur , ut conitat ex C. unico.

De fponfalibus

in 6,.. Nec T'rid. quoad hoc aliud conftituit,

Tum etiam

juía cum conditio confenfum fufpendat ;. efficitne ejus-

modi fponfalia an

antur hunc effe&tum,

3

te illiuseventurm forti

N

*

i af

Ex Di&tis

ib il

Colliges Primó, Vi faepe di&i fundamenti non poffe'fpon-

fum poft fponfalia validé contra&ta inire validum matrimo-

nium cum Matre & Sorore Sponfee , nec fponíam cum Pa-

iffiaae D

tre aut Fratre fui fponfi, quia nimirum inter fponfum &

n ropll*

gradu,

praffatas perfonas 'habe;ur propinquitas in primo.

neàs (Poä

Atque

$60

M R A

LES

CASUS. SACK AMENTA

quu:' hoc ip

fum. Francifcus Sylvius in fu

pplem. qu.

43. a. 1, quafito 3.

Verum eífe cenfet , (ive ejus-

modi fj

X

fenfum, five

ponfalia contradia dirimantur per mutuum con-

yi f at

per mortem alterius partis ; qua fponfalia con-

df

traxit,

jett

Colliges fecundo,

Si Spönï'us poft 'Eadem Sponfalia cum

Bertá contra&a de

prafenti matrimonium iniret cum ip-

lus forore, & id ipfum cum hác cofifummaret , quod ma-

fr-

trimonium non tantüm foret nullum ob interveniens

« e/

fzepe dictum impedimentum , fed infüper neutram ex hisin

pones

uxorem deinceps habere poffet , non enim habere poffet

(Gonau

priorem , quia obftaret affinitas, nec pofteriorem, quia ob-

AC |

ftaret Juftitiae pu

blicae hone&atis. His pofidis ad cafum fu-

pra propofitum,

Ref». Negaticub, Ratio eft ,

uia hujusmodi fponfalia

$pnfibt

funt invalida , atqui

fponfalia invalida non inducunt impe-

Molw D

dimentum publice

- duris

honeftatis, uti oftendimus ex Concil.

Trident. citato , confequenter Sponfus poterit contrahe-

re matrimon

ium cum Matre vel Sorore illius , cum quá

prius celebraverat

falibus,

fponfalia per dqlum cäntem caufam f; pyo'n-

1

alits,

Collige teríió. Si quis poüï fponfaliav validécontra&ta cum

casa d

Bertá, deinde matrimonium contraherct de praefenti cum

t qon ett

ipfius aviá, validum fore matrimonium, quia cum in pro-

! a (olse

pofito propinquitas fpon

fi cum Aviá fit tantum in fe- :

".verb di

«undo gradu , non inducit impe-

Qu

dimentum.

L ia pj

| licet ini

— QD

CASUS

$891

.—N

mussmxsesenm

U DE MJgTRlM i N!O.

hp'nm qu.

CASUS DCLVI.

1€ €jug

"

Uutn con,

Quid fi vel Spenfus *t

e

| Sponfa dubitet ,'an. adfit fufficiens cauja

onfalfa con

diffolvendi fpon[alia ,-aut q

uando 1soraliter «vel Sponfo cuel 5pon-

n couffat fe-babere

fufficientem.c

E

.

4

r

L

T

nfafa um

W j« no

271

ufom diffolvendi fpon-

DRVU

dfolía j Poperum

Jponfalint ——

;raþiifi(auä&rtgnzg.ggyälgf;,;g: :

i

itate diffolvi, - Ra-

. quoma-

R

: J

;E . Ndn pc:)fï'e. absque

judicis au&or

Dterveniens

tio eft, quia diffolvens prop

riá au£toritate in hoc cafu ex-

m ex hisin

poneret fe pericul

o committendi.

injuftitiam contra alterum

bete pofft

fponfum ,. q

1i, quia d-

dcþcc .fpcïlfgr'i J ureübi;agquilïþf) per ?on.

àd caloli-

— "QqASUS DCLVIL.-

X [poníalia

::S'pai alia fäml «valide-

contraBla juflis. de caufis s Poffunt denuó

Xünt impe-

dilloFvi , adeó ut contrabentes

poffint-ab. illis vefilire., 65' B uo-

- &x Conal,

licité alteri nubeve. AE quavitur , an femper 4

t contrahe-

CO (uerint ;

ea fol-venda femper vequiratur. [eníentia .

judicis ?

"

"

, cum qui

qfam fpon-

p 5p. C

um Tannero Tom. 4. difp. 3. q

. r, dub, 4. , 7:. &

- aliis,

- Quando fponfalia funt clandeftina, aut quando

yrada cum

causa diffolvens fponfalia , ejusQue juftitia eft manifefta,

x fend um

non eft opus authoritate & (ententiá judicis Ecclefiaftici ad

"um in pto

ea folvenda : Secus veró , fi fponfalia funt manifefta, caufa

diffolutionis incognita vel dubia, -

,lum'mf-

veroó

uod fi alicubi Ritualia Dioecefana pracipiant , Spom-

falia publica nonnifi cüm prafcitu ordinarii diffolvenda effe,

licet intervenirec mutuus contrahentium confenfus , aut

ql'ia cau

fa publica , eorum ordinationi in-

. tali Dicecefi ftandum

! erit&ïf—

CA

lii ii

CASUS

$o5

EERSRUDEDURES n

CAÁSUS $A4CR z.w. NTALES$

"

.....

i;æ,uicsu

CASUS DC[;VlïIï

babeant occulíos

minimuæ

5 defethus , tenenturnà bos

Qs pf

^ fibi mutuó vecvelare ?-

&

R

xfp. Sponfinontenentur fibi mutuo revelare defe&u

S-OG:;

Quj

cultos, nifi fint valde perniciofi comparti, Ratio eft,

uia nemo tenetur fe ipfum accufare, infamare aut damni-

H

N

iv

4

care, Quare corrupta poteft fe gerere pro Virgine, nec

nobilis tenetur füa nobilitatis aut divitiarum quantitatem

(16gul

eum x

explicare. Quod puto verum probabiliter contra Amicum ;

Jomedin;

etiam incáfu , quocirca hecfe mutuo interrogant,.

exntum i

Ratio eft , quia nectunctenenturadhucfe infamare,cum

r an

fibi mutuó noninferant grave damnum occultando;folum-

flandi pt

4ue id reddat nuptias minüs appetibiles,

— Confirmatur. Quia fatis ufu & " confuetudine receptum

eft, neminem teneri fe prodere" & pradidum defedum

marifeftare , fed parti incumbere de' illo inquirere ; er

fi defe&us in diminutionem tui ftatüs ,. honoris aut-

h.

1 Qul

mze cedat, poterís vitium illud non folum tegere, fed etiam

interrogatus diffimulare ,' &quivocé refpondendo-? fibi e-

FM

aniet

nim imputet pars , quod fuerit decepta , cum exploratum

deberet- habere , ; te. non effe obligatum manifeftare defe-

N

&um ;.qui matrimonio.non nocet , & in tui honoris de-

tellem f

trimenturcedit. .. Per accidens tamen impediri à fponfa-

poftulat,

libus , & á fortiori à matrimonio contrahendo , eovitio feü

3r^ oy

defe&u non: manifeftato , nempe fi prudenter timeres , m-

tümub

« effey

trimohio contra&o , defe&um ilium effe cognofcendum, &

compartem egerrime latoram , gravesque diícordias in-

de proventuras. .

^ Charitas.enim exigit, ne tuum com-

Quod-

modum cumtam gravi proximi tui damno procutes.

fi autem fermo fit de defeGibus ,. qui redderent nuptias exe-

N ;ü

1

crabiles , qualis v, g, eft morbus gallicus, lepra , aut alius

fni-

iz,

morbus contegiofus ; .gray;is infamia, five generisaut fa

803

N

"

—DE. MAÁATR1MO NIO. —

2

.

lïæ',tai

3

esutiqu

Eai.

3

i

,

eri comparti effent manifeftandi ; quia ad

m'i'nimum- và

ld& à fociali vitàávertunt.

f M

4

020 7€ASUS DCLIX,.

:

déshty oc.;

5

À BHM

4

&th efl,

il contsalit i, avimofue fe mn obl —

a dampi-

nidi «valetue contradus3 ss

álet : adeoque ex.

"

vi promillionis non tenetut

iffi; &t

.Bfj. Non v

quantitatem

iios

promittens habet ani-

mum ver& promitte

bliea

:

rion autem promif-

taAmim,

fum adimplendi , fpo

liav

t

,

q

jui

irà promifit; matri-

nif,

monium inire tenctur;

Ratio eft; quia cum promiffio ve-

amáte m

1& & animo fe obligandi fa&a fuerit , prava intentio non

ARO,IDLUTIe

ftandi ptó mxaïs obligationem illam tollere non P?tcü,

t vettptum

CASUS DCLX, -

yn defetorm

irerts ergo

;ui; i? promifit matrimonium s T eneturn? Wiplere -

joris aut i

1iï-,4'q;;;,zp

fiie promiffioni Juramen-

: x,fzromi um , fi

fum appofuit ?

», fed etiam

Y

E

N

^

Á

"

do4 fb e

[» E]þAjjïrmath* Ra

tio eft ;

uia li

cet talis non habuerit

- animum

fe obligandi, & ex eo capite nulla oriatur obliga-

exploratum

affumpferit in

ehart orfe-

tio , eo ipfo tamen , quod voluntaric Deum

d

illum

honoris dt-

teftem futuri matrimonii , Religio & Reverentia erg:

i

poftulat,ut id exequatur, quod exteriüs promifit. Ea ta-

j à ponlie

, t vitiodtU

men non funt verafponfalia, neque exiisoriturimpedimen-

tum

ublicze honeftatis, ob defe&um vera promi

r

»

[-

Bjonig,quæ

(cendury

ia:"ïd'e

/'n.ti/*am fponfalium pertinet,

(cordd Hv

ZT

CASUS DCLXI,

om.

tun C

J

j

$i fiGe alicui promitten; matrimonitm iton "tene.ata'rr fv-i»«-promi[]id;

gpoast

ais exequi, quad promi[it , am mow [altem ad id teuetur

: al aliuä

ratione injurie aut damnui

iatí ?

,rï,wt fäf"i'

li

lii ii z

Rep.

d

164

CAS US SACRAME NTALES

sst

ijþ A,j'irmattfve. Ratio eft, quia fic, qui defloravit Virgi-

nem fub fpe matrimohit , quod fi &aé promifit, tenetur

eam ducere : quia Juftitia commutativa obligat ad id red-

Ql

dendum, quod debetur, Hle autem debet ex Juftitià con-

fenfuminfuturum matrimonium ;. cum'fub fpe illius. puella

fecerit ei fui corporxs copiam. n contra&ibus enim,in qui-

Men

bus habetlocum ; Do ut des , facio ut facias , quandounus

firm

contrahentium , 1& de quo agitur, explevit , tenetur alter

ex juftità fimiliter id ipfum exequi , quod promxüt faltem &

conmhe'

(X *WXX& P

damnum illatum aliter refatciri non po te

Cogmil

to fdem

CAS US DCL)GH

mque ,

di Ji nvonfu.e rel ipionem

reditur , poteffne ]þoajä ton ex]þe-

di: T

&Aatá illius gro

m

"e cazztrabere /janþ[m

mOHlUIT]

a du cum alio —

migtare,

tum fetv

REf

Efp aa,ti día Ratio eft ; Quia Fponfus fufceptione ha-

diüm at

bitus relxgxon fatis oüendxt, fe ex parte fuá fponfali-

bus renuntiare,

Unde fi egncdlamr , Dori tenetur fpon-

$ed ur

fa fidem illi datam fe:vare » üVe cum aho con:raxem (i-

PT

VC non.

* f

U'*iu-

abalin

£o :mat

CA S U S DCLXHI.

«im q

OT

Sed dæ'o!wntwne fpon/izlm ex. uträque parte [pon/orum per Re-

Jurame

Izgzoms apgro

bale ingreffum , quzmdo projküïo

Vihitori

.. Jequitur f

Duna r

Eþ ztzt. qua per mgre(fm rchgxoms profcfi' ione fub*

Sacmm

fecutà folvitur mammomum ratum nondum tamen Cdn'

Verum

fumatum , ut habetur ex C. 2. Dé converfione CO"!"S*'

l;

wmm , ergo multó magis per cundem uU.

p

quxa!ur

vi poffunt fpon-

, trinque. dimïa&

1a-"

Cui app(

cludxtur

jutando

CASUS

805

"—N

GEmGENSUE E GESONGEENGIE

DE MATRIMONIO..

IREITENEES,

Ofavit Vi

Ilt, tenetur

^" CASUS DCLXIV.

3 ad id red.

ohfalia fint firmata Turamento , anne illa m'bi!pmi-

Jtiti con.

nus per veljgionis ingreffum diffol-

illts puelf

«puníur ?

fD qui.

quando unus

ldeti poH'ektf, ipfa non diffolvi , fed eum , qui fponjfaliä

V

V. firmavitJuramento, debere prius matrimonium ratum

teetur a]ter

&ontrahere , ut fic Juramentum fatis fiat, Et deinde poffe,

iät: flhem 1 !

fi velit, religionem ingredi,

Ità quippé colligitur ex C.

Commiffum defponfalibus. Ubicumquidam fub Juramen-

to fidem foeminz dediffet de matrimonio contrahendo, vel-

letQue religionem ingredi ; confultus Alexand. 11i. refpon-

L]

dit

L

Tutius effe Religione Juramenti fervatà prius matri-

ii |

monium contrahere., & poftea , fi elegerit; ad. Religionem

migrare. . SuadetQue.hoc ipfum ratio , tum quia Juramen-

tione hd

tum fervandumeít, quoties id fervare non vergit in difpen-

u fponfali

dium falutis aeternae juxta Cap. Debitores de Jure Jurando,

netut [pote

Sed jurata fponfíalii fic fervare non vergit in difpendium

falutis eeternz , hoc ipfo, quod ea fervans non impediatur

t

3

ab affumptione- ftatüs.religiofi , cum poffit ftatim contra-

&o . matrimonio rato. religionem. ingredi,

Ergo. Tum

etiam quia qui juravit fe loluturum ufuras , licet poft

folutionem poílit eas repetere ,. ob. reverentiam tamen

Af pervRev- Q

juramenti tenetur eas prius folvere. , ut habetur Cap,

;

Debitores de Jure jurando, — Ergo etiam, qui juravit fu-

turum.matrimonium , tenetur itidem ob reverentiam

;(H&fle fUhv

r*

Sacramenti illud contrahere

amenit

Verüm his non obftantibus,

;

, licet velit jngtedif-rcli'gion—e,m;

j CW&P

. Aep. Adhuc poffe diffolvi, ni

fi aliud obä&f. Ratio cfï:,

uv

quia Juramentum fequitur naturam. & conditionem a&üs,

cui apponitur; ac proinde conditio tacité inclufa in actu in-

cluditur etiam in

j

uramento,

C, Quemadmodum de Jure

In€er,

*

pecun, fed promiffio-

jqrafndo. ,. EtL, fin/ De non . nu

ii ii5

n

CASUP !

$o6

CASUS SACR AMENTALES -

gt

ni matrimonii ineft hec tacita con

^

ditio , nifi promittens

folotiori

elegerit religionem , ergo & Juramento ineft hzec con-

fuo 649

ditio ; mi. patet.

quia ipfimet matrimonio rato ineft

hac conditio 5 aliàs non liceret ad religionem tranfi-

re, ergo etiam fponíalibus,

Unde cum ingrediens con-

ditionem im

á

Qul

trimonium,

pleat, non.erit perjurus non ;oq;gahvendo,ma.-

Confirm. Quuia accefforium fequitur naturam & coddï-

tionem fui Principalis , ut patet ex Cap. Quemadmodum, de

REfp.

Qu

:

Jure jurando. .. Sed Principale eft promiffio, accefforium eft

Juramentum , ergb ficut promiffio matrimonii cenfetur fa-

ul

quam 1

&a cum hác tacitá conditione ? Nifi meliot ftatus eligatur,

mam (

ita cenfetur fa&um Juramentum , confequenter ficuti pro-

mittens fine Juramento religionem ingredi , ita etiam po-

obliati

in raigi

teft, qui promifit cum Juramento, & hoc pa&o liber erit &

fponfalibus celebratis cum priori.

Sicuti.gtiamhl:ibet ent

gatione.

fponfus remanens in fzculo,

yraier

commo

Ad primum dico, quod Papa confulerit

'felüm tanquam

dicend

tutius,ut prius contrahat, Hoc autem confilium

.

non obli-

at,

alioqui

* Ad fecund. argumentum ex

ratione dedu&ulmdïco;quuah?

7777

tántam

doJuramenti non habetannexam conditionem,quae non eft

impleta,fecus veró,ubiipfi hujusmodi conditio eft annexa,fal-

Vonta

tem tacité,ut evenitin propofito. UInde ad pofterius nego Pa-

nioiit f

ritaté,quia in Juramento folvendi ufuras nullatacita latet con-

(f

ditio,qualis latetin Juramento matrimonii contrahendi Hinc

WW 2j

fi dicas, qui tenetur folvere debita , fi folvendoeft, tenetur

prius ea folvere, quam religionem ingrediatur , ut omnes

concedunt, fed fponfus, qui juravit fponfze futurum matri-

Qu

monium , eftilli debitor, &

4

f

poteft folvere; de?itu;x)-;ggt; m-

Wi

reffum, Ergo tenetur,-

.

Refp.. Conceísà maj

. dift. mino. Sponfus eft d&biïäf

fponfz abfoluté , nego min, conditionate Conc. ma. fimi-

bf

liter dift, confeq, & nego gon,fequent. & paritatem.

"Quia

alfun

folu-

N

$07

Mu ER

DE MAZ'RIMONIO.

FOmitteng

folutioni aliorum debit

-

&C COf

ftro cafu.

orum nþn i-r;e(ï: conditio , ut in no;

Ito ineft

: CASUXS DöLXV.

n vipj.

ens Q.

x

ittdo fa-

uis evirtufe f,

c

H

otifalzum cop

.

ulam babuit cum fpon!? »

potefine £une [ponfus Religionem

itgredi ?

x

n & codt.

dl )

R

Efp. Non poteft , fed debet matrimonium contrahere

floriom eft

?

cumíponsáà. Ratio eft,tum quia in hoc cafu obftat vin-

enfetur fa.

culum juftitia , cum fponfus teneatur refarcire injuriam,

$ eligstur,

quam non videtur moraliter loquendo aliter refarcire ,

fitut pto-

uam contrahendo matrimoniuzn cum fponfa,

Tum quia

obligatio naturalis przeferenda eft Confilio ; fed ingreflus

ttam p»

iber ert à

in religionem eft de Confilio, & reparatio famze eft ex obli-

libet

gatione naturali , ergo fponfus tenetur ingretfui religionis

proferre reparationem fama , qua aliter non videtur aliter

n tanquam

commode poffe reparari, quam per matrimonium, . Idem

dicendum eft , fi fponfus defloravit viduam bona famze, quae

| non ob if

alioquin gravem infamiam pateretur, nifi duceretur in ma-

trimonium.

Idem etiim dicendum eft, quando fponfus

Qicoyquatt

uz tuamre

tantam habuit cum fponsà familiaritatem , ut inde oriatur

nnexa/fd"-

fponfe infamia, fi fponfus ingrediatur religionem , &

nolit fponfam in matrimonium ducere.. Ita Sangez. l, z,

jsnegoPee

t [ateteor

difp. 44. num. 3. Henri

q.], LI l. 6 13. num, 3. Reginald. F. 3.

endi Hint

nmt 2$8. .

d, tenety/

" CASUS DCLXVL

Ut om

num rifti-

Quid fi poft fponjalia contrada alteruter ex . fponfis religionem

edizur , fed mom fecutá. profe[feome iterum egreditur g

imite 3-

.. quidem ingr.

[ófvunturue prop

tereà ex utrá

fponfalia ?

Que P&ïf e

j agbict

qa lii

Efp. leïrmatiwä.-vummodö religionis ingreqmis non fit

affumptus ex fraude ( nam fraus nemini patrocinatur )

y Qui

*

fun-

folu-

E

$08

CASUS $4CRABIENTALES

z

um

m t

tumipo

fundamentum hujus fententiae eft : inprimis enim per di-

diftolvel

&um ingreffum fponíalia folvuntur ex parte perfonae ma-

nentis in faculo,

fatum.

uiacum ingrediens religionem ipfo fa-

novitiat

&o cedat Juti (uo, quod ex fpon(àlibus contradis in hanc per-

d cedit:

fonam habebat , utiduehac ab obligationeliberaerit, Tum

(edk ip

etiàm , quia notabilis mutatio in perfona fponfi vel fponfae

ettkhe

fufficit ad folvenda fponfilia ; fed in perfoná ingredientis re-

ligionem fit notabilis mutatio,vulgo enim cenfetur magnum

fiyorabi

. S$ta

dedecus, inire matrimoninm cum eo, qui fuit monachus,aut

fponlal

cum eà, qua fuit Monialis , ergo quandounus de fpon(is re-

tjo 2

ligionem ingreditur, alter,qui manet in faeculo, hocipfoliber

N

eft propter notabilem mutationem ftatüs partis alterius.Tum

relliao

quia majoreft obligatio votifimplicis Religionis, quàm fpon-

etiam

falium , cumifta per illam dirimatur, Atqui prior obligatio

ortadii

penitus ditfolvitur per ingreffum in religionemin bonáfide,

feti

ideft ex animo permanendi , quamvis ingreffus pofteà refi-

liat, expertus ftatum illum fibi non convenire.

Ut fY

Ergo etiam

Oi

peringreffum Religionis obligatio ex fponfalibus orta diffol-

dam i

vitur penitüs , nec redit per egreffum ex illà.

EW

.

Quodautem fponíalia diflolvantur ex parte ingredientis

lutiojon

religionem per folumingreffum religionis,etiam feclufá pro-

feffione,

Ratio eft, quia fponfalia non obligant ultra inten-

MOR

Sicaten

tionem promittentis; promittens autem non habetintenti-

fetfione

onem obligandife fuperveniente ingreffuinreligionem ; nam

promiffio cenfetur fa&tacum hác tacitá conditione, nifi me-

[[777/^

Xat(po,

lior ftatus à me eligatur; cum ergo melior ftatus eligatur per

lmlfxïn

ingreffum religionis, ceffatobligatio promiffionis matrimo-

nii peringreffum religionis.

inutr

Denique adhuc magis probatur tota Refponfio noftra ,

fis, et

primó, quia ficut fe habent fponfalia, ad matrimonium ra-

Dite

DCht, ey

tum , ita fe habet novitiatus ad profeffionem, Eftenim novi-

tiatus via ad profeffionem, ficutfponfalia funt via ad matri-

tütum .

monium ratum.

Ergo ficut per profeffionem diffolvitur ma-

itludoy

itia-

nþ Der

trimonium ratum', ita per ingreffum religionis feu Nov

tum

Itf

sEl

DE MATRIMO NIO,

$o$

rad

pie d

tum fponfalia diffolvi debent, Conjirm, minus requiritn

h& ma-

diíffolvenda fponfalia , quam ad.dirimendum matrimonium

ratum , ergo fi ad iftud fufficiat profeffio ad ea diffolvenda,

ipfo f

lC per-

novitiatus feu ingreffus religionis fufficier, Confir..ulterius,

it, Tum

id cedit infavorem ftatus religiofi , ut. non tantum profeffio,

(ed & ipíe ingreffusreligionem dirimat, ergo ità fentiendum

|(potfe

Kntís r

eft & hac fententia praferenda alteri, ftatui relgiofo minus

hag

favorabili.

"(

T

Secund

[?]

.Major eft obligatio votifimplicis reti gïon'ïs;" uam

Chs aut

'onfis re.

fponfalium , cumiftaper illamdirimatur, atqui prior obliga-

ifo Tlbet

tio diffolvitur penitüs per ingreffum in religionemin boná

lus, i

fide, id et, ex animo permanendi , quamvis poftea ingreffus

refiliatur , expertüs ftatum illum fibi non convenire , ergo

Infpen

oigatio

etiam.per ingreffum in religionem obligatio ex fponfalibus

orta diffolvitur penitus, necredit per egreffum ex illa,

onjAde ,

t t-

Tertio. Quia etfi in jure non inveniatur expreffum ,

0 etiam

ut novitiatus omninó diffolvat fronfalia, ficuti profeffio

omninó diffolvit matrimonium ratum , tamen ex quà-

t diffol-

dam proportione & fimilitudine duci poteft argumentum

'edientis

paulófuperiüsexplicatum. — Confirm. primo, Quia hzec diffo-

Iutionon tantum provenit ratione notabilis mutationis, aut

Yf pno-

4 (nteft-

ratione renuaciationis fponfalium , fed favore ftatüs religiofi,

totenti

Sicut ergo matrimonium ratum omninó diffolvitur per pro-

feffionem favore ftatus religiofi, ita & novitiatus, Confirim,

em; nánt

ecundo. Quiacametfiingrediens proteftatur, fe nolle renun-

if me-

tiarefponfalibus uf.

que adprofefBionem,imó tametfi uterque

batutpur

fimulin

?

grederetur ( quo cafu ceffaret notabilis mutatio, quia

matritto

in utro

"

ue effet aequalis ) tamen adhuc diffolvere

ntur fpon«

wa;

falia, ergofavore ftatüs religiofi provenit diffolu

tio,

Dices, Omnia vota fimplicia, quae obligationem conti-

nntà-

nent, extinguuntur

per profeffionem,non autemper novi-

mnovþ

qyat

tiatum ,fed fufpenfa manent

; ergo fimiliterfpon(alia , quce

includunt obligationem matrimonii,non di fTolvuntur omni-

icur t

nó per novitiatum,

Notilt*

dientis,

fed fufpenduntur faltem ex parte ingree

rm

KKkk kk

$10

CASTS mcæ.mxaNf.äzz;;

ï&?ecp:. n-.e-g-. confeq. Quianoneft parratio. Nam )vot'avï.;rï'n.x-

»

licia non diffolvuntur favore ftatiis, fed quia profeffio eft

i kcn

uxedam mors fpiritualis ,& profitens quafi novus fit homo.

Át fponfália & matrimonium ratumextinguuntur favore fta-

tüs, non autem quia profeffiomors fpiritualis eft , alioquin

Suqid f

diffolveret etiam matrimonium confummatum;quod tamen.

L

&on fit.

CASUS DCLXVIL

Ef N

WR T

Quid fi fponfus fa&Eus norvitius vedéat ad [eculum, poteffne

vonte lt

ducere: Aliamm. velicta priore;.

QQi N

;R;e », Affirmab. Ratic eft, quia obligatio femel extin&a

iniquita

non revivifcit , fedobligatio fponfalium fuit extin&a per in-

fponfus

teffüm in religionem ,ergo:non tenetur cum eá matrimo-

conti/la

niumconttahere modo bonáffide ingreflus füerit religionem :

nepet v

nam fi mala fide ingreffüs füerit, ut nempe fponfam deci-

tum illam

peret; non.ceffatobligatioex parteingredientis religionem..

pedis t

Ratio:eft; tum quia fraus & propriaculpa notmdebet patro-

celebret

cinaridelinquenti. C.ex Tenore de refcripéis. "Fum: quia in:

w ol

hoccafü; non.eligitur melior ftatus , fed fingitur eligi. Ceffat

of

tamen obligatio ex parte fponfae manentis in: fzeculo, tum.

Virgtaitat

uia ingrediens. renuntiavitíponfalibus, quantum eftex pas-

&omu

te. fpä-.., ,m.ï Reginald.] 31, n..258..

4414

CASUS DCLXVIIL.

J2 g

Quidf

*poft: fpon j;äliæ contratfa unus:

fponforum: vellet: emittere vo-

n

um ingredieudi relizion

£ 792

polfetue per: tale-votum.

lib

emif[umn. ji:?ri"-

445

) er 4 fpon[Ali--

)u

5

abett

Ef ita;. Ratioeft, quiacum fponfüs poftfponfalia contra-

J

R

&a jus habeat ingrediendi Religionem , & per: hujus in-

titus diff

e. dictis,

tis velo]

greffüm . fponfalia folvendiä ,Ut conítat ex pauló ant

KHabet

gionem j

$t

DE MATRIMO NIO..

—*

ntra&a religionem voven-

Itf Vota (im

Habet quoq

ue jus poft eadem co

rofeffo «f

di, &confequenter m

ediante ho

corto fponfaliafolvendi.

Ut homo

CASUS DCLXIX,

Y f/avore a

* aliquin

[

lia fuam [pon[am defloraret,

Sed quid fi [ponfus

poft contrada fpen/.

ed,

lUO tamen

Ac pofiea u

otum f'aceret de ingr

jendá relig ione j pof-

f

Grne imvitá fpon[d veligionem

dneredi *

T&d teneretur ftare contratui fponfalitio , &

.Efp. 'Nþon;

inire matrimonium.

Ratio eft, tum quiaingreffus re i-

! ol

ionis in hoc cafu eft illicitus,

cum fiat cum injurià alterius.

otum autem vel Juramentum .non 3

oteít effe vinculum

Allicitum.

"Tum quia

Qiel extinda

iniqui

tatis, nec obligat ad aliquid

inda pet i«

fponf

u

s tenebatur ante votum impe

BÀ

dire infamiam fponfze

!j mattitmo«

contrahendomatrimonium , nec

fuitexemptus abobligatio-

tenetur adhuc poft vo-

teligionem;

ne per votum fuperveniens , €rgo

yonfam deci

tum illam du

cere, confequenter non pote

ft religionem in-

sreligionem.

gredi : Neque

fufficit inhoccafu, utfponfusmatrimonium

, fed ante confummationem matrimo-

debet patro-

celebret cum fponfà.

Tum quia in

nii religionem ingre

diatur, nam celebrando folum ma-t:ri-:

monium non impedit i

nfamiam, neque refarcit injuriam

N(oi, Ceffs

virginitatis ablatae , ergo

debet matrimonium confummare,

s; « d.

meltexpat |

& cum uxore permanere.

Ita colligo ex Sangez. 1. 1, difp.

CASUS DCLXX,

Sed quid dicendum 4e €j

usmodi «voto veligionis , quod fponjus.

T a

emifit.pofl quam co

ntrattis [poufA

liäjw copulam extorfit,

LTA

Efine validum ?

tà,&

J

b

. Effe validum. Ratio eft, quia ut fic eft de re lici

a

bettra&tumfucceffivum , confequentér fponfus ve

]ma-

velmatrimonio poft mortem uxo-

Á confa-

!D

ritus diffolutis fponfalibus

r nuj

j

ris, velob aliam caufam j

uftam teneretar vi voti illius reli-

;anüd

jdtiss

ptus fi

fiquidem prius con-

lh

bet

gionem ingredi ; Si agl hanca

K

z

tr2

$ i:z-.

äASU.S*? SACRAAME N TALES

—^

j

tra&um mattimonium oblig

: Dir

santum.ad tempus fufpendit,

ationem voti non abfïuïät : ffgd

z

yofteit

CASUS DCL

XXL

copuli

L]

moriiui

Sed'quid: fl quis. fa&lo-«voto: velip

u

1

- brovit

oti $ -velcaflikatis coirpinem de-

Jiormvit: cum. promifffoue matrimoni j Teneturne potius.ad

at jus.

mAtriponium contrabendum ,quam ad-uotum

eium p

aaimplendum ?

$angei

tedie

R B. Sponfüm adhue teneriad matrimonium contrahen-

dum.cum fcemináà , quam defloravit, fi

feemina ignora-

p

&ndi f

batipfius votum. Ratioeft; Tumquía

in concurrentia duo-

EE

rum praeceptorum,quorum utrum

que fervari non poteft,

illud eft praeferendum,

quod ftriiüsobligat. Sed in prae-

R

eontr.

fenti cafu duo hujusmodi praeceptaconcurrunt,

nempe pra-

pos,

ceptum virtutis Religionis, defervando voto,

& praceptum

Tuftitia , de refarciendà fponfze infamiá per c

ontrahendum

toquo

adimr

matrimonium, atqué hoc pofterius praeceptum ftri&tiüs ob-

pult

ligat, cum religio cedat Juftitie ,ergo&c, Tumquiavotum

nonobligat adveniente notabili rerum mutatione, ut tradi-

fibi £

tur in. materii de voto,

Sed in praefenti advenit notabilis

r

mutatio , hoc ipfo, quia fupervenit vinculum Juftitiae, &c

graviffimum damnum proximi, quod ex Juftitiá impedien-

dumefít, Ergo. Tum denique quia juxtacommunem fen-

| Qui)

tentiam preffus zre alieno.non poteft ingredi religionem,

quam anteá voverat, fi adfit fpes fatisfaciendi creditoribus

non ingrediendo religionem , er

£9 neque poteft reliei

gt

ibgredi fponfus in praefenti cafu; -

| A

Bf

Dices primó. Promiffi

i

m

ofa&a Deo eft gravior , & eft prior

alteriu

promiffione factà foemin

& , ergo eft potior Jure , & irritat

pofteriore.m"p-rsmiHïonem,,Refp.cum Sangez, Promiffionem

fium .

Qum d

tation

fattam Dco cedere pofteriori propter notabilem rerum mu-

|

Tum.

E

em,& proptergravi ,xmumlixiticiæ-.vihculum fuperve-

niens;.

lconf

lr.)ice.f.t

D?e

DE MATEIMONIO:

815

betüü, fed

"Dires fecunds, Si fponfus celebret fponfalia cum-una , &

pofteá de novocelebretaliacum altera,.cum quSetiamhabeat

€opulam , teneturadhuc ftare primis fpeníalibus, & matti-

monium contraliere cumiflà, cum quàá ptiora fponfilia: cele-

bravit finecopula,eoquod injuriaillata pofteriori-non aufe--

(4f.,4)

üg'rginm d.

!

rat jus acquifitum priori,. & fides pofteriàsdara in prasjudi-

eium prioris irrita fit in- contra&u onerofo , nt bené tradit

Sangezl, x difp. 49. . ;. Ergo etiam qui priusfecit votum in-

'Ontrahere

grediendi religionem, & pofteà defloravitvirginem cum pro-

ha ipnore-

miffione matrimonii; tenetur prius implere votum ingredi-

'htia duo»

endi religionem,quàm adi

mplere g;rom iffionem mlauimoniif

i

0f potef)

fattam poft votum..

Refp. N eg. confeq.

R:ati-o'-d'i'fpäritäti's eft*ï*l,,' quia votum: eft

d inpre-

contra&tus quidam gratuitus ,.fponfalia funt contra&us one-

p oa-

t ceprum

rofus , contra&tus autem gratuitus in Boccafu cedit onerofo,

tahenduim

eoquodDeus.non ità exadté velit promiffionem fibifattam:

tiiusob.

adimpleri cum praejudicio tertii , fecus dicendum eft depro-

uíavotum

miffione fa&á hominibus, qui: exatté volunt promiífionem:

fibi fattam adim

x

, üt tridi-

pleti, ,nec.v,olum;übi. jus aufezri ge;.-injurliiama

" notabilis

d

futie, K

;lmi -&&am.* |

';

CASUS DCEXXIL-

ypuden-

vem fent«

-

Qyuïiqm; fä&[ö fbota"*limpfici religionis contrabat matiimonium:

iglonem,

Animo ingredienda relieionis, amtequam con[ummet.ma-

ditotibus

grimonium : peccatue talis mortaliter?:

:ligjoncm

[ Eþ;ï«ïääc;'c;fäffin'o;r;aïiït;qtztalïs'-'pcrïf*elfö-qu'f: ndo. Ratioeft; tumr

- quia facit:gravem injuriam alteri conjugi ,.qui cogeretur.

cefpriot

alterius profeffionem exípe&are , antequam poffet matrimos

&il

nium : conttabere.cum aliquo,aut faltem cogererür manere:

(fíoem

€um defertore-religionis , fipofteà illeegrederetut religione;:

m l-

Tum-quiaexponit fe gravi periculo non adimplendi votum;.

u-

& confummandi matrimoniuüm contta obligationem voti. "

D?*ces 3 Contrahens matr

imoniumcum . intentioneingree-

Dic

Kkk kk-3:

diendi:

$14

CASTIS SMCRAMENTALES

diendi religionem nulli facit i.hjur-iam,**feöaü'tifu«r;jüre'fuo;Na?in

Ecclefia poftcontrattum matrimonium:;fed nondum confüm-

matum concedit bimeftre ad.deliberandum de ftatu eligendo

Qui f ?

& capeffendà religione , quo tempore liberum eft conjugi

!

denegare debitum ante confummatum matrimonium,ut re-

ligionem ingrediatur,

ij 4

. KRefb.Ecclefiam conc

edere bimeftre ad cheiibe-randum de

^caltal

ftatu religiofo eligendos fed non concedit, ut hoc fiat cum

praejudicio alterius & cum deceptione, fed cum boná fide,

aietum (

NVE

Uinde nonfequitur,illumnon peccaremortaliter, qui contra-

"um &t

hit matrimonium cum intentione ingrediendi religionem;

antequam confummet matrimonium, 1ta Con

Cantum ^

jnk. d ematri-

inquoo

monio, difp. 25. dub. 3.

wovit, J

erofim.

CASUS CLxxm.u

peete,e

?

poft fpoifalia contratia .emittatf V.otum fimplex

[

,

vanturfp

: Qgidjï quis ;

48 átAt

3 Dirimunturne per doc

-

düovitx

—Clonfalia ?

etíam Q

R Efp. ita. Prob. primó, au&oricate S. Thom.in

4. dift.33. q.

fpontd

1, adfecundum, quaeftiunc. z. ad 1, ubi leguntur hac for-

T10n am.

f4lia :

Deinde

Unde propter fvotum jimp]e;g funt jponfalis dirimenda,

fponflie

fisqgf Qs

Probatur fecundo. Ex co,quia contraQui fponfalitio fem-

Cof

per cenfetur tacité fubeffe hzec conditio , nifi perfectior fta-

tus eligatur, eo quodipfum jus naturz didtare videatur, ne-

fibi pra;

PU

minem per promiffionem fpon(alitiam fibi praejudicare velle

pantewr

inbonoexcellentiore , cum autem per votum fimplex cafti-

ditio,. i

tatis eligatur perfe&ior vitae ftatus , ftatus enim coelibatüs

eft perfe&tior ftatu matrimonii , uteftde fide ,fequiturfpon-

We COm;

ergï)*iüic.

falia dirimi per votum fimplex caftitatis , eorumque obliga-

tionem ceffare , ut in fimilidi&umeft de ingreffu in religio-

nem, Confirm. quia promiffum non infringit, qui in m

"

(ue p

?e

(Ontrahe

liusilliud commutat. Cap. pervvenit. 2.

fonfalil

de jureq jurando,

CASUS

341

.W

DEMATEIM ONIO:

efüoN

t

1 Cotfüm

"

- CASUS DCLXXIV, -

» tlipendo

Qui4 f,: quis poft. contratfa: fponfalia faciak votum (implex ca[fi-

3

* Conjugi

irimitue boc fpon[aMia ex'parte utriu[que:

t CC fe«

ho mti; o

comtrabentis 2'

:

.

m de

Ejp

: Affirmat. Probatur.. Ínprimis enim, q;iodï per votunm

Tiat um

ca

ftitatis unius diffolvantur fponfalia ex partealterius, ma-

bonj Mde,

nifeftum eft. . Tum quia vovens eó ipfo renuntiat fponfali-

Vi conttt

bus, qua. cum cafüitatis voto-licité-adimpleri non poffunt,.

ligionem,

"Tum etíam , quía tale votum novum affert gravamen alteri

dematri

tantum fübeundum ( quod adverfatur naturae matrimonii ,.

in quo oneraquoad debitum conjugale fünt paria )'nam quii

vovit, non poteít petere , fedtantum reddere, — At fzepe o-

nerofüm eft , praefertimfoeminis naturá verecundis fernper

etere', ergo &e.. Quod veró'etianr ex parte voyentis diffol-

fngix

vantut fponfalia, oftenditur hác ratione, quendo concurrunt:

duo vinculaincompatibilia,fortius debet pravalere :fed voti

etiam fimplicis caítitatis vinculum: eft incompatibile cums

,di&v ?)Soq'

fponfalibus , ut conftat.. Quandoquidem: evidens eft,. quod!

hat fot-

nom ambo:fetvari poffint ,. & eft fortius, quia' oblisat Deo

dirimta.

—

D

fisque füperveniens ea. diffolvit..

ponfaliavero homini tantum z e'rgppræv?l;etzfþpnfaliüusfi p-

alitiofet-

fectiot l-

Confirti.. Cum: contrahentesper fþOn(äIï'aa nonm intendant:

fibi praejudicium: afferre,, nec fe reddere impotentes ad.eli--

eatut, fie«

endum ftatumperfedtiorem,in ipfofponfalitiocontra&u, ex

jcate vt

parte utriufque contrahentis; tacité fubintelligiturTizc con-

lex cal/

ditio:, nifi perfc&iorem ftatumrelegero : fed ftatus caftitatis

coelibids

five: continentiaz fuperat ir perfecione ftatum conjugalem :

jturfon-

ergoincontra&u fponfalitio.femper fübintelligitur hac con-

j ib

ditio;nifi: elipam: ftatum continentise vel caítitatis;, proinde-

j rexgit

Que.per votum fimplex:caftitatis fponfaliaexparteutriusque

ia m

contrahentis diffolvuntur, Quodrnomfolüm intellizitur de

*

jurarm

h

T

fponfalibus fimplicibus,fed'etiam: de: juratis , cum

CASUS

A

$16

a

CASUS SACRAMENTALES .

um PE

á

r

m

:

at

tum fe uatur naturam. & conäit*ïanem,maf&&s, cu'iïä-

Uoi

pp

onitur,

& confequentercóhditioinclnfa t

áci ;f*e*in" actuincl

fas t Si]

iam in Juramentoe.

uda;ur et-

eeptaret

Dices primó, in.Cap. Y^ eniens -

$. qui clerici «uel wad;entti..

& Corpu

Mulieri, quz

ut diffolveret contra&a fponfíalia caftitatem vo-

nt prom

(edhocb

verat, dicitur injungenda poenitentia ob mentitam fidem,

eique permittitur inire matrimónium ,

ergo per votum

& pofte

fimplex caftitatis non diffolvuntur fpon

non effe

ventis,

;

falia ex parte vo-

Q

Refp. Idcircó dicitur à Pontifice injungendam effe poeni-

Va &ido)

tentiam huic mulieri , quia votum illud non fincero animo

p

fed fraudulenter emiferat , ut nimirnm non co

geretur fpon-

terius C

Ío , cui fidem prettiterat , copulati,

.Iili veró permittitur

fau (

cum eo inire matrimonium , tali voto non obftante , quia

tomjlz

non ftatuerat fervare continentiam , fed alteri nubere vole-

£ortm,

bat : undeaitPontifex:

Tutiuseffe , u prefata mulier poft fidem

injoria 1

datam contrabat , quamfo

rüicaítonis reatum iaücurrat.

tomitt

Dices fecundó. Deusnon acceptat promiffionem rei alte-

fubfifüt

ri priüs debitze & in ejus przejudicium ; fed votum caftita-

miffioe

tis emiffum ab eo , qui fponfalia contraxit, eft promiffio ret

dueini

alteri debitae ; nimirum inte

gritatis corporís , cujus ufum

*

fubvond

promifit fponfz; erg

o irritum efte

]

muitone:

jufmodi votum, & ch;äfe-

conttad

quenter non folvit íponfalia ex parte voventis,

B'efp.. Difling.major. Deus nonacceptatpromiffionem rei

injuriá,

prius alteri debitae abfoluté, Concedo. Rei alteri debitee tan-

non im

tum fub conditione, qua nonadimpletur. AVego imajor., fiwni-

wwnd,

liter dift..min. Votum caftitatis emiffümab eo , qui fponfalia

D

contraxit , eft promi(Tio rei alteri debitae fub conditione,

Ut p

qua non adimpletur, Concedo, Rei alteri debitae abfoluté, e-

atorp

go tmin. non enim fponfus ex contra&u fponfaliorum obliga-

tumin c

(ale votg

tar abfoluté ad tradendum ufum ui corporis fponfz , fed tan-

tum fub conditione implicita ,

Ro

quod -foirlicgt nolit tranfire 4&:

ftatum matrimonio»mclior x

Dattim

IOt flat

Quod

ER.T

DÀ MÁATRIMONIO.

$17

—*

feesctrofinee t

'Pponitur,

uod fï präefz;gam obje&

ionem parum aliter fic propo-

N Gator et.

nas * Si per ejusmodi votum fponfalia folverentur, Deus ac-

à

ceptaret p

romiffionem rei jam prius alteri promiffze , nem-

"Yostjs

e corpus

fponfi ad fervandám caftitatem , quod prius fue-

Itaemyo.

rat promi

ffüm fponíz ad futuram conjugalem copulam,

i filem,

fed hoc Deus non facit,

ficut fi v. g, Petro promitteres equum,

Pt Yotm

& pofteà eundem promitteres Ecclefia , pofterior promiíiio

Jttt vo.

non effet acceptanda , ergo.

Refp. pauló alite

r diff. ma.

Si per ejusmodi votum fponfa-

elfe prerie

lia diffolverentur ,

Deus acceptaret promiffionem rei priüs

Ceto animo

cum injuriá alterius ma.Nego : fine injuriá al-

alteri promiffze,

'etut fpon«

terius Conc.ma, Eodem modo dift. min. cum enim

fponfus

Yermittitot

fuum corpus in contra&u fponfalitio nonnifi eà conditione

romiferit fponfz,fi intereà is fibi non elegerit ftatum perfe-

inte , quia

ibere role.

&iorem, & hic & nunc illa conditio non impleatur,nulla fit

it of f

injuria fponfae, dum per votum caftitatis idem corpus Deo

romittit , & eà Deo haec promiílioacceptatur. Necetiam

;:m tei alte-

fubfiftit addu&a paritas , fi quidem difparitas eft, quod pro-

üm caffità-

miffio equi primitüs fatta Petro non poffit revocari fine hu-

:us injuríà , cum promiffio ifta non fupponatur fuiffe facta

romiffio tel

curus ufura

"

fub conditione , quá non impletá promittens Jus habet pro-

.

mi

ffionem revocandi, écontra veró promiffio corporis in

& cont-

contra&u fponfalitio fatta fponfae poffit revocari fine hujus

(fionemrt

injurià , hocipfo,quod fit fa&a fub praefatà conditione , quá

non impletà fponfus jus habet promiffionem fponfalitiam re-

lebite t

vocandi,

anajor f

Dices tertio, 1deó fecunda fponfalia etiam jurata non-diri-

vi ponfd

onditio/

munt priora , quia fponfa prima jam habet jus acquifitum

ad corpus fponfi, fedin noftro cafu habetfponfa jus acquifi-

olur t«

umga-

tum in corpus fponfi,antequàm ipfe voveat caftitatem , ergo

tale votum ejus non dirimit fponfalia ex parte illius.

( ia catt

Refp. difl. major. Ydeó tantum , Nego majo. partim ideó,

CL

artim etiam , quia ftatus fecundi fponfalitii non eft perfe-

&ior ftatu matrimonii , Conc, maj. Item dift. confeq. Ergo

L

taie

Qu

818

€A5U$ SACRAMENTALES

st i

L

al ov Aj POR RRR IOR UA r Mi

j

m

tus caftitatis, qui vovetur , non fit perfedior- ftatu : atti-

iniquæ:

monii, Conced, Si fit perfe&tior, /Vego. min, & confequent,

ac Paritatem, . Difparitaseft, quod ftatus fecundi fponfalitii

t

non fi

/

Qui þqm

excedit illua.in. perfe&ione..

: perfe&ior ftatu matrimonii: at veró sztl;.l.ä. Gaväiyatï?

jiiott

CASUS DC

LXXV.

Quidj [jo

n[üs-vonveat c

aff

fHitatem animo 65 z'nter-ztionf?dif-g

N

| [;;l*z:endiþäaä[tha ,facitnä;'rbïacl

licite ?:

queobligs

WO

rfp, Eum. libä-t&....idïfacere*get:f& Ibïlugn*dc;., . Ratio. eft ,,,quiïa

utitur Jurefuo eligendi meliorem vitae ftatum , fub cujus

6,& g

eligendi. conditione. eelebraverat: fponfalia. ; Idem dic de

düm dee

la;&pi

voto ing;.;diendi.g religja*on;am;,,kut; ait Sangez, L. r, [ D. 46, .

tut fare

Contra Yc

AGÁASUS.DCEXXVE ? :

S;ngez.lfx

- Quid fi [ponfalia: fiant: poft' votum fit

zzex;;gpï:gf;;-g,-

Juntne: inualida ?'

ä???/&a-

Q Efp. Aäïi*mat;. ItáSangez.l. r. difp. 46.n3 Ratlo;eü,tum

B

quía fponfalia fa&a ante.votum caftitatis irritantur per vo-

tum.fa&tum poft ipfa fponfalia, ergo multó magis funtinva-

lida ,.fi fa&a.(int. pofs votum ; cum fint promifliones de re

illicità ,.quae non.obligant..

;

'm. H

Judsdnds usl

"us

Regul; Noneftobligatorium. De regülis

Celebrati

quia promiffiones de:eàdem: re incompatibiles , ita: feha-

at Id

bent,utquea prior eft tempore , potior fit Jure; fed.in hoc

ficà ii

cafu. promiffio. voti: , quo traditur corpus : Deo ; eft priot

xomiffione fponfalium;,.quibus : promittiturcorpus homini,

ate(ecul

ergo promiffio. votieft potior Jure , conféquenter jpfa fer-

li, utlid,

t Datert

vandaeft, nonveró.fervanda eft promiiffio fponfalium;, & hoc

cum

.utierer [

WLetf,ge,tiamü;di&æ fgqnfalia fa&a fint cum Juramento;

ura-

2 d

$15

Kg——m

fgnneoat:

o

*.——., - ...-—[.- Á

"— /MATRIMÓ A1ó.

lus

ff

CU - natri

Juramentum n

injquæo

Onfequent,

SE^S

! Jponfalitii

^CCASUS DCLXXVI. — ^

^ Calitatis

de ]iqm.c fa*&i;*;þohjälibüi '*[70&53-212!/1&11!&"1; fed po/?ää füilþ?n-

- fütiotem «voti obtinuit s Teneturne ffare fponfalibus du-

«endo fponfam , -cüm quá prius celebracve-

&

.af fponfalia? .

P

"

r

tionedif-, :

2 pr Nontenerifp

orífalibus ftare, tatio eft

p

-omninó diffoluta erant per votum fubfequens , illorum-

que obligatio extin&ia erat. . Obligatio;autemextin&ta femel

non réviviícit. ;Regul. Non firmatur ? De regulis Juris in

1o elt,guia

, fücujus

6, & Regul. quod ab initio. 4f .eodem Titulo... [dem dicen-

dem dc d

düm:de'o;:qui priusfado voto-caftitatis contraxit fponfa^

lia ; & pofteà difpenfatus eft'in yoto. .. -Hicenim non.tene-

tur ftare fponfàálibus , utpote omnino invalidis , cum:effent

contra votum caftitatis & .de re

r

.;;

3

Hhcxtaruppeüwvcto ;Iga

pireenos od

hii

nE M

E

E

CASUS

L.

v

XXVIIL

J

p

li

bmlegzttmä

Ws

ï

a

aBHis curm umá , contridbat-to-

ïxo[eü,.mm

t A/rá y'totempore ; qnaxvalida ex nmt priuras tenetur-

V(üt pervo-

'

Crundis ,:et

s tunrime |

WE | ;a;reïi

iam[i pofea illa ,'friäm |

fiones d I6

«s difflvuntur? —

F. Nartivi. R

atio. eít, quia:non

-ïïi'rmatur;:tlr'aï&sj tem-

"poris;quod ab initio non fübfiftit; ; Sed fecundá fponfalia

l inf6.T/W

celebrata eo tempore,quo priora erant valida; non fubfi(te-

5, fta.It"

bant,ideft, non erant valida 5 ergononfiunt valida, fi po-

» (edi of

fteà diffolvantur priora , confequenter fponfus non tenetut

o, ii

ftare (ecundis fponfalibus.,nifi forteper accidens ratione dam-

"

7] hemï/lh

ni , utfi defloravit fponfam;, quae alioquin magnam infarai-

bt

am pateretur , modoilli non fatisfattum fuerit alinnde, Ità

Nm;yhoc

Gutierer de matrimonio ca

j cum

- 27;"nf,;ï'""":*conilü.k&de matrimon,

Juté

dnfp.z j.dub, 4^ni29,-

LE

CASUS

826

Ralb ondees o R

ass

bitum füi

&-

ficut obl

Quid fi fponfus poft prima fponfalia celebrata cum uf to

;itrabaf

um, itàt

maívimonium de praenti cum alia ; "Teneturne mortud uxore

»Jet

fponfus n

d

1

if

prament

'[Joluo tsatrimonio adbuc [lare primis [pdn]?z;j;þ;,fä p u9

Obfet

; u prz"ma fponfa adbuc"'fvifvat,*j?,:d.f |

. petat ?.

M

fito Pa

tionem p

Efp. Non teneri, Prob. primó, " Qui

a obhgatxo femel ex-

gon extini

tin&tà ampliüs non revivifcit. Cap. Quaris. De confecr,

dift; 4. L. qui res, $. aream, ff, defolut, Atqui fponfalia perma-

al

trimonium cum alterà contra&tum:' folvuntur. ; Cap, Si inz

Jiws,f 4

o o

ter. De fponfalib, Cap. r. de fponfá duorum. Cap. ubi. 27;

ttimofii

uaft, », confequenter obligatio priorum fponfalium. fuit

omninóextin&a, ergo &c. Prob. fecundó ex: eo: Quia fi,

tuáprion

cüni quis votum fecit profitendi religionem ftriGiorem &

fondua.

ipfo fa&to profitetur minuüs ftridtam, prior óbligatio omninó

extinguitur per pofteriorem , cum obligatio fortiorfüperve-:

niens extinguit priorem ejufdem rationis, juxta Cap. Qui

Qui E wr

poft s. De regular, in 6. Quidni pariter per matrimonium

PAU

mf

fubfequens o.

mninó extingueretur obligatioTponfalium pri-

J

orum *

n

Accedit ,

o us e o

matrimonii durantis, fi poft hoc contrattum remaneret ex

parte mariti hujusmodi obligatio; Hic enim fibi in memo-

027

riam revocando obligationem iftam , facile induci poffet ad

" Whtion

machinandam mortem conjugi fuz , '& huic fcienti eandem

obligationem obvia daretur-occafio zelotypiz , quatents

£ir hf

facilé eam fufpicionem formaret , quafi prior fponfa marito

füs votus

wh,ü

charior effet. Exquibus faneargumentis claré fatis apparet,

Of«

ejusmodi maritum non teneri mortud uxore feu diffoluto

matríimonio ftare primis fponfalibus.: Ethoc verum eft jux-

3 multos Do&ores , apud Henriq. l. 11. Cap. r4, . 4. apud

Etiamfi primafponfalia effent ce-

Sangez,l, r. difp. 48. n..3.

eft, quia Juramentum adhi-

lebrgta cum Juramento... Bat:i.o.:

itum

$851

——N

E

DE MATRIMO NIO.

vamemcamn

f

uxtad Confirmandam obligationem fþlbnfälifüm ,ergo

omiffionis ceflavit per fequens matrimoni-

ficut obligatio pr

ffaffe videtur Juramentum , confequenter

n

um , ità etiam ce

|

fponfus non tenetur

h

At feu

uramenti,

ftare fponfalibus ratione fponfalium vel

fententiam Ferdinandi de Ca-

Obferva tamen contrariam

ftro Palao. difp.

1. de fponfal, pun&o 21, n. 4.

Docentis obliga-

m fpon

falium per matrimonium fubfequens

o femel o

tionem prioru

edtantumintereà executionem ejus füfpendi ,

De CoRltCI,

non extingui ,f

lia permo:

adeoáue hoc mat

rimonio foluto teneri viduum ftare fponía-

libus , fi fponfa id

exigat , omninó obfervandum etle, quan-

p i

do fpon

fus honeftam virginem aut vi

duam. promiffione ma-

filiorey futt

trimonii decepit

,ac pofteà aliam duxit, quia tunc hác mor-

tuá priorem ducere tencre

tur faltem ratione damni illati, &

j Quía fi,

(&iorém &

nondum compenfati.

2

tio omnino

CASUS DCLX

XX

orfüperve«

froufis aovveat caftitatem falvo Ture alferius z

| Cip, Qui

Qm"a' É unus ex

trimonium

o[funtne ex boc capi

fe refcindi f[ponfalia.

Quaflio v g. eff , utrum

fponfn pofft »

efelire 4 fpon[alibus , m

on fülum quando

Jfhonfus poff f'acta

falioyn pti»

Jfpon/ads.

A UOv

it caffit atem abfolute ,

(ed. etiam quasdo vovit [alva Ture

d eff , quamdo vovit tamtummodo nom petere

.äjan./ä : i

" refge&a

debitum , intemtione tamen vea-

€244.

maneret ex

(f fnemo-

: x-:jþ..' poffe. :

Ratib eft, quia promiffio non eBli'gat uftfæ in-

d poft à

""tentionem prtomittentis , pr

omittens autem non ceníe-

nti eanaem

tür habuiffe intentionem obligandi

fe in eo cafu, quoífpon-

uaterus

b

is emififfet, fupervenit enim notabilis mu-

fus votum caftitat

ynla mito

tatio , ratione cujus matrim

onium redditur fponfa valde

tisaypateo

^* enerofum pr

opter innatam

& naturalem in pe-

a dl uU

æend'o verecundiam.,

um e u-

n ipü

jaefitt C*

-

Go

CA

CT

l

[ a )

LHHIL g

bitum

$2

Es .34CRAAJ£;NT3£ EÉ$

suctuRi i quepuarto,

Eml

at

itetin t

lüritáte à

qms

at a

deü

- cottrahis fponfalibus 'kïïz[cipi!at;ordine:" fdtïef; ,E*vc

majores , anne per hanc füfceptiones fokvuntur .

*

eidem k

- fponjalia ?

$

mattimo

R Efp. iía. Ratioett ,

quia hi ordinesfufcipientem

reääun?

debiti co

-incapacem contrahendi matrimonii ratione voti folennis

Hinc jux

caftitatis , quod includunt. - :Dico autem per fufceptionem

2'40 & A'.

ordinum facrorum feumajorum &c, N amfíufceptioordinum

veme

minorum , ficut fufci.

'adus:

monii contrahendi , ita.nec fponfalia diffolyiz, .. -

pientem non reddit ;imapac-em mat,fi-

7f QuX

QW Ws

CASUS DCLXXXIL "^

incurtil

fet? ali

AMajoratius Nobilis Tusvenis cum Anná paris-nobilitatispuellA rem

babuit , &5' quia.ex affetiu erga hanc fepe ad ejus-edes dicvertit;,

fiertutt

Jaumiliariz atemctiam-contrahbit cum

"Appoltonid illius forere, qua cum.

propord

Aniito

Blchrior frt , quam Amn , transfert paulatim sotum affetium

f

^

"

focumi

um dlle i baus , C in uxoremetiam dacere cupst Invincibiltter ig«

penà,

neraus ampedimentum. fe ex iMicitd copmld cum .Aumn babitá ..aco;;ftiga;

ttahit; !

xtffe s Duaritur , n i

A

]

u ippallomiam tn uxorem dacere

idigeat dWm/a;tiozæ!Pmtgï;ä , :

i

M

g.

&

D MITT

X ïIdä.t.u»r non indigere.

Ita Paludan. in 2, Sent. D. 34« q. t«

Árer [

a COf

W n.:7. Màjor ibidemdift, 57. q. 1. a. 4. Baucius in Mifcel-

1

n ímpe

laneiscafuum confcientize.. Tom.z.opufc. 1. q. 176. Fernan-

|

dez, inmedullà cafuum confcientias, p. 3. c. 16,$. . in fine.

- f& du

Xurztt

Ubirelatusá Dianá, P. 10. Tratt, 13. Reffolut, j 1. ait: Hanc

D.

opinionem effe communiorem. Prob. Tum quiahujusmodi

tit ij

impedimentum eftimpofitum ab Ecclefia in poenam deli&i ,

hcüm

atqui peenze nonincurruntur ab ignorante illas invincibilitet;

dmarn

ergo &c, Major contftat inde, quod impedimentum exigen-

?

uri-

el'g&k i

didebitum ex eàdem caufà fit poena culpee , ut cum

P

iiong w

bus docet Sangez. l, 9. de Matrim. difp. 30. n. 1. minorem

18. &

(Onforris

€x communi proba; idemSangez in $um, L, 4, C. 22, f

50 qy

patet

- MATR1M0NIO.

$z3

...-*l

agb

n EE

,

pätet m excommunicatione aliisque ce

nfuris , etiamirregu--

laritáte a&us impofita, que ignorate non incurruntur; ut:

3cm, Iu

Tum quia'

,

preter aliostenet Palao traG, 2 di r. X 17. D. 6;

eádem lege Ecclefiafticà: inducitur hoc impedimentum ad'

matrimonium dirimendum , ac impediendam petitionem:

Ts

lais

débiti.conjugalis , f matrimonio jam contratto fuperveniat;

Hinc juxta declarationes: Cardinalium Concil, Trident. Seff;

epüontgy

24. C 4. Reftringensimpedimentum induGtum propter affini-

20rdinua,

tatem.ex fornicatione contractum;, cenfetur etiamad eofdenr

gfadu s reftrin xiffe im pedimen tumexi ge ndid e.b'i'tum ab uxo:

ré, quod inducitur ex affinitateproveniente ex illicità co-

pülà &c. Atqui hoc impedimentum exigendi debitum non:

incurritur per ignorantiam invincibilem ,. ut ex communi

feré aliorum: docet Pálao.loc. cit. n. 8,

Wü-ä "

Ergo nec impedi-

E75

mentum dirimens &c. Tum quia poenee quantitas debet

A G6 CUR

proportionari quantitati deli&ti, cap: fel;.de poenis.in 6. Er-

im afeium

gocumis ,.qui fciens inducit affinitatem , paniatur pro tali

;;ibilitfrjgs

poná, liber ab eádem erit , qui eandem ex. i

Bitd cufitie

trahit. Sed hisnon obítantibus,

800ranpi-a;CQnþ

ï;ix,,

Refp.. Majoranum indigeredifpenfatione fümmi Pontifi-

cis ,. fi velit contrahere cum Appolloniá , etiamfi invincibi-

liter ignióraritexcopulàfornicariádoriri tale impedimentum;.

) 'SQ-Q.M

Ka ceommunis Fheologorum.

Probatur. 'Tum quiauniver:

i Miícel-

fim impedimenta matrimonii dirimentia non folum impofi-

; Fernat

ta funt , ucpoena , fed pxincipaliter tanquam inhabilitates;.

g infnt,

utprateralioé notat Leffius. in p.3, de Sacram; matrim, c, 7,

—

ajt Ht

d; 1; & r30, & fpeciatim circa praefens impedimentum tra--

hrjusmo

dit Dicáft.trá&;.2; de matrim; difp. g. n.168.ajens :Jüs Eccle--

am deli&i E]

fiafticüm naturali conformecenfuifle , utab iis, qui percopu-.

jncbilitet

làmv carnalem una caro faGi.effent , talisreverentia & pietas:

mexpat

ergafaüguinemihaberetur ,utneuterillorum abfque difpen-.

um purl-

fatione vel cofittahere poffet matrimonium cum. alterius:

qinrem

conforris confanguineis, vel debitum conjugii petere, ficon--

f

X

22

gxa:&o: matrimonio: talis: copula fuperveniffet. ,. & alterum:

pate

Con--

824

CASU3 SAQR AMENTALES |

"—

co.n-jurg*ein ;feäffct äfïine-m;qüälis. prius non fuerat, hác ta--

men duplici limitatione.

Primá utillicita copula tam ante

quàm poft matrimonium tantum extenderet fe ad confangui-

yif o

x

neos intra fecundum gradum, cum illá perfonà, cum quá

quis rem habet.

Licita veró ad quartum.

Secundá. 1It ea-

dem copula fivé licité five illicite & cum quálibet etiam ig-

ff

norantia fatta dirimeret matrimonium cum praedidtis con--

exterto, q

fanguineis,fi ante illud contigiffet : eidem veró jam contra&to

cum laQ

fupervenienspetitionem debiti anteJudicisfententiam impe-

ingdlt;lo

diret: Eadem veró copula hanc ipfam petitionem debiti non

C&«&t. A '

impediret, fi fa&a fuiffet cum ignorantia invincibili vel con--

&thoc pl

fanguinitatis perfonae cum conjuge, vellegis aut poenz ta-

V st

lis latze.

Tum quia cum matrimonium non tantum fit Sa-

defututc

cramentum , fed etiam contra&us poteft Ecclefia eligere

trada, -

certas conditiones ad hoc, ut fit legitimum, inter quas cori-

r conii

ditiones eít praedidtum impedimentum.

Tum quia fimi-

i. .Sed

les conditiones videntur in aliis rebus requifitae ad earum

rat, M

valorem , ut in Teftamento talis numerus teftium , ad pro-

Tif CO.

feffionem talis aetas, contra quas nulla prodeft ignorantia,

fis eas j

Curergo & in matrimonii valorem talis induci nequeat,con-

ol

tra quam fimiliter nulla prodeffet ignorantia?

Aofa

- . Ad primum,In contrarium negamus,impedimentum

tüscaufi,

effe meram poenam , & dicimus , effe fimul inhabilitatio-

qua dcfrm

nem , quod fecus fe habet in excommunicatione & aliis

tüs divilio

cenfuris.

?

—

Qmmuni

Ad fecundum. Efto eádem

lege ittud impedimentum af-

EW

finitatis induttum fuerit tam ad matrimonium dirimendum

« COhli

nondum contra&um , quàm impediendam petitionem debi-

onditjor

ti, i huic jam contra&o fuperveniat, tamen diveríà ratío»

:

&ttrisma

ne, ut dictum.

Ad tertium veró dicen

dum, hoc effe in meris poes

tünpatfe

fortem dj

nis , qualis non eft illud impedi-

Gf defet

mentum,

t botor

CASUS

timcom;

f

—m

i DE MAT;;IMQNIQ.

G hàtte.

| (àm ante

CAS iJs | DCOLXXXIHL.

confangui.

?

m"d fi contingat Ripelium &5 Sewiriam contraheve malrimonium

.Cüm qui

s ex metugravi ad extorquendum confén[urn injuflo incuffog

, Ütea-

fubfihizue matrinonium?

X

t eiam ig.

di&iscon-

| Refp, Tale matrimonium effe ipfo jure nullum, tam in for

externo, quàm con(cientia, - Idque patet ex C, Veniens. 2, & C.

IContzado.

cum lócum de fpon(al. ubiPontifex hujusrationem reddit,quia,

tiamimpt.

inquit,locum on habetconfenfus, ubi metus vel coa&io inter-

debiti non.

ce(lit.. Atqui matrimonium foloconfenfu contrahitur; ergo.

bilivelcone

Ethoc ipfum communior & probabiliorDotGtorum , quos citat

: porna t

& fequitur Sangez l. 4.de matrim. difp, r9. extendit ad fponfalia

tum f//fa

de futuro ex metuinjufto, & cadente in virum conftantem con-

tíudigere

trada, . Quod nimirum & ipfa irrita fintipfo jure, quia nimi-

(quas COf

rumconnexorum idem eft judicium ,arg. C, translato. de con-

x m

ad earum

ftit... . Sed quiahic plures gravesque difRicultates poffunt occur-

rere , & quo jure matrimonium fattum ex metu gravi , feu in

n, ad pro

virum conftantem cadente irritum fit; ideó quibusdam pramif-

jenorantia,

fis eas per aliquot ca

A

fus. fequentes. refolvcmgs. l?'rq ,quibxi;»

queat, o

proinde?

ANata:

Metum 'ücvdeünlïïri ab Ulpiano. ff. de &o, quod me-

jmentom

tüs caufá , & inftantispericuli vel futuri mali, mentistrepidatio:

a ii ta w

qua dcfinitio omni metuiconvenit. . Omiffisautem variis me-

as k di

tüs divifionibus , quae ad noftrum inftitutum non pertinent,

communi divifione met(s dividitur in levem & gravem , qui

mentumat

etiam cadens in virum conftantem appellatur. C, Veniens. 2. &

ürimendum

C. con(ultationi.de fponfalib. Diciturque metus juftus. Duasque

jonem dl*

conditionesrequirit; Quarum prima eft, ut fit metus alicujus

veríà 1d0»

gravismali fiveper fe & ex generc fuo, five refpe&u perfonae me-

tum patientis. — Prioris 2etteris funt mors , atrox cruciatus, ad

mortem difponens,mutilatio, perpetuumexilium,diuturnus cat-

uj

cer, defe&io à proprio ftatu , amifTio omnium aut notabilis par-

tis bonorum, idque non tantüm refpe&u proprize perfonze, fed

étiamconjun&orum confanguinitate, affinitate, velard'á ami-

(ASUS

quaeft. unicá, a. 2, ad fecun-

ätiä;'u:-nptat $. iho, in 4 dift, 29,

dum,

M mm mnj

826

CASUS

€A(^R

AZ£3 W^V

AMENTALES.

: j

sscasda t

dum. Po/i'eriarisgenerik' funt mala, qkuæ ex fequidem leviora

apparent (ut metus verberum non adcó gravium) refpedu ta-

men perfonarum certarum habentur pro gravioribus : nam

ii

fxpe aliquid foeminae aut timido adolefcenti gravem metum

antltit, quod viro cordato nghn.ifi levem facit,

hO

Altera conditio eft ad metumgravem requifita ,'üt"';gmv-e

rovenit

malum probabiliter credatur imminere, fi enim non credatur

hottisti

Á

ejusmodi malum probabiliter imminere, metus tantum levis

em, qu

' etit.

2

gooium

oumitta

Nofa fecundo, Metum gravem" five in vifum coh&änte'm

foct ia

cadentem poffe inferri velfieri àvariiscaufis, Nimirum Primo

tidavis

à caufá naturali extrinfecá vel intrinfeca , ut ànaufragio, à pefte,

trimoni,

àgravi infirmitate. — Secundoó à caufa libera & extrinfeca , ut ab

aliohomine. Rurfusmetum illum gravem, qui inferturà cau-

f libera extrinfeca, poffe inferri dupliciter, jüfté nimirum vel

injifté, jJufte, fifudex v.g. comminetur mortem homicidz,

qiij

nifi fatisfaciat parti , vel ducat in uxorem filiam vel- confan-

guineam occili,

Injufté veró , fi perfona privata metum il-

hi

lum incutiat.

Item metum illum poffe inferri, vel ad extor-

traben//j

Ecrtla &

uendum confenfum in matrimonium , & tünc per fe ordinatur

ad matrimonium, vel nonadextorquendum confenfum in ma-

plctefgo

. trimonium , fed in aliquidaliud, & tunc nonnifi per accidens ad

Coromon

fion fiert

matrimonium ordinatur , v. gr. fiquisexmetu latronis accipiat

in uxorem filiam viri fortiffimi , qui illum à latronibus defen-

gaví fit

dat.

De caetero metus levis vocatur , qui noncadit in virum

conftantem, & evenit, cum timetur tantum leve malum , aut

grave quidem , fed immeritó & imprudenter, Quodnam au-

wq»

tem in particulari refpe&u cujuslibet perfonee habendum fit

hramon,

progravi malo, autfolum levi , prudentis judicio discu-

du

tiendum relinquitur. His

previeé nota-

»

! ;is oritur

ho

votum f

Donin i

It vile

| CASUS

ts

| DE MATRIMONIO.

dem leviora

CASUS DCLX X XIl/.

Tepetto t.

TOUS : fam

(Mzd F na

irimonium fif init

un ex meíu gra-vi unius ex contraben-

:

4ibus proveniente ex cAu[A naturali ; Eritwe

Nïm tüetum

idctrcó irritum?

. Refp. Nullus metus,

quantumvis gravis, fi à cauihhnatu*rali

d, u*xgmve

irritat matrimonium, . Patet hoc in eo, qui metu

proveniat ,

.

Rn creatur

mortis natura

lisimminentis, vel ex metu inferni duxit uxorem

Lantutm ujs

eam , quam habuit concu

binam, certum eftenim, tale matri-

monium effe validum,

ficut & vota, quee ex metu naufragii ve

imminente alio gravi pericu

lo iunt, omnium confenfu valida

1 Conflantem

1

in fimilibus omnibus nulla eft coa&tio, cüm

nirum r

funt, quia nímirum

nulla vis inferatur ; Neculla tunc fiatinjuria voventi , vel ma-

igio i gelt,

trimonium contrahenti.

nfeca, ut 2b

Yerturd cau-

.CASUuS DCLXXXV,

k

ii v

1 homicida,

Quid fi matrimoniu

H

fit initumex gravi metujufte a caufd libera

vel cotfan-

incuffo: eritnue vAlidum ?

L enetum 1d-

- Refp. IHta. Probatur. Tum quia nulla tunc fit injuría con-

ye)4d extote

trahenti ; tum etiam quia ita fz:pe fit in republica chriftiana.

Ecclefia enim per excommunicationem cogit nolentes adim-

(e oxoimatut.

sfum ia

plere fponfalia, & Tudex adolefcenti de ftupro virginis convié&to

comminatur mortem , nifi eam in uxorem ducat,

Haec autem

'ccidensad

ynis àccipit

non fierent, nec licité fieri poffent, fi matrimonium initum ex

nibus defet

gravi metu jufte à caufa libera incuffo forecinvalidum,

idicin vimum

CASUS DCLX X XFI.

nalum , 9f

-Qid f quü ex met

u quidem srarvi 65 z'njujtä incuffo , ]?d i Eau[l;v li-

odnamit

jbendit J

bera nion adextorqueudum matrtmonium, [ed ad plane aliudextorquen-

m , probuju evaftone ineat matrimouium cum aliqua:

erstne validum ?

r

;iodlïW

Refp. Ita. Haeceadem conclufio eft manifefta, Valet ením

votum fa&um Deo ad vitandam mortemintentatam à latrone,

nonin finem extorquenditale votum, fed pecunias : ergo fimi-

C

'iitcr valebit matrimonium, fi latro metum incutiat viatori ad

^mm ïnmg

pecu-

828

' CASU-S—-SACRAMEN'TALES.

M-

pecuniam extorquendam,

& viator ut praentem redimat vexa-

tionem, fpondeat feipfius

filiam

inuxorem du&urum. Item »fi

Judex contra allegata & probat

aadmortem damnet r

eum , qui

Quil fï"lllt

ut ab injufta morte fe liberet, Judicis filiam ducit

dmorttt £

matrimonium,

Similiter fi maritus

» Validum eft

adultero minetur in de-

ämg(f!

li&o deprehenfo propriá au&orit

ate mortem ,

ad cujus iram

placandam adulter in uxorem ducit minantis fili

: Rfff '

aàm, valet mà-

trimonium. Demüm quando aliquis in

jufté detentusin carcere,

torguenq

alá de caufá,& obalium finem ducit in

uxorem filiam ejus,à quo

condion

detinetur, fpe libertatis obtinendae

te Wperdt

,autquando P

rinceps bello

licet injufto ab altero vexatus petit ipfius filiam,

& in uxorem

ducit, propter bonum pacis,

validum eft,

mgtrimonium omnium cqntknfü

"Qäïkäiw

CASUS. DCLXXXI?U,

A fm/;/j:

Quid fi Judex [ecundim allegata

Efprbbata Jufté cogit aliquem ad

coxirabendum matrimonium cum al

£

2 A.

fed coaéto eff materiAliter e

g

à parte rei injufla , ut fí Tudexcoeat Ti

quendom

H inire matrimonium cum

teintend

4

/ ogz[lz, qua pof

fhonjalsa fornicata eft

Jr » TAt£oue cujss fornicationis Titius

bicite poteft a fom[alibus refilire

» fed cogitur la flare eb- inire matrimo-

H

a conjur

8EUTI , co quod uom po[fit im judicio probare fornicazt

Borator

0X2 (Pon[a s- '

effne hoc matrimonium 'validum ?

fnetum (X

fhortis i

Refp. affirm. Ita Sangez l. 4. de matrim, difp. 14. n. $. Ratio

eít; tum quia hujusmodi compulfio & coa&io eft juridica, jufta

; ixgscdglax

formaliter & fecundüm ordinem juris,

Tum quia non eft cre-

dibile , jus pofitivum, quod irritat matrimonium celebratum

&i ij

per metum gravem, velle in propofito cafu matrimonium in-

validum effe , cüm

Judex juridice procedat fecundüm allegata

& probata. . Secus dicendum , quando Judex inju(té

Rof

cum fcilicet non procedit fecundum

:

allegata

hii

,CRUC

& PfOb*atao

Cb Ve

Mqueven

H

z

MImqui j

Q ea pe.

"esUs

'f'*i'-ïm abfql

N

"DÉ MATRIMONIO.

$29

A as

issemomSpicess DOuespsenmeoencenn,

tdimityey,

" f f

t Rüm, qui

Qiid jïmah'

monium fit contraBum ab eo, quyujiä vvel injufte emt

a'Väh'dUm et

ad mortem À Tudice damuatus . Sed poffea T udex vel alius liberationem

"7/1-]9115

$772

Á mf;(t: promi,

! "

ropttam duceret in matrissonium s ..

CluS jram

- f ne vali

Ifm—m;str-üg?g;z:iki?? .

.l

:

, Vistma.

- Refp. la. Ratio eft, quia hicmetus n

n

äe& mcuff'us ad eSzF

Ut Clrere

torquendum matrimonium , fed jam incuffus aufertur oblatá

;

T0 6053 qy

CO

À

nditione matrimonii, & tradito modo,quo ille fe.

pofi'et, à mq-r-

'ïi!?CGPSbeHc

te liberare, ItaSottusin 4 dift, 295q..1.3, 3.

I üsorem

i

s CA$SUS DCEX XXLX.

lum confn

[//

Quid finatri

vonium fit contratlum à defloratore puelle,

quempater

vel frat

er puella volebat eccidere, féd ipfe defloy ator [id [do

nte obtulit fe

Ad celebrandum matrimonium , ut mortem

&6

efaitnï'ef'?-

eflze bic VEU vmatriim/æx;'üm Z

f aliem d

,A'*Räfp'. lta, R

atio eft, quia metus non eít incuffus ad extor-

aterialitrt

fY CUR

quendum matrimonium , pater enim vel frater puellze deflora-

ationa Titiu

tze intendebatdefloratorem occidere, non veró metum incutere

MPCIBATTIDG-

ad conjungendam filiam, vel fororem in matrimonium cum de-

t (onfoy

floratore, & deflorator fponté obtulit matrimonium, ut tolleret

metum fibi alio fine incuffum, | Secus dicendum eft , fi metus

mortis incuffus eft ad extorq

t $, Rarie

pen-dummatrimoni'um.. Henriq.

4 13. C.Q- no- 2,

rdica, a

CASUS DCXC.

:

1an ef cte-

clebnium

cat , omnem

melum pra-vern ad extorquendum

dew judi

Hm irritare maAtrimoniu

:

enfefn

á

monium i

»ifajz.t .v e imu/

FiWr.anr(dló? |

"i.

jm allegía

Rejþ., Reääomhïn

ó. lta enim condmunï;ter.fehtïunrrfhed-

(lé cogi

ü

logi, Canoniftee, & Jurisperiti, Etconft

at ex Cap. cum locum 14.

& Cap. Veniens. 15, de fponfalib, & Cap, 2, de eo;, qui duxit.

Idque verum eft inutroque foro, quia hz jura abfolute dicunt,

eum qui itzcontraxit, validé cum fecundacontrahere, licitéque

cum €a permanetfe; q

s

i

od falfum effet, nifi primum fl?atrim-qa-

4

nium abfolutéin utroque foro ,effet ircitum. .

1

E

ss

*

-

Nee

830

A

GUEU

CASUS 4,-'$,,A;C RAMENTA L.«ES:QV

:

vtisaida

gt

fi

3

debitam; P

- Necvualet ,

i

as :-

3

Jura .lid,.di'cere-,(

quiapraefum

untmetu

coa&um non cón

t

: di

e

ffiffe

fed finxiffe. Nam contra eft primó,,

mi[[iü 100t

fipp. t

quod oppofitum pateat ex Cap. fignificavit, ibi enim Pontifex

diferte fignificat eum , qui confenfit in unam , fed per vim , &

primo cnim

non fpont?, validum cum altera matrimonium contraxiffe, Se-

bi: A

PIem

cundó , ut arguit D, Thomas 3. p. quaeft, 47. art.7, in corp.

Ecclefia nuüquam prafumit peccatum de aliquo , nifi probe-

Pritió;ità'

tur. Prafumeret autem peccatum mendacii , fi exiítimares

dat etpro

catomendi

eum , qui coattuseft , nonconfenfiffe, quando dixit fe confen-

tire, Teríió, Ecclefia prafumit fufcipientem aliquod aliud fa-

EANSNN

cramentum ex metugravi,vere confenfiffe , nificertó conftet de

g. d

oppofito, ut patet ex Cap, /Majores. debaptifmo $. Iterquerifur-:

UE

Ergo idem eftdicendum à forticri de matrimonio, Ratio au-

verba , üt

materidl,

tem , ob quam Ecclefia matrimonia ex gravi metu contra&ta

ftatuit effe nulla, fuit, quia cum vinculum matrimonii fit per-

tem, fecte

petuum & indiffolubile, Ecclefia voluit, quod ejus celebratio

quidem tj

ita effetlibera & fpontanea, ut ad eam aliená vi & injuriá nemo

aliunde etg

cogatur, Quietiam caufá irritat votafolenniareligionisfatta

potelt con

ex metu cadente in conftantem virum.

Non irrítat autem

fotmais f

Dd

baptifmum ex eodem metu fufceptum , tum quia cüm fit fa-

quotun/

cramentum , non fubjacet difpofitioni Juris Ecclefiaftici , ficue

Citpetato

enimvery

matrimonium , quod non folüm habet rationem facramenti ,

fed etiam rationem contractüs naturalis & civilis,

Tum quia

decmn ]

etiam cüm baptizatus ad illum meré paffivé fe habeat , nonre-

b las

^ lm

quiritur ex parte illius itaperfe&um & exa&um voluntarium,

ficut in contrahente matrimonium, autemittente votà folennia

watec

religionis. Utre&eéobfervavit S. Tho.p.3.q.47.a.3.a, T,.

CO

- Dicer. Siomnis metus gravisad exterquendum confenfum

Qd8um,

injufté incuffus irritaret matrimonium , fequitur injufté op-

r à

preffüm peccare mortaliter peccato mendacii & facrilegii pro-

proinded

ferendo verbaifta: Epofe accipio it meam, . Sed hocvidctur ab-

tiamec

fardum; ergo & illud. Sequela majorisvidetur manifefta, In-

metu cos

juíté enim oppreffus proferendo illa verba,loquitur contra men-

0 le Conf.

tem, proindeque mentiturin materiagravi, Item profertfor-

tndit fac

m iq'-

Camenti

« facramentalem facramentimatrimonii fupra materia

eDI-

23 DB MATRIMO-NIO;

$31

N.—*

[

UnUnt n

debitám,; promaequc il.ludï.t facramento; & (acrilegiut com-

Fa eftrim),

mittit; ficutille, qui metumoitisaliquem indifpofitum abfolvit,

m Pontifer

Refp. negand, Sequelam majoris quoad utramque partem.

Wrvim, k

Primó enim quoad peccatum mendacii contrahens , quiilla ver-

traiffe, $s.

ba: Accipio.te in meam: profert exmetu gravi, injufté illata

VT. Morp,

à caufalibera, tripliciter fe habere poteft in corum prolatióne,

^; tifi probe-

Primo, ita ut non confentiat in matrimontum , & tamen iriten-

1 exiümr

dat ea proferre in fenfu formali, Et tuncfine dubio peccat pec-

xit feconfen.

cato mendacii, quia loquitur contra mentem , quamvis fortaffis

od alitid fa.

illud peccatum non fit mortale , obmetum gravem injufté illa-

tum,' Sicutquando Judexinju(té procedit, mentiri in judicio

tb conftetde

lr

non eft mortale,. : Secundó, poteft conirahens ita proferre illa

. DMoau-

verba , ut non intendat ea dicerein fenfuformali, fed tantüm

t Contta la

materiali, & tunc non mentitur, quia nihil dicit contra men-

nowi Drytr-

tem, nectenetur loqui juxta intentionem copgentis, quando»

us celebratio

uidem fupponimus , quodinjufté cogitur , & non obligatur

irjorlà nemo

aliunde erga feminami ad eam dücendam in uxorem, — Tertió,

poteft contrahens-proferre illa verba «cum intentione fenfus

:ïigionisfa&:

vritat autem

formalis fignificationis eorum , & confenfa in matrimonium,

j cüm fit f-

quantum fieri poteft ex parte fuá praecis?, & tunc etiam non pec-

€atpeccato mendacii, quia nihildicit contra fuam mentem, Illa

(iafci, iv

! /mzrncnti ,

enim verba faciunt tunc hunc fenfum: Confrabotecum, quantuim

u

—COoso quia

ex ne , firve pono , quidquid requir-itu?' fx poríemea, -agl contra-

ejt, Qon It

bendum tecum.

yoluntatium

Similiter contra

hens matrimonium, ex gravimetu ; non

peccat peccato facrilegii ;; nam vel boná fide exiftimat fe validé

voti (olennia

: .ao Il

contrahere, & perficere matrimonii facramentum , licet metu

coa&um , & tunc bona fides, feu ignorantia invincibilis ipfum

mcontenm

y ij oP-

excufat à peccato, vel contra nóvit, contrattum effe invalidüm,

proindeque non perfici matrimonii facramentum, & non peccat

scrilgl pto-

etiam, nec facit contra reverentiam hujus facramenti, qu! gravi

Offldetur q »

mlifcü&- a

Tnetu coaé&tus profert verba confenfum fignificantia, fimulan-

'do fe confentire,quantum poteft ; quaridoquidemtuncnon in-

comamen-

rofett Qf'

tendit facere facramentum , .nec profert illa verba ut formam

If

'f:t;ramemi, neque ponit illius materiam , fed fe habet ad i

nftàr

ma[öfiam

': x

illius

b

832

CAs-us SACRAMENTALES.

...—---

llhus » qüifrcpræfcnmndizcauf á ablüeäöt $ & pfc;ufz:*ret.in—thcatro

fus, jurt4

fibertatis

verba baptifmis: vel qui difcendi caufá feque exercendiin modo

L:

Qd

celebrandi miffam proferret verba confecratio

€hartaceam, finé intentione coníecrandi,

nis f-ugcrhaüiangx

:

enam infet

culofopeti

«::.0: Adduntaliqui, quod licet graviter peccet Sace

:rdos,qüi me-

tu mortis aliquem indifpofitum abfolvit, nón ta

men qui metü

vem , &t&'

L

ravi coaCtus matrimontu

,

gon itritá

F

m conttahit, quia ille confentit ei;qui

matrimon

ire& aliquid impium & facrilegum petit, proindeque exter-

num facrilegium committit, - Secus veró ifte , quia ab incu-

vurijari

minii Qto

tiente metum, matrimonium dire&té tantum petitur, quate-

nus eftcontra&us, nónautem quatenus facramentum. - ÍInten-

emplis de

dereveró facere contra&um matrimonii, qui nulluseft JureEc-

filhn;

Clefiaftico, non eft peccatum facrilegii, cüim talis contraétus nott

ONS

fit facramentum ,'eo quod Chriftus validum duntaxat contra-

tsadDo

monitit

ctum m,a-trimohgiiad dignixatcm facramenti elevaverit, |

itfett,

1

:

;

*

D

Di«

Szmpl;ormnm judic

at, matrimonium eva«i

metuin

:j

juflo contfaäüh:

xedáitipf

nen effe irritum fTure Naturali ,Jedtautum

tationes

n reéte?.

$

Elefiafico ;

Vortatjt

.. .R'efp. Ia. Ef contra

Pontium, ].

4. Cap, r4. & äiios;* e;?m-ï-

fidtd

mantes ralia matrimonia Jure Naturali effe irrita,

Sed noftra

giitis, «

conclufio probatur ratione fundamentali, . Metusgravis inju-

Wj

ftus neque defe&u plene libertatis , neque ratione injuriae,

tinseri

ittítum e

quam infert , tollit naturam confenfüs ad matrimonium eften-

tialiterrequifiti.' Ergoillum non irritat jurenature, — Confe-

'itoftfp

quentia patet. .. Si enim illum jure naturali irritaret, altero ex

It

primaco.

his capitibusidpraeftaret; Antecedensautem quoad utramque

partem fuadetur,

1, Quod ipfumnon irritét ex defeQuliber-

WrAdrs

CoXion,

tatis, patet ex eo , quod idem defettus libertatis reperitur in

metugrayi juíto, ex caufa naturali vel liberà proveniente; &in

üodenj

meétu gravi injufto ad alium.finem , quam ad extorquendum

Pugnetw

concenfum incuffo. .. Ec tamen ille triplex metus nom irritat

Yitüm co

matrimonium, velintribus pracedéntibus cafibus oftenfum eft,

h

cuf-

Ial » quo

'.-:Ex.'gv;Aolm-þetus ggavis adextorquendum confenfum injufte in

»

fus,

857

i

pE MATRIMONIO. -

"Linthegro

fus ; ïkü'i*e naturae son ir

*

^diin modo

libertatis,

3

;'igat m;tri:xqonium ex:.ïdü&fc&u pïlcnäef:

-; Quodveró ip

fum ixirä üäfufæ nonirritet ratione ,irijur'iæ;,

IPCïhoüiam

quam infert, probatur. "um quia tanta injuria infertur meti-

ts quime.

culofopet metumievem , quanta homini forti per mecum gra-

£t qu metu

vem , &tamen metus levisetiam cadens in virum meticulofum

pon irritat jurenaturae matrimonium, ^Tum etiam faltem in

Mentiei qüi

V que artr-

matrimonio gravi metu injufto ad alium finem incuffo reperi-

Juia ab intu-

tur injuria gravis , qua tamenmatrimoniumnon itritat , & Do-

titur, quite-

minii

proprii corporis translativongm non impedi;, ut v;æti(is ex-

tm,- Jntep.

emplis declaravimus.

d in aliis contratibus gravi metuinjufto celebra-

elt Juvfc-

zíddo, quo

ntyAismott

tisgravisinferturinjuria , quá non obftante funtvalidi, & effica-

ces ad Dominium transferendum ; ergo metus gravis injuftus

r contta

nite

nonirritat jure natura ma

trimonium, ratþion—e iniuriæ , quani

infert,

P

Dicef, 2. Tllud irritát matrimonium jure-natutze , quod

redditipfum involuntarium, voluntatirepugnans, cüm fit de

ho cotftau

ratione & nátura contra&tüs matrimonialis , quod fit liber & vo-

afío;

luntatius. Sed coattio ex metugraviinjufte incuffo proveniens

w

facit,

7790

quod matrimonium fit involuntarium, feu voluntatik;epu-

Sei stl

gnans; ergo reddit ipfum irritum jure natu

.

Refp. 1. Retorquendo argumentum 1

n Adverfarios , non

gv nl

ore ítídtia y

máinus enim eft coa&tum & repugnans voluntati matrimonium

irritum ex metu mortis injuíté incuffo, quando nempe Judex

ymum efieft«

i, Cf

inetu fufpendiicorruptorem virginis cogit, ut eam ducat, quam

metus injutté incuffus ejusdem aut minoris mali : & tamen illa

et, alteto &

primacoa&io non irritat matrimonium jure naturali, ut faten-

adutram/

*

fficiens fundamentum in fecuadá

tur Adverfarii ; ergo non eft fu

defettulbet-

coa&ione , ut matrimoniumi dicatur effenullum jure naturz.

gprtat 1

Quod enim jufte vel injufté incutiatur, non facit; ut minus re«

ninte ; n

pugnet voluntati & plenze libertati, v

el ut minüs pertcrrcfaci*atx

orquenm

virum conítantem,

t

r

Refp. 2. dift. major. lMlud irrita

t matrimonium jure natue

m fimpliciter. Con, maj.

raii , quod reddit ipíum involuntariu

nnnn.

ii

)

quod

s

$34

CASUS S—A-CRQ&MENTALEKS—...

p ln

quöd' reddif ipfüm involunfarïümïtantuxhfecu.ndum quld. Nego

u feperp

pihil violé

maj, Similiter dift, min, coa&io ex gravi metu injufté incuffo

facit matrimonium involuntarium fecundum quid, conc. fim-

contradu

pliciter, nego min. ut enim cum Áriftotele. 3. Ethico, cap. z.

cens; etg

qenat a

S. Thomas. r. 2. q. 6. a. 6. docet; ationes, quae ex metu fiunt,

etfiex voluntario & involuntario mixte fint, fimpliciter tamen

funt dicendze voluntarise, quia hic & nunc eas liberé volumus

piüm non

eligentes illas, ut minusmalum; ad vitandum majus; Fiuntque

compkts

à principio intrinfeco cognofcente fingula, in quibus efta&io.

toixturmi

Unde non competit illis ratio violenti, quod eft àprincipio ex-

corp Die

trinfeco, nullam vim conferente paffo. Cüm ergovoluntarium

a utdei

iixtum füfficiat ada&tum humanum , füfficit etiam ad matri-

Mewsax

contradi

monium, fpeGato jure natura & effentia matrimonii ,ut conftat

ex reliquiscontradtibus metu celebratis , licet jure pofitivo de-

haccu

j

beant in irritum revocari,ut habetur Cap, zdbbas. De iis; qui vi

& meut

inetüsve caufa.

Infias, Matrimonium cümfit vinculum qu

oddam mütuï,

toom, ne

duj gued

atque perpetuiamoris,& animorum corperumque conjuncio,

debet effe plené voluntarium & liberum

N

5 e.—rgo adillud non fuf-

ficit voluntarium mixtum.

:

ERE

Betibiapaboitudinie dSe Hibes

Refp. diff. anteced.. Debet effe p

guyijo

rum, connaturaliter, Concedo, Effentialiter, /Vego anfec,. Nam

teytiont:

volüntariurm mixtum fufficiens eft ad transferendumDominiuim

aNam ,

corporisunius conjugis inalium. : Addo confenfum:metu ex-

Gi'tettye

tortum effe plenévoluntarium ex parte fui , id eft, cum plena

l'ondict,

& perfetta deliberatione elicitum; & effe diminutum folum ex

fetlum

parte obje&ti, quatenus nempe illud tantum vult fecundum ali-

irtitidun

quam confideratiomnem,nempe prout valet ad vitandum crucia-

fite vjoly

tum, autaliudgrave malum ; hunc veró confenfum ex parte ob-

tIttonrjs

je&idiminutum non repugnare cffentiae matrimonii conftat ex

Dice

eo, quod noni minüs diminuté ex parte obje&i confentit , qui

tOdemm

confentit inaliquam, quia diveseft , licet fit deformis, vetula,

100 Cüm

querula , aliisque vitiis& defe&ibusobnoxia, & tamen omnium

diter fepa

corifen(u tale matrimonium validum eft.

Gülilrend

C

qui

Dicer. 3«

'9*æ0 f?PUgmtmtuxæ illius contratüs,

ex

tiriiesesn

E

d

"pE MATRIMÓNIO.

d

TT SEN

H

ex feperpe

tu

am & indiffolubilem obligationem inducit, cim

[l n cuffo

abile. |Sed matrimonium eft

nihil violentum & coattum fit dur

» (Onc fim.

contra&us , perpetuam

& indiffo

lubilem obligationem indu-

dICO, CQp. 1

imetuinjüfté incuflo proveniens,re«

Cens; érgo coa&tio ex grav

Tretu fiut,

pugnat naturze mátrimonii,

&ac proinde illud natura!i jure diffol-

CIhttafren

vi. UndeD. Thomas p. 3. d. 47. 3. 3. 44 2.

ficait: Ad màtrimo-

d vQumms

jum,

fed voluntarium

nium non fufficit quodcunque voluntar

5, Tuntve

complete , quia debet effe p

erpetuum

& ideo per violentum

Jus eltv ,

mixtumimpeditur.

Et in 4, dift. 29, q, T. a.

3. quaeftiunc., I, in

-

Xincipio -

Corp,

Dicendum,inqui

tquod vinculum matrimcnii perpetuum

'oluntarium

eft,un

deillud,quod perpetuitati repugnat,

tollitmatrimenium.

n ad mitri-

perpetuitatem

Metus autem , qui cadit in conftantem virum ,

i t contar

contra&üs tollit, quía poteft peti reftitutio in integrum, & ideó

yolitic de-

haec coa&io tollit matrimonium, & non alia.

eíís, quivi

Refp. 1.

"

Idem argumentum fieri poffe de matrimonioinito

ex metu

|mort

;

is jufte incuffo ; cüm illud non minus fit perpe-

dammutuly

tuum, nec

minus indiffolubilem obligationem inducat, quam il-

conjandio,

lud,quod ex metu mortisinjufté incuffo contra&um eit,

hudnon füfe

Refp. 2. Ex eo, quod matrimonium fit vinculum perpetuum,

& indiffolubilem obligationem inducat, folum colligi ex metu

um & libe

gravi injufte incuffo provenientem , repugnare illi connaturali-

qníer, ts

ter, nontamen effentialiter: perpetuum enim effe poteft, id eft,

Domirion

advitam , quod coa&um eit, & contra voluntatem , ut patet in

p« u

carcere perpetuo aut fervitute, Unde D. Thomas locis citatis

non dicit, coationem fuá naturá irritare m

atrimonium , fed af-

, com plena

it Ecclefiam ad illud

im folumer

fert folüm caufam feurationem , qua mov

irritandum , quianempe convenitnaturee illius contraüsfieri

undomalie

dum crücie

fine violentiá & coa&ione, gravesque folent exitus

vori,ri ex ma-

trimoniisgravi metu cogente contra&is.

expatttüu-

Dices 4. Jus naturze di&at , ut omn

is injuria r&farcïatur

j conlit &

Yferit , (0l

eodem modo , feü in eodem genere bonorum , quo illata eft,

Ergo cuminjuria injufto metu matrimonio illata non poffit

ji, Vs

1 01f mium

aliter reparári, quàm per ejusdiffolutionem jus naturze didat,

diffolvendur effe matrimonium metu injufto contra&tum,

yi

I

Nnnnn2a

Refp.

a&üsæ qe

)

|

CASIUS «SAGRALAM:—EB&"FALES&,

i Refp; neg.anteced. univerfalite

Y

rfümptum. Suntenimmul.

mmvaïiä;

tc injuria ,. que non poffunt atque adeó non debent reparati

fantias, !

in eodem bonorum genere, in.quo fa&e funt.;. Si quis enim fide.

son tribui

datá de matrimonio corrumpat virginem , & mox aliam ducat.

inuxorem , injuria graviffima priori illata non refarcitur inito:

fint perm

pofteriori matrimonio , utpoté quod eo non. obítante: eft vali-

trimoni g

dum & confequenter perpetuum, Kem jus naturze diétat effe re-

trimonia:

farciendam jnjuriam ab homine, quialium mutilavit 5 fednon.

tatum p

per reftitutionem membri, quod femel abíciffum, reparari non.

M

poteft, fedaliisviis acmodis. Idem dicendum in propofito, jus,

?&ä*, q

enim natura di&at quidem reparandam effz injuriam injufto

um noni

metumatrimonioillatam, fednonper ejus difpofitionem., cómx

TE

illudfemel validé contra&um divini non poffit, fed.aliis modis;.

effe, qui

quibus talis injuria reparari poteft, illudQue revalidando, fi pars.

&reto, d

altera violentiam paffa velit poíteà liberà confentire.,

obeindet

Dicer. $.. Donatio, qua fit latroni per metum in conftan-

jpregot

tem virum cadentem, nulla.eft, etíiam ftando in jurenatura.. Et

votum fimplex vel folenne, permetumin virum conítantem ca-

tom Ecr

Lt

dentem emiffum eft invalidum, etiam.injure natura j cüm Ec-

tantom

clefia non habeat poteftatemea ,. quae funt de jure naturze; irri-

emip

tandi, & tamen irritetomnia ejusmodi orfa ;. ergo etiam matri-.

D& i

monium. ex eodem m

3

erit.

etu. contra&um jure naturz inyalidum.

M

:

quiunt,

. Refp

.negal. anfec, quoadutramque pattem, Donatio enim;,

gAmeo i

qua fit latroni propter metum gravem , noneeftetiam ipfojure.

Sed has

humanoirrita& nulla, fed venit refcindenda per Judicem,in quo:

3

qud a

differt àmatrimonio, quo ipfo jure humano eft irritum, fi ex ill

metu contrahatur , quia eum inducat vinculum perpetuum,.

j

ujb

morz]

uando exgravi metu contrahitur , femel.effet validum., non:

mtio dii

poffet refcindi peraliquam poteftatem humanam , ficut refcin-

Wüteort

duntur alii contractus, qui ex.naturá fua. non fünt infolubiles,

Similiter votum fimplex vel.folenne pes metum. invirum con-

-cxprincz

ftantem.cadentem emiffum ,. non eft Jure Naturali, fed Ecclefía-

ce ii

Maü*im

fticotantuminvalidum, | Ad probationem veró in.contrarium,

qua

ficüutma

dico, qg,laiiic..cz.ïjïrc.s;.lcü;x n.qnhgbeat poteftatem irritandi ca;.

funt

! äbu:E(

—n-...—"

DE MATRIMONIO.

837

iite

tinmi.

fühwalidæ jure naturae, benétamen apponendi aliquas cxrcum -

DORC reparar

]uis enim frde

ftantias , fine quibus funt invalida, five finequibus Jus Naturee

tdlim dyat

non tribuit eis valorem , exquibusuna

eft, quod votà ,iliai, nom

;

CC tur inito

fint per metum gravem extorta, -

Anix eff vaj-

Dices. 6.Si nullum extat pecul

iare decretum,quoïïïccïeüäerhä?

trimonia gravi metu injufto contraGa irritet, uti fecit, cüóm ma-

dateffe re.

Wit: fdinog

zximonia clandeftina anteà valida irritavit;Ergo licet iftafint jure

tantum pofitivo irrita, illa tamen jure naturee invalida erunt,

j Iepanti n

propofito, j

Refp. N.confeq. Sicut licet Ecclefia decretum proferri nome

poffit; quo Matrimonium fidelisceum in£&deli.; id eft, baptizati

Qriam injufto

eum non baptizatá, aut vice verfa , declaretur invalidum , tamen:

itíonen, cum.

daliis modis

certum eft, & fatentur Adverfarii ,. jure folüm pofitivo irritunx

effe , quia nempe licet id non habeatur ex peculiàri Eeclefiee De-

dndo s.

[b

&reto, habetur tamenex traditione Do&torum, & Pontificum, ita

ob eandem rationem, Matrimonia gravi metuinjufto contracta

ia n onltin«

etatura,. Et.

jure pofitivo irsita funt ,. q.uawmzsz-isnullumï;xzcc peculiare Decre--

ynitantem Cd«

tum Ecclefiae, quo irritentur,

*

e-

:

Dices, 7.. Si Matrimoniagravi

raetu. in i

-

fïoconsfa&a,]*uæ:

f2 m B-

tantüm Ecclefiaftico irrita funt ,. erunt valida inter infideles;,

patura, itti

&üm ip& legibus Ecclefienonfubfinr. Sedhoc dicinequit;ergo»

exam matri-

nec illud..

z

E

a inyalidun

. Refpondent Sotus.

, Hemiijuez& al'ïïlnegm.f&qucïl quia, ítr-

quiunt , licet talia Matrimonia non fint irrita Jure naturz ,funt:

.onzn)'bchfm',,

zamen invalida Jure Gentium , quod habet vim apud infideles;,

íqm ipiojute

Sed hancRefponfionem & DoCtrinam multi improbant exeo;.

dicemynquo

V

quod cüm JusGentium dicatur illud,.quod. ex principiisnaturae:

irum,fiexile

cujuslibet rei per neceffariam & evidentenr, evidentià faltem:

erpetuum, iF

morali cenfequentianrdeducitur. Quodque proinde folarecta:

lHdþUm'r nOl'l

ratio dittat; & Matrimorria coactaeffent tali. Jure irrita., fequere-

ficotreicin-

tureorum nullitatem deducitanquam conclufionenrimmediaté:

cinflübiles,

ex principiis naturee ,. & confcquenter ex fe five ex Ture naturae:

nrinm con.

effe irrita-. Unde alii refpondent negandomin.. Putant enim:

fedEcaule

Matrimonia cx gravi metu contra&tainter. infideles effe valida,,

.conthr at

ficut matrimonia clandeftina apudillos vaiida funt, cum ipfi le-

ritantibus non fübdantur:.

;andi'cd,q;jæ

/ig;bus,üE/ccleüæ. talia. Matrimonia ir

Vesünn

Nnn n n3g

i

$58

CASUS SA CRAMED;I;FALES,J

p stl

Verüm melius refpondetur cum diftin

f

Gione: Dicendo nemä

ea efIe valida quidem apud infideles , fi nullum Jus Civile ea

apud ipfosirritet ; Invalida vero,

QuiEi

lex aliqua civilis ea irritans,

Ij gpud illos Iïf, 'utkcïü"e gotf:&

«CASUS DCXCIL

T

snotia gt

Qui4 /ï quis metu sortis 'cogitur non folim contrabere Mat-rim.-,

7

?-n PCV

£

ulam coníummare. Eritne adbuc

.'

vii contt

ftium, fed ezi.

znA

4

m AMAfirimonium ?

guame

u

Refp. Ia. Ra

tio eft, quia non poteft effe validum Matri-

m

Matrimc

monium, nifi validus (it confenfus, fed confenfus ita pergravem

tur, um

metum extortus eft invalidus, ergo etiam invalidum eft Matri-

monium, licet confummatum fit per metum: copula enim nil

operaturad validitatem

»

& liber,

Mag;imonii, nifi adfit confenfus validus

$ul M

Dic&t. Solus metus cadens in conftantem virum irritat

Matrimonium, fed metus,quo quiscogitur confummare Matri-

lh

monium celebratum per metumgravem, non poteft dici cadens

4fum .

invirum conftantem 5 metusenim, quo quis eligitaliquod pec-

catum , non poteft appellari cadens in conftantem virum , eó

VN

oftenfi

quod non eligatur minus malum ad evitandum majus, fed po-

Atb

tivs eligitur majus, ut evitetur minus, nam majus malum eft

peccatum veniale aut mortale quolibet malo temporali, quan-

& [ur

ter gv

tumvis magno , utbené ait Covaruv. in Epitome. p. 2.c. 2. n. 2,

lentfeq

ergo validum eft Matrimonium, quando contrahens metu mor-

tis cogitur nonfolum contrahere, fed etiam confummare,

eere .

n

Refp, In przedi&o cafunon adeffe metum gravem & caden-

Di

tem inconftantem virum refpe&u copule, fedrefpe&tu confen«

füs in Matrimonium , qui debet effe liber, ut validé celebretur

u 5

Matrimonium.

Biium Co,

Quarein propofito cafu Matrimonium eft in-

Matrim

validum, non quatenus metus cadit fuper copulam , fed qua--

tenus cadit fuper confenfum, cui deficit libertas

mrs qni?

Confrim

requifita ad Mïttimonium..

I

Jutets fet

" GASUS

DE MATRIMONIO,

839

——

a ha

do ftpe

CASUS DCXCIIL.

3 Ciril u

dl potef

Quid : AMatrimonium ex metu quidem leii , fed injuflé ex parte

^

iüums; Eritue nibilominus

unius inm—æ Jfet à

vAlidum ?

R-er ». It4. Probatur,

Quia Ecclefia non irritat , nifi Matri-

monia gravi metu injufte incuffo inita , aliàs omnia in Matrimo-

Mifrigg.

L

nii contra&tibus effent incerta, plenaque controverfiis & litibus,

uia metus levis facilé intervenit, aut etiam fingi ac probari po-

teft. 44d4o , quod qui levi metu movetur ad contrahendum

m Matr-

d

E Eravem

Matrimonium , non eft

i':

rus, ut fibi per Ecclefiam fubvenia.

a

e

mmetum à ferrepellere,

et Matr

tur, cüm facilé potuerit t

laenimail

J.CASUS DCXCIF.

TA

"Matrimonium ex melu gra-vi contratfum eliam Tura-

.Sm; qüfl [i

mento per vim extorto confirimatur s. Eritne

t ritat

^

ite Máttj«

propteregvalidum ?

Rä . on, Rati

O efts quia Juramentum nom confirmat

Qici cadens

quodpec-

aftum Jure Ecclefiaftico nullum, fed Matrimonium gravi metu

injuftéincuffo contrattum,Jure Ecclefiaftico irritum eft,ut fupra

Irüm , eà

oftenfumeft; ergo perJuramentumvi extortumfirmari nequit,

, fed po

-Addo, quod fi Matrimonium metu gravi injufté illatecontra-

al e

&um Juramento vi extorto firmaretur, Ecclefia non fufficien-

Jj, quat-

ter pravidiffet in commodis, qua ex Matrimoniis coattis fo-

Q-?u fl 20

etu mor-

.

lentfequi, Siquidem facillimum effetcogentibus, non folüm

€ogere ad Matrïmonium » fed etiam ad ipfum Iuramento con-

i,

firmandum.

&adet.

Dixiincafur Etiam juramento pervim extorto Confirma-

ucorfen.

tur. Sienimille, quimetugravi adcontrahendum Matrimo-

elebretut

nium coaGus eft, fpondé pofteà juret, fe confirmaturum tale

mdtite

Matrimonium, Tituloreligionis ad validé contrahendum tene-

fd qur

tur,quiacum tale Juramentum fit fponte praftitum , Jurantem

$

conftringit ad illud fervandum , cüim absque falutis difpendio

& preejudicio tertii,; at fupponimus, fervari poflit, Si quis fponte

juret; fe confirmaturum votum fine plenà libertate emiffum, te-

netug

CASUS

u

840

a

ER

2

5

CASUS SACRAMENTAT

9

MM a — —

zne*tui' virtute rel

1

gionis illud implere, T

5

[

m d

oterit tamen fponte

juransfe.confirmaturumMatrimonium m

etugravi contractum,

juramenti relaxationem petere. Quia c

üm nulium us ex tali

Matrimontio fit alteri contrahenti ac

7

QuidüSen

quifitu

m, 1:;;31:13. illi fgt inju-

MM"; "

fii, fi à praeftito juramento refiliatur.

bgm

f

CASUS DCXUCF,

Qyzl ffi matrimonium fit contrathum inter

filiam AMedici & 2

$

foïübi,

Rdþ-

eurare wolebat , z1

quem Medicus.

// d'uceret Prgfrizm

p

eónium

filiamg valebisne ?

tantum

- Refp

inwtoc

, Ita, Ratio eft, quia Kmetausmoþxtis gon gï& mcumasï

à Medico, fed à morbo.

:

Anfert,

CA

'SUS,wDC*XC??I;

ä

Vrgotor

flrecon

Quid fi Maivimonium fit contratum ab aliquo ex bac causd ; quia

Medieusdix&t : Ipfmm periturum ob bumoris Abundantiam,

füm abU

niftduceret uxorem;. annevalet ?

fueritit

; Refp. !ta.

Ratio eft; quia in hoccafümetus mortis oritur

à caufà naturali intrinfecà, & non eftincuffus à caufá liberá ad

P

extorquendum confenfum, ItaSotus in 4. dift, 29 q, T.

f

|JM CASUS DCXCFH,

Qui

ziji/M&tr

imonium pracvi metu injuffe illato centrabatur , ved-

m per ejus cen[ummationem Affecfumar

dtmm valida

&b €o , qui cogitur .faciam? -

f'gnli' |

les, j

'. Refp. INegat. Ratio eft , quia Ecclefia

fine ullà cx«c-eþ:tfbnc

& ptorir

irritat omniá Matrimonia, fattaex gravi metu à caufáliberà in-

Rj

[ UT

jufté illato. Unde licet coa£tus pofteà velit Matrimonium fub-

fiftere , & confentiat in copulam affe&tu maritali, per hoc tamen

jum vf

Matrimonium coattum non fit validum , fedpecca

:

dubio p

tale Matrimonium confummando,

1

t mprtaliter

f

Dices, Ecclefiairritàt matrimonium c

oa&um, in 'favorem

quimim

illius, qui cogitur, per fe veró & primarió in favorem boni com-

juftus

/.

1inunis

, ad quod ordinatur Matrimonium , ut nempe conjuges

palüsio;

poffint commodeé cohabitare, & prolem educare, quam com-

f

moditatem per feloquendo deftruit coactio , quae in

Matritmonii coattione inïerï-enit.

4

CASUS

s

tss

$4t

: m*fkmfc» NIO;

men ['p(mæ -——-m—w—*—

:Optfiï&um,

CASUS DCXC?HI.

? fUs ex t

Sempronius Suliam in juffo metu compellit ad [ecum contra-

illistiri.

guïä li

&

dum.fieque Matrimonium fit invalidum: manebitne [altem ille ob-

jT At Ad

ver? cj-validé comt rabendum, fifuliawiolentiam

]

palffa velit poflea. liberà confentme? -

4

; OY

Refp. 1ta. Ratioeft; Tumqu ia Ecclefiairritans tale Matri-

moóniumnon intendit favere reo in jufté cogenti , fed innocentis

tantum libertati ptofpicere : Tum etiam quia qui alium metu

L inoufs

injufto compellit ad fecum contrahendum, gravem illi injuriam

infert, injufté confenfium extorquendo in remaximi momenti,

Ergo tenetur eam refarcire ineodem genere,fi poteft. Pr-Oindec'i;

ftarecontra&ui,fi altervelit, Undegraviter peccat, qui confen-

W qui

141f

fum abuná extorfit , cum alterá contrahendo , quia cum prius

fuerit irritum, pofterioris invaliditatem non impedit,

YUs otitur

CASUS DCXCIX.

liberi ad

)

?

d dicendum in

*

d

,

V.S"ezl qui

[ubio , dnk:etwfueritgramzk, ncuffus 42 É

coutrabendum Matirisouium,e* Tuffus cadeus

imvirum corff amtem ?

N

j rd-

Rejþ. 1. Indubi

O,an metus fuerit gravis, preefum enduseft

-f(n/i

levis, Probatur. Quia

i

minus malum eft (emper prafümendum

dé proximo; ergo &c.

.

ceptione

liberà if

Refp. ?, Indubio, a

n metus fuerit incuffus ad -Contraheh—

um füb»

dum Matrimonium , praefumendum eft, non fuiffe ad id incuf-

fum , & ficcontrahentem caruiffe metu.

Ratio eft

octamen

:

$ g*gia in eo

dubio poffeífio ftat pro libertate; ergo &c.

;ottalier 1

Refp. 3. Quando metuseft gravis, & folum dubitatur,:an,

Av

qui minatur, folitus fit-minas exequi , praefumendus eft metus

i o

juftus & cadens in virum conftantem.

Ratio eft, quia metum

-onjues

patfusjuftam timendi caufam habet, dum alter minatur , cujus

T (om-

motes ignor

4t, nec aequum ei e

:(t fefe periculo

n

?äpon;re»; ergo &c.

Cuus

Ooo oo—

"ass

-

$42

JENMEPREPOSSENUTM ongcO m

as

bai

CAsUs 's-iAACER.AM;E NTALES:

^ CASUS DCC: -

Eil&mä&-r contmþit-/lflatrimahium;f;*&äo:contm&b tücipit dubitare;

Leto,rdf

nn non babeat; impotentinm , qua dirimat Matrimonium, ideóque folii-

g

eitus accedit Parochum c quarit., qnanamvequirAmtur, ut impotentia.

hujum

imonium. JQOnuiddicet Parochus ?. Mnte

L

d.iz'iæm»t.- Matr.

12077?

Ad Exztns;mfkm:r;qæaüd;ntgr 2

fe.dï.cöiifenfUS:

[

N ofa:: Quamvis. nuptias: norr concubitus:

fáciat,, utdicitur in-L, Nuptias, ff. de regulis Juris ,. quia tamen.

Ycett

confenfus de mutu&corporum traditione effe debet ,. ideó fi haec:

yion

conditio vel ex naturali indifpofitione vel: ex: maleficio , vel ex

—!chm,

magicá incantatione- fit impolffibilis, contra&tus Jüre naturze-

Mas

nullus eft invalidus ,. ficutvenditio,. quae etiam folo coníenfu.

inept

contrahitur, nullaccenfetur; fi fiatde re; quee tradi nequit;aut in.

lised

commercionon eft, Hocnotato ad/cafüm propofitum ?

Parochus Eilandro:refpondere poterit z: Tria principaliter:

quC

May

requiti,ut impotehtia dirimatMatrimonium, Primum eft; ut

Cont

fitimpotentia.ad:copulam:perfe&tam; quae per fe fit apta ad:

quá:

generationem , ficnt. proptereà: Sixtus V, in motu proptio de:

tawd

Evnuchorum Matrimoniis prohibuit; &invalida declaravit Ma--

gent

trimonia;abEvnuchis utrinque contrahenda , qui.licet uti pof--

E

cur

fintaliquo congre(fu,ïdeüiruümur, tamen.vero femine;

j

E

*

u-

-

.

s

Á

:

fitge

Secund

[6

irequiritur 1mpotentia perpet

uas,.quane

mpenec

D

odo naturali & licito nec fine corporis:

Teme

fücceffü tempori$ , nec m

periculo tolli valeat; fexf..

&5 DD. inG, fraternitati. De frigidis:

turri,

&y malefic; . Hinc licetcon

trahientes-ob attatem:juvenilem vel:

E

Seci

infirmitatem: aliquot etiam.annis- adiconíüummandum;Matri--

&O

monium.;nhabiles fünt ; dummodo fperetur aliquando affátu--

- diqu

rum impedimentum;.non debeantab inyicema feparari;

*

E

.

diàt

.

*

fferit Matrimonium;.

Tertiorequiritur;utimpotentia praece

i*

&non primumexihfirmitatevelalio cafu Matrimonio jàm con--

tracto, fupervenerit ;; obligatio:enim:ab-initio re&e contratta

nondiffolvitur; quamvisdeveniat ad eum:cafüm; à quo incipere:

non poffet; ficut nec affinitas; nec aliud itmpedimentum Matri--

snonio ex poftfa&o fuperveniensidannullare.valet..

CASUS,

843

—w

axxgsmsctyruummup VeANSEEGD

| *'LL-..«I-D?"MW?-

IM ONIO

Lmcsed

|.CASUS- DCQI.

1778

Leiordius cum fciat impotentiam-e]e impedimentum diritiens Ma-

at-,anmon tdeircó eriam [lerilit as vel fenecius Jit

n fj

trimonium , vald? befit.

Witfentig

ujusmodt. Et ide:

D jam

denexalens trazifire malfecundas muptias , [f de-

tun.

b

[

»vel Confeffario petat in[fIruct fonem ;

&^

quid ei

eu þ."/ïïiptr,ax P'W"OC

dlice 'f'imvääaa]itinjra?öfitam?

Confenfu:

Parochus vel Confeffarius, ','quoä

üiatamern,

" ?Reïpbgaem*pötefit.*veïl

1$.«

'llicet Felinus in C cümffit, De foro Competent. z. n.

deofihac

Jafon., volum.

1.'Confil. r13.n»x. exiftimerit, non mitius fterili-

0,Yd ex

dirimereMatrimonium;neceffe vere

PAU

tatem,quàm impotentiam

"Matrimonium:, 'fi v.g, foemina fexagenaria & ad.generandum

con. 1

inepta illud contrahat, 'eoquod finis Matrimonii , nempe pro-

lit,autin.

n2

lis educatio 'deficiat;/ Atque hinc fa&um fit , quod Jure anti-

quo Civili ex LegeJulià & Papiá prohibitum fuerit 'contrahere

xüpaliter:

Matrimonium viris poit:atnum (60, foeminis aucem :poft 50.

meltut

Contrari&tamen fententia totiusEcclefiac ufu recepta fit, tum

taptiad.

quod fteriles & fenes poffint uti naturalicopulá , per accidens

0prio de:

tantüm ineptá ad generandum : Imó aliquando praetet fpem

avitMa- 1

generent prolem ; Tum etiam quod Matrimonium non tan-

tüm propter prolem, fed etiam in remedium concupifcentiae

t ut: p r

fit permiffüm, Efto igitur propter fterilitarempreles obtineri

tpentc

mequeat, adhuc tamen alterfinis fubfiftit, quod fit infirmitatis

cofg

olri'sz

|

remedium, & humanitatis folatium. Ut dicitur in C, Nuptia-

« fripili

rum, cauf.27, q. 1. "Unde etiam Juftinianus Imperator in L.

ilem.yel

Sancimus. 27.' Cod. de nuptiis fuítulit di&am legem Juliam,

v Matti- 1

& conceffit in quaviszetate Matrimonia contrabere; Sitamen

p 4fltU

aliquis fenex morbis vel zetate ita exhauftus foret , ut arte me-

dicá nullà ad a&tum conjugalem habilis reddi poffet, talem im-

oniltt;

ffe Matrimonii , 'docent cotmmuniter Doctores

: «apacem €.

n cont

apud Barbo, in c, 2. de frigidis &

a

jcipett

F

a

ïmatct; 41.6,

Mitt

P

"m

Opo 'O'OX"-z

CASUS

C5 g

Y

$44

CASUS SACRAMENTALES.

[

us cnctuono GN P no rR

7s

CASUS-DCCIH.

m

ropoüt

lt Rodomannomatiiionium impericulo tortis fit c

oni

qusmo

Qid É

eum concubimá Ad le

vatfurs

videlice

giimaudam prolem prius ex eá.

- fufieptam yeritaevalidum? —

Matritm

Nota : Quod

Ttem in

prolesillegitima perfubfequensMatrimo

eum ejus matre contratctum legitima efficiatur, certi Juriseft ex

quptis

ducitu

L, Nuper, cod. de Naturakliberis, Et C, Tanta qui filii fint legi-

timi.

Ubi haec quaeftio explicatur: hic autem tantum contro-

.L moni

verfis eft; an valeat Matrimonium. eo

d

gOt

tem po;c? chmga.&um,;q-ug

ufusipfiusamplius non fperatur.

Refp. autem 4 nobis affirmat. Cazerefpo

nlïo tdncbrdïffläwä-

logorum calculorecepta eft, tefte Barb.in d. c. tanta; n.8. & Co-

var, deMatrim, p.2.€.8, $.2 , 10, - Et probatur ex Ecclefize

€onfuetudine , fecundum quam morituros interdum adduci-

R

mus, ut concubinas, quibus dici adhzeferant , in uxores accipi-

ant, partim ut affedus eorum impudicus inconjugalem com-

a

l:

tritmol

mutetur, partim ut jam concepta aut nataex ipfis prolesillegi-

tima & quafi pro non prole habita jam legitimetur ,. & quead:

pot

yium

omnes effectus Juris vera proles efficiatus, Ratzo veró eff ,quia

t ponimus, in&irmus morti propinquus.habet potentiam actüs:

lum

conjugalis exercendi, licet per accidens impeditam 7 quó mi-

Ma

nus ob: merbi vehementiam & ihortis adventunr , in: actum.

paver

deduci potlit.

Quod fi veró:accidat ipfam generandi poten-

poleà

tiám vi morbi fecundum fe deftruGam: effe ,. tünc centeri de--

«uf;

betimpotens homo Matrimonii-contrahendi, .Ex quo etiaím

Sentt

EE

apparet ratio, cur veneficio ligatus, fi ordinariis Ecclefize exor-

eifmis. javari non. poflit , impotens cenfeatur; «Non item ,.

litter

du

qui vi morbi impeditus eft peraccidens à generationis actu ex-

ercendo:: Siquidem etiam veneficium ac per fe tendit ad ho«

D

minis potentiam generandi ligandam; faltem inerdine ad per-

ümr

fonam determinatam,cunsquá contrahere vult, Confir, Do&ri-

tifü

ma haec ex €0 , quia'morti propinquus poteft inire Matrimo-

it.im

nium fpiricuale per profeffionem religionis,. juxta C, Sicuti Tc-

frUPCTï

nor. de regul, Ergpv&.Matrimgnium-carngle;

äïän(

| JV efqgæ*

-.N

GERDPEODdEDer

— ]

DE MATRIMONIO:

$45

A ek;uäöb]?&t, qguod m mostis articulo contrahens non habeat

s

|

gropofitum a&us conjugalis exercendi. - Nam tantum abeft , uc

À

ejusmodipropofitum requiratur , utetiam eontraria voluntas,.

t

'm&m

videlicet nunquam exercendi a&um conjugalem non infirmet

Matrimonium, ficut patetin Matrimonio Beatiffimze Virginis z

tonüm

Item iniíis, qui centrahunt cum propofito Religionem poft

tiscfter

nuptias ingrediendi, modo tale prepofitum inpa&um non de-

int gj

ducatur.

Ordinarié tamen & nifi gravescaufze urgeant, Matri-

[

monium morituris permittendum noneft 5. fed eo tempore adi

m quo

mortem bené obeundam difponendi.

CASUS DCCLHI..

'i'TäEoä

;A & CO'

imþö?æhtia-aiimi conjugum fapercveniat poff M atvimonium:

cdefie

MTO

de Ó

VAU UOC dum. tamenconfummatum j caufabitne

;

dduci-

nullitatem Matrimonii ?

R*efp. Negat, K

a paffim DoGores, Paucis diffentientibus:

accipi-

n COf«

apud Sangez 1.7 de matrim.difp. 1o2, Ratio effe poteft,quod Ma-

trimonium ab initio re&é contrattum non diflolvatur , licet ex.

'illegi-

quead

poft facto aliquod impedimentum incidat . fed tale Matsimo-

, quia

nium fuitab initio re&té contrattum,cum ex fuppofito tunc nul--

lumadfuitimpedimentum ;ergo &c,ma, pat, nam affinitas aliàs-

J5

T f m

0 -

Matrimonium dirimens; id non facit nullum , dum primum fu-

um

perveniteidem u£jam contraGio : Ergone impotentia perpetua:

Oteft-

pofteà fuperveniens id nullum faciet. E£ confirm, ex C. Hi qui..

gauf. 32, q. 7, ubi generaliter deciditur, Matrimonium füperve-

fl'!ïd?f

etam

nientem propterimpotentiam non effe diffolvendum, "Fextus.

exor-

fialiquividenturcontrarii, ut in C. propofuifti..cod, q. 7. & C, ex:

(eff

litteris de frig, & malefic.. Explicandi funt deimpotentia, cujus:

Ü x

'Saufa.jam eratante Matrimoniurmm,

Dueo tamen hicannotanda fünt. 1, Quod cüm Matrimoni-

|ho:

:

"

(

umratum ex dixfpgnfati»(aneï)a pali diffolvi potfir,talisimpotentia:

ei fuperveniens, fitjuftadifpenfitioniscaufa, 2. Quodin dubio;.

r

if

3n-impotentia. przecefferit Matrimonium ; vel primum pofte3:

fupervenerit, prac(umendum fit preeceffiffe, ficut valdé probabi«-

/[t-

X

liter. doc.c;:l?angrmit. in C. fraternitatis de ffig. & malefic,.

CASUS

(

Qoo oo 3

1846

.ICASUS SACR AMENTALE

s.

[ d

À SEESSTSSEUS copeccueER -

CÁSUS DCCIP, -

qui/

Quid fi Jimpo-tmt;ia gperpetuazoeundi-antecedit M atrimenium : di-

Fimitue Matrimonium son folum ffure Ecclefraflico , verum etiam

(ofurematura,ex quacuuaquecAusá proveniat ?

K

Refp. Affirm. YtaDo&orescommuniter. Etprobatur. Quia

geantu

:quod dirimat]ure Ecclefiaftico, patet Cap,'Quod fedem de frigi,.

tiotis]

& malefic. & C, 1. 33:q. 1, Quod veró dirimat Jure Naturee, ra--

£entidn

tio eft, quiaad valorem Matrimonii requirituryut conjuges fieri,

coedt

poffint unacaro ,.dicuntur enim duoincarnesuna, fed cum im-

tonp

potentia perpetua non poffuntfieri caro una; ergo non eft vali-

gmi/:

um Matrimonium cum impotentia perpetua. ItaSangez.1,7.

QR

de matrim.difp. 98.'P.Ledesmaq. 57.a. 1, Gutiererde matrim,

e.ve

velrtt

€, 11 g,-n.z. -.anink.udiæ.3fï,.fedemazrimm.;y;mdubf 7.;&-.-f.lii.

tíocon

'CASUS :DUCE.

jeeet

endum à conjugibus , .

vesinr

' Sed quid faci

Impetentiam perpetuam?

guiäwsran]ïa: ä ääl]?.]' s |

Adptot

deno

Refp. Non poffedebitum petere, vel reddere , nec poffede-

le&ari tangendo,ofculando &c,, Ratio eft,quia Matrimonium

turma

d

celebratum cumimpotentia perpetua eftinvalidum , a&tus au-

tem conjugáles, quales funt, reddere, tangere, ofcülari&c. mon

tübita

poffünt exerceri exiftente matrimonio invalido, Ita Rebellus

t x

tatter

l 3.9.16,n, s. Henriquez. 1. 12. c. 7. & aliicommuhiter ; Si verà

410n ceniftet adeffe impotentiam perpetuam,, vel tantummodó

&il

dubitetur, permtuntur conjuges fimul cohabitare per trien-

r

fl

nium,'ut Matrimonium cenfumment,quo tempore finequeant.

confummare;non ampliuspermittuntur cohabitare ad confum-

€tram

lpna

mandum Matrimonitm, quia judicatur adeffe impotentia per-

petua& confequenter invalidum effeMatrimonium,Proptereà

aLEII

facienda eft feparatio propter periculum incontinentice, Seclufo

28 (

Yicem

veró periculo incontinentize Jura permittunt, ut vir habeat tan-

quam fororem, quamnon poteft habere uxorem. Et C. requi-

quej

fiviti 33, q. r. Ita Henriquez l. 12. c,7. citato n, 7«

w*lpo

Cipit

; Pro pleniore tamexj notitiä fit,

CASUS

l

K

DE MA,TRIMOQIO:

Em 8"4'?:

f

- GASUS: DCCFT.

U.

Qy.iï fi dubitetur,

ulyum: inpotentia fit perpelua:cuel temporalis ;

? CM

.. qualiter probabitur c[jeperpetuam ?

Refp. Hic nonattendendum effe, anconjagesultró confi-

t Quia

g

teantur in judicio; fe effeimpotentes, coquod mutua coBiabita-

tionis pertzefi facile colludere poffent ,. & feparationem atque li-

Qu

centiam' ad.aliud Matrimonium transeundi impetrare ,.fed in-

ugesfrer

QUm Im-

cumbere Judicis Ecclefiaftici officio . ut fi vericas aliundé haberi

non poffit;.infpeCtionem corporisfieri jubeat, . In viro quidem

1ef valt-

per Medicos ,. in foeminá: autem perobftetrices & honeftas ma-

gez]7.

tronas. Si igitur poft infpedionem appareantfignaimpotentize;,

friaxtrm,

ea. vel funt manifefta , quze declarantimpotentiam perpetuam,.

&?lü., ;

velverifimilia aut dubia :: Simanifefta figna fint, ftatim fepara--

tioconceditur ; effetenim contra naturam permittere copulam:

imperfeGam, Siverifimilia furitfigna; &conjuges jam cohabitae

"d

verintperaliquodtempus, quod verifimiliter etiam fit fufficiens:

adprobandam potentiam velimpotentiantunc divertium qui--

demconcedipeteft, ita:tamen; utprius à.conjugibus juramen--

poïï'cäe-

moniut

tumcum:feptima:propinquorum manu vel vicinorum praefte--

tur; id eft;ut priusconjugati jurent;. fe pofcomnenroperam ad--

ius 4

«c Ton

hibitanrnon potuiffa confümmare Màtrimoniüm; & fimul fep--

ebellts

tem ex cognatis(iniftorum defedtufeptem ex.vicirriss vel his im

tanto numero etiam deficientibus duo faltem teftes bonae famae:

Si verà

mmod

& vitze) jurent fecredere ,quodconjugati verumdicent:.. Ub

adverterrdum;,quod conjugum juramentum.fit de veritate; te--

r trtt-

jequeat.

füium veró de credulitate;& idipfum juramentum de credulitate:

conlum

etiàm medicis & foeminis infpicientibusimponi folet; Si deniqs:

ypet

figna fintdubia triennium conceditur. conjugibus ,,intra quodi

pptetel

Matrimonii;.confümrmationenv tentare: poflint; eo veró tratns--

a& , finiliileffécerint; tunopreeftito praedi&to juramentoab ine-

Secuió

yat at*

vicem féparantur; & Matrimenium füiffenullum déclaratur; at--

que-itadiftinguendo:interfigna:-impotentize conciliari & expli--

;rque

h

caripoterit; C 1:cum C. laudabilém defrigidis Gy'maléficiatis 5: quae:

Gapitula int.cæ,ferdivexfa;;æid*cäntuæä»,ü.conjyggsïdïs«;ezdenæealyerjgï ,

L»r"

CASUS

$43

CASUS SACRAMENTALES. -

a

afïïrhaänte, altero negante, quod intra tsiennium ;,perfc&;tfwä-

foneft p

pula intercefferit. Necex infpe&ione oculari certum aliquidaut

fuffete]

verifimile appareat, potius viro (cum Juramento tamen) cre-

tüm, v

dendum effe quim mulieri , dicitur 7n C.

penult. cauf, 33. q. 1. 69

rationem

C.r. de frig. €y malef, Sed ifta principal

iter procedunt, fiimpo-

tentia procedat ex naturali caufa ; Si autemjudicetur effe ex ma-

cctSmäe

leficio, five magicá incantatione, quamvis figna impotentize fint

trait, p

manifetta , nonnunquam ultra triennium ( fi priüs fpiritualia

nium r

»edia adhibita non cenfeantur) arbitrio Judicis differri potef

&dito.cat

feparatio , & interimconjugibus, ut exorcifmis , orationibus,

Sermal

confeffionibus;& aliis piis operibus ftudeantà Domino Deo fub-

eínos p

litionem maleficii impetrare; fi autem triennium vel tempus

OW

à Judice Ecclefiaftico praefisum elapfum fit, nec tamen malefi-

Matrirt

cium ceffàrit, impofterüm conjuges tanquam perpetuo impo-

qr &l

tentes reputari debent , & licet etiam ex poft fa&o maleficium

t

forté per miraculum , aut folutionem ipfius maleficii vel per

dimeniy

aliud maleficium contrarium aut fuperftitiones tolli poffit ; quia

&t um

tamen miraculum & malefcii folutio non eft in poteftate con-

Exq

jugum;maleficiumautem alio maleficio vel fuperftitione tollere

ftecirent

apudChriftianos illicirum eftjideó nihilominüs im

potentifl per-

[exetoí

petuacenfebitur, C ult, cauf. 33 q. z.

*

X

ti ag

Porró pro folvendis quibusdam obje&íonibus? .

Veom (

Nofatmó, Nos perimpedimentum impotentiz inte

llizere

impotentiam pefpetuam ad copulam perfe&tam: Habetur au-

tsff, Q

ettet

tem pro perpetuá , quae nequearte medicá, neque confuetis Ec-

i(Q N xglu

clefiae exorcifmistolli poteft, Et quamvistolli poffit cum pericu-

4nta€00£

lo vitee aut graviffimi morbi, adhucimpoffibilis reputatur cura-

3ui

tio. Similiterfi perillicitam'incantationem, quia quod Jure non

poffumus, idabfoluté non poffe cenfemur. Denique etíi per mi-

tim ejt

C eny

raculum tolli poffit, nihilominüs moraliter rem eeftimando, im-

poffibilis eft curatio, Verum fanatio per confuetos Ecclefiae exor-

iUf co

»

tioem

cifmos, licet fupernaturalis fit, nontamenin hoc eventu mira-

culofa reputatnr, quandoquidem veluti ordinarié provenit,

&hgnc f

AVofa 2do, Si Medicorum judicio mulier propter ar&itudi-

Tnpei

per inci-

nem, v, g. cenfeatur impoggntia perpetua laborare, eftó

lonem

u ii

at

x

:

2 iDE MATRIMONIO. : 5

OP

849

f Cg.,

&

nem pericul

6fam, *thtäHig olli poffit, quam etiam mulier

iquidaut

cum ea contractum eft irri-

let)) cre.

fufferre pa

$Y

j

x

rata fit, Matrimonium

tum

O

nfequenter vir non exfpeGtato incifiorriscventu, fepa-

18

rationem petere, atque ad alias nuptias tranfire poteft, Uti do-

' Hmpg.

n.20..

/ CUma-

cet Sangez l. 7. de Matrim, difp. 93-:

. AMota 3tió. Simulie

r, qude cum impotentia perpetuá con-

Yi fint

traxit,

lum fanetur , nihilominus Matrimo-

tvf

poíteà per miracu

nium i

rritum cenferidebet : Nequeconvalefcet, mifi vir novo

:

ti potit

edito co

nfeníu accipere illam decernat. . Alia ratio eft, fimu-

(onibus,

mpotens, per ordinarios.

Ecclefiae exor-

Deofüb-

lier maleficiis reddita im

cifmos pofteàfanetur. . Nam hoc ipfo apparebit,

impotentiam

tempuus

tantüm fuiffe temporalem, feuordinario jure cürabilem, ideóq;

df«

Matrimonium ab initio conftitiffe, uti colligitur ex C, ult. 33,

) impo.

. I, & C. fraternitatis de frig. & malefic.

H

1

d

-

^

efiium

.. AMoíia 410, Me

innotatione prim4 explicando iftud impe-

vtl pet.

dimentum impotentizedixiffe ,a4 copulam perfettam, id cít , quae

it; quia

fit cum miffione veri feminis in vas muliebre,

t6 COfl-

* Exquofequitur 1, Evnuchos & Spadones; qui utroque te-

tollere

ftecarent, adMatrimonium contrahendum inhabiles,quia nem-

pe verofemine de(titutifunt, Sicut conftat ex metu proprioSix-

nig per-f,

ti V, apud Guttierer l.zcàn.44. cap.16.Sangez]1.7; difp.o2.n.17.

Verüm (i poft contra&um Matrimonium aliquis Evnuchus fa-

:))igaä |

&usfit, copulam imperfe&am cum emiflfione non veri feminis

ur du

éxercere non prohibetur.Sicuti docet Tolet.l.7,c.16,n.4,Sangez

CïiSECf

difp. 102.n.6, quia licet tales Matrimonium contrahere neque-

perict:

áant, contra&o tamen eis uti licet, quatenus id fieri poterit,

yt uta-

Sequitur 2. Non tantümeum, qui abfolute & refpe&tu om-

jtenon

nium eít impotens, impediri à contrahendo Matrimonio , fed

IIf

etiam eum , qui impotenseft refpe&u certze perfonze, quáà cum

,ime

a&um copulznunquam exercere poteft ; fiveidfiat ex incanta-

exof^

tione magicá , five exnaturaliimproportioneintér hunc virum

n

& hanc foeminam. Licet enim talisimpotentia refpettiva non

impediat ab omni Matrimonio, impedit tamen cum eà

;lïüdï.'

fpe&tu cujus eft, fine fpe xor-di-

'inct-

- .'per'fonä-,-.re

nariae curationis, -

ofem

. Ppp pp

CASUS

z

$;o

CASUS'SACRAMEN TALES:

um

--"-

jncontii

"? CASUS DCCFIHL "

tuum &

Quid fi poft feparationem conjugum ex causá impotentie conce[Jam,

netib. 421

fott

o forte jam aliud Matrimenium coutr aélum , ce[fet impotenti

E

an primum matrimouium redintegraudum ci- —

tefités CO

fecundum fépaorandamftt ?

?

atameni

tentia fublata fit per miraculum ve

volüntar

- Réfp.. Si impo

magicam, aut aliama viam preeternaturalem , valere primam fe-

lumperí

arationem & fecundum Matrimonium. Quiaimpotentia ex fe

perea.

Sud V.

veré fuit perpetua, uthabetur incit,C.ult, Siveróimpotentia

ceffavitmodo naturali perufum fecundi Matrimonii;ita ut veri-

um le

fimiliter etiamin primo fublata fuiffet, dummodó conjuges de-

bitam diligentiam adhibuiffent, invalida cenfebitur prima fé-

paratio, & fecundum Matrimonium ; adeóque primum redin-

.

Qlï!f;

tegran

d

analeficiatis, ——

dum erit, Tex, & DD, in C, fratc

-

ïiiä &

ij

s

i

Yoonon]

— Quid ff contrabentes jam ante /Matrimonium f

FU

er

£

fion pofl

ampotentiam , poteritne nibilominus deinde . ——

j

perpeu

Küparatiopem patere ——

i

Á

3

)

"

;

n

;

P;'O":fæutöht?ïä;

negativa. adducitur C.

4. €0

dem., Ubi justa

fümmarium videtur decidi ,. quod/fcienter contrahentes cum

x

Qiijn

impotentibus nonfeparentur, fed ,.ut ibidem ait Pontifex , quas

hij

tanquam uxores habere non.poffunt, habeant ut forores, pro-

dénswar

indé tales: fcientes contrahentes cum impedimento impoten-

tix , videntur fibi invicem copulam remififfe, & in effeu non

Sgoten

tamad Matrimonium , quàm perpetus vitze. focietatem & alia

Totcult

obfequia domeftica fefe obli

gáffe, -fsjdu t putantþnqc. & Panor-

fit moty

mit. eodemc, 4. Àt..

i p

odfio eod. tit. n. $. "Et;iäm föï'e,*nfgeþt*ion'-

Oratorie

Re[p..cam Henr. Z

trahentes cum impotentiá poffe ex poft fa&o ab invicem fepa-

Taturmo

rari, Ratio e(t quia certum eft, tale Matrimonium propter im-

Obtinet

atem: magnz corporum. traditionis cíle Invalidum ;

(iat

poffibilit

s

ergoexco

defponfati ad perpetuam cohabitationem nontenen-

propter

tur. Sedneque cx,.conttg&u.;foq.(:tatisftcnebuntür,..tum

incon-

851

:DE MATRIMONIO.

incontinentice periculum ,

.tum quod focietas eti;-m jn perpe-

tuum & diffentiones ; velalia jufta caufa fuboriatur.

-L.O li e'-ve'

- ofct fs

F

nerit. 14.]f. pro focio,

Hatisy

Porró ad C.4, d

e 'frïgï;

& malefic. Refpondea-. Quod im'po-

tentes contra fuam voluntatem & inviti feparari non debeant,

wl art&m

attamen etiam hic aliqua limitatio eft addenda, quod nempe ifta

voluntaria cohabitatio non aliter permittendafit , quàm fi nul-

Xrimam fe-

tentiaexfe

lum periculum timeatur, ne inter illos cohabitantes actus im-

perfedd &

illicitiexerceantur , ac propterea ex Conftitutione

mpotentia

Sixti V. De

Evnuchorum Matrimontis prohiberidebent, ne in

itautvetj«

ntes condormiant.

co;l*eïq; le&o impote

nyugesde-

CASus DCCIX.

p

m feditt-

impotentia conjugis ion poffif auferri absque peccato, E.G,

Quidf

HU fine copula cum ali viris j Eritne. prepterea

zenfenda perpetua ?

;fr?gi;äxs &

' ',Rkjjg—.,lta.' Ratio

eft; quià juxta axioma Jurisperitorum, il-

lud non poffumus, quod Jure non poffumus, Jure autem & licité

non poffumusaliquid cum peccato; unde maleficium cenfetur

od

perpetuum , quando non poteft auferri absque alio maleficio,

CAsus DGCCX.

hij

Quidfi:

matrimonium Jit confra&um cumi

mpolente,

Jedpoft matrisias

»ntcs cutm

| mium f'acfo potente amirnculost ; Eritne ualidum?

.LifCX-g QW

Qres, pro-

. Refp. Negat,. Ratio eft; quia impotentia perpetua antece-

densmatrimonium dirimit matrimonium, talis autem eft dia

jmpote

fedu non

impotentia, cüm non poffit arte humaná avferri, fed tantum pet

m d

miraculum, Vocoautem miraculum in pracfenti cafu, id,quod

fit modo extraordinario & infueto, & hoc diligenter adverten-

.X Pt

dum propter maleficium , quod licet auferrinon poffit , nifi per

orationes, non tamen dicitur auferri per miraculum ; cum aufe-

of cotr

ratur modo confueto ; Sicut etiàm remiffio peccatorum , quae

*

m t

obtinetur perfacramenta, non dicitur effici miraculos? , cüm

mpmim-'

fficiaturmodo confueto, quamvis fiat virtute fupernaturali.

N alium ;

Ita Sotus in 4. dift,34, q. unicá, ar, 3. San-

yortenet

gez lz, difp, 9. 3.

CASUS

incot

Ppppp2

$52

CASEHS SACRAME N,V'EA*'L.E &

i

Qui fv

potentia cobumdi

poffit quidem tolli f;eþzibumnng |

ditatt g

| Qyjdþ im

non. [fme-coxporala periculo.z - Eritue adhuc .

m t

cenfenaa perpetua ?

R. zyïïk Ratio:

eft; quia talis difficultas.

—e,x:c&mmuni'hc;—

07

minum judicio habeturpro quádam impoffibilitate,& eft revera

yiaipfa

inoralisimpoffibilitasgilludenim moralitercenfemus nonpoffe,

feparati

qucá nonnifi cum maximá noftrá difficultate: vel incommodo

ineat riü

pcífumus. Unde fi foeminaitaeft ara,ut non poffit a bsque vitae

"tetturt

periculo reddi apta, dicitur babere. impotentiam perpetuam.

Judii)]

Quando veró poteft judieio-mecicorum per incifionem reddi

E

apta vito , vel per medicinam, non dicitur habereimpotentiam

Tationt!

perpetuam , confequenter validum eft Matrimenium cum ea.

velqua.

cclebratum ,. quamvis ipfa renuat incifionem: vel medicinam.

diuote

Nam attendenda eftrei natura, fecundum quam liic & nuncim-

:

pedimentum noneft perpetuum, fed temporale ; cüm poflitarte

Veriiny

bumaná auferri absque vitae periculo, Ita Henriquez.

N

37 Uxot

*

Cendunm

. CASsUS DCCX1II-

fomptio

Aüütic as

Quid [; muliäu- dæähraäoþüfäääwä.'üiä;güä;,iäep[ia

thabendam, poffit

ïuidc"m

Jfieri apta, [ed monnifi per Snct/fonem ;

fg(æt"tgäfääj

eomoli

— poH bmiffonem , ut agmrtïäiä; ,

jriovi

Refp.. Tenetur: etiam cumgravidolore. Ratio eft ; quïahoc

quatdo

eft neceffarium: ad copulam , cujus poteftatem & Jus transtulit

fotriati

V, Ti

iià maritum. .Nom tenetur tamen:hujægsïflfïg;dïl i.gäiüþ*ng

mpan

cumgravifiimo morbi incoramodo: quia

ó& videtu

gane

*

OM

da ad debitum conjugalereddendum cum füo tanto incomm

fetmom

do

[

Oif

9*

Matrimonium ta;

;

men cunreá c

;

celebratum validumelft, eo-

quod non adfit impotentia perpetua z tiam illa foemina poteft

tedütoi

"

Of

axte bumaná fieti apta, per incifionem

vamvisipfa nolitillam.

pati,aut nonteneaturpati, [ta

H

:

E

en

xriquez T. 12. c.

Vitfeme

$

. difp.93. n.z, —

if !

q

CASUS

^ pE MATRIMONIO.; .

?

$:5

N

.

""

CAsuS DCCX II

LA

Qid fí vir nofcatur b

abere impotentiam pevpetuam ovlam ex fvigi-

Vi f

ditate, quando sesope cop

wlam propter frigiditatem confummare cr fe-

| Poteritue femina 'fure matrimonio dis-

men emittere uequit :

[oluto CA5 frigiditatis alium

virum ducere 2

mmuni.hä.

Vrerera

Rz;[p; lta, Patet ex C. requifivifti, 33. q. 1. & ratio eftg

quiaipfa nomeft impotens, fed ejus vir ; ex oppofito vir at

Snonpoff,

feparatione non po

teft cum ali$Matrimonium inire , quod fi

itommodo

ineat , invalide init; cüm enim feparatus fit.à primá per fen-

bsquevite

xentiam Ecclefize (Separatio enim: facienda eft per fententiam:

erpetuam,

nem d

Judicis) praefümitur adhuc ineptus ad Matrimonium propter

frigiditatem, Ita Sangez l. 7. difp. 93.n.37. — Siveró poft fepa-

Dofenaam]

zationem fe probet non effe frigidum , ut quia fornicatus eft ,

& Q1 Q3

vel quía. fecundas nuptiasconfummavit, feparandus eft à íecun-

edicoatt.

d$ uxore, & reftituendus eft primee: nam validam eft Matrimo-

X Qumcam-

nium celebratum cum prima , eoquod veré non fuerit impo-

tens impotenti4 perpetuá , fed cantummodó fit feparatus à pri-

24

igoüitatte

m4 uxore ex praefümptione impotentiz perpetus; ldem di-

cendum eft demuliere ,. quae feparata foit à viro propter pra-

fümptionem impotentiae provenientis ex ar&atione, quando:

nimirum mulier ita. ar&a eft,, ut nom poffit à viro carnaliter

dmpft

M

cognofíd. Nam fi pofteà cognofcatur apta , reftituenda eft:

prioriviro, modónon fitaptaredditaperfornieationem, Nam:

quando fcemina.ita ar&taeít, ut nompoffit reddiapta , nifi per

:;juïaBOF

transtali

fornicationiemcum alio , cenfetur habere impotentiam perpe-

&uam, Ita Henriquezl, r2. c, 7.m. 9. ubi?

m piti

roblgap

*

«" Obferva. Poffe aliquando contingere, impotentiam per-

ï,*umr-i?iæüþ:&usu-n ius, quae non:erit refpe&u alterius, ut quix

Qcomo-

f

cemina eftar&a uni & nonalteri, neceftullunyremedium, quo:

ne O

reddaturlata&apta alteri;, Addunt;aliqui impotentiam nom

iprpotee

folum oriri ex frigiditate ; verüm etiatmex nimia caliditate, quá

qicm.

virfemen effündit,antequam debitum vas naturale ingrediatur;.

[

$ccus fi poffit aliquam: falteny feminis partem intra vas effüge-

dere- , fic eninr conjuges efficiuntur una caro,,

e

Ita:Sangez difp. g. z. n.10;

CASUS

PFpppps5

CASUS;

$54

CASUS-SACRAMENTALES. .

s

o t

CASUS DCCXIF.

Qiif d

Quïd f ïmpot-entiä p

eypelua oría ex -ma!e/i;io - perþ:;i-ab ad tmpedæn-

unis p

um congre//nm , & copidam maritalem (it

faciatantummod) refheétw

um a

€0jHgum Drafentium ,

" nom refheiiu aliorum omnium- -

Pererumtue conj

"

amfrahcrz cum a?

(ges f'atfo divortto mntrz'mmigxi

JVoia : Maflïeüci:uin dicitur perpe«tüu*m;,— quando Conïu-

chs.

adNoncit

$£5 poft experientiam triennalem non petuerunt copulam car-

atl

nalem habere praemiffis precibu

.

$, & aliisremediis pro ma»lcQ;ig

conta a.

amovendo.

Hoc Notato

:

4

Refp, ad cafum propofitum .4/fi.

rm, Et ratïO eft; quia re-

pettu aliorum non cenfetur adeffe impotentia perpetua,-

[924

'gmsandl

rüm fi conjugespoft celebratum fecundum Matrimonium cog-

nofcant fibi redditam effe potentiam confummandi Matrimo-

(nibqen

nium cum priori conjuge, tenentur redire ad prius Matrimo-

eu u

nium , in quo perfiftendum eft. , Nam illud eft validum , nec

irritatur

per im pot&n;iam praefumptam , fed per ïäatþ imþ?f

ften.tia-m.,

Vj

Jerpetta

.. *'CA':S-US DOeCXv. .

Sed fenebiturne conjux redire ad priorem conjugem , qWWO*HOä

filtem qu

€enfía.

2297 777

eoniltide

2 fublatum fit maleficium , propter quod reddebatur -/

ablüntsa

impotens ad cou[ummandum matrimonium,

K dspen

propter quod faää?a eff. feparatio?

sibfri

Refp.. Non teneri rediread primam conjugem, Ratio eft,

otior

€$uia poteft boná fide judicare nondum effe fublatum malefi-

eumitaw

cium refpe&u prioris conjugis, quamvis experiatur, fe aptum

lm,nej

ad confümmandum cum fecundá, C.$i per Sortiarias.

itetveni,

£AusÀ 3, q.1. Ia Henriq.l. 126 ,'8. & Qlii.

Anpa

«

D

;ONS —

42

CASUS

$55

N

DE MATRIMONI 0.

CASUS DCCXFI.

utio conbrabentium ipnoretur , quod impo

72 inpedja.

Quid f aä utroque "vel

dorefeq

kentia perpetua . (

ua ef

ipcapacitas ad balendam wveram e comple-

UA

£am copniam in

ter virumr feminam) dirimatmntrimentum.z.

d

ihileminus: matrimonium Irritum c

Effue n

- £al ignorautia b5eitum?

1do Cofije

Refo. 1£a, Patet hoc fufficienter ex conftitutione Sixti V,

ad Nuncium Apoftolicum inHifpania, quà declarari voluit , ir-

pulam cat.

rita effe Matrimonia Evnuchorum utroque.

tefticulocarentiuny

omalefício

contra&a cum mulieribus defe&um illum

Vüvc fcientibus ü.v-ze:'

H quaT

1gno£an£1 US.-

u) (e

CASUS DCCXTIL.

Tfüm Coge

Matrio-

ü'agfmm,.xquwgdoaä edisorum-fjuzgicio.fconfïzf,- makrimoniuar

Q:

»

Matrimo-

um us

ius AHt utriusque contrabeutis impotentia peypetuá con--

dum, nec

' £raéium f«

zj,ä., Adeóque tale matrimonium.

p

Feipiá eje nullum ?

am impo-

Re cum Layman, l. $. tra&, 10, p. 4 c, r1. In hoc cafü cä--

Ves perfonas ftatim feparandas effe , (altem quoad thorum, Dico:

faltem quoad thorum : quia fic fraterna focietatis vinculo:

at

conttri&a inter fe vivere & cohabitare confentiant, volentes:

1177

J

abftinere abomni carnis commixtione, tattibus impudicis &c,.

Id eispermiffüm eft juxta.Cap. Laudabilem.. &5 C ap, Con[ultatio-

ni de frigidis, — Quamvis interim circa conceíTionem iftius co-

habitationis bené attendendum fit ,. utrum non ob certas cir--

Ratio füv

m a

eumftantias intervenientes hic & nunc fubfit morale pericu-

1um ,.ne inter. hujusmodi cohabitantes a&tus imperfeGi illicici:

feaum

u

interveniant. Subfiftente enim hoc periculo , citata: Capitula:

nonpatrocinantur ,.ac proinde. cohabitatio non videtuz

concedenda, faltem fi nulla alia caufa legitima.

. oppofitum fuadeat,.

E

"

CAU

CASUS:

8r6

CASUS SACKAMENTALES.

ouguit t

CASUS DCCAXPFIIH,

;Qyiät

unc difpofitum fit , quando dite perfarzæJmat-ri;nion:'ämmntra*-

Quif P

XFHEE CHNI TWIDOTEHELA ,

di

VA HIEFLEO d

penpetua-u

"

teppporaniis d

ubitatur, an ji: *

R.

| Rep, Taxta citat, Cap, Laudabilem : 'Hüj'usm;odïk perfohis

to t

conceffum effe fpatium trium annorum ,

quo durante ipíis li-

eftfuren

citum fit conatum adhibere ad tentandam

o Qdf

copulatn, etíi per ac-

fetur fot

cidens pollutio eveniat, Elapfo autem tri

ennio , ubi nulla fa&a

tuerit refpe&tu im

pedimenti emendatio, eosdem à thoro fepa-

hi. 9

Yari debere,

permifsá licentiá conjugi petenti ad copulam veré

equod «

habendam c

terveniente tame

um alià comparte transeundi ad alias nuptias, in-

n authoritate Eccle

fia , tum proptgr vitan-

dum fcandalum, t

um oberroris periculum.

Qu A

- Sed ais," Quid fi autem fa&á tali feparatione pofteà conis

n

ini

us error detegatur , quod nempe utraque perfona re ipía

iUerit potens ad Matrimonium veré confummandum, & una ex

hj

ipfis :

f

u

'ecundas nuptias elegiffet celebrato Matrimonio cum alio

Aiíodio

conj

ge

z

aydUp

monio?

3 Eritne tunc ftandum priori aut pofteriori Matn-

t407 (

ef. In tali cafuprius Matrimonium effereintegrandum,

eofewd,

ac p

roinde. dimiífo

7

ao Matt

$, Thomas in 4. dift.

pofteriori, ftandum priori. Ita expreísé

34, q. unicd. a. 2,in corpore,

(ottetiiti

djpidf

CAsus DCCXIX.

- Quidfi 'ermapbroditus «velit inire matrimonium

; poferf"tnä i

"Valide ($- juxta quem féexum?

QuifI

Refp. Hermaphroditum, inquo praevalet unus fexus, 'paï-'l"e;

Matrimonium inire juxta fexum ; qui inipfo prevalet, . Unde

fi praevalet fexus virilis, poteft contrahere cum foeminá. Si prae-

M

valet fexus fcemineus, poteít contrahere cum viro, Ratioeft;

petitisq

quia cenfetur effe illius (exüs , qui in eo praevalet,.

debent,

106, n

utait Baldus in L. Queritur. ff. de

flatu bominum.

ET

T CASUS

(N,

DE MATRIMOI—*IIO.

877

CASUS DCCXX.

VCRfv

(Lz-&;d þ H mapbro

ditus juscta fescur inferiorem contrabat maíri-

t

seonium; eritue validum? :

u'nj:; |

.5 Refp. Non. Ratio eft

; quia ficut Matrimonium celebra-

tuminter per

fonas ejusdem fextüs eft invalidum.

, itainvalidum

Odi pitfonis

urze Matrimonium,

celebratum juxta fexum inferio-

Atte ii fj.

eft Jure nat

y eperac-

rem ; nam

fiinHermaphrodito pravalet fexus foemineus, cen-

enter non poteft cum foeminá contra-

j nullads

fetur. foemina ,. confequ

ithorofeji-

here: Siprzvalet virilis,

non poteft cum viro nuptias celebrare,

pulamveré

eoquod cgqifcratu:'illas celebrar

ecum perfoná ejusdem fexüs.

QUptias , i

^CASUS DCCXAI.

ptet vitte

QM

H eh:kiapbrbäi«tov fit u£erque ]Zexw equalis, 65 neuter preva-

ofv corri

mv het g po

teritue eligerey

ilum matrimonimm contva

quem fexum ille voluerit,es:(ecundum

bere?

Ona reipt

n &unaex

Refp. Affirm.

Ita HHenriq.n.6.1.14.c.8, Sangez l.4.de matrimo-

io Curmalio

nio di[p. 106.. Conitik. difj

Pl

11.demaírimo. d,7.n.89 Sylvefler 65 alii

apud Ug

olinum de irregularitate c.48.6.1, n t, fol, mibi 92. Debet

o Mar&

tamen coram J

udice Ecclefiaftico prius jurare ; quod tantüm

m elegerit,

uli velit, nec eundumfive in hoc, five in

e 4aadumj,

eo fexu, que

H

7

e

j

P

oni

( apita

3lio Matrim

io mutare. ficut poft $yl-veft. Avmil, 65 Summi[las

communiter in vverb. Hermapbroditus,

tradit Sangez desmatrim, l'ï'

Ji Jp. 1 96'. ,

. CASUS DCCXXII.

Owüoä li H ?rmapbrodi

fus velit conírabere matrimoninti , ad quem

rottrftn!-

pertinebit judic

are , quinam [ext Breunent,

quid

aciesdum [fz 1 dubio ?

«f

noe

b

,Reþ;ï' ']uäiciuiü' pertinere ad Medicos",' vel ad Matronas

d

$tptZ

eritas,qua ex pu

dendarum partium infpe&ione judicium ferre

taiod

debent , ut ex Turecremata tradit Sangez l. 7.

de Matrim. difp.

let,

106.n, 2. 1in dubio tamen judicium ferendum t ex ipfius

Ratio eft ; quianullus magis valet

Hermaphroditi a(i'ertionc.

hunc

Q34 24

' CASUP

858

CASUS. SACRAMENTALES

"

—

ao t

hm ftatum discerneré, quám: xpfemet velquam valeatMedx-

cus innixus affcrtlom xpüu» Hermaphrodm.

(XJNM li

CAS U $: DCCXXIZI

,qd !,M

S&d

?

. hH erm;zpbrodztw inq qrih uterque cafus eft .equalzs fatiá

Jcme

]ecitone walus [exus ,comtvAxit jmxta illum fexum matrnonium;

&

[0!671[7!6 mortue so;z]uge mutare eletitonem , e feeundim -

duo mat

alium [éxum mabrimenium: sontrabere?:

ml ob

Re[þ Cum Ugolino, Conink, Gutierez; Sangez & liis, lo-

in utq

&ds cxtme, non pofle absque gravi peccato, Rafio eff ; quia varia-

nV'CQW

ret clectionem in re graviffima, cüm fitvalde indecens, utimo-

i p

dó uno fexu , modoó altero.

Sitamen contraheret , vahde con-

traheret.

Ratio eft ; quia nullum Jus irritat illius Matrimo-

bium , necillius. poteaaa naturalis.aufertur perele&ionem ,aut

Quda

per )uxamem;Um antca græ(htum non varmnd; electioném

£exus.

ij

CASUS. DCC'XXIV

TnatfifriO

Ironit 16

mm' þ m Hermapbrodzt,a utezrgue [cxu& fit xqualï& Poterzme Pa-

311

tio ul

Koslus , o ngm(a ejtés matrimonio, aji erego

1005,76

Re[þ; Párochum non poffe a(fiftere matrimonio: 11.11us,m quO

t ctot

merqae fexus eftaequalis,donec Hermaphroditus corum Judice

1 1l fer

Ecclefiaftico proteüatus fit cum luramento ,quem.fexum fequi

posim

velit, Ratioe(ít;quiacum hazec pertineantad forum. externum,,

thmony

nondebetParochus fefein his immifcere,antequam haec pera&ta.

fint coram Tudice Ecclefiàftico. Tca Sangez l. cit. Ma;olus l P

QI!/

de megulamtate €. 27, 1,16, & alii;.

Tj

CASUS -DCCXXV

Qjre,

ngla.m bhabet: duos fexus , 65 inutroque potens ejf, ]EA

dtm, fec

d'uiequaliter j. auid, j"uïu P.

ml p] qu]d

Refp Si prævalear fexus. fæmmeus » reputanda eft muller,

TWtet du

Undenon poteft validé ordines fufcipere ,. nec profiteri in reli-

E

Atémor|

gione virorum ; nec uxorem ducere ,, fed bené nuber emamo.

Ita; omnes.

Aes

CASUS

M rtocrtaa,

ATR

8;9

Peeintds

-DE M

—

WI;;MONIO.

| d

3

val;ar

Me

"CASUS DOCXXFI.

Q*zd fi duo H ermapbroditi equaliter po

tentes inutroque fexuvelin

ad ufum promifcuum utriusque [éxis, bou. eft , modo mn[culinum,

*

nuu dnirematrimontum; [f4-

ul Fa

; modo famtni

cientne id licite?

R

AAf ;

ia illa effent quaü

(4oN]

7 Reéfy, Neclicitt; necvalid. Ratioeít; qu

duo matrimonia , quod videtur abhorrere ab ipía naturà ratio-

nali obgráviffima, que exindefequerentur incommoda, Et talis

2 &aliis, -

in utroque fexu potens nec mulierem nec virorum religionem

; Qu varig-

ingredi valet , nec otdines validé, nec licite zfufciper«epo;tcft'; ut

n5 Uti t o-

late profequitur Sangez difp. 7. & difp. 106,

Yalidé con

CASUS DCCXXVII.

; Matrine

bioret N

a incipit ejJe vir prorumpente naturá inJéxum

eiedicad

guædam conjugat

mafculiuum; Quid furt ?

svalidum PU

Refp. Si maheat etiam inillà fexus foemineus,

matrimonium , ipfique tenetur hunc fexum in ufum matri«

monii retinere: Si veró non remaneat ; matrimonium ab ini-

bter((ne?;-

tio nullum fuit, & nunc effet invalidum : :quia fexus ille foemi-

neus, in quo conttaxit , non erát perpetuus, adebque ineptus ad

D inqué

matrimoniumillud, Non, inquam, erat perpet&us, quia latuit

im fudice

in illà fexus virilis, faltem in difpofitione corporis, qui fuo tem-

-

ore jam erüpit, Solá ergo bonáà fide h

aum equ

P

a&enus potuit 'pti 'ïna-

extérrt u

9

gcperata

tfi;ï?.OhiQ,

MCASUS DCCX XFHL —

4 jolqs, l

Quidam conjugatus incepit e[fe femina; Quid Juris?

Refpondet Cardinalis de Lugo : "Tantam mutationem non

evenire , fi tameri contrahat, Matrimonium quidem fuiffe vali-

dum, fed ftatimmutato fexudiffolvi vinculum didi Matrimo-

P

nii ; quia Matrimonium n

equit effe inter duas foeminas , niec

inter duos viros,

j

fimuler,

Sed caníra :

Durum eít -cöncederä M:x'trïmonïi Vintu1um

üinel

ante mortem alterius gtriusvisdiffolvi, cum omnes Scripturze,

[cmmw'

monium confummatum non-

lfatfþs,&Theoio gi clament,matri

C

Qqq q4 2

nifi

CASIS

$60

CASIIS SA CRAMENTALES.

nifi morte diffolvi, ; Melius ergo dicitur, honatrï'monium ab

facercþ;fä

confenturm

initio fuiffe invalidum , quia fexus , fub quo fuit contra&tüm

Matrimonium, & confequenter habilitas perfonalis ad Matri-

geatem ^

monium non erat perpetua, utpoté latente in corporali difpofi-

elediont

Ob eandem rationem fi

noliberit

tione fexu alio, qui deinde apparuit,

quis talis profeffus in religione virorum fic varietur in foemi-

2410

nam, nulli

À

Y

enenitio

ter profeffus fuiffet , hec effet ;egendus, ut profitea-

necfilios

tur apud Moniales,

tem fpeo:

CASUS DCCXXIX,

a

Quid fi quis fe veddat impotent

Ài [osis

em ad reddendum debftum- conjugale,

sX dí

|peecatue mortAaliter ?

Refp. lllum conjugem peccare morcaliter, qui fe mediis

ion i*

illicitis reddat impotentem ad reddendum conjugale debitum,

€.pujt

qattit t

ut ficrebró fepolluat , vel ad alias accedat, advertens fe inde

reddi impotentem vel fatisfaciendum proprize uxori. Rafio eff ;

ca (

quia facitcontra obligationem contrattüe Matrimonii, in que

du

r

fe obligavit ad reddendum debitum , confequenter tenetur

iftam circumftantiam in Confeílione exprimere , ut bené ait

Cirle, )

Sangez l. 9. difp. .

Reginaldus 1. 31, n. 285.

Verum tamen

wmtfi j

duik m

eft, virum,; qui fe totum reddit impotentem ad habendam copu-

C ver

làm, non peccare tunc;, quando petitus non reddit , tunc enim

éxcufatur ratione impotentia , alioquin feré femper etfet in

moniüm

ftatu peccati mortalis, fed peccavit, quando fe fecit impoten-

£otahat

tem

k

5

m

Summs

quia tunc voluntarié fe fubjecit illi im potentiee contra ob-

ligationem contra&tüs matrimonii, :

i

geïunt;

1

L

CASUS DCCXXX,

flitotty

monium

. Quid Ji filii familias contvabanit M atrimonium infciis &6 quo-

modolibet jufle vel imjuflà imuitis pareutibon ;

á

n hab

Eritue validum ?

Pons&ci

Refp. Certiffimum eft apud omnes valere

$ quiftfoä Trz'rä.'

Quyi

eff. 24.6. 1. dereformat. Matrimonii anatbemaíe percellis eos , qui

fatePare

affirmant Matrimonium à filiis familias fine confenfa paren-

9eee(hm'4

rritum

1um cenm&ugximtum efIe, & pareptes. id ratum vel i

facere

LW

H

- .DE MATRIMONIO.

$6z

-.—'N

timonium)

(Leges autem civiles ad filize Mne ul Patris

facere poffe;

ContraQum

confenfum tanquam ne

ceffarium requirentes , vel folum ad ho-

Is ad Matrj-

neftatem feuaequitatem re

ferendae funt) Ratioeft, quia filii in

X1

imé Matrimonii 1pfo jure naturae omni-

taldifof.

ele&tione ftatüs & ma

L

| itionem fi

nóliberi funt, ac nemi

nifubjiciuntur. Atque utloquitur D. Tho,

Ut in foemj.

, qua ad.corporis fuftentationem ac prolis

2. 2.Q.104. a. 5. in lis

i profteg-

enerationem pert

inent,

omnes homines pares funt,ac proinde

necfilios quidem in

his duobus parentibusfübjacere. Hujusau-

tem fpecialis ratio €

ft, quiacum homo per Matrimonium fubji-

ciatur perpetuee fervituti, sequi

flimum eft;ut in hác re (it plenus

Item quia conjugiu

m exigit perpetuim focietatem

TA

fui Juris.

mutuo atmn

ore conglutinatam , amorautem debet fponte naíci,

vi fe redis

Ron imperari; quo

d enim quisnon elegit,non diligit. Texíus

30. 4« I.

Quare Urbanus F1.C, de nepíis. 31. q. 2 . de-

Jedebivom,

€. P* .efeni.-

n5 fe fnde

cernit ; Nec po

ffunt parentes filios cogere certo conjugio fo-

ciari (elegantem a

fferens rationem) quorum enim unun corpus

f Ratiogh

*

yni, in que

e[t, debet effe &5 animus.

Opponun

f quidem Hare

tíci fe&tantes hác in parte Jus

ter tenetur

Civile, Jure Divino & Naturali effe praeceptum : /7onorare

ut beni dit

Tum tamen

venies , adeoque ipfis invitis nil facere , praefertim in re ar-

duá & magnialic

ujus momenti , in quá etiam ipforum praejudi-

3dam copU-

&cium verfatur.

Ut fi filius cum dedecore fuae familize Matri-

&uc eru

«t effet in

monium cum fatis fibi impare ignobilitate , v.g, vel divitiis

contrahat, atqui , inquiunt, ftatutum Jure Divino & Naturali

ximpoten-

Contra 09

Summus Pontifex & Concilium abrogare velimmutare nom

peffunt ;.ergo &c.

-. sSed refponderi. debet, tantum

ïn geneiäe fure Divitio con-

f£titutumeffe, bonovare Pareníes , at veró quod in fpecie Matri-

snonium vel alius contra&tus fine confenfu parentum valeat ,

ün

non haberi exJure Divino, fed ex declaratione vel conítitutione

Pontificiá velhumanà.

— Quodi

Haereticir.fuam

ifäniäniïam exillo praecepto : Hono-

zComTriJ,

li ev, qut

rare Parentes,

velhonoraPatrem & Matrem : ftabilire volunt,

neceffarió contra omnes fuos DD Haereticos concedere debe-

gg patet

non tantüm Patrisfed etiam

virritm

bunt;incogirabendo Matrimonio

facre

Qa4 445

Mattis

36

CASUS SACRAMENTALES.

T n

Matris confenfum -'reqüifif: "quia :t'ar-rï-i*'-ateri,*q"üäïm Mater hono. |uífini

rari praecipitur ; quod tamen Juri civili adverfatur, ubi tantüm

pucroten

€jus Parentis confenfus defideratur

; in «üjus poteftate liberi

guariti; qui

unt. Notum autem eft;Matres:

situs i dig

S.füminse,

nonihabg.rc;i 1beros m poteftate,

À

Inffitut. de adoption, --

citeamied

Interim tamen fi liberi absqueráti

[o)

ineblbe ab bnconfalds

vel invitis parentibus Maátrimonia cor

" C Umin

trahant, id licité non fa-

ciunt, imó fiepé mortaliter peccant ,.

acexinde

puniri poffünt,

liberisne

quamvis Matrimofiium ita contrattum fuübfift

at.& valeat,

titionesdi

M erüm adhüc notábil

€ placethic adfcribere , quodlicet dis-

| rem n

fenfus Patris non in

validet Maerimonium jam contra&um , fi

Suitia f

tamen fola fponfalia jam contracta finit;& inde ex diffenfu paren-

(eclatss.

tum, vel confanguineorum forté propter inzequalitatem con-

. Alten

trahentiumaut aliamc

aufam magnum fcandalum timeatur, vel

dOlegesco

aliusmalusexi

tus,poffit Judex Ecclefiatficus tale Matrimonium

; fiinvitisqi

prohibere &

fponfalia irritare'; cüm virtusiuftitiae non obligat

x Yi

ad a&um p

eccaminofum , ex quo-notabiliter Jeeditür charitas

tid eum

proximi, pare

ntum:

pietas, & cognatorüm amicitia diffolvitur,

fejplic

ficuti docet Gutier

0a

difp. r4. n. 3.

ercanon guæ?cer :z-9.yn.-;3. Sgngeg l, x

hoA

:

- K

1

mabilicaif

lii fainilias incuitis parentibus contrabant matrimo

C2f libete

Qä Áf

pojfentue proptereá exBareditari? :

cera M

'RP]þ. Quoa

d hoccontroverti inter DD. '&shegatiïvmi 'cc':'mä-

loseyit,

muniterreceptam effe. Et Ratio eft, quia contráhere nuptiasin-

Toswven

vitis Parentibus non recenfetur inter cauías exhaeredationis. n

F'atene f

AVo'vel. 115,c. 3. Aliunde autem eft communisdo&rina, quod

Wtv

€x aliis caufis, quam ibi expreffis exhaereditatio non conceditur;

ni'caxiOn'en

eoquodin poenalibus & odiofis extenfio non fitfacienda: vulgato

60.(0ntEa

C.Odiade regulis juris in 6. FTarp .adS fin.inflit deesbered.l.6.n.66.

JetelVer

Porróficut Pater filio feinvito contrahenti nüptias hacredi-

* Domyy

tatem, multo minüs alimenta denegare poteft , ita etiam filize

: 1Q ?xte;*y

fine fuo confenfu nubenti dotem cónftituere debet, quia dos

nes

Ihpedine

fuccedit in Io'cum alifmentovmjüm : Sub háctamen queratio

ut,

Perlbnæ.s ü

——

$65

""--......

"

25 pr MATRIMONIO.

!

Mosbonare

ater hong

Ut:

( fliaindigno & vilioris cenditionis nupferit, non tenca

tutr

tDi Gahtüm

Pater do

P

em dare juxtá conditióne m & fratum filiae , fed (tatum

füte lber

mariti; quiduxor

fequitur eónditionem mriti, Sivé deinde ma-

n poteftate,

ritus fit dignior,vel vilior L.I eteri.cod.4e Incolis, adcóque fuffi-

li

citeam fi

"

irconflis

ecundum condi

1on£m mamaa

?

MU L

b

difp.

It nonf-

Utruma

ütem Pri'fici-'pïes*ifä.äcäiä'&ïä'sä pöffäätf pæna9 ftatüere

iri pofünt,

liberis (ine confenfu Parentum nubentibus; inutramg; partem

aleat,

rationesafferri poffunt.. Quidam negativami putaht probabilio-

odlicet dis-

rém, eoquod caufa matrimoniales & condere Ieges circa matri-

tadum , f

monia fint de Foro Ecclefiaftico, & nonpertineant ad Principes

enfüpiter.

fä;ülafes. arg- C. Tuz. de ordine cognitionóm C.r. déSpon(al-

tatem cor«

". Àlteratamen fententia etiam non eft improbabilis,dummo-

near va.

dó legesconcipiantur de illo cafu,quo liberi fine rationabilicau-

trionium

fzi;ïii'n

parentribusnubunt, Nam quándo.attus eft malus , tunc

von oblipat

€

^

tiam

es faeculares póffunt adiuvandi juris caronici gra-

ür charitas

rohibere,praefertim fi aliquo modoin praejmdicium:

iá cundem p

diffolvitur,

Reipublicae tendat , ficut hic, ubi exnuptiis liberorum graves

nonnun:

q

[uams lmmx;cmæ i.'ntef 'p'ar?;æte:si &i-gqngfaggpine as pro-

yangez l x-.

veniünt, -

n

1

H

r

^

P

"" Econtra.

fï:cf'*üi*EiHeti':no'määE&lehqtï-i'hVïtiäþafen tibus fine ratio-

nabili caufa nuptiascontrahere, ita parentes peccant, fi absqué

caufá liberorum Matrimoniaimpediant, & multó magis,fi eosad:

ïimWW;

certa Matrimoniainvitoscogant,tum propter fcandalum & ma-

mm Coftt-

losexitus, quiex invitis nuptiisoriuntur ; tum etíiam qucd libe-

yptiisite

tospriventfüojtre quod circà ftatüsele&ionem habent,Anverà

ationis. i

Parentes fine caufa legitimá impediemtes Matrimonia libero-

in4, qUo

tum;vel'eosdetiiad matrimonia cogentes incidant in excomnmmu-

oncedituty

nicationem , quatmtulit Trid. feff; 24 dereformat. Matrimonii,

€,9.Ccontra omnesimpedientes libertatem Matrimonii,dubitari

a:nlgato

iil t

poteft.Verius eftrion incidere,quia Concilium tantum loquitur

de Dominis & Magiftratibus, qui exvi jurisdiQtionis , quam: im

is hat

iart filige

foro externo habent, fabditosad Matrimonia cogunt; velab iis

impediunt , confequenter in-matcrid odiofd & poenali ad alias

, quia dos

jrationt

gerfona facienda non eft extenfio. Gutier. canon; quae.

&o- (—u 2'-—). :

lts

CASUS

$64

CASUS SACRAMENTALES,

M'

1

CASUS DCCXXXU.

&

d&!iïä

endum de [ponfalibus eorum, qui t

unquati po

fft

Qgid dic

licite comtrahere matrimonium o impgdimnttggï-

| untfval:de M

' -, j ?:dim

. Eruntne invalida?

;

"

E

Refy. 1ía, Ratioeft ; quiapa&umturpe

vel rei tütpis aut i«

pollibilis defa&to nullam obligationem induct

- Tex. uper eo , dé

sulietd

fransatlion, Et cumquid probibetur , prohibetur omne id , per

'hre'VQIiü,Fg

quodadiillud pervenitur : fed per fponfalia pervenitur ad matri-

monium;ergo.Et hinc invalida funt fponfalia fimpliciter&abfo-

a

Sumif

lut& contraéta inter perfonaslaborantes dirimente impedimen-

p lii

to,vel impediente matrimonium : adeó ut emne impedimern-

IN

W

tum matrimonii & dirimens& impediens tantum refpe&tu fpon-

hij

faliorum fitdirimens, Ita Do&orescommuniflimé. Eft ratio jam

enim/ir i

dataeft, quia talesnequeunt fine peccato promittere matrimo-

Porca d

oimpedimento dubitante.conjüges fieri,

fuericcon

nium,cum nequeant ill

Dixi autem [pon[alia fim

pliciter &5 abfoluté contratla,, itaut pro-

010

miffio abfoluta. fimplic

iter referatur ad quodcunque tempus

iitrm poet

etiam praefens, quo durat impedimentum. Secus fi

fponfalia ef-

ni(tigicea

fent conditionata, aut exprefsereferantur ad tempu

s futurum,

qidem//

quo ceffabit impedimentum,Ut mox videbisin exemp

Ted tiulo|

siteimt de

tibus.

'CASUS DOCXXXIHI..

obevati f

ümpliciter

Si Titius & Berta confanguineiin fecundo gradu

tiimDb.

contrahunt fponfalia; certón

ulla funt,cüm fintomnino inhabi-

tüt rédere

lesadprafentemft

atum :nullus quippe po

teftpromittere & ob-

ligare fe adid, quo

dexfe non poteft ponere: Sedhi ob impedi-

&rïgaturäe

mentum dirimens (q

uod exfe non poffunt tollere) non pofíunt

matrimonium contrah

ere;ergonec promittere & obligarefim-

conditionata, utpoté dicen-

Qiij

liciter, At vero fi promiffio vel fit

do: Spondeo tibi matrimonium, fi P

apa difpenfaverit. Vel pro-

ffabit impedimen-

*Re "

miílio referatur ad tempus.

futurum, quo ce

pofit ln

tum, v.gr. dicendo: Nunc fpondeo t

ibi nuptias contrahendas

debent ef

oftobxentam difpenfationem. Jam v

alida & licita fieri fponfa-

bt filits

ja, notat etiam Sangez]l. $. de matrim. difp, $« n. 1 6.

CASUS | "Qmlibet

86

-DE-MATRIMONIO.

"i as

*

*

a

«ab obque KSUS UCC X ACIWA: 0

riü

ux (quod ef impeditentum 9-

n

gamm

Quid Á lia 'volo cafitatiot

ta fimplictter

[17774

P Pgdietg:gantyi??) i

CRursts certó irrita fant.

'rahit [Pon[alia cium Bcïk(ä. |

VPsantitt-

75 Ratioef, quiapromi

£2

:

ffio etiam jurata

RE.

fa*cicd-äi rem m&alart;l

;.

n

[

ulla eft : ac Titius

di&to voto ligatus

er fponfalia Pï?mï,FtitäVio'

t.Juerio, d

tis, utiqueremm

a

j

am; ergo &*gg

Xuneid, per

,lax:f: vot

am caftita

*

$

u admatri-

CASUS.DCCX XXPV.

Kiterkabfo-

fo caftitatis ligaius feri4 prom

iffione AMatrima-

Sedquid fi Titius vo

impedimen-

Ml

debité 7AceptAtá

5

deà5,

tauquam fponfa

sbus contraGHa uersi ,Eey-:

impeditieo

ái

ii

o fenaf a cor

vupit ? Atnnt valebit talis promiffo?.

E

foeetu jut-

- Refp. Non valebit, Si fuit virgo confcia ejus vo

ü. Debebit

Ea oj

quod confenferit in copulam, ,Ex communi

'enim fibi imputare,

'e enat/oe

Perez, dift.s.

fe&k. 1. Gobat cafu 1. n. 10.

Infuperefto,quod non

T ESGSAAN

fueritconíc

i

2,3

dhucnon valebitpromiff;io, tanquam de re illi-

L E

, It t pto-

«itánulliter

fi&a, Quodfi Titiusnon poffit compenfare dam-

que tempus

num puellze,

utpote infaiiam, difbcultatem alteri.nubendi &c.

fponfalia el

nifi ipfe eam ducat;j

am per accidens tenebitur eam ducere, non

us foturum,

quidem titulo pro

iffionis; utpoteé de re illicità nulliter factae;

.compenfandum damnum injufte illarum

yplisfequen-

fed ticulo juftitize ad

virgini deceptae

; eoquod Yotum non obliget , quando nequit

obfervari fine injufti

tiá vel injuri& alterius. . juxta communiflt-

x mplicitet

mamDD:. Quare talis in Matrimonio contr

a&o pofteà tenebi-

'cüm quoad poffit,

pin inhao

tür reddere debitum , fed peterenon poterit,

jttere & 00*

votum fine injurià ;o,niugis.

jobimped

fäääturäfefïgm

CASUS DODCX PX p o

jligarm-

familias iufciis uel invvitis parentibusconivabant

tpordicer

Qy:d h jïlfi

[ fpenfalias eruntne valida? —

"URe [j. Eruntomnino valida, nifi ipfum Matri

monium non

"

ippecit

poffit lic

:

z

-

contra

Lj

*

"

i, Ratio eff; quia exuná parie fponfalia tam

mtrmefldas

ebente

j

eliberà;

quam ipfum Matrimonium. Etcerté quili-

f por*

bet filius familias habet tam clarum & certum Jus ducendi

mento , 'quam etnendi-do-

ä«gamlib'et non laborantem impedi

L tf

mum,

Cists

866

: CASIIS SACRAMENTAIi!S.

"a e.

njuni, agrum, veftem &c. ergo chü valet em

S

ptio domüs,agri,

ex fponíl

veftis &c. etfi repugnent Pater & Mater in ii

circumftantiis,

|. fponfus, q

quibus ea emptio non repugnat pietati , charita

t

i&c. Itaetiam

inferat ij

valebunt fponfalia, nifi fimilis virtus mandetabftinere à tali Ma-

trimonio, . Quare ficut fponfi ex

* poftíponia

talibus fponfalibus obligan-

eenitenti

tur, & fidem fervare tenentur , & i

nutroque foro ad fervandam

Ws

fidem compelli folent...Ita pare

ntes eos quoad hoc impedire

non poterunt , quin graviter peccarent, fi filium impedire, vel

slisfuadere conenturid; ad quod fub mortali obligatur,

Exalterá autem parte;quia non valet necobli

gat promiffio,

que verfatur circa remiillicitam

; invalida quoqueerunt fponfa-

u

lia circa Matrimonium, quod lic

iténon poffit coritrahi, quando

nimirum pietás, charitas, juftitia vel fimilisvirtus

claré prohi-

M

bet nuptias tales velcumtali, Utpoté fi Matrimonium quod

tionepro:

filius vel filia inire cogitat & fpopondit, eft in probrum paren-

fiémy feq

tum, in dedecus familia ob inzequalitatem fponforum; vel fimi-

damoum

lem caufam 5 fi inde oriantur graviffima fcandála., difcordiae,

N

3.

"

tum-,. ü jlh

ixce &c. Inter fponforum parentesvel confanguineos ; Si ipfo-

rum parentum gravis & éiuturna offenfio , indignatio , trifti-

tia &c, fecutura fit. Cüm enim tale matrimonium , utpoté

charitati;pietati, aut etiam juftitiae repugnans, fine peccato con-

trahi non poffit 5 ideó neque validé per fponfalia promitti po-

uem

tuit, ac proindé parentes illud impedire peffunt & debent,etianm

implorata ad hoc judicis auctoritate , ad cujus officium pertinet

cavere , ne talia Matrimonia ineantur , ex quibus fcandala, vel

M

infelices exitus fequi folent. Ut locum habeat r

* ber of

egula Juris jn ó,

v mult

In mali proqzigis )*iz(em-gqn e:fpedft kr-qare.

iohm

^«CASUS DCCX X XV'1L,

P3,deM

; m ognge

Quid fi ineantur

vera fponfalia : ariturne exis o

: lümiop te

m'ortnli» afijifþ: imz/e?d,g $oont

bhgat;o[äb

Cneri d.

Reft. Hta. Ratio eft ; quia ex contra&tu oritur obhgaäo ju-

fimu

fitiz fub snortali, quando materiaeft gravis; fed fponfalia funt

&o

fgf;ua&gs,'inter fponfam & *fponfum*in magcri; gravb . Er

€x

"

ER ,MATRIMOHIOQ

GU

86y

d

:

mf apr,

ex fponfalibus

fo

(IV)rituþrobligatio fub mörtali.w Ex:qim fit, ut

Amfantijs,

fponfus, qui nen adimplet fponfalia,graviter pec

cet, & gravem

C. itaetiam

inferat injuriamalteri fponfo , & hocverum eft,

etiamfi ftatitu

fe 3tliMy-

^

35 oblipan-

oftfponfalia cont

ra&a peeniteat fponfum illacelebraffe : nam

poenitentia po:

ftfp

*

onfalia contra£ta non tollit leiggtioncm eo-

i tvandm

i validé celebrata fuerint.

"C inpedite

rum, cum amca

1xdirt, vel

-CASUS DCGXXXVII[. i

AUL

It promff,

r

- fub fiB A promiffone /M atrimonii cum fomind mala.

runt (poni-

Q"'"""

fides eä' f

um babuit copslam $ Teneturne

"lhi quando

Curtprovi-

Re j N ontcnctur- Ratioeft $ QUMchuetmewr r

níar. quod

tione promiffionis , cüm

promiffio fi&a non inducat obligatio-

um paten.

nem ; neque tenetur rationedamni ; quia illa foemin

anulluma

2myvelfimi-

damnum patitur.: quare fatisfaciet folvendo pretium confuee

, difcordia,

?Um;.üï' ill: !

faemina confueverat fuum corpuslqcare.

:05; Siplo-

xitio, trilti«

^ CASUS DCCX XXIX-

um utpoté

mz»d fvie

aliquam fowinam , que fimulabat fe svirginem vvel di-

eccato cor?

voitem,

cum won c/Jet , decepit fiétá promij[one matrimonió .

xomilti po*

extarquendo copulam ; "eueturne

bent,etiata

" eam ducere ?

um pertinet

— Refp. Eum non feteri. Ratioeft; Tum

uia in hoc cafuha-

andaa, vd

bet fufficientem caufam diffolvendi fponfalia ,. .fi vera effent;

liaiurisin ]

ergo multó minus tenetur ftare fponfalibushidis, Tum quia

fi&tio feeminze compenfatur cum fi&ione viri. Ita Vasquez

"

;. de Matrim. difp, 6. c. 5, n. 19. Leffius l.2. c 1o. dub.3,n.29,

É

tn

l;

5 Sangez de Matrim, difp. 1o.n. rr. Et alii docent; non fo-

lüm tion teneri ad ducendam praedictam foeminam; fed neque

ii

- teneri ad illam reftitationem , quando fcemina fe virginem

firaulabat , & pofteà comperta eít corrupta, Nullum

)blïgatïb "

enim damnum vir illi cenfetur

onídla Junt

intuliffe,

tüf Eïä: :

|

: CASUS

Rrr r z

t68

CA SUuUS'Ss AEC"R?AM ENTA LES.

M—-

f

?

M o i h rrro d

3

Quid fivvir, qui eff multó digniorà conditionisfub fiBà AL atri

monii

romi[froue , a fumina, quaeff motabiliter iufer1or conditiope , extorfit

auzdnq;w

copulam, f femina deceptane[cicbat inaqualitatem flatás , c- vir ades

fjäwerant

er promifit , ut ip[a.

prudenter c vationabiliter potuerit ..

eredere, promilfronem mon ficfe, fed vere fieri ;

ficentiam

- Weneturne eAm duéere ? -

n; f [ Szflgj

tüm qua

- oRp. INon feneiur, ItaSangez l. r, de Matrím. dif p 10, n,20.

Leffius l. 2. c, 10, dub.3, n,22. & alii apudSangez. Ratio eft,

tum quia non tenetur vi promiflionis ; nam ex promiflione

Jponilun

interpie

fi&a non oritur obligatio. Neque tenetur ratione damni ipfius

foeminze : nam hoc damnum aliter vitari poteft, exempli gra-

jwt j

tià, dotando, velaugendo dotem, quá poffit &qué bené nu-

dubioMi

bere, ac fi deflorata rión fuiffet. ^ Tum quia ja&ura inferioris

tl

*

fceqiinae non vidétur compenfánda- cum tantó viri difpendio:

Tum quia nulus tenetur plus reftituere , quàm &eftimetur dam-

27 fv:??

num illatum: Juftitiaenim obligat adzequalitatem: Damnum

J i

autem amiffie virginitatis non tantiaeftimatur , nec conferen-

diàmi éftcum damno; qiod pateretur vir longé-

?

ditionis *du*cenärfïfitägm multóinferio rem, «

:;faperiexfiï s

-

fiibvs, fö»

tür de ii

.

B

3

d àd gildnbhir vir, qii poffquam AHatrinoniim iB proni-

fecusdu

.

j

db o

lt illam diicere , Wl*?ï?

n&aub —

m

».

T4

$

5

:

Rep cumLeihoI

z C 10. dub

it. 3. 0.27. : Adnihil tenenï

L

Ratio eft, quia fatiseft quod fit paratus ad illam ducendam, &

tupcad pr

[S

miffionem implendam , & peripfum non Rct,

2 anREIR promiffio achmr-*lea'mr . J

quzfuy

Cum plnr

bus vel

EC I

I n

3-

X

CASUS

JDE MA'BRIMON IO.

869

I—N

Ww

f

"i

184

-fü-gv-

CAS US BCCXLII

Mammonn

Qy:d þ quzs

æqualzw dubitat, an promzfmt wel contmxmt fpon]ä-

56

*

ww, extar/;p

lm » Utl uirum ve

rba centistant promiffiouems :

on/AÍL mc?

ls. vt jek

RU !gd?) fld

»lf'(?

N e at Si dubium adhuc perfcvcræt poü adhxbxtam d.-

ler hwrit

;.Re/p

,0

;genuam ad cognof

C

endam veritatem, Ita Henmquezl IIL.C.II.

n, 5, Sangez l. 1. de

matrim. dip. 9,& difp. 18,n.9. / Ratio eft;

tum c

a in dubiome

lior eft conditio polï'dentrs dubitans au'-

d).10,120.

z hitof,

tem

idet fuam libertatem, Tum quia hocetft in favorem

fpoa(ahum, qua«

debent g,fï'c libera, Tum quia facienda eftftriCta

x promiffione

juandoagitur de obligatione faciendá. Ci 1. Ze

: Gampjjpfus

interpretatio ».

exemgä»gfa

jure jurando. 1

lde

em cenfet Henriquez l. 11. c. 13... 4« in aequali

u brné qv-

dubio Matrimonii,

eoquodfit; mehor condmo pofi' dcntns. Con-

tra Rebell. z.p.l 4..q.3.n 95

jrà f etiorts

v dijendio

550

É

"CA süïä í *BäCELIII*

timetur dam:

oA

t Ef"i:a..! MY

Sed quzd Ii quis p

vomiji És eu »on.

/ja. contmmt, teneturne jlare

m: Damnum

| feu fpon[ alzbw $: gzmmla dubitaz , wtrum

vec conferen-

Pï omsj[1omz.

'b

gromáferit amimo fé o lzg;md: £.

perlots con.

Refp.s Tmerz. Ratio e(t;. Tum quia poffeífio &at profpori-

&libus; feu promiffione, quam conftat fattam fuiffe, fed dübita-

tur de illius excufatione. ^ Tumi quia a&us preefumitur fa&us

fecundüm .fuam naturam , -nec ullus praefumitur dicere, quod.

'F'&e Wa:-

mnhæbemn mente. Ita Sangez l. 1. difp. 9. ,

iz,&chfp.xs.n H

4ut

idís

A CASU*S

D XLW

NiY,

ïmh'!tencr/,

" rapruä- þelf:&e

fwääc

ontmbantur ]þbnfa&a meerta ; funt

/P

[ucendanb

Jqömþt!m. Q amex tp/iv oältgntza een[urgtt ?-

yon ts

i

Nata Nomme mcertgmm fponfahum mtelhguntur ea,g

S]U

QQF cu

Q.

na mcent

& indeterminata , feu quzx, fwnf

3

cum pluribus

i;p,s';r:f

ut qqgnd

o Cajus

oromittit tri-

d 1??'?9*

fe ufxam illarum du&urum, &

bus vel quatuor flh

;y('æ fimiliter fe promxttamt. "Hoc notato

L RTA

ï

-Rrrrr 3

Refp,

us

E

870

C&SUS- SACRAMENTALES.

M—

! Rejþ. I

Sp

onfalia incerta non.

p-l'OPl'iö &-I;Ct'f e&té Sporne.

falia. Kafio eft ;

Tum quia ficut Ma

trimonium neceffarió de-

bet effe cum det

unt inchoario M

erminatá perfoná ;

ita etiam Sponfalia , quae

"7

atrimonii, Tum quia

ex veris & perfectisSpon-

n u

alibus nafcitur i

mpedimentum public

& honeftatis: Sed hoc im-

l

pedimentum n

unico deSpor

falibus in

on oritur ex Spon(alibus incertis;

üt habetur C,

6. ErgoSponfalia incerta non funt pro-

hi.

prié&

perfe&éSponfali

a, fedpotius conditionata funt, ad eli-

fiot tenet

e

ndum nem

pe infuturum unam exillis ,

á

lone fa&a e

quibus fub:«disjun-

- erom efi

ft promiffio ,

purati Jut

Refp. 2. Ex

Sponfalibus incertis confu

reitobligatio adim-

A NU

pleridi Sponfalia.

Ratio d ;

tur obligatio ex vipromiflion

quia ex promiflione non fi&iáori-

N

ls , confequenter poteft promiffor

diens& d

compelli ad ducendam unam

ex illis , quibus fub disjun&ione

4

promifit, poteft enim com

pelli ad fervandam promiffionem.

Verum fiunaillarumr

(remtion !

enuat; promiffornon tenetur aliam duce-

Qntalt

re; nifi forté obligaver

it fe, ad

alteram ducendam, uná recufante,

i

trem, qU.

aut nifi ele&io reli&a fit in pot

eftatéillarum; Ratio, curnonte-

neatur unárecufante aliam du

YetÓ , at

cere, et,quia promiffor,quantum

TIaQtur, (

eft de fe, paratus eft ad promi

ducendamillam

Íflionem adim

plendam, id eft, ad

bene orlet

» que renuit; necper ipfum ftat , ne unar illa-

rum ducat,

fed ftat perillam,

*

quee recufat, ad quamnoh pertinet

' l prodsitoo

du&tio, fed pertinet ad prom

florémin promiffione alternativ4,

regul. de alternati-visin 6,. It

a Sangez l.'1. difp.26, n, 2.

r

€Jp. 3. Sponfalia incerta redduntur certa & perfecta p

er

; Quijir

deter

MT

indu

minationem , & eleétionem promifforis , quá pofitá ftatim

"

citur impediméntum püblicae honeftatis. Poff Conc, Tri4.

Jeft. 24 . 1. fufficienter praefumuntur determin

ariSpofaliacum

L

eà, cumquá promiffor habet copulam : praefu

mitur enim ac-

lib

ewin

cepiffe animo eligendi illam, quam carnaliter cognovit, cüm

(ptatam)

per copulam faat affinis reliquis forotibus , ita ut non 'potfit

unam aliarum ducere; ut cum multis citatis Do&oribus

4 X co

Itum,

de Spon(alibus.

Icuti ii

E tll p

CASUS.

at f

DE MA

[ E

GNDEUUDSiBEtS

TRIMONIO

eCeffiri) d.

hfalia

, quæ

Qäxd F Pater Pfon;:ïliff Ca)'o cunirjuram : i-ägfadmv 'gn*'/llah;bna-'

t

pon

zium unawe ex quAtuor filiabus , quas babet , tenerurne ali-

3ehocim.

quam trAdere , ff Cajea intérim. copulam baber

t habetur(

&utti uná carum?

Onflntpro.

unt) 3d C]i.

" Refs. Negat. com Sangez . 1. difp, 26.h, 4, Ratio eftquia

non tenetur tradere illam, cum quá Cajus copulam habuit; li-

U«fisiun.

berum enim eratPatri tradere, quam vellet ; necPater debet

privari Jure & libertate fuá obcopulam Caji delinquentis, ,Ne-

g d.

que tenetur etiam tradere, có quod per copulam habitam cum

lon fidori-

(ipromiftoe

uná fuüboriatur impedimentum affihitatis cum reliquis impe-

niu

"

diens& dirimens Matrimo

1

m

isjunGriore

.. . «Addo. SiCajus unamillà

[

*

i

umele

&am à Patre refpuat ï, Pa-

milfionem.

trem non teneri ad tradenda

E

alteram , etiam fi Cajusnullam

QUiam ducee

;

carnaliter cognovetit, -

Natio eff quia ele&io pertinet ad Pa-

irecufante,

trem, qui promifit, nec per ipfum ftat, ne aliquam tradat, ' $i

Cür tontee

veró , antequam Pater elegerit unam tradere, reliqueetres mo-

t quantum

xiantur , obligandus videtur Pater ad dandam füperftitem , ut

id eft,ad

bené oftendit.

angez loc. cit. alio

uin

enim Paternon ftaret

unam ll

o

ffet,

i pertinet

prossfioni quamadhue adimple

/rcmchvä, !

CASUS. DCCXLEL-

Quidfivuir divesf

min fibi in gravi morbo fideliter fer-vienti pre

p

r,e

muueratione promittat Matrimomium, C ip[amon renuat ,

LAcéR o Aacceptet talem promi

pemz-

Yi fatim

1

Cott,Trd.

$

Suptué bic vera SponJMia? ^ —— —

ofligqum

ïefp N egal

*

Ratio eft; quia ifta promiffio gratuita

non

* efitt 4«

habet vim & effe&um fpon(alium ::Si enim foemina poft ac-

yrit, ia

&eptatam hanc promiffionem nolit contrahere Matrimonium,

ad id compelli non poterit ; quiá tantirti habuit virutm fibi ob-

j pot

1 M

ligatum, ipfa veró ex defeGtu repromiffionis óbligatanon eft ;

Sicuti fi donationem aliquam meré gratuitam acceptaffet, Undé

ex tali promiffione non nafcétur impedimentum publicaee ho-

, Cui

CAU

j;;;ega:is* ficut ex iþonfalibus 5 quooninus mortua foemina

pro-

v

1922

CA S'Iïïg;-.SACR;AMENTALES,

6

J r;æ'vä.',',,.l

.promïfüs fatta eft, faggrgfgsïä;yirgïggbmi—xtehtc in uxorem , VEI |

'ï'()CCdit) US(

contra mortuo viro promitte

z

nte ejus frater à fce

Mitaec

miaa in Mge

sunt um d

Procuratot

o

vociri potel

isprotefctü

rendum, p

ET.

enfalia contmbantur p:r 4bfäyta' » ftempe per litt:

tionis gl

wej Protiratorem ; eruntne bac wn(id)g'

:

frä&,

"MALYINODBIAT C

conftitutun

e

1

- Dius

— Ref. Affem, Rato

^

ít; quia ad fponfalia non it;qüiüfur

p-atüm )

fimultaneus formaliter confenfus , fed fufficit, fi is, qui prior

confenfit , in hác fuá voluntate perfeveret , ufquedum étiaih

! confequets

SNNSNY

altera pars viciffim confentiat , prout idufilverfim in aliiscor-

Jarenimd

tra&ibus quoque, ut inemptione , locatione prócedir , & Textus

foen(um r

funt in L. sltirra, ff. de contrabendd emptione: .C, fíat. de Procu-

ld- n

Yafor. inó, — Verum Procurator ,. qui ad Sponfalia vel Matri-

inonium contrahendum , & ille; qui ad alios contra&us in-

: H

£

á

fend a l

eundo

Scc

ftinahtür , in tribus notabil terdifferunt. — Primó ut

yius abfoto

d prtet

Procurator ex'aliis contractibus Domirum obligari poffit,

fufficit , figenerale mandatum habeat, omnia loco Domini per-

Wiis Atl

agendi, vel Procurator-cum liberá adminiftratione conftitu-

niiabénti

Cofin

tus fit. L. Procurator. 58 65 feq. ff. de Procurator." Sed Spon-

falia vel Matrimonium Procurator aliter: contrahere non po-

G6 COR]LI

terit

»

quam. fi.hoc ei nominatim & in fpecie demandatu

;

f minus

fit.

b

*

d

men TE ig

4

Go Cap, ultimo de Procura

L. 4

in6. Secundó Procurator

ad alianegotia conftitutus ea per fe tra

&are non tenetur, fed

Ts efl

poteft alium fubftituere., non .vero 4

ocurator- ad Sponfalia

U. ve] ]

vel Matrimonium.contrahendum;; cum, enim caufa

äqatri-

Sicu

h& C

monialis maximi fit praejudicii;, ,ad. hanc.tra&tanda:

J

in,

erfo-

Centm

na indritria ele&a cenfetur , & confeq

u

H

enter fine v

ol

»

,r

n

táte

SWOC Thill

Principalis alteri committi non potetit,

.. Quod tamen étiam

dil Oïi

ad alia negotia; vald& ardua propter ean

praejudicii ratio-

1

S'Jfäïi*w

nem extendit .

jumption. 1, a, pré

fumptiotie 55.

Ofüm d

7 €10CU1 4546 ;

L

:

Tertió Demum

in aliis caufis.

.

TITIEA

B

7 fi Principalis Mandatum Pro-

Ugenü'"; 1

s

lr q

s:utatotiS--frevocet in ejus a

bfentía , Procurator adhue v

pre-

£7

—'—'"—*N—..

E

i

DE MATRYMO NIO.

nüxorem, T

Proccdxt,uäCiue dum fibi de tali revocatione innotefcat, . Cle-

ä?iqa ,i.an.ï*'

ment. un. de revocatione, L. fimandatum. r5. ff. mandati, At verà

"

Procurator Matrimonii vel fponfalium etiam in abfentia re-

vocari poteft; Ità, ut fi Dominus iterum poeniteat , & coram ali-

is proteftetur, fe nolle confentire in a&um à procuratore ge-

rendum, procurator invalideé contrahat , licet hujus revoca-

d

epgr!isceras,

tionis ignarus fit ; quod pro majori Matrimonii libertate ità

conftitutum eft in Di&, C. ulti. de procurator. in 6.

Dices. Si (ponfalia poffent contrahi per Procuratorem ; et-

of rcqüïrftur

i, qui prit

go etiam Matrimonium poffet fic contrahi , fed falfum eft

uedm a

confequens , ergo & antecedens, Prob. min. nullum aliud Sa-

cramentum poteft abfenti conferri,ergo neque Matrimonium:

n iri avecont-

d fs

Par enim debet illius aliorumque effe Rafio,idemqueeit funda-

mentum. necelfitatis praefentiae ia hoc & in alüs, Confirm,

fi, l Pron».

Idcirco . non poteft Sacramentum poenitentize conferri ab-

]i v Matr

fenti per litteras , aut.inter nuncium , quia forma il-

*

onimiótos -

lius abfolutem dirigitur ad. praefentem

, .

atqui non minus

x Prinut

lii pf

ad praefentem dirigitur ifta vel zequivalens forma Matrimo-

nii: Accipio Te in meam.Ergo fimiliter S

Domini ptt

nii abfenti conferri nequit.

)a*.cirgmxentum Matrimo-

yne conttitü«

^ fed Spo-

. Confirm, Ulterius, Paro

chus aïïï&en"s profert illa verba.:;Ego

wos coniungo ; ergo cum in tali propofitione pronomen J^os

ere ao g

mandatum

non minus requirat praefentiam fubjetdterum , quam Prono-

men TE in formáà baptismi & poenitentia , abíens non mi-

j Procnatot

nus eft capax Sacramenti Matrimonii , quam Sacramenti bap-

enetur, 1

,

tismi, vcl poenitentize,

Verümad objeGionem,

ad Sponfila

Refp. Cottceffo anteced. Megando confcquent. & Paritatem.,

caufa gatti

1

Sicut enimSacramentum matrimonii differt ab omnibus aliis,

d

i

m p

*juodin illiseffentialiter & neceffarió requirantur verba proprié

yc volitt

di&a & ore prolata ex parteformae ; Matrimonium veró re-

'amgnyclt'æ:m '

eulariter quidem verbis perficitur , poteft tamen aliis fignis ver-

aylcl, 2107

borum loco celebrari; Ut fignificat Floreritinum in Decreto

*

inpiif

f'o

datu

to

Eugenii, / Ttà etiam differt in eo,

quod poffit inter abfentes ce-

lebrari, quamvis alia nequeant.

adhllf Y

alïd?

p

Sses5$

Adke

474

CASUS $.ACR ME N TAL ES

FURRSIROSS g EEanL,

Addo , quod id habet hocSacramentum praealiis þäöüïiiafe;

quod cum habeat pro matetiá contrattum civilem, fequitur

littergs Mat

naturam ipfius , unde. ficut contra&us civilis aedue inter ab-

rodolte

fentesac pracfentes validé iniri poteft, ità & Sacramentum Ma-

&ürtantuim

trimonii, quod in eo fundatur;non folujà praefentibus, fedetiam

conjugibus

abfentibus validéfufcipi poteft. Unde ad Primam Confirmat.

H um FMD!U

Re[p. Negando Patitatem.; Nam inSacramento poenitentice

verbailla : AbfoFvo Te. ore prolata & dire&aad praefentem, funt

effentialia: Matrimonio vero fufficiunt quaecunque figna exter-

| QliWh

na, quibus contrahentes fuum confenfum invicem fignificant:

ærm

poffünt autem illum fignificare per litteras aut per int

-cmuqcii-

"um, aedue ac per nutus & verba, -

.

L

L

;

s illa verba: Ego vos conjun-

REO

Ad Secundam, Dico:in prim

Diemnà,

go;quz Parochus affiftens Matrimonio profert, non effe for-

mam Sacramenti Matrimonii, ficut verba illa:

Ego Te bapti-

de promild

bereinfeha

zo, Ego te Abfolvo, funtformaa Sacramenti baptismi & poeni-

tentiae, Secundo Negatur paritas.& confequent, Quoad verifica-

vileisQu

fimplexa«

tionem fignificationis Pronominis TE 657 0s, linSacramento

fibitetiam

baptismi & poenitentiae ex uná parte, &inSacramento Matri-

moniü exalià. JDrfparitas eff , quod cum neque Baptismus ne-

Wmpetit,

N

prálé ol

que poenitentiafit contra&us , bené autem Sacramentum Ma-

trimonii, Baptismus& poenitentia requirunt, quod praefentia

promiffon

f

u

Mcdit, q

jbjeti; quam exprimit párticula TEsfit phy fica ; Sacrame q-cu:n

vero Matrimonii requirit folura, quod fit moralis,:

£f poli

;Dices. Matrimonium per Procuratores vel per

litteras co-nQ-

& DC

Axt tofo

tra&tum iterümin praefentiá utriusque conjugis coram Parocho

& teftibus celebrari folet. .« At fi Matrimonium inter abfentes

Ms

ocuratorem vel per litteras contractum effetSacramern-

W promil

per Pr

tum, n

on foretopus ; pofteà in facie Ecclefize fponfos praefen-

Wt po]f

tes ; Imó hoc non liceret , «umSacramentum Matrimonit non

! f") mq llà

-debeat neque poffit iterari inter eosdem ; ergó Matrimonium

ïtaïä ,Aq»u

ánter abfentes per procurarores vellitteras celebratum non eft

-dläl)m

Sacramentum , fed duntaxat

"

a:liqu-ins, centra&tus naturalis &

eivilis,

Refp.

875

Ri

b

DEAMATRIMONIO.

ls petulire,

^ Refp. Z?e;;näïoäajpf, Namcum illi, -*qui pcr þl;fb.c-ufato-res v-e-ïl-a

P lequitur

litteras Matrimonium contraxerat, iterum fe fiftunt coram Pa-

]ue inter ab-

tocho & teftibus , noniteratur Matrimonium , fed vel fupplen-

Tiettum Ma.

£urtantum folemnitatesomiffae, vel ratum haberi declaraturá

US, edetiam

Qnfirmat.

conjugibus praefentibus, id.quod anteà pet Procuratores eo-

zum pomiïnc,g;&'um fuit.

i

"

)pcenjtentie

H

dentem, funt

CASuS

)CCLXXVIIL.

: [ipna exter-

1 fignificant:

" Quidfiquispronilfonem Mürimoniialierifeci potefnebanc.

rev.

[

: Framggigzääm:

i

care , antequam nltera pars accep-

rintemumil

Ateb, vel répropurtatt

Ejþ Cz;mGutæwzäeMatnm.c 3n6: omn em rprom?ifïþïo-;'

Yos ConJU

nem matrimonii regulariter &án dubio (aliud eft, i expreffs

fon effefot-

to Tebopti

de promiffionegratuità conftet) cenferi refpeCtivam,atque ha-

bereinfe hanctacitam conditionem: Si pars altera flatim vepro-

m & pon

oad verif-

sufevit:Quare(ihaecrepromi(lio fecrita nom fuerit , licet forte

Gacramento

fimplexacceptatiointervenerit, tuncdeficienteconditione cef-

fabitetiamobligatio ex parte promittentis, acconfequenter nil

;ento Mat!

yptisrmus fié-

[

impediet, quó minüsrevocari poífit. Sitamenpromittens.ex-

preffé non sevocaverit, cenfebisur adhuc in fuà-voluntate &

entum Mr

) prafentia

promiflione, perfiftere acalteni-moram deliberandi concedere.

Accedit , quod promiffio unius partis fi« mera pollicitatio (eft

ramefitud

enim pollicitatio folius offerentis promiffio) de cujus natura

l(tteras COf

€ft,ut ante acceptationerm partis alterius liberé revocari pof-

fit ut toto T;f, ff. de Pollicitat.traditur.

am Parocio

yer bfente

NeGsobttat , qued dejure Canonico in c. 1.653. de paGlis ;'om-

ne promi(fum jubeatur impleri, ex quo textu quidam conclu-

t Sacramtt

dunt, pollicitationem jure canonico revocarinon pofle; non.ob-

jfos p

ftat, inquam, quiatextusaccipiendus eft de promiflione accep-

['m] of fi9f

£atà, quaz fit puré non veró de fimplici pollicitatione aut

aw'moüium

fi

j 97 0

Allà þmmisügnc,quæ

àt fubzacitárepromilfionis con-

m

,— :.diti'ox?e. V

d

$5ss$52

CASUS

fp.

476

o

**W

tis valide

H

falia iU

qum o

Qid k ftosfalili vatidllontrag r ao Pa ütr lrv

faciendi

Á Judice Ecch

c?mg f((yaï:;;n:Dcäebitne

cjiajh'co m'? /f',?'f"d""'

nem ii

*:aæpe/li ?

gravis &

! Atioem dubitandi facit Cap. requi)ï?i)ii 7.'"ae'fponfrgi,;& i

onerofir

trim. ubi Pontifex eam , quae jurata etiam fponfalia contraxit;

fim, at

RC

& nubere recufavit , monendam potius ait, quam cogen-

dam ; cum coa&tiones difficiles fzepe foleant exitus habere.

ne oDl

Refp. Juri conforme & in praxi ubique teceptum eft, ut

feCON. t

ars illa, quae absque caufá legitimá à fponfalibus refilit, per

wepeln

cenfuras Ecclefiafticas, excommunicationem , aliaQue oppor-

bere q

tuna media ad contrahendum Matrimonium cogatur, 1dQue

vult rà

robatur ex C; litteris, tu. de fpon[al. 69 ZMatrim. &y ex C. 1. de

p

patis. | Aliishaud dubié fruftrà longus , & partibus valdé di-

Dic

fpendiofus .proceffüs in Judiciis fuper contra&is:fponfalibus

contrit

admitteretur.Textum in cit.C.requifivit, DoGtores communiter

debent?

interpretantur, fitanta fit animorum averfio inter ipfos de-

vetum q

fponfatos , ut judex periculofum matrimoniü prudenter timere

qoattun

poffit; & parsmalit cenfuras &'omnia perferre, quam Matrimo-

hünelte

nium contrahere ; tuncenim praeftat'minus ralum violatze pro-

hU

miffionis perm

?Ft??C »ut " i:;!s m'alpm 'c':oav&-iï matrimonii evi-

iü&ï*ä fpw

&llwtu

Dices 1. Sponfalia

non indicunt obligationem ad Mattimo-

turas i

nium contrahendum , ergo refiliens 4 fponfalibus non eft co-

Di

erdüs ad Matrimonium contrahendüm. Probaturantec.quia

QUi

L. 1. C.de [ponf.fic dicitur lii defponfata, renunciare conditioni,65

fendy

nubere, alii non probibetur.Refpondet Sangez.l. 1,de Matrim. difp.7,

Que rei

legem illam Caefaream fuiffe tanquam injuftam à fummis Ponti-

blent f

ficibus & jurecanonico abrogatam, 'Sed veriuscum Gloffa di-

V

cendum,eam communi fententiae nion adverfari , fed intelligi,

ityoft

et

defponfatam non prohiberi; fponfalibus ex confenfu fponfi re-

nunciatis akeri nubere.

hrtf

Poffunt enim contrahentes ex coin-

&endum

xa-

snuni confenfu inita fpon(aligübï mutuo relaxare, iisque rela

tis

r g

DE M ATRIAMO N10O,

$77

nb

[ d

t'iygy,validä & lläe cumaliis contrahere. . Porró certum eft fpon-

falia inducere obligationem ad Matrimonium contrahendum

17775

cum omnis promiflio valida & acceptata inducat obligationem

faciendi id, quod promittitur. . Certum eft etiam , obligatio-

Jw'wm

nem illam ex fponfalibus ortam effz gravem , cum fit, de re

& in materia juftitiee ; utpote indu&a per contrattum

l& m

gravi,

ortaliter fponfum vel fpon-

onerofum , proindeque peccare m

1icrarit,

fim , fiabsque juftà cauf(à refiliat.

Ut docet D. Thomas. p. 3.

1] Cotere

ali promiffio-

habere,

: 1, &d fecundum his verbis : Dicendum,quodext

ne obligatur unus alteri ad Matrimonium contrahendum , &

üm eft, ut

peccat mortaliter non folvens promiffum , nifi legitimum

tf pet

impedimentum interveniat. Ex quo etiam con(tat,pofle ac de-

qut oppcr-

bere cogi poenitentem negando illi abfolutionem , quamdiu.

, Ji(ue

vult refilireifine juftá caufá, quia tamdiu e(t in ftatu peccati

'ex C d

mortalis , atque adeó incapax abfolutionis,

H

1

& valde di-

um

& per violentïzlm

Dices fecundó; Matrimonium coatt

ponfalibus

contractum non eft verum Matrimonium, ergofponfi cogi non

mmuniter

debent ad Matrimonium, Prob. anteced. quia Matrimonium

r ipfos de-

verum debet effe liberum , nihil autem eft liberum, quod eft

.

prer omete

coacttum.

Refp. primó. Solam. coa&ionem inj

ustam , qualis

Mattimo.

noneftea, de quá loquimur, irritare Matrimonium,

.

e

H

i

jplata pro-

t - Refpondeo fecundo, Matrimonium i

B

lud,ad.quo

d fponfu,sxin-

mb £t*

juftéá fponfalibus refiliens cogitur,efTe fimpliciter voluntarium

& liberum in fuà caufä;vo!pntari?: enim & liberé promifit fu-

turas nuptias.

Matrimo-

1

yn db

Dicestertio

. In Cap.requifivitide fponfalibuä. Mulierem,

quz etiam cumjuramento nuptias promiferat , effe potiüs mo-

'antecqui

viltini

nendam quàm cogendam, Lucius Papa declarat 3. Rationem-

que reddit, quia Matrimonia debent effelibera , & coactiones

rim gT.

ymis of

folent frequenter habere difficiles & infelices exitus,

Refp. Regulariter & per feloquendo, cogi poffe ac debere

Gloftad

Q t

li

eh

injufté refilientem , per cenfüras, aliasQue poenas, five fponfalia

jurata fuerint, fivenon ; per accidens tamenillum non effe co-

j jani t

gendum, quando periculum eft,ne ex tali coadione fequan-

4 0X coim

ya

tur gravia fcandala , vel incommoda,. puta mors uxoris, aut

T tei

ti$

$ssss 3

tixae

474

C€ASUS S.A-C.';R A'MENTAI. E.

——

"f

rixce perpetua inter.conjuges,vel divortia.

Ad quod þü que-r;

(

fpexit Lucius Papa in füo refcripto,

utpote q

Prima Pars autem hujusrefponfionis, quaee

80 &&

&conbra äliqia-ös

- at

alierentes,tunc folum refilientes à fponfalibus cogendos effe,

quando fponfalia juramentoconfirmárunt,

Prob.primó ex cap,

nitentem

€x litteris 2,de fponfalib.ubi Alexander HI.de

etiam 0

quodam refiliente

& fponfalibusait, non folum non effe monen

dum, fed etiam Ec-

imentufi

Clefiafticà cenfurá effe compeliendum , nifi rationabilis caufa

NY

a

obftiterit : 5ic enim fonant expreffa & formalia verba illius:

$i nonacquiecverit monitis,

Ecclefiaflicis cenfuviscompellas (nifi va-

vead i

Éionabilis caufa ob[literit)

in uxorem recipiat, . Nec vefert,quod

2977

ibiloquatur de fpon(alibu

sjuratis ; nam folum ibi fa&um natrat,

- Sdt g

quod non eft permodum juris ad reliquos cafus trahendum,

lud vit

In.

, Probatur fecundo. — Judex «enetur ex officio compellere ad

E

reddendum cuiQdue, quod ei ex juftitiá debetur ; Eft enim cuftos

dere fpon

juftitiee , fed contrahentes fponfalia ità fe habent,

ut fponfus

f etr

Íponía,

& fponfo fponfa debeat ex juftitià fervare fidém; eti-

equo

amíi non juraverits ergo etiam fi non juraverint, tenetur ju-

-ftfümmy

dex eos compellere, cum 4 fponfalibus injufté refiliunt,

Tobatur tertió — Cum judex Ecclefiafticus ex officio fuo

fit paftor animarum

, quia forum Ecclefiafticum etiam exter-

num in hoc diftinguitur à civili , quod per fe ordinator-ad

Qdf

]

bonum fpirituale, tenetur providere bonum fpirituale fponfi

& fponfe ; fed ad bonum fpiritaale fponfi & fponfce pertinet,

quod uterque impleat promiffionem , quam fecit contrahen-

i

do fponfalia,aliàs enimuterque peccabit peccato infidelitatis &

Tonis

injuftitize; ergo:per.fe loquendo judextenetur compellere fpon-

DWf

os ad contrahendum Matrimonium , fi citrà legitimam caufam

7717

fpon(alixadimplererecufet, Quod veró per accidens interdum

lio f À

illi nonfint cogendi,quando nimirum périculum eft,ne exMatri-

t

nxite

monii contra&tione fequantur gravià fcandala, velincommoda,

Paíet primó. Quia cum ex fine fit defumenda vatío. & neceffitas

fortaf

mediorum, tuncfolum judex Ecclefiafticus debet cogere fpon-

tili D

fos ad contrahendum Matrimonium , quando fini Matrimo-

ajor

rimonii

Ri

zfaji hog expedit; (ed inhoc cafü non expedit fini Mat

€ogere,

$73

s

DE M ATRI MO NIO:

thi.qü-ere.

cogere, nimirum mutuo obfequio inter virum & foeminam,

"utpote quod in hoe cafu emninó perturbari cvidens eft, er-

E aliquos

^ eo &C-

l

0s effe

Patet fecundó.

Quia Judex »Eecleüa&icu*s non cogens re-

nitentem in hoc cafu maxime providetjuri partis innocentis,

It ,

Xe(iliente

etiam poftulantis Matrimonium: vitat enim ipfius grave nocu-

ttiam Ec.

mentum , ficut fi petenti. fuum »pïop«riurh gladium ad fe ne-

li avf

candum denegaret judex,

93 Tlius:

Patet teríio,

Quia licitum eft minus malum permitte-

re ad vitandum majus ralum : fed majus malum eft perpetua

J (m;ï f

fertquod

fcandala & inimicitias inter fponfum & fponfam oriri, quam

ia

fidem fponfaliorum frangi, ergo hoc poteít permitti , ut il-

lud vitetur.

.

s

Qum,

!

peleread

In illo tamen cafu de

bet Judex in utroque forö*compeb-

f& uot

lere fponfum, qui non vult fervare fidem , ad refarcienda dam-

t fonfus

na,etiam ex folà violatione promilfionis provenientia , quale

détm; et-

eft, quod fcemina repudiata non tàtm facilé inveniet virum al-

n

^

netür j«

terum,cui nubat;nifi augeatur ejus dos,

tt,

flicio fus

CASUS DCCL,

/ extet-

nv «f

Quid fi poft Concil. Trident. coutrabantur fponfaliaclandeffina,

qualia þmt : qua

nmom fiumt coram Parocho & Teflibuss

le (gonf

— fantue valida ?

percnet,

ntehen-

Ratiöäuþitandi eff , quia prohibitïs per Tridentinum Matri-

moniis clandeftinis prohibita quoque videntur clandeftina

elitatis

fponfalia juxta illud axíoma : Probibito /Matrimonio cenfetur pro-

lerefpott

bibitum idomne , per quod ad illud per-venitur, Sum

m ufam

ptumex L, ora-

interduna

tio ff. de [pon[alibus, Nihilominus ad cafum .

- Refp. Affirmat, Próbatur primó : fi enim effent invalida,

.exatri«

maximé ideó, quiairritarentur decreto Tridentini feff, 24. de ve-

af 004

formaíione /Maivimonii , Matrimonia clandeftina irritantis; Sed

yecelftas

tali Decreto non irritantur ; ergo poít Trident, valida funt.

ercljot-

Matrimo«

Major patet. mínor veró probatur.

Ex eo,quod id fuit decla-

nalium,

(rimoni

fatum expreífe , tette Ledesmá, à congggatione Cardi

A

gogere:

Triden-

446

sst ol

CA5 Us 54 CRAMENTALES.

d

confenfa

Tridentini interpretum , in hzec vcrba:ä;crätu—;z Conci

lii Tyi-

fineparo

dentinr, quo[Latuit , quod Aatrimoniicontrattus fiant [olemuiter co-

chus nof

vam Parocho 65 Teffibus, babet Lantum locum in Matrimoniisper

fon tant

Z

«verba deprefenti , nonautem in fponfalibus per verba de futuro. Ef

vur[us,

Dercretum boc annullat folum contratlus M atrimoniales

rom præj

per *verba de

ftium. ti

prefenti clandefline fatdos, fponfalia -vero per -fz(erba

contrahi

de futuro relinquit in Terminis juris communis.

M

Probakur fecundo vatione ,

Quid quid enim in nová lege

türam p

V, utit

expreffum non habetur , veteris juris difpofitioni relinquitur,

füpir r

ut dicunt Imperatores, Theodof. & Valentinianus L:precipimus

cap, de appellat. Sed in novo Tridentini Decreto contra clande-

QRX

titeffd

ftina Matrimonia edito, nulla mentio fit de fponfalibus , erga

ca cenfetur difpofitioni juris veteris relicta,unde cum jure veteri

vetftur

clandeftina Matrimonia valida funt

fendbi

; etiam poft Tridentinum va-

düm/par

lida erunt.

Addo,quod non eadem militeti raiio in fponfaiibüs ,ac in

Yocant, 1

Matrimonio clandeftino.

tentibus,

Raífio enim,qua Tridentinum mo-

tole de

vitad prohibenda Matrimonia clandeftina, fuithaec, ut vitare-

tur adulterium , quod ex eis fequebatur. Solebant enim ple-

Gelebran

Yomm

riQue fpreto priori Matrimonio clàm inito, de quo proinde Ec-

clefiae non conftabat , publicé aliud contrahere , quod tamen

pv

adulterium erat,

Hocautem locum non habet in fponfalibus,

bitécord

&i qui

quandoquidem Matrimonium contra&um fp

retis prioribus

Íponfalibus, validum eft.

testwri

Ad illud veró axioma:

! Prohibïto,Matrjmoni*ov, ccnf&tur

CO Íemy

r

Xrnonj

prohibitum id omne , per quod ad illud pervenitur, Dicendum

eft , illud debere intelligi , quando prohibetur Matrimonium

f -

UUX

abfoluté, five omnibus modis ; cum enim tunc nullo modo

q

poffit contrahi Matrimonium , fponfalia erunt promiffio rei

illicitee, ac proinde nulla,

At novà Tridentini lege nulla in

fponfalia prohibitio derivátur, cum nulla fit inter clandeftini-

tatem Matrimonii & fponfalium connexio , optimé enim pof-

funt fponfalia clandeftiné contrahi

4 ctiamüuMatrimoniUm de-

beat publicé celebrari,

. Ex di&is conftat ad fponfalia de futuro. praeter mutuum

cons

$t

—

FDLE.' J4.4 mz—-wbzvm.v

a d.

zottili Tj

Cco

nfcn[umnuü:m ;ilidm, folennitatem requiri, adcö-que etiant

fine paroc

ho&teftibus initavalere, I1mó in fponfalibus Paro-

Orttiitey ey-

Áritiotijjper

chus non £

3

léintereffe deberet, ne in ipfius prafentiá partes

nontantum

Íponfalia,fed ipfumetiam Matrimonium cum alio-

bfüturo, B

Nam.in praefentia Parochi & te-

hais

rum praejudicio contrahant,

ftium etiam extra Ecclefiam & P

arocho invito Matrimonium

? t "vtrba

contrahi pofle, fupra diximus, & alibi dicemus, Interim ad fu-

turam probati

onem, fi fortéalterutra pars fponfalia negare vel-

n novd hge

let,utique.con

fultum erit,vel teftes adhibere,velícripturam de-

telinquitur,

füer conficere.

Et quidem fizc ultima monitio füummopere

Lorecipimy

placet, At prior nempe in

fponfalibus Parochum non facile

ntc dande-

Primóenim ea monitio ad-

ilibus , ewa-

niteffe debere, non adeó placet.

verfatur variarum Dioecete

on praxi receptae, in quibus paffim

n jorevetert

&tf 3-

fcientibus &non contradicentibus locorum ordinariis Parochi,

dümfponfalia celebranda occurrunt, partes contrahentes ad fe

yocant, & fa&á praviá tum inquifitione de impedimentis la-

äfibus cin

tentibus, tum inftru&ione Chriftianà, quam futuri conjuges

itinum mo.

noffe debent, confenfum fponfionis de Matrimonio in futurum

, Ut ViCate-

celebrando ab utráque parte contrahente expofcunt, Quod

i enifn pie-

ipfum meo judicio fit fatis landabiliter , fiquidem praefentia Va-

jproinde Ec-

rochi magis urget , ut contrahentes negotium fponfalitium de-

wod tame

bité cordi fümant, facientque in eo, quod faciendum. — Dein-

ÁpataidiouS,

deid; quod juxta obfervationem pracitati authoris contrahen-

is QüonUs

tesmoliri poffunt (nempe in prafentia Parochi & teftium dare

confenfum in Matrimonium de prafenti , vicujus ipfum Ma-

jo, cenfetut

trimonism contraheretur) facilé preecaveri poteft & débet, fi

y, Dicetidum

nempe Parochus fponfalibus affiftens differté moneat , de

fatrimonirm

fa&o non tra&ari de ipfo Matrimonio hic & nunc contra-

nullo 7009

de promiffione ut cont-gghcndilia

mifo Y&

äcndo:,;fcd tantum

0

*

ggtufum &c.

g od

)

r a

aeíiti.-

pO

: eni?

de-

monium

sR Re

j

gt

Ttt tt

'CASUS

ont

$$2

LOT MK Gþlf?-*' AMENTALES,

E.

f

/"CASUS DCCLI,

fon traníe

Oütä, f K

Quandoquidem. matrimonium clandeftinum. de fa&ho Tvidentini lege

Jfi£ drritum , mempe i. bis locis, ub3 bec ve

*

[4

A eff ; f tamen Matri-

te Trident

qnonium claudefine i

mnillzs tnentur $: ba

ó

h

;

bitue faltem wim .

cenfetetur

ffosfalium

^

/

jogaliscen

urconjag,

REP.N

egat, Idque. prapter'dhas, Dechrationes Cardinalium

valida f

Go

Trid, Interpretum; qua habentur: in. ejus. additione

cenfeticot

Lugdunenfi Anno.1640; ad fe[J.. 24« c.. Y.. Decreti de: veformatione

adhu; m

M akrimonin.

Prior ità loquitur;.

Maírimonium: contrattum

coram.teftibus, fed fine Paroclio , «vel' alio. Sacerdoíe de ejus licentid

Quf

poft Concilium Tysdent. mon folum eff nullum, fed nec eim babe£ fpon-

ualium. — LAdeó.uk sic. contralientes ad denu? contraliendim: compelli

«on poffint. Poftezioritàl

$25

[o

uitur, Mafrzinonium contratlum non

DT

id

U

quiri t

fervat. forma; Concilii Ts

(Uicek contrabentes certaminter fe de

Matrümor

contrabendo: /Matrimonio fidem. dederint, &5* poffeÀ coyam. teftibus

ine Parocbo depre[enti contraxerint s carnalieítaminter eos copuld

cetvenofü

dustuaw

bfecul A non.in. [ponfalia de [uturo: vefolvitur ità: ut cogi poffint:

contrabere fervvatá [ormá Conciliz.

parte,ficu

Ex quibus: declarationibus: ruit: fündamentun contrariae:

Qanonico,

confitojr,

fententise , afferentis: Tridentinum: fuo: Dcereto. clandeftinum:

Matrimoniumin ratione dunraxat Matrimonii , noninratione

dcontrah

CO

fponfalitii contra&tusirritaffe. €onftat enim ex praedictis de-

clarationibus.Caxdinalium;Conzilii Erid; interpretum, lIriden-

Tnteligere

J

inumnon fólum. Matrimonia. clandefti

& Yaf

| 7'n'a'r,).fed;e.ciäm;fgonihüa

at m

in iis virtualiter inclufairritaffe..

Juv&isu

- CASUS DCCL.II.

defpotigi

wtem'*, ml

| Wid:-]ifinedntw /ïibnfäliiïz condifionaía: ,cen]älïüntürn&vzer;"

copulam. clandefliy

A0

D

Citat ;nte

Ab[olntat:

- fabfequentem. tr.nmïrgt in.

tus,nEC M 1

üeï;þudlar

j ,O:*ta.;rC*ertümevfüca;ncnatmnfïr.e.,.ithätrih*roniüm;ob.:-lägþmï

li in$, y

N

N conciliiTrid, Matrimonia clandeftinaitritantis,.

trádaante

E

D dliquo «

-'—.-—-—

P» fzxmiumvm.-

if

"Refp. N egaticv?.

- Probatur , quia fi fponfalia conditionata

non tranfeunt in ab

foluta , tiifi conditione verificatà aut de-

ideliti Ige

pofitá, fi pendeat.á folà volun

tatecontrahentis, licet autem an-

MkCA Matri-

on

ditio per fubfequentem copulam

E7

te Trident, jure ántiquo €

cenferetur deponi,

€o quo

d tunc cepula illa erat licita, & con-

I

nunc tamen.cum ta

liscopulanon adrmittatue

jugalis cenfebatur;

flit nifiaffectu fornicario exerceri,cum iti-

Adinaum

utconjugalis, nec po

s additione

valida fit, ad Matrimonium

€ontrahendum,;non poterit per eatu

cenfericonditio deponi, proin

deque fponfalia fub eà contra&a

Ptforttutot

onditionta.

: contradun

a,dhu.c manebuntc

CASUS DCCLVIITI.

n

ts lt

ante 7Limum etatis annum contrabant]ponfa

Iia*;

n bdbo -

Quia f a?igüi

Eruerme

& validisbsbenda? .

dincompei

äj

onfalibus,

aliam in Matrimonio re-

faum t

Efp. Aliam setatem in

"quiri, palam eft;

quiain fponfalibustantum ufus rationis, if

pitttt [e d

Matrimonio autemhabilitasad generandum confideratur, — Li-

yam hn

ertot Cot

cet veró juris confultus in l, 14. ff de fponfalib. dicat.in fponfali-

busnullam certam zetatem definitam effe , nihilominuüs hàc in

TOA

arte, ficut univerfim in materià matrimoniali ftandum eft jure

canoníco, quod tam in mafculis,quàm in foeminis feptem annos

» CO

conftituit, ut ante hanc feptem annorum aetatem f] ponfalia vali-

andeltinum

ainratione

décontrahi minimeépoflint, Nàm ante hoc tempus hoixines

non praefumuntur capaces ufüis rationisac difcretionis , ut fitis

eudidis Q

» ïl']dfl'ï.'

intelligere poffint,quid agatur. De jure veró canonico liquet

ex variis Pontificum füummorum reícriptis, ut ex C. 4. 65 5. de

mfponilia

Jponfal, impub. Ubi Alexander III. interrogatus de fponfalibus

juvenis cujusdam cum puellá,refpondet fuiffe validafihaecante

defponfationem feptimum eetatis annum compleverat, fecus

autem , fuiffe irríta,

Rf C,13.e0dem Tit. Innocentius III. de-

me ]

clarat inter juvenem & puellam , de quibus fuerat interroga-

[

tus,nec Matrimonium, nec fponfalia fuiffe contratta , cum con-

ftet;puellam nondum ad feptennium perveniffe, E£C.unico eodem

£it.in6. Bonifacius VIIIL affirmat fponfalia ab impuberibus con-

oD

tra&a antefeptennium nulla effe,nifi pofteá confenferint , & fig -

noaliquo externo confenfumfi

u

um expreflerint.

V.

Ttt tt 2

Porrà

cauwty S4CRAMENTALE:S.

p hi

T.

Porróetiam poft annum fepnmumfpenfaha )cormäia&ä non

inducunt irrevocabilem obligationem ,'fed quando aliquis.in

impubertate contraxit ; adveniente deirde pubertate- (qua in

Qaiz

mafculo cenfetur poft 14.tum , & in foerniná poft duodecimum

completum atatis annum L.fin.quando T utores. effe definent) ea

irritare poterit.

Circa etatem Matrimonio neceffariam fcien-

E. k

hia n

&um eft, utroque quidem jure conftitutum effe aetatem puber-

tatis, nempe in maículo 14. & in.(ceminá 12, completos annos,

matlieqa

$. 1. Znflit.de nuptiis, l. a. ff.. de vitu nuptiarum, — Mla. tamen de-

eyaa

claratio de jure canonico eftadhibenda , quod haec aetas non fit

dipredt

ità preecifé determinata, quinante eam aliquando Matrimoni-

2777

fatum;

um contrahi.peífit... Si nimirum malitia fuppleat aetatem, &

fionemy

jam tunc ad generandum habilis aliquis inveniatur, 'per £ex.

&v interpretes in Cap, Puberes 3. C..

Gompleti

de illis, 9, 65.G. uf't,, dgiDe[gz;ïg-

infahoc.

fat. Impuberum..

Dices. Pro contra

hendo Matrimonio diverfa zctas affigna-

onfenlu,

et adert

tur in jure, maribus & foeminis , nempe aetas 12, annorum pro

feeminis, & 14. pro Maribus, . Ergo cum fpon(alia.ad Matri-

Teptennit

monium: otrdinentut ,. pro. fj

fiium usq

gopfalibus- feptennium. g'.;;gip;ïcïu;.

aífignari non debet,.-

2

:

t quin

Refp.IVego confequen

£. & Paritat, Nam ut re&édifcurrit S.Do-

D.

&or p.3, quaft, 43. Supplementiart 2. ad.3tium, Tempore.con--

o

tractüisMatrimonii nonfolum requiritur difpofitio.exparte ufus

goetin

rationis,fedetiam ex partecorporum,, ut fittempus generationi

trimynium

aptum; & quiapuellain duodecimo anno ad hoc venit, ut pof-

f ii

fita&tui generationis.effe apta ,.puer autem in. fine fecundi fep-

b QUi

tennii; utPhilofophusait:Simul autem ufum. difcretionis acci-

Ttus

piunt, qui. tantum in-fponfalibus requiritur ;; ideó in.fponfali-

&umhyi

. hus determinatur unam tempus utri

*

Aj

,.(ï;uö;-,.;,n'&?lllf vaut*fer:n; in.

r

' [Matr.imonio..; . 9

queim Ma

doftbetr;

us

.

RO COnfen(

nl

(5)

AC

tut, ^ Ff

"um qeder

N

| GASUS

t

DE MATRIMONIO,

$5

Mititane.

ntrdia non

v CZWS« DCOLIV.

*v

0 aliquis.in

Ite- (que in

aní fponjalia. ante. feptesnium

odecimum

| z'd' fi. aliqui contrab

.

Jezum:Erustme vAlida?

Matkemati;ä £0

p

dteti) o

atam (cien-

N

(p. Kd validitatem fpon

$

falium,, fi in contrahentibus ma-

sdati

a. non fuppleat &tatem , exigi feptennium. ultimá die

tempuber-

€L0$ df1h0$,

mathematicé completum ,. Ratioe[t ; quia quando tempus á le-

| tamen de.

gepr

sefcribitur propter aliquod periculum,quod infra hujusmo-

ts non fit

di prae

fcriptum tempusfubeffe poteft, fervandum eft usque ad:

Matrimoni-

ultimum comp

lementum Mathematice feu Metaphy fice abfo-

Iutum ; Ideó enim annus decimus fextus ad' faciendam profef-

&tatem, &

y je.

fionemin teligione 4 Trid praefcriptus, debet effe mathematicé

completus , quía eft praefcriptus ad evitandum periculum,quod

.lrd ponv

infra hoc tempus fubeffe pote(t de minus maturo & deliberato

ts a p

confeníu, atqui feptennium in fponfalibus fimiliter praefcriptum

eft ad evitandum defe&tum pleni judicii & libertatis , quiinfra

;norum pro

440 Matti

feptennium fubetfe poteft ; ergo ad valorem fponfalfum fepten-

nium usjque.ad'ultimum diem mathematicé completum effe de-

oU

bet,, quando non conftat, quod malitia fuppleat aetatem.

Dices.Ad contrahendum Matrimonium fuüfficitannus 14tug

vnmitDe

moralitercompletus in viro , & duodecimus in.foeminá, Er-

i 0['(,.800?

y s us

go etiam ad contrahenda fponfália, qua funt difpofitio ad Ma-

trimonium , fufficiet feptennium moraliter completum.. Corr-

gericta,tï"oni

teftatori ,. ut. r4tusan-

t Ut po*

1. firm.infavorem Téftamenti conceditur

|

nus, qui ad teftandum requiritur, fit per ulimum diem tantum:

acundi 6p*

inchoatus; ergo id.etiam concedendum fj gonfalibus,præfeminæ

tionis C*

eum hocin eorum favorem cedat.

E

lin,fpor;f;u'-

Refp. Conceffo anteced, Nego con

r

feq. & P31-ï'£atE1n. tam ne--

autem J

jue in Matrimonio contraliendo, nequeín Teftamento conden—

do fubeft idem pericutunt, quod fubeftfponfalibus, ne fine ple-

noconfenfu fiant, fi infra'completum feptennium contralian-

tur, Falfüm vero eft quodadditur, nempe in favorem fponfa--

lium gedere,utultimádie 7tennii tantum inclioatà contrahan--

»

ibus, quod magis ad. eorum li--

tor, Nam id favoribus ;»& fponfal

(ists

Tittt^x

berta«-

!

$6

C.A45US SACR AME NTALES,

erntcsï)E

bertatem con äucïïtï;nüem peut conttahantur ultimá dier feptennii

finehico

mathematicé expletá

;quia certius eft de contrahentium liberta-

te, ex pleno judicio.

letofeptt

uerdar

CASUS DCCLVY.

ejosmodic

debitum t

Qc;:zz' fiautem couflet , uolenter contrabere fien ]Lilia, nondum com-

filfanonv

qeto fepteunio jam fufficiemter dolizapaces e[ey ceufgndum we eflquad .

foffcienti

HHB malitia fuppleat ntatemy adeon,ante etatem,iflam expleram

timenis

Jffonjali a valide cqntra!äæz!;«sr:?

ANICU

R Bfpondet Sangez Affirm.1 1. defpons, difp, z6. cum $ 'TE-Gmfä.

plitio.m

tionem at

An 4. dift. 27. q.2, a. 2. ad. 7. Ec Rafío eff,tum quia Temipus

feptennii 4 jure praefcribitur, nonut neceffarium abfolute, fed

contahe

folum quia in eàzetate praefumitur fufficientem rationis ufum il-

fadm.

lucefcere.

liscontrali

Igitur fi fatisconftet, cunc citius illucefcere;jus non

impedit valorem fponfalium ante feptennium contra&orum.

Tütotes ,l

mrom eorumt

Siquidem tyncceffat finis legis,

Tum quia Efto,3 jure pro con-

trahendo ipfo Matrimoniorequifitus fit in foeminisannus duo-

teutbabet

ecimus completus , & in viris 14tus; Nihilominuüs fi malitia

ti ob(erv

-- Prit

eetatem fuppleat , five,fi cum potentia generandi ante praedi-

€am azctatem adfit (ufficiens rationis difcretio, ante illam validü

- tbere tatie

Contrahitur Matrimonium 5 ut habetur ex C, de illis 2. Ze de-

wt fofhidie

Jponfatione impuber. quia nempe tunc ceffat Ratio, ob quam illa

GpaicUS

&tas annorum praefcripta eft; ergo etiam licet pro contrahen-

Jehtix CO

tonfepfüm:

dis fponfalibus praefcribantur feptemanni, fi malitia hanc aeta-

temfuppleat,valida contrahentur fponfalia, cum etiam hic cef-

mtradit

fet Ratio preefcriptae zetatis,

Etcerté fi malitia eetatem fupple-

VN f

re poteft refpe&u ipfius contra&tüs Matrimonialis, quidni etiam

Ut ii

fentum no

potfit refpe&uillius, quod tantum eftdifpofitio feu via ad igïum;

CASUS DCCLVI.

T 9. q; t

Ttquatm

Quidfi po/tjkþtmm'um competum fufficiensnon t adineundum con-

m ad s

tracham fpon[Alitium rationis ufusyvelex parte utriusá, vel tantumumui-

tiofis;

(;

us cottrabentium : fonfalia ab bis contraciaeruntne nulla ?

I5 Af

elíci

105 at gn

R £jfp. Effenulla. Ratio ef ; quia ut haec valeant , debentcontra-

hentes

; DE MATRIMONIO. .

$$5

Mmatcno bt

€ feytennii

hentesp

offt fibi mutuó inducereobligationem ex juftitid, cunr

fine hác obligation

e

i

fpenfalia. non fubfiftant, Sedquandoex-

um liberta-

fufficiens ratienis ufus velex parte utrius-

pleto feptennio abeft

ue,velex partetantum

unius,non poffuntfibi mutuó inducere:

hocipfo,quod hec neccffarió requirat,,

ejusmodi obligatienem,

Interim veró etfi tunc fpon-

debitum rationis ufünr; ergo.

aj coa-

fàlianon valeant,qu

ati

doexpleto feptennio unus contrahentiun

a dul

fufficient

irationisu

fu pollet, & alter eodem caret, convalefcere

e:cg/mm

tamen inci

^iunt, fí defe&um fufficientis rationis patieris acce-

H

fuiex poft fa&o confentiat faltem tacité feu:im--

denterationis u

iM Thomä.

plicite,

manifeftato

nempe confenfu v.g. per mutuam coliabita-

tionem, auta

liud quoddam fignum , ex quo liquido appareat,,

1ja TenQs

fentire in promiflionem ab alio prius.

Yolite, (ed

contrahentem illum cotr

fa&am.

Decoetero quamvis

libert nondum: feptennes fponfa-

Ssutumi

poffünttamen Parentes, Curatores&c

fefüs non

liacontrahere nequeant,

Tütores , figravis aliqua ne

ceffitas urgeat , V, G. publicum bo-

k Sorom.

num eorum loco al

iquam promi

ffionemin Matrimonium face-

yrepro cort

afnus ao

re,utbabebur.ex c.un(co

de defponfat.impuberumubi autem fequen--

B

cia. obfervanda bené funt.

U malixi'a

flionenr 4 Parentibus: fa&amv non ob-

Pxitnó, lllam: promi

inte prax

z

tinere rationem fponfalium , priusquam. liberi. fa&i feptennes:

]lam valici

aut fufficienti: Rafzone praediti ir eandenr confentiant. Ita cit,.

il d*

€ap, unicumm..

Secundo,liberosità defporrfantes non poffe à Pa-

$gyam lh

i

utpoftquam debitumrationis ufum funt affecuti,,

. ntraet

rentibus cogi,

uemadmo-

confenfum: praebe

antim di&anr promiffionem..

hancatt:

dum tradit communis DD; fententia, ex c.

fufficit. 27.q; r &5 C.

jam hic Ct*

epeuiens:de foonfal; 66 € .cumvcvirum de vegula; ibi; quia nempe filius:

rem fuppe-

aut filialiberumhabet arbitriumin

electione propofiti,fequi pa-

uidtieciant

rentumnoncogiturvoluntatem, — Decetque $ Thomas; in4,.

j a .lpïhmo

dif& x9; q; unicta; 4. ii corp: fie i nquiens :camin Matrimonio

fit queedam quafi fervitus perpetua , Pàter norr poteft cogere fi--

lium ad' Matrimonium petr: preeceptum, cum fit liberze condi-

um

tionis.. Quotamen nom obftante ex mente ejusdem DoG's--

f aniim

ris. Angelici loc. cit. poffunt Parentes ex causá rationabilr filios:

m/4

gando,.

»fuossl fadl confenfum: dandum. inducere E;rfUadenäGf,-, ro

4Juove

gt conttt

hcnm

852

CASUSSACRAMENTALES ——

— Á

*

tl

oiiesaret sst*

aliove adhibito modo ,dummodo non ladatur eorum 'iïibefftä;s;."

Quinimó fecundum Melinam Tom.2 tract. 2.difp. 266.5i pa-

rentes filium fuum impuberem adhuc deftitutum fufficienti

Quijal

rationis ufu alicui in Matrimonium dare promiferunt,tenetur,

ho

u

quantum in ipfis eft, laborare, uteundem obtento debito ratio-

KO

nis ufu difponant ad ratificandam promilfionem factam,

Quod ífi apud' filiam aut filium nil efficere poffunt;fient im-

| D. N

1nunes ab ulteriori obligatione ac etiam 4 poená, fi quam fa-

Citel; !

Qs promiffioni adjeciffent. ' Parentes promittendo enim fub

trahexdot

juramento aut adjectá obligatione ad certam poenam femper

IURS

cenfentur fub'ntelligere hanc conditionem : 57 filius aut ftlia

(b5 Z7?

fuo Lempore confenferiuí. Adeóque cum hac conditio, poft-

[ iudane

quam,parentes fecerunt, quantum erat ex parte ipforum, á fi-

! etam COf

liisaut filiabus non impletur il!a ad nihil amplius obligantur,

quamvis fi dubitarent, ant certó fcirent , fe apud fuos Tiberos

: Qerm at

E

hác in re nihileffe&uros& alicui pro certo promittendo dam-

fbtantia

num inferrent, hoc ipfum refarcire tenerentur , ut habetur

gare; ergi

Apud Sangez l. z. de fponfal, difp. 24. Denique Tertió obfervan-

-RG, QUi

dum eft, etíái liberi,qui ut nondum feptennes , aut ut caren-

tes debito ratcionis u(u 4 parentibus in Matrimonium promit-

gt ,

Bo

tantur abfoluté ex vi promiffionis paternz ad hoc, contrahett-

E

dum non obligentur ipfos tamen, nifi jufta caufa oppofitum

? obliydi:

fuadeat, teneri faltem titulo honeftatis ; promiffionem pro fe

Vit fe wbl

a parentibusfactam ex

po& fa&Q ratificare, nt colligere eftex S.

i.

1A0, Joc. citato.

; ticlifica

CASU*S DCCLVII.

ltome f

. Attur o

;idfz Filita familias fit kptenniojnajor, perfertleduevatione utens,

QP a nfeems á lmrmtiäw alicut puello im. Matrimonium Yomeit-.

tto]letes

fbf

Atur temebiturge ex poft fatfo promiffoni A parentibus facia

2

confenttre t

&us 04j

P«

€BO tMte

Efs. Eum non teneri ad hoc, nifigravis & urgensk caufa , id-

ipfum fuadeat,

Ratio eff , quia non videtur aequum, filio

Itb

(on Cquef

ejusmodi obligationem absque ejus proprio confenfu induci,

Wuhntg.

quando hUnc/ prabere potuit, e(t is petitus non fuit.

CASUS

$f$

DE .MAfRIZIa",ONIO.

--——,.—"—

um fibertas

"CASUS DCCLVII.

1668 pi-

| füffcienti

Quiid fi auf uterque aut un

us

4 ex contrabentibus non uifi fidà matri -

D

Intjtenetur,

ità ut non baberet amimum [e obli-

eDto ratio-

Uc dgonium promitteret,

d exterias verbis promittitseffentne

g J adid,que

M h&m

verba fpon]alia?

ntgentim-

Q Efp. Nullad

Ac proinde Ticectaliscontrihen s graviter pec-

,ü qmm f&"

'caret, non tam vi i

llorum fponfalium obligaretur ad con-

do enim fuh

trahendum Matrimonium.

dJta 'Sangez.1l, 1. de Matrim. difp.

pam fempet

h

l

,n, $. & pluresali

"

w

i. Rafioefl ,tum quia juxta C. fzt. de conditio-

j al

J!

nibus app

ofitis,

K

Conditio contraria fübftantiae Matrimmonit

iditioy of

il

latlicet verba & intentio effent promittendi; ergo

iforum, 4f

Allud annu

etiam con

ditio contraria fubftantize contra&üs fponfalitii eun»

Obfigantufy

dem annullat : Sed animus fe non obligandi eft conditio con-

(s oetos

traria fubftantie contra&üs 'fponfalitii, hoc ipfo, quod de

ttendo dm-

fübftantizcontra&ós lujus onerofi eft intendere fe ferió obli-

, u habetur

gàres

ergo.

;

Tum etiam quia promif, 20. eft quaedam lex pri-

ii) obfetvatt-

uarh fibi promittens impotiit; '"Ergoó ficut lex non ob-

yata, q

u ut at

ligat ;

quando legislator :per eam non vult .obligare,

um promi«

ità etiam promi

ffio non obligat, quando promittens peream

; tonttahét-

fe non viult obligare ; fed fponfalia contrata animo fe non

fs

(

1 Woöwm

obli

asn

E

di f

k

unt quadam ,pmmiiï«iqï, per quam A;pregm itat;ïns non

ynem pr? ^

vult fe obligare ;ergo.

gsxae&cx )

—————

- Dices. 1, Obligatio €

ft nätura"lfs effectus pfbïhifffon*ïs,'ücu-

ti califacere eft effe&us naturalis ipfius ignis; ; Ergo ficut po-

fito igne fequitur calefa&io, ità pofita promiffione Matrimonii

u

itur obligatio ad hoc c

ontrahendum, etiamfi contrahens

«iliatt Ms

E

let fead hoc obligare,

77

n ii

Refp. Difting. zinteced, Obligatio eft naturalis effe-

u^

:

&us promisfionis jerie, Concedo. Anteced, — Promi[fionís fide,

Nego anteced, & eodem modo diftingue coafequens,

ss a i

Dices, fecundo, .. Qui vult antecedens, vult etiam ipfum

jt, D

confequefis, Sed promiffio e(t quoddam .antecedens ad obli-

equi

fenfi

inducï:

gadonem , ergo qui vult

promiffionem, vult:etiam hoc ipfo

" Uuuuu

ejus

2

19

-

C€ASUS $A4CRAMENTAL E&

ssts m

"

c

J

jus obligationem : fed B& Matrimonium promittens , vult

de jl

promiffionem Matrimonii ; erge, '

vomiffori

mittcndi, :

Refp, AMajorem illam folum veram effe,fi procedat de vo-

lente antecedens efficaciter , non autem fi id procedat.de vo-

lente id folum inefficaciter , qualiter promiífionem Matri-

tjo COnfïC?o

monii velle cenfetur, qui fic fidié promittit.

. .Dixi autem in conclufione, eum , qui fic fi&é Matrimo-

nium promifit, non obligari ad hoc contrahendum vi illorum

"

íponfaliorum, Nam quod talis ex poftfa&o obligetur veré

promittere,vi cujus promiflionis deindé ad futurum Matrimo-

ROR

docet.dt

niumteneatur,negari non debet. — Raf/oeff, quia fidé promit-

iu;;ms'mï

tens Matrimonium violat Juftitiam commutativam peromiffi-

tiamnuiu

onem interni veri confeníüs, ergo eandem refarcire tenetur

per pofitionem hujus confenfüs omiífi3 cum juftitia commu-

fitmet coi

jam fj

tativa pe

r alicujus omiffionem violata ,tefär;ifïpäa r;;.-ger ejus

pofitionem,

teteligioti

Dices,

fio s con

()gï' fidé plofefhoncm .::"ejlïï;g;i"c:ifäm-:eäiäït,'!iöh ;,t'eï-

tb ego

netur pofteá profiteri veré,ergo neQue qui Matrimonium femel

i

j LÀ

Inpri-

promifit fi&é , pofteà tenetur promittere veré. . Re

;

d

mis ipfum antecedens 4 quibusdam negari,; Sed qui

3

quid fit

de antecedente , e€ó permiffo,, poteft affignari hzec difparitas:

: r£f

quod religio, quamquis profitetur,fit tantum in bonum ptro-

fitentis. s

p

Matrimonium vexo in guiusquc contrahcn;i's—-,bc-

apm.,

REJp.Nq

; ACQASUS»*[DCCLEX*T.,»

mo ol)

Dowlm

Qz;dü q:lzis:*z'ntem? tullum-confenfum-in. futurum/i?latr:momum

EE

elicuiffet , & exterius id promtfiffete d talis. promitteus:

nis obli

"

-w.'ï « us promiffto

awetur: ad. Matrzmomm À

contrabendum? ..

Qiij f

ï Efp -'Iïälbmïpromittenïtem vi hujus- promïfïïoms m con(;tï-

W ec

. entia quidem non obligari ad contrahendum . Matrimoni-

"t

um,in-foro tamen externo preefümi vere promififfey ac pro-

R,EfP- li,

äin.giä;ack fgenf;i;liaf im glmda. | cempelh poffe, ut netat Leff, .l'.zf

HQ pto

39f

Rn

r.ittens, vult

o juitiei caþ. m

' cujus raízo eff , qü'ïa' 'quando verba funt

promifforia, non e

[t preefumendum defuiffe animum pro-

edt deyo

mittendi, cum hi; ex

mz;tcriä rgiïgdefï"c foLeat, nifi de contra-

t dat de vo

Xnem Matri

rio qqng?ce;,

-

X€ Matrimo

&;z- illa promiffio fit firmata jumhmtb :an f""?.-

üm vrillorum

: Quzd íf

Maisem unlidn Banalia cenfPirute d

bligetur vere

im Matrimo-

Efy-Negat Adój;

colligo exS, Thomá in 3.dift;39.q.a. 5.q.3.du

n

t

uramentum eft, non obliget,nii

f& pronit-

"^docet,quod juramentumu

..,

quia contra&tus quoad fubftan-

m percmift.

juran

tisintentionem, Aafio &

/

tGre tenetr

tiam nullus,nequit juram

:

ento revalidari, ciim juramentum non

j COU

firmet contra&tum ei dan

$

do primum effe fübftantiale, fed hoc

obur & obligationem ex virtu-

h frger gj

;

jam fuppofito folum illi novum t

atqui fi&a Matrimonii promif-

tercligion

is ortam fuperaddat;

fio eftc

.

ont

U

,äi?;us q-ue'ad -iub&ant'igm nu'ngs:,— Utþfupra probatum.

i, nonte-

vonium feme

eft;ergo. -

Iuj Inpre-

CASUS DCCLXL ..

quidquid f

dfifuturum M atrimoniumpromittens babere tquidem an/mum fe

. diparits

Qni

imp

dbaacts pio

: pälgandfjd 207

lendipromiffum, f actetue fffkqa, quod

saettis -

1

of ffnt-vera jpoufalia-

er& & ani-

R. Efp.N egai. Raüb eff , quiacum promifïïo fa&a fit v

L

-mo obligandi, prava intentio non ftandi promiffis, obligatio-

nemillam tollere non poteft, ac proindé nec impedire , te habeg

antur vera fponfalia.

Mulritoni

vamititt

r

ASUS DCCLXIL

a

sz' dfifuturum jgrqmitte;ns Marimonium nec in

N

cluderef, nec pofiti-

À

É exc

luderet Animum. [C-obligntdicis interim. noffet abliga-. - ..

jj n nl |

Matrmont

" Honem fhon[alium : fb?ent(ze*kzgjq;maqli jöefg/)zliz vAlidA?

3 Efp. Ia. Ratio eff, quia hocipfo,

quod promittens in cafu po-

jffé, 4 pI

m íciats

& aniniumfe obligindi

W[ LGIT.M-

fxto promiffionis obligatione

Uuu uu 2

pok-

$92

CASUSSACRAMENTALES.

E

d

m

N

( rlg'um" nö

g-o(ïtïvä-non-;.;cïudät; Inter

pr

etativé cenfetur velle-

fee'obligäxe,

ac preinde nil. deeft rationi verorum fponfalium,

Um)niü pe[l

CASUS D;C:CL,X.I;LI;,,A

anteatitos]

Quisfiqui aIZe;fimt;wnä;z: furum matrimonzun promittzitz , fn v;;n-

concefít i

cibilster ignqmw,.grow

;j[/.flcïzmäm

if

JLam. knäer&-vfm.aäligandiä fnatne

copus Qu

vera fpon[alia.

r

h& ifieQc

A d

:

'fp. Non;. R?ltio:qï?,-l quia -inlhqc; cafur cenferctur declïe a?ï,

inus fg-: obligandi:.

»

C

f

CASUS DCCLXIV, ..

D7

Qyid]fidüæ- per[onä,,,qmef faniéa jfä82e-alïquoæimpedimer;tlc;ä/gl«läfzïiho-

nium. contrAbe.

7

j

idum. [olum. impediente, fjue qua poffümt quidem

! Atiod

Matrimonium: contrahere valide , féd/nom Bciti, at-

K

' W-M/zgæ

É tmm«wrmt cbhtmäe?fe-äþn/älzïzz,;ifmfzmgw?z(iäggg j

Jeuda

Effe nuHla; .. Ratio eft ;quia promiffio rei illici &ïæäiobleäga re

RI

nornr

fonialia,

poteft ; fed dum: adeft impedimentum impediens, ma-.

- tempore üt

trimonium eft illicitum; erg

& adm

otuncejus promiffio obligarenon.

e&omnit

gote&,g&coqfcqpcms fifiat;erit nullaz ..

«

adeuidd

E

Qgriijïmnfäulü;: po[t annum. ratum , eveli fæniiha; pq/ï düoz?äcïhaü)n:

Ri

Adcontralendum. matrimouium: inbabilis fft j am. JMatri-

bito:,qyus

monium. intey eos contraéium: walg&it:?. ^

feneaturi

R EIP Affirm, Dummodo fpes fit alíqüando Babilitatem ad-

hts rj

venturam. KAaíioeff; Quiaimpotentia.contrahendi non

fallwsnul

quandow

caufat nullitatem: Matrimonii, nifi perpetua & incurabilis. fit,

Q &N

, CASUS DCCEXVI.

J*te: no

äh.þ?len;:þx'fcdþj

agm"vl 55'Publlca", F. G'mtermagnos þrmaþ&f

tecudis :

Ad con[erviationem réenorum-oelpacis Mairimonium.Ante amn--

Moditate

"

z,

[

i

Wt n

m;;w

^

rtatiscontrabipoterit ?

Tgulaill

Mu

W y beíét

"

nat:oæ lætati's;- adä;mn:mhehdüms

inond-

'——.'.

zia MATR140NIO.

493

efe QUipat,

monium non fit juris naturalis vel divini, f'&d'pofi'tii)i humani,

nec impotentia contralrendi jure. naturali dirimat matrimoni-

um;nifi perpetua , idcó potuit fummus Pontifex Matrimoniam.

anteannos pubertatis ex caufá aliquá gravi concedere;& defattor

wittat:,ïnmgn-

conceffit; in c. 2, de defponfat. Impub, Ltà xarmen ut faltes Epit-

Mi u

copus caufe cognitionem. & clj-fgemafagtibnem interponat. Barbo-

*

fa. in.eod, cap; 2«n» 3-

r deeffe ani.

CASUS DCCLXVIK

Quid j in

f

:.

oä/alibkfs nullus: prefipitur fernzsihzæa&?lätztïünonäni

CORMÍIFA

.

[2

P

udam y iucipiuntue obligare ad fLatim. i[/m(.cont:m-

Behndum.

ntoM?tri;?J-

nt piden

2

t Atï&duöifandi'eff. 1, Quia regula r4,jurisim 6; fic Haö*et*':-iä-fom*-«

nib.obligationibus,in quibus dresnonponitur,profenti die debetur.,

daR ,

Secumdo.C)uia votunm ftatinobligat $ die;quá omittitur, ergo&

iiævobï-ïgarc

fponfalia.. Tertió, Quando adimpletio promiffioniseft omni

ediens, ma-

tempore utilis promiffario , promittentem femper: obligat ad

obligarenon

eam: adimplendam , fed: adimpletio- fponfalitiae promiffionis

etomni tempore utilis fponfze;cui fa&ta eft ;ergofemperobligat

ad'eam ad*imgkndämr » hifi ex caufa ju(ta difï&ramg.i. Nihilo-

nun

diadictm

Reff; Aegaf. Probatur.

uizíd commnne el?cfnn ide-

Mu

bito:, cujus folutioni non eft certa dies preefixa , ut debitor nomr

teneatur illud folvere , nifi 4 creditore requifitur, — Ex/ debi-

tores; pre[entes.C. de pign. fun4: Gloffà, Ergoquando in fpon-

jtfemad-

falibus nullus praefigiturterminus,ea folum obligare cenfentur;

jlendi 0f

quando unus ex contrahentibus exigit promiffionis impletio-

xabllis f

nem; & Matrimonii celebrationem,nifi fort& propterpudoremr

petere non auderet , ut contingere folet faeminis naturá ve-

Tecundis:in.eo enim.cafu tenetur fponfus datá proximá com-

y rl

moditate celebrare Matrimonium; quamvis fponfa id' nonex-

It M

igeret:

Unde ad:primum oppofitze fententize dicendum eft, in

regulaillà juris, ZmomniDuroblipationibus &c; fubintelligi de be-—

ne: , pefenfe: creditore : aliàs: in

utile foret mutuum , fi: abipfo

Y Mä!ïï'ï'

10

:

Hïu.u; Uu: 3

primo:

$24

CASUS $ACR A'MI;"-NTAZ ES.

primo di,& mutuætäfïutn.obïi-gare»t ad"flludx-,rc&ituenduä.w Ad

ecundum MNego confeg. & Paritatem 5 cum enim Deus per fe

píum voti adimpletionem non petat ,ncc fit major ratio , cur

$u juiäþc

potius uno, quàm alio tempore vovens illud illud adimpleat,

| hus Tit

ad illudimplendumanimi temporetenetur , quó commoda of-

fertut occafio,

Econfra veró cüm contrahentes fponfalia:eo-

h ;Ita.i

rum adimpletionem per fe ipfos poftulare poffint ,eorum ob-

ligatio non urget ,:donec una pars ab alterá eorum adimple-

vt C0f

fyec il pra

tionem petierit 4440 , quod adimpletio voti femper eft

grata Deo, eoQue gratior , quo citior, ' Celebratio veró- ma-

Matimon

trimonii non femper eó gratior , vel utilior eft fponfis,quo ce-

lerior : imó fzepe utilior eft uno, quàm alio tempore, ob va-

tjas circumftantias occurrentes.

Unde ad ferízum Nego min,

ii pl

andifait

fhajor etiam non eft femper vera, nam licet omni tempore

utilisfit pecunize folutio, tamen non fem

undiun

ditore requirente.

per -pbïiäg;gg, nifi cre-

&

fn jumdi

itu h

CASUS DCCLXVIIL

i

ngM þ ng*u; teib

us Titii filiabus promittat, fe unam ex ipfis du-

diurum m matrimonium ,ue utrag determinando, : ha

OHBes IYEs Pafri.ma.da 7

£,

JromittAnt 2 Sumtue Vera

RERT

Jfpoufalia?

55

tenetur

"i d (

Rffp JVegat. Ratio efl,q

uiain hoc cafu de Cajo

pET L.

tcít,quod tunc fponfalia contrahat cum omnibus, cum non

?

'm-imple

premitrat ducere omnes, fed tantum unam ex ipfis indeter-

minaté,nec cum unà magis,quàm cum alterá,cum non magis

uni,quam alteri , Matrímonium promiferit, &-non magis unma

filadjn

h accuai

quàm altera repromiferit; ergo cum nulla tunc proprié fpori-

falia contrahit , ac confequenter nec exindé impedimentum

— ")!We

Ó

publicze honeftatis refultat. « Quamvis, ut colligere eftex Bo-

X

nazin, de fpon(al. q. r, punc. 3, Tunc ob ejusmodi promiffionem

a V

faGam oriretur obligatio ex parte Caij ad unam eligendam,

i& a dl

& ex parte puellarum ad confentiendum in eledionem,

um utrinque promiffio fada eft, ut electio fit

. penes

: Cajum.

5

3

- CASUS

495

————

D£. M ATRIMONIO.

eum, Aq

1 UeQs per fe

C AS IJS D G GL Xl XO*

lO titlo;qur

$e

d q.uid-jï-Cajus»' "ut po

teflaíem babens eligendi unam ätï-*iäw-' äïiær

IG adituples,

mexi

Mlis carmaliter cogme[cAts fremtne boe

commodaof.

— us Tirii, aiqua

Iponidlía eo-

x propri? ffoufalia.? ;

JQE ;Itax.katia eff, qüïa Cajus ad illam fifiam; cfu-gm- carna-

1teorum ob-

um aimple.

liter cognovit, prafumitur acceffiffe animo eanr eligendi,

nec illa praefumitur aliter

] fempr eí

in copulam«confenfiffe, quàm fub. f?e;

itio vero- m

-Ma:.tr.impnii. ;

xonfis o ce.

CASUS DC cLXX.

oit, Ob fa-

m Nepo min,

Quid. e*htiendum,þ Titius Pateré duabus fuis filiabus alierutram:

jni tempote

dudefinite

Cajo promittAt , &j Cajus wicif[im repromittat , fe Alterut-

zAam dacturum ,

:

quam Pater deter

minaverit , am tn[aber . amba puella.

p Zf -

do ejusmodi pr

omiffoomem. d repromiffonem: c

on[entiamt; Jmne ff Ti-

tius PAater pof t

lem indefimitam promi[[louem umam filiam.

D

H

Q5 1101* AcCepIel , EEzIeAL:

zm;!a&äa hanc CA

zgæ'Pm*zex'

T if d-

dare- Aliam ?

do, Qu

A

| Ejp Sx incafu

pofito Cajus unam oblatam reicit, Pater notr

tenetur dare alteram , Probatur,

Quia Juxta Leg. 70. Ju-

ryis in 6. ln alternativis debitoris eft eligere ,.& fuflicit alte-

d pe

us CO 0

mn/n igmpleri

C€ASUS DCCLXXI.

ii 3odettt^

m on magit

F iliä-äïuwmad?jiömtzzdefertillu

uad Patren, qui flupratori uina-

yn magis uf

penas debitas procurnturum viá

£uy. accu[Ationem apud fudicem., e

€o metu percul[us ducit ilom.

roprie po

Lie nf emm: ducat, Hie

ypedimenuf.

p uxorem? Quaritur, an ualide ratione metás?

vte f0«

' E[g'. V. alidiffime. Proliatux, Quia hic metus juíté incutiturs,

vomionett

Juraautem hujusmodi Matrimonia non irritant, nifi prop-

h af'gün n

cm':meimm iniüffrä incuffum ;igitur &c.

stjonem

jio fit

E u

CASUS

CASUS

$06

CASUSSACR AMENTALES, —

--'-"

SENDE CNEZNISSNONETSIS r st

| .fCA":sus DCCLXXH,

Inimicus fuus te ïnj?gziitür-kdg'/'iä&o eladio ultureas injuriam fibz 4

Quidam d

de Mlatam ; Ti vident.te effe in manifello periculo mortis, procidis iu

nlb

- gema dicens : parte vite pmea , actiptam amam ex filiabus

9

Abem

IUIS 492 U xXOFCHL, 6A

?

:wmi.am irritans ?

que dotaba s effae bic dquetus matri- : /

E]þ Nigat.'Raï'io gt , QU'ia non eft incuffusin -o-rd'ineada;con;

.2:[;,00:

R

nugtas

trabendum Matrimonium, fed ad vindicandam injuriam ;

Vi pat

adeo

que tu liberrim? confentis in id, ad quod alter te non co-

git,

Ll

(&re VOCUIC

;

ORINN

CASUS DCCLXXIIL-

Pko'cu: procuratur .

pro filid cujusdam «vidue, illa nil miuus evult

quam Prorum; Hac

autem nift Proco nupferit, ct verberibus te excipiam,

r mater tibi

aæf]iusnmm'o.;Fäi;ztrgo boc 11sore adatfAcon-

[ q

— Jentit in matrimonium; - Quaritur.an validz?

tatii w//erc

lrgntific

Rüe

Efp, Incvalidà. Ratio eft , quia intervenit metus gravis inju-

fudinen &

incufüs à cauíá extrinfecá liberá : Talis autem fe-

-

tate (Ari

cundu

m omnes irritatM

?

atrimonium, tum proptetd.

datam.

L

li.beææææm,,mm proptet injuriam filiee

nj

CASUS DCCLXIV,

;

Clefiws accibiens fu

bdiaconatum espregé proteftatus eff cont

'raþ qjo-

Rïfuonfu

um ea[Hitatis ipff ex volumtate. Ecclefte amuexumsch ideb .

tf d

pel modum contraxit Matrimonium; anvAlide ?.

V[bortdoy

. Efr.C

um P. Gobat, Caí.13.de Ma trimonio n.27 1. Ipfum qui-

"Wif

dem liberum effeá voto,nuptias tamen ipfius facrilegas &

COU

nullas non .quidem ratione voti , fed ratione ordinatio-

-

Cfïllllg t

fufceptae. RatZo eff, uti

Wiliter [

' nis facree libere

que 'voluntgä !

Ecclefiæu äq*&ituenï'is, :

lus

Ua jien

lOnis eft.

IDorte cc

LEI

V G )

'"CASUS

$27

——-

MKU SEURUET

DE MAj'RIMo N1O, .

d

1 : GABUS DCGLEXV. .

vurimhli

", rl j

Qtjiäm exiftimans cuotum continentie efje anexum a. vilttoribus

RL

ardinebus cuws quà per[uaftone perinifit. f& ordimari, j priusquame

onaum,duxit "xe

ren ; qQueritur, a

-

WAlt- ;

"'?Im"i' füfwæt féebdinc

v vAdidi?

tinexd con.

Efp Gabatczt n 27 j Eum peccaffe nioxtaliw'&eïebranäo

m injurim;

nuptias cum erroneá conícientid , fa&um tamen tenuiffe.

Prim3 pars conftat, Secunda ex: eo , quod nemo valeat emit-

" te non Q

te

r

"

e votum , quod. pävatä gu-thokr;ta«tc vel error;'diræimat Ma-

j

vt-ri'monium. ;

Laimy ol

CASUSDCCLXXVï'

Witexcim,

datinci-

Fuerunt quotidam plures mulieres , que viros fuos caufA captivi-

£atis velperegrinationis ab[emtes uleram feptemnium preffolata fuerumt,

H

Nec certificaripotuerunt dewitávelmerte ipforum licet [uper boc [ollici-

;

av ij

tudinem ndbibuerint diligentem , cf- pro jmvenili atate [uá feu fragili-

js autem fe-

£ate earuu nequiverunt /e continere , petiueruut Aliis Matrimonte

copslari, ideo per Epieopum fedem .Apoffolicam con[uluerumt ,

tdimïnutam

Ad [ecundas wup

"um ffbi Iieret

L As ;rkqgr:edi ; Prïo.i

cujm refolnetione,

P

; :

en

le?.fponfyum et 4 S, P

ontifice tunc Cle

nte llI [5 ;'n pe-

E7

imt/qäo-

fentia de fpon[al. 65 Matvimonio, ibi : confultationi Tue faliter

v

ve[pondemus; quod,quotecunque annorum numero remaneant ,. qui-

d

, fumque-

«pentibus viris fuis, mon poffunt ad aliorum confortium canouicem

cotivolare : I ec autheritate Ecclefie permittas coutrabere , douec

acriltgas

ceríum nun£$ium recipians de morte "virorum.

Hac Clemens : Si-

vdinati-

militer Lucius IIT, Papa, C, Dominus de fecundis nuptiis decernit z

jlunté |

AVullus modoid fecundas nuptias migrare presumat , quoad conffef,

quod bác-vitá migravverituxor ejus; Ratio autem hujus refpon-

fionis eft, quia quantocunque tempore certà non conftat de

morte conjugis , manet dubium t at in eo dubio posfidet

lex certa Matrimonii, quae fervanda eít, fiquidem in dubio fa-

um

XX XX

CASU) . ;

|

4925

CA $H5 SACR AME N TALES

Ptf —

&um n-oäipiræfumjtür ,.fed demonftrari debet. kAttfekndc:. Do-

nec ceríum nuntium recipiant. non ma[culiaé , unm Tabellarium

qui referat de obitu conjugis abfentis , fedin N eutxo,,id eft cer-

$i lf

tam relationem & informationem,

vuleo €inen getsiefen 956

tidht, — Ut ipfe fignificat Lucius Pap

aaliis verbis, Quoad'conffet.

Mp

Nempe pet inftrumenta, plures.teftes, devifu , autper fenten-

E[pjta(

tiam judicis, feu authenticam Magiftratüs Teftificationem ; vel

Qes t

etiam Parochiteftantis,femortuum vel mortuam fepeliviffe,aut

hanc t&cit

-crticfm alteriusviri omni Exceptione majoris,

i

CASUS DCCLEX XV;I E.

Quidfqis

mzdam babens: votusm caffitatis perpetue facit fponfalia cum.Lus

&i , quA mortuá ante. nuptias celebratas comtraxit. nova ffonfalin

amjifcire

cum Lucia moriua [órore LucillA, obtentá jam folutiome "voti.

h

gj—!üiüfr'&rgp *

n [pon[Alia cum Lucillá contratía.

a( ol

fuerins ualian.

yiqu mu

ZAlio: Dubitandi eff , quia per priora fponfalia videtur Fuiffe

Tia conttaY

contrattum impedimentum: dirimens: cum. confanguineis

if exptt

Lucia in primo gradu, non obftante , quod fuerint inyalida;

Non enim erantinvalida defe&tr confenfüs *

"

»

H

Refp. Pofteriorzfponfalia inita cumr Lucilá füeratit omni-

[

ilfu

nó valida.

Ratzo ef, quia priora erant invalida (quia itlici-

ij

ta) fed fponfália invalida quomodecunque non. cauíant mo-

do amplius impedimentum: publicee honeftatis : fié. enim fta-

M,

hia x

tuit Concil; Tridentinum.de fponfal, c. 3, 47is verbis.: 7uflitia

Publicaboneflatis impedimentum , ubi fpon[alid quá. cunque-ratione;

COBe(Car

xpalida nonerünt, — Sandhafynodus pror[us. tolli& , ubi autem . -va-

P ME

lida:fuerint, primum gradum non. excedant. — Igitur &c... Ex quo

firtt Ario

gatet, quid fit dicendum ad rationem. dubitandi , utpote poft

W. fit, «

Concil; Tridentinum non amplius contrahi hoc impedi-

17

. Snentum exfponfalibus quomodocunque invalidis,ta-

W

Vme;-fxsnonagx- defg'&ulconfenfüs., :

98 )« 80

CASUS

$£02

-—N—

D,E MATRIMU&-':Of

ttende: D.

F'abellatim

CASUS DCCXXVIHIL-

Sed juid fi quis poff contrada [ponfalia jblübwma;lo emittat q)otuig

feift 0

5 facros feu majoros : anue etiam per boc

102 of

à feféipiendi 4ardme

diffoleuntur [beti[alia

^

Pt fenten.

Efp Ita.Ratio eft;

quia per votum fufcipi

endi chms ?Sr.dïi-

Oftem; vel

elriffeant

nes cenfetur eligi perfedtior ftatus, fponfalia autem habent

hmc tecitam conditionem, nifi perfe&ior ftatus eligatur,

/"UCASUS DCCLXXIX.

*liarzm;Lf

Qni f qu'is*e"o animo codtfaxit fponfalia,tit i'eweragcdntmfberätr, eti-

esdefeitus altertus v.g. lepram,morbum caducum cic.

A ufalis

amfi fciret gra

TTR

poteftne pe[tea fhoszfniia dilJolvere ?

[3

-« U fefp, Non poteit. Ratio eft; quia tunc: dolus-non dedit

caufam contra&ui , neque quando: tales defeétüs deteguntur.

aliqua muta£io fa&a eft refpe&u hominis ita affe&iad fponfa-

eturfoiffe

lia contrahenda, . Íd tamen nunquam eft praefumendum, nif

anguineis

ipfe expreftei

rit, ..Ita Sangez,lib, 1. de Matrim. difp.65..r. 2.

jnyalidis

— GASUS DCCL XXXI.

t omr-

Milce

ais

Quid fiunus ex fponfis fit confcius caufce fufficient?s ad ),"nonj:ali&

nfeturmne yuri refiliemdi cedere , fí f mutu)

yic ii

as 4 olvenda , ce

unt to-

carnAliter cogno[cant ?

»

im f

Refp, Ita, Ratio eft. Quia conjuges confcii fo

rnicätionit

: Jufitia

habitae poft contra&um Matrimonium, fi mutuó carnaliter fe

i nbioht

cognoícant , amittunt j

H

etendi divortium ; imó & fe accu-

fandi, Ex l fiuxor. 13.

f

n. ff. ad jul. de adulterio ibi, abolesvit

lu

enim prioris /Matrimonii deliia ,reducendo eam, ^ Et docet glojfa.

bquo

yote polt

cap. fini. de adulf. «verb, fornicationis. Cocvar. 4. Decret, 2.parf,

yputi-

cap. 2 36.n. 7. Barbofa l. 2. princip. part, 1 num. 101 . ff. folu£,

f

gu"tri'm. RME

T8

o fimiliter fponfus amittevt.iius'

refgipdendigfpögfalig, !

' 888 euus

CASUS

Xxx xx2

CASUS

500

433 SACR AMENTALES,

M-

ITCKÉSUS.-DCCEXXXEL-

Quidfi

quis babeat moves. perditos abs

que 4uimo corrigendi , tenetur-

Quijtt

3

p

[2 Joyaliäw defíffer

AFEC

;' 4;4! w;'tium Juum mzmä £-

.. Refp, Tta, Ratio eft, quia tales defe&us autgenerationem

impediunt, aut à fociali vita avertunt, aut honeftze educationi

| pp.

E US

prolis officiunt, Ergo cum eo vitio affedus non fis aptus

ctre , quo

Matrimonio, ejusque ufui, ad quem expeteris, contra juftiti-

betoff.de

am peccas , fi illud non.detegas : Sicuti peccares , fi venderes

lig

*

wonfenti

a putrida, credenti effe fana & commoda, cum tamen

non fint. ex L julian,13. ff aion, empt..

fa. l

Pro

XCASUS DEXXXIH,

obligatio,

Quid fi fornicatio pracedens fj

[ponfe rmvincibiliter .fuit ;zgnotata 4

coattt de

r

, 'g;gfogpaf?[i?e;&gæ/üf,guienm itaignorabat , et- fpon,

/am Virginem Auk

- El lzaizt vji»zm.zfiduam exif

Imabat , fernicatione detecf4, diffol..—

fomptio &

vere fDonfalia ?

Conáe

4t quis i

/ Reg:.ltæ. Probatur

t, quia promiffio , rebus: nötab-il'iter

fe ottigat

gnutatis,non obligat. Ex capit. Quemadwodum de jure juratido,

toerenr d

Sedrefpe&tutalis fponfi res.funt notabiliter mutatae , fiquidem

etet ex

fponfus de novoinvenit vitium .notabile prorfus ignoratum,

Probat

fibiignominiofum, quale eft viro fosminam corruptam, aut in-

&t n

honcftam ducere, imó & nocivum,cum bigamus fiat, ficque ad.

in dubip

erdines, f

l

fponfalia.diffolvere. .

»

e

b

llos eligat , pzcmgvexiï—non polfit , ergo. potelt talia

F

I

4

d

ttit deqi

É

b

9

u

jwment

EO

n

tur. 2.. Qu

sb du o Md odb fU

N

tium. , e(t caufa fufficiens ad diffolvendam venditionem,

LTHGINY

fiquidem .nullus praefumitur velle rem ita vitiofam emere 5

ergo à fortiori vitium occultum . in fponfía erit, fufficiens

i$ qua»

Diofeffroy

eaufa ad difiolvenda. fponfalia « fiquidena. ullug prafümitur

n & n

velle ducere ita corruptam & inhoneftam , prafertim cum

homines prudentes magni faciant virginem , & ho-

Witiiote

Ptl

ne&g!n fæmmamdueem,

*

fiite,

i€f

:

B'figmp

CASUS

DE MÁATAIMONIO, -

ger

l——*

"CASUS DCCLXXXIIL.

TM h.

Qui4fi quis

certus de promiflione matrimonii, dubitetanbabuerit "

$

lia t

animum [e obligaudi , vel an fééverit p

romi(frouem obl igare*; ;

teneturne[eare pronijrs?

Cenetationem

lt educationi

Refp. ita, Probatur. 1. Quia. verba exterius prolata funt

naturaliter figna intentionis , fiquidem nullus praefumitur di-

! Ron fís aptus

ccre , quod in corde-non habet. ex l, habeo, 7. vets, iden Eu-

Contra fufliti-

5 fi venderes

beroff, de fupel. legat. ibi; nomarbitror quemquam dicere;quod

nonfentit. . Ettenetmultis citatis Tiraquel.l.6 unquam, verb,

b Crn tamen

libertis. n. 17. c, de revoc. donat, Menoch, I. 3. de preefumpt,

E

D. 36 & 37. & lib. 6, praefampt. 5 f. àn, 2.ergo &e, -

"Probatur. 2,Quia promiffionem naturaliter confequitur

obligatio; nifi expreffe opponatur negatio contraría, ergo dum

li at í

!

" f

T

027 971

conftát depromiffione , & dubitatur decontrarieanime, prae-

77

i

fumptio & poffeffio ftat pro obligatione.

iU

Confirmatur,Quia hujus poffefTionis fignum

e&, quedftatï m,

ac quis dicit, fe promiffiffe , nom rogatur,an habuerit animurma

us notabilitir

feobligandi, quaü is animus prafumatur , alioqui. praefu-

v jur furimoo,

fneretur deli&um mendacii, cujus praefumptio omninó- fugi»

enda éft ex cap.2. de Regul, jurisin fexto & cap. Abfit. 11.q, 3.

tz, hquidem

3 Yemoratum.

!

Probatur, 3.Quiaquando dubium eft, an.juráimentum oblt-

37 4* * set, non poteftaliquis propria au&toritate contravehire, ergo

f Kqi6 .^ n dubio ftat poffeffio pro juramenti obligatione, ergo idena

gpgote[t gl

.

'rit de qualibet alia promiffione , cüm pariter.ad omnesac ad

juramentum'exigatur animus feobligandi,

i

sfido &jus V*

:2 Confirmatur. — Qui. probato fa&to, prze

fumitur intetve-

venditiontth

niffe omnia ad fa&um. requifita.,-ut. docet Panorm. cap, 1; de

fam emde *

his quae vi, n. 9. per cap. in praefent. de probat. ubi probata

profeffione, praefümitur profitentem habuiffe legitimam : aetaz

xj Aff

" fymitllt

temi, & neganti incumbit probátio; ergo curn conftet de pro-

fetim cum

ifiione , prfumetur in dubio animus fe obligandi,

ita hujus dubii ve:;

i&hO'

" Probatur 4.Quia forum externum cogn

ritate , fententiam ferret in. promiffionis favorem, pro.qua efr

precfumptiosergo idem: fentiendum. eft jn foro-confcientiaes

Xxxxx 3

fiqui-

CA |

032

CA5 ziä S4CRAMENTALES..

'-/

|

'ïïQUiäem utrumque- forum idem judicat , ubi externum hfai.

o D h

j

£e praefumptioni non innititur

,ut docet Sofus lib. a. de jufl, g.

ii p

g. art. 3,vers q, arguitur,

Coxvar. cap. cum effes, de teffam. mum.

loiotem il d

7. 69 umillis P. Sa

muttentem; p

f 13.

?gez, lib, t. de. M a5rita, dip. $. n. 20 65 difp.g.

nem,f] f0f

Dices, t.In dubio non preefamitur animus fe obligandi in

dubipia a

juramento metu extorto, ut docent /Joffienfis cap. ad audienti-

lliü(kü.ï i,

& , de bis , que evi everborum, Refignavvit, & tibi: Joan. Andr. n,

Tif Ngin

8. Abbas, Cap. fi veró de jure juran. n. 10. & Alii.

dicendum in d

Ergo idem

ficein C

ubio de animo fe obligandi in fa&a promif-

cialis Juios

fione,

: iffe metum,

Refp. r.Dato antecedente negoq confeq. in promiflione enim

tiojuris, (uo

fa&ä ut fupponimus, nullus metus aut vis interceffit , ficut in

effc u

yaramento jficque licet in hoc non praefumatur animus fe ob-

lii, praiürm!

ligandi,utpote quod fuit coa&tum , de quo loquunter Do&o-

betur,.

r€s citati, &in quo coattio praebet vehementum conjeduram

fi&i confenfus:

maximé praefumitur in 'mom.ifüoac, in qua nul-

la fuit coa&tio,

Quf qii

— Refp.2 INegando ant-&c'cd. Nam etiam in iurammto metu

s[i vario

[

extorto; ubi vehemens conje&tura defe&tüs animi fe obligandi

concurrit ropter metum incuffum , praefumitur animus fe ob

ligandi, ut deli&ti preefumptio vitetur juxtacap.r.

deRepul.juris in

LOI

6.cap.abfit ii, queefl.3 . cit. G5 docent Alex..deW exvo. c fi veró,cit. n.42.

Jratumus,

immola cap.ag audieniiam,cit n. $. 66 Cocvar.a.decret. 2 part.cap, 3. 65

tap. heefft,

j.gum.3. appellans oppofitum manifeftum errorem , & ità cum

E vonfallbwto

illis docet P. Sangez.cit.lib. 1. de Matrim. difp. 9. n. 13.

"

"

" Dices 2 perinde videtur dubitare de animo fe obligandi , ac

kibit fepten

COtetocu

dubitare de ipfa promiffione ; fiquidem animo deficienti non

TImife

eft promi(fio; fed dubius de promitfionead nihil tenetur,ut dixi-

1nus;ergo idem dicendum; fi dubiusfit deanirno fe obligandi, .

msin;gumï;

— Refp Negando majorem. diverfa Rafzo eff; quia dum omni-

nó dubitaturde promis&one, nulla eft poffesfio ex parte promif-

fionis , fedtota fe habet ex. parte libertatis : Atweró econtra

quando promisfio eft certa, & dubius animus , tunc praefump-

Rdþ' ms

no & Pöäc-süa»e& ex Pat:g prozä;isäqn"'is.

Diceg,

DEZAM ATRIAMONIGO,

—**—

g9$

extermum fa]

-Hb -;Dfice's 3, Bm.cap. z de his qua vi,&c. ad finem ,ibi : fi /e-

[ *

&bf

gitime probatum fuerit , nontimove mortis praditam mulierem: Re-

lb i

CH f

ligionemintráfe. Exquotextu conítat, mulierem habitum dt-

1 du; Wlfp, Ó

mittentem , profesfione jam emiffá cogendam effe ad. Religio-

nem,fi rmonafterium probaverit,fponte. profefTim etfe ; ergo im

t Obligitdiin

dubio;an valuerit profetfio,poffesíio.eft pro voluntatislibertates.

1. 4d audrenti-

alioqui ipfa, & nonmonafterium , teneretur probare metum,

]

Joan Andr, g,

Refp.Negando Confequentiam,quaeuniver&liter non eftvera,,

, Boidm

licetin hoc fpeciali cafa dequo loquitur textus citatus , fit fpe-

f& promi

cialis Ratio; jubet enim, monafterium probare , nom interve-.

"niffe metum., quiaexparte fceminaeerat poffeffioy & preefumnp-

nifftoneenim

tio juris, quod per mretunr profetfionem emiferat ,.ex eo, quod:

'efit, ficut ia

effet conjugata, viroque fuerat fpoliata, ficque infavorem fpo-

n fe ob

betur..

lii, preefumitur Gonfenfug::mctu;cxwrcus ; nifi contrariumpro-

nuntet Doo-

conjeGurati

€ASUS DCCXXXIF. -

i qui ul

Quid fi quis de f

dübitet , at pmmiltæhf AMatvimonium. iidäumïäf

iionis fe

zmpore promilftonis : eflne prafumemdum , babuilje

imátto C

s[um rA

ufum rationis ,[i pol , rem"verà ante febtenniuns

j fe ob igandt

promifst ?.1

iitnus (e 00«

Rigu j

'R»e]þ.f la, Probafur. Quïa—-i'n' f pohfalïbuscont«rahcndïs*, utfü-

ytro i ts

pra diximus, requiritur feptennium, & conft, ex cap; litteras,

barteh.

cap. Acceffit,cap. ad diffolvendum, de defponfat, impub, &, E ir

n,kiàcum

4fponfalibus contrahendis ff defponfal. fine.

Sed' ideó jus pra-

fcribit feptennium; ut praefumatur ufus rationis, qui feptennio

1.13.

Db]igandi TA

completocommuniter incipit : ergo illo completo,nifi contra-

eicienci n

Tium mahifefteéappáreàt , prefümenduseftindubio ufus ratie-

ncwf,üfffm'

mis inpuero -,-;glibq;iiï-fmfïra-jus annos preefcripfitfeg,.-

obligiiót..

j du OR

CASUS DCCEXXXV.

i

Je xorniie

impleat etateur,-validéne'co

ntmäuntw[þoh

o Ut

Qufæp:maiig&jï

etiam.ante féptenuium ?

I,f. de

C præfump E

Refp, Yta, Probatur, 'Tumqu?ä:ex CH p p

fponfaji.

Dich

904

CASUS $ACR AMENT ALES.

£»onfal. (atis eftfponfos quidagant, intelligere? in eelä'igam au-

habitent,

tem , fi malitia fuppleat aetatem,Tum etiam quia jus in Matti-

verboaut

£nonio difpofuit malitiam fupplere eetatem, — Ergo idem intel-

fponfos;f

ligendum fuiffe difpofitum n fponfalibus, cüm fint via ad Ma-

alteralter

trimonium. Ita ex cap. de illis. 2, de defponfat.impuber. & 1,

fis aittic

oratio, ff, de fponfal

Dict

B

. tenet cum multis P. Sangez. ;ib. ;.d!i'?.

x6..;1-,9:.

temalit

-CASUS DCCLXXXVL.

Refy,

Quidji ergo in quacunque etate malitia preveniat , &5 fuppifkt p

a oetio

t£m, frve via ordinariá , ffve miraculose ufus rationis acceleretur ;

yletatat

valeæmejgnfdia inter tades ontrAG a ?

Refp, . Affirmat, Yta Diana. 3; part. trati. a. refol. 2&3. .äf!eïz".-de

IVesvocap.jucvenis, de [ponfal. g. 19. pluresque alii, Ratío eff ; quia

Qujv

feptennium non przefcribitur , quafiid neceffarium fit, fed quia

..ütz//þy/gä

E

in ea eetate jus praefumit ufum rationis advenire, ut diximus ;

$

ergoin quacunque aetat

z

i

,& quacunque via ufus ra-ti.on-isame

fepfennium adveniat, erunt vera fponfalia,

Voluni

CASUS DCCLXXXVIL.

þus 4f

Quid fi uterque, aut alter tontrabens fit minor feptmkia ,

Ta Cv

E malf;ia J* plea

t «tatem,valebuutne 1/2

anþ;lift Ín.

ontrzalhr

&er €os Inita?

olum ff

d& wb

äejþ. Effe nulla, nifi pe& lcgi—fimam eetatem expreffe , aut

& U [.lm'w

tacité ratificentur , ut definitur cap,litteris, cap, Acceffit , de

ponfat, impuber, & cap. unico ; init. & $. porró eod, tit, in 6,

T

Et Ratioefl, quiafponfalia funt promiffio mutuas ergo fi faltena

U ii

r C(ï'hug

alter defe&u aetatis fit incapax promittendi, corruent fponía-

Qfio ab

lia , ita P, Sanchez,lib, x, de Matrim. difp. 16,n, $.

4f tgleg (

Dices. Quxenam funt hujus tacitae ratificationis Signa?

* ld

7 Refp. Sunthac: fi advenientelegitima zetate, contrahentes

t Bll

fimul cohabitent ex cap. unico de defponfat, impuber, in fexto

Cflófi v

init, fiquidem ex cohabitatione praefumitur voluntatis perfe.

Cutin te&

verantia;five fit in domo viri , five mulieris, Si fimul non

habitent,

UR at

( vemamuistencas,

22:DE MATRIMENIO. . .

d

L

"

*

E

€

ligunt g.

k

haï)iïtemä:,iüntälïigfü

nän' -cföljfgiitïre,ör,in vol

untat

eperfeverare,

&

15 n Mattt-

verboaut fa&o id.fignificent; 77erbo, fifa&i majores vocant fe

idem intg.

! (2 ad Mi-

fponíos ; fa&o,, fi fimul jacent , fi fe ofculantur. ut. fponfi, &

alter alterius domum frequentet, aut mittit munusculaà fporr-

ptber: & 1,

fis naitti confueta. ita Sangez lib. 1. difp. 16.n. 6..

[6)

.Tib 1.dfp,

Dices. Quando in Matrim

*

9nio Jc:onttr"ähenkdq pofï'umus If;i-

re malitiam füppleresetatem ? -^

Refp. Tunc nempe, fi adfit potenti

agenerandi, & fufH&ia&s

fatint a

difcretio ad fe obli

gandum , ;in( hoc enim eventu malitia fup-

'mc!:rctw ;

plet aetatem,

Quæ(ho mmdcnS ' Primä.þ*

)5j As

Quid juris,fi Matrimonio adjiciatur conditio naturaliter qgcl-ciä)i.—

4fio df ; qui

t edquia

iter impoffibilis , idefl, us velper naturam.impleri som pasftt,vel ff con-

utdixitnus;

gnores fit per leges lieità impleri nequeat .. ut [ü calum tati-.

- g&';ïi:, ; parrem, /i inigïvi:cfim»mmm ä&tgderis Lab

ratioaisante

á Ejp De jure civili *di&inquitür inter contra&tus &-Lultirh;s

voluntates , five teftamenta , fi de hujusmodi conditioni-

:bus agatur. In contrattibus conditio impoffibilis ftatim ab

[;

initio vitiatcontra&um, quafi nom cenfeantur habere'animum

onitrits

:

contrahendi-, qui- conditionem impoffibilem adjiciunt, l. non

A Mi-

folum ff. de obligationibus & a&ionibus. k imposfibilis

de verborum obligationibus, .

.ÁÀt veró in teítàmentis

& ultimis voluntatibus conditie imposfibilis habetur pro non

Accellit, &€ 1

fíc

Icripta , pro

prer fingularem. favorem

u

ultimarum volun

itu

odtit n a

Ut potius füftineantür, quàm pereant,$ imposfi

Is

g

roo f ia

hzeredibus inítituendis, circa Matrimonia hujus qua(tiotris de-

vent um

Gifio habetur in cap. ult, de condition. appofit, ubi diftinquitur,

an tales conditiones fint contra fubftantiam Matrímonii, vel

jigna*

'an aliunde fint'turpes aüt'imposfibiles. " "Prióri'cafu dicitur et-

fe nullum. Matrimonium fuüb tali cónditióne contra&urm;s 'po-

oncradtte

deitferto

fteriori veró valere Mátrimonium , & pfopter ejus favoreim;

pb u-

untitá p k

ï&cut in Femmï??f condltlonem h'abelf

2j

^ dip feeim

:fimmul noft

Yyy yy

Quari-

dabitelli

9et

LE$S,

UKPONIBEUITERSERN.,

I hu

p um

s "':lii- -I*V .»iviv,:: PU ..'vk;g,.,

offit

i. Q

— Quaftioincideng, a.

modo obli

tecum, i

4An &5 quomodo /Matvimonzum initum ce

nfendum ft adje&14 condi-

P

4one turpi vel impo[fibilz, ff aliquisrevera mom al

"LT

dliter, quà

m

catholice,

' /i;ä tAli :bnditiane Jä ei /z'gar: ïi?ztefndfriï

$s

tío adjeda

Mnes DD. laborant, quo fenfu Pontifex potuerit, vel vo-

credebatut

luerit conditiones turpes vel impoflibiles 4 Matrimoniis

dederis,

adiedam e

rejicere,& Matrimonium pro fimpliciter contra&to habere; cüm

tamen jure naturae confenfus adMatrimonium requiratur & fine

DURUI

confenfu Matrimonium effe non poffit; non intelligitur autem

b cunur: C

confentire , qui noluit feobligare, nifi fub conditione turpi aut

d n f

impoflibili, juxtatextum a

pertumin l, non folüm ff. de obliga-

pes cenf

tionibus & actionibus,

2' nl 3[

Refp. Breviter füummum Pontificem inillo cap. finali in-

ducere praefumptionem , quod fcilicet quilibet praefümatur ,

in contrahendo Matrimonio, quoad negotium principale ferió

ol i

agere, &obligationem fuam puré facere propter reverentiam

ditiot

Sacramenti , conditionem autem impoffibilem joci caufá adji-

cere. & cum dubium fit, an faciens conditionem impoflibilem

habueritintentionem vel contrahendi Matrimonium, vel po-

! f/vma!

mendi conditionem,

/

^ Y 2, &

jura in tali .clubig pro favor,e-. Matfimcnii

«præfumunt.- :

I Crtende

N

-.. Quaftio incidens. 3.

pq!' /!o 22J

H ntuR

n bec prejunptio Iit & juris &5 de jure ,sitaut nu;[apkobatia im

B enöl ubCl

conirarium nadmittaturs ut qui revera non confenferit, nift

minus pro com[entiente baben-

"iE facil

"77 jcimditimeþ', tnibilo

das fet ?

Áccei

, E]þ Effe 'präefump't'ïonem juris *tantüin , adeóqtie cedere

(]Uoïn Con

& Vitiee

veritati & aliis probationibus, ac fertioribus prafumptioni-

bus elidi poffe,

Unde non rejicietur conditio , fed potius

Dibus,

Matrimonium cenfebitur effe nullum,fi ex variis qualitatibus

Films in

colligi

40, f ahg

& circumftantiis, aifcïfïtul & interefífe contrahentium

potlit.

N

DE-MATRIMONIO.

907

r

Mi

poffit.-. Quod vel ideó. conditionem adjecerint;, quod null

modo obligari voluerint, ut fi nobilis dicat rufticae,contrahe

tecum , fimontem aureum in dotem dederis , vel revera noR

Id

) HIMM

aliter, quàm expletá conditione turpi, utfi haereticus dicat

catholice, contraho tecum, fi Lutherana fias, — Item fi condi-

tio adje&ta non fit fimpliciter impoffibilis. v, g. fi pauperi, quae

trit, v vo-

credebatur dives, dicitur, contraho tecum, fi mille in dotem

lattimoniis

dederis, non poterit praefumi conditionem tantüm joci cauía

dberes cüm

adjetctam effe, Praetereà etiam conditiones turpes de praete-

ntur& (üne

tito , utfi patrem occidifti , ex communi fententia non reJi-

Itur autem

ciuntur: Cum enim' non invitent amplius ad- delinquendum;

Je turpi aut

fed jam fupponantur extitiffe , non funt hoc refpe&u tur-

. deoblig-

pes cenfenda, Covar

j

n EEE

r

2f n. 3.

p f it

"f omatüt ,

s. s Quaeftio incidens 4v

xipale fetio

n ficut n »/:H'atrimoniä, ia etiam zn /þonfalzbu: de futuro coE

erérentiám

uf dj

ditiones turpes aut. impojfibiles rejiciamtur , ct [pon[Alia pro

" .

ab[olute contraifis habeantur ?

gollibilet

-Ffirmativa consmunis eft apud Sanchez. d. lib, s. .difþ; T

im, vd p*

. 2. eoquod favor Matrimonii videatur etiam ad fponía-

Maqimonu

lia extendendus , utpote quae funt via ad Matrimonium,

Aegativa famen,-quam tenet Zo£fius de conditionibus ap-

pos. n..22. videtur probabilior.

Ratio efl 5 quia cap. fin. eodem

P

tif.'tantüm loquitut de Matrimoniis, & ubi agitur de reftrin-

atbl

genda libertate Matrimonii & inducen

7 uj

eft facilé obligatio extendenda,

$

^

da eþ!igationc , hon

thi-

— Accedit,quod c. fin.fit cerre&ivum

iurisv. commühis, de

quo in contra&ibus conditiones impoffibiles non rcjiciuntur,

gt coitte

fed vitiant contra&um. L. non folum de obligation, & a&io-

ignptiont

nibus. 'Corre&io autem juris eft ftrid&'accipienda L. prae-

fed potits

"Unde :alterius in-

cipimus in fin, eod, de appellationibus,

vusliatbus

fero, fi aliquis dicat, promitto tibi Matrimonium; fi mecum

Concu-

Yyyyy 2

p i

9o$

.CA3US SACR AMENTALES.

as

*

s

ïöhäub-ü'er-ï"s ,fi me in tali f

e

H

etcremvemswlemnon

;

& s.

nifi fecuto 'QOQCuLbitü , vel fcelére.

i 4Quæ&io incidens, s.

Ain valeant fponfalia «vel. Matrimonium contraBum inler: con-

Jfanguimeos Jb conditione, [f papa diffen[nwerit , adeóque an . pedente

*Qw'zil

£ali condikione Miterutra pars refilire c- cum alio contrADe-.

re Valear , vel d.

7

"Jhen[attoue obtent

4 MUUH

r

Ou1

"

confenfus requiratur 8^

CODE

Egant non. pauci cum. Sylv. verb. Matri monium 3.q. 9

fone, ut.

N

condido enim,qua dependet ex Principis voluntate, in-

ERN

quiunt., eft impoffibilis , quia ordinario jure fieri non poteft,

dicionen

per text. in L. contrattus $. cum quis & L. inter ftipulabtema

liber2, &

$. facram. ff. de verbor. obligat. fi ergo talis conditio, fi Pa-

fong, ut

pa difpenfaverit, tanquam impoffibilis rejiciatur , utpote de-

& u

pendens ex Principis voluntate , fponfalia vel Matrimonium

fortune,

mínim q

valere non poterunt, qui

:

,

3 abïfofutö:* cónfanguinei ad ;ömra«-

hendum inhabiles fünt,-

Yol

vadis

IVibilominus dicendum eff , non effe co

hdïtïonem impollti-

bilem & confequenter valére cóntrattum ; dummodó pong-

COmícatx

tur cafus, in quo Pontifex folet' difpenfare; fi nimirum con-

WX feilice

fanguinéi non fint in gradu valdé propinquo , & fimul habe-

1tor n

ant juftam caufam petendi. difpenfationem . quod .enim. fre-

contm&

fuhilom

quenter: & quotidie fieri folet, non eft imposfibile ; fed di-

fpenfationes in.

n;;

r

N HfS |

ergo &c.

H

ter confangumeas qlu.otild,itc i:ff;:p?trari. fole;

M

Ad argunïeht'um

: fönþt'rah:u;n* ?f)?äa»riäeoa ',r'vc*'oïhdfitïonenï; quæ

obf

dependet à Principis. voluntate reputari imposfibilem , quan-

Qmitan

do Princeps id concedere non folet, nifi de extraordinaria fua.

Comun

poteftate ,.«& . rarisfimis in cafibus: &c. preeterea promittens

SI" aol.i

fceminae Matrimonium fuüb conditiones: f Papa difpenJavverit,

Q quy

tenetur infuper hanc difpenfationem impsetrare; quia qui ob-

!m, qui

ligatur ad. principale;, obligatur etiam. ad accefforium , fine

RI n

quo

»

'i;

ii

DE MJTR'IMONIO;

fv

quo 'prlfnciþalle haberi-

0n oblig;r;;

E

non 'poïäf—ï. Sanchez. dehb s ft, I2,

& 367

J.CASUS DCCLXXXVIIL -

1 üfet. Cot-

in contratu AMatrimonii contingat error cver[ans

LT

.

iC 90 fedenite

É

£

7

bf antiam :-eftne idecircó Matrimo-

mmbc.

7 ggänæ 97

nium irritum ?

j

LOta I, In contra&u Matrímoniali quadruplicem errorem

contingere poffe, nimirum primó , circa fubftantiam per-

imies

fonae, ut cum quis putat, fe Matrimonium inire cum Barba-

luntite, n

rà, & illud init nonnifi cum Catharina.

Secundó circa con-

non poteít,

ditionem perfonae, ut cum quis exiítimat, fe contrahere cum

flipulmxem

libera, & contrahit cum ferva, — Tertió circa qualitatem per-

ditio, ( Pa«

fonz , ut fi quis putet fe contrahere cum foemina formofa,

utpote de-

& haccum qua contrahit, fit deformis.

Quartó, circa bona

ivimoninm

fortuna , ut fi quis arbitretur fe in Matrimonium ducere foe-

ad contta-

minam divitem, reipfa autem ducit pauperculam,

Nota 2. Quemlibet ex enumeratis erroribus refpe&tu con-

m impoff-

—

trattós Matrimonialis poffe effe , aut antecedentem , aut con-

comitantem,

Antecedens eft, qui dat caufam contra&ui,

odà ponte

TU

yieum cott

ita fcilicet, fe habendo, ut contrahens non iniret contratum,

fi error non effet, ^ Concomitans dicitur, qui non dat caufam

tmul habé-

enim it-

contra&ui , fed tantüm ita ipfüm concomitatur, ut contrahens

nihilominus contractum celebraret , licet non laboraret erro-

| ; fe d

T€,

His notatis,

"

Ref.. Si in contra&u Matrimoniali Ínterveniat erfor circa

Yifv We

fubftantiam perfonz, five illa fitantecedens, fivé tantüm con-

comitans. Hoc ipfo jure naturae dirimit Matrimonium, Ita

m / A

communis cum S. Thoma.

d t

In fupplerento tertize partis. qe

$1. a, I. Rafío,quam Do&or Angelicus loco citato tradit, eff;

fgmxttcnfi

,mjaq;mh

quia quod circa aliquod fübftantiale evacuat feu tollit confer.-

fum , qui Matrimoniumefficit, jure natura' evacuat feu diri-

a qu

Llumï f J

snit iplum Matrimonium (quod enim tollit caufam , quae cau-

Yyy yy 3

faie

p1o

CASUS SACR AMENTALES -

TAT À a

fare dsi—gexj,et , €x natura rei tollit ipfu

m efïeffum)fed error

ten hi

circa (ubftantiam períonze five is fit an

teccdens , five conco-

lus) ergo

mitans, evacuat confenfum circa aliqu

od

i

H

ubfiantiale , nempe

-to Mattit

Circa materiam remotam ipfius Matrimo

nii, que fünt perfonae

Mp

contrahentes,ergo.

Minor probatur.

Conífenfus eft quidam

rametti

attus voluntatis neceffarió prae(upponen

s cognitionem intelle-

ceptira à

25, ergo quod circa didum fubftantial

€ evacuat cognitionem

qnatere

intelle&us, evacuat

quoque coníenfum tanquam aCGum vo-

circa fb

luntatis;fed co

gnitionem illam evacuat error perfonze, five

| toaux

is fit anteceden

Confirmatur,

$ five concomitans, ut per fe patet,

ergo &c,

vom n

Qui cum errore perfonze fi

ve antece.

Dia

dente,

five concomitante Matrimonium contrahit, non diri-

d &tor

gBit reipfa confenfum in hanc

perfonam individuam , quee ipfi

irriti , «

traditur, fed in aliam,

quam ipfa fibi imaginatur; ergo,cum il-

Matrim

a nullum efficit Ma

trimonium , fiquidem cum ea perfona

i

atrimonium non e

ffiicitur,ad quam alterius contrahentis con-

fpatitase

enfus reipfanon dirigitur, tanquam in materiam czrca quam,Sed

Wn, pe

Dices. x. Inter Jacob & Liam validum fnit Matrimoni-

füraut

um, licet TJacob erroneé exiftimaverit,fe Matrimonium con-

T& Qum

ummare cum Rachaéle,

ubi reipfa confummavit cum Lia ejus

p,

Grores ergo fignum eft, quod error ci

D& non irritet Matrimonium,

rca fubftantiam perfo-

[ fponfalis

! hwm

Refp. Cum S. Thoma pauló ante citato ad 4. Matrimo-

nialqm,

nium,quod fuit inter Jacob & Liam, non fuiffe perfe&um ex

concubitu , qui ex errore contingit , fed ex confenfu

:qu'i

h

poftmodum acceffit,

Tofo i

Neque tamen perfonae iftze concumbendo peccárunt

,quia

Iw

Tacob maritali affe&u acceffit ad Liam , put

ans efíe Rachelem,

at

Lize uxorio affe&u debitum folvit , exiftimans juxta pa-

trie confuetudinem, legs primogenitarum , fe jure ill

i à pa-

tente datam,

NT

Dices, 2. In aliis Sad*amentis cr'rbr circa fnbftantiam

perfona non auffert valorem (nihil fiquidem valori Sacra-

menti peenitentiae obftat, fi putes, quem hic & nunc praefen-

Mf

rerma

1ion :

T,.

DE MATRI MONIO:

D

)

fed Qtor

tem habes & abfolvis, effe Petrum , cum tamen reiþfa fit Pau-

lus) ergo neque error circa fubftantiam perfonze in Sacramen-

tle nempe

to Matrimonii, eundem auferret,

I perfons

Refp. Negando paritatem 5 difparitas eft, quod in aliis Sa-

eiquidam

cramentis perfonze, cui miniftrantur , fint fubjedta ipforum fus-

r itelle

ceptiva absq; eo, quod refpe&u eorundem obtineant rationem

Optitionema

materia remotz feu circa quam, adeóque non mirum ! fi error

adüm yo.

circa fubítantiam perfonze valori nil praejudicet; in Sacramen-

tonz, (ive

to autem Matrimonii perfonae contrahentes, feu corpora ipfa-

pO K,

rum funt fimul materia remota Sacramenti.

LEREHLG

Dices, 3. Alii contra&us, ut emptionis, venditionis &c,

[j Don diti-

ob errorem perfonae , cum qua contrahitur, non funt reipfa

que ipfi

irriti , ergo neque propter eundem fic irritus eft contra&us

do um ]

Matrimoníalis.

a períot.

- Refp. Yterum negandox confequentíam & parítatem : di-

tefiti$ COf

fparitas eft ; quod in contra&u emptionis & venditionis merci-

t guaSed

um, perfona, cum qua contrahitur, non fitíidem, quodemi-

ittenoni«

tur aut venditur, ficut tamen in contrattu Matrimoniali perfo-

niuft con-

na, cum qua contrahitur, eftid , quodtraditur.

roli ejus

- Dices, 4. Dolus meré concomitans nonirritat contradtum

j pero-

fponfalium , juxta fuperius di&a , ergo neque error circa per-

fonam meré. concomitans irritabit .contra&um Matrimo-

Matrimos

pialem,

Re

fe&um D

. Nos fupra agentes de fponfalibus Iocutos fuiffe de

enfu, qei

dolo importante errorem folüm circa qualitatem perfonaeg

in propofito autem effe fermonem de errore

.circa ipfam fub-

Iu qui

ftantiam períona , unde illinc nil fequi.

chelen,

CASUS DCCLXXXIX,

dux p4-

ejlià p*

Qui4 fi in contratfu. Matiimoniali contingat error circa

qualitatem perfona , aut ejus fortunas dirimitue

yrantam

7/ M»trimmium.

i Scrd-

Efp. Quod error círca, qualitatem perfonze aut ejus fortunze

C præfm-

non irritet Matrimonium , etiamft effet antecedens , nifí

rem

qualitas

r2

4

CASUS $A4CRAMENTALES

W

*

.qualitas sedundetin fubftantiam perfonae , aut fe habeat per

tnodum conditionis , fine qua contrahens non habet volunta-

£lo erto!

et,idip

tem contrahendi cum perfona , cum: qua modo contrahit,

.StaquoquecommunisDD Rat;o ef , quia cüm qualitas perfo-

j

n fit folüm quoddam accidens ,non impedit confenfum fub-

ftantialiter, hic enim confiftit in traditione tui corporishuic

Ti

borie

perfonze , quae traditio non impeditur , tametfi fis deceptus

nulis,

credens effe nobilem , divitem , aliisve dotibus ornatam ;

cum praedi&ae qualitates te non incitárint ad traditionem

M

aciendam , ut eflentialis materia círca

f;rm de

quati Sacramenti Matri-

monii,

TUs; QUi

"Accedit,quod fi

do. hat

Aob errorem qualitatis dantem ca"ufäm contra-

vilidon

&ui, Matrimonium effet. irritum , paflim multa Matrimo-

griff

nia fierent irrita, & fa&a diffolverentur ; hoc autem gravif-

imitet

fimum eft inconveniens ; igitur afferendum, ob folum erro-

Nt

rum qualitatis non reddi Matrimonium irritum,

-

á

Ex didis ergo fatis liquet, valere Matrimoniu

uv M

dedir;

loquendo, fi folüm adfit error qualitatis aut fortunae , ut v.g.

nobilitatis , divitiarum , pulchritudinis &c. quia hi errores

liats ,

qui ut

unt tantüm accidentales ,: nec proinde impediunt , quin ad-

e C

huc abfolute fubfiftat confenfus in fubftantiam perfonae, —Di-

xi per fe loquendo.

Quia fi etiam hi errores redundent in

fs &i

t15 dins

fubftantiam perfonz, id eft , fi confenfus errantis dire&té fe-

ratur in perfonam , quatenus habet talem qualitatem aut con-

* Masi

ditionem , etiam non valebit Matríimonium defe&u confen-

10it fe

us , qui tunc eft quafi conditionatus , ac fi contrahens dice-

libus j

tét,-4.

-

Po

Dottores communiter,

uco fe filiam comitis , di-vitem G5c, alias non duäur'u;f,

$

It

dum "

Dice. Contra&tus , cui error qualitatis cau

fam d&dit, väl

't do

jure naturae eft irritus , vel ope judiciseft irritandus; ergo eti-

dlis co

am Matrimonium contra&tum ex errore qualitatis danté cau-

Ine

fam contrattui, aut eft jure naturae itritum , aut per judicem

tün

irritandum.

Atqui tale Matrimonium per judicem nequit

is füj

di-

timen ]

AMritari , cüm femel validum (cujusmodi eft , quod ex

&e

Ui ipfi

: VOBIDIMI ia

E

DE MATRIMO NiO

213

: hübeit ger

Det volun-

&o errore celebratur) mequeat irritare judex ; .;jgitiäf figaum

Ü cOntrahit,

elt, id ipfum jure nature effe irritum,.

ialitis perío.

. Praetereà contra&tus bonze fidei ex dolo ipfis caufam dan-

ietm füb-

.tey initi, ipfo jure furt nulli , LLeze &5 eleganter fn principio,

corpotiehuic

Jf.de.dolo. Ergo etiam Matrimonium tanquam contrattus

Áit decepuus

bonaz fidei , cui error qualitatis caufam dedit, fic erit

nullus.

i5 Qthatam ;

traditionem

Refp. 4

d prius eti contra&tus , cui error qualitatis cau-

LDidecd*qYe

.

menti Matri-

fam dedit, ope judicis i

rritandus fit,fi ipo jure non fit irri-

tus : quando irritationem fufcipere poteft, fecustamen quan-

ii Contra-

do hanc fufcipere nen poteft ; Matrimonium autem íemel

validum , irritationem fufcipere nequit , & ex alià parte eft

1 Matrimo-

Xer gravi

graviffimum inconveniens . fi ob .di&tum errorem ipfo jure

Arritaretur,

Áolum etto-

nio2 d

ec e

/[I , quod contra Reï.'ponüön;em inffes : Ecclefia irri-

tavit Matrimonium,cui metus gravis injufte incuíffus caufam

nium pet "

dedit ; ergo etiam cenfetur;irritaffe illud, quod ex errore qua-

n Ug

, hi ermores

litatis , ut dante caufam contra&ui,celebratum eft ; cüm x-

ué utraque caufa violentiam inferat. . Nam Ferdinandus

; , quin ad-

: t

e Caftropalao ex €o difcrimen aífignat , quod metus inju-

ioa, D-

dundent if

ftus facilé probetur, nion autem fic dolus , feu 'error qualita-

tis dans caufam contra&ui ; ideóque expediens fuerit, irrita-

s üiteQe fe-

m 4)t CO

re Matrimonium ex tali metu initum , fecus ex prafato er-

rore feu dolo ; ne

du contr

litibus involverentur,

plura Matrimonia dubia »'e'fï'cnt,-, & omnia

xáts Glc

ffurs, IU

- Porró ad. avpumentum po]terïä-anftea propo]ilem, dicen-

dum efít,tametfi regula illa, quod contra&us bonae fidei initi

W d&(it, V'e!

ex dolo ipfis caufam praebente,fint ipfo jure naturze nulli ; in

aliis contra&tibus ordinariis, qui non perficiuntur a&uali tra-

danté at

ditione fui ipfius, locum habeat (uti etiam in fponfalibus de

&

futuro Matrimonio , utpote in quibus non intervenit actua-

et jud/æm

gem nequi

lis fui traditio, fed tantum promifIio de tradendo) eandem

tamen locum non habere, in contraé&tu;qui a&uali traditione

u ext

&us Matrimonialis; Siquidem

fui ïpüus perfcitur , ut contra

Z2222

cum

014

CASUS SACR AMENTALES.

—

cüm prioris generis contractus .d'ifïol'.tjl'bfiijcs'ffjnt«;"&üä&on*gra

hic pofterior indiffolubilis , in illis , ex juris interpreta-

. tione ordinarié cenfetur fübeffe haec taci

taconditio , fi /fa eff,

a

ut dicis &c. — (Quà conditione non pofitá, nullus eft contra-

W

&us) talis autem cenditio non cenfetur ordinarie fubeffe in

hoc contra&u pofteriori, De catero tamen in conclufione

dixi,errorem qualitatis non irritare. Matrimonium , nifi ea

T

redundetin fubftantiam perfona , aut fe habere per modum

777

eonditionis , de praeterito velde praefenti ; nam Certa perfo-

s

»

nz qualitas in ipfius fübftantiam fubinde redundat , quo cafu

ec Iv

error ejusmodi qualitatis juxta communem Do&orum fen-

L

tentiam irritat Matrimonium,

j

;

Cenfetur autem: perfonze

p

tf

qualitas in ipfius fabftantiam redundare,uf notat Layman. lib.

$. tratt, 1o, p. 4. Cap. 2. r 2.

uando per qualitatem uria

nd

quia o

certa perfona defcribitur, animoque defignatur, quae vifu

tt)

df

alioquin ignota eft, —— Sic, fiquidem . nullam ex filiabus Sem-

ftetc at

pronii ex vifu cognofcas , animo tamen confentias ad du-

on

j

cendam eam, qua inter ipfas primogenita eft, & offeratur

[

d

pofteàalia,quae fe mentiatur primogenitam,qualitas primogeni-

ttho t

tura ita redundat in fubftantiam perfonz, tit càm contrahis

non e

cum fecundo genita , Matrimonium per feé loquendo fit nul-

[

lum. . Similiter fi perfonce qualitas obtineat rationem con-

|| vumen

:

ditionis de praterito aut praefenti, quá non exiftente Contra-

teti f'q;

hens non habet intentionenr cum illà contrahendi, qualita-

enimi

tis error irritat contradtum Matrimonialem , nimirum quia

contraé&tus initus fub conditione , hác non' fuübfiftente, ille

fhe iliy

non fubfiftit.

Pro exemplo effe poteft , fi in' praefenti cum

Watiom

Barbara contrahas non nifi füb- hàc conditione , 'quedf?f"tt

nobilis &c & haecre ipf non fit nobilis,quam inter

"]

ndum erronee putas.

i

vt

d

Flamïäïu

cgqtsgthe

F

-

x

tujtur J

P

(0)

AC

b

"Y

o

CAsUS

-*

Ro kuaen ts s a n L :

DE MATRIMONIO.

$15

i

y äcontra

; mtcrprem

CH

:

i

CASUS DCCLXC

lo "I

9 t& Qontra-

Qnd Iï contmüuz /Matrzmomalz ad/matur condma

tl fubeffe j i

mgagwmt uatura aut fini Matrimosii : g/lm

F*

irrit um Mawmzamum d

uonduäone

ium, aifi ea

E[p A jïrmatwe.?rabatur ex c, Si conditiones de conditionibus

« Der.modum

oppof i£15: ubi dicitur,nullum effe Matrimonium fub his con-

(ertà prrfo-

ditionibus. contra&um , fi generatlonem prolis evités ? aut do-

-s«*

i, quo cifü

nec

ma aliam honoxe aut hcultaubus

1orem aut ü

J&orum fen«

roqu

uá Iterandam tetradas. -

(luiancm e primum re-

emr perforre

pugnat fini Matrimonii : Secundum ejus indiffolubilitati: ter-

Laytua, D.

tium autem. ejus fanditati & fidei,

Etratio etiamid evincit,

ilitteca Ua

qu

s

ia omnis. contra&us deftruxtur per ad;e&xonem conditionis

* qua vl

repul

ntis ontra&w.

Si autem conditio adjé&ta non repug-

labus Sem

et nat ræ

t hm Matrl

onii , licet fit curpis,ut fiquis dicat,

tias ad du

cont

tecum eá Cöndltmne,ut vi&tum furto queras,comittas

k oHcrawr

hommdmm &c. aut etiam fit 1mpofhb1hs, ut fi dicat , con-

grítnogen

traho tecum eà condltxone ut voles, in coelum afcendas &c.

» O 208

eft prop*ïct*ea irritum Mammomum fed conditiones il-

H

nio f nt)-

la

ntur

ro non adle&æ cap. eodem,

$j condztzonu. Id

(otem. Coft

tamen

&

intelli.

&

endum eft fecundum praefümptionem fori ex-

nte Conttie

terni. fupponentis tales conditiones non ferió adjici ; alioqui

[, quiiti

enim fi quis veré Confenfuüm fuum tali conditioni ita alliget,ut.

xirum quia

fine illa nullo modo intendat contnahere, nullurn eut Mam-

P&MC) J

momum.

[ta commumter DD

ï'

vfanti cum

FFä

CASUS DCCLXXCL

quod i,

ia

F Iammzw;udwat,noneyfknecg[[a*,ut confen[us . ad /Hatrzmamum re:

qug/' itus feratur in actumconjugalem ,fed L fufficere . fé tendat i. ip tnm:-

lafzmem dommu corpor um in ordine Aé Jfium etmm :

,,ertmr,»m rec?e.

Ejpb Aj'lrmatzwä

'Ita. Be&orcs eemmumter.

Probatur.

rwzo

»;Quia: ex, communi Ecclefize fenfu S Jofephus

ïfu«-&«

22222

4

5 6 B;

CASUS

5/! &

CASUS $ACR AME ?vrzg.; ES,

s

ao

t

& B. V'irg»o. contraxerunt M*a*trimonäümrvcrüm;& tamen non

IQ

confenferunt in. a&um conjugalem..

"Secundó. Quia. fi.quis

vradere bi

Matrimonium: contraheret cum. volu

ntate ingrediendi reli-

gionem ante: Matrimonit confaümmati

joglem:d

onem , validé contrahe-

tiditerila

rct; & tamen non intenderet -aétum: conjugalem, — Tertio.

Wulp,

Quia a&tusifte fupponit Matrimonium jam. conftitutum : er-

mam & e

20 non pertinet ad ejus efféntiam : ergo

poteft. in;::nc;j; « —c(-

(énfu N j

entia Matrimonii, non intento iftoa&u.

i

atet in ii

Dices, x. Qui confentit im translationem

oninil alicu-.

confenfac

jus rei in. ordine: ad' ejus ufum , virtualiter &

interpretativé

matrion

confentitin illius ufüm: ergo norr poteft. quis

. confentire in.

translationem: füi. corporis.in. o

fi in iftum. ufum: confentiat..

rdine ad ufüm conjugalem,. n-

T

Refp. Diflinguendoanteced, Sialiunde non poiïïa,i,ftiiiüüä?

j"

fum. impedire: C, (i poffit N, qui aut

en transfert Dominium;

corporis:füi.in: o

ne ad ufum. cenjugalem: ,. diiobus, modis.

poteft: a&tum. iftum

. impedire, . r.ingrediend

o religionem in--

tra bimeftre ante; Matrimonium: confümatu

VY

m

» pro» ut jus.

H GD

canonicum: permittit, 2; Ineundo: pa&un de

ontinentia in.

fetentes ,

Matrimonio fervandá, Po(to igitur,quod: conj

u

1ges; tale. pá-

on

entrar

&um:. inierint ante Matrimonium: ,. clarumeft ,. quói

JUFI GN

trahendo

64

Trtriron:

od wl

lem,

conjug

Dices,

Xmattm

2. Finis. M*æfimoiäiïä eft g,erätraüäþ.rolisi ,Sed pa-

Contafiet

Gumiftud de continentia in. Matrimonio: férvandá repug

irendifu

generationi prolis:ergo & Matrimonio ; acproinde illudinvali-

"wtiüst;

datjuxtaante dicta; de. ad

»

»

]Q&:onecondmems fini Matrimonii

furcfe

zepugnantis.

H

Kefp. D

Wa N

"

ifl. v/l/äl;fa]þïferm;. lesmammeml eft generatio prolis;.

Srent

fuppofito,quod' conjuges velint ati conjugio: fuo C, füuppofito *

conf

quod ex mutuo' Corfi

;nolint; uti;fed velint: férvare conti-

Wr

nentiam. N; Sicüt ergo liberum: eft conjugibus uti conjugio

vel'ex mutuo:confenfu: continentiam fervare,. hocQue poftre-

mum: laudabilius:eft quam: primum ; itaillis liberum eft vitare"

generationem prolis:

e per-

adum conjugalem,.

g-c:rsc.gmgjïl?;;;ntiäm*;;,veiäillaïn-"pfacuna;:

ices

d.

917

m stj

lo fXXi

[*

:

Es us

Gamermmon

3

—Dicea Suppo

iRo pa&to noni poffünt

Tponíüs &

fp

tradere fibiinvicem

porettatemiiimutuacorpora ad a&umcon-

tendi teli

h contrahe.

jogalem zergo nec poffunt inir

:

ergammomum, perqugdeü'en.

tialiter illa pote(tas traditur.

*

a. Totil,

Refp..Di[t-. -Antec; Non:

pöiï'ü—nfjtjridgäre* pbtïe'fïatämï prdxi'--

tU£um : er

mpeditam ex mutuo con-

mam & expeditam C. zemotam &ii

lmmdl d

fenfir N. jam autem;hec poteftas fufficit ad matrimoniam, üt

B

patet in.iis, qui jam: contracto matrimonio fovent ex mutuo:

confenfuicontinentiam znor definitenim;propterea permanere:

3

trDretative

matrimoniu

Ifentire in

m» licettunc poteftasin mutua corporg;ug a&um:

wg—;iiagal

em fit pec votum iffud impedita, ..

amlen, ni-

'""CASUS DCCEXCIL "

ft jï?ümu-

Doexiniüm

[j

*

düme-atur/ü

"nonium: absque con]i-n[m parmþum,. -'

us ntodis

eg'«irïmg;palz'ämn-,ä*v i

tjonem f«

yEfj. Ia. Probatur. Quia Concilium Tridentinum. feff. 2

pro u jus

M cap: 4..de reformatione matrimonii damnat hareticos af--

titentiaun

ferentes- /Matrimonia. 4 filiis. f[amilias: fine: confenfi parentum:

,5 al pa-

contra&la irrita e[fe ,. 65 paxentes: ea; vata: cvel ivvita facere poffe.

quod-cone

Etfiautenr confenfus parentum non fit neceffarius ad valorem:

matrimonii,ordinarié tamer:eft neceffirius ad hoc;, utlicitum:

? Conjug

fitmatrimonium., ita ut graviter peccent filii: & filize familias:

? S&d' pe-

contrahentes- invitis parentibus..

Et de hác neceffitate intel--

; repugnat

ligendifuntcanones & Patresrequirentesconfeníum parentum;.

ldinal

Pontiustamen- putat;hujusmodr matrimonia olim fuiffe irríta:

Vistrimonii

jure Ecclefiaftico:: ficut jam funt clandeftina,

"Gravitertamen:

etiam peccarent parentes, fi irratiorabiliter confenfam dene--

xtioyrous,

garent, & ifto cafu licitum effet matrimoniunrabsque illorüm.

confenfu. Anautem juftéaut injufté confenfum fu-

fipgoto

precipt

are t

.,

o^

j

j (0nj0gio

?m*ïdmjg;ïnt*- »

u- ] 'c.ar'etw $:

X fpe&katad Epifcoptms

t£bHm

..' jþ :

; eft vt

E r

curitepet

N

CASUS

!

5

-CASUS SACR AMENT ALAS.

^

du

PL RE ARA IR d

Ü

" QK?F'

"gt natu

er m

Ji liberi infciis &v inconfultis parent

J

"Tridentin

1!»/4 [ronfalia teme

df MOR Pa r g

2 pietatem

-

" obnorià

Teugionem r

ff

m con

ul

Qarentum cüra:

poteftas

tor virert

at, ut fine eorum confili

o nihil ftatuatür in re-tanti mo-:

oncata

menti,

"face pot

Non tamen femper obligantur ad confilium vel juf- :

fum feq

:

ue

iendum ; cüm ifi cóntrahendo matrimonio fint/fui ju-:

s t

dim con

ris, ac libertatis exiftant', ficüt re&e docet Sangez, lib. 42:cape:

23.Quare ita diftinguendum videtur; vel. parentes filium aut.

inp

P

iam ab omni

Mütrimonio avocare vel impedire conantur.

(

ï

Tunc obediend

um eis.non e(ít cum. incontinenti

periculo$

quad

quia melius eff nubere, quam.uri. .«. ad Corinth. 7.-

el certum

ünttali:

a

Qentintvr

al.quod Matrimonium,ad quod filii voluntas pr

o

.enzd'et "

fente Pyr

rentcs impédire volünt , tunc éxpendenda: funt r

ation

i

;q

Z

bus ipfi diffüadendo nitüntur, & cum contrariis conferend

a

atl licen

Vel denique parentes ad certàs nuptias filium ,

*«

alioquin ab«:

riete a

horrentem,compellere conantur, tunc fequendi

"non fünt, tee»

"ennin).

Atlbrefi

te Henriquez.l rt.c. 13,n. 13. Sylv. ver: preceptum, qüae(t à;

nifi in-cafü fpe&iali, v g. adgravesinimicitas tollendas; ficuti

& nl

totat Bellarminus de Matrimonio cap. 19. própos, 2; Hénri- ^

ftinumre

ftium y

quez. l. i, c. 6 n. 6. dummodó Matrimónium honeftum"

fit; & filius velit (tatu

'r:

Non

á

Yinariy

d

1

&

H

Oüvicar.

"

v

j

,paii J

-

eralrs,

pv

r Matrimonia clandeftina: funtae

m w

L

d

)U da eP uicita?

idsüi'narus

Efj. valtligeiao

fia/clandeftina fpe&ito tamtü'm:i

ure n

atu-

füshne

rze funt-valida.

Conclu(io certà! e(t ex Trid feff. 24. cap.

dem""üiïoü

2, de reform, Matrimonii.

; ubi manifefté id fupponit. Et Ratzo

di. debet |

Qione

etiam clara eft; quia ad valotem Matrimonii ex natura rei fut-

Di

ficit mutuus confenfus

-

12

liber inter perfonas ad Matrimo

nium

habiläs—?

€

Va

5

X 3

Refp.

Pþcd'.

v Dd d TAE YU

ro

Bulb a.

lïi

cttomei

vfAEses

,2, Quamv

alia Matri

à non videantur etiam

Z

nature illicita, ut communiiter

docent Theologi : Sem-

per tamen fuerunt graviterab Ecclefia prohibita ,. ut teftatur

lt f

s

'Fridentinum loco citato, ob graviflima incommoda , quibus

&

* i'&

&

obn

:

[o)

oxia funt. z. Enim nata funt parere gravia fcandala

m öoüjügeg,de quorum 'Mätrimdmo .nort co

as poftu-

tur vivere ii concubinatu.

uia fzép& dum occulré fiunt,

- Uantt mo« :

*eontrahuntur temere, & fine fufhicienti deliberatione 3 Quia

ii vel juf-c

"facilé poffünt itíiri cum occulto impedimento. 4. Quia mul-

fintfai u

tis effent caufa damnationis ;. dum priore uxore, cum quá

cla

».

m

i

lb g ape

| contraxiffent dimiffá;cum aliá palàm contraherent,& cum

Rlium aut.

eáir perpetuoadulterio viverent,

- Conantur.

. Refp. 3. In locis autem , in quibus Trídentinum, (ltem

x

ub

quo ad hoc, publicatum & receptum eft , non folum. illicita

*

I) cetvum

funt talia Matrimonia, fed etiam invalida

4

w

it patet ex his Tri-

endtt, *

dentini verbis cap. 1. cit. de Reformat. Qu

i aliter quám pra-

jonts; qu-

fente Parocho, vel alio Sacerdote de ipfiu

$ 4

?"arochi feu Ordi-

narii licentiá & duobus vel tribus teftibusM

atrimonium con-

yoferendae

iib

traliere atteritabunt , eos fan&ta Synodus ad fi

m

c contrahendum

omninó inhabiles reddit, & hu

jusmodi contraétus irritos &

y fünt; t^

nullos effe decernit ,

f

:

.prouteos prafenti Decreto itritos facit

!

d

& annulat, ^ Kaq

ue juxta Tridentinum, ut non fit clande-

s fiati

Mi

i Bimt«

ftinum,requiritur praefentia Parochi & duorum aut trium te-

fionetüm

ftium , nec fufficit aliorum,quamvis multi fint, przefentia,

Nomine autem Parochi intellieitur non

folum ille.,.qui

um

| primario alicui Ecclefiae parochiali

prefedus eft ; fed etiam

ejus vicarius, 'Infuper& proprius E

*

pifcopus, vel alius Epifco-

.pali jurisdi Gione przeditus,ejusque i

n fpiritualibus vicarius ge-

n

"neralis. Item Legitus fedis Apofto

3

À

licae in provincia, ad quam

,deftinatus tft,ac deniquei nomnium

fide

lium Matrimoniis fi

4

mus Pontifexaffitere,

vehitittendi lice

x

1

tiam dare poteft : (iqui-

- dent hi oninesnomine

ordinarii Paftoris.

f 14, UP

veniunt. " Quibus ad-

di debet capitulum vaconre fede,

cüm fuccedat in jurisdi.

; EU

&ione Epifcopi,

u

uti colligitur €x cap.

cum olim , de Majorit, &

m'monïum

*

€

ss

;

Ceterum

920

CA SUS SACRAMENTALES .

Caterum circapradi&um Tridentini Decretum graviffima

eít difficultas , quomodo potuerit Ecclefii Matrimonia confen-

TET

D7

fu clandeftinofa&a irritare, & efficere, quod confenfus clan-

deftinus verbis & aliis fignisexpr effus, qui ante. Tridentinum

erat fufficiens materia & forma Matrimonii, non fit amplius

fufficiens materia & forma illius: Ecclefa enim non habet

bj

poteftatem mutandi materias & formas Sacramentorum ,

(e agX

cüm hoc

fit proprium poteftatis excellenti , quaeeft in

tuto, DO

Chrifto.

di po

Sed a4 borc rffponäetw , Ecclefiam. duobus modis Matri-

r

monia clandeftina irritare potuiffe , primó indirette & media-

fece gt

té reddendo perfonas inhabiles ad contrahendum, ut innuit

yeniten

Tridentinum in pradi&o Decreto:Secundó dire&é & imme-

teflatiy

diaté caffando & irritando contra&us Matrimoniales , con-

fed ttti

fhuc íolgl

feníu clandeftino fa&os ?cum «enim Ecclefia &ic res publica be-

né ordinata 4 Chrifto , debuit in-eà effe poteftas ad regulan-

quià

dos contra&us fuorum fubditorum, atque adeó potuit ftatue-

inforoe

re quasdam conditiones, fine quibus tales contra&us fint ir-

4nt, 5

riti:in quo non mutavit materiam vel formam Sacramenti

wb

Matrimonii, formaliter fumptas (nam materia & forma Sacra-

iplohatis

menti Matrimonii, etiam poft Tridentini Decretum , eft con-

vel teíte

tra&tus legitimus, ficut ante ) fed tantum materialiter , faci-

lyuat,

endo fcilicet , quod contra&us clandeftinus, qui antea erat le-

Ut ww

gitimus, non fit amplius legitimus, nec per confequens elc-

cedat,

vabilis ad dignitatem Sacramenti, Sicutfi quis haberet pote-

ftatem. mutandi aquam in vinum , poffet mutare materi-

ám Sacramenti baptismi materialiter (hoc eft efficiendo quod

Gonw

ea res,qua erat vera aqua natur alis , jam non fit amplius

L

'aqua naturalis, nec per confequens materia Sacramenti bap-

[

fismi) fed non formaliter, quia femper verum effet , quod

nati

u

y

henR .

italis effet materia Sacramenti bap.tifï

U S

1

.mi, 4 Chrifto in»üätuta.

Vel a

H

um, vel

Db

i:ASüS

& pcr

|

l

DE MA&'RIMONIO.

95*

—

,—*—-—.—

*

1

ia

CASUS DCCXCV.

Wacn. ! Quid fi bodie poft qTridentinum contraberetur matvimonium condi-

Lienfüs dan.

. Homatum ; quandonam Parochus vel tefles intervenire de-

identinum

berent,am tempore contracius ,velpofiquame.

comditie extitit ?

h t ampliis

Q1 Jabet

Efy. Utrogue tempore. Ratio «f , quia fi non intezvenirept

metorum,

tempore contractus , dicerentur tantum fponfalia de fu-

» Quaelt in

turo; non matrimonium ,

quiaut fzpedi&tum , nullum ho.

die poft Trident

inum & matrimonium

fine Parochi & tefti-

"

intellige , ubi Tridentinum quoad hoc ei

iodis Matri-

um prafentía. :

k k medis 1

receptum. --

Tempore vero exiftentis.conditionis, nifi inter-

n, Ut u 3

venirent Parochus & teftes , non poflent in foro externo

: & ime-

teftari,matrimonium veré & fubftantialiter contra&um effe,

ies , COfI«

fed tantum fuiffe oontra&uminchoatum , pendentem & ad-

jpublica be-

huc folubilem, quod utique intentioni Tridentini adverfatur,

Qd reguli-

quod ideó Parochum & teftes requifivit , ut de matrimonio

xuit fatue

inforo externio ad multaincommoda vitanda teftificari vale-

us fint i

ant,

Sufficit antem , ut ipfi contrahentes coram parocho

& teftibus affirment , conditionem effe impletam; namhoc

Sacrametti. |

formaSade -

ipfo fatis intelliguntur purificare contrz *um, licet Parochus

$, elt 0 3

vel teftes per fe conditionem impletam non viderint , £effe

3

Laynan. de /Maírim. p. 2,n. 24 Qui tamen putat fufficere,

iliter, fid-

atea enat lt

ut tem

^

equens &e

cedat.

pore con.tra&us p*ræfengig Parochi & teQium ac-

berer at

CASUS DCCXCVI,

714 matet

:enjo qui-

Cüm iCæmcilz'.uäa Tridentinim a4d cualidé contrabendum snatrimo-

nium., prajentium proprii Parochi r

equirat ; quifaam cenféri debet

[it amplis. -

;

yenti 049*

propries contrabentium Parocbus ,ex cujus afffrentia

dit , QU

*

matrimonii vAalor depesdet ?

Ef. Proprium Parochum cenferi eum, in cujus parochia

|

Í bä?fj['

vel ambo contrahentes,vel.unus tantum habet domicili-

um, vel quafi domicilium cum animo ibi perpetuo vel fal-

temr peg mmajorem anni parte

m permanendi. 1ta communi-

, Aaa aaa

ter

CAU

522

CASUS SACRAMENTALES

À 7

.ter DD, fed ais, nunquid etiam

parochus folius loci -;»riging

inis , QU

in tantum haberi poteft pro proprio parocho, ut validé con-

fiftentiim

trabentium.matrimonio a(fiftat , aut alteri facerd

oti poffit af-

diverfarun

fitendi licentiam dare, quemadmodum e

pifcopus loci origi-

j prO p

nis eft proprius ordinarins pro conferendo Sacramento or-

pofit fà

dinis , etiamfi promovendus ad ordines alibi domicilium vel

ff.i

quafi domicilium habeat? Refp. cura Sangez. lib. r.

Difp. 2;,

nil faciat

eum quifolum eft parochus loci originis

» in quo fcilicet con-

locus ha

trahéns natuseft, & non fimul loci, u

bi contrahens habet

micilla ia

domicilium , aut quafi domicilium

; In preefenti non poffe

pto prop

baberi pro tali proprio parocho,

- Ratio. f ; quia dum con-

berealte

cilium. Tridentinum pro affiftentia matrimonii re

quirit pro-

()mï hi

prium Párochum, nonnifi eum intelligit,

cujus contrahens

tutum—ei

hic & nunc Parochianus eft, atqui contrahens non eít

parochianus Parochi folius. loci originis , cüm non ori-

o fed habitatio aliquem conftituat parochianum. Er-

£-

Quid g

po &c, Neceft par ratio de Epifcopo loci originis refpe&u

d

indijtre

promovendi ad facros ordines , quia, quod hic fufficiens fit

LA

proconferendis facris ordinibus , habetur expreffé decifum.

Cap. cum nullus de temporibus ordinandorum , cujufmodi

decifio non habetur pro Parocho

,

folius I:oci—jïplriginis'in,oxdine

|

i Rïïp.*l

L^ diii

ad alliftendum matrimonio.,

:

Duces, 1, Magis attendidebet

caufä- naturalis , qu im ac-

| &dde

cidentalis 5 igitur cüm4loecus originis fit caufa naturatís, ha-

: chxalfme

bitatio autemíe habeat ut caufa accidentalis, debet in. ordi-

ne ad affiftendum: matrimonio potius parochus locí origi-

nis , quàm parochus.loci habitationis pro proprio haberi,

Q*W &

Ref[p; antecedens, folummodó verum effe, quando caufa na-

GA w

turalisin ordine ad id, ad quod comparatur , quidpiam con-

fert , fecus veró fiad id: nil confert, Purus autem locusori-

ginis in. propoflto nil confért ,. cüm paroc

h

i

: ianum;cqp&imat

F

| REIF-V?

non origo, fed habitatio,ut didtumeft, --- :

Cenis

Dices, 1. Domiciliumoriginisnunquamdeperditur; fed

J| patoch,

unacum domicilio-habitationis retineturjuxta. Eeg. Sena-

Quf ju

tores, f ,dgchng;p:;iþgsgä;rgoænqn minus parochus lo

ci.ori-:

tofineri

ginis;

"——

Lzäfi MATRIMO NIO.

232*

ocioriinis d

'i.nisæ L, qUam

L

loci habi tationíseft proprius Parochus , pro af-

t leld& Cn. !

fiftentiá mátri

monii, ficut habens duo domicilia habitationis

Xt of

$ OClotioj.

diverfarum parochiarum , utriusque parochise praepofitum

ita pro proprio parocho habet, ut in a

lterutrius -pax:ocbia'

athtnto or.

poffit matrimonio jung

i-

.

Dicilium ve|

ul

a cüm ad conftitutionem .pa-rochiæ:

D. D&(p, 2;.

Refp. N eg. confeq. q

nil faciac purus locus or

iginis , econtra autem ad hunc faciat

Kllicet COf*

locus habitationis , poterit haud dubi£ is , quihabet.duo do-

hient habet

micilia indiver(s parochiis, & eadam saequaliter inhabitat,

! non poffe

pro proprio p

arocho ad:cóntrahendum matrimonium ha-

a QUm con-

berealterutrum paroc

hum , licer pro proprio parocho non

quititpro.

cOntrahens

poffit haberi parochus puri loci oríginis, dum alibi confti-

tucum eft .domicilium , aut quafi domicilium.

5 ton d

: D0n Ofi-

CASUS. DCCXCVIL

Um. Et-

uid fi quis obtinet duplicem babitationis parocbiam s poterit tunc

isrefrau

indifferenter coram alterutro paracho matrimomium inire , ita.ut pa-

fficiens (it

9.

micilii valide affill at vaatrimonio celebrato

2 decitum,

roches umw d

o5 dn aliegá fa'roclyii E

cujtfmodi

&,.Cum Conink difp. 27.

| de ,matfï-ih:snïd

sinordine

Ejo, Affrmatio

dub.2, EtRatioeft, quia per talem affiftentiam jam fatis-

fit Tridentino

-

7

,

um at

, quod plus qf.on greguiriyt quàm -prop.nii. p;ref

urafis,.hg- ,

;cþfi am-i?gngi:am u

:x 17 Ofdl

£

"CCAÀSUS DCCXCVII-

od ofigi

hiabeti

Quid ( contrabentes babeant di-verfos parocbos , antre præcisä [pe-

vtaufa o

&ando matr

imonii valorem , perinde eft , frve parocþusf Jfponf. /fve pa-

contratiui mairimonialt

iam (09*

v rechus fpoufa.

s

lotus/ft

;

Bs Affimatijà, Rati

o eff , quia qual

E

iscunque ad&i'terifv;,

sonlityat

cenfetur juxta praefctiptum Tridentini adftitiffe proprius

Wtur, ed

arochus, fiquidem quilibet ratione fui parochiatii acquirit

. $end'

uafi jus etiam in alterum contrahentem propter horum

m adinvicem , utproinde utriut-

[ogi.ari«

.coninexionem matrimoniale

Aaaaaa :

que

gi!lïs»

224

CASUS SACR AMENTALES

at

q-uä effs & dici poffit proprius parochus,

Nec.etiam quan-

tum eft ex parte valoris, quidquam refer

t

in qua Ecclefia

magis cof

parochiali alterutrius fponforum parochus

matrimonio affi-

ftat ; quia licet , fiv; g. patochus

hofpitana

fponfz matrimonio affifteret

Pyfir

in Ecclefiá parochialifponfi

fiae licenti

à parochi hujus Eccle-

fiz, valdé indecenter ageret , imó e

X

multorum opinione

df

peccaretjmatrimonium tamen nihilomi

Patocis

rationem fuperius infinuatam,

nus effet validum ob

viuy d

Quare parochi, ut fecuré

RY

procedant, in occurrentia talis caf

u

üs

diligenfg fgceptan; £uæ

2

'hojus pn

äæc;&s .cgnm;t udinem obfervent,

ss t

JXOc A

.CASUS DCCXCIX, —

cis ducel

Ciz&n etmm ?fzra

vabundi perfepé foleant - contrah

ere bsdfriäotiiïa;

bitiontn

DQuari potefe , quismam re[peiiu mazrimonii c

elebrandi , cen-

. Minc

z

Jeatur eff& proprius- parocbus-

0724 «

dum, &

vägn un-

bus vt

Riusq;uam' refi ponäeam,

füppono v*:;gabu-nc-ïdäf dm ytm:a

aliud iny

p

Leg. ejus, qui tnanumifit, $

» Celfus,

Jf ad municipalem, Qui

tochüm

nullum certum habentes domicili

um hinc inde vagantur.

Et tales funt duplicis conditionis,

qi

p

jatenus alii necbabent,

3

nec habere volunt certum domicilium;

fed perpetuó per ór-

bemvagantur , ut vulgo di&i Zingari,

: .Ef alii , qui reli&to

m

domicilio priori tamdiu vagantur , ufq

/

u£e

dum aliud fibi ac-

wih

quirant.

fortis.

Pon) rrplent aisf p

b

c?güt de utriusque

*

Refp. Propriur

'.,*

i quzd'em va gabäh&orum parochum: effe

p34

eum, in cujus parochia pro tempore bofpitantur , hujusmo-

. Yofo

Quin, q

di tamen homines ab.ipfo non debere admitti facilé ab ipfo

v

dtqui v

ad celebrandum Sacramentum matrimonii , nifi prius infti-

tutà diligenti inquifitione de ipforum ftatn & habilitate ad

lenita

-

contrahendum matrimonium

erbc,

; atque obtentà ab ordinatio

Catding]

loci eofdem copulandi licentià,

Prioris memóri Ratío eff ; quia tales hor

nines non funt

l, decre

ti

Dite

dieiiipendl Jraria Bolioifo, Rc, RhGECRARIOF 3 epmpecen

u

: ?rgjeu:e l

925

:

. DEMATRIMO NIO, :

ïetlam Uan. |

ufü facrame

ntorum ; ergo aliquis iptis aflignandus eft, qui

qua Eecefr -

timonioaff. !

magis congrué affignari poteit , (ed hic eft; in cujus parochia

hofpitantur : ergo &c.

i affileret

occ Pofltrius menbrum expre

T r

fl tradit Concil, Trident. Sef. 24

ujüs Ecch. d-

t opipiore !

de veformat. Makrimonii «ap 7.de hominibus vagis ita loquerms

Parocbis: zutem pracipit , ne illorum matrimonris intevjint , vifi

tLvalidum ob

prius diligentem inquifitionem feceriuf , G5 ve ad ordinarium dela-

l, Qt fecure

Ceptam fore

f , ab eo licentiam id [aciendi obtinuerint, .. Atque pro cau(ali

hujus prohibitionis hoc addacit , quod , càm ejufmodi ho-

minés , utpote plerumque improbi ingenii , foleant primá

uxore reli&tà aliam &caltam primá adhuc vivente,in diverfislo-

cis ducere , fan&a Synodus huic malo

E

p,.e;r. prasfentem p—xfohi-v

| mdtrima',

bitionem voluerit occurrefe.

(fdl., -

- 'Hiacfequitur ,. etfi matrimon

ium inter vago s effet vali-

dum, fi Parochus eis contra dittam prohibitionem cum duo-

bus: teftibus affifteret , & ex parte contrahentium nullum:

?s dic) jmia

aliud impedimentum irritans intercederet ,ipfum ramen Pa-

rochum-id faciendo graviter peccaturum

w Qui

k Napattuc -

contrà preceptum in re gravi,

$ quia nþilmiæu.m av

H&häbems

geret

12 sü hp A a DC

etuo per dt-

,qu relido &

*

P

av

:

ld fibi ac-

Qui

srocbus necdum. facerdss eum duobus «vel tvibus Lefri-

affiflevet y: valide me id

morbaey ïma;rz'mwziai:

CCeret $.

t ripsque

"

2 Bfy. Affrmati?. Ratio

ef^, quia Concilium Tridentinum

acdhom df

"""pro folennitate effentiali ipfius matrimonii alind non re-

', hujüsmo-

quirit, quàm ut prater duos aut &resteftes affiftat parochus;

xb abl |

atqui Parochus cenfetur affiftere, etiam(i non effet facerdos,

prius jnfu«

'5Dignitate enim parochiali fuppletur au&toritas facerdotalia

ybilitite à

ergo&c. Atqüe hoc ipfum expreffe declaravit congregatio

i orfínatio

€ardinalium anno 1593:0t referturin de

4

, decreti de Réformaf, matrim.

;laraæ:io»pibäas cagicis,

s non font

- ^ Dices, r. Dum Concilium(zpecitatum ait r qui alifer quam

4

conpeten

ofe 65t, neceffarió ex parte Pa-

*

???ente Parocbo-«velalia facer

Aaa àaa 3

tochi

$536

j

C

CAStis $4

QUE Mu

IRAMENTALES

UYU DN M aT.

'*--F

^

uia

di&is

RCFP; |

zochi'ordinem-Sac erdota

lem reqüirere videtür,q

arari p*

4lius denotat, perfonam

cum fübfequente ; ergo &c.

pracedentem eiïe cop:ditignis: ü-miüs

É

urgent at

propolit

Ref». Neutiquam illis veibis , Tridetitinom idvelle ; quod

obje&io pratendit ;

quia di&io 2//u; non femper facit hu-

jusmodi denotatione

m , ut patet ex illis verbis Lucae. 23.

Quibus edu&tio Chrifti ad

crucifigendum fic defcribitur 5 u-

cepaníur autem G duo-alii nequam cum eo, Dein datoquod in

Qsïd&þ.yf

di&is Conciliis verbis partícula alizs

&denotet fimilitudinem

conditionis. perfon

"

& prazcedérntis cum conifequente , hanc

tamen denotatio

E.l

fi

nem Concilium noti ideó facere voluit , qua«

- logut.

Parochus tatrimonio affiftens , neceffário debeat effe Sa-

du eon

cerdos', fed quod defumendo'denoiminationem & potiori ,

lacerdos matri

gen-tiam

£fl& facerdos.

mohio affiüens pieramque&o rq,ina;iö &kax

1

dentínil

tet , no

Dices. 2, "Parochi i

fäfähfïä ïh'—Ceï*eb(ünäf; mafrïmö-äio,

eetdota

exigitur , utfponfos conjungat, & nomine Ecclefia benedi-

£at5 ergo cüm benedicere prepiium fit face

Juiet

.

A

pro at

ut Parochus affiftens fit facerdos.

Conciliü

Rtjp. inde folüm probari , quód conv

enicgut o FE

|

rochum fimul effe facerdotem, non autem quod fit de necet-

|

|

? Wytoc

tate.; nam intentum effentiale & primarium , cur Parochi

ü&æ*,m

atfiftentia requiritur , ut nomine Ecclefiaauthoritative té-

tiali, &

ftificetur & approbetcontra&um matrimonialem , quod fa-

cere poteft , eriamfi non (it (acerdos ; benedicereautem eft (o-

L]

lum

am neceffaritm

i, pt

4

Q

uid accidentale quod ; non, ut quodd

.0('6'4

adv

cclefia praedi-

&C!Q hi

pitur,

rem , fed ut quoddam conveniens abE

rianett

H

1

£v

alterfativa dubiastilgUnoeiB

s pars decla

..

rat

alteram, L. z. ff, derebus dubiis, Ergo.cum heecalternativa ,

patochi

pre]ente Parocho «vel-alro facerdote , dubia fit, utrnm nimirum

$pb

pars intelligi debeat de Parocho ; ut facerdote eandem de-

clarabit

Cerdote,

altera ,' quod fcilicet intc,l:l-igcndahïüt de Parocho fa-

R

DE. MATRIMO XIO.—

$22

N

^; QUi d

Refp.. Ttmc quidem unam ä*artcm-al'tef:äa tivae dubize de-

elarari per alteram, quando:alie conjecturas fortiores nom

-Uf?m's (itilig

urge

ävelie, Uod

propofito,.

jt declorationem.aliam ,,;,—n.qn.. ubi aliam. urggng,,; ut in.

oet facit hu-

. CASUS DCCCI.

8Iuca, a,

tibitur ; d.

clur: licentiam affiffendi matvimonio dä«;»ät» 41;;'-1;,-; Cle-

toquod in

ägïæg—m

ne[t facerdos : effefne -

nilitudinent

Ro æicq'ä?;qyi fno

valida? .

ente , hanc

Oluit , Quie

—

Ejþ N egäffwe Ratio.

eff ,

u

ia verba Concilii Ti*iäji:nrihä—l

t effe $2«

loquentis de (zpe-diétà.a

d

;

Iftenria. funt accipienda fecun-

dum-communem. intelligentiam. . atqui fecundum intelli-

| à potiefi,

Ratíe (Dleat

entiam-communem:., facerdos ,.quem. ex conceffione Tri-

dentini Parochus ad.affiftendum:matrimonio fubftituere po-

teít, non dicit aliumclericum.

1atrimadio

gga;þ,. vereinitiacumordine fa-

f Dened-

gerdotali, ergo &c« ..

1

o Interim, Autemn

il refert. ut'rum facerdos. fuB fituendus *

a äefh

pro curá animarum.fit approbatus nec ne , quia citm idem.

Concilium. feff, 23. cap; 1«. approbationem illam tantum pe-

i ít,

t denecet-

tat proconfefífionibus audiendis, propter magnam pruderr--

ais

tiam , fcientiam , & vite probitatem,in tali miniftro requi-

ür Parochi

fitam; noncenferur eandem exigere proaffiftentià matrimoz

Sadcs -

F

niali, acproinde poterit Parochus etiam fimplicem facerdo«

,9vod fj

tem;,íeu non curatum.fubflituere ad affiftendum matrimo--

emeltloe

nio ,ut habet commun!s Dottorum fententia;.

velfaridn

"Dices. Poteftipfe Parochus, ut nort facerdos validé affi--

fte

f

'q;'præ ,

ex

"

ematrimonio 5-ergo etiam ex ejus fübilitutione ficatfifte-

xe peteftalius clericus, licet, non.fit facerdos, —

Y

"

.

-

4

a

;sïäed/äf,*f

Refp.. Megando.co

[/]

'.

jjeq. Quia praeterquam , quod dig

räii"asz

ER

parochialisnon fatis cenfereturfuppleri , fialius quàm facere-

pia r

dos fubítitueretur; infuper alium quàm facerdotem fub(ti-

ydem de-

tui.non poffe , fatis colligitur ex:yer-

LWChO l

bis- Tridentini.-

CASUS:

Iuj

928

egs U$ $4CRÁAMENTALES

"

L i l

J

^"CASUS DCCCIL.-

Si IJW:

Quid fi Parocbus ftt éxcommunicatui

"

; frenfus at ii

a»;zzi&þg

siot

affiftetne cualid? matrimonio t

K Efpend. E£um validé affiftere', etiamfi fit excommuni-

Ef

catus non toleratus , fufípenfus ant interdit£tus &c.

N

dummodoó non fit privatus parochid, Ita Sangez. L, ;. difp,.

Tif

iomp

21. Ef rafío eff , quia affiftere matrimonio non eft proprie

quià

a&us jutisdictionis , fed folüm teftis qualificati ab Ecclefiá

sendum

conftituti, ut patet ex eo, quia matrimonium effet validum,

factiar

licet Parochus eidem ut teftis cogererur invitus intereffe ,

t pre

quod non cadit in a&um jurisdi&ionis ; igitur excornmuni-

ao

catio nonimpedit , quó minusilla affiftentia valid? fiat,

Dices. 1, Affiftere matrimonio eft 3&tus Pa

pialen

í

mc-hi ut Pa-

t0 o

tochi , ergo eft a&us jurisdiGtionis.

$

.

hec

Refp. diffiuguo anteced, Atfitt

ere matrimoni

B 'eo d GrüE Pa-

cienten

rochi ut Parochi, qua deputati fozmaliter àd exercendam

tür ali

jurifdidionem , mego, Qua deputati formaliter ad facien-

dixilfer

dam teftifi

Cca

eofifeg, m

r

ationem authenticam Concedo antc'cea'eng &x nego

que n

;

; "T'eflüimoniüm excosmmnicáti non tolerati nof

7 Die. 2

valet,juxta cap. decernimus. De fententia Excommunica-

tionisin 6. ergo licet affiftere mátrimonio , non effet a&tus

Sli»mluda

jurisdi&ionis , nihilominus excommunicstus non toleratus

eum invalide exbiberet. -

i

*

. Refp. Feftimonium excom

municati rion tólerati tunc fo

Ràx

làm 4 jure declarari invalidum , quando ad id ferendum non

Pa

admittitur perfona infamis , qualis tamen admittitur ad fe-

d eti;

rendum teftimonium circa contra&um ma-

hentíü

trimonialem.-

Qu à

qaititu

adum

ipus

CASUS

Datete

959

5-«

pE XMATRI;MKONIQ.

CASUS'DCCCIIL -

Medihuy d

$i ad hoc, fit aliw:ääcefdok,i q,uam Parocbwwahde küï]t,at maíri-

ionio ,requirabur

licen£ia praprii Parocli ; queritur, qualis

debeal effe illa liceniza?

Commulii-

Qi£us &e,

Efp, ex communi , quod-debeat effe expreffa , ut faltem in-

L. difg

nixa ratihabitioni de praefenti, ita ut licentia folum prae-

fumpta ex ratihabitione de futuro non fufficiat, — Ratío efl;

elt proprie ^

uia de licentià affiftendi matrimonio pariformiter difcur-

b Ecclefó

tvdidum, 3

rendum effe videtur, ficut delicentià audiendi certorum pa-

tochianorum confeffiones, atqui ad banc non fufficit licen-

intere(l , 1

tia prefumpta ex ratihabitione de futuro , fed requiritut

Cortuni. 4

fiat,

aliquo modo expreffa , aut faltem innixa ratihabitioni de

praefenti, uti communiter docetur in materià de Sacramen-

chi ut Pg-

to poenitentice,

Ergo. Interim tamen non eft neceffe , ut

haec licentia detur à Parocho in particulari , fiquidem fuffi-

tss

etcendam

cientem licentíam adaffiftendum matrimonio habere cenfe-

tur aliquis facerdos,(i aliquandoParochus eidem generaliter

ad facieft.

dixiffet : ego do tibi licentíam omnia officia parochialia , at-

tj E a o

que conceffionem i&am nunquam revocaffet,

lat

CASUS DCCCIV,

P

muaicz

é

(fet QUs 3

Sz modo ad «valide contrabendum mafrimonium v

iquivalur przejï'n-

&ia Parecbi :

queritur, qualis debeak effe

i Coletáti ,.

pre[entia ?

& tunco *

| E]pCum cotamuti , quod debeat effe moralis, hoc e.fï,quöd

idummont ;

* "Parochüs non debeat efle phyfice praefens folüm corpore,

fed etíam moraliter mente; itaut intelligat mutuum contra.

l&-

iturgd -

hentium confenfum , atque animadvertat , quid hic &

k

nunc agatur.

Ratio eff ; quia talis in Parocho praefentia re-

E

jairitur, vi cujus poffit teftari de eo , 'quod inter conjuges

a&um eft, ideó: fiquidem ejus praefentia exigitur 5 fed nifi

ipfius pracfentia fit moralis; non poteft viillius hoc teftari, ut

patet ergo &c.

mwä

Hinc

Bbbbbbä

930

C.45 US" SSACRAMMB UTALES

—

Hinc Parochus omninó ebrius ; gagt,'*dormie-ns faä rae-

J interrei

fentià in contrattu matrimoniali nil praeítaret. . Porró quod

cpsie

in propofito jam cafu dico de qualificatione pr

h

fius Parochi, etiàm

efentia ip-

mtelhgendum ePc de quæliiï'catione"pi'æ-

Concili

trahitut

fenf;iæ teftium,

ericult

ia alie

Quid fi Par

ochus vvel.ordinarius

alici Sacerdoti suel Párócho h-

riostn

: 'cehtiam de

erit d affifleudum , isverà Ante nccepL A molitiam .

Do&or

| '/y;gju;filzfcc;?ntiæ defatto. adfliteris matritonio, .

&obiun

/ARWE «mle,þs';.:? .

Qu à

Doftorum fententia diltiaguit , an di-

pusco

-tà fit licentiaad inftantiam alieni Parochi, vel mótu pro-

pl5

prio: priori cafü cenfent fufficere , quod licentia fuerit da-

I

23*

Vtel

ta & infinuata nuncio pro

z

.€à miffo , altero autem cafü non

"Aaut n

habere effectum an

te not

itiam.

ldemque tametfi aliquis

Sangez

tértius ( fine mand

men P

chi affitentis) licentiam

feveni

impetráffet argümento eorum, qu

& de privi

elis tradi fo-.

hyjus

lent, quod non prius habeant effctlum, quàm

privilegiato

. Hurtadode matri-

|

monio, Di

innotuerifit. Ita Sangez. lib. 3. difp. 36..

p- 5.difïicþ;lf';'

]

diffentientem.

3. &'ali'i' p lenque ,utvix fit re p'arïrä !

Verum quía cardo

&f undamentum ( ut fatentur cirati

vilcgii

f

Do&ores) confiftit in paritate du&ta à privilegio, ídeo resil-

la theoricé examinata non efttam'certa ,"quin omifsà diftin-

decid

et.fe

&ione generaliter in hoc cafu pr

fÉgien

9 Valore m im?nii s p

probabilitas.adferri.poffit,

*

Xeio

i

Eten

l

*

m quod privilegia:

a.beaaät

o Qumáte

n

Cuntt

data funt; etiamanteacceptammotitiamab eodem Sangez d.

egiit

lib.fub. n.1, allegantura2.magni nominis Do&tores,& praeter

ante.c

rationes & argunienta ibiadduca;etiam non parnm ftringit,

quod in. litteris gratze( quibus accenfentur;privilegia ) non

Ti

attendatur. tempusprefentate féd tempusidate ità,-ut ftà-

L, fi

etta

tim tunc; cüm datae-fünt; parti jus quaratur; ; Sicut cum

entiae

tir

communi docet Rebglffkurs in gpr»axi bencfic, in tit, differ

inter

*

m

" pÉ MATEIRO NTO. —

93!

—-.-—'

',-fw«,-,a-:»«.-'x-»v:-.v* s

15 [ud pte

crlpta Vgrätia&*&fïiüüitiae;n'n: $€c äcum'te.'fl,.d'c r&kfc, ript.ï

'Oftüquoj

Elentiz jp.

Accedit , quod in propo

fito cafu f&rventtit finis & ä;ärbä'

Itlonepta

Concilii Tridentini. Finis quidem

; quia matrimonium con.

trahitur püblicé coram'

Paroého & tceftibus , &

excluditut

: yérbaautem , quia datacít licen-

periculum abnegandi illüd

tia alieno facerdoti ; Utrum veró liaec

licentia debueric ipfi

('Pdrbbb&"lï.

riusinnotuiffe,hocinConci

lionon eftexpreffum,& quamvis

MWíitianm

p

!

D

Do

&oresid afferant; tamen fundamentum eorum admodum

dabium eft & cont

roverfüm; ^ Cum igitur de jure veteri ( de

nidmy indubieé valuerat.) ;non ceffeatur

quo tale matrimo

Vit,anda-

plus cotre&tum quà

mexpreffum L precipimus in fin, C. de ap-

mótu pro-

pell. &5 in dubio potius favendum matrimonio,c, fin.

de fent.

| fuerit da-

& re judic. cujusirritatio eft odiofa & plerumque fcandaloía,

i calü) non

"ftaut vel ex ubius Dó&oris claffici opinione-fuftineri poflir.

&tf aliquis

Sangez. lib, 1. difp. 18. n. 7. atqueaequitas rigori juris fitprae-

DN

licentiam

ferenda L. placuit. c. dejudic,

.plane-'bpïnþr:; .p,rowbabilem e(fe

s tradi o«

hujusmatrimonii valorem.

rivilegiato

$

umentis

s i Sangez addþïïtisï re-

jde matti«

um yideam'&u»g,qmd ar

poni poffit. —

i reperite

che:ergo r. Ín cap

, I.de conceff. prab, i

nó. dfi.þituvr ; p'ri-g.

vilegium prodeffe à tempore fcientice,

Tiod Cff?otïl

; 'Deinde ibi non

deSres -

.. Rep. lnprimis effe allegationem partis.

deciditur ,. an.non aliquando poílit , à tempore, quo datum

[sà diltit

eft, íed alia quaeftio movetur, an nimirum fi agatur in privi-

Ts

legio de juretertii, requiratur,ut privilegium illi tertio inno-

tuerit ? & ideó

.

þöf!-", qüV

pars 'diXïþ'* fufï—ï&:erg : qu*od' innotuerit privi-

leeiato;

Sangezo

Dice; 2.

'—In:äþcneüþcidäbfenti collato non acquiritur jus

jpretet

fiugit

anteacceptationem. C, Si tibi abfenti de przeb.in 6 confila-

ris dignitas acquiricur litteris preeftitis, id eft ; prxfeatatis,

1

jà)

non

L, fin, jun&t. Gloff. C. de con[ul. fervo a

Y

bfenti non qu& riturli-

$, Vl

[ii-

bertasdata ante certiorationem ejus.. L. qui abfenti, ff de ac-

vicut CR

quir.po[J. donatio non ce

nfertjus donatorio ante ac

tio-

forentid

"Bbb bbb:z

"

cepta

nem.

intet

2331

CA'..S ü& SM—CR AMENTALES

GENPUUP CUR

paseenm t

nem. L. abfenti. ff. de donaf. Legitimatio liberorum pe

r refcri- -

refum

ptum principis defiderat eorum ratihabitionem, auth, quib.

adhici

inod. natur. $. illud tamen.Col, 7.

6."- 7!1

Refp. Ex hisomnibus non re&

& neceffarió inferri ad pri-

requiti

vilegia & multó minus ad licentiam datam alieno Parochos

qdæ pte

uia in illis proptereà requiritur alterius partis acceptatio ,

ttà con

uod trahant fecum aliquam ejus reciprocam obligationems

dem $:

ita beneficiatus tenetur ad onera beneficii, & fubje&ionem

di Layt

Epifcopi ; Conful ad onera confularia : Servus manumitTus

& d

adjus patronatus & operas libertorum : donatarius ad anti-

uam

dora & evitandam ingratitudinem jux, L. fin, C. de revoo,

Jnettet

don. liberi legitimati, ad jus patrie poteftatis, n privile-

IN

giis autem , prafertim veró difpen(ationibus gratuitis vel li--

&altei

centia ad affitendum matrimonio ( quam affiítentiam Paro-

in ftip

chus alienus per fe paratus eft facere)nulla talis reciproca ob- -

altetiüs

livatio eft.

,

anste

Caterum in Z. C. Si tibi

aöfenti.þ non leve argumentum

tOCUI

pro contrario defümi poteft , hoc ipfo, quod ante notitiam

toggti

uaeratur beneficiato faltem jus ad rem , ita ut Epifcopus il-

lud beneficium fíne confenfu ejus alteri nequeat conferre,

Deinde in allegatis locis non deciditur , an fecut ratihabitio-

|

ne nonquaratur beneficiato, vel aliis jus in re 3 die primce

Quj

collationis, ficut inlegatis , quce etiam requirunt acceptatio-

PT

nem & tamen cedunt à die mortis,

Valorem autem matri-

|

monii etiam, quand

;

oque ppiïg gtïe ,in fufpenfo; commums

doGrina eft..

Dices. 3. Parochus non po

/?

te& cxc'rcere iu-risdi&ïfomm, RE

Q

NI

uam ignorat fe habere,

Refp. Cum Parochus in matrimonio potius teftis , quàm

judex aut minifter fir, ideó affiftentiam matrimonialem non

eífe proprié exercitium jurisdi&ionis , al is Parochus invi-

tus vel communicatus , validé nom affifteret , quód tamen

docet Sangez. lib, . difp. 39. & eodem lib, , difp. 21. n. 4. &

hoc ipfum eft in quaftione, an a&us, qui ab alterius licentia

dependet , non poffit exerceri ex rationabili illius licentiae

pree-

n d

DE MATR130NIO.

333

JDRE refeet Ed

rafumptione , praefertim quando jarn a&u data eft , licet

AUL quib, 1

adhüc incognita, Demumetiamilla opinio Sangez. d. difp;

ferri ad prt

36.ri. 7, & 8, quà in cafu , quoper nuncium licentia petita eft

requirit, ut faltem licentiaipfi à nuncioinnotuerit juxta ea,

0 Patocho:

quas præmiüt. E

difp.6.n. 20. & difp. 7. n. 55.

Non eftex-

(Ceptatio ,

tra controverfiam, Quia multi graves DoGtores apud eun-

litiOnem;

deém 'Sangez citati contra fentiunt, quibus etiam poteft ad-

DjeCtionem

di Layman l. 1, tra&t. 4. 0 23. fub. n, 10..— Übi docet expedita

nanumi(fug

& rationabiliter praefumptà difpenfatione ( fi a&u data fit ,

US ad antj-

uamvis necdum cognita ) validé contrahi poffe. — Nam ex

; de ttyo0

menteomnium Do&orumconceffio quacunque valet;quan-

lp pruvjle.

do concurrit confenfus utriusque ; fed quando unus petit,

tüitis vel l-

& alter dat , concurrit confenfus dantis & accipientis ; ficut

tjam Paro«

in ftipulatione per interrogationem unius & refponfionem

tiptoca ob»

alterius ftatim nafciturobligatio , nec requiritur , ut interro-

ansrefponfionem denuó acceptet & im C/em. 1. de procurat.

mumenum

rocurator conftituitur , (i unus per litteras rogaverit, &

te notitiam

rogatus litteras fine proteftatione retinuetit,

ftoposi- d

! CODetté.

CASUS DCCCVI,

yibabitio-

Quid fi proprius Parocbus affifiat matrimotilo inprefenti4 quidem

Qje ptima

ceeptatio-

duorum -vel trium teflium , qui tamen minimé ad teflificandum

em matrf-

fuerint. fpecialiter cvocati &5 requifiti. V alebitne

matrimonium ?

LQM&DWS

E[p. ita. Ratio eff. — Quia qualitas ifta , quod teftes 'dc-

BA m '

h

beant effe fpecialiter ad hoc requifiti, nullibi in Triden-

uata effe reperitur ; Ergo ab co-

ís, qum

; ":in,o affin

dem non cenfetur re-

alemnon

"

qUifio :

ho i*

a amen

n M-,

&ü v i

C

ys itentia

jícenude

Bbb bbb ;

CASUS

i.

p

934

m

CASUS 'SJCR;;'/EENTAEESM

p d

matrimo

M CASUS DCCCVIL

] decreto

Quid fi Parochus affifieret matrimonio cum duob

us quidem xvel tri-

bus teflibus , fed talibus, qui uonm fumt omni e

Xceptione ma-

Jores :-haberetirue. matz

vAalidaum ?

z*mmmmr

1

'Sed uilj

ft

Efp.ita, Ratio ef, Quia

.cüm contra&us matrfmöhidfäiüt

cauía favorabilis juxta

cap. ult, de (ent, & re judicata. Faci-

lius ejus valor

probatur per teftes agere

RUE

contrahenti

j:

mulieres , parentes

um, infames:',-

lemli

infideles &c,

chcommunnica.vti, fe rifij',iq?gpberes-,

| preíc d

Dices, Ad diffolv&ndum matrimoni

| ded

omni exce

*

um exiguntur teftes

ptione xiüjo;es

;

Pl

Ergo etiam ad id contrahen-

/7/'/'; lflbl

dum.

BN

valium

Refp.. Negatido

confeq. difparitas eff , quod. diffolutio fit

uoddam odiofum

, exigens probationem majorem , contra-

EC

&

io autem matrimonii fit

* Cetfitus

quoddam favorgbi!e expofcens

probationem mínorem,

* &fonm:

Confirmatur, Nam Trident. conftitutio veteris juris cor-

detur,q

rettoria extendi non debet ultra proprietatem verborum,

quoad

qua nullas certas qualitates teftium exigunt , praefertimcüm

procedat contra valorem matrimonii , cujus caufa favorabi-

liseft, cap. ult. deSent. & re judicata: (icuti eadem ratione in

uid

[i

fidei favorem ejuímodi teftes m

dei , de hzret. in 6,

:

in'orels admitti folent ; C, in fi-

[

"Accedif, 1,..Quod teftes

alioc(uïxïl inhabiles ; feu exceptie-

ne remobiles , validé tamen adhibeantur, ut inftrumenta-

5

tii, ad rei gefta probationem, ex partium confenfu, ficuti

notat Glof.fn aüthent, deteftibus. $, Neque igitur. Ver. &

Cep

Wofrr

fuppliciis , Sangez. lib. 3. difp. 41. n. $, Quin etiam ad actus

Cütdun

judiciales adhibentur validé, fià judice vel parte advería non

repellantur , ficuti coll

[

itur ex c, r, deexcept. in 6.

W

"Accedit,2. Quod'au

à

otitas Parochi fuppleataliorum te-

ftium defc&um, arg. cap. Cumeffes, de tetamenrz; Prafertim

ntracti

fi Parochus teftium nomina , diemQUe ac locum co

m*atrif

'—.———

DE MA TRIMONIO.

23f

D

v

| matrimonii in libro de

fcripfit , ficuti ei jubetur in Tfident,

ilts u -

decreto de reformat. matrimonii. c, 1. feff, 24.

OP A.

/^CASUS DCCCVIII.

Sed quid fi Parochus , aut tefles ad teflificandum de matrimonio co-

[feut adduéti per vim aut frandem : effetue

tonidis i

tmc?a 7

matrimonium vali-

licatt, Fad.

m'þilominm

dum ?

5 Darentes

Efp. A;jïrmatiä;ä, dummodo exhibeant pr&föhtïam mora-

lem fupra defcriptam. ^ De Parocho fic affitente tradit ex-

mpUberes,

prefse declaratio congregationis Cardinalium Concilii Tri-

intur tefteg

dentini interpretum n cap. 1. decreti de reformatione matrimo-

contrahet-

nii, íub his formalibus : Congregatio Concilii cenfuit matrimo-

nium coram Parocho & teftibus contra&tum, nifi aliudobíter,

IToltio fit

validum effe , quamvis Parochus invitus interfuerit, & alia de

(m.Contta

caufa, quam ut matrimonic intereffet, à contrahentibusac-

expo(cens

cerfitus fuerit, cum tamen ad attum matrimonialem , vere

& formaliterfuerit aZbibitus,

De aliis veró teftibus inde fua-

tfütís cot-

detur, quia ad rationem tettis , qui poffit teftificari, fatis eft,

ejorum,

qPQd ad»v:crtag & inte ligst, quidagatur &c. ergo.

xUmcüm

| favorabi-

s SGASUS BEDCCIX:

ratione in

Quzdn ;nätkiäbniüm ab incolis loci ubi vel in quo Tridenti m —

ts C infe

n ef

':ffitutiOL 110

vecepta , fine affifentia propriz'.-qu.

ïocbi celebrebur. t Ejtne;'fz(lei-'

exceptite

codum ?.

"

;

A

TUmenta-

T Ejþzm **Räiio;e/i q

uía ubi

lex nov

a pro*;rä'u Ig;?a'ta vel re-

nfo, ficti

cepta noen eft, non obligat , & per confequens matri-

r Ya &

monium validé contrahitur fecundüm antiquos canones;, fe-

nad adus

cundum quos ad fubftantiam matrimonii folummodó mu-

tuus contrahentium confenfus , & ab

]

;vm nofi

fentia impedi-.

*

imenti dirimentís rcgpire.-l

eu

iorum te^

bantur,

pygfertitm

contraal

CASUS

matti-

936

UmenuoEnmNIqu, GEUCDSCOTTUUEDVm)

CASUS SHCVRANMENTALLES

Gucipd n cupen

uosscca al

fofhot

GASUS DCCCX, .

eftinindiv

Qui4 fi aliquis ex loco recepti Concilii Tridentini Exct;frag ;:1 ia-

L

habetlegi:

69485 710 rece,

tÍ Concilit Tridentimi , ibi

Singez,

rechi

duortem vel triun tefiin

"a cHUS inacola 3Mius loci sea-

que fine a|ffitentim broprii Pa-

EF Psttonitim comtrAlnt , eff.

77 wa!idw* MA

ErISOBIUU ?

Efp. it

4

C

Quif f

*

. Ratioeft, quia cüm contra&us äatrimogiälis Gt

individuus , regu

latut fecu

ndum locum uniuscujusque

tl animoï

E

contrahentium , ficut fi contr

ahentes fint ex diverfis Paro-

chiis , proaffiftentia matrimo

nii fufficit

qua(liscunquc Pare-

chus ex illis diverfis Parochiis atfiftat,

B

atin

CASUS DCCCXL

toatrimo

Comumatct

Quid J ambo conírabenites tuig

rent ad:locum non recepti. C'oncïlä ;

trhattno

ibi fixuri domicilium [in

e eadem folennttate, feu affiflentia

preprii Parochi

( duerum aur triwm e-

N

ium matrimonium celebrent :

Celtr

: quisPar

Valebitne ?

Efp. Pariter in eo matrimonium effe validuni;

dopoff

.

.Ratio q/f,

! Z

quia contra&us regulatur

juxta m

orem illius loci , in que

celebratur, L. Si fundus. ff. de evict,

Confirmatur, Quaia tales hoc ipfo , quod illuc veniant a-

nimo figendi verum domicilium , ibidemque perpetuó

Qüi!i j

Atif 714

manendi , jam fiunt incola illius loci, ejusque legibus

obftringuntur,

Ergo validé contrahunt juxta morem

Wt 7

illius loci , neque amplius aftringuntur legibus prioris

domicilii , ubi

cefferint,

decretum T'ridentinqm viget , cum inde re-

JVeque b& obfiat

, quod Concilium Tridentinum ipas

RAtio di

perfonas inhabilitaverit, qua fine praefcriptà folennitate con-

Contrat

trahunt , inhabilitatio autem

CU beley

-

j

perfonae 'comitgtur perfopa'm,

IUS!OCI. y,

ficut umbra corpus.

Atj

Refg.

DE MATRIMO NIO.

93*

m

; Ro;. o;;etur' enim hoc folüm procedere, quando pc'rfoha

eft in individuo inhabilitata per fententiam judicis,quia tunc

iral ad lg.

habetlegis na

turam , ut non obligec, ubinon

! eft recepta, Ira

: prloprii b

difPO H 8.n. 13. & ;OO

061 d-

Sg:-angez, lib, 3.

CASUS DCCCXIL -

Qüïi;ir f ]þon[us

&5 fponfa fe [e conferant ad locum f0ft rebeþti Cont-

mohialis (t

cilii animo 1bi figen

di duntaxat quafi domicilium 5 contrabifurne

üsCujosque

vAlidum makrimonium ab 18

'et(is Pato»

- nitate ?

Pie Prestté n

que Pate-

E

IR

fp ifa.' Rati'o eff , quia decretum Tridcdfinüm rks)onhob!i'-

gat in Parochià, in quà non eft promulgatum ; fic v. g.

inatrimonia Chriftianorum apud Turcas captivorum , vel

commercii caufá ibi degentium; funt valida , quamvis con-

i Cmïu'.

trahant non fervata f

[6)

ibi non fuerit promulgatum, -

ormá Tridentini , fuppoüto,- quod hoc

;[Jïjlmia

folam translationem quafi do;mï-cþïlli»i efficitur

Ceterum per

quis Parochianus alicujus loci , itaut ab Ecclefize illius Paro-

cho poffit recipere Sacramenta, arg, c, fignificavit , de pato-

fulio g;f;

offà in Clem, 2, de Privilegiis,

di,inque

"chii'si , jundá Gl

CASUS DCCCXIIIL,

vettí4nt &«

Qui4 fi incole loci, in quo Tridentinum noneff in puntfo veforma-

erpetu

k [egibus

fionis matvimonii promulgatum , [e conferant ad locum non recep-

3 moremn

*."t,vum Triden

tini folo animo ibidem fine pavocho &5 teflibus

contírabendi : evalidéne conírabuné

3

y priori

matrimotnium ?

n inde t^

Aiio dubitandi &5 affirmatiruam tentndi, eft; quia ratione

um ipa

contra&tus quis fortitur regulariter forum , cap,ulf. de fóro

compelent. &y'confequenter validé contrahit fecundüm Leges il-

jtate cot-

;etïonamo

liusloci v. g. natrimoniumfine Parocho & teftibus.

Atqui nullus

Accedit , quod talis videatur uti jure fuo,

^ KCcc ccc

vide-

M

958

( €A5US SACRAMENTJL?S

'—

videtui-"doiö facere,

quijure fuo utitur. L. nullus, f de regu-

Al

lis juris.

Ergo.

e

du indic

-"Tandem quamvi

s hujusmodi íintentio mala'r'egddat a&um

il'icitum , non tamen ftatim fequitur, eum effe invalidum:

furispr

facete,

nam multa fieri prohibentur,, quze fi fa&a fuerint, obtinent

Al

roboris firmitatem, arg.c. adApoftolicam, De regularibus,

Et ob has, aliásque hujufmodi rationes ,

1 X p

non defunt , qui

«t prac

abfoluté cenfent cum.Sangez lib.3. de Matrim. difp. r8. n. 2g,

o dicett

tàle matrimonium valere,

Nihilominus.

Dico. 1. Prafati incola, fi cum fraude ac folo animo fi:

um no

tur i f

ne Parocho & teftibus contrahendi, illuc fe transferant , ha-

tat a

bitationem veró non mutent, invalidé contrahunt mattíimo-

nium. Ita 4 facrá congregatione Cardinalium Concilii Tri-

tiaibus

fito,

dentini interpretum fuiffe refponfum , di&tamque refponfio-

D«

nem fuiffeabIrbano VIHH, Anno 1627. confirmatam , refert

Lugo lib. 1. refponf. moral. dubio 36. Engel, lib. de clandeft,

f& («

cho k

defponfat, n. 20. Et Barbofa. c, 2 1. deofficio Parochi.n,95. ci-

tans alias declarationes facrae congregationis , & plures Do-

um

Gores. Rafiocff. Quia fraus & dolus, alicui patrocinari ||

fponis

lU

nondebent, Cap. Sedes. de refcriptis. Deinde, cüm tales

non intendant alibi habitare , cenfentur eífe Parochiani ^

Jetyr,

rioris loci, arg. Cap. 15. qui, de Sepult, in 6, ubi hoc in fi- —

Tenta .

mili cafu decernitur ; & confequenter tenentur obferva-

re debitam folennitatem Concilii Tridentini , utpote in -

fuá parochià recepti , & quidem fub nullitate actüs,

Adde , quod Concilium Tridentinum tales perfonas ad. |

ij

fic contrahéndum omninó inhabiles reddat , & confequen-

TW

ter quamdiu manent Parochiani prioris loci, neque mutá-

N

runthabitationem , ubicunque reperiantur, nulliter fic con- -

trahunt; nam inhabilitatio perfonae cormitatur ipfam perfo-

nam , ficutumbracorpus.

JVec urgení rationes in oppofitum allatae, Nam cap. ult.

Rà.

&o(

de foro compet, procedit regulariter ? fallit autem inter a-

monii

la , quando períona eft inhabilitata ad fic contrahen-

dum.

:' no 67

4d

——À

:

,

DE -LMA TRIMONIO.

EO

3

sss

Is

"

f dc reg;.

x--alterum refpondet Barbofa

ibidem , Ly nallus vide-

r ftante dubio: quia tunc

Ridatafum

íur indicare , quod fex illa loquatu

juris prafumptione nemo cenfetur,

quid in fraudem five dole

e tvalidum:

facere,

*

1t, Obtinent

Cedg!-

Tegulatibus,

':Ad ultimum dicitur , regulamillam non femper pro

re, ac praefertim tunc non

habere locum , quando ali

quid

delunt , qui

rtinens ad formam a&üs.

Vo-

mþ' [&n. 29'

eít preceptum tanquam pe

lo dicere : Etfi mala volun

tas reddens a&um illicitum ,

eum hoc ipfo non faciat invalidum , q

uando nihi] muta-

lo animo fi-

poffe. tamen pst

Sferant , h |

tur in fubftantialibus à lege requifitis ,

in- fubftaa-

eam a&um fieri invalidum , quando aliquid

ntmatrimo. !

"oncilit Tr«

tialibus à lege requifitis mutatur , ut fltxin propo-

1

fito,

xielponfio

Dico . Si verbincole tales tr

ansferant fuam habïtatio-

tám, refert d

nem feu domicilium , eo folo animo , ut ibi abfque Paro-

de donist, 7

cho & teftibus contrahant , valet matrimonium fic contra-

hi 95 d-

&um.

, pluresDo-

Ita fubditur in citata à Lugone Cardipaüum re-

attocinari

fpon(ione.

Ratio efl. Quia per talem translationem habitationis cen-

, üm tales d

Batochiati, -

fetur,quis fieri parochianus alterius loci in ordine ad Sacra-

X foc i 9 3

menta recipienda,

W av d

at 11

CASUS DCCCXIV.

ats,

'Ql.ti?l. fi duo contrabentes clandefline , fint divver[arum 'Parocbia-

yeríonas 9t

|

confequer -

rumy;in quarum una puälimmm uerit decretum '"Irideutint, mon ue-

xque m« d

ró in AlteYá : valetue matrimonium ,ff fuit celebratum in

en Parochiá , in quá decretum nom

itet iC COT

wit receptum ?

gfamperfo-

Efp. Affirmati-ué. Probatur. Quia fic declaravit congrega-

m p ul d-

tio Cardinaliumin caput. 1. decretide reformatione matri-

mohii. Ita Gonet. difp, 4. de confenfu matrimonii art. 3, S.

Md

one datá Epifcopo Antverpien-

: n. 67, patetque in refponfi

Ccc ccc 2

fi,

4l

940

—

CASUS SACRAMENTALES .

-æ-f'

fi , quam. refert

ti, art, $.

Sylviu s ad quæüiogem;' 45. fu pplemen-

Sugild

CASUS DCCCXV.

£l

Qui4 fi Parochus fimpliciter babevi non

pote[t , *vel non poleff ba-

beri fene maximo vel ipfius Parochi,ve

l.coztrabenutium

perictlo g

fj 0

Efíne Punc validum matrimonium im a

7

/äntia PAro-

iil

€hz contracium.

foerit p

Efp. z'ta.'

Probatur ex dec

fuito

dinalium , qua conful

ifione ejusdem tongreg&tïam& C'ar-*

&e vefor

formam matrimoniorum

ta ab- Epifcopo Tricarienfi circa

landie , & Frifiae contra

, qua in partibus Hollandizs , Ze-

tobut (ii

huntur , examinatis & perpenfis

CR a

rationibus fibi ab Epifc

opo propofitis , poftquam declara-

àdie pri

vit irrita efle matrimo

nia Hareticorum celebrata coram

tum n

miniftro Hzretico ,

vel Ma

giftratu in loco , ubi Tridenti.

i cont

num & publicatum , fuübjun

ab'meoli

füit aliquandó obfer-vatum de

€

Bit : $j veró in Parocbiá,in qug

retum proprio Parocbo careat , &5

€o.ctta

caíbedralis itidem Epifcopo &*

capitulo , babentibus 4 Co

ncilio fa-

ulitr quat

cultaiem alium Sacerdotem. ad id del.

(

andi , nullusque alius

hi Q

ibi fié , qui «vices Parochi aut

Bpifcopi fuppleat , matrimonium

ITf

eyale abfque prefentia Parocbi

; Jervatá tamen in

€o , /n quo

Vabl :

poteft , formá Concilii ,

nempe adbibitis faltem duob

E

us tf/ilbu:.

$i "veró

extent. quidem Parocbus 65 Epifcopus , fed

deori ,

tuio F'icario , uterque metu Flereticorum latent

"ullo confti-

Haet (on,

; 4a ul eye-

ifra tj

vé ignoretur , ubi (i£ , «uel eodem . met

u 4 diccefi .abfit ,. nec

YU

44 alterum fit. futus aceeffüs , cval

7dum efl ma

Imoni-

Al tyj;

m contratfum abfque. Parocbo , Adbibi-

duobus tefti-

Ullenw !

Á5 ;qme?æ

H

$8,& j

.mm: fi

MV

In.phrif

V

um od

-

X ib

$a

. €ASUS

—

941

—

DE MATR ï-;M Q:N10.-

ruPPth.

CASUS DCCCXVI,

J

'

d dicendnu de matvimonits H eréticorum,valentue illa,fi in

$ed qui

eorum. Parocbiz. Concilium Tridentinum. uun

g zmm

v

I Polf d- |

eos gt promelgatum.g. ..

i

Af .

!feristips

ï

m eft, matrimonía haeréticorünr vali

da efi'&, fi

in ipforum parochià Cw;iliüm Tridentinum nunquam

fuerit promulgatum.

&

p

Aliotit Cu.

Rat;o patet ex ver

bis Concilit Tridentini feff. 24 cap, r

ienfi cireg

de reformat, matrimonii, utpote quod ad obligationem &c

andie,Ze. B

robur fuidecreti requirit publicationemin unaquáque paro-

perprnfis |

chiá faciendam ; fímulque addit, ante lapfum triginta dierum

m declava-

ádie primz publicationis in Parochiá fa&se diQtum decre-

i. COfamm

tum non obligare : & confequenteribidem jureantiquo va-

lidé contraliitur matrimonium;etiam fine praefentià Parochi

! Trídenti.

*

dibingd !

ab incolis illius foci

$

Verba Concilit Tridentini , quibus lo-

u , 8

co citató annullat, matrimonia elandeftirra fuünt haec :

ul

Concilo ft-

aliter quam prefente Parocho , vel alio facerdote , de ipfius Paro-

Miyt d

chi feu Ordinarii licentiá 69 duobus -vel tribus matrimonium con

"TT A

*

trabere attentabunt , eos [antla S'yrodus a4 fic contrabendum omninó

du

inbabiles yeddit s 65 bujusmodi: contvadius irvitos "&5 nullos effe

ERE UM

y h.

decernit , pro. uf eos prajeuti decreto: irrifos facit. 69 annullat.

yly cotfi-

Hzec Concilium varias poenas in transgreffores ftatuens , &

infra fubjungens : Decernit infuper , ut bujusmodi decretum in

EUA

/

f y wf

unaquáque Parocbid faum robur poft Iriginta dies babere incipiat ,

(

Á die prime publicationis, ia e4dem Parocbid falle , numerandos,

ifnanig

Infertur proinde cum Gobath tra&, g. Theolog. Experim. n.

458, & aliis, quod valeant pleraque matrimonia Hzretico-

rum, fi aliud non defit, quàm prafentia Parochi,

Etenim

in plerifque Parochiis , omniex parte hareticis, non fuit ulla

fa&ta publicatioillius decreti: quiapleraque illa loco jam de-

fecerant ab Ecclefià, & Romano Pontifice , priusquam lu

cem afpiceret illa conftitutio Triden-

tina.

£UE

Ccccce ;

CASUS

542

CASU

OEU

$ SACRAMENTALES

gt

[

CASUS-DCCCXVIIL.

Quid i in locis &y Parocbiis , inquibus intercatbolicos 69 bereti-

qii t

C05 , eodem &emplo utentes , datur imultaneüm (uf «vocant:) efF-

que 4 catholicis promulgatum atque Veceptum decretum Concilií dri-

dentini , contrahant matrimonium Rareticoriam.

N

N

b

3

matti

: ,.þq/ï'a?? ,'A"'e'*r'iinä validam cju'imdifkahtff—z i

qmonium

tüm tej

REfP Valete ejusmodi

matrimonia fu&inchtiTanncïü;Tam.

PU

—* difp. 8.q. 3. ; 122, Laymann. lib. g. Tradl - 10, parte 2,

CAp.

fitus, 4

TAU2 $.

ii iW

4- ^. 7. Dicaftillo & alii, . Probatur , tumn quía: error com

jus £ribuit. arg. L. Barbarius. ff..de ofic, Praeetoris, Tum quia

Yendu?

ad validitatem matrimonii juxta formam Concilii Tridentini

dinali

fufficit affi(tentía Parochi,, etiam putativi. Tum tandem,

fU]f. 6

quia in di&o cafu videntur quoad effe&um effe dua Paro-

chia,,una catholicorum fub proprio parocho catholico vi-

ventium ; altera Haereticorum, in quà non fuit promulga-

Qi//

Mu a

tum , nequereceptum decretum Concilii Tridentini,

.. CASUS. DCCCXVIII -

Qui4 /bntiehdum de iis locis , in quibus decretum Concili T; yiden-

Lini de reformatione matrimonii receptum efF . poteffne aliquando

I

hp

matrimonuium clandeflinum effe validum , vel ratioue ipvvincibilis ig-

ipusy

norantie iflius decreti : vel ratioue neceffitatis , ut (f concubimarius

mnortà: proximus velit. coucubinam ducere ad prelem .

er

. legg'tim;;n

dam , "ec poffit baberi.

venin

PArochus ?

E

iwi

Inàthy

E/p N&gatïä)ä. ita Do

&torescommunit

er, R&tiqþzyi?; quía

R

iex Tridentini non tantüm prohiber hujusmodi matri-

hibea

omninoó & abíolu

ls Re

fgoni'um , íed

preun

irritat, -

1

lipay

D

; &bo( R.

ünta

CASUS

DE M ATRIMO NIO,:

943

mien ]

?

; SCASUS DOGOKDX: — —

& Darai:

uzs bäbät- domzczlmm, ubi Tridentinum recejptdm eff ;

qua ,

alide me coutrah

727

4

H

Waf )ej-

receptum ?

undelline im loce ,ubà mom cj

Coniljj Tyj.

—

E[p. Affirmati-vé. Ratio eft ; quiaTriden

kt:inum nön iifïtat

þefda, v-

matrimonium:clandeftinum réfpettu omnis loci, fed tan-

tüm reípe&u ejus, in:quo publicatum eft, quandoquidem

erirTo,

ad id publicationem exigat. Íta Sangez , Coninck , Prapo-

Mrít 2, tj

fitus, Hurtado, Poncius &c,id tamen videturlimitandum,

Y^ COITIRUIIR

niíi in fraudem legis eofe tranftulerit ad clandeftiné contra-

um quia

hendum :ita enim decifum e(T: 4 facrá congregatione Car-

Tridentíní

dinaliumi Tridentini interpretum te;fta-tü—rläp*æusx lib.4. Con-

h tandem,

dug Pito-

bolico Ti«

4

: *ffrizlen .

XOmUBa-

Quid diceidum f de H

ollandid, aliisque locis ,in quibus

i,

tinum Aliquando fuit veceptum , [ed modo [atjacent Hareticis Triden-

Iinum uóm vecibientibus : am fcilicet im iflis locis

Atrimonium claudefli-

H

s

wïz'lmf ,

num ?

40

(f Tyid.

v

Mece atbl

ntér catholicosillinchabitantes,

T!

Áiquitub

i

fi poffit haberi Parochus vel ejus fubftitutus , fine gravi

icibilisir

ipfius vel contraheritiumpericulo, Quod fi non poffit ha-

T

M.

beri, vel quia nullus eft, vel quia íta latet, ut non poffitin-

r

veniri" ; veldenique quia non poteft adiri , vel advocari fine

£ravi periculo ; tünc ex difpenfadione Ecclefize validum eft

matrimonium abfque prafentia parochi initum, modo ad-

TE

hibeantur duo aut tres teftes , ut praefcribit Tridentinum.

d mattt«

Ita Refponfum eífe à facrà congregatione Card, Trid, inter-

pretum teftantur Prapofitus

,Sylvius, inter alios nominatim

Zipzus lib. 4. tit. de iponfal;n.16.

Dixi inier catbolicos : Licet enim id varii etiàam exteri-

dant ad hareticos ; probabilius tamen videtur eorum ma-

tri-

C

944.

€ASUS SACR AME NTALE :l

L

um

t;i'x'h:onia'corariïäü

i ro

',

haec confuetudo e

d erRouE uf

Hatetico ,vel fplis r'e"az?i)&: ubi

Neque

inita

; €HiC Va

ida ex tacita Pontificis id

Eclefig uf

fcientis, necre

clamantis difpenfati.

one,-

Unde etiam eorüm

^.

muniterint

habentur ab

Ecclefia pro legitinüs.

Ira Tannerus, lay-

diltentiones

man :&'c.u

E

H

dio, Att

vatt, mimis

. CASUS. DCCCXXI,

rea affi

Quid fi facer

dos catholicus in fua Parocbid babeat ali

j

Woy lmreh'g

Layman t

-

Conclum :

£05 potefPie licite affiftere ipfomm máíri

$hüonio *

H

i

habetut s

fl Aaxet

RE Jr. Affirmati-v? cum L

)À

"manno

o lib. g. tratt. I0,p. c. 4. de

Afa-

Írimonto fecundum fe.

Probaíur,

Quia nulla apparet ratio:

g Pard

Cur affiftere prohibeatur,

Non enim propter vitandam

lum (it, t

communicationem

ablolrattr «

ftantienfe nec in fa

; cüm Haretici poft Concilium Con-

cris, nec in politicis vitandi fint , nifi de-

erptelsi d

nuncientur , neque

propter reverentiam Sacramenti,

.quód

ttimonii,

eretici indigné fü

Ícipiunt, quia P

arochus affiftens matri-

monio, non eít min

ifter, fed tantü

mteftis, & aliàs non in-

requens eít, ut facerdos ali

quorum matrimonio affiftat,

qui nototié peccatores funt,

& non patiuntur fibi perfua-

Quil f 7;

d

t

j

Áj

ri debitam di;fpoücionem;fa

|

pibndtlm.

d H.ngmïmumväignä füfci-

?

'CASUS- DCCCXXII.

DAR

. affi

Quid [i Parochus [ponfi »v. g

VUS w]

. Fine licentid illius Parocbi

z facitne (ä pa-

iflai in Parocbia fponfe s

- lid? ac licità?.-

?. dehr;

painm,

R &f. Licitéid non facit. Ratío eff , quia ex decreto Pi V.

apud Tannerum de matrimonio diíp. 8, quaft,

3. , 1 16.

Fafio

puniendus eft, Sicut & puniendus ( & fecundüm T.

anneruna

Vudmi;

ibidem n, 170. fufpenfionem incurrit) Parochus , fi utrum-

Pralri w

que fponfum fuum Parochianum in aliená Parochiá (ine ejuf-

& matim.

dem Parochi licentià copulat,

T Paroc

N&que

0 pb

. A—DE -MA'TRIIM'ONIO.

945

E:bus, vbi

Neque fané immeritó , quia facit contra commuaem

'ontifics d-

Ecclefiae ufum & conluetudinem, ex quà contrarietate com-

lam eorum [

muniter inter ipíos Parochosolent oriri praves irae., rixa ,

105, Lay«

diffentiones & difcordizenon fine gravi Parochianorum fcan-

dalo.

Attamen adhuc valere matrimonium ( contra Na-

varr. nimis rigide negantem cum quibufdam fequacibus)

re&é affirmat communis DD, apud Sangez. lib. 3. diíp. 19.

Layman tra&, ro.part. 2. €.4, D. 3, in fine. — Rafio ff , Quia

lïw M'tfl'f

Concilium tantum requirit prafentiam Parochi , quae jam

habetur : neque enim hic agitur de jurisdi&ione contentio-

WEf*

fà. lIsvero , qui fponfos alienze Parochiz fine licentià pro-

prii Parochicopulat,pretterquam quod matrimonium nul-

ATE J*

lum fit, tamdiu fufpenfus eft ab officio & beneficio, donec

vitanóam

lum Con-

abfolvatur ab Epifcopo Parochi,cujusjusinva(it. Sicenim

exprefse decernit Tridentinum fetf, 24.:c,1. dereformatma-

ot, nifi dt-

enti, quüd

trimonii,

fens mattl«

CASUS DCCCXXII.

jàs noft if

xio affillat,

uid fi Parochus Jit ab adminiflratione Sacramentorum interdi-

(bi perfüa-

df n5 , fufpenfus , excommunicatus , etiam mon toleratus ,v,g.

(s &fq-

!

notorins percuffor clerici : adbszne validé

Affjlit matrimonio? .

R.E/?. Validé omninó aífiftit, modó non fit a&ualiter depo-

"" fitus vel privatus, fed beneficium ac titulum , poffeífio-

zfgm[d ;

nemque beneficii Parochianiretineat, Ita cum Sangez. lib.

3. de Matrim, difp. 12, n. 4, Coninck. difp, 27. num. 7. & al

alilm.

:

1

eto FV.

Ratío eft. Quiaaffiftentiahaec non eft a&us jurisdiGionis

" ) D T^

vel adminiftrauonis, cüm etiam abinvito vel.coado validé

Tannerum

praftari poffit ; (ed eft a&us teftimonii ex juris difpofitione

, fiutrom

ad matrimonii fubftantiam requifitus : quamdiu ergo ve-

ji(ne g

rus Parochus manet, matrimonio aflfiftere aut authorita-

m enim contrahitur matrimo-

tem prabere poterit ,'. jà

Ddd ddd

nium

Nequ

H

946

€ASUS SACRAMENTALES

Collne

nium prafíente

dentini ?

Parochg(,fervasä p-roptietgtg vérborum 'Tri-

Patochi, &

matritmoni

Confirm, QuiaConcilium Tridentinum folumodó requirit

siter, qua

preíentiam parochi;fed Parochus excomunitatus,vel fufpen-

Patochi J

fus non definit effa Parochus propter cenfuras.

Ergo vali-

fletetiam

dé affiftit.

Idem dicendum eft de Vicario parochi excom-

municato, vel fufpenfo, quamvis peccet communicando in

tegularist

fit, valide

divinis cum aliis extra. cafum neceffitatis.

Quin adhuc vali-

dé affiftet matrimonio parochus, licet Epifcopus ei juftá ex

tem, etiat

EAU

causá interdixerit eam affiftentiam refpe&tu hujus aut illius

DeCel]itati

matrimonii ; non folum fi interdixit fimplici prohibitioni ,

fed etiam fi cum claufulá irritante talem affiftentiam, Raf;o

afiterem

t nonpo

tfí. . Quia Epifcopus non poteft reftringere vel tollere po-

teftatem jutecommuni Concilii Fridentini conceffam.paro-

20 C4 4-: n.)

chis, lIta cum alii Sangez. lib. 3. difp. 52. n. 2. Lugo. l. r. re-

Caljpe

(e vacs w

fponf. moral,dub, 4;5. referenscongregationem Cardinalium

monuiffe quendam Epifcopum, ut revocet fuum edi&tum,

tislue pr

quo edicebat ,ut fiparochus aflifteret matrimoniis occultis.

Ronitm,

Qtitür

domefiicis, fine praviis denunciationibus contractis , affi-

ftentia & matrimonia effent invalida : Quia nimirum tale

praceptum darenon potuit ; hoc enim effet condere nóvum

impedimentum dirimens matrimo

?

nia , quod non cadit fub

& ttfeni

copi.

Mtg ?ll.d

pote&'a.tc Epif:

'CASUS DCCCXXIV, -

t Paroclius £alis interdibus., fufpenfus , excommunicatus uon:

LolerAtus s poteritue Alteri [acerdoti dare licentiam.

á

À. ii

marrimonto affflendi?

4

atdoy

b -decm

3 Efp. Affirmaticu?. Ratio.eff. . Quia hujusmodi licentia non

eft proprie a&us jurisdictionis , & ficut parochus non eft

QUAUS, eq

p

privatus auctoritate: affi(tendi , ita nec poteftate dandi prae-

dictam licentiam.. Ob eandem rationem conftit,parochum

poffe validé dare hujusmodi licéntiam facerdoti excommuni-

£ato , velirregulari , vel füfpento adaffiftendum matrimonio,

Éx'hactenus di&is

Iæg.sang;z..lih » difp. 21..

Colli-

5

hd

DE XIATRIMONIO.

94*

Ia t Eb

" Colliges. r, Solüm alium facerdotem de licenti proprii

Xorum Tri. |

Parochi, & eorum,qui fuüb hoe nomine intelliguntur, valide

matrimonio affiftere poffe :juxta clara verba Tridentini. Qui

d requiri

aliter , quam praefente Parocho , vel alio facerdote de ipfius

vel(oipem

Ergovili

Parochi licentia &c. Certé etiam omnis facerdos validé affi-

ftet,etiam non approbatus, fufpenfus , excemmunicatus , ir-

chi excom.

dicando n

regularis&c, QuarefiipfeParochus excommunicatus non

adhuc val-

fit, validé faltem femper poterit fubftituere alium facerdo-

tem , etiam excommunicatum , quamvis non toleratum ,

s el uf ex

15 aut illius

v. g. netorium percufforem clerici ; quin & licité in causá

—

neceífitatis , (i Parochus ipfe infirmus, vel tempore peftie

ohibitiofi,

dam, Aulii

affifterenon poffit, necalium facerdotem quàm talemhabe-

re non peffit , ut ex Chapeaville notat Layman tra&t, zo. part.

toet o

2, C. 4. D. s. poft medium,

effam pato-

&

90, 1. 1. f*

Colliges. 2. Hanc

fliftendi matrimonio licentiam pof-

fe voce vel fcripto à Parocho , vel Vicario generali ; csete-

Pardinalium

» edidum,

risue pradi&is dari vel particulariter ad certum matri-

monium , velgeneraliter ad matrimonia quavis ; fed jam

yiis occnltis

oritur

radis , &il«

mirum t

CASUS DCCCXXV,

dere novum

yn a

At .cäi]ïentume Parochus. dare licentiam generaliter ad maírime-

ninquavis.[i dicat alisui Sacerdoti v, g, do tibi licentiam ad-

miniflrandi omnia Sacramenta in meá

t

Parothia ?.

yicair n

E]'p 3ta, Ratio efl,, Quia improprié:

f

altem hæc affïï'(ï?cbn tia

facerdotis eft adminiftratio Sacramenti matrimonii, Ita

Ht

ex decdlaratione Cardinalium . Coninck , Pontius , Caftro-

ficenti non

palaus, eosque citans Diana. part,11.tract.3, refol, 32. Etfi id

xhusmon €

neget.

H

Iurtado requirens licentiam genera- ,

lem exercendi officium Pa-

undi p*

ig,patöc um

h X OChio

xcommune

a?ätl'

jnoido

)

Ddd ddd ;

CASUS$

(

948

CASUS SACR*AME.NI"AL ES.

CASUS. DCCCXXVI.

i poteritne [acerdos.sv. g, banc generalem 4 Parocbo: acceptam li-

Qiz f

centiam. a[fftendi matrimonio alteri fubdelegare ,.

ut. alicui marrimonio affflat ?:

Efp. Dgä;inäuendo:& dico.poffe in abfentia Parochi: at veró

E[p.ita.

didioni

non poffein praefentia, Rafio eff, Quia in abfentia eft de-

legatus. ad:univerfaliratem; caufz ;; non. veró in praefentià

jurisdi&tot

Parochi..

Dianamk

CASUS DCCCXXVIE

"uid (i: Parochus. vpel'erdinarius: rezvera. dederitialicui: Sacerdoti

Quf a

lisentiam.affiffendi alicui matrimenio: a[fiflitue tAlis acerdos:

ia

'uwlidä;,anteq

utAam.illa liceni1A. eà in--

n

í

7772 55

R Efp, Neggti:vä; Ratio:

i. i

" donec eam.acce

eff ; quia eam licentianr. n

*R)

Icentias

ptet: acceptare autem legitimé.non poteft,

aimo. Qa

dum.eam datam: effe ignorat;.

nüm. 6,.

CASUS. DCCCXXVIII.

At f Ji&'m. Sacerdàs per nuntium petsit À Parocho-vel Vicario ge:

nerali. liceutiam. Affiflendài certo. matrimonio ; validé ne. ed- utetur ,

quam primum. cencel[A.eff' et1ff. eum.concelfam. mon--

2

dum. tntellexertt.?:

efp; Di&tumSacerdotem valid&affiftere; Ratio:eff :quia per

RE[P-.CM

illum:nuntium jamillam»acceptavit.. ita Sangez lib. ;. difp,

Atiuite

37, Coninck;, Barbofa, Caftro.- palaus ,,Gobat & alii contra.

Jitc(ipo

m j

Pontium,Perez.& Dianam part; 1 r, tra&t.5, refol,. 5 2.. Interea.

autem , antequam refciat.licentiam petitam effe conceffam , .

m o

nomaffiftet: licité; Ratio: eft ;; quia fémper:eft periculum;,

n&:licentiàinondum:forte datà,,. matrimoni-.

| en,ua: p

. um.fiatiinyalidum,,

k&'IEUS

€ASUS;

Ntssons UER

DE MATRIMO NIO. -

949

CASUS DCCCXXIX.

Attiplat -

Quid. fi licentia: affiffendi: alicui! matrimonio- Sacerdoti: data; fit

i,

per vim: vel. metum . extorta v fajfiietue ad.

valide- affftendum ?

'hi*at vetÜ

R Efp.ita.. Ratio: effl.. Quia probabiliter non eff aGus juris-

ntia eft de-

di&ionis, fecundum:Sangez & alios;. Aut quiaveriuseft,,

jurisdi&ionem metu extortam-valere, Tuxta Caftro-palaum ,.

| pradfentià

Dianam.& plures alios;

CASUS DCCCXXX,

Quid [i. Paroclius fifo &5 non-vero animodederit Sacerdoti licenz-

u Saerdil

fnni

- dam a[ffiendi alicui matrimonio j; valide. ue. afftflit:

tAlis:Sacexdos.9:

uia.adeft tunc titulus faltem:coloratus; licet

R. ita;

yon abet

licentia;externé:data & communiserror putantium; vero:

Aon potel,

animo. datamee(fé.licentiam; — Sangez: libe. 5.. difp. ,2, à.

num..6,.

CASUS. DCCCXXXTI.

Quid: Ji: Parochus:poff: licentiam:a ffifiendi matiimonio legitim? da«

MTOA

T UA

£am.moriatux. ;; anne [i: facerdos ille affiffat:s. evit:

/7

2157 r m

cualida: a[fiflentia. ?.

B sfg: Cum:diftintlione:. Namffilicentia datafit ad'affiftendümy:

f':quia ptt

'alicui certo:matrimonio',. & mors Parochi nota fit;, inva-

.Jib.;.diip.

lid&affiftet facerdos.ille ;; quia: delegatio data'ad' certum ca-

-alii contit.

füm exfpirat morte concedentis : fi'antem mors Pároclii ion-

j , Intetta.

dum:nota fit, adhuc-validé affiftet ob titulum coloratum &:

onceffüti .

errorem communem;

Simpliciterauteme nom exfpirat tua:

licentia: generatim: data: affiftendi: matrimoniis:quibusvis..

Jni»

j

Ka: Bugp.—&efp on

f; Mioral, - 1. düb.35; poft'Sangez lib..

-

3; difp: zS,:,.ä'ïn;ïögä.

l

]

1

CASLIS:

;

Qs " |

5fe

CAS*ZIS S$ACR AMENTALES

um ss

m

Se'd fei

CASUS DCCCXXXII,

que as

Quid fi quis per totam "vitam babitavit cum concubiná , qua rept-

feflarie in-

-sabatur ejus uxor,.ex qud etiamplures liberos füfcepit ;. poffea «ue-

quoad. pot

v0, dum

L.

[

grofaret, detegifur , non fuiffe cveram ejus wxorem, atque

adeo filios effe illesitimos ; unde

ip[e smoríi propimquus ,-cum pvo-

prium parocbum ad manum habere non pofii , quia nimivum «vel

Abf , wel non poteff inveniri $ vocat obvium quendam confz/arium:

Qui [ d

f

"uaritur an licentia proprii parochi etiam neceffaria fit buic confe[fa-

vlo v.g. pro moribundo, t matrinonio ffbi jungat comcubiuanm

batfenus occultam. Ad emendamdum affeidum con-

Ra"fponäk'

tubinarium ad legitimandas

YU

diberos ebc.

glonis, dit

R -Efp. omkïf;ö quod fic, R

4tto eff. Cyuiadecretumillud Triden-

hoc catm

tini, ubi publicatum & receptum eft , ita obligat ,. ut.ne-

Tiyys Otd

quidem in extremo agone , aut etiam intentato mortis metü

effe o

;

poffitvalidé contrahi fine Parocho ( ejusve licentià) & tefti-

& Confed

buscb'quamcunque caufam : juxta communiffimam Do&o-

ionc;

rumcumSangez lib, ;, difp. 39. ac fuse pr

í

obat Barbofa part. 2

Kaflora

-c. 2J 'I. 00 ; 1.

Atetcos

Confirmaiur.

Cmia verba Tridentäini funt valdé clara &

0, qu

wniveralia, & inhabilitas ad contrahendum indu£&a per le-

|

mma-&iï

gem,non tollitur per metum cujuscunque mali,

UET

Oppofitum tamen probabile cenfent vera crux , Vega &

ftlti Qon

3liiapud Caftro- palaum de fponfal, difp, 2. part, 13.$. 8, & re-

foluté docet Amicus apud Dianam part. 10, trá&t, 13. refol.

mem-u.m.t

1 ;, late defendens poffe fine Parocho contrahi tunc fingula-

riterà concubinario moribundo , quando niíi per matrimo-

nium legitimetur proles priufque fufcepta in concubinatu,

ld j

Titiiconcubinarii haereditas devolvereturad hareticos, Itena

poffe clandeftiné contrahi , quando quis minetur tibi mor-

tem , nifi contrahas , & mox confumes matrimonium , eo

Miig;

E

quod non videatur verofimile Concilium Tridentinum ejus-

modi cafus urgentiffimae neceflitatis fuo decreto voluiffe

Rl

comprehendere,

Mftnri

Sed

L 4

Q Githoli

4

— DE AMATRIA ONIO.

CUP icents

9j 1

Sed re&ius qms remittet cum Diana decifionem utriuf-

que casüs judicio habentium jus decidendi, Vide ergo con-

! que n

feflarie in. cafa occurrente,ut tutiora & fecuriora fe

s pf u-

quoad. potes,.

qgaæis-,,

VOrttt, afque

H , Qu pro-

CASUS DCCCXXXIIL,

Mitinm

afenrium;

Quid fi matrimonium , ,adiquam legitimä jfuz-'t-' contzadum eoram:

Jcerdote , zur[us contrabatur coram mintlro bareri-

huit tatfefi-

TO TPTTA

ce s fietue bac Jictte 8

(0]j-

Efpondet ad bunc. cafum negatiu? Lesfius in u&ar. cafh 24

F undamentum eft , quia videtur effe poffeffio quaedam reli-

gionis, aut ritus harretici , eóquod minifter ille hareticus in.

lod Tridet-

Boc caínin(tar perfonae facrae adhiberi, Teftatur tamen Ve-

[pat, UL«

riuys Ord, Praedicatorum in fuo paftorali tradt, 17. a. 7. illam

nottis voelll

effe praxincommunem in quibusdam partibus Hollandiae &

nj &el

& Confeed. P mvinciarum , fine ullà Catholicorum contradi-

namDodo-

&ione;

boía p

Ratio eff , quia aliàs matrimohiailla non Baberenturapud:

Hzreticos legitima cum magno catholicorum incommo-

jdà data y

do., qui hinc non colligunt ullam ritüs haretici profeffio.

ptapetle

nem, & miniftri apprecantis verba habent tantüm pro

eivili aut politicá. gratulatione , eoque magis quod ha-

;x pl

retici non. admittant ,, matrimonium verum eíle Sacra-

13-5.8'&re'

anentutn,.

d 1 F0

CASUS DCCCXXXIV, -

W ünguh'

- at

Quid [j catho

lici: interfint nuptiis beveticorum &5 eas aliquo:

uodo' benorent: : facientne bot:

yrcubindti

lcite ?

reticos Ia

yr tibi o

"Atio dübitandi eff ; quia fic catholicus videtur approBare

monilf » V

ritus hzereticorumautnu ptias illicito modo contractàs,.

ntinü

m5

Re[p. Vamen catholicis-illicitumnon effe,tales nuptias fud:

auifíe

praefentia & munerehonorare.

'et Y

Ralioefl.. Quiailla affiten-

tia catholici.eft actio indifferens, negue prabentur illa mu-

s

ACra.

e4

952

CASUS JAC'RAM'EN:TALES

W

nera adapprobandum tale matrimonium ,fedad confervan-

dam amicitiam intervicinos &i confanguineos. Poteft enim

ex aliis motivis illud mattimonium catholico difplicere ,

Qu f mudr

etfi ob alias caufas.honoret amicos ,

Jantur.

qui iliis.nuptiis copu-

Sufis co

CASUS DCCCXXXV.

ftaltudnoni

Catholican

Quid fi fpoufalia jint inita intev Catbolicum &5 Hereticam

Gonfai

P e comuerfo.: [umtue valida?

fice Concili

R Efp. Sang'ez,snegzztïfväïiib. 7.de matrim.difp,72, n, 3. Fun-

yaxpericul

Jdamentum .ef

3 quia inquit , promiffio illae(t de re;llicità,

At , Qti G

ac proindenull

am fpenfalium obligationem inducit.

Concilio pat

Refp. TamenccumBecanodeSacram.c

ap. 43. q.36,num.

en u 5

4. potius admittendum fponfalia valida.e

fle in.Germanià &

matrim, d//

illis partibus ,ubi catholici haereticis ad

mixtdegunt, Pri-

fur potef

11ó. Quiaprobabile eft apud variosAuctor

es,matrimonium or-

fecNy OE Y

Qendemadin

dinario modo Catholicorum in iilislocis cum hareticiscon-

trattum effe licitum ; & ut hoc dubium feret in favorem

R.

matim. b

matrimonii in re dubiajudicandum effet. Ergo non: roba-

tur,fponfalia cum heretica ex illa parte irrita effe , a

eóque

vl g &n

firma non eft pracipua ratio in oppofitum allata,

Secundó,

( xO9US ]

Quiatamet(i matrimonium illud non effctlicitumi

n ratione

vicert ii

Sacramenti , poffunt tamen fpoafalia effe va'ida , quia nom

aoft períc

continent promiífionem Sacramenti , fed tantüm contra-

IDer vivere

&üs civilis, qui poteft effelicitus & honeftus, Sicut in ve-

tholio ol

teri Te(tamento, fponfalia dicebant ordinem ad folum con-

tt]Pione N

tra&um «ivilem , illa autem per fe videntur fuiffe ejusdem

&Nus g

naturz cum illis fponfalibus, qua modó celebrantur. Er-

$ Uttoo

go fponfalia cum haeretica inita pro validis haberi debent:

V fandal.

quando autem cenfenda fint licita , judicari id debet ex con-

Uttonmubia

ditione matrimonii fecuturi , de quo, quando li-

ROR ld

umm

citum fit, jam ulterius inqui-

lsbor

rimus,

i"am C

Ofifügt

erdtm.

CASUS

Dbctm p

953

t ÀÀ—À—ÀM—

DE MATRIMONIO.

:

DÉGCESSTESISEH UVR CECRRESEIUIESERO qNISCES

dconfervan.

Pote(t enim

CASUS DCCCX X X'1.

contrabatur intey Catholicum &9 baereticam 65

) difplicere ,

Og:d Ó maírimonium

yptils copt

ésontra,

cenjendumne efl licité contrabi ?

Satis conflat .

Matrimofiia Cathoelicorum cum hareticis,

fialiudnondefit, poffe per fe valida effe:

quiamodo ab Ecclefia

Catholica non irritantur.

Hertlicm

di matrimonia in pluribus Eccle-

Con[lat tamen 2. Fjusmo

fiae Conciliis ac decret

is fub gravi peccato prohibita fuiffe, pro-

pter periculum fidei , quod à conjuge catholico & àp

roleincur-

n nl 30 th'

deteillicità

ritur , uti conftat ex Concilio generali Calcedonenfi, can, 13. &c

hudt,

Concilio particulari Eliberitano , Laodicenfi, Carthaginenfi. 5,

can.12, Ftaliis à Pontifice approbatis apud Sangez lib. 7. de

.q.2600m.

Germaníà &

matrim,difp.72.n.4. Quaftio ergo ad cafum proprofita tan-

punt Pr-

tum poteft locum habere de illis partibus , uti Catholici hoc

tempore vivunt , hareticispermixti ; & in hacquaeftione deci-

umaar m ot-

ereticisco-

denda maxime variant inter fe Doctorum fententiae.

Rejp. ergo ad qua[tionem in ca[u propofitam , cutm Sangez de

3n favorea

non ptood-

matrim. lib. 7. difp. 72. n, $. Tirino in Epift, 1. ad Corinth. c. 7.

verf, 39. & praecipue cum Leffio in Pofth, ver. Haeret. cafu 3.

[c, adtüque

in partibus illis Matrimonia Catholicorum cum hzereticis non

à, - UM

videri illicita , quando ha conditiones concurrunt, r. lit

míe vaupt

abfit periculum perverfionis, & perfonacatholica permittatur

àj iQunolt

liberé vivere in fuà religione, 2, Ut non impediatur ritu ca-

üm contta-

Scuc in vt

tholico prolem educare. 3. Ut nonfit facilé catholico in fuà

religione invenire conjugem fibi parem & idoneam. — 4. Ut

| )u CoQ*

hzereticus non fit denunciatus , aut notoríus clerici percuffor.

s eusdrt

rantut, D

s. Ut eoloco fit paffim confuetudo fic contrahendi absque nul-

lofcandalo, Ratio eff ; quia tres primze conditiones efficiunt,

yri debit:

utconnubiaillanon impedianturjure divino & confuetudo talis

bet 6 (on-

non ladit jushumanum, quo illa prohibentur: preefertim cüm

dl«

Summus Pontifex inmultis regnis fciat , & tamen non impediat

illam confuetudinem vigere,

Addit tamen Leffius , non facilé

fuadendum , quantum commodé fieri poteft, ut ejusmodi con-

nifi (inquit Tannerusde ma-

nubia cum haereticis contrahantur,

trim,

L]

: ass |

,Eee eee

9f 4

CASUS SAC:

--M;ENEEALE&

p oum

trim. difp. 8, qüag&;, " dub, s. n.88.) fpes.fit.moraliter certa de

t

converfione conju

gis haeretici, aüfju'di'ci*'ok prüdcgtqm gliud be-

Qul f hurt

num majo:iïs;momcmïiyexfge&et.-ur-;; i

;rmi;m»t (

[/

CASUS. DCCCX X XF10,.

jugziæ;mf

Quid Ji bereticus cum catbolica matrimonium conivatfurur promii-

1

1at comverftonem ;, poteftue etiam absque-diflenfatione

PAITIMOUIMH CoDIYAbI 2

Mi

ütde contu

«€um Pontio & ceeteris,

Partem negat.ämm docet Sangez lib, 7. difp, 72, n..4, infine;,

(ent iomn

Matievoni

Refp. tamen affiematizuteum Lau 20 de fide, difp. 22. feGl, a . 17.

ütfrétoc

Emman, Sa--ver. matrim. Fluríado dematrim. difp.76. $.229, Et

vobatur:,. quia exceptio haec invenitur in ipfis decretis ,. qui-

citholicar,

us Matrimonia. cum hareticisprohibentur, AVam inConcilio.

Vi d

Ctum , N

Calcedonenff. can.14; adduntur hzec verba: ifi forté f[poponderit,

bomum z

fe "venire ad oríbodoxam. fidem, ..Et in Capitulo. nen oportet18,

Tk

queft. 1. diferté dicitur , fi/ias bereticas po[fe accipi , fi [pondeant fe-

profeffuras ovtbodoscam.fidem, . Ergo. inhaerendo terminis juris:

tbio Effh

pofità tali promiffione non videtur ea. difpenfátio neceflaria,

futita, q

nifi forté-alicubi confüetudo obtinevet , ut eo eiam

[ tem geriqg

eafà difpenfatio.

4 Anbrofi

petatur. ..Nam ex tali. confuetudine.

cenferetur prohibitio.Ma-

!

ts percil

trimonii cum parte haereticiad.huncetiam cafüm ampliata..

Exiflimo.samen cum Eugo: contra Hurtadum fupra requiri:

&t etiam f

difpenfationem., quando. fpes converfionis conjugis heeretici

non-oritur ex promiffione , fedtantüm ex boná ejus indole , aut:

r |

animo:non.obftinato , etfi catholicee conjugi & proli liberta-

dämet;c-ä'fi

K

tem fidei relinquat. ;; Quia lex füpra citata folüm excipit ca-

'74mm' 3

- fum;, quo-conjux Biareticus converfione

m vagi..ücl;mï ;

expmsfä promaittit..

hm'

9tv

at

$

z

€ASUS.

555

7 0H DO ia

^DE MATRIMONIO. -

;

dliter certade

ltum aliud be.

Quid fi. bereticus :mm:i;cz:'t:bolkär'mntmö'rurw.mat»rimonïum "0.

promirtat comerftonem s

ef- adfit aliquod periculum perver[iomis con-

rimomium poffit aliquando

J

a cathelica ; quaritur : antalemat

u ? geandstali cafu fat mecelJAria -

Viru yronj-

3 | i;["gc-.clm't

s difpenfatio? .

yfati

R*'fP äJprmm Poffe aïïquanäo contingere , ut ali-

ti, quae.compen-

À, 11.4. in an,

unde concurrant . commoda maximi momen

& reddant illud

ferit incommoda & pericula in cafu allatà ,

Matrimortitim d- publicum Religionis bo

TY

um conducibile :

2 um

ut f éà occafione concedatur libertas profitendi Religionem:

16 21g, lt

catholicarh ; ubi anteà erat negatà ' Si filii fperentur. catho-

dectetis , qui«

Non enim ett illi-

m itGoncil

lici educandi, 4ut alia his zequivalentia,

Citum , fe aliquando exponere périculo peccan

W

di ob aliquod

Je poutittis

b

onum max

imi'momenti , cum propofio tamen cum Dei gra-

t oportd r

tià tentationi & peccatorefiftendi : cujus exemplum eft in con-

nubio Eftheris cum Aísvero infideli : & confirmatur in fatto

tetminis jutis:

jo neceffaria

Judithae, quaeut populum fuum falvaret , fe fuamque caftita-

tem periculo expoíuit , ut fatentur plures interpretes cum

ujïj: hþfnþtlo;

S. Ambrofiolib, 3, de offic. cap. 12. Non exponit (inquit) mor-

'ofibiio As M

tis periculum , fed nec pudoris ; quod eft gravius bonis fceminis,

yumplátts..

Ita etiam fentit Lugo de fide, d. 22. f,2, 1,22, Diana part, 3.

[ügta regif? d

trádt. 4. refolut. 269.

eis Aereli o

Refp. ad fecundum. Yn cafu

prædi&ær refolutionis peten-

j indole d

dam effe difpenfationem , ut tollatur prohibiti

o legis ecclefia-

'proli ibettz p

fticae. 'Ubi notat Pontitis cum Lugo; & Salas difp.

20. deLeg.

m excpit d

f, 7,fium. 74. Aliquando ex tali connubio poffe tot & tanta

adfdem.

bonà provenire , ut non folüm poffit , fed etiam

FICPF?I? dïfpenf-atioconce .i.

TA

«

l

IN

CASUS

csi

*Ege eee 2

9;6

. CASUS SACRAMENTALES.

CASUS DCCCXX XIX.

dbbet'ä

pen, nifi t

Quid fi Parochus a [f

licubi pro

| .ituk cum per(a

Lab matrimonio , quod fine juftA causá cbn;m-

uá bereticá ; anne hoc z?[ö

peccabit g.

Refb. PoHö-,ïParochu

m ex caufá abs

que pcccafo- afïïüere

Quid f tohi

Matrimonio, quod fine juftá cau(á contrah

itur cum perfoná hae-

7

reticà. EftcontraSerra

rium, qui de matrim.

cum haeret. cap. 3.

DUm, 121, negat; id fieri poffeabsque peccat

6, nifi perfona hae-

fetica converfionem promittat.

Quiaexiftimat, Parochum per

B

o€ cooperari matrimonio illici

omnesom

to catholici cum. haeretico ,. ex

€o, quód ejus praefentia reddat

habiles ad contrahendum, qui

(edo , s

fineeá poft Tridentinum habiles

noneffent; ac

ümoreft,

cent contrahentes

proinde cum pec-

fünionium

, afTiftere eorum matrimo;

nl

lo, ali,udr nomc[iä—.

quàm eorum peccato cooperari.

fhllios d

Sed noffra conclufio. probatur.. v.

- hitot ( ew

Conträ fSä,:r-räriæimï often»

fies r

dendo, Parochum per hoc contrahen

tium peccato non coope-

rari, Quiaille nonafliftit matrimo

hio tanquam minifter , fed

- Qadüntut

tanquam tefítis qualificatus ,

ut contraGus ille.debité ineatur:

fanis jore

Sicuti ergo(utadmittitSeyra

tiu

Pj

S) alii teftesabsque peccato tali

: yuinpul

matrimonio affiftunt, idem de E

4

rocha admittendum eft : tam

Jriyinfag

enim Parochus quàm teftes red

ft]ma o

matrimonium

e

u

dunt contrahentes.habiles ad

?

ianequet

1

fU df

fine Parocho fu

&

cerent,

"arochus fine tettibus, neque teftes

J funa g,

Probatur. 2, Quia Parochus in hoc cafi non affi&it,ä&üï

& feform.!

defe malo, fed quem contrahentes, fi velletuna pars converti,

potfint licité & honefté exercere ; atqui ex principio paflim re-

Wllasiren

€epto, dum peto a&tum vel affifto. actui alterius , quem .poffet

QUl vdlyre n

ille praeftare, & exfuá culpá exercet illicité, nondicor , ego ejus

Ws telless

peccato cooperati , & fiadfit caufa petendi illum a&tum, debeo

Dl hi

judicari à culpa immunis, uti omnes admittunt , dum urgente

PuY

€auía petitur mutuum ab ufurario ; aut facramentum ab ex-

GmMan-

communicato , aut domus metetrici elocatur,

de affiftentia Parochi

Ergo idem

ad nuptias , culpáà contrahentium illi-

!

eité initas , judicandum erit, Et ita cum aliis, quos citat,

E

Ocet

&

aMv t

: :BE MATKIMONIO.

*

9f7

Dd

docet Bafilius Pontius in Append. cap.9. $. 1. n.3. Addo ta-

men, nifi talis aíliftentia aliunde, v,

C45d Cotii-

*

. ii od

'

alicubi prghifbe,atur.,,

-'DCC'CX;LS

CASUS

Xcato affiltere

Qif fi""mntrkäo maíyimon.

1o de ejus valore gofï&ä,irz judicio lis mo»

iperlonilhe-

25

es

hireb ap.1.

'vm.mr $ ngii'il*e:- fe

É Actenzas m"f

,l"ï[?fïiü;i?"f'fäïff'äïl?-f fidem

iperfona ha«

EUR Re:[fr.; Te/fe; ïä&hci pro Mattïmc—nïiIVäïore'rc'putändï? funt

arociumper

haretico , er

omneshomines , quos jus naturale non arcet à teftimonio di-

cendo,. nifi illum ;de quo certum , vel probabile , vel prudens

àendum, qai

nde cumpet-

timor eft ,. quod non fit daturus , .vel dare non poffit verum te-

Tiud nonete;

ftimonium: uti funtebrii, amentes, infantes, autcerté homo

nulliusfidei; utfiquisin judicio perjurium commifit , nec pro-

af ol

batur fe emendáffe, c. parvuli 22. quaft. 5« .. Contra ergo te-

ftes idonei reputandifunt, quicungue dare poffunt, daturique

) non Coojt-

ereduntur verum teftimonium , etiamfi in aliis commerciis hu-

miniller, fed

manis jure communi repellantur à téftamento : utpoté etiam

bité ineatüre

pueti impuberes,foeminae,confanguinei,affines, parentes,liberi,

« peccato &

umet: um

fervi,infames, excommunicati, infideles &c, ut docet commu-

niffima Do&erum cum Sangez lib, 3.difp.4 1 .. Coninck deMatri-

Y DE)

monio difp.27.dub. 4, Layman. tratt.10. p. 2. c. 4. n.6, Etvatio

eguetcfte

k

jam fupra. indicála efi s quia conftitutio Tridentini fefs, 24 Cap.

;

de reform, Matrimonii Juris veteris correctiva non eft exten-

affitit at

irs convelt

denda ultra proprictatem verborum , qua fimpliciter teftes,

nullasautem qualitates teftium exigit. Erhiric fi de Matrimo-

jo pf

nii valore poftea in judicio lis moveatur , ordinarie fufficient

um poit

tales teítes ad reigeftae fidem facieridam,cuüm ad eum finem pri-

010 d

mum adhibiti & admiffi fint , ut docet Sangez citatus n. 6. Lay-

Qum, dixo

man. num. 6. infine. .. Dicotamen ordinarié: nam ad proban-

Jomugenv

dam Matrimonii contra&i nullitatem , utillud diffolvi,feuinva-

ptum &W'

jä

; Jidum pronunciari poffit, teftes requiri omn

D

H

i exccgtiqme

frgo Em

majores, red€ monent Docto rclsþæfiïm« 54

entiun r

at

j

EÉceeeesg "

! qLIOS

dort

Cásts

958

. CASUS SÁCRÁMENTÁTLES -

,

icmro HECKIRESUS qceereume —

. oissatio m

; »

!

nullo)éris

5 ;

d

iuterfuerint

Qmï ä?arock

us cum duobus aut tribw-t-q/iibw

gut

idem. aj]ijïatmz—

putini at

£rimonio,fed cum adverteptia velattentione utrtuali tantum; ut ffPa-

dbordinati

vochm vel tefes accedasit amimo Advertendi , deimde weró propter anen-

i if

res Jris at

addionesm vel occupasioues, alias aC u m advertamt .

declándet

o rA II Fales affiffentia ad valorem .

alfittentem

GRALViHRMÍid ——

Montado-d

tioneai

Refp. neoatixvà, Ratio (f ; quia fine advertentià vel atten-

d

kge nova

tiali ad ipfum attum veriteftes de facto alieno effe nom

poffunt ; efto talis attentio virtualis füfficiat inraliis facramene

antiqid , C

tis,in horis canonicis &c. Actámen fatis eft, licetipfe Parochus:

Scis

allegat 42.

vel teftes noninteligant ipfos cofitrahentesToquentes, modo hi

per fidelem ititerpretem declarent praéfenti Parocho & teftibus

füam voluntatemi , nam utique interptes fidelis praefentis eft

seq

quée fufficiéns,

Qui (

$, ac Procuratorabfentis, Ita contra Pontlu-m &

qrafeate p

*

"Ro

-

gm?/miz

1 1 cASUS. DOCCXLIL

$

[ g

I, z

;Quïïf

Paroch

[ 1

1

wmdyoþwwel tribus tefHbus afffiat q

uïdemmæ-

o M

n

?o, [Pd mibil loquená, .

mec proferens ia verba a Tria'fntiizq *ZMF

Orroluiffe

-ej?käqäiij)iiamiwsï?alidqm dÀ

Z

Y

007 aatyimónium?

Qu errií

2 Refp. Ha,. Rati

oeff ; qma nulla verba Par

d&hi f uiit äe cfï'ena

Vetbis de y

;

Itf 0. fmt

tia Matrimonii ; ( ergo ex parté contrahentium riullüs fit de-

feGus rationealicujt

Vf werba

I$ itmipedimenti dirimentis ; valid;um omni-

T

QU infin

no erit Matrimonium. -

Bo u

s ,Dcäcx LUl..

MEUSY

m miuore nutmero teflium utpote 'üno epel üilïö;

WN&V&'F.*Q

OQuid fi Parochis ctu

aut teffes ff

H€

Parocho vel Sacerdate ejtsmodi contracfui imterfue-

1077

vint; & d- quali pema multiandi funt *'

x

j

fitrreng

"

[e)

3i & teftium itaftatuit Triäähti-

Vitfe n

" Refp. Quoad posnasPPar

ch

uum feff. 24. de Reformat, M atrina.

- Sacra $ynodus Parocbum «uel

q"ï*i*rreffihu:

alium 3acer

d

no vel

MO Matrie

ofem ,. qui cum minore teflium trumero (utpoté u

nullo)

Sjdinf

DE MATRIMONIO; --

UER r

959

N

j

:

gäm*ltoj&ft?/tæ",*qui fine Paxocliocvei S:zær*äöt—wbujwmbdiæ&ürä

Gui

H a[ijfat'm-

nterfuerint ; nec nonip[os contvabentes gracviter avbitiio ovdinarit

puniri prcipit. Woc eoncilium.- : Per hujus peenze atbitrarie

LUE2

ab ordinario infligendze fententiam fublatas effe poenasgravio-

? yprer g.

MITAM;

res;Juris. antiqui ;; utpote füfpenfionem triennalem (cap; finali

de clándeft. defponfat.) latam in'Sacerdotem: fine aliisceftibus

affiftentem Matrimonio , cenfet Sangez lib, 3. difp: 48. cura

d vel attete

Huntado:difp, 10; difficul, ro.. Kationem dante ; quia quando

jeno effe not

lege nova'imponitur mitior

peena , quàm eratimpofita lege

antiquá ,. ceffet antiqua: & tacité. 3 lege gova: videtur auferri,

jis facrártiete

Sic ille; - Sed: contradici

t cum gljis Ba.-xbjovfai de Poteft, EP££$-

pfePanitht

yes, hodohi

allegat. 32. m.a1x62.

ho &teftibus

CASUS

D-?CCCXZ;IV.; !

:

præ(entis &

Quid'

jïïSþ*an]ïïïhriþ)'öSpbnfælioæümröntæ

atius evulgó

——

d

A ufitAtim e[l:

H vefente:

prüprioParochboch reftibus (u£ inGermAniA noliy

fïtmm

Qf

minime neceffarium ): utamur verbis: de prefentee. Actipio te

E

|n menm.:: debetue cenfóri smatrimouium ratum ,. ut frne -

mortali culpá.confummari po[fz ?. .

f qidmtme

Rof nrgati

"Dé, Praüagur:rlæw.iapræfumifnan;deäet;spgn;;.

jiimal

fosvoluiffe non

dum praemiffisdenunciationibusMatrimoniurmn

m

cum gravifeu mortali fcelere contrahere. -Quare licet ufu fiac:

verbis:de praefente ,. videntur voluiffe tamen fponfalia-contra--

( iaf

liere ,. ficut alii folent ,. licet'aliis verbis: externis-ufi fuerint :

gifis Gd

nam verba intelligi debent fecundüm . naturam contratitis;,

Jidurm oran

qui inftituitur, &intelligentiaverborum.ex caufis eft füurenda:

|

dicendi; quianonfermonires, fed fermorei fubjettus eft;id eft;,

inferviens, Cap. intelligentia. de.ver

i

sorum i, lducmots

vitNavar'c. 223 11»79..

«t iillo

o Probatur, 2.. Quiatamet

( potlamus; fponfórum expretz-

g t

fátirintentionem fuitfe Matrimonium contrahendi ;non t1men

idefficere potuerunt, fi hancfüam voluntatem Parocho & reli--

1:

j uTf

ui$ teftibusnon fignificárunt :: Suppotio enim eos exiftimáiTe:

far

LRUAE

non Matrimonii ,fed fponfaliorum tàntum coritra&tut fe inter--

gno

Sitmn

xqo

nuf/l?)

æïe, jg,eoqge quodtunc interfponfosageretur ; ignoráffe.

vero5

d

96o

CASUS ASAGRAM'ENTAL*ES.

ESEGEN) lEu

p

/ve.r,ö ftatuamus , eos probé fciviffe

locom habez

, quid agere inténdetent

Íponfi, cunc dubitari non

'

Á

poteft, effe Matrimonium validum, li-

pracepta ten

cet illicité contraétum, i

deóque& poenis quibusdam canonicis

Puro E

fubje&tum.

Juxta Capitul. ult. de clandeft. defponfat.

Papafinegra

o E£GHe auíem canoniceob int

erim ipfas Matrimonii denun-

generalis d

Ciationes funt hzxe;

: Prima, Cümalioquin proles nata ex Matri-

docetSanpez

monio cum occulto

impedimento,boná fidefaltem alteriuscon-

ceps iegum

jugis, in facie Eccle

gio legitima cenfe

fize celebrato , ex juris difpofitione ac privile-

pitot , iti m

atur cap. cum inter, c. ex fenore , qui filii fint

1. Quipttic

legitimi; fitamen.

:

publicae Matrimonii denunciationes non fine

snatriziong

crimine intermifize fu erunt,

tali privilegio proles privaturjuxta

0 gt

cit. cap. ultimum.

uamvis enimibi tantum mentio fiat. de im-

Giteumitanti

pedimento gradus p

rohibiti, videtur tamen id exempli caufá

babent prirí

Ictum , conítitutio autem generaliseffe,

ficut& ratio, quze ap-

tis vel afnita

ponitur ; quia Lales experfes,

welfaltem affeatores ignorantie vi-

llpen(ave,, (

deattur. Quazeratio con(tit

utionis inaliisquoque impedimentis

Catsotibur,

locum habet, faltem iis;

qua perdenunciationem fuapte naturá

$b2 161.

detezi poffünt,

Secusenim dicendum videtur de aliis, v.g.fi ma-

trimonium irritum fit propter occultum defe&tum confenfüsin

altero contrahente. Tunc propteromiflionem denunciatiónum

J Quid fi cum

"7

nonimpediri prolis legitimationem;, fi alteruter conjux boná

fide egit; probabiliter docetSangezlib. 3. difp. 42.n. 3.

4Alierapona. Siquisalioquinintra gradum prohibitum ig-

N

P. df

fi

|

noranter contraxit praemiffis denunciationibus aliisque adhibi-

US ib conl

tis folennitatibus , faciledete&o, poftea impedimento difpenfa-

tionem à Papaobtinerepoteft. Sin veró diGas folemnitates in

x&ml n C.z

Af

Ij

contrahendo matriimonio neglexerit , fpe confequendze difpen-

l

Qu

ationis in poenam criminis carere debet, quia dignus non eft, ut

Det: T

Went

Ecclefize benignitatem facilé experiatur , cujus falubria prae-

180 Tontte

ceptatemeré contempfit. Ita Trident, feff. 24. c, $. de reformat,

4

Poprietato.

matrim, Exiftimat autemSangezlib.3 difp.42. n.7. hancconftis

Clitthtaner

tátionem intelligendam effe de omnibus impedimentis filtem

N Ua'mn &

Mis, quze per promulgationem matrimonii detegi poffünt: quafi

impedimentum gradüs , tanquam frequentius contingens ex-

atl

eráliter

em.plaritcr pofitumfits: Ratio autem conftitutionis gen

locum

DE MATRIMONIO;

2e

e intcnderent

locum häb&är , ne Ecclefíe þen

3

Talidum, [j

praecepta temereé contempfit.

'i;g.n—itat-.ve,rji?,fc::;gþäriatür', * qui ejus

4

m canonicis

l atl

Porró, Effe&us hujus poenaliscon

ïtitufionïs-funt. 1. Quod

Papafinegravi causá cum talibus contra inhibitionem Concilii

monti détun-

generalis difpenfare non foleat, imó neque licité poffit, ficuti

DattexMatri-

docetSangez difp. 45 ,6.3, Nam ficutiomnis reipublicce Prin-

1alteriuscort.

ceps legum falubrius cuftos effe debet , non violator aut diffi-

oneacpririlt.

pator , ita multó magis Ecclefiae Paftor & Summus Pontifex,

, qui i r

2. Quipetit difpenfationem fupergradu prohibito alióve fimili

jones tonfine

matrimonii impedimento , debet in poftulatione exprimere , fe

privaturjuxt

non praemiffis denunciationibus temereé contraxiffe: quia heec

o fiatdeim-

circumftantia reddit difpenfationem longe d £ficiliorem. 3 Qui

evempli caufd

habent privilegium difpenfandi in aliquo gradu confanguinita-

at0, QU& 9j*

tis vel affinitatis poft nuptias boná fide contra&tas, non poffunt

iataraíia dv

difpenfare, fi nuptiae celebratae fuerunt temereé omiflis denun-

mpeditmentis

ciatiohibus ,' ubi notavit Coninck de matrimonio difp, 27

faptenaturà

idub.kg. n.81.

lis, v g fime-

CASUS DCCCXLFE.

confen(üsin

oncatiónum

Quid fi cum cive , -v. g. Auguflana cri-vis /Monachienfis præj'e'-ntct

—.fowv—oc/vo AMop.

achienft matrimonimum contrabat Augufla

'con)'ux. 0n

"el Ratitbona ; valebitue? :

- Refp. affirmativé, Ett contra Navarr. c.25. in fine, & cla-

;A?buumxg

rius lib 4, confil,4 & confil. r4, declandeft, defponfat, edit. 2. fed

vsque 4dtiole

mecum affirmat Henriquez lib, r1. cap. 3. n. 2. Rodriquez

nto dilpeni

tom. 1. C. 219, concl. s. Sangez lib. 3. dematrim. difp. 19. n. r z.

yemnitates

ende dilpot

1

Ratioefts quia lex correGoria ftri&ce interpretationis effe de-

bet: Tridentinaautem conftitutio corre&toria eft juris antiqui.

Ergo nonextendenda, fed potiuüs ftriié interpretanda eft, £ilvà

(alubria po

proprietate verborum , quae hicfervatur : quandoquidem con-

deiefortita

cilium tantüm requirit proprii Parochi preefentiam, qua in hoc

-

fanc m

| cafu ctiam extra ejus parochiam bené confiftit; cüm non aga-

i U

tur de exercendà jurisdi&ione contentiofa, Peccattamen

ofX

(

]

Parochus, i in aliená parochiá fpon(is fuis folem--

T

f

j

(s ex

Vitef

niter ac publice affiftat,

3

gueta

F£f fff

CASUS

* leom

f

|

i

962

CASUS SACRAMENTALES,

ä as at

CASUS. DCCCXLFL,

Qui4 f Catholici matrimonium contrabant ,«v. g. in.Saxonia coram:

Qui j dio fl

t cintraust

Pradicante j validine boc faciunt ?

famem i d

Re[ä... lía. Ratio efl ; quia Decretum Concilii Tridentini

requirentis ad matrimonii valorem proprii Parochi, ac teftium

prafentiam , nonfe extendit ad ealoca , feu Catholicorum, feu.

.af

tra&tüs matt

Hareticorum, inquibus nunquam promulgatum ,. nedum re-

ceptum fuit , ficuti aperté colligitur ex feff. 24, c,. 1. dereform.

&llo folido;

matrim, ubidicitur, ut Decretum inunáquáque parochia füuum

: tur, d ptoo

COntra us t

robur poft triginta. dies habere incipiat à die primze. publica-

tionis,,

fine actame

ftusfpainftia

CASUS. DCCCXLFIL,

: jn naturà toa

Cümetgoti

Sed quid , fi i aliquá cicvitate Decretum T; ;:idi-nt.-imïïpram'uläatum:

vone at

fueriz , smodo tamen expullis Catbolicis. Sacerdotibus nou adfmt proprii

Paflores j; aume adhbuc ualidà , ffcut prius, coramPradicnnte.

licic] aplue

vel fene Pradic

APÍIE IWBAITIMIODIA COHEÍT.

: menilumd

ii

! ggte*mm g

; tura Confice

F tüpopUm]

Refp. 1ta. Ratio. lejï;; quia.cun: his Iocis talí rerum ftatuss.!

At um Sar

Decretum Tridentini fervari non poffit , noneft exiftimandum,.

libertatem: matrimonii validé contrahendi impeditam efle ,

Vt'ccipere (

du5 nullum

ficuti Cardinalis Bellarminus vefpondet apud:Capeauille c. 6. q. 1 y.

Denique licet in.civitatibus Germanis , quibus Lutherani cum.

LT

Catliolicis permixtivivunt, v.g. Auguftani Civesreverà infpi-

E Wttrin

- Widfftem fer

ritualibus fubfünt Epifcopo fuo:,. imó etiam Parocho. Augufta-

no, tamen exiftimandum:.haud eft, Summorum Pontificum vo--

fliChl, R

luntatem effe, ut TridentiniDecretumfíe extendatad matrimo--

AU0 faram

nia illorum fine legitimo Paftore celebrata ; ne multa incom-

Httnopy.

snoda oriantur ,.fi eorum filiilegitime natinonfint, neque..

lt matfm

Vrj f

capaces officiorum ,dignitatum, fàcrorumy

ordinum:;.

Ticontng

TY

CASUS'— !

4m0n0-runt,

D£É MATRIMONIO,

*

.-—.*

| "CASUS Q'CCC'XLFM'IIZ-. |

Qui4 fi duo fideles bic 65 nu

nc intendant inire matrimonium Jotum,

Vatonjic Corim

ut coutra(ius efl , non autem,u

tfacramentumef! : poteritne per inten-

nti[fe

ararí àctontracíu

ziomem [ic contrabentium ratio [acrame

ne iA

[ Tridentini

.matrimvnii 3

ut pimirum ifte,

jf

j

qubfi as ?

hi acteftium

olicorum, (eu.

Refp. affirmatixv?.

Ratio efl ; quia illa änfcgaïi'abilitas con-

tra&tüs matrimonii à ratione

facramenti inter Chrifti fideles

, fedümte

mutatioenimnon praefumi-

1. dereform,

nullo folido fundamentonititur;

arochiafoum

tuz, fed probari debet.

Effet autem

valdé à Chrifto mutatus

contra&tus matrimonii

fi inveteri lege potuit validé celebrari

ime publice

vaautem

Chl'i'/-

fine facramento, in no

legenon poffet: Neque

fed ei

ftus fuainftitutione an

nu

liavitcontraétum aliàs validum,

folum. addidit dignitatem facramenti:.

in naturá fuá invariato

Cüm ergocujuscunque

facramenti confe&io pendeat ab inten-

Agromipafu

tione Mini(tri volentisil

lud conficere: ficut poffet quis (etfi il-

1 n ;m;m

ofetre , nolensta-

licit&) abl

uere puerum & formam baptifmi pr

7&4:':271!6

menillum

de fa&ko baptizare (quocafu certe nullum facramen-

1:

fané poterit quis velle contra&um ma-

tum conficeretur) ita

trimonium inire fimplicit

er validum eomodo , quoolim Abra-

m fl

hamcum Sara , Cicerocum Terentia ,

& tamen nolle conficere

Aomndtttt,

velaccipere facramentum. Quocafu contra&us civilis fuit va-

editar CU

lidus,

nullum tamen erit facramentum,

—— — m

Non poffe licité fic feparari à con-

ill $

Iuterim cerium eft ..

ytlerani cum

tra&umatrimonii rationem fa

cramenti , aeque ac fi quis abluens

3 )'Dïäl'-ä' inipr

infantem ferio proferret formam,

nolens tamen conficere facra-

fu irritatur & falfificatur

xo Augu

mentum.. . Ratio eft; quia utroqueca

a&io facramentalis à Chrifto inftituta, Et

Chriftus contractum

matrimonii elevans ad dignitatem facramen

ti fine dubio fic vo-

[ ad mafü'm u

conftat deniqug ex

quto o

luit matrimoniumcontrahi à fuis

L]

fidelibus,

communi fenfu,ufuque fidelium,i

pfiusque Ecclefize,quae idcircó

uünf;mqw

Ui

incontra&urequirit ftatum gratiae,-

Certum efl 2. Catbolicosnon feparare; n

am ex Catechi(-

m, &proinde mpo-

mo norunt, matrimonium effe facramentu

z

Aíen-

CASUS

EuE

$

364

,,CASUS SACRAMENTALES.

qusniaD t

nemü; à Parochis F uf(pgæmifä; confeffion

€ fe praeparent ad

dum,

ggpcias, tanquam ad facramentum fufcipien

W[ m

CASUS DCCCXLXIX.

i creliti

Quid fi H evetici, uti v g. Lutberani 65 Cal-vin

jfle contrabentes

IIPPM

matrimonium uon credunt, zilud effe [acrasmeut

UI , AC protzde etíias di-

eunt , fe nibil velle babere negotii

cum papifl ico [acramento in fio matri-

M.

1onie coutrabendo ;

ït'öljï

piumtne iibilominüs Jfaeramentum,

tíocft; qui

d impedimentum iuter-

| f ?fuä'tgm aliu.

qezerit ?

Refp. AAffirm, Rafio fümitur ex communi do&tina de fà-

Quid fi Ij

«ramentisingenere: q

uiaerror ptivatus;quoquis exiftimat,ma-

matettstá

trimonium noh effe fa

cramentum , & ideó intendit non facere

facramentum , nihil

Vil

plàné obftat facramento, dummodoó is ha-

beat intentionem g

eneralem faciendi eó mo

do, quo Chriftus

frieiitué Qu

inftituit ,. vel fieri voluit, quo vera Ecclefia ;

vel veri fideles fa-

h4193

ciunt&c. Atqui certum eft, plerosque Haeret

-

icos, Lutheranos,

.

von Jvteri

Calviniftas , Zwinglianos habere illam intenti

Titumque.

fcilicet contrahendi more Chriftiano

onem generalem,

» quo Chriftus inftituit,

Rejy,

quo.fuos fideles contrahere voluit :

ut experientia patuit it

alie circan

omnibus ad fidem Catholicamconver

fis; & palam fatenturple-

Yi Valenti

rique interrogati : ergo re ipfa , ge

nerali hac intentiorie prae-

——

tur Suncheg

vàlente privatae erronea intentioni, non fe

paratit, fed verum

Yenacin. de

facramentum conficiunt & füfcipiunt,

tisttid 10.

V aldé tamen probabile ef , Haereticos conficere ali

quando:

matrimonium absque ratione facramenti ,

de ptobit,

& puré fub ratione

ÜOnese

contraGtüisciyilis, Ratioeft;

quia nonnulli hzretiei fünt ità pro-

Poyio tef

fani , impti, & rerum divinarum contemptores, ut licetfcirent,

9 .

DN

Chriftum pr&cepiffé ; at matrimotiium non-ineatur, nifi cum

WT; cums

intentione facramenti , hoc tamen. praeceptum non curarent,

Vrj ve]l

ficut multa alia, & praefertim , fi fibi petfuaderent; rationem

Clbus te

acramentidmmatrimonio: effe rà dicemiidiffolubilitatis, multi

Vr

V

»Qua

mallent fidem permut:re Jüdaic& füperftitione; vel Türcic&

lo

&UC O

quàm matrimenium con

; ixngietat-c:,

tra»h:;g, :

(Litet Cerh

| indj[fqlubiljter;g

Nento $

: eA-suä

13

: DE MATRIMONIO.

" o nbulta,

Jrepartent ad

r csemums

CASUS'"DCCCL.

Quid Á

q

uds vilé uxoratus, deitide ob impedimentu m-z'mpg-tmtiæþw'-

dita profc[flenem emtfrt , uel facros ordines [afcepit , ci poffea:

Ptftil ere

thtj

appare

at , eundem ejjc

Poemtem.: quidfAaciet ? redireue

QIde tj dj

porerit, ce debebit ad uxorem ?

n i tratri-

Refp. AAffirmat, Vta. Diana part. r 1. tract, s. refolut,7, Ra-

LT T

matrimonii rite fufcepti praevalet,

tiq eft ; quia validitas

CASUS DCCCLI.

E

ofirina defa-

'Q"?d fi Rofita umor

maritodicat , imó.&5 juret , fe fidé contraxiffe

aut aliud impedimenlum dirimens habuife ;

xitimat,mi-

matrimonium cum ipfo,

it non ficere

zeuebzturne maritus uxori credere ?

V ideiur dicendum , ipfum teneri. credere uxori afferenti,, fi

imodo isha-

100 Chríftüs

maximé juramento id confirmet, Ita Tabiena v. matrimonium

2,0.7.1.8. nam mendax & perjurus nemopraefumi debet. Ergo

enfodesf?-

otheranoss

non poterit maritus negare. confenfum Rofinae tam fincere, fey.

ftatumque fuum apetienti..

.

e-

1 gencra['em,

fidem habere uxoris di&o*,- nifi

Qs infituity

Refp. Maritum non teneri

alize circumftantia & conjeQuraeid moraliter certo perfuadeant;.

tía patuiz t

Ita Valentia, Navarr. Rebellus ,& alii,. quos referunt & fequun-

byrentur -

ytone pree

tur Sanchez lib, z. de matrim., difp. 41. n. 52. & difp. 45. n. 3.

Bonacin. de matrim. quaeft 4. q.4. n. 19 & Dicaft, deSacramen-

,fidveum

tistra&. 10 de matr, d. 9,n, 177. Probatur tum ex cap.per tuass

de probat,. Ubidicitur, nimisindignum eft juxta legitimas fan-

e aliguano

(pb ration?

&iones,ut,quod.quisque fua voce dilucidé proteftatus eft,valeat

roprio teftimonio infirmare. Tunc quia vero-fimilius eft . Ro-

[antitaptt"

finam modo mentiri , quam fuerit mentita in contra&u princi-

licetfciretts.

cum-veré confentire, & absque impedimento centrahere

yr, nifi um

videri. vellet.

Dixi,.nifialize circumftantiee &c, hisenim prae-

j curtrents

fentibus tenetur credere, & abftinere fe ab omni carpali con-

r ritioRet

ta&u 5.quales autem illee fint explicant Sanchez & Dicaftillo;

itutfo, d.

Tite-sr m m

dloe.cit. breviter, dcbent effe tales,. quae virum prudentem vao-

j TOU

qaliter certum reddere poffint de fiéto concenfu, aliove impe-

2

"

metaphyfica haberi nequit.

| dimento s in.hacenim re certitudo

- Kff þfff' 3;

iaque

Qu

-

N

966

ao

e..c.g-s US SACRAME N TAIES.

w-dh-

t

*

"A tque ex bispatet ad rationemán contra*rium,hempe verum

tpr per g

noneft , maritum credere poffe uxori , nifi alize circumftantize &

s docet P

conje&urae accedant ; illaenim fimplexaffertio non inducit vi-

nens&c T

rum prudentem , ut inretam gravi fidem habeat, fibique per-

sitidelidt c.

fuadeat, conjugem graviter quidem incontra&tu matrimoniali

dfRiitatemj

decepifíe ; ,in.hgs; autem jj-graïg—aqafïer»tienk non d;:;i,pe re,

m exigtio

fijp. 1

CASUS DCCCLIH.

&is li velitc

"Trifinachbus tobilis jucuenis matrimonium contraGurus cum 4nna,

exeogula fo

Jitem prius babuit cum Barbara hujus fororo, imvincibiliter ignor ams ex

icarim oriri 3.

799

Theologorü

. ..cggzalg fora

wedimentum : -izzdägeïæäï&iþegyä(igæ'

fhattimontit

Pape,ut Aunam ducere Va mxorem poffot .

Tj ptindy

— V'idetur.non indigere, Yta Paludanusin 2.fent, difp.34. qu.r,

Veltusin;,

num.17. Major.ibidem dift.37.q.1,art.4, Bauciusin mi(cellaneis

Girc? prelen

cafuum confcientize Tom.2. opufc. 1.quzeft, 176. Fernandez in

fnttotisdi

medulla cafuum confcientize p 3. c. 16.fef. s in fine, ubirelatus

t eenty/e

à Dianap. 10. tra&. 13, refol, $ 1. ait, hancopinionem effe com-

effenr, ls

muniorem, Probatur, Tum quia hujusmodi impedimentum

Dicütec Won

éftimpofitum ab Ecclefia in poenam delicti.

Atqui poenae non

Caitaonim.

incurruntur ab ignorante illas invincibiliter. Ergo &c, Major

conftat inde, quod impedimentum exigendi debitum ex eadem

E

Vi

COnjtpii «

caufafit peena cülpae , ut cum pluribus docetSangez lib 9. de

Mi

k

fon fepr ]

matrim,difp.z0 n.r. Minorem ex communi docetidemSangez

in fum. 1.4. C. 22.n. 18. & patet in excommunicatione aliisque

BU Cómyant

E C(m(mgm

cenfürisetiam itregularitate a&ui impofita, quae ignoratae non

incurruntur, ut przeteralios tenet Palao tra& 2. d, 1. p. 17. n. 6.

3

Gu

la g

Tum quia eádem lege ecclefiafticá iaducitur hoc impedimen-

mï&xdlm

tum admatrimonium dirimendum , ac impediendam petitio-

nem debiti conjugalis, fi matrimonio jam contratto fuperve-

t4fte 1

RICDS petit

niat; hinc juxta declarationes Cardinalium Concilium T riden-

tinum feff. 24.c. 4, reftringensimpedimentum induttum prop-

m VerO [

fet ) flfaa'

ter affinitatem ex fornicátione contra&tum cenfetur etiam ad

eosdem gradus reftrinxiffe impedimentum exigendi debitum ab

NGtis

QUi «

uxore , quod induciturex affinitate proveniente ex illicita copu-

d

ncur-

mm (

la &c. At,quiho; impedimentum exigcndi debitum noni

ritur

Ri hoc

? Greccmes N tee

i

i D'E ! MATR IfMiO'NI 67

d

zes

967

Sndases

empeverum

ritür per

ig&OFääüämeïnvirrcibïïemï, ut'ex communi ferb alio-

cumaantie k

rum docet Palao loc:cit. n. 8.. Ergo nec impedimentum: diri-

on inducityi-

mens &c, Tumquia poenee quantitas debet patrocinari quanti-

t bique per-

trstrimoniali

tati deli&i c. fal, depoen.in 6, Ergo cum is, qui fciens inducit

affinitatem;puniaturpro tali poená,liberabeaden erit, quieane

pert,

dem:exignorantiacontrahit.

*

ndi

Refp.. Triimachumi

geredifpenfátione Sümmi Pontifi-

eis, fi velitcontraherecum Anna;etiamfi invincibiliter ignorárit:

1y em dnni,

excopula fornicariaoriritale inipedimentum, — Ita communis

iter lgnaramtt

Theologorum. Probatur, Tum quiauniverfim inrpedimenta:

—

matrimonti dirimentianon folüm impofita funt ut poena; ve-

ifäþfiw

ram principaliter tanquam inhabilitates, ut przeter alios notat

dfp.o4 Qul

'

Leffius.in 3. part, defacram matr, c; 7. d.f, n.130; & fpeciatiny

[

nmiícellanes

circa prafens impedimentum tradit Dicaftillo fratf. 10: de ma--

Termandez m

£rimonio di[p. g. i, ro8.ajens, Jus Ecclefiatticum naturali confor-

oe, nbirelatus

me cenfuiffe , utab iis, qui per.copulam carnalem una:caro faGti:

nem efle com-

effent, talis reverentia & pietas erga. fanguinem haberetur, ut:

ripedimentum

neuter illorum'absque difpenfatione vel contraherepoffet ma--

vi d non

trimonium:cumralterius confortisconfanguineis,. vel debitum:

conjugii petere ,. fi contra&to matrimonio talis copula: füper--

KC Majot

irum ex at

veniffet , & alterum conjugem effeciffet'affinem , qualis prius:

M !i d.

non fuerat Bactamen duplici limitatione. T. lIt illicita co--

iL ROR

pula tàmranté, quàm poftmatrimonium tantunr extenderet fe:

eoni al

ad confanguineos intra fecundim gradunr cumr illà: perfona .

t

2;. teadem:

jenoratiefion

cumquaquis rem habet: licitaveróad quartum,

j 197

eopula five-licite , five illicité,.& cum qualibet etiam ignoran-

jmpedimet

|

tia fa&a. dirimeret matrimonium cum praedi&tisconfanguineis,,

endam pete

fíante iftud' contigiffét : eidemr veró jam: contratto fuperve-

niens petitionem debiti.ante Judicis fententiam impediret :: ea-

ao füptf

Val

m i

dem veró copula: hanc ipfam: petitionem debiti non impedi-

roo

ret ,. fi.fa&a fuüiffet cum ignorantia invincibili vel confangui-

gdudcom

f d

nitatis perfonze:cum copjuge ,. vel legis aut poenze talis latae z:

Tum: quia cürr matrimonium non tantuni fit facramentum ,

exl/l

(tita CU

Lf.äd'ï etiam contraétus , pcteft Ecclefia: exigere certas conditio--

yriaon

j

eft prae-

CUf

nesad.hoc ,-,ytfüt:'l'egicimum, inter: quas conditiones

dictum:

268

CASIIS SACRAMENTALES.

i

. f;&h;&um impedimentum. - Tum quia ;G.müesgänditiönes vide;

didumelt;t

£urin aliis rebus requifitae ad earum valorem , ut in teftamento

tochumfpot

talis numerus teftium, ad profeffionem talis

&tas, contraquas

nulla prodeft ignorantia.

Curergo & in matrimonii valorem

talis induci nequeat , con

Quid ff lr

Sgnorantia.

tra quam 4imiliter nulla,prodefïc;

E

froue, &

Ad primum in contrarium negamus,hoc impedimentum effe

D7

ineram poenam, fed afferimus efle fimul i

nhabilitationem,quod

fecus fe habet in excommunicatione,

& aliis cenfuris,

Rj

Ad fecundum efto eàdemlege, iftud impedimentum affinita-

tut fecondit

Gail. 1. 0.

tisinduQ&umfuerit tam ad matrimonium dirimendum nondum

contra&tum, quàm impediendam pctitionem debiti, fi

huic jam

Vs dg

contra&o fuperveniat, tamen diveríá ratione, u

t di&um,

inhabilitiye

Àd tertium dicimus, verum hoceffe in

meris pcenis, .qgalis

lennitte; i

non eft ittud impedimentum.

Tidtny ia

It, quando

CASUS DCCCLIIL,

Vilitat; fect

! Quïdmc;m]?ndum de

matyinonio cotitratlo in loco,, ubi Concilium

Vet legisn

Tridentinum im puncto reformationis ynatrimonii

C2, deconí

JAeceptum nom efc ?.

& hutrim),

. Refp. Si matrimonium contrahatur ab incolis talis loci, il.

wb 228 k jl

Tud haud dubié validum erit fecundüm antiquos canones , ex

quibus ad fubftantiam matrimonii folummodó mutuus confen-

fus &abfentia impedimenti dirimentisrequirebatur. Ratio eft ;

| Quid jexcur]

quiaubilexnova promulgata velrece

ptanoneft , non obligat.

1

TA (bfegri

C. in iftis.verf. leges d

| ift. 4.Chock. :dg:j-utisdoqrd. in -e.gemp, Prn

Pllt*fw

'qo SO. nl 80

DN

CASUS DCCCLIF.

SNr

dC OQue n

Quid fi quidam ex locoyec

e

Wf dey

Comcilii, ci tbi contrahat cum incola illius loci:

"Df Concilii excurrat:ädiocum 5108 recgkji

. VAalebitue matrimouium ?

Qtadas o

U ityg]

d Re]þ. Pariter

yalere juxta fuperius dicta: Ratio cft; quia

cumcontractus matrimonii fit individuus, regulatur fecundüm

NI

Fs anre

locum uniuscujuslibet ex contrihentibus. Sicut fuperius

di&um

Vi o

*

965

—.—.—q

DE MATRIMONIO.

IGOfes viden-

di'&'tnt.xm e&,f-pr*"öprïüti-;iïäi*öfchum fponfi, effeetiam proprium Pa-

h teflamento

» COntraquis

tochum fproxq'afæ ;fiex ädive'rüþsparochiii;- fint defpon faci..

CASUS DCCCL7.

t0ni? valorem

ulla orodefet

Quid fi utraque pavs euigra-verit ad locum mon vecepti Concilii fine

Z

raude, et»exca

É

A traniferendi verumm vel quafi domicilium, aut :

imentumeffe

etiam per modum t nnfitís $ alebitne mutrimonium j

tionem;quod

juxtmomarem doci 2/Uius &ontracium ? :

Ui

Refp. Affirmatixvé, Ratioeft ; 'Tum quia contradtus

»'*regulä-

ntum affinitie

tur (ecundum legesloci ,'ubi celebratur. L. fi fundus ff de evict.

dum nondum

Gail.lib.2.'obf, 123.. Tum quia peregrini ex probabiliori non

ti, f huic jam

—

tenentur légibus domefticis, INec obftat , quod Tridentinura

didum,

inhabilitaverit perfonas ad contrahendum fine praefcripta fo-

paenis, qua)ii

lennitates inhabilitatio autem perfonae comitetur ipfam perfo-

nam, ficutumbra corpus: nofiobftat, inquam; quia id proce-

dit, quando perfona eft in individuoperfententiam Judicis inha-

bilitata, fecus, fi inhabilitatio fit generalis exlege, tunc enim

Vi Concttm

habetlegisnaturam, ut non obliget, ubi non eft recepta. arg.

Wi

c.2. deconftit, in6, Sanchez de matrim. 1. 3. difp. 18. Pontius

de matrim. lib;$. cap.9:n.2. Barb. de offic, Epif, p. 2, alleg.32.

h.

,

:talisVoci, 2

n, 153. & aliiibidem magnonumere CC.

Canone?, &

(s COQT"

CASuUS DCCUCLV f.

x. Watiodis

Quid fi excur[us ad -ïdcum':non'.receþti Concilii Tridentini fiat bac

mon ob agate

fola imtentione contrnhbendi fime Parocho, 4deoque in fraudenilegis ;

Valebitne tale matrimonium ?

. z'dc.tïur?vaïeï?.y Ratio efl 5 quia tranfiens ad talem locum, &

ibidemcontrahens fecundum leges illius, videtur uti jure fuo,

adeóque nemini fraudem aut injuriam facere. ], nullus vide-

amütttct

tur ff, de R'-ï' Lo 3. 5' 2, ff. de hb. hom.

exhib. intentio quo-

Atl

quemala; quamvis aliquando a&um faci

atillicitum,nontamen

ftatim invalidum, ut fiquis Parochum c

orrumpat ,ut fefinede-

nunciationibus in fraudem prioris fpon

fae copulet : $i filiusfa-

itio l9l

milias aut Clericus bona inter vivos ali

urfeed

enent eo quod de his

g füperiis

| teftari nequeant &c,

Nihilominüs

ï

G&8 888

R.

976

P

CASHUS-SACRAMEN'TALES.

um

.. Refp.. Matrimonium fic contra&um. effe invalidum, - Ita

non propricej

enim à facra congregatione. Cardinalium. decifum.,. & ab Ur-

ij i foris u

bano VIIK confirmatum effe, refert Lugo in Refp. moral,

dub, 36, Barb. de par. c. 21;n,26.. Boflius decontract, matrim,

€; 1.$. 29. & pro hac decifione facit, quod fraus& dolus non

| ag "

debeant patrocinari. C. fedes, de refcript, l. z.. de aqua. plu-

E

via,

uod. confra, legem.facere. , & in fraudem legie cequipa-

rentur. L, contralegem cuüm E. feq. ff. de LL, l, ex fa&to

45. fin, de vulg. fubft,L.3; $. 14, autem ff; ad S. C. Maced; C.

Myá

Tuliodl ; qui

per de R. L in. 6, itain L.bocmodo: 46. de condit. & demon-

trat, notanter conftitutum eft , ut fi. per fraudem prajudice-

Vfetiete av

tur legi reipubl, utili , ipfo Jure refcindi , quod fraudande

cideterniniu

legis gratia fa&tum eft, .. Quis veró non videat Confilium Tri-

dent.cum tanta praftantiffimorum Virorum deliberatione con-

fa. (an&gg

eluíum.,. effe legem Reipublice utiliffimam , & fi id defrau-

dari permittatur , januam aperiri raptibus & clandeftinis. de-

(s

fponífationibus. cum ingenti nonnunquarmr praejudicio- paren-

M ueto g

tum & priorum fponfalium, aliorumque intereffe habentium,

m

Quare:ad rationes contrarias refponderi poteft , negando;

3. )

quod jure fuo.utatur , qui legem defraudare cogitat;; Deinde

Y 91 numu

quod mala intentio non zrrifet aftum

Q.xx*æ

talibus à lege requifitis,

»fi vaihil;mütnt;in fubftan-

E

L

tíg procyato

Dotuit matri

CASUS. DCCCL

E

li nomir

Quod wfte; ]

Qn'zi fi. Hevetici p

ermixti: cum Catlolicis , apud'quos Concilium

Tridentinum receptum eff , vivant Q* in minori numero fint :-

O YOCUnto

Pedum.

tenenturne ftatuto Comilz'i?d&rqfäiwää?img

mAtrVImonis, .

Refpondet Affirmative Boffius. de, contr;. matr: c..1, $.24;

QWM r

nä 6)5. & s» 2—80

vl j

Ratio:eft5 quia Hzretici funt per baptifmum:

r"ffl'[üm

intra. jànuam:Ecclefise recepti ,. & ejus fubditi effe&i.;: Subdi-

I//] ge; i p

tusautem quamvis: rebellis utique ad leges fui fuperioristene-

f.

tur. inde.etiam.fit , quod Ecclefia:magis-Haereticos.ad-fidem:

R![p. y

«ompellat, tot, tit, X, de Háeret. quàm Judaos & Gentiles, qui.

Dnon

"URU v

*

TBMNS, Ima a,

D£ MATRIMONIO.

......

9yt

alidum, T

non

propmö «eïþs fubditi funt, "äicþü;te À Ppnbïö :! à

coe

1 & ab Ur-

M. motil,

Hs gui foris fum

f» judicare.

d matrim,

.. 'CASUS DCOCLE U. .^

&dolus non

rmapw äfDomn;: $ æäïlakfþäyim;t «;;Ayuwaääi Jurk ..

de iqua plu-

i a

Qdj

EcclefiafHiei «

ja tnles excterrentes g (zc&e;;g

, l ex ho

"bec fpzciunt.:?

C Maced C

3 Ref LA Ajfrmatiw'ä': Jta Sanchez lib, 3. desuatr. di

;?- 47-'"-':;& |

t & demon.

Rátio eft ; quia laudabile eft Principi Ecclefiam, ejusque ftatuta.

n prajudice

defendere àrg..c. excornmutiicamus $. moneantur, deHaeret,

d fraudande

c; decernimus.; de fent;excom, in ó. clem. un, de jurejur.

Ext tfAV.

onfiliom Tri-

unam :fan&a:ijq de major.&;eþed. intér com,

eratione(/ft-

i

$

fid defta-

. CASUS DOCCLXLX.

;

t

Ll

w:d fi pro contrab

endo matrimonioconfHtuifli precur.

4f:

orem fs

ndeftinis.de-

F non vero animo ;fed poflea cotempore,quo proctrator noteiue pue

vicio patetie

ff

um confenfumhabeus ; Validum ne fies

e habentiuti

; lofztrdbit.. Jqer.

Iuum AL Unontum ?

, fieganio»

Rdp. Naatine : .JYta Conink difp. 24 de matrimonio

at Deinde

;dub, 9. num. 72... Rafío urgens eff ; quia cum prima conftitu-

grinfobltat

E*

,i

tio procuratoris fuerit.nulla ex defe&u tui confenfüs., is non

]

potuit matrimonium contrahere , ut verus procurator tuus

1

& tuo nomine : Ergonulliter contraxit, . Ergo parum juvat,

^. quod poftea longé diftans.confenferis; oportebat enim: de, no-

r Cl « Xo procuratorem 1

primendum..

egi,tifzxä gon&itïuercï ad cuum confenfum €x-

nf

n

CASUS DCCCLX.

Quid fi contfabatar "iïiräïr*ihianium fub conditione velata ia prefens

tt GT

B

vel preteritum (*v g. contrabo tecum , f filia Titii es , f legitima , fé

r blpf/[mum

virgo: fi navts advenit: [

ater mortuuseff -c.) Batimne vAlet,

Jf conditio verae,

e

$&

"Et ffazimze nullum eft ,

conditio falfa eff ?

-

c[lOïlemg

fidem

(95.4/

Refp. Affirmati-ué. Eftque certum apud omnes , habe-

j

jles , 0U. R

man, trad. 10,parí. 2.€.7,

turque variis textibus juris apud Lg

BS BEB 2

MRIR.T ,

92*

CASUS SACRAMENTALES.

*

ss o

num. 1. Ratio eff , quia contra&us quilibet ex convenien-

tium voluntate legem & conditiones accipit: Si ergo ea (it

contrahentium voluntas , ut fi hoc exiftat , ftipulatio rata fit;

P. v

fi hoc non exiftat ,. ftipulatio itrita fit ; ita ftatim erit, ficut

TETTTOI

inter fe conveniunt, Quare L. inftitutis ff. de conditionibus

,Qwiiw h

dicitur: quod mulla fit conditio , qu& iti preteritum confertur , vel '|

áp T

Quia nimirum non fu

in prafens.

fpendit a&um , féd facit, ut

ftatim valeat vel non valeat,

- Nequeveró intereft, quocl?con.tmrhentes;. vel unuseorum:

A. À

ignoret conditionem appofitam fübfiftere, Ut contra Coninck -

ematifit coní

& alios ex communi notat Layman, . Et exprefsé habetur L.

wxorem , frc

cum adprefens ff.-de vebus. creditis, — Stipulatio tenet ,. quam«ui

lum deprehe

tenere conditionem ignorent..-. Quare fi contraxifti cum puellaz

lo feutatt

fi nobilis fit ; aut illa tecum : fi officium. à Rege habes : &

pott illstor.

«onditio fubfiftat , jam ratum & validum erit matrimonium,

Tifet ceto

«tfi tu. nondum ejus nobilitatem * nedué illa:tüum officium-

cognofcat ; quia non contraxiftis fub. conditione nobilitatis

cognitee vel officii cogniti,, fed: fu

ofiiciii,' fi exiftat,

b comüti'-onc nobilitatis , vel

Crtus ag

D ZZXIETY.

Quam'vis autem conditio de pr&terito vel'praefenti non

i

füfpendat matrimonium quoad"effe: ;; vel

u

ead valorem ,.

M

Wnila o

fiént füfpendit conditio: de füturo- , füfper

d

.;'

JAnam wf

t tamem quoad -

MtT? al i

ufüm licitum , quoufque conditio exiftere cognofcatur 5 li- -

cet enim matrimonium füb tali conditione initum reverà per-

1

|

fe&um.jam fit/,. fi cunc fübfiftat/conditio ,. fub qua eft ini-

tüm $ non tàámen eft permilffüs ejus ufüs, donec cognofcatur-

Rf.a

adeffe illa conditio ,. quia alioquin exponent fepericule ^

N w rf

fornicationis , /fi forté'conditio non fubfiftat,

Büteres y.

matrimonit

*

H

"

F

n

lt

E Xd

,Sideo.

El

j ?umütm ER EL

M ehe

) Q

Exre » e&

N

Wl vf

hign,

hy

,,,,,

Cfium. fbl

1185 easug:

M inns coniaes,

973

DEM A,iT.'RLMO NIO,

Sx.comicnien.

^CASUS DCCCLXI.

1 etgo & (it

ulatio atafit

P ohamw,. 4'U B. quod Titius firie dixerit Sempromi: $i virgo er, te

tltt erit, fit

duco-in uxorcm g f'virgo non fes . nulum eflo matrimontum noflrumz

& cudifionihu

Quarttur ,

an f pofl it& contracium ( confummatum matrimoniums

datur Sempronia. uon fuiffe uirgo , fed ab aliecorrupta,

otferty ,al "

L. féd facit,ut

dezreläm

irritum mauent matrimonium ( ratum ;

$ caz[anmatum 2

el unuseorum

Refp. Affirmati-vé. Ratio eff ; quia Titius in hoc cafü pef:.-;

ontra Conind. .

gnanfit conftanter in voluntate nor habendi Semproniam: itt

Ísé: babetut.L

uxorem , fi deprehendatur non effe virgo: Ergo licet ante il-

Ptb quatté

lam deprehenfionem centies fuiffet commixtus cum ilIa , nul-

ti cum putlz

lum feuratum, feu confummaturn extitiffet matrimonium , fed

gc habes : V

poft illastot co pulas potuiffet illanrrepudiare , fi poítca cogno-

aov

viffet certo fuiffe corruptan ab alio.

Qu offouit- |

CASUS DCCCLXIL.

n hobiitits

g

obilitatis, vel. |

Co[mnus. coram Parocho &* teftibus. contrasit matrühohiünæ cum

Muna: dnna,fí es legitimn, ducote im uxorem. Deindematrimonium:

wrefeati tfar

eum illa cou[usemuvit: ,. a€ prolem z'zz?'&' fz»y?qpi: ^ Pg(?lm camfeg*tum.g/l,,

N

3 ralotuta ,

-dnnam non futfJe leeitimam.

)ueritur primo

laniudmatrimonium.

fueriz ab initio nullum ob defeltium conditionis; Secundo , aunom

aprete- Qu |

solxtür ; l- Y

fuerz'tr vali

datum per copnlasm. multiplicem: -

Jebfequentem ?

nre«m pe |

b qui et -

Ke]þ ad p;rï*mamf quaftionem. Affirmativé, Riatïbr.efï;;

«cognoltatut ia -

quia ex ipfius Cofmi verbis apparebat ,. ipfius confenfum ver&

Jepericie

|

pendere'à veritate adje&ae conditionis. Ad fecundam quae«

ftionem , refpondeo Negativé. . Ratio eft ; .quod Cofmus co«

JM&[',,'

pulam: exercuerit potiüs ex conftanti falfa opinione ,. quod

Anna. effer legitima ,. quam. ex animo: habendi: illam.pro

Uxore, etiam.ca(u , quo forté nom effer legitima. ta hunc

€afum: refolvit Profper Fagnanus-in c. fi conditiones. de cors

diiión, Appos , afferens effe omnium confenfum ,. aliud. di-

cendum: tuiffet , fi Coímus

poff cognitum d.'ef-e&um:ïmïä'fr

"" Ggg £gg 3

liunx

C

974

CASUS SACIUAMENTALES.

:

Swepeeseonen,

:

lium adhuc copulatus -fuilïevt-fcadmäliter Annee

; tuncenim vera

satrimoftio

praefumerent , eum receffiffe à co

nditione prius appofita., ejus-

n abfoluto

que confenfüm defiiffe , pende

re à legit

ideó tunc matrimonium -conval

imatione- "uxoris ;

ter ConjUng

uiffet , fuppofit

4 illà proba-

fentur receli:

bili fententiá ,

quod matrimonium invalidé c

entratctum co-

selpondit 4

ram Parocho & teftibus poffit revalidari fine

nová afliften-

C r tas.

tià Parochiac teftium, Ínterim vides,

quàm ingentia imala

pradumitur

potuiffent oriri ex cafu propofito

» poftquam cognovit Cof-

nicatio aqce

mus ( vel fupra Titius) fe fuiffe t

am tu

-

7

piter deceptum : &

de futuro d

quid-fi , ut jure poterat , repudiáffet i

llam-tot mortalibus:

appofii, À

notam-Notham? «ReG£ ergo Gobat,.

traG, 9, ca(u g. n. 138.

monBet, Parochum non debere extra

ünam .. at

cafum magnze necefíita-

lidà tamen

tis affiftere matrimoniis conditionati

S

, nec permittere,.

fiter cum li

Q(mtrg&ui matrimonii conditiones app

onantut. .

:

lebit mattis

Sichez l,

CASUS DCCCLX/I.

a trid [

Es

uid fi matrimonium fit contralum

E

jub cbnditio;:e bonefta ac poffi-

-dliinfuturumvelata. F. £

Acciplo te , ff

poter £.

[2

A

[4

"ts confenfeyüt : '

: J'afhenditarne matrimonin

J CUCLULME ?.

«/que ad ærgäz'fio—

Qub m

jp Jl of

"

"ia r

Ita o.mne'ä. Et expfefää'h:;betuvp C

ditta d

fuper eo, de condition..

appof, Ratio eft

quia conditio pro-

|

l

prié dida , & in futurum relata fufpendit

actum , cui appo-

nitur. Ut habetur utroque jure :

Et Canonico C. citato fu-

A[fïm

pereo, Et C. de illis eodem : Et

Civili : L. fr ità ftipulatus

lno

ff. de verbor.

3

Cent, R

obhgation, quod tamen intelligi debet, fi con

b Conff]:

ditio appona

tur in ipfo contradu ;

$i enim contractus jam

TUS ts

femel abfoluto confeníu perfe&us

fit , conditio deinde illi

apponi poteft. L. 4. Ze donationibus

*

LO

Et quamvis alii con-

82

tra&us abfoluté iniri poftea nova fti

pulatione per mutuum

confenfum fuüb conditione infirmari

poffint; ut nifi hoc fiat;

Autido d

vel hoc feceris ;

RYORjb qub

donatio vel venditio

refcindi poffit : Secus

tamen eft in matrimonio

; quod femel validum nulla volun-

"d.

,.

e scdc

QUi jt

tate contraria diffglvityvr. Sicut notavit Sanchez Lib

M

: QCUBI(

matri-

]

DE MATRIMONIO.

—— Ül

—

97$T

UC ehim vers

matrimonio: difp, 6. num. 4; | Infuper nota duc«:

Unum , fr

ippta, cus

in abfoluto confenfu: de prafenti contrahant , aat carnali-

lone. Wroris;

ter conjungantur , ftatim firmatrimonium ratum ; quiacen-

i il probe-

fentur receífiffe à.conditione antea in faturumrelatà. Prout

ittatum qe-

zefpondit Alexander IIJ, cit, C. Ze illis; . Et habetur etiam

hovà -afflten-

C. per tuas.. de: condition, appof Etenim im:dubio femper

ingentia mala

praefamitur fponfus ,. v. g. affe&u maritali , nion: autem for-

cognovit Cof

nicario accedere ad fponfam.

Ideóque recedere 3 conditione

leceptum : &

de futuro antea:appofita., etiam velle eam habere pro nom

ot mortalibus

appofità: Alterum eft , qui fab conditioae de futuro duxit

a f. . 13

unam;.. ante eventum illius conditionis, injufté quidem ,. va-

g necefiti-

lidé tamen. matrimonium contrahit abfoluté' & indiffolubi-

ermittere, t

liter cum alia.

Ita.quando quis duas duxit füb.conditione, va-

t

lebit matrimonium 1llius ,. cujus conditio prius: eft impleta,

Sanchez L.4; de matrim, difp. 9. Dica&ill.o;difky; $, dub 8, Go-

bat. tradt, $o, cafu 12, num. 42 2..

pda at -

CASUS. DCCOLXIPV-..

LR

jit-

Quidfi-matrimonium fit contratum fub cotidifione honefta &5 poss-

Jfobili i futurum reluta, V, g. Duco te y.fi pater tuus milie forenos itr

dederit :* Anne eveniente conditioue flatim

5

P

? habetor C

' ;lomn"

EYf i u- |

m?t(tïäimi

um nullo vequifito mvue contya--

conditio pro-

hentium confenfn?

), 91 p9

£. tato Jl

Ajïimant*fcoäim'uniter'*'ö'ananiji;e.:in-»:cit; C. fuper eo... Gloffa:

Ihnocent; Hoftienfis ,. Abbas ,. alii cum. Navar, c..22. n..63;.

(à füpylaus

lébety &*CKDIF

Bt:- Confil 1. de condition, appof. Etex Theologis Paludae-

nus , RetrusSotus ,. aliisque congeftis Sanchez lib, s. de matr;.

yitradus j

difp.8. Coninck difp. 29. dub.1,. Layman. tra&. 10; L 5, part.2;.

jo deinde P

yis alii n

€,7. 1.2 Cardipnalis de Lugo de poenitentià difp; 13; fe&; s;

Hurtado de. matr, difp. 7;.diff. 3.. Dicaftillo difp, $, de matris

t m

monio dub. 6, num,.69. Caftro palaus difp. 2. pun&to rr; $;.2;.

: i

( foc f

Yoltt *

$us

Berez difp; 16. fe&..13, fusc, aliiapudipfos,. Ratio potiffima:

&t5 quia ita-declarárunt authenticé Piüs V. & Clemens VIHE.

1f

lp olum

teíte: locupletiflimo-Prtofpero , Fagnano- in.idem.C, füper eo;.

e b

A

ub

At

976

CASUS SACRAMENTALES,

k

L

AROER.

l idlignt , 1

bi per extenfum refert illas declarationes , ac teftatur ita

fervari in curia Romana,

$

Et.probatur receptiffimo axio-

effe,&flC(

mate

*

quod confenfus conditionatus. pofita conditione

-modi , tela

tranfeat in abfolutum. — Ut habetur L.

potior ff, qui botío-

impletioni

ves in pipnore.. . Et L. hec vexditio . ff. de

contrabend. emption.

dire.,. condi

fuþüüem[ : l

Abi conditionales venditiones tunc perfici

untur, cum imple-

ta fuerit. conditio.

Quando ergo dicis : Accipio te in uxo-

t feimpl

rem, fi pater confenferit : Perindeeft, ac fi.dicas: Jamvere

audiant, -c0)

habeo voluntatem & con

fenfum .habendi te in uxorem , fi

fublitee, te

pater confenferit z perinde eít , ac (i dicas :

Jam ver& habeo

vinter Cont

voluntatem & confenfum habendi te in ux

foro exterti

xorem 3

atnolo,

ut .affettus hujus «onfenffis -exiftat ,

pfiusquam pater con-

choato, adl

fentiat; volo autem jam & omninó co

hac fentenf

nfentio , ut quam pri-

mum jipfe confenferit ,

fis abfoluté naea uxor :

Ergo pofita

aliique g.

conditione absque inovo confeníü

jam abíoluté uxor erit,

Tier tetex

Confirmat Layman citatus hac ratio

ne :

Sicut fe habet con-

il Sper)

fenfus de futuro ad contra&um Sponfaliorum , ita fe habet

Nibilonius

confenfus de praefenti ad contrattum matrimonii :

Atqui

omnes fatentur ,

ZX

& conftat ex C. unico de Sponfal. in .6,

, n p fati

confenfim de futuro conditionatum ( v, g. accipiam te , fi

'cowditione j

pater mille florenos in dotem dederit ) eveniente conditione

A[ recto k of

|

fine novo confenfu purificari & effici Sponfalia abfoluta : ergo

etiam fateri debemus confenfum de praefenti conditionatum

tiont, denos

; Qiiquando.

(accipio te 'nunc in uxorem , fi pater mille florenos dede-

TGEYO dfion

3

rit) pofita conditi

j

one tranfire in :matximcnïum purum &

Tonevdat

?bfolqt»um.

Vfon g

CASUS DCCCLXF,

us F.

9

prtus f

lhto

Quid fi matrimonium fub conditione in fuburum velata jam cele-

Vrfirion

"bratum efl coramParoche e teflibus: Debebitne poflea eve-

"niteute conditione ,de sovo adhiberi Parochus

Mf )

eum teflibus?

VOUf c

ïlmomum

V idetur -quod Bc, Ratio non contemnenda eft: quia

Parochus & teftcs à Concilio Tridentino requiruntur , ut in-

men[)Jm jaw

tellij.

) äl'üch(m

,

n HMAT&II&/&O NIO. -

977

n

C telitor if

,tke"liigahtif,- -—:matrimonium vere & fub&ant*iä*lit'er— cönt.i*?a&um

WHmo rig.

effe , & fic de eo in foro externo, ad multa vitanda incom-

1 COnditione

moda , teftari poflint : Ergo debent intereffe eventui feu

Jj« qui pofjo-

impletioni conditionis , aut faltem à contrahentibus au-

letd, enplia,

dire

:

, conditionem appofitam impletam effe , vel defatto

; Qum jple-

fubfiftere. . Probatur confequentia :- Nifi enim interfint even-

pio te' Qio-

tui feu impletioni condidonis vel faltem à contrahentibus

15: Jamvert

audiant, conditionem appofitam impletam eífe , aut defacto

1 Uuxorem , fi

fubfiftere, reverà nefciunt, an matrimonium veré & fubftan-

n veré habeo

tialiter contrattum fit : nec confequenter de eo contra&to in

1 ; atnolo,

foro externo teftificari poffunt , fed tantum de contra&u in-

) patet (0t*

choato, adhuc in futurum pendenti & folubili, Etideó pro

hac fententia (tant Ledefina , Coninck , Bonacina , Hurtado,

tt qum pti

Ergo pofit

aliique cum Perez cif, difp, 16. de matr. JeG. 14. & ut probabi-

If& oxor etif

liorem tenet Layman cit,num. 3. neque nobis difplicet, nosque

illam fuperius tanquam tutiorem (

fe hibet con-

uti reverà eft) fecuti -fumu's,

1ta le habet

Nihilominus adcafum propofitum,

i. Aqui

.. Refp. Sententiam negativam etiam valdé probabilem &

yontd it ,

in praxi fatis tutam effe , nempe quando matrimonium fub

ipim te , &

i

conditione in futurum relata. jam celebratum eft coram Pa-

« Conditiort

rocho & teftibus , nihil opus effe ; ut poftea eveniente condi-

bfolita: etgo

tione , denovo adhibeatur Parochus cum teftibus,

Ratio eft;

X ditio4 st

quia quando matrimonium:coram Parocho & teíftibus omninó

yenos dedt-

fidté vel aliunde invalide contra&tum fuit, & poftea , depofita

f&ione vel difpenfatione impetratá , novo cotifenfu revalida-

m purum

tur , non requiritur neceffarió nova aíTiftentia Parochi & te-

ftium ; Ergo neque in noftro cafu , quando matrimonium

prius füb conditione

?

'-cïontra&um fuit, *anre ad rationem

u

iid j t^

Adverfariorum.

Mm n

coRefp. 'Negahdo arJtöceöens,prta omni eventu ; cum faepe

1

neque ipfi contrahentes, minus affiftentes fcire poflint, an ma-

trimonium veré & fubftantialiter contra&tum fit , ob impedi-

d d

qma

mentumlatens. Sufficit ergo ad intentum

principale Conci-

u !

fle, matrimonium coram fe

yifll

lii, Parochum &Ieftcs teftificari po

tli-]

Hhh hhh

&non

s*

973

CASUS SACRAMENTALES. -

[ onnuitem

& non clandeftine ,. quoquo tahdera modo, contra&

-

- érexitaddign

dummodó.patenrer nonnullo..

gm,-sfre;,-,

&

r Procuratt

.CASUS. DCGCLXVI:

T rafentesp

appurét aliq

Sed'quid , fi inbabiles ob impeditsenturm dirimfm.ad-'contmöänäï;ü

dchiità Coni

amatrimonium.coram Parocbo ej teffibus , contraxilfeue fub conditione :

" Dias, !

£ Papa difpen[mverit -- amtunc. ed difien[atione Tmpetratá perfecitur

; elfettus a

OBÍUNI Y ATUMA AD,

: |jroserto makirim

[que movo.coujenfa coram.

i. O

Parocho £ teflibus ?

tonfertur ef

äeü. N. eg;nti'—'-.väï ;

conari , w

Sed probabilius eft fola s*'pon-rälïa;pu;i;.

tat perficim

ficari ; matrimonium aptem certó ratum fieri debere per no-

vum confenfum coram Parocho&teftibus. — ita cum aliis Lay-

^

fente: quod

mancit.num, $. Prima

"

i

parsprobatur; quiadefponfatio facia

ïacïmäwf

per verba de praefenti fub conditione poflibili in futurum re-

latà, v:g. $? Papa difpenfavverit : habet filtem vim defponfa-

tionis conditionalis de futuro * Ergo: ficut Sponfalia de fu-

Qiiäi;»vrrz/fi

turo fub conditione difpenfitionis Papalis , eà eveniente pu-

rificantur; itt etiam eadem: difpenfatio fub eddem conditio-

o

ne fatta perverba: de praefenti , ed eveniente purificari debet;

Secunda parseft fer& communis, tefte Navarro l; 4, confil, 14«

B

de fponfal, & bayman cit; contra tamen Sanchez, Coninck;

; fote lf

aliosque non:paucos, Ratio eft i Layman bené data :: quod

nunquam: praefüumendum fit ,. mentem Pontificis difpenfantis

litocegii il

effe , ut matrimonium: preeterito tempore contra&um valeat;

hod ) f

: 4 Droyrio qqy

fed , utpoft collatam difpenfationem praemiffis denunciationi-

N fdfjjam

bus in:facie Ecclefize contrahere liceat : ficuti

:

ager;ö]col—ligituæ

ex Bullis.& RefcriptisPontificum..

/ ml(mmm

CASUS DCCCLXPF.

TOA i

Aliero i

Quid J maitrimoniim nocve legis fit: legitiin? contraBum iizte; fidelés:

d

bfentes

per Procurarorem vel

£

! 'gqidew.a, fed.m

mibilominus Jfaeramentum ?.

p iffolam ; ef 738 P

Ej Mi

Refp. Affirmativué. Ratio eff 5 quia fecundüm Concilio-

"rf

delium

fifra.

zuüm indeiiniram do&trinam . Chriftus matrismonium fi

eyexit

Vf d

Ls

o DE mfm.rMomo.

'97?

^ g

1

tradum efft;

äv'e«xït ad diïg*ni'fatcm 1

facramenti:

matrimonium autem initune

per Procuratorem ve

:

3

] Epiftolam inter abfentes , ficut & intet

praefentes pe

rnutus ve

lfigna eftverum matrimonium : neceft

apparens a

liqu

ja ratio, ob quam Etre:gcipi-qnäum à do&rinà in-

"contmb)n?i)ät-

definità Conciliorum,

fb nditine:

?*. Dices; Ergone tunc abfenti etiam -dormienti confertur

nata prfeit

effettus facramenti?

ii COFR

fi non a'd:ïïtob'ex ;' ficut fenfibusdeftituto

Refp. Omnino,

confertur effe&us extrem

zun&ionis: unde debet centrahens

conari , ut fitin

ftatu gratiee pro tempore , quo prudenter pu-

ponfalla pr "

ontrattum & facramentum cum ab-

ebere ptt no-

tat perficiendum fore c

fente: quod fi negligat ,

ex tuncpeccabit ratione periculi

2

H cui

cum ais Lay-

onfatio Gidz

Gcramehtum quoad igum eficthum exponi.

o fe

CASUS DCCCLXV L.

jjtn d

onflit de fü:

uzd ]iimïrinioriiwh à Perfonis quidem babilibws coram Parottio

eveniente pu-

o £ duobus vel tribus zeflibus imeatur , fed ab[que

; | jïaf"

5$

£ribus denunciatiomibus :

jem conditio-

L apnemif

2

yificari debel

! efd ne validum? .

'Nätä. ';TLex—'tus Concilii Tridentini Seff. 22. C. 1

. de Refor

j4, confl u

72 Conitds.

'

snatione M atrimonii G&c habet : . Sacri Lateranen[is Concilii ub

TEU

Junocentio 141. celebrati *ve[tigris inberendo precipit (SacraSy-

& df eeman) d

nodus ) ut-impoflerum antequam matrimonia contrabantur. fer

um vt 1.

à proprio contrabentium Pavocbo , tribus coníinuis diebus feftis

Aepnctiot

in Ecclefia inter Miffarum folemniapublice denuncietür ,. inter quos

matrimonium contraben

dum fit: quibus denunciationibus (a&is , fi

g li d

nullum legitimum opponatur impediment

um ad celebrationem ma-

frimonii in facie Ecclefie procedatur,

Ubi Parocbus V.iro 65

"

AMuliere interrogatis , 65 eorum mutuo c

onfenfu intelledo , «vel

&um»wfääf*fi ! ,

dicat : - Ego "vosin matrimonium conjungo in nomine Patris és

Eilii 69 Spivitls San&i - V'el aliis utatur cverbis , juxta receptum

hi 4;7!6

uniuscujusque Procvincie: ritum, . Quod fi. aliquando. probabilis

(inciti-

fuerit fufpicio , mairimonium malitios impediri pofje , fi tof pvece[-

lum

ferint deuunciationes , $unc-vel una tantüm fiat: ,. «vel altem Pa«

nil

fidehüm

Hhh hhh 2

vocho

gl

J

980

CASUS.SA C.RAMEN, TALES.

m

fire mat

celebxetur , deinde ante illius

teflibus. pefentibus. matrimonium

confummationem denunciationes. in

fiOum cont

Ecclefía fiant , ut fl aliqua fü

b[int. i

7

pramillsde

£ur , nifi Ordinavius ipfe expedire judicavverit

pedimenta , facilius detegan-

» Ub preditle denun-

R. &

ciationes remiktaniur ,

quod 1llius prudentie &5 judicio Sacra Sy-

to efentiale

nodus velinquit, .Ha&

di licentia;

»ofitum.

enus Con,ci;ium.. Nunc ad Cafu:ïx pro-

licentiadie

Refp. affirmativvé, Ratio eft 5 quia denunciationes 1&æ

Iewndi ante

non funt. de fubftantia feu valore matrimonii ,. ita ut fiomit-

contiwgen

tantur , irritum matrimonium cenferi debeat ; cum nec i fum

fubftantile

'Tridentinum,necab eoallegatum

s

La.teranenchom,cilium idnul-

a accida

lo vetbo fignificet: fed funt tant

um de neceflfita

te pracepti , ut

m pretr

abfque gravi & mortali peccato omitti non po

Ílint , cum ma-

teria praecepti graviffimi momenti fit,

ne fcilicet matrimonia

invalida contrahantur z

Excepto tamen: nifi ob gravem & ur-

(a:ïþ'm

gentem caufam Epifcopus difpenfet ,. &in cafü neceflitatis ur-

gentis , cum Epifcopus adiri non poteft , ipfe Parochus di&as

: Fola |

denunciationes omittere poteft & debet, Ut uno cafu ex-

prefso (eadem eft ratio de fimilibus) indicat ipfum Concilium,

- pe s

& excommuni docent Sanchez ]

pedwnentur

man cit. Traét ro.C,4. . FT,

1

IDE. 3, difp. 0. rium. 27. Laye

|

T &c, fv

Gonfirmatur Conclufio,

Qu

*uïa: 'jïïu.re aht:ï-qud vaii*dïum: érat

Nà fponfafi

matrimonium abfque praemiflis denunciationibus.contra&tum,

Wniete,

Ergo etiam nunc eft validum ;. non enim eft recedendum à jure

0.

antiquo , nifi quatenus contrarium ftatuitur jure novo. Sed

éatin

t

s i

jure antiquo matrimonium. celebratum fine denunciationibus

r R

erat validum , nec ullum novum jus-extatin contrarium : Ergo

etiam nunc validum. eft

ts

buscontractum;

mgt;ïi-momum abíque: denumiatiqniw

RULf d

Dicer, Denunciationes füunteffentiales facramento matri-

Wma im

moniiz Ergoillis omiffis nonvalet matrimonium.. |Probat an-

feced. . Si celebretur matrimoniun: absque praemiffis denuncia-

"OC

tionibus; habetur proinfe&o: Ergodenunciationes funt effen-

Disf

tiales facramento matrimonii. 'Prob. zuteced. quia fadum con-

Paroc

li,

ce-

at

ira legem b'abjet.gr proinfedlo L, mdubium-cod.d,&kgibtg., Sed

ra-

. : DE-MATRIMONIO.

981

-—N

[ d

3

,Mätïfmähfüm

Ieb

rare matrimonium absque præmifïïyse;dcnunci:itfiïgnibus*-* eft

?

ntra

Mcialiuey j

faGum co

:

; legem; ergo fi celebretur matrimoniüm:»,aösqug;

liM dttt-

milfis denunciationibus habeturproinfedto..

d fäcr—amenä

diha dety,

Re[p. tegando antecedens utrumque, Quia quo

0 $attd j

to effentiale efts circaidnulla Ordinasio conceífa eft difpenfan-

di licentia ; atqui circa denunciationes Ordinario conceffa eft

a(um prq.

licentia difpenfandi, uticonftat ex didis, |Nec.etiam probatio

dationes ifle

fecundi antecedentis aliquid evincit : quia tunc folum fa&tum

t4-t (lomit

contra legem pro infe&to habetur , quando lex ftatuit formam

1 necipfum

fübítantialem actüs ,. fecus veró , quando non ftatuit nifi for»

ciliumidnul-

nam .acci

^

identalem ,. quemadmodum fac":itfnl'g-:xc precipiens: cri-

pracopti, ut

nam proviam denunciationem.

^

;

Casus DCCCLX

1X.

* mmatrimonia

orirem & vt-

nium coníralieretur fine denunciatzonibus ?'

a Dratis u-

Quid fimafrimo

e[fetue pescatum mortale 2

ochvs d

ütio cafti exe

MNoia, Denunciationes ifte fünt velut quafi edi&ium Epi-

TET

fcopale ,. quo pracipitur fidelibus , ut fi noverint aliquod im-

n Concilium,

im.27. li

pedimentum ,. five dirimens ,. ut confanguinitatem, affinita-

tem &c.. five impedienstantum: ut votum fimplex caftitatis,.

vel fponfalia cunm.alia vel cum alio contra&ta &c. illud Parocho

ralidum eat

?

*

icontraurt

manifeftent,

z

À

Refp. Parochu

m& Sþonifdsx peccare mortaliter, fi denuri-

ia UV

i

ciationes faltem omnes fine facultate aut legitima caufa omit-

nOY. 9

nationibus

fantur;

Ratio: eft ;. quia eft transgreffio praecepti in. materia:

"—

gravi , hoc ipfo , quod omittere inveftigandi legitima impedi-

aripm: Ergo

muncation

mentamatrimonii res gravisfit ; atqui ex hoc,. quod prater-

snittantur denunciationes , omittitur medium inveftigandi Ie-

gitima impedimenta matrimonii ; ideó fiquidem' denuncia--

gento lt

tiones funt in praece

,

pto, ut per eas palam fiant impedimenta ,j

, prirtcat

.ergo &c,.

]

fis d

^ Dixit

an

men. Primo.. S.

altem fi omnes omittantür ; nam ff

; font W"m'

Parochus, inquit Sanchez lib. 3, difp. 5, num. 7, omitteret ali-

.f

f to-

vel ante matrimopium,, vel:

W

Scd q

quam. ex tribus denunciationibus

Hhh hhh 3

poft;

kbre |

i

82

Mdlb

LA OE TMCRAMBRTULES.

gt at

pofb anteejüsconfummationem, credo tion cffr

Ortale,

,

diez lib

do.certum effet moráliter -

, nullum fribeffe impedim

entum,

adfinem.,

quia levis.eft matetia partíalis

$

qüc,pnæ;qpfi? ! :Eft tafmen;utiqüä

onprefumi

reprehendendus, (i'hoc faciat

.,

Dixi Secundó. Quando omittuntur fine facultate

:utadi

verterem non committi peccatum , quando omittuntur ex fa-

cultate, quam non potelt Parochus «oncedere; 'cum ipfe non

| | Qu?)]ïq,uü

fit ordinarius , nec habeat facultatem delegatam ab Ordina-

tio, ut fuppono : in Tridentino autem facultas difpenfandi i

denunciationibus ante & poft matrimonium ratum concedi-

,' *'Rl));olj

tüurOrdinario, id'eft; Epi(copo , aut etiam Vicario Generaliy

&ptü &Y

nifi Epifcopus hanc ficultatem fibi refervat : nam Vicarius

tendam ac

Generalis venit nomine Qrdinarii ,

eefiatticum

Cap. Romana de appella-

tionibus in 6. Potett igitur Ordinarius propter caufas, quae

: Tantum.cerr

fibi juft& videbantur difpen(re : nam. Tridentinum remifit

qzenfiïmluä

hoc negotium prudentiae Epifcopi ; ut bené advertit Henri-

ag

quez lib. rr, cap 5..n. $.

, Addo, Epifcopum teneri difpen-

goflez auní

ienotantrte

fare , ut matrimonium celebretur fine denunciationibus ,

quando alioquin fequeretur aliquod damnum publicum , aut

fatitely

damnum notabile privatum : Tenetur enim füccurrere era-.

C nitztile

vibus

,dammfksvv M. ïgï;e'm;mo.dis; 1ta Sanchez '.ljb:hvg.' d;fp. 19,

j üiwotl,

trum.

.

cz & ay

Dixi Teríió. . Aut quando omittuntur fine 'Ieg'itir'n"a-c'äüzä

QUs . P

fa:* poffünt enim aliquando ad legitimam & juítam caufam

aum

mili

omitti, & matrimonium fine denunciationibus celebrari ,

E nffck

i

Y

i'. ,;l (

etiamfi non adfit facultas Ordinarii, ut accidit , quando pe-

6 mta

tictilum eft in mora, ita, ut non poffit Epifcopus adiri, Unde

l:

It

quando aliquis diu diftulit matrimonium , quod tenebatur

dends

cum aliqua celebrare , & poítea in gravem morbum incidit,

8bligat

€oque tempore petit abfolutionem , fed timetur fore , ut

poítea non celebret matrimonium , fi tunc abfolvatur ante

Vide BUrgh

Ptr;

contra&um matrimonium , poteft Parochus in eo cafuabfque

um

Wmj

facultate Epifcopi, quae commodé non potelt haberi , celebra-.

$o

if

Is

re matrimonium omiflis denunciationibus , illas faciendo poft

T pi

contra&um matrimonium. ItaSotus in 4, diít, 28. d.1.4

Sin-

lüat 1

983

! ERBOS ettene.

pE MATRIMÓNIO;

föïtäïe,quæ

Sanchezhb 3. difp. $. & difp. ro. Henriquez lib, 111..&3;).5; n $e

Xdimentun,

adfnem., Ratio defumenda eft ex benignitate Ecclefize,, quae:

Amenutiqu

;nongræfümiïsu*näobl'i'garc- cum tanto incommodo.

dute: qtad.

C ASUS. MCMXX

tuttur ex fa«

Jit confcius a

licujus impedimenti inter fpon[os , tene-

cum iple o

de/ïquu

n ab Orins-

*

turne per fé laguezlda.. ifud .mnngfejhpm; :

: ;2& tmort lL2

Mpenfindiin

um concedi

- Rep. -Afïrbmtfäæä Ratio-datur 3tam proptet di vihum'þræa-

&eptum de impediendo peccato preximi. "Tum propter reve-

itio Generaly

rentiam facramenti, TLum- propter hoc ipfum praeceptum Ec-

Ym Vicatits

i de apptla-

clefiafticum ob gravem finem graviter obligans, ldque nom

tantum certiffimó verümreft , quando fponfi confcii impedi-

: Qnufas, quee

menti:volunt malitiosé contrahere : ut fatentur omnes : aut

p tretit

vertit Denr

licet ipfi-ignari fint impedimenti-, fed periculum fubeft, quod

poftea manifeftetur illud 5: fedetiarn verum eft ,. quando ipfi

ener) dipet-

ntonious

ignorantimpedimentum , & noneft periculum, illud poftea.

snanifeltandi ,. cum etiam materialis irreverentia facramenti ,.

Iblfcum; 3Uf

&: materiale.peccatum proximi fit impediendum, quando fa-

ccurrere gt

cilé:poteft ,. juxta communem Do&orum fententiam apud Sane-

€hez & Layman citatos , etfi tunc probabiliter negent Pon--

tius ,. Perez , Barbofa apud Gobat cafu 13. n. f32.

Quod fi:

egititd at

autem smalitiosé contrahere vellent ,. certumr eft debere ma--

f £204.

nifeftari ,. etiamfi impedimentum oriatur ex delido gravis

s celetarly

fitque- notumuni foli ,. & etiamfi illud: noffet fub fecreto natu--

: yando pe-

rali : imó et(i prius fuiffet preeftitum juramentum de non pan--

d. Unte

dendo z quippeé quia nec fecretum naturale, nec juramentum:

il .teneb'&t.ll'

buro ia

ebligat cum tantoó incommodo animae & bonorum aliorum..

Yide Burghaber centuria 2. cafü ro&

t

:

ut fite ; 7

Porró, teftis volens manife(tare impe

dïhment'um»'co;njün»'--

(ciraturi

&um cum infamia , utpoté ortum ex gravi deli&to Sponfi ve:

j ca(uib que

Sponfae , debet fervato ordine charitatis & correQdonis fra-

)efï L.

lebtà

ternz, prius monere oDnoxium illi.impedimento folüm , ut:

n D7*

gïcf,ifftats:ä-c-c»gjtato matrimonio , alioquin.fe fuse confci

enti'æg;

1

j aff,lo

fä&i&ï—

&if*

1

^

984.

CASUS.SA CRAMENTALES,

1

;M

fatista&urum in eo denunciando..

í

;Huic admonitioni etiam

Bi

W(þ*.OpUI-U'a

repetit& coram uno bono viro , v

el boná foeminá , maximé

ia otEpilt

Ccoram parentibus , fi non acquiefcat ille reus , vel rea illa,

nium. po4

L

jam omnino erit fervandum preceptum Chrifti :

Dic Ecclefie:

dilpenate,

& quidem debet dicere Ecclefiae feu. P

arocho , etiamfi illud

lebrandum .

impedimentum infamatorium noffet

» fub fecreto natu-

Ratíge s "

m

:

rali, juraffetque fe non imanifeftaturü

juxta communem

Jebrandi

(1

Do&Gorum, Sanchez lib. 3. difp. 13. num.

6, Perez de matr,

T a

difp. 43. fe&, 6, num. 8. Dicaftello difp. 3.

dLI'b. 280

num. 299.

jos Diatceff

Tandem omnino ceffabit obligatio Tanlifeftandi i

mpedimen-

tum potett

tum , inprimis , quando.ex revel

?

atiohe imminet grave ma-

tiifénte ; ]

lum revelanti five aliunde , fivee

xÍ[e, v.g in delio com-

fb

plici ;.non enim tenemur cum

gravi noftro incommodo pro-

eitus debet

movere correcionem

proximi , velimpedire ejus peccatum

ftt , nerz

fecundum omnes.

ut ex communi do.

Deinde quando timetur grave fcandalum,

bezt; u (

cet Sanchez cit. num, 9. idem dicendum,

&f celeorar

quando inde imminet grave damnum alteri innocenti in ho-

hente J1det

nore, fama, fortuna vel vita.

. Ratio communis eft; quia neque

lex charitatis,

neque reverentiafacramenti,

neque praeceptum

d)äcodfün(

Superioris poteft obligare ad t

ale incommodum,, q

uandoqui-

dem non fint facienda.mala; ut eveniant bona. .Ad

w

Quid i contrabentes snatcimonium

f[iní diverfe üi&ceIiS*f; po-

)Refp, i

,.;(eïæiþf:.äpifäo

r

us cum sitrogue comtrabente dæmflwe

m -.äamæmziwihw ?

Orlnariam

€

Pqitus

äj??rmati vé cum Sancbez lib. y. dematr. difp. 7-ni.7.

P'eyficu,

Z'

ulítma conclufio, Gutierez de matrimonio cap, 46.

UE

o

lus 1

num. 1o. ad finem. ' Reginaldo lib. 3 1. num. 232. verf, 2, pro-

« thira]

pofitio, Coninck de matrimonio .difp. 27. dub. 6, num. $4.

*

verf. notaquando. Ratio eft; quia ficut alteruter Epiícopus

N

poteft utrumque conjungere in matrimonium 5 ita etiam po-

teft cum utroque difpenfare in denunciationibus, Hoc ta-

men ego contra praedi&os Do&ores puto reftringendum ad

Epifco-

DE 7M KTRIMONIO,

——'——.—

"

985*

"[IOR[ etlam

Eplfcopum 30 cu;us Dicecefi celebaandum eft matrim omum,y

d , m

ita ut Eplfcopus , in cujus Dicéceff celebrandum eft matrimo-

VG IQ i,

m

, péfiit.cum utroque contrahente in denunciationibus

Dit Écchfe:

di pcnfaxe , isvero , incujusDicecefi matrimonium fion eft ce-

itram alud

lebrandum , poflit. tantummodó dxfpenfare cum fibi fubdito,

C fatle

Ratio'eft ; Tum quia Epifcoyms 5in cujus Dicecefi non eft ce-

CommNnem

lebrandum matrimonium , nullam habet Jurisdi&ionem di-

[

re&am ; aütindire&am erga fübditum alterius Epifcopi , in.cu-

, um 299

;üsD:æeef' celebrand*um eftmatrimonium,

Tum quia intan-

Impedimen-

tum poteft difpenfare in denunciationibus eum utroque con-

-gnive qte

tra&eme 4 fn quantum ipfe debet affiftere matrimonio fur

lelidto com.

fübditi; aut i quantum alter , ab ipfo delegatus aut ei fub-

nmodo pto»

ditus debat affiftere ; cum autem in "propo?üw ipfe non afi-

ftat , nec alter ab xpfo delegatus ; aut ei fubditus affiftere.de-

Is DeCcatum

fcanaumty

beat, ut fuppono ,. fequuur Epifcopum, in cujus Diocefi non

dicendum,

eft celebrandummammm*mm nion poffe cum utroque contra-

centi in ho

hente in denunciationibus di(penfare: Tum quiahoc pa&o £a—

;quiaeque

cilé confundcrentur jurisdiGtiones prfcopurum.

pracepum

O€ASUS DCCCLX XH. .

quandoque

dNom i

Oyd jï E;!z['copw faculiaten: di]penfandi in Jenuncmt'mmäw

deleg»zref altevi ; facererne id valid?

AC lmz*t ?'

yef3 p*

Refp. Ajïrmtzme. Rm*we]i qum /habens ]zmsdxälonerm

jrt

ordinariam, licité ac-valide poteft.eam alteri delegare, Ex quo.

equitur etiam Vicarium Generalem pofle facultatem. difpen-

fandi in denunciationibus alteri deleg,are 5 Non quidem gene-

dl]þ.7 0.71

m]O Capo 4 i

xahter :.nam quamvis ton poílit conitituere alium Vicarium

vel f

Generalem cap. Clericos de officio Vicarii, nihilominus

6, um 54'

poteftunam vel alteram caufam delegare am.

er EplfCOPUS

Ita Sanchcz lib.5. difj 9,7.

j ecamp

fic t*

u

dum 4

Epilt?

lii iii

CASUS

Er

$986

CAS U& SLALCK.AME N TALES

!

"-

HNEUNEPEEEA «

viuhens fit

CASUS DCCCLX X UL,

fionciatioru)

sumium puc

Quid fi Epifcopus in denunciationibus velik d

babere juflam.cau[am ?

ifpenfare , debeme

lum f , ut ;

ut i coricuo

Refp. Affimativi. Ratio eff ; quia hoc negotium reli-

cubina., fed

&unz ett judicio & prudentize Ordinariorum in Trid. Seff. 2.4,

«t mutet Y

cap.. 1. Ordinariiautem non prudenteraguntremittendo denun-

Qustio t

ciationes abfque juftà caufá, — Ita Gutierez de matrim, cap, 37,

tequednt o

3,.1.. Satchbez lib. y. difp.8.n.s.. FTenriquez lhb 1 1, cap. s. Non

gu Quir

tamen necefsé eft,ut Judex cognofcat judicialiter caufam difpen-

Jponíorum «

fandi fübeffe ;. fed fufficit, etiamfi noverit extra judicium: nam

DOENONÉ

Concilium remifit hoc negotium confcientiae

«ontrauri

,& prgdentiag

Epifcoporum. Sanchez loc,cit,num; 4..

vidiculo t

TumT.) ?

.,

.CASUS DCCCLXXIV. —

quia matrin

Vs À d

Quid REpifcopus-velit fubindé vemittere denunciationes z que-

detegeretur

nam fnnt jufl a. caufa remittendi *

(ío ptocedit

Refp. (Plv'ures.n àDoG&oribusaffignari. — Prima ejt Quahd'&

Wünenti,

creditur matrimonium injufté impediendun» , ut per malefi-

if 7 nur

cium,autparentum ,velaliorumfraudes, — Secunda eff : Quoz

(

ties denunciationes fieri non poffünt absque detrimento aut:

4641 4f

notabili incommodo in: fama: , vel im corpore ,. vel. in bonis.

tN):

U

fortunze , vel abfque fcandalo; Quam: ob'rem fi quis lon-

tm, Àth

giusftatim: debeat proficifck . aut: exiftat in: periculo: mortis.

Vifitiue. :

& opus fit prius contrahere matrimoniunr , ut proles legitie

"Ginciajo

metur , poterit Epifcopus circa denunciationes: difpenfare;

fIOly f

Idem: dic ,. fi: matrimcnium: prius publicé contratfum: fuit;.

WUt at

fed' invalid& ob- occultum aliquod: impedimentum: , aut fi

fie N fiof

contrahentes. in: concubinatu: viventes cenfebantur conjue

ges: nam fi fiant publicationes ,. judicabuntur in pravo ftatui

iign

ermanfiffe, Idem dic ,. ff contrahrntes fint ineequalis con-

ditionis ,. ut dives contra&urus fit cum paupere ,. aut fenex

cone-

Cum j;uvcnq:la » aut nobilis cum igriobili ; aut uterque

tra-

95*

DE MATRIMONIO.

'——

Is

þtï*ahens fit valdé fenex , :tunc enim fupetior pote'ft in de-

nunciationibus difpenfare . :ob periculum irrifionis , vel ob

ï

[ar, dl Y

nimium pudorem ipforum contrahentium. dtem fi pericu-

lum fit , ut dilatio matrimonii occa(ionem praebeat peccati,

ut fi concubinarius paratus fit. ad contrahendum «cum con-

tootium relk

cubina .

fed tíimeatur fort , ut fi matrimzaium differatur,

Tertía «f :

Tri. as ]

vir mutet voluntatem , & jperfiftat in peccato.

tendo dentn«

Quando temp

us ; quo nuptia prohibentur , inftat, ita ut

iLfim 49,37,

es denunciattones praemitti , ut fi intet tem-

nequeant omn

' MP'-» h Non g

pus Quadrage

(ima vel Adventüs, «Quarta eff : Notabilis

vfam difpene

fponforum commoditas ,

modó timeatur periculum .alicu-

dicium: nam

|

z.

$us occulti impedimenti,

Quinta «ff : Quando imagnates

k prudattia.

Bo ii

«ontra&uri funt matrimonium. Ratio eft5 Tum quia (ut

;

IX

ridiculo utar argumento Patris Coninck de matrim. difp. 27.

) "Magnatibus

femper eft aliquid largiendum. . Tum

32 0 ..

num.57.

»

quia matrimon

ia Magnatum funt valdé publica , confequen-

ter fi àliquod inter ipfos impedimentum 'extaret , facilé

RUs YUR

permiffis denunciationibus , & hec ra-

ii Qu

detegeretur.4 ion

donefttimor alicujus im-

s

tio procedit etiam in aliis, quoties

pedimenti, ItaReginaldus lib3 1:n.23$, Coninck,de matrin

(fi: Quido]

u

t permalelg

;

3

AE pl

':

difp.z 7 .-num. S 70

if : Qs

D.

Obferua tamen Primó *

Epifcopo incumbere curam in-

ticaeptp *

dagandi, an vere fubfit caufa difpenfandi in denunciationibus.

Secundó : Ut probabiliter credat, nullum fubeffe impedimen-

:

Y

& quis lo

t

um, Adhoc autem credendum adduci poteft praemifsá in-

quifitione , quam ad hoc judicaverit expedire. Tertio : Ut

lo morth

denunciationes celebrato , fed nondum confummato matri-

roles legit*

$ dlfpenfafü

monio fiant, i caufa folum poftulet , ut denunciationes omit-

Uif»

tantur ante celebrationem matrimonii , ut quando nuptize be-

stlum f

iedici non poffunt ob vicinitatem temporis , in quo bene«

Uftt

a v

ntur COD

J

di&iones nuptiales prohibentur , & ex alia parte non

omnino conftat., nullum fubefte im

yguvo fatg

a

jcore d

æcdimentum,ïita.

i f

d

J

lii iii 2

i i

"'CASUS

98&

FAS??SACKX&ENT&LE&

p

( CASUS Dutti P pb ang

r E figanturfub

(zuzd þ 'ïeohjuga.- celebravint maïtæïm.onfiam?naksþr,müfä zïemm

Ci4-

.. At

dienibus , nuatrimomium confümmatint , priuiquam deuunci

f

atio-

AonesaDte !

ues At celebr atum couttaéf um omiffe, ex p

^

off f acto peradi a.

guegonlun

Á

d dfuenuat ;

pecearumtme: ob door "ortaliter ? -

*

! D

f

hmus 1

Antequam ve[poude us

4

:

i

k

3

*

iy^ jvgf;,gb ;Ei;iïiaör,d

inarié denunciationes ädem';;

iebicanr

ante

ngæcfd:

eelebrationem:contrattüs matrimonialis, ;ex jufta tamerr caufa

«Ordinarium:

quoad hoc difpenfare-poffe ,. -velut idenunciatios

nes. omninó. omittantur , vel ut poftea folum confummationi

|wf^

qatrimonii praemittantur,, ad praecavendüm:, neifi fott? ali-

quod: impedimentum fubeffet ,. copula: habita 'fi£ fornicaria,

1.

En verba:Concilii Tridentint feff; 24, in;decreto- de: reforma-

3

lo

finpindo,

ï-

3tione matrimonii. cap.r.. Quod-fialiquando probabilis fuerit

fufpicio:s, matrimonium malitios? impediri poffe , & tot pree-

|

im

i5j

cefferint d

Xopulbzag.

lenunciationes ,. tunc. vel una.itantuim: denunciatio

fiat ;; vel faltemiParocho:& .duobtis vel tr

'ibusteftibus praeferi-

(tiones

j

tibusmatrimoniam celebretur;: dejnde.a

nte-illiussconfumma-

1217

&ionem: denunciationes incEcclefiaiánt,, wt ;:faliqua fübfunt

fM

impedimenta , facilius detegantur :

. hifi Otdimarius:ipfexexpé-

Tittr eo

27

"direjudicaverit, utpraedi&te? deru&aiationesremittantur)N«unc:

*eigo quzeitio efb; aà i& qualiterpeccent conjuges jquamdo de -

; umpol

Tiünciationesánte.celebrationepa-contratüs omi ffze ,-ipfi con-

*

Wt o

4ummationi matrimonii preeniittendae funtg. &

non exfpetaris matrimonium.copfunintant?: ; : o

con;ugesihxs

&

&5 Pt

us Refp.cumsSauchez Jib, 3. difp. 4 t. numi$, sProba

NI

deri, quod'tales:eonjugespeccent mortaliters ; Ianfao & j$quia

qualitercoanjuges Qäæligmtwig;gur;dïenunbia*ticxäzs.fwæmimm;-

Wm N

3

tur.contrattui matrimonial

i:nülla jufta:caüfa excufans;vel

difpenfatio intercedat;,.. talite

^.

ligantin j;us fi:ante.contra-

&um fuérunt.onfifla ;. faltenm pr

QU/I)

&mittantur.confummationi:

(cum enim utrumque ex.eoderamotivo à Concilio Tridentino:

preecipiatur , cenfeturrefpettu utriusque intercedere aqualis.

Vidm

um (j

T*lz

&ui, fi:

daS €H'e

QþlfsgäFiGï a'tgpiïflL,Ec??ngrägiation€S preemittantur contra

nuïlaf

tD

*

'

,

'"DE MATRIMONIO.

989

"—--—.

m Fubüt wfta caufa excufüns, aur difpenfatio;. wn)ug-es ob-

ia gantur fubmortali, utconttat ex fupra di&isz Ergo..

hs ts

Lindescolligis; 6 ex fa&a. di(penfatione aut aliàs demuncia-

n denniiagig.

mne,s antecontraGum fint omiffz ; & poffintac debeant poftea:

fäowäa

anteconfummationenumatr imonii ficu ,adParochbum fpe&are-

j

fiujusmodi conjtiges monere , ut tamdiu-à thoro: abüiæeancw

z

ægmousgye dsnmmamäss £uerint peradtas,.

debeantante

atamen a

CASLIS DCCCLXXV;£

brdenonciatie

yofamtmationi

wäf dïen

unciationes aliquando fiant exiva templan; 65 /M jz;«

OH jä!e;mm eritie. Boe zpfo. gecmmw«?

nelt fotté ali-

'Non ita neceïïäuum effe äenunaa

Otes Een mf

fitdptaiciti,

RFHJ

y de telotma

dnter Miffrum folennia , quin.non al

qugnuo li

clte fï'am

D

xtrà Ecclefiam & Miffarum folennia ;

fr.

ln* quo-w-

Jóbuds fuetit

dam loco apto.extra Ecclefiam coram frequentlïïïmo pamghmk

: BLtot pf

lo.concio habeatur &c, runcenimirn tali confluxu ennpe

detnciatio

Ciationes

16 ficti, tenet commumsüo&crum ft

t10 eft

ibuspradoi

1S

cur Tridentinum. præc;prt denuncmüone

(Cms'

is confoimae

o imer Nfiffarum folennia fieri. debere ; eft, quod ;ommuw

liqu fibat

miter eo ïempore ad tempïum Frequemlor poyuïus &onvenire:

jipfeupe d

ä

leat, 4

roinde tünc 16t denunciationes im plurium HOLis

jtontr i

E

pofï devenite t Ergo-fi finis hujus preeceptt congrug

yf((a&gt(ta

'ébtineri

xolit abfque eo'; quod denunciationes fant in ipfo:

&fæ, W C(m

xemplo , & inter ipfa M1Härum folennia, nom erit i

c1tumgig

xconïuges

'€as peragere ; fed qmndcquc finis hujus. preecepti ó

dneri por

teft abíque eo, quod denunciationes modo præCh&o *äant, ni

*robæblhus "

mirum incafu à nobis-adduttos-Ergoy ..

ræfmmn

,gCA SUS-JDCGCCLA.

.;Vlji

æ excufanä*, i

Qui4 fi Parax

u nron faciat dennciation fwbw dæäw fe jhgz

jante n

rontmzm pæmme (H0r TR Her?.

1fonit at

Videtur, quod peccet;mortaliter,

Ratm eft

uia Triden-

j U

*ämum Íetf

p c.t üercformiationé mætrlmönxz

Crl

F&C(gni*'

dwæqw E

äas eiTe tribüsdicbus fefti continuls..

On[ïn& ]

gul

&

Liiiiz

Kefp

9s

930

(CASIIS :sgg.c.RfAfM;EmefLæs, |

/M

Refp. cum Sauchez lib. 3, de matrim. alyfp. 6. um, 8. ! Re-

niom contrd

gínaldo lib. 31. um. 226, & aliis , .non peccare mortaliter , (

torunt s G

uno vel altero die fefto omittat : "Videtur enim à morta-

tionesfiunt

li excufandus ratione parvitatis materize, Jmo pariter cen-

puli copi

íeo , non fic neceffarium eífe , ut denunciationes fiant in

kcdefamac

diebus feftis ut «continuis , quin non 4icite fubindé per-

tiones poflu

agantur , fi verb.gr, quadam die feriali propter Lytanias

alit otcaflon

vel Proceffionem magnus :concurfus eft ;populi ad Eccle-

COncionis, 4

fiam , vel.certe ffi tres dies feftivi in faciendis denunciatio-

denunciatot

nibus non ita immediaté continuentur., ut :unus aut alter

äqpamïmaa

interponatur , in.quo denunciatio non continuetur, Síqui-

Jdem ., .ut commmuniter Doctores notant., :«hac ratione neu-

tiquam agitur contra intentum Tiridentini , propter quod

tribus «liebus feftivis .continuis iprecipit fieri «denunciatio-

WT*ZE

nes. Quin imó Coniack exiftimat , Ti tres dies feftivi fint

4

nimis confequenter propinqui , praeftare fubinde aliquot

dies interponere , :ne denunciationes mimis Citó abfolvantur,

hf $

& fic per velociorem earmm abfolutionem obftaculum pona-

Iti partem j

tur confecutioniintenti£rnis ,qui eftpoffedenunciationescom-

temoee )

modévenireinpluriumnotitiam. Secuseft,fi multos dies fe-

Qtz lib j.

ftos Parochus interunam & alteram denunciationem interpo-

lts Ra

fat, tunc eriim graviterpeccat ; tum quia facit.contra prohi-

i. ob

bitionem Ecclefie in re gravi, Tum quia ob magnum tem-

fæg('r id-ofi

poris intervallum ., feumoramfieri poteft, 'ut Parochiani tar-

Jüsmotiper[

diores evadant ad deferenda impeditnenta, & interim obli:

k

,

Cfgne hu

fcan;ur:ptæy'cedemliumzäenuncimon;em.

0* parothi

V Obigerj

CASUS DCCCLX XV Iil.

Wntom:

Qui4 fi Parocbus faciat denunciationes .alio die quam feffo , eo ];,.

VCpto, Ergs

*

o ingens bominum mnultitudo ad Ecclefiam accedit, us acci-

--

IN f

liget o?ie, dgz

ConcionALPor COnCÍPnem.

BEHTTAR

? «qun.nda :ryf

fis Dutochy N

3 f^citne doc lieito ?

QItloue: tà

Uramy.

—— . Refp. la. Ratio efl ; quiafinis Concilii Tridentini praefcri-

tialie

, mq;

bentis denunciationes fieri , eft , ut multi fciant matrimo-

um

niutn

Wünciatio

i

DE MATRIMONIO.

991

m

15 f D

nium contrahendum ,. & facilius detegant impedimenta, quae:

ordliter, . |

norunt $; fed huic fini fufficienter fatisfit ,. quando denuncia-

m à fnorti-

tiones fiuntextra Ecclefiam. in loco , ad' quem confluitmagna:

patiter cen

»opuli: copia ».

aut quando: magna: hominum multitudo: ad:

s fant d

Ecclefiam accedit ,. etiamfi

tron fit dies feftus " Ergo denuncia-

i ao die , quàm feíto, autetiam:

ubinde per-

tiones poffuntaliquando fier

tet Lytanias

aliá occafione ,. quam inter

Miffarum folemnia ,. ut tempore:

j 4d Ecde-

na con

fluxit populi copia,. Hinc patet;.

concionis, ad'quanr n

denunciatio-

denunciationes fieri po

Je infeftoalicujus particularis Ecelefiaes,

5 aut alter

aägpammägpusäcmiïmmw Gæ.wcemmrmiä-

tUf äquþ

atiotte fieu«

CASUS DCCOLX.XLX.

pter qu

contra&uri matrimonium: ff de di-"verþz' parocbiss ;,

denuacitio-

debebitue covunde

.2 denunciAtio

s ffv t

Earechit.e

frerz im ?tïäguaf

|

d aliquot

dblolrantur,

R*e/þ» Si

wntfa&'arï matrimoniunr per notabiliorenr arr-

ni partem. in:

diverüis paróchiis commorati' fuerint ,. eos fal-

xulam gortt

utràque denunciari debere, — Ita San-

1 ionesCofte

tem pes fe loquendo ii

chez lib. 3. difp. 6; n- 4

cum Henriquez , & aliis ibidem ci-

jltos dies t«

tatis, Ratio eft ; fine quo

nom fatis congrue& haberi. poteft

em interpo-

yateà prot

finis , ob q

uem Concilium Tridentinumr derunciationes prae-

cepit, idommnin

ö-

*

obfervandum eft ;. fed. absque hoc, quod hu-

vt Ceme

mutráque parocliia denuncientur, non fatis:

ochiati t

jusmodi perforize i

congrué haberipoteft praefa

tue finis . fiquidem: nifi in utrá--

etim oblire

denuncieatur ,

. nom poteft. fat commoda noti-

que parochia:

tia obtiner?, intereas

dem perfonas.nullum intercedere impe-

mam denunciatieaes. funt im praz

dimentum ; ob quam. not

a

Cepto. Ergos -

J; 0:"0]2;.'

— Disi tamen r..

Si per rotabiliorens anni partem im diver--

jl AT

fís pazochiis commrorati füerint ;. quia; fi una perfona: € contra-

u

Bentibus tantun aliquo exiguo tempore' fuiffet extra paro-

ehiam, in quàalter$parochianum agit, & matrimoniurm cotr-

[

ttaliendumeft, notr video neceffitatenr,: ob quam fieri debeat:

(ini ?W'

v m/

fifmo«

cfenam'miu in parocbiaextranea , ficut & contra,, fi fpon

fii pez

Wota-

piut

992

t;A SUS SACRAMENTALES.

p r

sotabiliorem anni. pa

fuüifent diverfarum: ;pa—noæläniæamm,;

in quohabet

& nontrifi modo-tem po;fe,exi:g;uo., - quo f ponfalia contraxerunt;

denuinciatir

ceperurt effe ejusdem parochice.

',-C:e't;&ïxfäglsææi:e&n muträguc

-

nures,quin

parochiá denunciari debere.

Dixi 2. €)uod taàles contra&uri :

matrimónim , faltem

aninck d

per fe loquendo 5 in utráque parochia deminciari :debeantz

quia non fhnego;, quin aliquando per accidens- fufficiat ,. f&

nonnifi in una patochia denuncientur 5 E, g. fi anibae paro»

Quilf u'en4

chiz ita effent propinqua , ut in alterutra: fattae fufficiant

ad manifeftanda impedimenta. .Vel certé fi alicubi ecepta

. M..

lcet diamm

confuetudo admitteret , ut tales nonnifi in parochia unitis

&t auten

fponfi denuncientür , in-illa- (cilicet:

; iU quà nuptize cele-

brandea funt;

Atqui bujusmodi confuetudinem etiamnum

tod, vela

lococt (ta

in quibusdam Ecclefiis vigere teftaturLayman Lib. s. tra&t, 10.

al de licet

p.2. cap. 4. n Ic. quarmvis interim vigente ejusmodi confue-

tudine , hoc neceffarió faciendum effe judicent Do&ores cur-

tioneseri

Aois ojati

fus Theologici Gallen(is tra& 4. q.2: dub. 3;$297 de dénun-

ciationibus ,. ut ab alteriüs fponfi^Parocho petatur- teftimos

fiium, quod, quantum ipfe; aliique Parochiani fcire poffunt,

nullum fit impedimentum, ^ Et hoc prafertim neceffarium

Quf qii

efle iidem Doctores a

H*grg:jt - qu andg alter fponfus f:ü: ex 1

i

L

E

E ao

. CASUS DOCCLXAXX. -

- Mi

"

emtb m

thi ji';c,ähtra

hent

e babent plura dosiicilia -vel plurer.

Y 2,1q,

parockiass

5

ATA U MCUNI AH rrer

yetTori )

d Relþ, - Faciendas effe:in parochia:, mqu*ädiuüus h&bï:

8 altey

QC* dt.

tant, & principaliorem habent Larem 5 nam ibi facilius.de-

tegi poffunt impedimenta , velk potius dicam faciendas effe 1n

Dütiam Y

Dutfi pe

ea parochia fponforum , in qua.verifimilius eft íciri impedi-

fenta, nt in parochia ; in'qua fuit antiqua parentum habi-

Y Cüyor

tatio , nam ibi melius fciri-poffunt impedimenta.. - Quare qui

f quid vt

tftifeoniy

10do incepit habitare in aliquo loco -; mon tenetur in eo fa-

cere denunciationes , fed folum tenetur eas facere in eo loco,

lgafi flon

Thtum

! inhquo

P

995

M

!

D MATRIMONIO.

n

ium : Jus enim non praefcribit

alfüähfkïm;

| inquo hab&t 3n'!»;iqq.iusrdomicii

Ontt3xerunt;

] denunciationes multip

ï

*

licati

quamvis forté in aliis locis fint

plures, qui nóri

ntimpe

dimenta: Ita Sanchez lib.3.

minut;rägug

dif'P.6Q n.4-'

'anvinck de mat

l', difp-x27- a.s.numO SOO

Im, fäl'tefii

i debeant

CASUS DCCCLX X X1.

fufücit ,

-Qüid [i non Paro

fed alius de ejus ïicentiak faciat denun-

Antby paro»

tjatione ; An (f hoc recTe fit ?

t fufficiant

Ralioeff ; quia cui licet quod plus

Cub] recepta

Rep. Affirmatic?,

de regulis in 6,

rochia uniif

licet etiam qu

od minus, regula, cui licet ,

ficut autem ad

1 validitatem matrimonii

fufficit praefentia Pa-

luptide cele-

rochi, velalterius Sacerdotis de licentia ipfius Parochi,

ex Tfldo

D etiámaum.

lococit. Itaetiam fufficit denunciationesfieri à Parocho, velab

, .00

alio de licentia ipfius Parochi:

nam jus non prohibet denuncia-

xosaotiüee

tiones fieri abalio de licentia Parochi,

ts Qute

ite,; Sanï'he:; & Coninc

? de denun-

locis citatis.

tur teftio»

— CASUS DCCOLX X X1I.

dire poflunty

necefartum

quis «vi denuncialionum fa&arim , fciat oceultum impedi-

Quzdfï

quentum dirime

ni j teneturne állad aperire

Mäaw

Parocho?

.

Refp. —Om'nïnö«ad hoc detegendum obligatur , & qui-

dem fub mortali, Ratio primze partis eít, quia, tefteS. Tho-

ma 2. 2, q, 7O. à. 1. ad 2.

quilibet per fe loquendo tenetur

detegere aliquod occultum

;W'MWCW;

fuperiori legitimé pracipienti

grave alteri inferens damnum.

. En verba Do&oris Angelici

1';utiixs habi;

loc. cit.. Quandoque enim funttalia , qua ftatim cum a

notitiam hominis venerint, homo ea manife(tare tenetur:

j fadlius d

andas t 19

puta fi

pertinent ad corruptionem multitudinis fpiritualem,

(ciri mpeo

vel corporalem , vel grave damnum

alicujus perfong , vel

fi quid eft hujusmodi , quod

quis propalare tenetur , vel

nrad

teftificando vel denunciando.

Et econtra hoc debitum ob-

u Qu

ligari non poteft per fecreti commiffum &c. Atqui impe-

dimentum matrimonium dirimens, fi eo manente illud con-

j ineomes

f qUO

K kk

ira-

|

Ó

X

**

CASUS SACRAMENTALES,

p sl

/

';tahatur . grave d-anïnum infert akeri , hoc'iþfoï; cïuiä ma-

trimonium contra&um facit nullum , & vi denunciationum

à (üperiore legitimé precipitur , ut hoc , qua occultum: de-

$i al il!u

tegatur ab iis, ad quos denunciationes deveniunt, Ergo. Ra-

tio 2. partis eft, Quia matrimonium cum impedimento di-

;ffæpt)jïefl

rimente contrahi , eft grave malum : ^Ergo qui illud impe-

dire: poffünt, &.d

u-

direo,

7

eþe.n,t, fung*aü culpa 2 ic—iz—tgn—eg,t.gg; Imgg.

- N.4|

- applica ad jt

.CASUS DCCCLX XXIIL -

gut , quand

: vertiy acd

J

Sed' quid

i q.uä— fciat quidem occultum impedimentum dïfnmm; : lï'i

- dtqui (s

uor pojet. id Meu probares temeturue qdba; du —

erjudicur

Parotho Aperire ?.

füentunigi.

Refp. Affirmati-và. Ratio ef; quia cum in nianifeftando

fnonio naíce

impedimento occulto non agatur de crimine puniendo , fed

quod o vali

de eo impediendo , ne fiat , tantá probatione non eft opus,

Gr9oncrel

fed fufficit unus teftis, quantumvis fit denunciatór , qui fub

juramento affirmet, fe certóillud noffe; igitur occultum im-

*

p

edimentum fcientes, id dete

gere Obü—ïgfan,mï , etiam qua nd,a

Quià f al

'gao—n adeó probare poffünt.

nj

CAsUS DCCCLX X X1P,

*

!

"Á

od mádfi

liguis impedimenté dirimentis, ronfeft fit ;

Ref(zsï

Liturne illud uibileminas -

x folo

( DecCato o

'Mditw. ; fene

"revelareg . -^

$

dfe , fed w

R?fp. Eum i*enerif P

fi habeat à'perfoná aliàs fide digna,

1 kmatïl.möm'w

& ligec non fit impedimentum deteGura, — Ratio eft; quia no-

Titveffebur

perionm ;

titíà éx auditu habita à, perfonis fidé dignis , eft vera notitia,

àn. praefenti itafidem faciens; ut füperior poffitperfonam fide

tGam fps

uade

;

dignimds

nunciator audivit, Citare, ej

*

usque '

, ïmïw

Puss u A a

"CAsus

Ro

ä

99f

MURS Adipee t

. D£ MATRIMONIO.

0, quiam-

CASUS KDGCGLXXXV.:

Unciationum

octultum de.

[ *natuml'ib

Sed quid fi illud impedimentum occultum qui; fub fecveit

ando g

l Eng. R&.

ia nddito juramento de (creto 1ffo monrelev

eümento d-

: gm;cæ[!g&;t u

feueiurnesadbs dd Parocho ma-

i illudimpe-

1

J

ni]?jïqije,?.

fioeff ; quia fecretu

m mumxg (iäem.

Ientut lmpe»

Refy 'A]fik'rmatïw&., Ra

fecreto non revelando) non obli-

applica ad juramentum de.

gat , quando illud fervare vergi

.

.

t in magnum prajudicium

lare infinuant verba Thomze paulo ante citata,

tertii - ut.c

tdiini, d

atqui fubticere imped

imentum occultum, vergit in magnum

d.

prajudicium tertii , nempe tum alterius con

jugis impedt-

mentum ignorantis , tum futurze prolis , quze ex tali matri-

-

nia»nife[l)ndä

monio nafceretur

H

llegitima , tum denique ipfius facramenti,

níendo , d

uod in tali cafu magnum pateretur irreverentiam, qug-tenus

no0 &f o]$y

exponereturnullitati, Ergo &c.

(r, qui i

xccultumiti«

CASUS DCCCLX X XV1,

aliquis ft mnþiw occulti impedimenti dirimentis . anue

tiam quinoo 3

Quid á

[

Landuem tenetur fervare debitum

à

circa illud manife,

mderamen?

»

æ

impedimentum ortum habea

ex peccato occulto , id non ftati

m fuperiori denunciandum

o

effe , fed prius eo laborantem charitativé monendu

m, ut

onitionem h

abitu-

à matrimonio defiftat ( fi fübfit fpes adm

g,üde digtt

ram effe&tum ) & pofteà primum debere d

enunciari apud fu-

periorem

, quando mohitio nullum habuit effe&um , nec

; quino

licet admonitio fzepius ite-

«era motiti

etiam fpes fubefthunc obtinendi ,

rfonim ve

Nam talem ordinemi

»

n corre&tione fraternà -

randa fit,

jsqur

.VPIF, fervari lgg cha»ri,tatis..

AT

V« «

oBB —

Kkk kkk 2

CASUS

CASU

$96

CUUA

CASUS SACKA,MENTALES.

ass vt

us dum

. CASUS DCCCX X XVH.

g ipfut

L. g, 3ifit

mizf fi ipfa deteGlio impedimenti cedat i gracve [candalum com-

mxmz'mnï.f PO 77 37

etabile incommodum ipftus det

(tom KC.

Adbuc Parecho manifeflari 2:

egentit ; dfbe(n:' K

je retutci

Refp. Negaliué. Ratio eff ; quia cum bonum commune

! herematti

quod imp

praeferendum fit privato , & nemo teneatur cum gravi fuo de-

ide fequei

trimento profpicere alienobono privato , haud dubié occultum

impedimentum fciens , & ex ejusdem denunciatione hzc

ium , Utj

füte lg.

mala probabiliter metuens, non tenetur denunciare, licet man-

|

- f il

datum denunciandi latum eflfet fub ex

tat Sanchez: lib. 3. difp. 13. n.4,

c,o,mmumca.ti.qnc,, ut;no*æ

periment

L

B

. CASUS DCCCLX X XV'1IT.

quirere n

7A

trulente i

Quid [j impedimenti confiio conffet , contyabeule

cjam vimpet'mää*

Ergp &

dfägn/agiancm eccult AT ; t€neturne nibilomiu

As f-'æïa.athaz

impbedimeutum. denunciare ?

M

Ti d um

Refp. Neg. Ratio eff ; quia tunc contrahentes in fOFO*CJOiT;

L fitio d pet

fcientia ita fe habent, ac fi

:

ter notatSanchez ibidem.

minimé icimpeditä effent, Ut pati-

. exyradnt

'.

De catero , quc haCtenus diximus de

desmtiSone feix

manifeftationeimpedimenti matrimonium dirimentis.fno mo-

do. & proportionaliter applicandafunt etiam impedimento ma-

; ä Qii f

trimoniumimpedientis, Ratio eít; quia licetnon irritetma-

'Zlfüt*, [ 'Ud [

trimonium , facittamen, ut illicité & cum peccato contraha-

|

tut, unde impedimentum iftud fciens , & congrué potens ejus

d*cm&i;emepcccawm hoc impedire; hoc facere tenetur. -

M

Conciliim

CASUS DCCCLX X XIX.

;

Vationiby.

Quid fi ipfimet contrabentes à Superieribus inkerrogentur

dionpe-

Mitio Conc

dimentis j tenenturue cum prepria inf amia occultum.

Tlfh

.:mgnä"mmmm manifeflare?

& Quf iC

Refp. ex fuppofito , quod velint matrimonium contta-

TiteS. co

tio eft

[ omlff ;

here , teneri ad:- id mamfeftsmdum, Ita commugis, Ra

. Qquia

T

DE MATRIMONIO.

997

—— j

|

ia dum. volens ordinari interrogatur de v-ïtiovöccul'to,ï,:

quod

ipfum redderet incapacem ordinum , tenetur id fateri,

tádutt coig.

E. g.

Si fit irregularis in aetate competenti , patiatur defe-

h Mefnc :

&um &c.

Quemadmodum conftat ex cap. nifi cum pridem.

de renunciat. cap, intotuit de ele&, — Ergo etiam volens contra-

bere.matrimonium , tenetur fateri impedimentum occultum,

D COtmmure

q

uod impedit , ne poffit contrahere, Nec obftat propria-

otayi füo de-

in

de fequens infamia; quia cum volens contrahere mnatrimo-

jeoccultum

nium , ut innodatus impediment

o occulto,. aliter poflit con-

atione háe

fulere fuze famae , nimirum abftinendo à contrattu matrimo-

e,licetmate

niali, illaeuadem non excufat ab obligatione malnifäfiïandi. im-

j0ne, ULO«

XYTe

pedimentum oceultu

v

- Dicer. juxta cap. Qu

ualiter & qaänd'or de accuf. Judex ín-:

quirere neq

:

uit infami&mon praecedente 5. fed quando in con-

trahenteimpe

dimentum eft occultum , non: xþgæcedzit jnfämia:.,

n pehnft

Ergo &c.

? at t

Refp

à

IIlum Textum Ioqui de eo cafu , in quo Judex inqui-

ndum deli&um ; im noftro autem cafu fit inqui-

tit ad punic

jn foro COf«

fitio ad peccatum impe

diendum ; unde ex eodem textu con-

n Utpiti

L ao d

tra præfentcm do&rinam nihil fequitur,

cíapione f

.CASUS DCCOXC.

;

^tis 0 f0*

wj

i af V[z" propríus Pamcäzzs itt facietdis demimcialionibus difpenfare

o m-

«ielit , ut vel omuiuó omittAntur ,. velunatautum ex tribus at ,vel nz

E

; (tritetuma-

off comtradium mntrimonium y quaritur,

i, ;mfffäz p

p (onttatt

an Patochus boc pofft ?

potenscjus

Re[fp. Noh pþoiïä—; Ratio ex Tridentino d!efmm;ptæ eft ; quïæ

fetul»

|

Concilium fapra citátum loquens de difpenfatione in denun-

&iationibus, hanc facultatem non Parocho, fed tantümOrdi-

mario concedit, ut patebit legenti textum, Ergo.

du m

Unde solligis , quam male nonnulli Paftores faciant , qui

177

ex caufa non fatis urgente Ordinario fuo inconfulto contra-

hentes: copulant , denunciationibus aut ex toto, aut ex par-

um conta

tres, anut ex illis tribus duas

æ omiüïs,, vel cer.—tþ,, qui omnes

i

futoe

Kkk kkk 3-

fimul

//

298:

-

.CASUS SACRAMENTALES. -

cys

gsemesam n

fimul un*ävr ce peragunt;

Nec vidéo , 'q-üomodo u*idelOC*U5

excufationi detur , quod

pretendant fimilia in fuà parochiá

ante hac fzepius .pra&icat

à fuiffe * nam quaro , an bené yel

Qui f mdtri

malé hoc contigerit ?

Non bené

; cum huic praxi adverfen-

La jufin o

tur clara Tridentini verba ,.

& inde reclamare cenfeantur lo«

&

.

lg pl 6

corum Oxrdiriarii

"$i malé contigit ;

P

defendent? ^ Hoc fateor P

4

a

'"quomedo hacïpfäïxï*iïfe

rocho conceffüm - effe ,^ (i caufie

ifpenfandi.in denunciation

ibus tales fint , ob quas Ordina-

W. 4

rius difpenfare tenetut ,

& hic valdé difficulter adiri potlit,

&s. ob

interim veró ad contrahe

ndum matrimonium gr

avis & aper-

dosindido:

ta. neceffitas urget ,

ut intermiffis. omnibus

s benedies

, vel aliquibus

denunciationibus (p

rout circumftantiae admife

rint) contra-

dus Miffz /

hentes licité copulen

t ex benigna legis intérpret

fcilicet Tridentina c

atione ,. quod

&alispras

onftitutio fub talibus circu

mítantiis non

el, quod yt

cenfeatur velle obli

Bare 'ad praefcript

3$ denunciationes prae-

fülicas p

vias, ficut alia pr

&cepta Ecclefiee non obligant

5

n&;c(ü;:ï;e agi;ta;'r

d'e gtaïifincarhme

ubi urgente

"

2

WA

dovmndo.

-- CASUS . DCCCXCI.

-sz'ä Ji denunciationes [e

u proclamationes , que matri

totiio pm-

1n prefentia P

t 72 lemplo Hareticorum

*

3

A4//itin

/E€ peccAL um ?.

i

/;//,ä/äi;ä

: Re]þ Ne Iati'-'vä;., .Sï'nüllümxïfic—ïc, Catholícis fcanc'ialunä

oratur: & ia refolvit Leflius in Auilar. ever: H.eret, caf. 24

Raíio efl ; quia per has proclamationestantiüm declaratur con-

(f s

tra&tus matrimonii futuri inter certas perfonas : ut fineullius

injurià & le

pu

gitime celebrentur: Sicuti ergo hujusmodi procla-

alb r

mationes proaliis contractibus in

lEal j

mé adhibentur,

templis Haereticorum legiti-

l illg ia

itanihil obftare videtur,quo minus ibidem fine

-

ato procl

M

»,

j*

am

à

»

mationes matrimonit etiam inter C.zg.— i

* dem,

1. Blelicos futuri pramictantur,

H

"i

Aten

m

: CASUS

J DE MATRIM.ONIOQ

999

h!

lo itide locus

, CASUS DCCCXQIL

Á patodhid

Flereliei fié clandefliné contra&uni coalide

a nb [ Quiid f matrimonium.

At adverféno

eum perfon

a Cathelica , ubi nomobligat Trident um $- comjumx Catho--

enfeattür lo iE f?äw aol

ir cou[ummare aute beuedicfiones nnptiales ; an tumclie

Pn t

: Paroche nup

Liun. Ilas bemedicere d

j

As

fæwar;*m

hac právi fe

f ( g

- conjugis Catholisig.

de dïfg;. Idb

quas Otdini«

R.

Aäïmati*v—ä; Ita refolvit Lugo, de fi

diti pofit, | :&e $.

Probatür; quianon apparet ra

tio füfficiens, cur Sacer-

tavis K aper-

dos indi&o cafü non poi

it preces & orationes confuetás ad il-

vel aliquibus

Jos benedicendos adhibere, & coram illis , atque etiam'pro

int) contte

illis: Miffze facrificium: offerre 5 feclufo timen omni fcandilo,

tione , qrod.

& aliis praeceptis vel extrinfecis incommodis.: : Quia probabile

iiantis on

eft, quod pro

exccmmunicato tolerato poffimusofferre Eccle-

fiafticas preces

,& ipfum Miffz S

U£*

—

tones pt2-

p

à

cifiusübetiám docer H

j

"

*

*

d

ubi urgante

É

Ms a.

*

AS

?U

.| Quid.

amEprfcopw prop

'z**e;r- abüfüm , ev.

ä,*'cant'müentïäävïui& -

-

35 ]W

fentia Parochi C teflium . fed occulze , fun dege irritavit talig

?ïimonio We

NWAIP

7021 æ;,ä' ua contraberentur ffae denunciationi 2U5 pr

4piffis,

)

|

o Parochi jus efe potef atem m Puli vhfW nffflen

a,

rioe ;wfärmd

, AU dtptte Ac vualide boc

AtHt

- petutrit Pa

; (candalum

Ifïffo cdj:z/'

pb i JR&]A-P-.A Etfi ggiüopuspefiïï*äïiäfs þ'&h*ää fïätüäre ,.'nohï HG;,

claratur con-

&uiffe matrimonia-Hta irritare. -Jta Card, de Eugo Refp

OTf.

ut fineullius

moral.lib. r, dub. 4$, ^ Ratio eft ; quia Epifcopus nonhabet

modi prooe

teftatem inducend?impedimentunt irritans matrim

onium ul

orum lgt

£a illa, quze Jure.communi inducta furt. ; hocenim dompe.

sibidenulle

&it foliSummo Pontifici, ut cum'aliis docet Pontius & Sanchez

lib.7, de matrimonio difp, r.n. 9. Undepralatus, qui lioe

1t;rCa-

attentüvit à Sacra Congregatione Conilii mo--

1

ni;us fw t:,ut cd; &um -r'e.vpcg rcïb

&

: CASü&

0sb

mewteeeuo

A^

s lL

| !CFLASIIIS' S A'CRAM'ENTAL-E.S.

VXRDSVÉÜEY nsaSapemide

g ntiii

CASUS DCCCXCIP,

ibi parochum

Romana tefte

Quid fi quis d aliquem locum divertat , intentione !bl tanendi

n, g mii f

SRAJOF T ApDBÍ

parte , poteritne matrimonium contrahere coram PAarocbo

^

li locg

» E7 Qu Íncip

z babuare cum intentione manendi ib

refertopinio

4 HIAjeri

1

Anni parte, [éu cum imtentione gerendi Aliquod trego-

tumabíncol

.duy:,gund :

majerem anui partem

pofiuelar?

aliquoties j

dico de & (

Rej.lta., Rakio efl ; t

um quia contrahit

']ilbïï'.xl)omïcïüwä

aliam , quam

parochiale ad fufcipienda facramenta excepto ordie & ton-

dit. Gitiete

fura. Tum quia poteft ibi fepeliri ;

lius loci .Er

& aítringitur ad leges il-

(s T )

go poteft etiam co

1

amonium celebrare, -

ram Pargchd ulhus loc1 kmaty'r—il-.

CASUS D

t:cbx:c*k».

Qui f conii

liationis .0

Fd*mina quedam coram Parocbo fue parochie contraxit matri-

st gu/'þ///g

monium imvalidum , feque inde travffulit. ad. domum. fDoujfi comma-

gut

rantem in alia parechin cum Inteutione ab perpetue manendi:

poteffne poffen bac fermina zoram illo ipfà Parocbo

*

L

, denovo valid? matrimouium

[

Wita, |

ctelebrare ?

. füm Paro

;-

/Um, j et

Iio efl ; quia ille

puor Pä-fdchus non

t Wt confs

dicitur amplius proprius Parochus feu Sacerdos iftius-foemi-

nse ; cum hac foemina

|utaverit & amiferit primum domi-

tï.üþ,öh n

COntti Nv

cilium, ftatim ac incepit habitare iín parochia fponfi cum in-

tentione ibi

perpetuo maq—end-i. Tta ;S-aach'ez«hb. 3. difp, 23.

uY

num, 1 $

eräbjlm

CASUS DCCCXCFET. -

&AOS dua

Q

Quid fi Titius contrabat matrimonium coram Parocho iflius op-

?idi, Ad. quod Aliquoties 1m anno diuertit resreationis gratia , veltaufa

colljgeudorum fruciuum , cum tamen alibi babet principale -

— domieilium

j eflne validum bujuimodi

AETIIHOTRIMS ?

R. N egaiïfvä. R

atio eff ; quia Titiusnon dicitur ibi pro-

uim

pri-ä commaorari & habitare , & confequenter nec propri

ibi

——

DE MAÁTR IM*ONI—-G..

!GO!-

j

ibi paroch-uxm habere, Et ita faepius declaratum fuit in Rota

Romana tefte Riccio decif, 244. Menochiolib. 4. Confil, 294,

It 1 g

n. $3. mihi 36 i. in prima editione,ubiplurimorum Doctorum

CUA Pagtig

refert opiniones in toto illo Concilio.

A Wajiri

Ex dillis colliges, Invalidum effe matrimonium celebra-

L d

tum abincolacivitatis coram Parocho ruris, ad quod folet

aliquoties in anno accedere ad rufticalia exercenda. Idem

dico de eo, qui caufa peftis vel belli fugit à fuà Parochia ad

3i Dotuiciliuf

aliam , quam primumreverfurus , ut ex Navarro & aliis tra-

ordie & ton.

dit. Gutierer de mat

turadlegesil- [

F

rcap.63 n.7. .S.anchez lib, 5, difp. 2 ;.

num. rj.

[íusloci matri«

,CASUS DCCCXCVIL.

Quid [i contratluri matrimonium babeant duplicem parocbiam ba-

Bifationis .qui feilizet aqualiter ferà habitant im uno loco, ac im alie,

vhrayil etrie -

ut qui byeme babitant in umo loco, eflate veró in alio : poteritue

y uf cmm-

quilibet parochus ex duabus illis babitationibu

:

jyi atl

conjungere ?

grontn

1

xfp. ita, Ratio eff ; quia uterque eft illorum proprius illo-

xl

-rum Parochus : ficut enim poteft acquiri duplex domici-

n

lium , ita etiam duplex parochia habitationis poteft acqui«

'l'zrachusna'ml

Pf'

ri: ut conftat ex cap. 2. de fepulturis in 6, ita Gutierer de ma-

s [(tíus Em

tr. cap.62, n. 4. & cap.64. n. ». Sanchez lib, 5. difp. 24. n. z.

ricmam domi* g

contra Navarrum de fponf. conf, ; :. ubi afferit , requiri affi-

ponfqm i« -

ftentiam illius parochi , in cujus parochia matrimonium

ib. 3. dl Poäzg' 5

contrabitur 5 hinc colligunt Suarez, & Gutierer loc. cit. Si

habens duas Parochias eligat fepulturam in diverfis locis,

canonicam portionem inter utrumque

patochum dividendam

ho if 0Pf :

effe,

rflm'/h I/ MW 1

ff /rimi,w d

l

&podes

dïcïturibin"' L :

L1I 1l

CASUS

n p

1002

CA5 H5 $4GR AMENTALES.

asss t

Efp. ii

""

CASUS DCCCXCVII..

offuntp

Quid fi dentur vagabundi $ . quisnau parocbusx poteritþinterejïe

«vel asfiftere matrimonio uagorum :

Ef». Quemlibet poffe válidé affiftere , ratio et, quia ficut

quilibet Pàrochus poteft illorum confe(Tiones audire , &

| Qui od

Sacramenta adiminiftrare, ita poteft valide illorum matrimo-

Caveat tamen Parochus, ne illorum matri-

Pargf/:a T

nio alffiftere,

moniis affiftat , antequam adhibuerit debitam diligentiam in

N

Ef Aff

finefora

indagandis impedimentis ,& antequam ab ordinario obti-

nuerit licentiam affiftendi illorum matrimonio , ut patet ex

- (ríamonium .

Trid. feff. 24. cap. 7. ita Sangez lib, 5. difp. 25. Gutierez de ma-

&um Go t

tr, cap. 65. n. 6, & alii communiter ; nam periculum eft , ut

quando t

novum matrimonium contrahant relictà primáà uxore , &

fabftantiali

hoc valet etiam in iis, quialibi habentes Dom

"

icilium,,vo!unc

troniamcl:

contrahere in eo loco, ubi ignoti funt,

Parocti t

CÀSUS DCCCXCIX,

les fini, 1

ts Gulie

onium contrabatur coram Parecho five viri

FORUN

Qui4 fi matrim

eve femina ; proindene eff ?

V alios apu

Efp. Affie

mati?, Íta enim declaravit congregatio Cardi-

- Jarpoutt.

nalium te

fte Rebello lib.z, quaft. g-idemque tenet Riccius

decis, 344. Reginaldus lib. 31. n. 177. San

chez. lib.3. difp. T9.

-| Onorantá:

matrimonium con-

; Dye inli

Ratio efl ; Tum quia Tridentinum dicit,

: er & Sar

trahendum effe coram parocho.-

& nonma

gis expreffit Paro-

chum viri, quàm feemina.

*

um quia quilibet parochus

At

dminiftrandi Sacramenta fuis

Wtanty

habetordinatiam poteftatema

ts ab

fubditis : ergo poteftetiam illos

in matrimonium conjunge-

ptumkie

ze, etiamf(i aliquis illorum contrahere vel?t cum extraneo.

ptumn

CASUS CM.

premitte

Qui4 fi vel a)t &s

vvel uterque contrabentium fint di-ver[f idiomatis,

ihüit fo

guod H092 Derczpi.

atur 4 Parocho j

fedficitue-, ut. Parochus com[emum

mhe[

contrahentium intellieat per ipter-

pretem ?

Rep.

i

1663

Inmeunderer r

ODE —M.ATRIMONIO.'

wj

: Ejp itä. Ratio eft

; quia ficu

t reliqui contra&us percipi

ita & matrimonium ,

ita Sanchez

feri itene

RP

offuntc per interpretem,

ljb. m difp. 39. D. 3«

l quialitot

CASUS CMI.

sauüre, &

uid dicendum 4

e matrimonio coníraGo in articulo morízs fine

1f matrim.

»fà- inonlidum , licet contracium fuerit quacun-

orum matti

PAïqcha : e;f?ng hoc ip

que urgente ueceffitate?

ligentiamm

4

Efp. Affirmativve.

Ratio efl. Quiamatrimonium contrattum

dinario obti

" üne forma fubtt

antia

li eftinvalidum in omni cafu ; íed ma-

, Ut patetet

trimonium fadium a

bfque Parocho & teftibus, dicitur fa-

erez dema-

&um fine forma fubftantiali ,

eoquod in Tridentiao irritetur;

dom ef , ut

uando enim appoRnitur par

ticula irritans inducitur forma

ilium autem

Tridentinum irritat matri-

À Uxote,

]

(ubftantialis : Conc

.

monium clandeft

inum

in quolibet cafu ex defe&upraefentide

um rolunt !

Parochi& teítium , u

tpatet ex illa particula : ominó inbabi-

les fint. 1taS

anchez lib. 3.

difp. 17. Henriquez lib. 11, cap. 3«

n, ;. Gutiere

z de matr, cap.61. n.4. Coninck, de matr, difp.

2o. Riccius decif. 243. n. 3. & alii contra Vegam

fuoiti

30. dUbo 2. .

& alios apud

.

Sanchez & apud Gutierez loc, cit, Nequeexcu-

i Cardi-

fare poteft i

gnorantia invinci

bilis hujusmodi decreti ? nam

j

fed nonab invaliditate actüs ,

net iC a

ienorant

ia excufat à peccato ,

utbenétradit Gu-

)þ.;/) Lfv d

neque in hoc poteft Epifcopus difpenfare ,

WA conr

tierez & Sanchez.

gceptum Ecclefize non obligare

1 ftHlf paro

u$

Neque obftat, fi dicas?pr

ec parte

cum tanto rigore, ita ut

E

í

non

liceat in tantá neceffitate con-

ls

trahere abfque Parocho

H

& teftibus: nam verum eft, pra:ce-

mmcmü

tanto rigore, quando pr&-

m conjunee

tum Ecclefize nonobligare cum

extraneo

ceptumnoninducit formam fubft

antialem, ut eft preceptum

raemittendi denunciationes,

S

ecusdicendum eft , quando

fubftantialem & reddit con-

inducit formam feufolemnitatem

, ;J,bmatii;

trahentes inhabiles, ut patetin noftrocafu. ItaSan-

y a

chez.loc. cit. num, j

LHIlla

ACASUS

L0

$

€ASTI. SSACR.AMENTALES

—— —

4004 z

CASUS CMII

fium. 4

Titius in articulo mortis. exiffens , abfente proprio Parocho con-

Ad prim

£raxit coram Parotho alterius obpidi cum Berta con[anguinen im quar-

£0 gradu, quam Antea carnaliter cogmoverat , c» ex ea filium f'[cepe-

loc. cit. 0. .

vat, Quaritur ,an'validó contraxerit ante executionem difbenfAatío-

&induam

mis , quam [ummus pomtifex per-vicarium generalem obtinemdam. con-

tolli peract

sefferat , peracfis quibusdam operibus , quorum aliqua preflita fuerant

$ audhotta

nb. ipfo Titie, fed viearias nondum conce[ferat difpenfationem

di faculat

€72 [j

b

j

refcriptam 4 (éde

jexta fa;u/m:

"poft

j

,

24 ?

quam Epic

Aciperctto

! ALio dibitandi eff ; 'Tum quia quamvis matrimonium con-

* dtta inhabi

trattum inter confanguineos vel alios impedimento diri.

Beamy s

mente obfíirictos fit invalidum, nihilominus hic cafüs vide-

cum Berta

tur perEpickejam exceptus ob gravem & urgentem prolis il-

Adé&ci

legitimae neceffitatem. Tum quia di

.

fpenfatio jam obtenta

fs poí

eratà fedeApoftolicà. Nihilom

1nus.

- Refp. Fitmiter , conftanterquetenendu

m effe Titium in-

l

: fandüm qui

Hit «

valide matrimonium contraxiffe,

Probatur primó. ;; quia matrimonium celebratum coram

tátioelt;

mi Pontilc

alio facerdote , quam coram proprio patocho vel alioabfque

Wee(atio

licentia proprii parochi invalidum eft, etiamfi contrahàtur

r

inarticulo mortis , quod patetex Trid. ff. 24. cap. z. iis.pra-

m Viar

Sed Litius non contraxit

fam conte

fertim verbis omnino. inbabiles [int.

coram proptrio Parocho, fed coramalio abfque licentia pro-

| Steitims

prii Parochi, ergo invalidé contraxit, Addo,proprium pa-

valüm , t

! Cenf, v

rochum. non. potuiffe in hoc eventu facultatem affiftendi

concedere alteri facerdotl : nam ficut ipfe Parochus nonpo-

? Quens. nyy

:OOW Cón (

viffet validé affiitere, ut patebitex probatione fequenti , ita

&eque potuit affiftendi facultatem altericoncedere,,

COtlihen,

Probatur fecundó:;, quia.ut matrimonium coram proprio

itat gt

W comy

parocho.velalio: facerdote contrahatur validé, celebraride-

bet inter perfonas habiles ; cum autem confanguinei non

Q0d n

fint habiles,nififianthabiles per a&tum , & executionem di-

!

fpenfationis. , fequíitur Titium invalidé matrimonium cum

rez

Berta. aonfangpinc,anrcgmmxiiïe. Ita exprefsé tradit Sua

lib.

MOR st

DE MATRIMO NIO.

100f

Tib. ;. deleg. cap. 23. num, 2. 2« & 4. Sanchez lib, 3. difp. 17.

Paroclo coi. d

num.4. —

"ia o Gu |

Ad primam. rat

ionenm dubïmndi refpondeo. cum Suarez

&. inhabilitatem impofitam

fium fülcope-

loc. cit. n. 3. & Sangez loc. cit. n.

tti d matio- |

&indu&am per legem n

of tolli

per modum Epickejz , fed

Mi cun-

fitivum

fuperioris vel alterius habentis virr

tolli per actum po

tuita fuermt

& au£toritatem aufer

endidictam inhabilitatem, & inducen-

trfatitp

di facultatem & pote

ftatem ablatam per impedimentunr,

:

quam Epickeja poffit in a

liquo cafu excufare ab obligatione

& ápeccato ;cum autemin propo

fito cafu nondum fuerit ab-

P

montum con. |

hendi- matri

monium inter Titium &

limento diri

lata inhabilitas contra

Bertam, fequitur Titium i

nvalide matrimonium contraxiffe

C cafüs vde-

cum Berta.

tempral -

D

Adífíecun

danuaäonemdb—bit—andï refpondeo,refcriptum

]

am obtenta .

à fede Apo

ftolica obtentum effe potius mandatum ad difperi-

fandum quam

difpenfationem. ItaSangezlib.8. diíp.so,n.2.

Te Titiom t

Hinc colligitur,

filium fufceptum non cenferi legitimum ,.

ft legitimusproprer difpenfationem fum-

*

ratio eft ; quiavele

tatum coram 2

mi Pontificis vel p

ropter matti

monium : non primum; quia.

] alioabfqu'. Y

di(penfatio- füummi

pontificis nondum fuit obtenta , fed

fo-

ad

contranatx

]1um Vicario generali data fuit commiífio , & mandatum

9

?

. ss gie- a

eam conce

dendam. Non fecuridum ; tumquia prolesnon

m fequens, nifi matrimonium fit

,

j congaM d

| j

fit legitima per matrimoniu

yicenca pto-

validum , ut tradit Covarruvi

as & aliiapud Sayrumlib. 6.de

P

vopum/ d

Cenf, cap. 10. t

22,86 27; . Tum qui

a matrimonium fubfe-

ä

/ afiM.enöw i

uens. nom efficit

prolem legitimam , nifi contrahentes tem-

us sorpo-

'pore Cónceptioni

s vel nativitatis prolis effent. habiles ad:

contrahendum: -

"Fitius autem tempore conceptionis vel na-

equenti, I

[

1

tivitatis filii non.erat habilis.ad. contrahendum: matrimoni-

nfanguinitatis ,.

[1

:n Pfoprfü

um cum Berta propter impedimentum co

celeburiae

quod nondum fublatum erat, cap; tanta.

Qui filii fint.

legitimi.ita Suarez , Sayrus , Henriquez.

poyinet of

&. alii..

qyríotien dl

&

»onïum* qim

radi

Suatez

I' t

l22

nülí

€ASUS

ib.

|

1005

CASTUS $4CRAMENTALES

— À

CASUS CMIII,

Quif At

Quid fi Parochus *vel Ordinarius concedevet facultatem alteri fa-

tis [nr

cerdott coujungendi Jfponfos smasrimoninm , mon fo

vrochiA

Ium im propria Pa-

» VeTMBIVHAW extra propriam parochéam : effet va-

dida fAalis conceffía ?

R Ef. Affirmat, YaSanchez tib, 3. difp. 1g. & 24.

Bfpondtt

li .; I. n..

Reginaldus

ipfe nont

18o, Ratio eft ; Tum quia Tridentinum dicit, ali-

um Sacerdotem fufficere ad affiftendum matrimonio de li-

fiingrado

centia Parochivelordinarii,& non dicitin proprià Parochia ;

Ergo non poteít fufficiens caufa affignari,quare addenda fit

F »uidfl/Wi

limitatio contra favorem & validitatem matrimonii,ita utPa-

rochus folum poffit concedere fa

cerdoti licentiam conjun-

tl, fffd

gendi fponfos in propria Parochi

de

Tum quia hujusmodi

[9)

pX

licentia nonfeft a&us jurisdi&tionis c

ntentiofze &litigiofae,

feu prohil

fed gratiofae & voluntaria : a&us aut

em jurisdictionis gra-

tiofz & voluntaria exerceri

poteft extra locum proprize ju-

,mxx'xüm

tmen f2da

xisdi&ionis Ut cencedunt c

ommuniter DoGores,

congrepatie

! g daf

.CASUS CMIYV.

Quid fi 4 proprio Parocbo Loci concedat

; '**')jb- 3' di[þo.:

ur Sacerdoíi fabultas a[R-

Que liO 21,

Jlendi matrimonio exíra propria

m dio

cius dedl, ;

&5 bec conce[fio -valida?

cefin : Ejine

Efp. "Affirmatiué, Probatur tum ex rationibus in præce-"

.. denti cafu allatis,tum quia proprius Parochus poteít admi-

Vi f P

niftrare Sacramenta fuis ovibus, ubicunque exiftant ; ergo

poteft etiam affiftere Sacramento matrimonii , ubicunque

illae exiftant, etiamfi non obtinuerit facultatem ab eo Paro«

hf

cho, in cujus Parochia Sponfi conjunguntur. Re-

üàwn

bellus in L. 2, quaeft, 8, n. j.

2àlh, gt

tium NU

— ebods

n quia

Dotehteftio

CASUUS

1007

DE AMATRIMO NIO".

BU n elup .

CASUS CMY.

D

Quid fi Arcbi - Epifcopus vellet con

ungere im matrimonium [ub4i-

tfett lii h

zos [uorum [ufragameoru

. .U

Ldare licentiam illos com-

fn yrobria B.

jungendi :

offetue id valide

t(e) -

/

A

cere 2

) E]/þdndet

Bonacina non poffe : Ratio eft ; inquit , quia

| Mginddus

ipfe non e

ft Ordinariusillorum, nec eft eorum fuperior,ni-

um dicit, li-

imonio deli-

fiingradu appel[ationisæ.

rià Patochia ;

CASUS CMVL

: addenda (it

t contra&um coram proprio quidem Para-

—- uid i Matrimonium i

[

Jnii,ita uthr-

&bo , fgd, in

ffrdläe )-/e

E

« prohibito ab Epifc

-

po affflere Ma-

jam cot um

ZY1nomnt

o : Eflne validumt

i bojosmodi

xfp. validutm effe *

Ratio eff ; Tam quiapofito eo interdicto

P

arochüs adhuc retinet jurisdictionem ,

^ &tieieti,

feu prohibitione

Tum quia multa fieri prohibentur, quae

IGionis gra-

inquit Bonacina.

proptig J

tamen fa&a

tenent,

Tum quia ita declaravit Cardinalium

;

congregatie.

Idem dicendum eft ,

quando hujusmodi prohi-

t Coadjutori , vel Vicatio

Parochi , ita Sanchez

bitio fatta fui

uez r. parte,cap. 219. num.

1o. Reginal-

slib. 3. difp. 22, Rodriq

fala -

I duslib. 2 t. num. 179.

Henriquez lib. x x..—cap'».. 3. num, 4. Ric-

cius decif, z42.

Bw

CASUS CMVII.

Ti præce:'

clo vetitum fit. à füperiore Sacramenta: adminiffra-

otet adml

Qyiä' fi Paro

re ; aun? adbuc "valide asfiflit matrí-

4nonio £

fiant ; r£

, ubicinque

E]þ.A [ffixmativé.

Ralio efl, tomq

uia huju Sttüodï äffmen-L

b eoPato

R

tia non eft proprica

dminiftratio Sacram

enti, fed auctori-

p M

convalidatio confenfüs centrahen-

zatio, ut ita dicam, &

henfa in di&à prohibitione,

tium , quae non cenfetur compre

adhuc eft Parochus , &

'Tum quia pofità illà pro

hibitione ,

poteft teftimonium ferre

de contractu matrimonDil,

CASUS

CAj03

$008

CASUS SACR AMENTALRS,

p onst

CAÀSUS CMVIMH,-

Quidf coti

Sed quid fi wvetitum fif Parocho adminiflvare Sacramenia , eö

quod

mente captus fit : poteflue adhuc valide affiffere

tompolef,

Pmatrimento ?

Efp. Megaticué. Ratio eff ; quia Parochus debeteffe pr-

R

Mf ii

fens moraliter, & humano modo ; ille autem e(tprafens

düosaut

humano modo , qui videt , advertit & intelligit, quod fit,

Secus fi non advertit , nec intelligit,

quod agitur. Lege co-

tm; t

turae e(tnei

vam Tifio, 209. ff de cuerb.

ch

fignificat ; fufficit tamen , (i Paro-

tationis, L

us externo fenfu percipiat cenfenfium contrahentium,

fivé confenfus exprimatutr verbis, (ive fignis, fivé concipiat

quam tht

?

inmattimi

confenfum per fe immediaté, (iv& percipiat perinterpretem,

quandoipfe non intelligit fermonem contrahentium , modó

tesmoralit

tamen fit compos fui , ita utaon fitebrius, nec dormiat &c,

fonone(te

Ívetm,

alioquin non effet praefens moraliter & humano.modo. Ità

Sanchez lib, 3. difp. 39. num. r. Confirmat. 1. conclufio,

pliandi,mat

uia non intelligens , nequit dici praefens, arg.1. coram. ff.

de verb. fignificat. ibi : Coram Titio aliquid (acere juffus, non

dicitur praefente eo feciffe , nifi is incelligat, Atqui Conci-

NT

lium Tridentinum irritavit eorum contrattum matrimoni-

d

alem , qui aliter quàm prafente Parocho , & duobus vel

tribus teftibus matrimonium contrahere attentabunt,

Er-

RESWM. li

80 tequiritur parochi praefentia , non tantum phyfica , fed

NT

etiam moralis-, fivé hamana, itautintelligat , quid aga-

ü)üu S&a |

tur.

Unde fi Parochus effet ebrius vel dormiens, non

wïmx&.—,&ü

valeret matrimonium coram eo contradum : nam ;

' 00 i

di&a prafentia ejus exigitur pro

m cumi

- formá a&üs.

Itattus Par

Omm, fc |

hm de

& B9

Wfö

CASUS

3

DE MATP13O0O0 NIO.

1009

as cstunus:

CASUS CMIX,

uid fi contralui matvrimoniali inteveffent tefles vationis quidem

Ia , rl

en

" compotes , fed domeftici , vel Religiof, vel infames 3 effenine

tefles fufficientes ad cualorem matri-

3200nii ?

beteffe pta»

Efp. iía, Raíio eff .5 quia 'Concilium fimpliciter requirit

n eltprafens

duos aut tres teftes ,neque in ipfisexigit fpecialem quali-

tatem; ergo nulla aliá requiritur praeteream , qua jure na-

Ur, Leyt a

turz eft neceffaria ad teftificandum,nempé,ut quisfit compos

yen, fi PDaro-

rahentium,

rationis. Licet ergó praefatee perfonee non admittantur tan-

quam teftesidonei in aliis rebus,nihilominusadmitti poffunt

i& conciptat

in matrimonio, Confirmatur.Tum .quia poffunt effe praefen-

ntetptett/h

1

tium, odb

tesmoraliter. Tum:quia Trident. nullos teftes excipit ; Er-

gó non:éftratio,cur nos excipiamns , illosque exigamus ad

doteia C

feveram , & exa&tam Juris.normam, Favores.e

o moda, (tà

fni—m funf xamr.

pliandi, materia matrimoniifavorabilis eft,

t

3. condufo,

, coram ia

CASUS CMX.

non

ejultus

Quii f

Matrimonium fit contradium coram.eo facerdote, qui liceti-

yaui Cor

epaUimott*

dam a—[i/fm

di extor[st per metumgravem g valetne.

ejujenodi matrimonium 2

P

dobur $

Efp. ifa.. ARat'io tf ; quia Jurifdi&iometusextorta valid

ä*trähïi

Xíca ,

.. fertur, juxta communiorem fententiam, unde dici fo'et

'metu £efta valere,, exceptis aliquibus cafibus , ut abfolu-

jd agj*

miens, nol

tione, & excommunicatione &c.ergo etiam validum eft ma-

; nam

trimonium , quandolícentia extorra eft.per metum , prafer-

tim , cum hujusmodilicentia non fit a&us jurisdi&tionis , fed

fitattus Parochi,non inquantum habet formalem jurisdidi-

onem, fed in quantum eft teftis, à jure inftitutus ad teftifi-

£andum de matrimonio , & ad fubftituendum alium ad.hunc

Sanchez lib. 3. difp, 39. n. 13.

eïc&um. Jta

& difp. 21. n.7,

CASUS

Mmm mmm

CASUS

o d

D.

AC.II? Bs n a a i G

mesut s

;fed nuää üi?l-'?äatwimbkïum eff incvalidum , þ licentia agfijik*ädä £x-

Aligii Jnct

terta fuit.per do

hum . et? mendacium. 2 Pro m

, £eligen-

p

H htjns, castis,..

vimpulfia

" .Wtïzzl* Dolum & mendacia *alïqïuaïndöve'rffärï circa caufam

D

4WN finálem, aliquandó circa impulfivam tantüm.

'"Func

p

verfantur circa caufam finalem , quandó concedens licentiam

sovetur ad.eam concedendam ob caufam fibi dolosé narra-

taàm, fed' itaett affectus';ut finoffet illam caufam non fub&-

Efp;vä

ftere,hon concederetlicentiam. ^ Tunc veró verfantur circa

BN CI

Patochus.

caufami tantümimpulfivam:, quandó concedens.non prin-

cipaliter movetur ad concedendam illam licentiam ob illam

morer ad

«aufam fibidolosé narratam ,licet aliquom

qua videt

odoob iHimQ glof

:

veatüt/& impellatur, Hoc notatoy ( 00

hoc vider

fa Ena-hs con.

Vterafe

Refr. Quando dolus & mendacia fuht càu

( at

ceffionis,feulicentias;invalidum effe conceffionem,f(eu licen-

& valide

tiam., confequenter invalidum effe matrimonium contra-

&um coram eo faeerdote , quilicentiam extorfit per dolums | 9 um

& mendacia verfantia tirca caufam finalem; "Rafioefi ; Tum

Bwas

quia. difpofitio fa&a per dolumverfantemcirca caufam fina-

lem ;! eft invalida, ut traditcommunis DD; fententía, Tum |

quia nihil eft miagis contrarium confenfui , quàm er-

ror, E. ( per-errorem, ff de jurisditione omnium / Judicum.

Qii

$ecus dicendum eft , quando Ticentia 'fuit extorta per do-

, um "

mendacia verfantia tántummodo circa. "

impulfivát , fed hific

Jb

terà

em

CASUS

V Bs ss EL

IpR pofrriMoNIO.

IOTI?

CASUS CMXIL

Affeudi en-

ligm-

Aliq-äü [a&eräos accedit ad Parochum , à .quo petit i , nomine

alicajus - illuflris iv f'acultatem. ajfffendi matrimonio.; Parocthus

cómpnl[us "fecfa petitione , coucedit. il facultares. ajfiflendi matri-

citca caufam

monio : Qusritur modà , utrum valida fit ifla facultas , &

tüm, Tunc

sonfequemter validum ftt matrimenium coram co

:ns fHicentiam

: fgcgrdgte .cafelzigp(gm 2

lolosé natra»

m non fubf-

! 'Välääilm "eH'e.k 'Rafio-eff ;"quia- dolus verfatur folum

rfantorcirci

^^circa cau

fam imptlfivami , & non circa finalem : Nam

nson ptin.

Parochus concedens

licentiam; non videtur principaliter

moveri ad illam concedendam o

b petitionem illuftris viti,

jam ob J

quae videtur imper

tinens,

ad conceffionem illius facultatis, &

o)æi/(.'fv:)mïmo-

hoc videtur verum:

; etiamfi contedens ità forté fit habitua-

y finalis con-;

liter affe&us , ut.fi noffet fidtionem , non concederetlicen-

*

tiam afífiftendi

5

"alioquin nullz difpofitiones effent firmaee

emfeulictt-

& valide , cum feré femper aliquid lateat di(ponentem ,

yum contt& |

c perdolm 8

quo cognito non difpofuiffet, 1ta Sanchez.lib, 5. difp. 19.

i o

num. 1$, Qu,ticrez deïma'*trimgn.* cáp. 69. D. 1 j, & alii.

capfam d

jtia 10

CASUus CMXIII.

gim d

in julam. d

f

i.de- licentiä;-Pa?o&bi - affiflit. Ad atvimonio S. wr-

TET df:fgmdäty

$5 eflne «ali-;.

torto prt e

um

1

n mäc»

y Bfpond, Affiruatiué. Ratio eff ; quia verfamut i

teriá matrimonii , quae favorabilis eft,

Tum quia

os degradatus eít adhuc

äccrd

if 'Sacerdos'

" ')b(':f-a-

Mmm mmm 2

CASUS

CASUS

|

IOIZ

- AA aX

LERS

CASUS $ AGR AMEN TA

CASUS ,.CMXIV.

tit aliqut;,dï d

dignitáte ;

Quid fi Parochus babeat: injuftum titulum , ut accidit , quand&

vando füp

Parocbus commrfit. aliquod. deliium , vatione:cujus eff ipfo jure

Quandoigi

privatus beneficio , «vel quando. babet: beneficium incompatibile ,

vilida font.

vél: quando Acceptanvit. Deuefrcium: im. excomimunicatione ; Auue t alis

adbuc valide affifHit matrimonio , ita videlicet , mt

quinonel

matrimonzium . ftt "vali-.

humanom

?

do Pratori

dum ?

Hitc j

R zP Va'idum effe, etiamfi ipfo jure fit privatus beneüci;);

Judis a

modo in judicio nondum fuerit illo legitime:fpoliatus.

Ratio ; quia adhuc eft Parochus cum titulo colorato , &

! r0; quia i

&d hoc aute

errore communi valida funt.-. L. Barbarius, ff. de officio

ei& i

titulus col

Praetoris,. Pro majori intelligentià prepo.n'i;þgï--

alioquin (

? fQuæfäïio» incidens, ..

ferre; oon

Cipellanpr

n valida: fint. ea ,. :juæ* funi. ab alii]tto- juditä:,. qitiä' quere no'nrg

€o, 1nralid

eff Judex , fed exiflimatur Tudex ,.E.G. utrumaBa per fercvum ,

qui exiflimatur: prat

9

r

Quamsis c

*s valida finkac fi gelfa fuiljent . ao

dee( irulu

.. Pretore. ?. ad. banc difficul- —

fatem..

tigulum al

Giiter de

rff. Validà effe , modó-ttia concurrant. Primum eft , ut

ial 3« mmi,

adfit titulus coloratus ,feu putativus, ut communiter te-

æ;?'ll ; Qï D

ftantur DoGores, - Secundum. e(t; ut adfit error communis.

£

Nt, 29,

Tertzum

77

naturalis;

f ; utnullum. adüt:mpedæmen&um]uns Divini,feu

&

Primó igitur requiritur tituluscoloratus, qui cenfeturad-

Pivverois

effe , quando fuperior legitimus confert alicui dignitatem

UT err

vel beneficium, fed collario eftinvalida ob occultumaliquod

Nünis. se.

impedimentum recipientis.collationem , ut accidit, quando

Cf sroba

confertur beneficium excommunicato , invalida eft, Pra-

Msmoli: e,

tereà titulus coloratus eft ; quando aliquis recipit dignita-

n 6, Iïä*än,

it-

Pt L

tfe:m-,vel beneficium '^1 le:g;ileimveo-?f-upþrgi.ore',.fed—v pofteà comm

tit.-

1013

— a

DE MATR1MONIO,

tït-aliqaäd? deli&um;,

ratione-cujus eft. ipfo ix*a)'re' privatus i!là

vel beneficio.

Rurfus adeft ticulus. colotatus ,

dignitàte ,

li, quidb

uando fuperio

r occulté revocát dignitatem vel facultatem,.

Hojo ju

deft titulus. coloratus aliquo ex his modis,.

uandoigitur a

Onpatijilt,

valida funt gefta

per Judicem., Pratorem , vel Parochum ,.

T2

quinon eft veru

5

Judex, vel Prator;vel Parochus. . [us enim.

L

humanum fupp

let defe&um veri tituli L, Barbarius.ff, de gfä;

:

cio Praetoris.

fta per eum $ qui intrufit fe in officium

Hinc fequitur , ge

beneüciö;

Judicis, Patoc

h

ivel Confeffarii ,.

efle invalida inutroque fo-

-fpoliatus

fas nonhabet titulumverum , vel coloratum ;.

ro ; quia intru

ut valida (int gefta alicujus Judicis. , Paro-

lorato., &

ad hoc autem ,

de offiio

chi &c. q

5

ui veré non eft Judex ,. Parochus &c, requiritur

b eofüperiore, qui poteftillum conferre ;

titulus coloratusa

alioquin fi titulus

habeatur ab €o,.qui non poteftillum con-

ferre, non funt valida gefta ;

proptereà fr aliquis fimplex

:

€:

a

ihellanus & G&implex facerdosconftitueretur Parochus à Lai-

j qute lol

co, invalidé a

(fi&eret matrimonio, invalide abfolveret ,. &c,

*

ter haberetur pro vero Parocho : Nam

1 Jertitiy

Ciuamvis communit

WE

dceft titulus-coloratus collatusà fuperiore, qui & ipfe habeat

A

loratum..7£2.Syl-vefler: vv. Confeffor. primo; qua[I..9.

titulum co

Gutierez de

- Matrimonto cap. 62.n.26; Salas de Legibus d. 10

14; cuerf. . Confiematur. "Tabiena , €ajetanus ,. Me-

W[Crft u

fetk. 3. num;

wnter t

dina , 65 alii,

quos citat & fequitur. Sanchez. lib. 3. Dilp. 225

nz"mt 29.

PUTTNCE

Secun

Yciat , ia

dó : Praeter titulum: coloratum., tequiritur error

communais , ideft, error , quoaliquis commu

niter habeature

nfeturad

yro verotitulari,, beneficiato , praetore, &c. .. Non. tamerm

fufficit error unius , Vel duorum, fed debet effe error com-

jenitatem

munis ,nec fufficit, quicunque error communis , fed debet

miliquo

£ Nam hu-

cffé probabilis, id'eft, non craffus. vel fupinus

t quit 0

jusmodi error squiparatur fcientig j cap..

2..d€ conftit.

À

f r

i

n

5

n 6,. EcarAngelusf&äiiapudaS-—arxghezx !oac..ciir,,n;,ïs Et aperté

d;gmfä'

| patetex L. Barbarius citati.

conmit

It

l

Mimmm mmm

Tertio:z

|

F

s

1014

CASUS 54 CRAMRNTAL ES

[ sst

Tertió : Requiritur, ut non adfit impedim;edflü-xtää'i ïuris

feundo

o fcerdott

Divini,vel natorális ?* nam quando hujufmodi impedimen-

tum adeft, Pralatus vel Ecclefia non poteft hujusmodi de-

que Epitog

foit invalid.

fettum füpplere , cüm nonhabeatpoteftateminffuperiorem,

ficut poteft fupplere defectum Juris humani , & illumreip-

füertum ,

fem , cuj

sà fupplet, quando adeft ticulus coloratus:& error: com:

munis 7 alioquin fi Ecclefia illum non fuppleret, fequeren-

mutiter Di

tur multaincommoda , multce perplexitates , multa dubia,

u7

& multifcrupuli. ita Cajetanus in füummá verbo. Confeffio-

Tochuscón

Paludanus n 4. Difl, 17.9. 6..4. 1. Kee

$ emorey

ginaldug.

lib, 1,n. 97. & 4lii apad Sanchez f/b/3, Difp. 21.

loritis., 3

Addo hajusmodi defe&um ; etiam fuppleri a

biEcclefi;

fmentom ]

quando adeft-opinio probabilis ? tunc enim cenfetur ade(fe

pleripote

error communis , & ritulus'coloratus , ut accidit, quando

ttimoniur

€ft opinio probabilis , aliquem poffe abfolvere à refervatis ,

ita pote(t f

aut à cenfuris ; aut poffe affiftere matrimonio ? tunc enim

Coraqy Va

fequens opinionem probabilem , validé ab(olvic; validé affi-

etur Par

Et hoc

ftit matrimonio &c. ut patet ex allacà ratione.

« Qu

verum eft, etiamfi populus dubitet,fupeciorcm e(fe privatum

f d

fuo officio : Nam melior eft conditiofuperioris poffideritis;

Telus ell p

o r

Sanchez loc. cit, nó$. & alii.

5

q.lib. gde poeni t C.I4. n.4.

Ut excom

Ex di&is colligi poteft;folutio n

otf folüm casüs ante qu&-

ROU

ftionem incidentem propofiti, fed etiam multorum aliorum ,

lütem,

quorum do&rinanon folum eft verainforo externo , fed eti-

f0 (

am in foro confcientize , nec folum militat in Judice ordina-

Wreyia

rio,fedetiamin delegato ; ut pate

;

t cxï(;äap'.:i.nffam'is.:;:. q.7. i-t;

Vetün

Sanchez loc. cic.ni36.

2

Primó coligi poteft , va

i*idum- ö-ïfe matrimonium , cui

Dlütum j

affiftit Parochus , habens titulum invalidum ob vitium ali-

quod occultum , aut-habens beneficium incompatibile fibi

QDUS*Q(W,

Il()ïf,k& g

collatum à legitimo fuperiore. Ratio eft; quia adeft titulus

410 i

colotatüs cum errore commüuni abíque impedimento Juris

naturalis , autdivini. Ita Coninck difp, 27. de matrim,dub.2.

Rorta]ite

R. 22. Sanchez & alii DoGtorescitati.

o titg]g

. fecuadà *

rorj

DEOGMAÁATRIMONIO-

ii H

validam effe abfolutionéni datam ab

ntüm Turis

n oSecundo : ;S;äquïtu f

tpedimen-

£ó facerdote , qui commuhni

ter proParocho habetur , cui-

usmodi de-

cium:Parochiale , fed collatio

ue Epifcopus contulit benef

upetiorem,

fuit invalid

a ob occultum aliquod 1

llius facerdotis impedi-

imentum: ,

dependensab.Ecclefià , uti o

b excommunicatio-

cilumreip-

TOU COm:

nem ; cujus cífe&tus e

ftirritam facere collationem, ita come

mutiiter Do&ores.

t,fequeren-

ffe mra-frimoniurg coram. Laico , cuiPa-

nultadubia,

Teríio: Validume

) Confelfio-

zochuscónce(fi

"

*

t facultatem affiftencimatrimonio,fi commu-

Ratio eff ;,. quia adeft titulus co-

flepinaldus

pi errore babetur facerdos.

*

loratus., adeft error communtis ,.

& non intervenit impedi-

ris naturalis, vel divini

fed eftdefeGtus ,.qui fup-

ab Ecclefia,

mentum [u

[etor adee

pleripoteít

ab Eeclefià, quie ficuti ftatuit, invalidum effe ma.

fine Parecho velalio Sacerdote de illius liceptià ,

dit, quandà

uimonium

L veletiatis

ita poteft. facere

i

. ut &t validum matrimonium celebratum:

*

coram Laico, quicommunt

.etrore & titulo colorato exifti,

, Tunc enifi

smatur P

arochus , vel alius Sacerdos.

; ralide a

llum. effe val

idé. abfolutum , qui.Parocho no-

7

Et hoc

4 Quarío 21

Te privatur

minatim. den

unciato.,. vel notorio Clerici percuffori , con-

fua ,.in eo loco , in.quo communi etyore ,.

p

poiüdemis'; .|

feíTus eft peccatà

$& titulocoloratoh

abebatur pro vero Parocho, nec credeba-

jt. Gu d 4

tur. excomrmunicatus,.

nec ipfe posnitens fciebat , illum effe

enim cafu Ecclefia fupplet Juris-

r ántt quæ-' '3

excominunicatum : in hoc

didionem,quácaret excom

imunicatus denuntiatus , vel no-

mafíotud. a

Idem dicendum.eft de fuípento,

io, fed?ü. :

toriüs, Clerici. percuffor..

:

& irregulari, la

Sanchez loco cit. i, 46.

dice oreime

ffe valid& ab-

n's.ä-q:N"

Xerumtamen eft, illum poenitentem- non. €

.

folutum , qui confeffus eft. Paroc

ho , quem peeni

tens fcie

yofttuffy

eu

bat: effe excommunicatum. vitan

dum ;; quamvis ille Paro-

li

chus- communiter.in illo 1

o-fupes

) vitiim

b;co--haberexug pro legitim.

,ipit aol

j

riore, & non éxcommunicato,

m

itul?

Ratio eff ; quia con

fitens.peccata.

füä-ilïi 'S-and;äfdöt*iþeccaü"

qu

abfque neceflitate ,. vel:

mento ]0[15

mortaliter pacticipando in divinis,

dub.20

nom

trim

alio titule coum. :ve"*:g;omxpun;;atczïfvitandO',; confequenter

reci-

$tj

1OÍ6

CASUS S4CRAMBNTALES.

tecipit Lenehcxum abfotutionis , eo

quod dicatur ponereobi-

titulo colofi

cem ad abfolutione

&ulii, quos

m, & adgratiam perparticipadionemin

divinis cum exco

mmunicato vitando,

Ex quo patet, illam

fatno t

Jurisdi&ionem etfe invalid

ab Ecclefi f

Sacerdos ill

am non defeGu Jurisdictionis,cum

am habeat per etrorem' cotmunem cum titulo

dirino com]

colorato ,fed ratione participationis in divinis cum excom-

MNoni;:

inunicato vitando : participans enim.cum excomaunicato

.

te captasel

in divinis peccat mortaliter , nifi excufetur ratione nece(fi-

tis,

ratis, velalio:

L

futio/f.

lta Sanchezloc, citato,

jufto titulo, ut folet .»-doc-eri.ing&;a&. de cgnfurür.

teftabfidle

j

E patute m

Quintó : Validam etfe abfolutionem , ditamab eö Sacer-

lod

dote , cui Ep

ifcopus verbistantum

modo , fed abfque veráin

tentione , & cum fiGione,

&

E

conceffit facuitatem abfolvendi:

nam intervenit error co

mmunis , & titulus

.praefumptus

Qu/f Pa

collatusà legitimo fuperiore;

& facultas feu jurisdittio,quam

Epifcopus fi£té concetfit

» poteft ab Ecclefiá fuppleri, Tta S'a.n-

Mi

chez loc. cit.

Don acit

Séxló : Validum effe matri

monitum :contra&tum coram

otis mon t

€ofacerdote , cui Pa

tochus fi&e concetffitfacultatem affiften-

Qhez13 df

di , ut pátet ex pr

oximé ;Jlat.ä ratione; Ita Sanchez flþc. 'cit';.

Ttrprace

3 l's ., Efüf(/a

Septimó : *Gcffta;pe*r;eum,guïæaretfve-m*fïtülö,*"'fcdacomi

müni errore & ritülo colorato habetur titularis , valida effe

l At

patig,

iion fólum refp

etu eorum, quinefciebantillum carere ve-

rotitulo, fed etiam

titulum deef(fe,

fefpe&u "Zill,.igs; 3 qui fciebat? cj"»yerüm

Qui// M

Ratioe[t 5 quiaut di&um eft in fecundiconditione , ficut

fequititurerror communis , & non füfficiterror particula-

| f a

ris adhoc, ut fint valida alicujus gefta; ita etiám requiritur

fcientia communis ; & non füfficit fcientia particularis ca-

ebelly

P'éteptu

rentiz veri tituli adhoc, ut (int invalida gefta p

Fr habeqtem

tirulüm coloratum cuümerrore communi, '

tUrqm $3

Wccatim a

OGavó: Nonetfe validamabfolutionem Colïatam abeo,

Tioláre p

ni &

qui véró non eft facerdos , quamvis errore commu

titu-

Rigle t (

DE MATR120 NIO.

rIoig

'-———-

ponereopi.

ticulo colorato habeatur pro vero facerdote , ita Cajetänus

Dationemin

& alii, quoscitat Sanchez.loc, cit, n. ó.

! patet,illarg

Ratio ff 5 . quia adeft impedimentum

Juris divini , quod

ab Ecclefiá fuppleri non poteft: nam facultas abfolvendi Jure

toiis,cum

qim tittlo

divino competit tantum veris facerdotibus.

Ufft &XCO(mI

- .Nonó: Non effe validé geítaper eum Judicem , qui men-

te ca

máaunicato

p.tus»gü ,quamviscommuni errore credatur fanae .men-

one netefft.

tis.

Ratio dl ; quia intervenit defe&tus naturalis, qui non po-

decenfüris,

teft ab Ecclefià fuppleri : ob idfententialata ab infano, jure

naturae n

J

on obligat, Ita Reginaldus lib. z, n. 97. ;S,anckhez-

ib eoSacet.

Ioc.ckr.

que verait

abfolvend':

. CASUS CMXV.,

refomytus

Quid fi Parocbus svel alius facerdos nullis uteretur«verbis in Ce-

T& um

debratione Matrimonii ,eff£tué alidum?

ti, [ sst

Efp. ita. Ratio eff ; quia Tridentinum in claufulá irritante

non facit ullam mentionem verborum: er

verbaSacer-

krm coram

dotis non requiruntur ad validitatem matrimonii, Ita San-

Verumtameneft, Sacerdotem tene-

emaffiftene

chez l. 3. difp. 38. n.4.

ri ex praeceptoejusdem Tridentini feff. 24.cap. 1. uti hisyer-

tez lor. cicf

4 bis : £go-vos conjungo in nomine Patris 65 Filii ,5 Spiritus San-

), fed CorI*

| di, AAmen 5 velfaltemutialiis juxtaritum, &confuetudinem

, nad eue

pa'triæ'.

at vt

- CASUS CMXVI.

: ej um

pradida wverba , e[fetné peccatum mortale;

ä

Qui4 [i qmitte»p:e»nturv

H

AmÀm veniale tantum ?.

ioe , fit

« partice

z[f. ']uxta multos DD. & juxta Henriquez lib. 1r, cap. 2.

fe uil'ifüf

-Rebellum & alios,effe peccatum mortale , quia violatur

rculari C&

praceptum Concilii Tridentini,

Sed mihi probabilis vide*

pabntem

, turcum Sanchez lib, 8. difp. 2 g. n..6. & aliis., effe tantammodó

eccatum veniale ob parvitatem materia. Áaí;oeff; quia

violare praeceptum in reparvá,eft peccatum tantummodo ve-

niale , ut communiter afferunt Doctores.

Addo

titi

|

; Nnn nnn

wr-g*:

CASUS .s-flzcy'wzu ENTALES |

p nl

effetaliquo!

Addo cum eodem Sanchez.loc. cit, & Gutierezcap, é9.ad

finem ex Tridentino , Parochum teneri interrogare contra-

niüm datae

hentes , de mutuo confenfu , utrum videlicet foemina velit

fotntüm C

ducere virum , & virfoeminam.

Omilfiotamen iftius inter-

contra&u ol

rogationis videtur effe peccatum tantüummodoó- veniale ,

gula, none

quando Parochus certus eft de mutuo confenfu illo-

jlb difp.

fio 1v

rum , tunc enim omiffio iftius intetrogationis *videxux res

parva.

n Kalios

habererim

CASUS CMXVIL

hendum, . !

] gendi, Q

uid fi, qui fíu& Paroclo &5 teftibus 1n-valide- coniraxerunt z pof-

dundeni

J'entue poflen inter [e ,vel cum aliis iterum coutrabere , ad-

bibito Paroahbo.et t eflibus ?

fasdeflora

ttimonium

R.Bf. ifa. Ratio ef ; quiatefte Bonaciná de matrimonio fol,

tuendidam

37. quaft. 2, pun&o $, num, 47. Sic. declaravit Cardina-

lium. Congregatio,, nec Tridentinum hoc prohibet , nec.red-

It loc t

Sanchez n

dit hujusmodi contrahentes inhabiles aditerum contrahen-

dum fexzvatà debitá formá, fed tantummodó irritat matrimo-

D.

nium contra&um fine parocho , & teftibus,,

Gutierez de

9quo vj]

1hatrimoni

€rgo mattín

i

Majolum..

m vlebi

IU /7gjce

. CASUS MCXVIII.

Yàn),

D

Qui4 fi /Halrimonium clandeftinum contraliatur fjne Pa-

N

tf. N

ibus.5. inducitue Aliquam.-ob--

do Q

&üus

(aakm é tefl

D lz;ggtiqggcm, ?g' :

vim. emüe

Clinf rel

Ejþ N-u'liälm* dbïig*atibnemæïn!düæfäg-lläb;::ïi»'ï)ft;:ä n'orïx'häöä"-v

&O lm e,

re vim Metrimonii, fed nequefponfalium; nifi fortécon-

trahentes habuerint anim

tequifi o

fent,

t

;

um ob!igandf feeo modo , quo.nof-

müniqm j

[]

[/

Katio:ft; quia. r

iden t:i;mim reddiet—;ir rïïtümr&fn'uiluda raa-

Ieeg,.

grimonium: clandeftinum ,. fi: autem: ejusinódi .contratus

lm

DUhereg

f

clandeftinusinduceretaliquam obligationem; & haberet vim.

, fed.

BUTTITN

äpgn?älium,,mauingonigm non effetirritum , &.nullum ,

Het

TOt9

eDeRENOS

DE MATR-?MONIO.

iam matrimc-

effecaliquo mädo validum.Et hoc verum eft, et

Bite CoDlta-

nium clandeftinum celebratum fit cumjuramen

E

to;nam jura«

tralegem n

lentemex illo

Cemina velit

mentum eft de re illicitá,utpote con

AMeius itter-

contra&tu obligationé induci, & refi

(tentem illi contraCtui,Re-

torium , deregu

lis Jutisin.ó; itaSanchez

dy veniale,

gula , non eft obliga

fenfu ilo-

lib. : ;.difp; 20. n. 3.

Riccius decif,2 fo. Gutierez de matrimo-

i Yidetur 105

nio.c.r1.& alii. communiter contra

Henriquez lib :1. C. $.

s,matrimonium C

landeftinum

n.4. &aliosquosdamatferente

habere vim fponfalium,& oblig

are aditerum publicé contra-

hendum;

Sed noftra fententia pro

babilioreft, & eft intelli-

&üs matrimonii

genda,-quantum eft przcis? ex vi.contra

r

clandeftini:nam aliunde E, G. ratione damn

i illati,utfi fpon-

yert , Md

(us defloravit fosminam, cum quá clandeftiné contraxit ma-

trimonium, fieri poteft , u

t inducatur obligatio faltem refti-

rrimonidfol

tuendi damnum illatum ar

bitrio prudentis viri , juxta Gutie-

wir Catdina-

rez loc. cit, n, 3; Rodriquez primá patte c.2 10, & alios c,-dntraï

jet, necttte

Sanchez loc, cit, n. ;. & 6,

"

n conttaDei

Dices, t.-Quando a

&usno

n valet,ut agitur, valet eo mo-

tat matrimo

do,quo valere poteft.

Lege tam anguti ff, de fer-vituiibus. Si

Gutierez d

erco matrimonium clandeftinum,

non valet ut matrimoni-

" conttà

fponfa-

um; valebit laltem ut fponfalia: ; /& 'obligationem

lium inducet, cum

"

fponfalia cland:üi-na poüinc v-a;l*iþdþ-vccie-.»;

brari,

Re

. ABum valere eo modo $ quo' valerevpote(f; quah;

do defe&tus folum provenit ex parte caufz efficien

tis ( caufa

! $u P^

contrahentes , qui ex Decreto Tri-

enim.efficiens funt ipfi

dentini redduntur inhabiles ad cla

ndeftiné contrahendum ).

—

fedétiam exparte formae , qua e

ft folemnitas à Tridentino.

; nonhabt

ftat deeífe , quando matri-

xit forecon

requifita, quam folemnitatem con

—

monium clandeftiné contrahitur.

90 quo d

: Dices. 2, Matrimonium :clandeftine

[*

oh;tra&um—., intet

Jl r*

impuberes, feu inter.puberem &impuberem valet; utfpon-

& hu

falia:ergo matrimonium clandeftinum inducit obligationem

j (0nttà

&llfr

haber. ]

fponfal—ium.

|

Qu ,äü

l

|

Nnn nnn 2

Refb.

1020

CASUS SACRAMEN SAPHR r

'Rejþ.. Hoc efíe p-ecül'ia-re:fin. macriihöniïos clandeftino im-

Bequ

puberum , ut patet ex declaratione Cardinali

um;, inquit Bo-

terimpubet

Racina, &

unico.

ex c, fin. de dcfpoqfa;ione.— i

'nïpub;'xum; cap.

fijosmodir

fisautem fp

^^ Ratio eff ; quia Jus præ—fümit' ; impuberes fe voluiffe ob-

lisáre'eo modo, quopoffunt ; Cum autem impuberes non

fcatisf It 3

poflint feobligare vinculo matrimonii,(matrimoniium enim

inter impuberes. celebratum eft inval

idum ) Jus praefümit

Qsil

€os fe voluitfe obligare vinculo fponfa

foro judicandum ett , quando non co

lium, & ita in.utroque

nftat de intentione ip-

forum contrahentium , aut

quandoimpuberes:non habue-

, Eþ N

runt intentionem expreffam

'contrahendi tantummodó: mas

Drewot C

trimonium; nullaobli

didtur mà

gatio fponfaliumconfurgit in forocon-

fcientiae ex matrimoni

o inter impuberes contratto, Ita Re-

te(tibus C

belluslib. 2. q. 9.n. 7.

&teflius,

205 fs 24 8&A

Henriquezlib,1r, €«13j

Sanchez l, sz.difp..

deflievos, !

difp. s 1. n. 7.. Gu.;ic,rez»ffde;mauim

& alii,

Onio: c-..ezg-f* n, II,

quit Relv/

& 4li

& ^ Atque hinc patet differentia inter matrimonium clan-

deftinum contrattum inter

$

puberes,

impubcrkes ,& contrattum in:;e'n*

Dices;.

Tri'dïcmih-ü rm;fiffita 't.ïmatrïm

On:ium-zclïandæfäïn um ,

p

fed'matrimonium irritum non irnduci

L)

t ullàm oblisationem

l

matrimonii vel fponfalium.

2

ergo matrimonium. clan-

deftinum inter impuberes , non inducit

y

ullam obligatio-

h. m'(

nem,.

Püochu

Re[p. "Tridentinum: irritare: ..fö!hmmodö); matrimoniun

Vintrent

elandeitinum , quod: alias erat validum;, iliique formam &

Ut mar

folemnitatem: atfignare , non:- veróv irritare matrimonium.

mc'ni'x, fc

clandeftinum , quod: aliàs eratinvalidum ; ficut erat matri-

; Ronin n

monium impuberum , quod Jureantiquo erat invalidum , de-

&t

fcttu aetàátis , & refolvebaturin fponfalia;ut inquiunt:com-

gsüuniter D:

[o]

i

éipite ünicócltato. -

KXdores;&c pa:etcxdæclarauanaCax:dmahum & ex

Esx

DE MATRIMONIO;.

102X

l&n'de&ino»im.

" Exquo» deducitur, ex. matrimon io.clandeftiné celebrato irr-

terimpuberes oriri impedimentum publicae honeftatis : nam

UURtUm (p, f

hujusmo

di matrimonium refolvitur in vera fponíalia ; ex ve«

risautem

fponfalibus oritur impedimentum publicae hone-

fe voluiffsgb.

ftatis. Ita Sanchezloc. cit,

Dpubetes non

monium enim

CASUS CMXIX.

Jus prefumit |

rimonium celebretur. domi y effne propterea

Ia i utroque

ng'd" f mat

c!)mdg/iinumï e t':qu!idum: ?

;

intenu'oneip-

. Non effe cfandbüihum-þ,j nec invalidum ,modó Eöle*-

e5-fon habue

RE

"

P

ummodo mie

b

retu

rcoram Parocho & teftibus. Rafio eff 5 quia illud

dicitur matrimonium clandeftinum , quod fine Parocho &

jitin foro con-

teftibus celebratur ? Sed hoc non contrahitur fine Parocho

1io, lp At*

& teftibus, ut fuppono : ergo nec eft invalidum , nec clan-

Vchez l d.

deftinum. lta declaravit Cardinalium Congregatio , ut in-

Q 6201

quit Rebellus: 2, parté lib. .

4

- quaft. 7. num, ? Sanchez

onium cfanï-

& alïf;-

taum intet. |

CASUS CMXX,

Parotcbus a

ffifLat matyimonio ; feneturtie nofave

Jandeffinum;

^ Xempus PIALYUROVÍI, HOHINA L6--

jbliationttm

[

ffium ce

| *

pniuay. Cla-

n Cdncil»ibæ "Fridentino'feff; 24. cap. r, pracipi , ut:

n obigie

:*TE&./I

Parochus habeat librum,in quo referat nomina teftium,&

&ontrahentium, Pratereà fcribatlocum & tempus contra-

axrirmoníum

e fOfmam

&üs matrimonii, quod pracceptum.eum fit de re gravis mo-

itrimoriim

menti, éoquod ordinetur ad cavendas lites ,, & ut matri-

sonium notum fit Ecclefie , obligat fub mortali , ficut:

p erat mattl*

validum, V^

Feei

amobligat praeceptum habendi librum baptiza-

,

&X

scicterum, dra Henriquez.lib, x1.

guiunt E

najune P -

f

c. 77.- no 4;0-

3

Er

5oNnm mnm ;

CASUS

1022 :

.-C—»AA!"'Z'IS SACRAM:EETHJLES |

impediment

""CASUS CMXXI.

fationem, Y€

DExgo j

Quid [i matrimonium fit-invvalidum ob impedimentum diri-

mens y : quomodo fet .wdiduw;?

impedimen

riculum aliq

Efp. Ad reddendum validum matrimonium, quod initio

tüm , ponir

contrattüs fuit invalidum propter aliquod impedimen-

conta d x

tum dirimens, neceffarius eft poft impetratam impedimen-

ti difpenfationem , aut poft illius ceffationem novusutrius-

tmonii , qu

fovo mutu

que confeníus figno externo expreffus , nec fufficit confen-

Mu

fus ejus ,'qui tiovit impedimentum. Ità Henriquez lib. 12,

ls. aà cont

€ap. 11, Gütierez c/47.D. 3. Sanchez l. 2.difp.as. — Ratro e4i;

valldum, Go

quia confenfus antea praftitus fuit omninó irritus ex parte

utriusque contrahentis, cum verfaretur circa materiam il«

tot, quam

tiant, etian

legitimam ; & invalidam ;' contrahentesenim erant inhabi-

ti, nec il

les ad. contrahendum matrimoniumiratione -impedimenti

Seend;

dirimentis ; ergo de novo praftandus eft ab utroque con-

AS 8T2 d

trahente cum figno externo: nam ficutà principio requireba-

TC o

tur confenfus utriufgy exterius manifeftatus, ita etiam modo

efie impe

requiritur,cum prius matrimonium perindé fe habeat, ac fi

nullo modocontra&um fuiffet.: .Ex quo patet,noh fufficere

ete mattím

Beonttari

confcnfum illius tantüm , qui novit impcdimentgm.'

J t

meym.

^s52 200ASUS. CMXXIL .

Uf oniuee

Qy:d n matwmomum fuit mval:dum ob impedimentüm ämmm:,

entitin f

pote(fne. conjux , con[cius. impedimenti vogare allexum. conjugent y

Jinife

:

i&m(

d

n

in[cium illius imp

edimenti., u£ de toxvo coufeutial , . no;ädetegerz«

. do impedimenium , nec invaliditatem.

5

dmüw

maísimonii ?

W favali

Efroh, Duplidedile

pro refoi:t;tï'dhä Casüs

iftius,

H'el ien;enti?m

r

at fb

"k G

Primaeft Cajetaniin op

ufnc.fR&belli lib. z.quæü.g.ai't. 4.&c

Tïmomhm

aliorum afferentium fufficere, ut. conjux confcius impedi-

&um fl

Ahenti obtineat de novo:confenfum ab altero conjuge infcio

impe-

ET

DE AMATRIMO NIO.

1025

impedimenti , modo impedimentum fublatum fit per difpen-

3

fationem, vel alià ratione,

ius impedimenti nolit revelare

iltt diri-

Ex quo fit. , ut conjux confe

impedimentum alteri conjugi infci

o-illius, eoquod. fit pe-

revelando impedimen-

riculum alicujus gravis incommodi ,

abui i

, qmd ititio

tum , poffit hoc modo loqui ; confenfus, quem h

impedimen-

contra&u matrimonii , non. fuit fufficiens ad valorem

matri-

impedimen-

monii , quafo de novo confentiamus, & ita accedente de

novüstius-

novo mutuo utriufque confenfü matrimonium coalefcit.

ficit confen-

ato impedimentofunt habi-

Ratio. eft ; quia illi conjuges fubl

iquez 1.

les. ad contrahendum ; ergo ma

trimonium «coalefcit & fit

du

Cum ad illius validitatem nihil aliud requiri videa-

validum;

Ltus ex purte

tur, quam ut

contrahentes.fint habiles, & mutuó.confen-

materim Ve

tiant , etiamfi

alter eorum fitinfcius.impedimenti. gtætemi—v

eriüt abl

ti , nec ilii detegatur,

yonmedinend

Secunda. fententia. efF.. P. Ledefme . de /Matrimonio. quaett,.

. Sanchez lib. 2. difp. 36. n. 4. Gutierez cap. 47. de

itroque cone

45. att. 3.

[o requittoa:

matrimonio , n.4. & alior

um exiftimantium , manifeftandum:

y etiam modo

ignoranti , & illi notificandum.

eííe impedimentum. conjuegi

ïhabcat! (

eífe matrimonii invaliditatem,

Ratio eff ; quia nihileft ma-

iscontrarium confenfui , quam e

rrot ,. Lege ff'per evrorem ,.

noh füffctre

CUT

ff.4de Juris

di&ione omnium .]Judicum.;. fed ignosans impe-

;

dimentum

; confentitex errore , quo credit alterum effe fu-.

nonconfentit,cum intendat.con-

um conjugem ; ergo veré.

fentire in ífuum.conjugem

, qui vere non. eft., confequenteir

Áf äi'rimäm-!.

manifeftandumeftimpedimentum;

' Sed. mihidicendum videtur,impedimentum manifeftan-

49 d

dütn etfe conjügr illudignoranti, quando manifeftari poteft

ábíque gravi periculo.; hocenim modo tollitur omne dubi-

um-: invaliditatis matrimonii , cum uterque de.novo con-

fentiat habiticognitione invaliditatis matrimonii, Ita San-

ytione ?

$u$

€hez, & Gutierezlocis citatis. ornmtgo famer, quin ma-

simonium poffit coalefcere & validari, etiamfi impedimen-

p

att,

pcd .

tum nód manifeftetür , modSalterinfcius impedimenti ita:

(dus 1

nfcto

mvis:

of

gc

äieniem'iar , ut velit, matrimonium effe validum, qua

ante

inp

1024

CASUS SACR AMENTALES

iib t

ante fueric invalidum , ut fi

dicat; confentio inquantum pof-

biptizand

fum, vel quantum debeo ,

vel quantum neceffe eft ad validi-

findia mat

tatem Matrimonil.

Rafío «l ; quia nihil deeft , ratione cu-

jus matrimonium de

tare , ut t

beat diciinvalidum , cum adfit fuffici-

idem videt

ens confenfus,

Hoc modo intelligenda eft primafententia.

Hinc f

Secus dicendum

eft, fi conjux infcius validitatis matrimonii

tontraxetu

piioris, intendat folummodoó ratificare

preteritum matri-

exiftimarti

monium , quod credit fuiffe val

idum , ut patet ex rationi-

bus fecunda fententiz , quae fi

entesqu

hocmodoprocedat, vera eft,

(oge nv

Hinc igitur conftat,

utrum femper detegendum fit impedi-

mentum,& utrum c

onjunx ignarus impedimenti admonen-

dus fit deinvaliditat

ematrimonii :

Refpondetur enim detegen-

dum effe, quando commodé man

ifeftari poteft, ut dictum

(&iïä*';iz;ca

eft, Secus fi commodeé & absqu

gl p

e periculo nequeat mani-

tor/in r

feftari , & hoc modointelliguntu

r claufula difpenfationum,

in quibus praeícribitur,

conjugem admonendum de invalidi-

qu amkm:i

tatematrimonii effe

5 nonenim credibile eft, fummum Pon-

p

tificem velle obli

Bare cum tantoincommodo. Ita Sanchez

lO .8- difpo 34—.

n. ó1. Reginalduslib, 3 1.c,120. & alii.

8774

fit a

CASIS CMXXIII,

Qui4 fi fponfi contrabant matrimonium cum

x

fum, &

tdmentum .

falfo errore .:ïmpedimm?;

qtmento

7 dirimentis, ut f exillimeut fube[fe im

u

dirimens, quad-ve-

ve non [abefl , fclentes matrimomizm , cum b

ejusmodi impe-

infoerte

dimento celebratum ,effe imvalidum 5 contra-

tam Pated

bustue vAlide?

W [cieba

tntraGor

R zfp. valid? contrabunt, 6 contrahentes intendant €ontra«

Titatis q

here, quantuminipfis eft. — Rafio efí 5 quia matrimoni-

um validé celebratur , quando contrahentes funt habiles ,

Um wioy

habent fufficientem confenfum ; fedinhoccafucontrahen-

Virmonius

Ch& teft

tes funt habiles , & habent fufficientem confenfum ad cone

trahendum , cum intendant contrahere.

; quantumpoffunt;

tut Wtte

ergomatrimonium valideé celebratur. . Confirmatur à fimili

offun t«

de eo, qui credit baptifmum nihil valere , fed nihilominus

QU celà

baptif

"o l

-

*

W nbastin: Wuulirbeeg.

X 4,03 ïzgxumtyo&—zo..

102

r zil

M

]Uantum pof.

nba

teftalvaldi-

;:—iiändo intendit facere , quod poteft , & quod intendit

fantta mater Ecclefia ; Certum enim eft , illum validé bapti-

, REORE QU«

zare , ut teftantur communiter Dottores, Ergo dicendum

adfit (uffici.

idem videtur in cafu propofito.

*

m fententia,

Hinc fequitur , validum :

ei

ffe matrimon ium; quod"'duq

$ mattimonti

contraxerunt cum intentione contrahendi,quantum poffunt,

fitüm tattí«

exiftimantes priore

m alteriusconjugem fuperftitem cffe,fci-

et ex natiorii«

entesque matrimonium con

efes

;-rq&um »fuperftite alterius con-

edat, vera eff

m li imped

juge i-qvälidum !

ntiadmonet-

CASUS CMXXIV.

nim dettyene

Quid ,-diænäühb

cum quevitur , &n ad vvaliditatem /Malvimonii ,

, ordidun

alidum defeu alicujus occulii impedimenti ,

quod prius fuit in*v

xcueat mari

tmon folum requirn

Iub

t eo per difpenfationem fublato ,'de movo uter-

enfoiumum,

fentiat jquod.

er fe clarum eft vequiri 3 veràm etiam , nn infa-

7 de ivl

que con

; /

ut mAatrimonium de neovo celebretur

?er t e

mmum Pon-

:

^. FA Parocbo Q deffi-.

ass ?

- JraSanchez

RR

: «',4

i

EJr

/i

: o,nkïn "B.bha*c'mä, non requiri, ut de novo celebretur ce-

R

ocho & teftibus , modó impedimentum effet oc-

—ram Pat

«ultum , &

jam fublatum fuerit, nec fit periculum , ut im-

oj

pedimentum prob

etur in judicio , matrimonium diffolvatur

E N

inforoexterno,

& modoimpedimentum ignotum fuerit co-

inyo H

Mi mj

ram Parocho & teftibus

: Nam fi Parochus vel aliquis tefti-

-

ii

um fciebat, impedimentum fubeífe eo tempore

, quo fuit

contra&um matrimonium , non poteft cffe teftis valoris, fed

nullitatis matrimonii , cum fciat,matrimonium effe invali-

xlant conttde

Confequenter nr1a-

, matrimon

dum ratione impedimenti dirimentis.

trimonium in eo cafu de novo celebrandum eft coram Paro-

nt hables,

cho & teftibus ; nam prafentia Parochi & teftium requiri-

(p conttat-

tur , utteftari poffint de validitate matrimonii , de quà non

(for

offunt teftari , fi confcii erant impedimenti eo tempore,

tumpo

uo celebratum fuit matrimonium,

Verumtamen eít, nos

atut *

fitil

ommus

hic non loqui de fcientià Parochi habitá in folà confeffione ;

nibi

-'OQoo ooo

nam

bipti*

io26

M i

CASUS S'ACR AMENTAL 25*;

—

namilla fcientia non eft Pärochi-, at Parochus eft,fed eít illius ,

ci Sanchez

quatenus vicem Dei gerit; nec poteftillà uti extra confeffio.

&Navatt.

nem , confequenter fi Parochusin folà confeffione novit im-

76, j gl-&f

pedimentum dirimens matrimonium int

bittantes ,

S

er /aLiquo,s,, pote&

E

eorum matrimonio validé affiftere,

tum eliquo

Ad quafitum ergo dicendum , ut validum fiat matrimo-.

tam Paroc

nium antea invalidé celebratum defe&u alicujus occulti impe-

Sedhot

dimenti ,non requiri, exceptis circumftantiis pauló antein-

terqya'ïnqjï

finuitis, utdenovocontrahatur coram Parocho & teftibus ,

etiamfi matrimonium malá fide fuerit celebratum, Ratio de-

fumitur tum ex praxi & ufu , ut ait Navar, cap, 22, n, 7o, Tum

Qw'd,m)m

ex declaratione Cardinalium, quam citat P. Ledefma q. 45.

art. . Concluf. ante ultimum dubium, . Tum ex motu Pii V,

: qui diri

quam refert Sanchez l.2, difp.37. Navarr, cap, 22.n.70: dub;

.j?M

»

[

1o,n.8. Reginalduslib. 37, n.183. ad finem.

. Tum quia De-

cretum Tridentinirequirentis praefentiam Parochi & teflium;

Y N

0

-Xunr de |

non fe extendit ad hunc cafum , feunoncomprehendit hunc

cafum , cum ejus ratio finalis fufficienter falvetur , etiam-

[ füetunt v

fi matrimonium de novo non contrahatur coramParocho &

fioro tecip.

teftibus.

Ratio enim finalis Tridentini feff. 24. cap. 1. re-

fs. Sarc

quirentis pracfentiam Parochi & teftium , eft, ut videntur

i

gravia peccata & incommoda , quz ex clandeftinis nuptiis

provenirefolent ; Hzcautem füfficienter evitantur ; quan-

do: matrimonium femel fuit contrad'um coram Parocho &

J ! | Sed guz'd

teftibus, quamvis invalidé fuerit celebratum, defe&ualicujus.

P

eccultt impedimenti

E

nam peccata & incommoda , quae

ex clandeftino matrimonio nafcuntur, funt gravia fcandala;y

g g

n :

dum.conjuges , de quorum matrimonio nori conftat , putan-

dosecca

tur vivere in concubinatu, z, Periculum celebrandi novum

Ntiongy.

matrimonium: diffoluto primo , & adulterià exinde confe-

Sfdils

quentia, Sed his incommodis & peccatis fufficienter occur-

- ln

ritur, quando matrimonium fuit celebratum , coram Paro-

«ho & teftibus: nam. contrahentes per atteftationem Pato-

chi, & teftium habentur, ut veri conjuges ac impediuntur ,

ne novum: contrahant matrimonium, | Ita P, Ledefma loc.

d

j DRIE* Aää'n 1MONIO,

1627

;[Cdeüi-lii-l;

cit. Sz;;ichää,l. z;—difïþ; 3—7; Henriquez lib. t 1. c. 3. Re

ginaldus

a

Cap. 48. n.

6, & C.

tta confeffro.

& Navatr. loco cit. &

lii contra Gutierez,

n&é & abfoluté ar-

ODt O Vi i«

56. n, 3z.8t alios , quo

s ipfe refert, indifti

qUO5, pote&t

bitrantes , niatrimon

ium invalidé celeb

randum ob occul-

dimentum, iterum

celebratum e-fi"g co-

tum aliquod impe

nfatione,

hat mattirio-

ram Parocho, & te

?

ftibus obtentà difpe

.

occalitimpt-

. "Sed horum doGrina refe

lficur ex no

ftris rationibus, ptse-

Jaulo anein

té

le poffit revocari.

rquaín quod ad praxim diffici

o K teftibus,

ym, Ratiode-

2,0,70 Tum

onzfyumk,inwiidum ob impedimentum ali-.

Qu

li f;uj;ufn;codi matrim

edefma q. 45

: quod dirimens ,

po[tea.

obtent4 difpen[atione iterum occulté

exmotu Pj V.

E

- 353*[?»&7::"75 j tene

miurmveco

ntralenies de movo bentdi-.

11.1,10 90

PAEI

-.-gl

- éiones recipere ?

TumquaZe-

Efy. No

gtgnäfï. Ratio efi;

Tum quia benedi&iones nof

Jífciefium,

"funt de

fubftantià matrimonii,

"Tum quia femel antea

endrnnn

Tumquia

pericu

lure effet fcandali illas de

Lpr , tl

fuerunt recepta,

48, ad fi-

novo recipiendo.

ita Gutierez

de matrimonio cap.

mPuodo X

ne

m.3

-*;gmh;c'z loc. cit. n. 1.

, u videnur

ffipis najtis

contrabentes mati-imon-ium ',nbn petaut

ab quatr

id fi primitu;'

EAU

edilionem , peccan£ne ex boe

fefhuai us

F

-qulariä ben

capite ?

xmsda rquæ

|

ü:an?; C;obat Cafq 14.D.561,

nec venialiter per fe loquei-

Yià cindaay

1. do peccare conjuges n

on pete

ntesullam benedi&ionem.

,nüa!yPWn'

dus Tri

dentina , & conftitutiones

Rationem dat ; quia Syno

folo verbo boríandi , non pre-

yatdi 007

Synodales noftrae utunt

ur

exinde 09

. Unde expr

imit Navarrus ,

poffe abfoluté

jenteroc

cj?iendi. ,

peccato omitti,ita -

av' Íque ullo

Gobat.

corm Pl

rionemt

—

Ooo 000 :

CASUS

T018

CAstts $ACRAMENTALES

WALAITLAUS

d

"" CGASUS CMXXVIL «

Quid fi denunciationes Jïanii in- Parochiis Sponfi 65"Sp

on

neccfJarium , uf ille eíians fianf i P aocb

BI :q'w-':fa

Íá , .m qu

Á dlu»

;

- fiffimà babit4runt ?

| gii,ïua

[

i

Ot:h;.. Per Parochias fpc»nfj

& fponfee hie fntelligoillus ; ii

4

.N quibus hibitant , quo te

mpore matrimonium contra-

z .Jnt

hunt, Quaread quafitum.

*

Refg. Megativé; Im

Ó

?

» nec aliqu

al

T

'!rd'o.: convcn&'t.. R;ltïO?

frinet Pon

(ententiam.

eft; quia cum aliqui jamdiu antiquas: Parochias . defe-

fuerunt , noncenfentur a

mplius ,qui ibr funt Paftores , ho-

Diftingoit à

rum Parochi quantum; a

d facramenta , dgitur. nec' etiam.

Rn teaeti

.quoad. denunciationes,.

Prudens támen Parochus-fi dubi-

- Jnt inbon.

exi

.

tetde aliquoimpsdimento,,

*

B

get æiïimaniümiäi]?a[ïaxgvi

(t8 (0

ros

M

l-

frabantes o

lïfius'-,lo-(:i »à quo h.i.cq CO niunga;xdus; receffit;

IO?91 ,

*

quidem r

. CASUS CMXXYIII.

iU.

gunz,

E7

Qt.id*di'cän.düm;

de famulis &5 ancillis , qui modo fn ulb

£ Babi-

fanf

?

se&onís ft;

er unum annum aut. alterum,modo. i aliero loco;. pef [imile

E SaFoneife

Jpatium. &5 fic frequenter mutant: :

eritur, pro illi,

.in quo loco. denuiciationes

lts deferht

M UE

O fetya

543 jäo.ndi?frz&* aliqui »imfïïojcïöz, ori

ginis,, fe

E

d mpeditren

um; poffunt enim fieri in: loco, in.

quo contrahunt , fü

«un denur

tRtrahent

ibi fixerint d miciliunr, & maximé fi per majoremanni pat-

tem commorati fuerint ,' & animo illic cemmorandi veneé-

| tnehad f

rint ; ficut enim quantüm ad confeffiohens & communio-

* €x Béccany

nem. pafchalem fünt il'ius Parochize , "in'quà jam degüntf

Piswig,

ita & quantum ad matrimonium , ac ejus denunciatiónés..

inoti

Non nego tamen, finon fint fátis noti, oportere diligéntíam

adhibere , ut teftimoniaadferant deloco, inquo diutius

morati funt , vel'in quo ma gis noti

eíIe poffunt,

^

m

CASUS

1029

ml "-

E MATALMO NIO.

IcMUCES m

ïsþänfe-, ejlnä

fi quié ex Paroc

bianis [ciat impedimentu

märünmymat'rihm?

HU d

Quid

Jfponfa contrabere volunt , fed id probare:

s

d fponfrs e

feueturue illud vi denumciatio-

"

$s

a

l

:el'HgokiH'as- ,*ir;.

n pmff j

AE

$

þ'mmz"* lagerire. 'Zï ,

mvl'ugnhc'on—m-.

Tn eafü pof

to

non adefíe 'oBlïäätioiiäm :fpgri'endï; fu-

R

"

Joannem Majorem , quorum

venit, Rtio

. Jt

Linet

Ponfius pro: fe citans

fententi

abilem & pra&icabilem. reputat Diana,

tochías. defe-

aucem

Francifcus Bone fpei , dicens ; preedidum

Páftores , ho-

Diftinguit

Ut nec : etiorm

non teneri-

ümi

ile i

mpedimentüm . revelare , fr contrahentes

u

fint in boná

fide, q

E

odnullum fubfit ; fecüs fiin malá fide &

ochüs.fi dubl

:.. "

Rafrotem, prime partis dat t quia con-

eccato continuo.

^

mah(ïwd

trahente

sob b

ona

ä

m.fidemnon peccant ; & aliundé proles, re

qu

;

idem fonc illegitimse

i

fedinomniumopinione manent le-

Ts xv

gitimae.

A RW

3

.4

"

t Pa

E

-55 Provát

£

ï

e

4e part

; adfem ; quoä þn:;;teptum Cot-

anmïawx äabr»

L

se&ionis fraternae illoicafu ob

ligets. ergo & denunciationis.

1ta Francifcus Bon fpei difp: y.n 79 & 30. Intereà teftis vo-

,J 1

D

lens deferre taleimpedimentum cum: infamià: conjun&um ,.

|

debet fervato o

rdine charitatis:priussmonete obnoxium illi

impedimento ,.

t defiftátà cogitato matrimonio; alioqui fe

uldem:Erancifcus im 82. probatipfos:

eum . denunciaturum,..-

ntobunt , &

contrahentes: initerrogatos , a mor fubfit impedimentum ,

,rcm«änn;ï pat-

teneriad fatendam veritatem: , licet illud fit occultunr ,&

yrandi fent

ex peccato'

tum , ek quo ipfis infamia fubfe quatur -- quia

t commurio"

yróut fe ipfis

Ccatüm vitaretenentur , ita & à tali matti-

efiftete , aut fi nolint deliftere ,. impedimen-

| inófiio: d

mnciationde

re , ut difpenfationem:

«dijgériem

k

*

m

d

; 63005700?0*3

(ASUS

CASUS

u

VE séius

E rsdberis

n As É of

AMENTALES

Bs g ca, of u at

p

CASUS.CMXXJX,

Quidam Parochus convvenit cum fponfir de cerí die caplulationii,

t

Jed ante banc perepr? abiit traus aliquem m

abntin flrurum, Dide

þiäicu!ta! q

die adfunt fponfi cum bo[pitibus invitatis ; ipnari itineris à Pa-

vocbo fufepti. — Abefl. Parocbus , neQue poleff propter repentimam

aquarum elu-viouem adeffe : Sponfi accedunt svicinum Parocbum ,

| Eäïtxh-a

y

Á affitit , 65 copulavvit.- .Qu

Typeum,

qui E]izgþ 100

. ctur , at valide? -

Z

Wï' ia t

tion ; prob

Rïü- N'aalivi,

Ratio f , quia confidéta

tis Aþþrþ:äecisg | cïr-

bos seatri

cumftantiis illis non adfuitlicentia,

etiam tacita Parochi,

valida ; rj

velfi adfuit,

Qns, proy

adfuit modo inutili.Quod abfoluté non adfuerit,

probatur inde , quod nec exprimatur, fiec adferatürulla cir:

&C Capitül

cumftantia , ex quà judicari poffit , reipsà fuiffe conceffam ;

E

tem ad ida

plus enim ex allatis non colligitur, quam quod pr

rius

Chi vel Epi

Parochus ita fuerit diípofitus; ut certó dediffet ifti af

o liz

bitorabsd

centiam, fi in mentem veniffet ; aft hac difpofitio non

potett, x

Continet tacitam licentiam, quae pendet abaliquo a&u po-

fibus,

fitivo concedentis. ..Nec refert., quod fortà.ille proprjus

utttdy

parochus dixerit intra fe ; vel etiam verbis exteznis.: O ufé-

f millo «

nam 1lli fpo.

/f; ita. fapiants us aecedau; qug;.zfnquefl?nrocbum -w-

£.

. J W&l&, Ya

cinum , quam mibi gratum foref. —— :

Vo ii

: i Quia tunc quidem fuiffet data

licehria tacita, fed mod

lm eft e

inutili & inefficaci ; utenimhanc quis concedat efficacitet,

ondlig

debet.fuam concedendi voluntatem exprimere figno ex-

- Hocis

terno & manifeftare alterimediaté velimmediate , quae om-

nia ex probatis DDrbus probantur apud Gobat, . Quod

Tpilnno j

fitamenille alienus vicinus Parochus fuiffet aliasfolitus cone

CT

n m

jungere , in abíentiá fui vicini Parochi fubditos ipfius, va-

luiffet utique ejus affiftentia in cafu pofito;; tunc enim con-

gt

veniffet tacita licentia, prout bené notavit i

SI V6

Gobat cum aliis citatis.

píe

EE N

æmïäïäf

CASUS

DE MATRIMONIO.

Iö?'lï

"

.. CASUS CMXXXI.

apulifiots,

V, Dit

i:[i:m spam*, am matrimonia 'c[andq/i;;za «yaleaní 1is

Frifíá, 65 aliis. Repioni-

diteris a Pa-

xbigï*eu[t'ax

EORPEIIA :

t repetingt

bus Belii? — —

mba

7 "MürmatLothos cituns Chapeaville, Sylvium, Wiggers,&

Ub

"

Zyp.æum

,idque five Tridentinum ibifuerit publicatum,five

non ; pro

bat , quia ex declaratione Cardinaltum certis cafi-

bus matrimonia contra formam Tridentini contra&ta funt

præcisä dr

valida : Primus eft ; quando parochialis Ecclefia, utpoté va-

dta Patochi,

1on adfuetit;

cans, proprio parocho caret , & cathedralis caret Epifcopo ,

alurila

ac Capitulo habente à Concilio facultatem'alium! facerdo--

tem ad id delegandi; nullusque alius ibieft, qui vices Paro-

Cotcelam;

od optius

chi vel Epifcopi fuppleat, mattimoniunr tufic validé conitra-

gidncl

hitur absdue preefentià pà

rochi , fervatà.tanieniteo , in quo

p

yoteft , formàá Concilii ;:ne

foofitio fi0n

m.pa adhibitis faltem duobus tïey

uo adu p

] £&ibus.

x

Secu

ndus eff ; & exrentquxdem parochus &. Epifcopus ,

ile proptü

qnis; Qu

fed. nullo conftituto vicario , uterque metu- Hareticorunx

latcat., ita ut veré jgnoretur,ubinam fit : vel fieodem me-

Dzyotunt ,w

tu à Dicecefi abfit , nec.ad alterutrum ffit tutus acceffus , va»

lidum eft eti

;

z

am masrimonigm coütradum a-bflq,,ue: formá

d

1 Concilii,

*

— Hoc duos Ca

«e $gno e

fus fac,ga-.Cbägjzjegaäa ita expreffit chhï-

(c, Qu om

| Epifcopo Philippent&. 19. Januarii, 1693« qua ab O&avio

]Q

Tricarien

irmaniam & Belgium Nuntio. Apoftolico:

| füerat có

sfolitos con

äïätap

ro matrimoniis., quae in-

4

$

s ipfits,

landiá ; & Frifiá conzraheba

ntur, -

y; enim o

Sive ergo Difpenfatione: Pontificià ,

Hvä furis i:nte;rpfec-

i gpfe

| tatione , in illis oppidis & pagis , ubi nec Paftor , nec vi-

cem.ejus

gerens haberi poteft, 4wq)-id;ä'fäcnnrahufn.t. Chriftiani

] &ne i;.loæ

CA

$i ts-

10j2

CASIHS S4CRAMENTAL ESO

r d

nl

.. 'Si tamen in pagis ,-

vel locis vicinis efïe.nwf facer

habentes facultatem a(fi

AdOtHQS E)

qui poffent adiri fi

ftendi matrimoniis Chriftian

orum,

nemagno periculo , illi ,

qui.noncoram

,K:fkrtur Je :

tali facerdote cont

raherent;

invalidé contra

4

herent, l1ta Lo-

. Jurit cus

thus tract. 3. fuper att, 7.

übi circa finem addit, in fimilibus

ocis ab ip(is Haereticis m

atrimonia contratta (ine praefentiá

l'arochi, etiam effe valid

a ob eaídem 'rationes ; non. enim

| £. Mu

ibi plus habent copiam

Parochi ,

veró illi non veliat cont

rahere.cora

quam ;Catholici ; quod

folubile

ioium concludit illos

m Parocho, etfi adéffet,

teitquet r

peccare mali illá voluntate erga Eccle-

Quod Deu

ujam Romanam,

non autem eotüm :m

:

:

iA /

ptereà invalidas quia talis voluntas nulli

itrimonia effe pro-

bi tali poená legitue

Dottiitis :

punita,' Vide etiam'Marchliantiumi

n Tribun.

$om. 3. parí, 2.

Érall, . 1. £if. v7, queff. 10,

65 Dianam parte,

1. fratd. 6. ve-

di, 1j

jb[o 1. .Ef,tra&. f8o

Tefol. 56, circa tmedium. -

- Jtem 65 Franci[-

icts. t

cum. Bone fpei..

ad

télebratur,

facrae Congregationis decla

rationem, — "-

kangumadfercdr&æ

pii celhrat

tinfetta

difkolubile

Quid facient ille pe

vjonz

nibus exiflimantibus

»que diu in :concubïhdiä fvixerunt, -:«o?f:l

allas: eff

tüm propte

&5

ffe matrimonio junttas , fi -we(in;*;gäï-

Wivergatin

fi[ccre ; ;

& ipfum Parochum 1a-

lía fecretó matrimonium dnire, u

Tittutm, cur

- sdeaí ?

i

nchez [

D Efp. Ín " cafu polfe

à Parocho , vel al

b

Dites, y

|& petrati facultatem

» Epifcopo im-

"80 Dwtin

rochi :

, ut ipfé confeffarius agat vices Pa-

TO salígqu,

quo cafu'affumi poffunt duo teftes ignoti , vel Re-

vdia v(fe

v'lf;gio 1, quijürent fe rem fecretiffimam íem

Itt Oil

turos, & ita nullum patientur in

-—

t Magiüei

)Vcöm(mädïum.

o s

M

&9c(

;C;KSUS

E

E Bsbl

..pEAïA)ATR 1440 -Ngo;

,,—ï,OS $

: facerd

m

/(CÁSUS /CMXXXIHJ,

xïiüianorum,

ll.pon Coum

&R'e,.(er&ur de *qu'o'dzzm Germania principe precedentis faculi , quod

i. fkerft— con[la

nter in bác per[aaftone , matrimonium jure divtao

in imilibus

t/fo

JViolubile:

,Qgg;erim?,ag ;

jgohf (/jä j!iä'!e

veció?

ine prefentij

!5 fi0n-enim

Efj. Negaiiä)ä. Nam quod matrimonïum &ïtkiaxm fit indif-

holici ; quod

^ "folubile jure divino , patet tum ex Genefis.z. Quatmobrem

, t adefet,

velinguet bomo , &c. 69 adberebit uxori fue. Tum ex AMatíb.19.

t erpa Eccle-

Quod Deus conjunxit , homo non feparet. Tumex r. Co-

otiia effe pro

rind.z. JH ,quimatrimonio junGi funt , precipio non ego, fed

JDorminus wxorem acviro non difcedere,quod fi difcefferit, manere

ni legitur

füm- 3! Pm, 2 V

dünupiíam, ia

communiter T heo—i»ogi » quos citat Sanchez l. z.

NIDTATS

dlcp. I j* :

P

Dices. L..

Cö'h'tra'&üsïper ea.ä caufas diffolvitur , per quas

ar& Ptj

yadfettdide

"celebratur, uthabetur in Reg, Jur. fed contra&us matrimo-

'nii celebratur.mutuo confenfu. .. Ergo poteft etiam mutuo

confenfu diffolvi ; confequenter matrimonium non eft in-

1 diffolubile.

PTSUCHE

1 --- Refp, Ex illà regulà

j

güfïs'cxbipïgndum effe matrímonium,

vfkemnt, 07?1-,

"

'tum propter bopum-commune , cum diffolutio matrimo-

fl A ii vergatin detrimentum commune,.. Tum propter jus di-

*

t, li

7 vinum , cum jure divino matrimonium fitindiffolubile. 1ta

r

4 Sanchez lib. z. difp, 15.n. 9.

*

: Dices, 2, Heb

rais permi

iffa fuerunt repüdia ,& divortia:

Epjfgopb if«

| exgo matrimonium non eft indiffolubile jure naturae & divi-

gat vices p

no : alioquin non fuiffent illis permiffa repudia. Refp. Re-

wti j LL R:.

| pudia foitíc permifIa Hebraeistanquam minus malum, ne fci-

] licet occiderent uxores, & à vero Dei cultu recederent , ut

Fïpef "hib,if !

ait Magifter in quarto dift. 353. Aut dici poteft, Hebraeis

ffa fuitTe repudia ex difpenfatione diviná,

H

Ita Medina de.coelibatu lib, 4. .

"

,fap- Ig.

À

cAS.US

— Ppp pPP

CASUS

CASUS. SAC—R'AMENTAL E $, ,—

d

103:4 :

[ fua pott

CASUS'CMXXXiIV,

fcfcribunt

Lari[eus Lutberanus junxit.fibi matrimonio uxoris fue Neptem

Hereticos

minime pf

fé Filta fororis uxoris fua. Filiam ; poffea ad fidem Catbolicam con-

à l'arocho , num fibi liceret matrimonium inire cum

belibusdi

ver[us , quarit

Aliá , vivente A

dhuc fuá Hareticá ftbà nffine im tertio eradu ?. Refpon-

Àf latis pf

dez Parochus omninà idibft licere p

ropter impedismentum affinitatis An-

77

tecedeus matrimonium dirimens, — Quaritur, an reiíe ?. Ratio dubi-

neré de Y

2

tandi eft ; fiquide

matrimon

zzm- videtur [

m hoc impedimentum eff uris Ecclefiafl ici , ide*'que.(

igAre Hæretiaa;iäcq(c[g& mom .

yem i n«

r Mäæ&o&; i

A

Ms

Tortifcet

Efy. Patochus benérefpondit Neoph

yto , pfi licere pro-

Cotjir

redi ad fecundas nuptias celebrandas, |.|4t2. Gobat. Tya-

trimotia C

Gatu. g. de imp

;

dimentis matrimonii Cafu. 1. [eGl. 1, wfezw; lf"? t

fiemo een

Lesfium , Suarez G5 pluves alioscontra plures.:

:

p

Probatur : Quiatalia connübia ( curii impedini

e

ntaium

Cf

Canonici )non valent; nifi accedat approbatio,vel ad minus

Gallerart

diffimulatio tacita fummi Pontificis,ut admittunt,qui funtin

efe p

oppofità fententià. Atqui non prafumitur pontifex vel

ities, aüt eximere

licum jun

Ecclefia confentire in hujasmodi confüct

Tec mitti

illos à communilege , cum fint rebelle$EGdlefia', neque ul:

UFWT

lum hàc in re favorem & benignitatemitiféreantur , nà for-

- ii

Jf COR

té ex fuá contumaciá commodum reportent' Et fatis.riirum

Viida effe

eflet, haereticos exemptos effe à jejuniis, feftis, impedimen-

tis matrimonii Jure Ecclefiaftico indu&is; ex eo, quod Ec-

tonisin

d

Cot;

clefiae authorit

:

z

T

du r LT ITTI U

nem obfervárint.

,. "

«

Hito ve

di,

X

b at farttroppdite foridahüsfetmeorifuétu:

1à Ye(u

7Major, uf

Uetodiny

diné contrarià

Hsereticorum , & in prafürptá conceffione ,

ut fáltem diIi

e.

mulatione taciti Ecclefize vel fümmi Pontifi-

Diu

€1

Nam fi fruftra legis-apxilium

,

ta Lep

L

s. Minor veró probátur.

bohize, 23. de Eled. à

:

i

nvocat , qui committit in legem. (Cap.

pulí

potiori pracluditur fpe

sornitiis favoris autindulgentia Pon-

Tnoig,

fpolia-

ti&cgi,æj,,' illis, qui qui, —ra,tiþer':e-- conantur Pontificem

re fuà

»s

DE MATRIMO NIO,

1035

:eumque vocitant , fentiunt , depraedicant

te fuà poteftate,

ntichrifum : Haec autem facere modernos

& (cribunt effe À

'fueNeprm

Hareticos., quis Theologo

tum eft ,. qui id ignoret ? ergo

minimé praefumendum ett ,

L

;Pontifices cum hujusmodi Re-

D377703777

F'tþülicm fuli

nfare aut etiam

diffimulare fuper impedimentis

bellibus difpe

adi i lfu.

À fe latis pro univetsá

*

Ecclefià. ^ -

nfuitatà qi-

—— Gonfirmatur 1.

Sien

im Princeps

pöliitï'cu'ä;"h'aäer&i 'æfþo-

& Mtie duli-

atrimonii , hic certé nunquam probaret

nere de valore .M

à Rebellibus fubditis , qui ipfius everfio-

matrimonia inita

:]Hci ; idgb;ugï

nem & necem quaretent ; Erg

o idem dicendum de

*

fummp

Pontificerefpéttu Haereticorum;.

ii

refst damnavit ma.

i Iicef&pifo-

- Confirmatur 2.

Clemens O&avus exp

;

Gobl Tye

trimonia contra&ta

1

Cor:

am- praedicantibus (.de quo infra ) fed

f([ercn;gmje

nemo cenfetu; täc*fi& a

"

lppvro-bïareh,* quod expreíse imp;'obat;

ergo &c.

ä&däö'iutfs

- Confirmatu

" 3 '*(Liijäerngregat

io Ca--tdïnalïur'nï, ut refert

feff. 24 Cap» 40. €XprC

fs& declaravit, non

'eLadttinus

Gallemart in Trid.

L

nmatrimoniointer

Haereticum & Catho-

it,quifunt'm

effe difpenfandum i

ontifex Y

licum jun&

osaliquo gradu, au

t affinitatis gradu , vocatque

tialia , irrita , nulla,

dit e;imexgl

haec matrimonia exi

: fequeu

-- Diées nihiilominus.

1, Cum Patronis fententiae oppofitae:

ur, nefots

Konga confüétudo eft i

n

"

:

contrarium? Ergo jam prafcripfit,

valida effe matrimonia

"

Hareticorum impedimento Cogna-

futís ii um

ïmpeölmm'

tionis in tertio & quarto gradu. Sed.

) güöd k

Coníra : Confuetudo non poteft toll

ere vim l&gïs nifi ex

coniuctudie

Sed ex dittis Eccle-

tacito vel expreffo confen(íu

à

principis :

ia yelf

A

u

1mmus Pontifex non

poteít praefumi in di&amcon-

j confüetu-

m confenfiffe, Ergo &c.

oncefr "

fuetudins

- Dices, 2. Secundum communem T

heo'qlögOfum'þfenten-

i Ponitta

tiam Leges etiam Ecclefiaíticae p

endentab acceptatione po-

1

gayriünm

) B ?

iil

vuli * fed hseretici non acceptant

has L-e;ges irritantes matri-

^

eni]on

monia, Ergd. *

cem o

lia

Refp.

K

fii

Pp'þ p prp* :

E

1036

LEATUS SICRAMBNTALES

pes

VRi

mmeusanag n

Refp. Di&ihguendo àjorem,: P'ä'ndent ab acceptát

1

one

b h

cendurm

populi morigeri , & ex rationabili causá concedo.majorém;

Populi rebellis & (ine tali causá tego maj.

Et eodem sodó

tesantect

diftindA minore nego confeg. Unde addit Suarez : nemo po-

tifices, qu

teft eximi ab obedientià propter obedientiam : Ergo Hae-

feqq, tf

retici non

gio timeb

inuntur,

,obedientesf*lcäitFE;kcfkh:Qge ; abeä— nululgt;n?,g-.jexäis

LA

Dico,

Infias, Qui

d fi autem prxor z*knïcoyr fieret etiam

j

/Catholica,

fatrimon

vellecque cohabitare marito fuo converfo?

tüm, quia

Refp.. Quod effet admittenda ; & cum

difpenfatione Re-

tnensà .

verendiffimi ordinariiex u

d

D Ml Qp

[^y

fe n[us. : Iit? pfaXiä*.f

$

*

E

qui quew

l

LE

tenti debi

» ;

z

C

;

32

A

pius audi

V a[entibü: contrabere Titio »Gfl*Cajä /Hat*;;im'onïw)i?, dum fieren&

vito debit

proclamationes in Bcclefia , infinuavvit fe quedam mulier dicens , fe

Yirginem«

Ab uho ex fenioribiss audi"vilfe , eos-ad.in

n

o ;gmïdu.

ictm ef zotfonguinea

i;f quart

'S äilaminw Ad. copulationem

--

Quaritur, am. Parechus pojït .m'.-' j

á

"

1277

agengere ?

1

' kfpondet Gobat tra,& d

O. D. y42. Par

"

ad copulationem.:

! Ratio.e

634X

Ü

*

lt

//I , quia teftans.

uando

confanguinitate non auditur ,:q

'«',.v l3

t ab.unefolo

majoribus ; &

àd

"bindiy

alii, .

nqn

qo bus; ve

! pluribus,

I-ta!t;Neif'vlqïrLuä?i

Tetiit debir

Mntyoto;

CASUS.CMXXXVL. .. .

. Dii s

Cordula svirgo plebeja nuplit opifich, qui pey intepuni snminr qm

ninm. Da

nofi poluit eo adigere $ u£ fibi praflavet copiam Jui corporis

:.

infe-

&nthhen

riu ila cum milite auffagit y atque du snilitid dues-liberos ex'eo fa-

Poriy

Jiepit. — Redeunzes im. Patriam , t po[fént inter fe vomtrahere, firipfe-

Qu per v

sunt Romam:

P

vo diffenfatioue , quem etiarm ab lottemtio X. abtinme-.

Yerbudui

runt ; jam quarittr, am fuminus Pontifex potuertt dzgvmürf

cum buju[modi plebais im matrime--

-

litritiudo

€

Ed

M ) qm p

Re[p.

1037

- UDE M ATRIMO NIO, :

emeeanh,

práton

2 Efr.

- Cum aba&u&dpotentlam fitbona Aarguyrï;emn tatio ; di-

LA

Aaforem;

" cendum eft potuiffe

?

quia fecit aoniftetantum, fed & plu-

xlem todg

gesanteceífores illius , ut refert P, Gobat ad Cafüum, & Pon-

ematrimonio , Cafu r8, n, 678, 8

Dtmo po:

tifices, qui difpenfárunt , d

Ergo Ha.

feqq. Acnon fine

gràvi ca

usá ; quia fcilicet ex priori conju-

io timebanturma

li exitus, vide cit. P. Gobat, Sed.

xtenqscx—i-,

mus Pontifex potuit credere, illud

Dices, Quomodo fum

smnatrimonium fuiffe folum

a

modó ratum &'non coónfumma-

,Catlviolicav,'

tum,quia Cordula conv

fatione Re«

ixit opifici perApm in communi

mensàá &letto? --

1

fIQYUS COl

— Reff. Teftes fueru

nt fuæcfï-e.ntes-prb;i þsä, þviniä ; Maritus,

qui querebatur contra

Cordulam ,.-quod nunquam ipfi pe-

4

Secundó Domettici , qui fze-

tenti debitum parere voluetit :

pius audierunt eos litigan

tes in

leGo , utique ob negatum

d ft& m£

viro-debitum ab uxore, .

ob i TM Ts

,

1

r dieti , f

virginem reperiffe-

M

fonguituc

CASUS;.CI

XXXVI? :

l-

Kacvarellus - poft *votum Caflitati fimple contraxit A --

trimonium ; an licité auk

:

þ(ücm

.

epalidé ?.—

Ed

" Efp Siis. fsoüfnajxït

matrimonium animo illud confum-

anoíclo X

"mandi;'petcavit mortal

iter, & contrahendo , & quoties

yarattus.

petiit debitum ab uxore,

Ratio eft . Quia h—æclomnia repgg.,i

nantvoto in re-gravi.

*

Dixi autem 4nimoi1

llud confu

mmandi ; abíque tali.enima-.

oqui

nimo peccatum non eft, Al

in B. P. María cum 7oJepho

&ontrahendo peccaffet ,'quód abfit. ^ -

jj : t

bio Matrimonium,. - Ratio-eff s.

.. Porrà.validum eft.fine du

r o je

quia per votum fimplex c

orpusfolüm promittitur Deo , nom

l/ïfï f!F(l Á

veroa&u ipfi traditur : Quando autem rem uni promiffana

, J iltien

alterr tt

T

j

ado ,alterius.ef , qui traditionem aäcsæ;a?i»a Ia

j

gus, . w an?mi ; 110;1.6 m ; ergo.

"

PPPDpPP3j

: CASUS ;

R

p

1938

m gt wenan

LCASUS SACRAMENTALES

M

Lil

j

st

CASUS CMXXXVIIL . —

hujasmot

AManilius

primá sofe pojt cop"u?ationem* cum fmsä ï'bzibiiam»ïn

tonttad

Bechefiá ,

conc

tráhensm

"ubuit cum forore fponfe ,co

r

ntrabendo cum [ponsd af-

-opofiaitatem s Quaritur jam,

A po

z

"m

l

jn altetar

£

H

.redäer*e debitum [aa mxoridd j l--

ffas abfüie pecearo an ormlz pl

fert eand

cgitanti $.

2

non habt

RE]þ.þojk Rätia-df:

quia quoties conjun

x hgatus vmcua

mmilitemy:

- loaffinitatis vel voto caftitatis non tenet

urex Lege jufti:

t cenim

t mortaliter, Sed

& nullos,

tiz alteri debitum reddere , reddende pecca

per primum bimeftre non tenetur reddere ex juftitiá fe-

cundum omnes.

-Ergo &c, Idem eft dicendum poft illud

bimeftre,

fi refciat interim adulteratam eífe uxorém cum

alio ;

Ratio ,

ef 5 quiaetiam tunc non tenetur uxori petenti

;ræno)))i

debitu

m reddere ex Juftitià: Confe

reddere fine peccato mortali,

m

pit hk

Cathtdall

1

CASUS' CMXXXIX,

L

Sardapalus exiflimans

f

fecontraberecum Sercyileá,contraxit :

vum QDouatá ; Queritur, An -

i

RAfïo Ü

R. N&l&üï)äfRüfïbï

9f ; Quia ad matrimonium

valï&ï

f& con

contrahendum jure'/natura requiritur confenfus in cer-

tam perfonam : quando autém perfona ignoratur ; cum:

M.

quà contrahitur, non

?

h

WOF 1v

iabetur confenfus in de termmatam ü,g

pete

A

( Vels

p r x um o

CASUS.CMXL. ,.

3

E

Ol of

1 Qta

Apoftolice fidis Lepatus Cardinalis militem à

(;Tqidam .,

rvilis eyrorem .

mulzere ob

,cQædïïianix fé

ufte -

gtl du

i

ritur, an'j

Jf

;4517;';" Affirmalub, "

Rat?o eff i q

u

ía. contra&us matrimo-

nialis fuapte naturá requirit legitimum confénfum libe--

ncon-

rum in determinatam perfonam juxta omnes, . Sedi

-tm&u

1039

53 DE - MATRIMO NIO.

prie fervilis , deeft

)t;ra&ü inito cum etr

E

ore conditionis pro

fenfus-i

in petfoham fervile

m: Ergo ex naturá

hujusmod! con

Minor probatur. Quiaeatenus con-

- babitam-ïn

€ontra&íüs irrituseft.

trahens milesille confentit

transferre poteftatem fui corporis

d /pon;ä nf-

nempem

ulierem, quatenus altera trans-

nofþalz,

in alteram partem,

]tera pars. utpoté ferva

fert eandem in illum.

Cum ergo.a

ferendifüum corpus in

non habeat poteftatem li

beram trans

n transferat , nec ille eam transfer-

ltu; vmtu-

militem, adeoque eam no

,

ntra&us fuit itritus

re cenfendus €

ft; ac.per

coníequens co

Lege jufti

& nullus,. . Ergo

ï

taliter, Sed

Idl

jotidum

?

gatus hu;usmodx fe-

H

jultit fe

E:?*rævi;-. --

L

i poft il

orém cum

o

c;)gifanti

inive mabvimonium cum

[ibi æqmlï ,kex* quá

ori perantà

amafculas , capaces

Canonicatuum in Ecclehis

offit habere proles

. offertur. [beció,

a Gaveula mentiens certum

nonwe |

Cat bedr alibus GermMia:

tauobilescum. 4

»

amen e[[et Gauponis filia, . Duaritur, .

An matytimoni

4

m Ab ii,s'—töziz'(iääïsz fuerit

jfwwl?

"validum *

tonirav

ve;:rfatur folum circa

R

..(- |

Aiiof d'üb,i;

H

tandt eft ,

1

qura hic errör

q

ualitá

tem

M p p

ïqüï non vi deturof-

um v'alid&

ficere co.

;

ium fuiffe nullum. - Ratió efF ; quia

Yos 10 U*

— Refp. Hoc matrimo

n

p

ertor iftius qualitatis redun

dat in errorem fubftantia five

tur , um

!

.

erfona , id eft, qualitas per

mmatam ll

|t

|

juve

rie per modum coridido

-

:

nis'j fine quà cum tali:per-

j fonin

n Corittáxiffet ; adeó ut

luerit illam;perfonam tá-

"Contrattus.autem «uüm -

&

H qal

itàte non affc&tàm 5

conditione initus , eà no

n fta

,

ea ol

l ä;/iieräob

»

qe

Y2

*z*ö:—

i

oU

; matïïmo'

ii

j

(

"Es

PA

CASUS

taud

pO

d in

m

CASUS SACRAME NTALES:

*

CASUS CMXLII-

3

Qui f jf

/Hi!e: quidam fber

ans fe

Colonello [uo euiduo: opus' gmt um fat

rum, fi puellam boneftam p

er raptum adduüilam ipfi prefentacuerit

ab erdinattt

fimiixp

H

4 matrimonium: fzctt (iczmt quim puellaColonello won placuit; .

tfiua

2pfe-mur

CQ CÀ COHITAXIE.

4

goyoecam-valide?

RE]þ F. a?idä. R

atzo eff ; quia nullitas :hatri;gonif felzjïx;iin;

ertut contra Raptorem rapientem pro fe , non contra ra«

- ium füi

pie

ntem pro alio : Unde in cafu propofito tam Colonellus;;

licer contee

quam Milesille , qui raptam adduxit , potuit valide contra-

dets , QUi

ere : Colonellus quidem quia non rapuit ; miles autem,

tity' confen

quia pro fe nonrapüit

; feä'p*rqofäliö. Ita «um ai?is Ta(gzlfurinu:

t

ib.7. l?ecalqg.- c. -6,-.»211.*-1 62 x

^

tim.

*

o A BIIBS

Senoy milly

S'þon]

HÁn

Bfcidrie bj r Parodo; at

Leflibus,

tnorie co

utuntur cverbis de prafeuíi , accipio t€ in meam , acci-

pio te in meum:

P

PERUT

Inne propterea þsgrwzt

Ti fart wari

UAET Inopium, ?

*

R'ä.gioïdubä,;an'&iäq&a«

: quia

.ad. valo

.. : d ag

a dtilic o Ed

J Honifis da

74 dithy

non requiritur , quàm ut in praefentià

Parochi& duorum

teftium

M

! À

Ms

mari....

afculus tradát fumnCOIïmS f*?mcnæ ,& ill'l.a— fuum

.

Y

DAT

N 4 warrä-ïääää

29 Layman (rad..10.

P

I rfidea

tloniby

-;:I$snon

debere pr&&fumi fponfos voluiffe contrahere ma-:

trimoniui.cum.peccato/nondum pramiflis denunciationi-

Dohblío;

Qdipid

bus-füb graviobligatione requi(itis; adeoque licet ex impe-

[

M Utene|

ritià utantur.verbis de

b

5

rafenti , praefumu

ntur tamen perea

velle folummodó fponfalia. celebrare.

Qutens

O ditigio f

Quod fi tamen conftaret earundem voluntatem fuiffe con-

Tiütc ff

üe

1]

trahendi matrimonium/, illüd-f

*

et utique validum , fed

ipfi

inipuhes -

n

lTldtije Yi

lon '-eVaüf-

fent.

L

CASUS

1641

*w

Gumascvomisruemo prtSnskte kUMGSES ciobos

DE äufmmomo;

CASUS CMXLIV.

fratum fi.

1 deïüpc)jï fadas

denüncialiones duorum Jponforum , fupercvenit

tejmtuit

,;þ;.grdg;;guja.pzahiäitio Parocho , se-eos copulet : illà nmtem fcientes

fe omni ex parte babiles , audiernnz [acrum Parochi ,eoque fentto cum

7p£actg2t; :

- £eflibin nccefferunt ad. altare , Jfibique invicem coram Parocho

mpromiferunt BAtrimonium s

4 Pt $*

— ue j(;ï[e*iit'i £

nne vAlide?

*

j

E

"r

lil felum itl

" Zþ:],?;omletläwm þart.

To.Ír.

àü

G. 13.vefol.

[/1

if. 16, .-»hoc Matrimo-

f1 CODCEa fs

nium fuiffe Romz , & Mediolanipronunciatum validum,

Colonellus,

licet contrahentes fuerit poenis mul&ati, Ef Rafío eff evi-

lidé COntTa:

dens , quiaprater prafentiam Parochi & teftium non requi-

jles autemy

ritur confenfus ord

i

mam-autPaïochx, fed i(oium contrahen-

sTamäuriaus

;ium.

-—CASUSCMXLV.

Seccmiorin w

Adiorum poffifor &5 Caupo , ac' proptereà

oþ ;j ?!iq/;?t

con[oríe conjupe 1f

dipens , contraxit [ponjalia cum ancill4 ,

1 &5" ne impediretur à ma

írimonio cum illá contrabendo à Filia-

eam , al«

D]

i ,aut ceríe derideretur , petitt à Parocbocopulae

bus jam maritat

i omiffis denunciationibus conjuetis , que tamen fatle fuerunt tri-

sf dl

jebus ferialibus poft mijjam.

Q uaritur, an.validum fuerit :

dilud.

matrimonium, «b an

:

Parocthus poruerit difpen-

(& du otu

J

AREYS miit

;v faredn denunciationibus?

N

( (l (uuxjj

E)ifïþa'i'ä*Chüs non potuit quidem difpenfare

in äe'nüncïa-

tionibus , fed bene potuit declarare, fe ad eas hic& nunc

10. pll' t.j'

unde certusfuerit non fubefte ali-

crabere m

non obligari, dummodo ali

uodimpedimentum. 1ta P. Gobat, traG. 10,cafu 3. — Ra-

f

»

mnöa,tiom'

E

16 antem eft ;

»

?

?

H

ft

-quia Contilium Tridentinum denunciationes

et cX impe

re

réfis , non

'concedit fupér iisdem difpenfationem nifi

p ptt

ordinariofeu Epifcopo : quía autem Parochusvidit , bic 8

Jl«

nunc fübeffe rationabilem caufam difpenfandi , fi adeffet or-

sfulfeco

i

dinarius potuit rationabiliter declarare,decretum liic:

jidum ; j

& nunc

-

,, ipfum npnn-ob*lmigam ad denuncnatxones !

;

" faciendas. ^ -

(ASQS

Q44 943

CASIIS

"a I".Göfïi

c4508 SACRAMEN TALES

—— —

u

Quipctmer ia

CASUS CMXLVL -

contrálief

relexduo

AMiles z?mþmgmwit puellam , quam pïr-omdä lt dücere in sorem,

xopat itaque Parochum , uí intermiffis denunciationibus ipfis dig-

peltea int

Corpe

vetur. affilere matrimonium contracfuris , alioquim dimi

Ad c

Z

7

ut/lizg/f*

aut fremii

71

redgmdææ- e[fe

(0ofacere Parochus ?

fira, — Quaritur evrgf-i,!.-/«m zd Jpoffit

gemíintér

parteJop

. Ejþ.. Poffe, Raíio e(f ; quia ex dilatione ma-trilxïnonii immi-

vt o

nent peccata , & puellae gravis confufio ; ergo. fi priusju-

C n

zent fe non ligari aliquoimpedimento,poterunt copulariabf-

x

ülteri rel

uedenunciationibus. [ta Marchant.in R

3

Cap» 1. , 2. & Gobát. , ubi fupra.-

efo!m.' p—?üfftr.a &.S.a

patte ; vel

fnottoà Q

"

confumm

CASUS CMXLVII,

;

1?&5'

miftim i

ngm Confeffar

ius du E*ccl?þä]/üimculqg F. z'rgz;nis (mip

fii, fivea

conf« ffiones, peregrinantium narra-it, fe un4

;

effione babuiffe tres

4

Yetà ptom

uentes Ca[us.. ^ Primus fuitevidue , qud.r um Spe 65 promiffio-

Dodhora,

ue eMatrimonii fzpius Babuit copulam cumuXorato , tandem mor-

íuá. uxoxe atfu contraxit cumadulfero. — Secunduserat vir?; qui

tuehdo!

vivente uxore feniculá continnà peccabar cum dAmcillá , cum promiffia-

aàmachin

L

"atrironi

ue faturi Matrimonisyguo uf eo citius Dotirentur, ex communi: Coz[rlio.

abtulerunt uxori veneuum quá eixtinétà folemiter celebrarunt: nup

adjltum

dies Leruus erat-etiamry Mterius viri,

Py hm ajterius uxore

Thtí Qu

contraberet ,cum. eá confpiravit , mz. MIa fnm. eb- spfe Jumm. 6 mediu,

Qd enim.

tollerent , quo f'aifo inter..fe eontraxerunt . uullo prius admiffa

NALUNT

Adulterio. fam quaritur ergo, at hb fves.

TUtUs, u

coutratí us fuerint u

$

4

lidi £

i

dpege

!.

H

yy

V, wale,

,R

la

Nite ?

R2 zfj.. Onnes

05 contraét

iritos.

l

4l

EE

w dï,

s

Tantrp.

us Ecclefiafticum fic ftatuit.., llt patet éx C

a

i

p

dabilem, de. Consverfione infidelium, & Cap. i quis vivente31. q..

timoni &

ngO,,le TT

z. ubi exprefsé:hoc impedimentum ftatuitur ad obtruncan-

U

j

l

dara: anfam: con

ttlos ) il/(

Mariticidii.. -

jugibus: commiuendi. crimina uxoricidii &

um tame,

4

J adyj

ter

Eo.rr.ä-: dup

nium:

Idiss

füntcrimina.dillintia à raptu inatrimo

€on-

inl

&

H

2ucyDE MÁATRIMONIO.

1043

Crecssetos

:

-.

€

Qn'mäïtäen;du m di rime

ntia,

Primimeft, homicidium,quo

one alterius conjux occiditur , ut

Y o :

vel :exduorumgconfgira-ti

laudabilem de

poftea intér fe matrt

monium contrabant , Cap.

nb ipfr dip-

Conver[ dnfideliume .

Vel quo poft admiffum adulterium vit

nf Pal

confpiratione alterius conju-

L ofít

r

aut feemina etiam fine praviá

em interficit-intentione contrahendi matrimonium cum

rfite,.. Quod fi alio ne, quàm contrahendi in-

monii ii«

parte fupe:

ter. íe , mor

gillata fit, .non.dirimetur matrimonium.

) [ ptiusju-

c' Secundum Crimen eft adulterium fic commiffum, ut ad-

copulariabf-

ülteri vel quantum eft in fe imatrimonium ineant vivà com-

polttrad, s.

(ibifidem praftent de matrimonio inter fe

parte ; velfaltem

: Debet autem adulterium effe

mortuá comparte ineundo

confummatum , & quidem fcienter , ut tale abutroque com-

miffum , & promiffio debet effe fa&a tempore veri Matrimo-

ii exopth

nii,

five ante, five poftadulterium.. . Requiritur etiam;ut fit

Jului g ts

vera promi

ffio; nontamen, ut fitmmutua, Jta communiter

Ratio autém eft, & quae Ecclefiam induxit ad fta-

«&prom

Do&Gores.

, lndem ol«

tuendüm hoc impediment

um , fuit ne allicerentur conjuges

ad machinandam mortem

fuis cenjugibus, fpe contrahendi

eniroiri g

Item ne allicerentur ad

um prom- g

matrimonii cum confpiratoribus.

timuo Goj

adulterium, fpe vel praetextu con

trahendi aliquando matri.

Jabraruit nl

«

raviffima & zequiffima eft:

n

moniü cum adulteris, Qu ratio

f

j

m fidem matrimonii non

alketius u

j

quid enim atrocius, quam non

P

e

[9)

u

fer

am conlpirare in mortem conjugi

s? Et quid

Áj admi]h

vare,verum eti

.

j

juftius, qua

h i

m vitae conij

ugum confülere,& tam immane fce-

D

lus , qualee

ft uxoricidium , vel adulterium,

condignà poená

trahoc impedimentum recla-

unire ? Unde perperam con

24

mantLutherusinlibro

deCaptivitate Babylonicá, Cap. de Ma-

atid

if;qii |

trimonio, & Melanchton in locis communibus; titulo de con-

E

tulo Lt

viree 2 *

jugio, qua& imprudenter Ecclefia matrimonium inter ad-

ulteros , non folum prohibuerit , fed etiam irritum fecerit,

yobturtàti |

umfiii J à

Cum tamen (inquiunt)David Bethfabeam priusàfe pollutam

per adulterium uxorem. duxerit ; Uriam ejus maritum pet

Reg,11. Verüm( praeterquam quoc

aqim

nim

infidias interfecerit, 2,

ToUle

gonr

— Q4q qdq ?

1044

CAÁ tf&v&AcmAMBNmLm

rE [ onenalnt

Mofaicà

ifiti tv

multa in lege Evangelicá prohibentur; quee m lege:

permittebantur, auc tolerabantur

, quia perfedio Legis E«

(; de pad

vangelicee hoc poftulat ) non apparet ex facra hiftori4; cóns

curriffe omniain matrimonio Davidis cum Bethfabe4 qua&

Quid Tur

nunc per legem Ecclefiafticam requiruntur ad incürrendam

if

impedimentum: criminis..

Nam: nec ádulterium illud fuit

commiffüm fubfpe & promiffione futurimatrimonii ,

[f [/

poft illud acceffit promiffio de. contrahendo.

neque

poft motem

Uriz , neque fuit attentatum inter illos:; vive

nte Urià; ne-

! Faf In

ue etiam confítat ullo- modo. Bethfabejany confpirafle aut

eein

confenfiffe in mortem conjugis ,. aut Davidem Uriam inter-

femise

fmale a

feciffe, ut Bethfabejam duceret ; quin: potius ejus. mortem:

machinatus eft, ut adulteriumcum Bethíabea commiffüm oc-

fetur, qu

cultaret, & filius.,

tetiocum

quem.ex taliadulterio;il

0olainc..

filiuseffe crederetur, fit itaque;,

Ia foncsgerat,uïiæ

. CASS. CMXEÉVIIK.

Quid ( uxov promittat: alicui:

Matriimonium , poffquasi Miritus

Qu od

fuus.mortu

us fuerit - fo

làne bec prom

Tiübtio

IMaÍr!moni

7ifio [ine adulterio. : o

lu d-

omens ? —

hi

Y

, Efm Negzztrue Raíio.

ff

v)-

Rg/px 1(05,

;; quia:quamvis etia m fola*cïu

s—,-

ttomn

modi promitfio potfic i

nducere votum captandae morti

-----

$5

tamen impedimienta matrimonii tanquam odiofa

'potius re-

TN

ftringenda funt, quam, ultr

fs esten-

met!tum (

denda , & majus eít femper

a cafüsim jure expre

o um

periculum, fi protoiflo conjun-

gatur adulterio, quam fi.fit fola, cumihomiineslibidine excoe-

E

Y

cati. majora facinora temeré audere foleanr, ^ Attamen talis:

i'enm

L.f

dia

Wwen

promifho, licet non itritet matrimonium ex

?

oft faBo.pér

novum confenfu

m con

rattum , ex fe tamei

rl

no

r eítobliga-.

Dicy

toria, neque vim.

;

:onfalium, habec,, quía

co

nftánte matri-

D i rí

monio:de alio: pac;

j

Ci

Atb

turpé pa&um reputatur , & aliquam

faltem occafionem captandee mortis praeber , prout in fimi-

li de jure Civili pattum fupep viyenus hazteditate pleutm.ftric-

I[7-

UE MATRIMONIO. -

rogp

)u RORAEI,

ege Mofüig

72

mi wm;üs udés prepgereæ xnvahd*xzrm dmltut Leg. ultxmo.

€

lo Leg;s b

L

de 98&130-

F.

Tlori cons

CK S U S CMXLXT.,

ab quà

Würrendam

Quzf fur:r, fi femina foluta pecca

um conjugato., ipnorans eum

- €ffé coujugatum,ex poff fAcfo: autem ;

n

"

m'jnm de bec eff certioratA ,

iriillud foit

promz fonem ncceptet « vel de Facfo. contrabat matri- -

omr,ne(;ue

| monium mortw uxore ?

joft mtem,

E/þ. In tali Cafu valdé probabxhter dm po(ï& nulïum füb-

te Uriàs ne-

- effe impedimentum..

Ratio eff ;

quia ijla copula ex parte

pnalïe at

alisi altero non fuit

Umm intet-

foeminze ob xgnoranuam ftatàs corn]

formale adulterium , neque etiám"

rorum pænam mee-

jus raorter

retur;. conlequentemequenüam quæ*ä Jüre tantüm adul-

mmilfum o«

terio cum promiffione Matrimonii con;unWmfäïgrtur. Bat-

at

bofam e. , de*eo,qpu dm;mnurxï,fy ho

CASUS CM

^

: 1—4

*

":

' ï'ïüæ&—æï

)'*ï

Qgrl [ï adulmz féientes f& effé &af&s:;dad&rmt*iiþp mmicem fidä»r Je

u Ms

matyrimonio in£er fe contrabendo.pofltmortem uxorie adulteri,,

sdillerio

i» M

'Ue ma*r

z adultexe ; incurrun

K

fnenü;m dmm*x*:üf

qemged;-—

*

H

i'*!'"

Ej

a.

äztwq(f squia qm;,g

d';cT rutm,mdem

Wfdfü Uï'

tur Qmmnü

mortein a

-ms compgum[ ipz;acur;u:u [41 Cap:.

OIH

d mortiy

zFa*tum 31 quæf&- Je mem

I'B

,,,,,,

agsï gafwgw impedi-

Á Sotius t

mentum.c

pis, & nunqu:

$$ adulteros matri--

n

onium^&

ote rlt»

II

lb, e,n um votum cape:

onju-

g B

la mgmmon;a tole-

tanda mortis ita. fta,mt

"W

g ente

reng

f;&gu:n:qr adu

jrert m vitam

fvm conjugis infi-

amen tdlf

dias-

[

ruerenn

2j

IO

lt

h&g pet

Dices. David commifit a uäenunï cunm Eethfabeæ &

tliga

q elto

poft interfecto hujus viroduxitillamin uxorem;. Ergaaduïu

li

terium & homw

mjn,

æon facluma itri-

caliqpit

at

[*

»[OW n

i.

i m

fiF Y

Qqq qa3g ?

Rejp..

3946

CA&SZFS SACR:JME NïAL E$

gssennotta t

t Refp.:

NOHB facwm árritum'

jure tiatürae aut: dwm

g

ïcd tantum Eccleüamco.

Hoc autcm jurc non tencba«tar

Dav:cï.

W

, d

1

o

CASUS C'M

djeminad

Ti

Qmä þ promz:]ïa matrimonii & aduz'termm jïmi qmlem dumæte

4 wMatr:mama vfed tempore dwer/' cmtrabetxme Punto

amfedtmmtzm Cr:mmzs ?

u Ti

1606

Elþ. A,äirmtzwe.

Ratio &its

Mz..,.

. tur , uti €laré colli

qma Jure C.momce 1ta &atux-

:

thatüs &t

rex illis verbis C

4p.

finalis de eo, qui

& ienu

umt &c. Coterum. taa(emrz tion debet.

» fl prius evel pokea £um

Nece/? at

uerit,

suixerit uxor ipfius, zlllam,:zdulterzo poll

ipsi (

-

mortem

CA SïfS CMLII

knpedim

Quzd f promis[io futurz ma'frzmom: adultem tto&t ferio & ex. ati-

Dia :

H

F.

mo jiat ,fed fidie &mtwm"mwmtume 1mpedzmm-

phcr tviff

m*mmzm: $6

Nj

WIO a m:

RE]þ Negah

R

atmnï

g

:9

qum ho

ed:menwm non

Incurritur fi

Hs

miflione atrlmomxh Sed

romlf-

fio noh*cenfetur e

H*e

$SthelMx

pru

iffio.: Ergo &c.'$

an

CZ tamen

lib, 7. difp. 79.n.

16. exiftii mat

iam fi&tà prom:ïi" ione impe-

Q2 f Ti

dimentUm 1ftud oríri, dummod

^ i

& aécé temt -

O altera| parsí ferió intellexerit

J

ädamen

Ts

h ;ct, quiá

us juris hoc:

1ï*ngöd1

6ht

had -

ione nitüntur, ne fpe'

fututiim timonii

captetur 'anfa alterum conjugem occi-

REIP V«

"dendi;;' quæ ratio etiam locum habere poteft hcet ma-

at &t

X

i

p

]

:

tnmonu ,Pmm:fï' ] üt tantu

ü& Yén

It

"

o

P

ii2izi

T*

af

I2

5 M T.

P.

hb

gï&.

i

13

CASUS

( DE MATRIMO N10,.

E

——.—

.*M

ütdivino

Cenebatur

CASUS' CMLIIL. -

mmr fi Titius «j. g. Juafu -vel cooperatione Caje occidat uxorem

fuam jut ducere posfit won spfam Cajam , fed aliam quamcuniue , cuel

determinatam Banc Semproniam crimimis 29navam 5 i—m'p"ediftumæ

"Titins , quin

poftea poshit ducere utramlibet , þevc '

]n 'du'razte

Cajam , (i'ue Semproniam 4

ï!l?t!ül;

; Elþ Titium son impediri , fed poffe utramlibet duce-

*re , modo cum neutrá earum ante mortem conjugis naoe-

o i t

chatus fit.-

*

Ratio efI 5 quia non occidit Titius uxorem fuam

TTN

ex intentione contr

ahendi cum complice feu confpirante.

Nece

:

ffe autem eft ,

f

.eam intentionem- contrahendi cum

pf o

ipsà

€

A $

:om plice. fuiffe.. Dixi; modo cum neutrà earum ante

mort

€

«m conjugis moechatus fit:tunc gnim h'-a'feegetutgli-qugd;

$mpedimentum Criminis, -

Dices : Debetne ea intentio ccntäahendiïl/cqm ipsà com-

tà?

S(ï'imauf'-

P

lice fui

ffe alteri part&manifefta:

)

r

L

a.

»

Ufil

E a

Refp. ita, Ratio

q:

uia alio

:

q

uin non poterit effe cohfpiz

tione in:ggdiama.;ximgnigma

um n0h

satio x inten

GASUS CMLIV,

k prom:f-

z camet

7

T,m;: æ;'äy.eg-ntgw&ïoirchpul*äm bäb'üz"t'cum Catbarind , &5

one impé

5 ïul Y

AMakrimonium inive attenkarit $ poferitne mortuá.

vtellexent

"

cum eá

m.matrimonium contrabere

ES

L

Q?CQF & UerH

s jorisnuf

C Cntljnï?:&i d

[uïj*nc; [PC

gem OCC

tV qgatwä Ratio eft ; quia jura fic ftatuunt, ut CGWP

ftat ex Cap.

cum baberet, Et ex Cap. finali. deeo, qui. Et

m eft , five'adulterium

»

,

H

m

precefferit contrae |

atrimonii ,. five fecu-

N

uiitusy

2

A

yot.

NÓ

CASUS

QUs j

048 .

. SASUS SACRAMENTALES.

Oucme

ag o

AC ASTIIS-CMEV;

um

in hoc aut

í

aum, cul

Quidv.ä Titius con

raxevik publi-é cvel. claudeftinb, matrimonium

um uxore

4ji , clamque carnaliter cognoUitante «vel poft contra-

^

enirimonium.: poteritue mortuo Cajo m:u;rz;m;;;gm .

Ad gmm 117,2;1,5 JéXOYC wa!zdä i;g.*b;gz-'ï r

*

*

E

Qul f qu

z

tilteratur, f

ï

p

R Ejp. Ngatiai. P

[9)

Y

bawrmmirrmen*üve Gt,aäuïterii,ïü;—

ve homicidii , impedit & ditimit matrimonium jure Éccle-

fícigus ndi

fiaftico. ^" Ut conftat

:

1

f

ex cáp. 1. de coniverfione infidelium. &

c,11. Siqüis vivente 42, Q 1 &6 1.2,& 3. d. s. & ó. tit deo;

qui duxit in matrimonium , quam polluit per adulterium,

RER-N.

Ratio autem ( ut faepe infinuavi ) cur hoc impedimentum ab

Ecclefià inductum fit, eft , ui

itentur ccedes & adulteriainter

promj/

conjuges , qua

;

tur ccafío

vitati poffunt fublatá fpe contrahendi inter

delinquentes, -

^

"Coeterum ut a

*amæfïamïc,uihgfgsmïmpnïb-ätfentatäfänauQ

cat impedimentum dirimens , requiritur,ut uterque contra-

Qdj

JH Mul

hens fciat , copulam,quam habet, effe adulterium, videlícet ,

ut uterque fciat,fuperftitem effe conjugemalterius, Nam fi

ime)

uterQque ignorat, füperftitem effe alterius conjugem , uter-

Que.poterit poft mortem conjugis celebrarefimul verum ma-

TA

[

trimonium. 1ta?erez ,quem fequitur Bonacina de matri-

fut extin

monio quaft, 5 pun&o 6. n.8, tíirca medium ciiéitér, Sive-

TM qu

rounus tantum novit, fuperftitem effe cónjugem altero ig-

W. dl&QS

norante & infcio, poterit infcius cogere confcium ad contta-

hendum matrimonium

Mttl4. ca?'

.*poü.mozxe*m «gfmj ugi$, ut patet ex &

fignificati.

- Exiftimo t4

men.cum Bonacinà citato ad indacendum

hoc impedimentum mon. fufficere , ut aliquis contrahat

NT

77 fag

matrimonium , vel copulàm-habeat , credens fupertiti-

tem eífe conjugem , qui veré non fit fuperftes cap.

1. titul. de eo , qui duxit. — Rafjo eff ; quia ad indu-

:

A

h

!þ' N&gr

cendum hoc impedimentunmr requiritur crimen adulterii

am'e[[

cum Matrimonio , ve] promiffione matrimonii fuüturi:

Q iuris fe

in

DEJMATRIMONIO, .

1045

M

in hoc autem .cafu. non intervenit crimen adulterii,

S

ss

Mbritottt

g&um',. cum conjux alterius non fit fuperftes.

pf coniig.

t

.CASUS CMLVL .

d

Quy'd [i &izi; coumittit adulíerium , &5 promrttit ill/, cum que;v ML

slteratur , fe commAciturum cumeo Matrimonium pofl mortem conjugis ;

dulteri, f

J

poteritue mortuo conjuge oAlide cum eo contrahere Matrimonium ? vig.

ute Ectle-

fK Cajus adulteretur cusn Berthá Uxore Titii promittens,fe cumeád conira-

éfurum AMatrimonium mortuo Tiiio : boteritne Cajus mor-

:

delium. &

Iuo Titio validé AMatrimosium cont

N

xakgre

,tit.deao,

"emim Bertbá ? ^

dulterium,

Efp. Negative. Ratro hujus impedimenti eff 5 ne ob fadiam

fientum 4

promiffionem & fp

Vetlantef

em novi Matrimonii cont;ahendi » capte-

tur occafig alterius c'onjugi—s*oc'.c.idvendi.

yendi ffüeï

CASUS CMLVII,

Yato n

ye Coftrt«

Quid /ï /z'Lle.c velpromiffio Matrimonii alicui data fit [ub pviore ?o:;-

jugios adulterium verócommt[fum fub altero bofleriore : orieturne ad huc.

,Vldämt "

impedimentum,

quominus mortud fecutndá coujuges adulter .

s Nm

em,utt

ducere po[fit adulteram , cui olins promt[erat ?

verumme

nii extincta

E fp. Negativé, Rafzo eff ; quia illa promiffio & fpes Matrimo-

f

de matti*

uit Matrimonium pofteriüs.

ItaSotus in 4.

in Si*

lift, 37. quaeft, unicá. art, 4. Sylvefter verbo Matrimonium, 8,

q. 9. di&o $. Sangez,

alinó Y

rlib. 7. difp.79. . 3. L;ym'an. lib. f,tra&, 1o,

ab come

Part. 4. Cap, I0,

pue h

CASUS CMLVIIL.-

dpcen

/

dum

Quid fi promisfio Af atrimonii fit quidem ab undper[on4 ex adulte-

conttà

hit

ceptata ab alterAt ma[citurue smde impedi-

ri.f f^cf^, [ed nom nc.

mentum 'diriiäz?k: ?

rtes ep.

1 indü:

Efp. Negative, Rafio ejt,'Tum;Quïa ante acceptatïon&m non

haberetur fidei datio feu proprie di&a promiílio , quam tex-

| adu]m.il

n.

nuda pollicitatio.

Tum etiam

j m

tus Jïuris requirunt , fed folum

Rrrrrr

l

quia

"TET)

€A3Us SACRAME NT ALE s.

j K pk?ï.

(ïfria ut promiffio jun&a adulterio inducat hoc imþedim&n.tum;

yeptomiliic

debet effe apta ad inducendum effe&um , ob quem à jure

petimentu

idem impedimentum ftatutum eft ; àtqui feclusd. acceptatio-

untnonde

ne alterius partis nori eft apta ad inducendum illum effe&um,

Rulío indu

fiquidem (i promisfio fa&ta ab unà perfonáà , non acceptetur

trimoniico

ab alterá, non prebet fufficientem occafionem machinandi

promifio

gortem conqj.ug,l j ergo.

Necet

fitis um

CASUS.CMLIX

tentumit

Quid fi ad promiffionem ZH atrimonii ab un4. perfond ex: adulleri

;xïgit cpm

"

2 futtam, Altera tac

eat: eenfebiturue ea promijfio per

boc Atceptata ?

Qul

Refy. Negativé. Ratio eff ,quïa hujusmodi promisfio non

D777

eft fimpliciter grata acceptanti , & de re oneroíá, . Ita San-

W

CASUS CMLX.

TO ererta

'ng-dz ficum ädulïeri o non co:g"uh gatur promz'sjïbgm ia n li eïän' ti-

p

um de ineundo Matrimnpio poff sowtegn conjugis : oriturue

W jusi

ec impedimentum dirimens ?

Rejþ 1'.,Noh' eft iniprobabile, quod tradit Henriquez lib, 12.

Qidj,

cap, 14. n. 3, & fignificat Gloffa in cit. c fignificafti; deeo, qui

duxit &c. Bellarm.lib. de matrim, cap. 22. cafu. 2. requiri pro-

misfionem mutuam , neque fatiseffe virum v.g.promittere pu-

ellae Matrimonium expreffe aut tacité acceptanti,nifi ipfa etiam

Tij

vicisfim fe obliget. Cum enimjuraad hoc criminisimpedimen-

Oieatior

zum:requirant , ut Matr imonium vivente conjuge cum altero

terijdeo

defa&to contrahatur, vel faltem fides detur de contrahendo; vi-

fut ,f

dentureodem rmaodo idintelligere; quoaliàs defponfatio de pra-

Nnt 2

fenti,vel de futuro fierifolet, videlicet reciproce, ficutietiam an-

poltm,

notàffe videturSylvefter verboMatrimonium, $. quaeft. 9, dito

im pe&m |

4. Ugol. deSacram; tra&, de Matrim: cap 19.n.8.

ii e, (

7'9-73-

£

L

- Refp.2. Magisltar:rlx?pigroþabili.ter Sanchez lib, 7. difp

20. (

. DE MATRIMONIO.

J

MORU acctames

p

-

20, & pleriqueé

dlii videntur fentite., quod non fit neccffiria

Yedimentum,

eff ; tuim quia textus ftatuentes di&um

; im-

quem à jure

repromi(lio ; Raf?o

dat&e cum adulterio mentionem fici-

pedimentum folu

c

m fidei

à qCeptatio-

unt,nondefideran

do repromiffione

m; ergo.

Tum etiam,quia

um efedum,

(nempe ne fpe futuri Ma-

Ratio inducendi hoc impedimentum

n acceptetüt

trimonii coajunx interficiatur

locum ha

bet, licet nul!a fiat re-

mnachinandi

io fa&ta acceptetur $ ergo.

pro

miffio, dummodó promi

Necetiam ad du&tum fun

damentum fententia oppofitae fa-

fatis fuum intentum videtur probare

,quod textus iftud impedi-

qualem

mentum inducentes, tà

lem repromiffionem requirant ,.

nfalitius,

À ex alhri 4

?;:igit cgntra&us fpo

u

fit pet

CASUS CMLXI,

*

!

oilla ab Adultero de coutrabendo Matri)nonio fa-

Quid fi prom

;5fi

fonisfio 09

ft expreffa

aliquo figto exteruo ; inducitue impeam-

& . a Su

574 7A

mentum dirimens ?

m é&alios,

Negativé. Rafio eff 5 quia pro

miffio fa&a absquefig-

R.

non habet vim promiflionis,

nechabet adjunc&um

no externo,

periculum. m

ichinandae mortis alterius , ad quam praecaven-

hoc impedimentum.

y ul d

dam jusinduxit

YT

CASUS CMLXII,

stb

z3 mid fi quis quevaft , qua

lis debeat e[fe promiffio, que cbncühen; *

cen[Hizuat impedimentum diri-

Y de«o, QU

m adulterjo &

"eas?

. tequiti pl* ia

romitteret -

Refpondendum ei ,

1. Requiri promiffionem , q'uæ habeat

jirip

fa etim

m ineundi Matrimonium cum adul-

obligationem determinata

simptdine?

ff

terá,adeoQue non füfficere,

fi v, g. adulter dicat; n/fi effem uxora-

ye CU d

QU

; quia talem verba necdum conti-

£us ,fe ducerem 5 Ratio eft

mbedo; ^

nent a&tualem promiffionem ,

fed intentionem tantum & pro-

qitioie vt

ofitum.

Item & illa verba pro

babiliter excufari poffünt ab

llam aliam ducam,

cgpctiam

i

impedimento, fi adulte

r dicat:mortaá uxore nu

j

on ptacifé fe obligat ad Matri-

nifi íe. Q]»ia-ita promittens n

moni-

"

Rrrrrr 2

)/6

-9')

4642

i

-

CA; ,zz';s' $ACRAME fTAL 13: $

m

onium, quin poffit ab eo abftinere.

Non tamen requiritur,

ut promiffio fit juramento firmata , fic

ut laté probat Sanchez,

lib, 2. difp.79. num. 29.contra contrari

um fentientes.

Refpondendum, 2;

Muliertatb

ne alterius partis fuffi

Quamvis fola promiffio fine repromiffio

alicui comfe|

cumadulterio concu

ciatad conftituendum impedimentum, fi

fie fiei u

rrat;

quia Canones folius promiflfionis, nul-

libiautem repromiffioni

s circa hoc impedimentum mens

eutondatt

runt, neceffe tamen

eft, ut promisfio ab

ine-

dernfel

alterá parte per fignum

v2

aliquod externum acceptetur;, folaaute

m interna acceptatio,vel

taciturnitas non fufficit, tum quod jur

interno poenam ftatuere , ficuti dicitur

a nonfoleant actui meré

» quod cogitationis poe-

Bj Mi

nam (in foro externo) nemo patiatur

jtt car

ti dift, 1. & L. cogitationis ff. de poen

IS.

(cogitationis de peeniten-

Un, n

Tum etiam quod ta-

hum

cens in dubio noncenfeatur confentire i

n fui prsejudicium: &

eum talis acceptatio fit il

m

quefuit(o

merito ff. profocio.

licjta,& delictu.

n non praefumatur, L.

.CASUS CMLXIII,

: hd

QuiZfi Titjus committens adultevium cum

! Donitiati

contrAi urumJMatrimomium poff sorte

Cajá promittat fe cumilig

ii Oon: 13

9 [u& comjugis; Beceatne

! ATUÍ]IS g

LOTÍA /r'tefr ?

F

( £tj

Q Efp,Nonfolum p-romittenter,h—,fed eti

atnacceptantem morta-

]

17772

liter peccare.Ratzo eff 5 Tum quia dat

ur anía

aptantze mortis

alterius conjugis: Tam q

uiafic habetur i

n Cap, finali, Tit, de eo,

fU vij

ui duxit,re.ita Sanchez, Bonacina & alii

.

— Dices, Eftne di&ta

ht M

invalida,

promiífio norrwfolum illicita, fed etigm

Cattefrnis

^ Refp. Affirmative.

Ratioef ; Tum quia jus re(iftitilli promif

fza Tüjunpat

fioni; T'um quia fi effet valida , obligaret promittentem ad illius

adimpletionem ; fed falfum eft;ipium oblig

ari ad impletionem

illiuspromiffionis, quam non poteft adimp

lere , cum ex hujus-

Va

snodi promiffione cum adulterio confurga

t impedimentum di-

'u'f)*o ; P

ataSanchez & alii.

r;mcrïsMatrimonium.þrgg no-p- eft vali

REfP-Nw

CASUS

Nim, do

SRUR )

DE MATRIMONIO.

145;

n

« fequitity,

t Sandhg

CASUS CMLXIV,

QLCS,

Mulier iath!i&a nupta viro acatbolico,confitetur in loco catbolico

teptomiffi.

(imentum, f

Alicui comfef[ario , quód wiro acatbelico nupferit , cum potuilfet babere

fee. fidei confortem . && quàd preles mafeulas debeat vire acatholizo ,

tilionis, ul

edaucand,

4.

ermittere umfi velit vapulare. Quam confolaturus v efbon-

um menine.

eler co

72

arius memor impedimenti y cultás difparitas didli , enm

32072

/6

tc pet fgnum

Abere /egitimwyi'"jþfælrimmium £m Viro f« , poíféaué

icceptatiorel

alteri nubere; amredi??

nt adui meré

! Efp, /Minime.Ratío: Quia per cultüs difparitatem intelligunt

itationis pee

; de poenitne

jura cum Theologis diverfitatem Religionis inter' baptiza-

tum, & non baptizatum; non autemillam , qua eftinter Ca-

m quod t4-

tholicum & hareticum.

1ta omanes omnino,

piodicium : &

kPeHïmumita-

lümatu, L.

que fuit Confx-lvium confeffarii,

CASUS CMLXV,

Sponfus fffpanfa celebraturi coram Parocbo &5 Zq/iibu;,abborwnt /2

Denuutintionitus f aciendiscoram populo , allegant falam canfam ve-

ft?atfemm W

sniffronis earundem ,v.q, difparitatem conditionis , nobtlis cum ienobs-

j gt

li ,divitis cumpaupere , copcubinarii cum concubinaria, qui vulzo ba-

bentur coujugess Timorem item ,ue a cou[amguinets injuflo impede-

AUUF , ALQue ideb copulantur Imtermiffis denuntintionibus;

intem mortie

AE

af U*

Efp. Validé quïd'em; quia denuntiationes non funt de fub-

]; C& G6 9

ftantia Matrimonii ;at fane illicité : fiquidem talibus cap. de

|, fedetium

clandeftinis de

tiainjungatur,

fponfationibus jubetur,ut condigna eis poeniten-

il promi

CASUS CMLXVI

tem 4148

impletirm

| Quid f Tz'tiu; copulam babeat cum Beríá conjugatd eurvente ejus

am ao

viro .poft cujus mortem modo prawift Matrimouium Berta g

contrabiturue bic impedimentum dirimens?

igentomn O

REfpc NQ'"

contrabi.Ratio eflquiaadulterium & promiffio Ma-

&rim, debent fieri vivente conjugeillius, qui eft complex ad-

(SUS ]

Rrr rir3

ulte-

1.034-

CASUS $ACR AMENT ALES,

- REDESDISSCAE.

ieponse cssasns

vlteri, Item eft dicendum de adulterio cum Matrimonio,cum

tn'moniuh)]

expreffe babetur Cap. f7n, de eo, qui duxit &3c, — Ita Sottus in 4.

diít. 37. q. unicá. a. 4. &alii, quos fequitur Sanchez.lib. z. difp,

qipromiio

ülteriori m

79. n. $, Perez $. go. fol. 188. qui etiam colligunt ex eodem

|puque

cap. fin.requiri, ut utrumque intercefferint durante codem Ma-

tüt, & foff

trimonio, & non fufficere, ut intercefferit in diverfis conjugiis,

moni, fivt

feu Matrimoniis. Undefi Titius promifit Matrimoniuny Ber-

thae mortuá (uá uxore,fed pofteà mortuá uxore contraxit cum

nem feu f

que vequi

Simpliciá & vivente Simpliciá cognovitcarnaliter Bertham abs-

&& condai

que novà promiffione,poterit mortuaSimpliciá contrahere cum

mortà o

Berthá, eoquod promiffio & adulterium non intercefferint du-

lx epien

rante eodem Matrimonio,

r ooft f

ftiem ante

4CASUS CMLXVIL-

t atte li,

QuiZfi adulter 65 adultera

[ive ante fivve poff adulterium commiffurm

quenallum

promittuut.e fidem dant dematrimonio poft mortem conjugiscoutra-

entum dirimens Matrimonium imter illos

polt adult

-./:endo,- cfjl?(e ipmpedim

- contrabentes?.

a

vmpedinai

millone. ,

Refp. Ita. Probátur ex pluribus textibus Juris Canonici,

thez, N

C ap. relafum, 3 1. q.1. Cap propofitum.C ap.ex litterarum. cap.fignifi-

*yotiong

cafti.cap.cveniens &c. T if.de eo, qui duxit. Ratio rurfüs (emper ea-

DEU

dem eít ,ne fcilicet ob promilfionem.fa&tam Matrimonii con-

Jl

fitt , wnge

trahendi captetur occafio machinandi.mortem alterius conju-

Ulretíüm

gisinter adulteros,

Vides jam ad incurrendum impedimen-

t adulter

tum criminis non femper requiri occifionem vel machinatio-

nem mortis, (ed fufficere adulterium cum promiffione Matri-

ttem fub

ioeff,

monii, Vides etiam non fufficere adulterium, alioquin omnes

adulteri vel adulterae invalidé contraherent fecundas nuptias.

COnttio a

]l djl; 79-

Sicut neque fufficit fola promiffio futuri Matrimonii poít mor-

temconjugis, quippe per fe loquendo fpeGato jure naturze illi-

cita non eft, attamen per accidens,quia tales promiffiones fo-

Quf

lent effe caufee multorum malorum,ideó merito cap fin de eo,

IKBOPT .

qui duxit.

Graviter delinquere dicuntur , eisque poenitentia

W/[;M

erí ma-

injungi p)ræcipitur,» qui matrimonio ligati prqmittunt alt

trimo-

UT

——--

DE MA—TRJ?ONIO,

1605f

rifmotio.cum

frimöniurïx] poft 'mortem conjugis, Etmerito Parochi ejusmo-

Sottus n 4,

dipromiffionem fa&tam audientes fufpicantur, & inquirunt de

i

]ib 1 dify,

ulteriori malo.

Intex eodem

veodem Ma-

:'^[tadue ad hoc

fecuhdüm'ïmpedimentum criminis requiri-

tür, & fufficit adulterium fimul cum promisfione futuri Matri-

tlisconjugiis

nonnm Ber-

monii; fiveadulterium fitcommiffümante, five poft promiffio-

nem feu fidem datam, uti expreffé habetur eodem cap. fin. Ne-

Ontraxit cum

ut unum fiat intuitu alterius per modum pa-

Bertham 2bs-

que requiritur;

&i conditionati v. g

. dicendo : Promitto, me duéturum te

ntraherecum

mortuá conjuge meà vel tuo; fi feceris poteftatem corporis,

»rcefferint du

Hoc enim nullibi exprimitur, fed fufficit cum adulterioante

vel poft fieri promiflionem Matrimonii , eamQue promiflio-

Si enim revoca-

nem ante adulterium non effe revocatam,

taante fit,jam non:erit adulterium cum promiffione , adeó-

j comfin

uenullum amplius impedimentum,

At i promitfio facta

»Wr!rcazztm-

oft adulterium , etfi ante mortem conjugis revocata fit,

interils

impedimentum jam ante contrattum per aduiterium cum pro-

miílione , utique permanebit , uti ex communi notat San-

ris Canoii

chez, lib. 7. difputat. 78. n. 7. Boniaci. de Matrim. q. 3. .pro-

yn.cap f |

pofitione, 2. & alii paffim,, . Hinc ulteríüs . requiritur. 2;

üsfempert |

ut promisfio & adulterium .vivente eodem. conjuge. fa&ta

rimonii €t* |

fint , unde 6 fides data fit füb eodem Matrimonio , atque ad:

*a

ulterium commiffum fub alio Matrimonio pofteriori, aut con-

Y f)*/'[(g £onjo

Amyeö)meü- ]

tra adulterium promiffum commiffum füb priori, promis(io

autem fub pofteriore Matrimonio, non erit impedimentum,

madbinitio-

(fione Matt!

M

Ratio eft, quia per pofteríus aliud impedimentum diffolutae(tt

connexio adulterii & promisfionis,ita ex communi , Sangez lib,

oquin ormne

ndas noptas

ABcsi, 785

(t

QGASUS CMLXVIH.

nii polt m

li

Qd fi Titius 65 Berka bona fide putantes Cajam Titii uxorem jam

yniffor

e[fe asortuam , ftc zmvicempromi[erunt Matyimonium s detude certe cog-

h 27

z(a[cunt eA

m adhuc vivere , cy mibilominus committunt adul-

TU

(ti4

terium yiucurruntue impedimeutum boc

dirimens?

triiao

n*ïtam

REfp*. Su—b di?&i-n&ione. »

?ienim' Titius& Berta pofilcog

vitaim

-

za;ï

€A43US $ACRAMENTALES,

——

*

vitam:Caje commiferunt adulterium ex

vi promistionis pri-

us factae cum fpe futuri Matrimonii,

yiterio,

impedimentum:

adhuc fine.dubio exur

git

parte fed

quia fic perfeverat promisfio fa&ta , &

quidem

immillione

jam fub.mala fide

» qua ante erat (üb bona fide.

nita Cajze vita nihi

.. At veró fi cog-

lamplius moveantur promis

fione

prius faGa,

quamjam tanquam imposfibilem

factam ceffaffe & e

t

X

fpiraffe ap-

prehendunt;

quianimirum vivente Caja Matrimoni

*

Ab iegrnit

potlunt, & t

ojunginon

amen committunt adulterium ,

non contrahent

MOUITA M(J

hoc impedimentum,quia.üc adulterium hoc

eumitter

conju

i

non eft amplius

^ qrin

n&um cum promisfione antea fatta,

quod valdé potan-

dum,

Rb

CASUS CMLXIX.

oufttm,

Etalios cif

Qui4 f Tit; U5 uscor at us dicat S empronie,

cüm.qua coumifit adulte-

0IHImI $ promirto £e ducere yfe

pater smeus profetfos fuerit,

? Amte mortem Patris nom proficifaatur :orteturue

Imbeaisueutume dirimens? .

] idoidj;

R Efp. Negative, Ratio eft

tt if ta

; quia promisfio conditionata ante

conditionem impletam

non eft fimpliciter promisfio , aut fi-

0 Dertayut

des dàta,quam requirunts

obtjm'/.'

acriCanones.Sic contraSangez & alios

I in

fentiunt'Conink , Layma

&.a iif |

n Perez, f!if. 33. Se&t, 4,'Tambx1finus

Ag NT

CASUS CMLXX,

Vi

Q;::idþ'ddulter« vyel a

ults dul

dultera cofizmwa'zzä'ulæri oinfuper töntrabþnt ,

ftitUe w

eb Dotius contrabere

(utique tnmvalide) attentantMAatrimouium per ver-

bade prefents, fl

atimme mafeitur iuter eos umpedimentum dirimensut de-

ne m

inde etiam mortumuxore Adulteri,velmartto adulterasmatrimomium

Teqüigur.

WtUm dj

valide NUHQUATE coutrabere poffpnt.

Efp. Aerthäfivä:. Conflat ex variis capitibus eódem titulo*

* deeo,qui duxit.

Ratio quoque eft ; fi enim ob excludendam

| 4 Qd j

0ga 44

occafionem machinandi mortem conjugis ex fola promiffione

"IN gj

Matrimonii cum adulterio nafciturimpedimentum dirimens,

M

Il

muito iagis nafcetur ex confentu de praefenti cum fimili;ad-

"ulte-

R

rejy

DipE M,f?'ïïfï; 119 N10.

t men.

;I'SfIODiS Bri«

ultcno.demteilfgäe de adülterio s'ïem& formah clä: utrá

que

loio exutgit

parte feu atrique parti cognito & perfed£ c

o

,

nfumm; m cum

h quidem

immiffione feminisintravas naturale.

Yen (i coe-

rrasfada,

CESHSCMLYXDL

ïxfgärafïcap»

i0jungi non

Zt ïu&urriiume boc impedimentum,ft fada promiffione /i?atrimonfi

Contrahehit

meuiva parsjeiat, "el altem alttra bars mefciat, fe bic c- numc

- eommittere adulterium , utf£ puella mefcint, hunc virum effe Ma-

eft ampliug

d

aldé notan-

trimanmio ligatum,aut

'qnoret ejus uxorem adbuc w'fuem,l

eg,ï I1guorAntiA craffa?

Efp. Negative, ta Sangez, Conink. Layman,Perez & alit

"paffim, Etconitat expreffé. C. propofitum, de ep,qui duxit;

»

Etalios canones requirunt fcientiam.

al dulb

J

CASUS CMLXXIIT .

r

Sedquid fi fada pron&'i [fione AMatrimonii nec fit nec fiat adultevium

re ipfa, fed tantum formaliter per coufcientiam erroneam , ut ff Titius

jonata ante

ef Bertaputent. conjugem. alterius adhuc uivereesumtamenvevera jam

obierit : aut. putent e[fe verum. Matvimonium illud prius,

opez & dfíos

ceum tamten reveraoboccultum impedimentum uullumfit ?

Fmpbutinus

L Ancurriturne impesimentum dirimens ?

5

P

-

Efp. Negativé, — Ratio efl ; Tum quia jura in re odiofa ft

ftri&té interpretanda:ergo in cafu noftro non funt extendenda

ultra adulterium reipfa tale & formalé ex utraque parte feu u-

trique parti cognitum & perfedé confummatum cum immif-

TP

u d-

fione feminis in vas naturale.

Tum quia- univerfaliter femper

jv

requiritur, Matrimonium príius fuiffe validum,etíi tantummodó

d

ratum aut diffortio diffolutum,

CASUS CMLXXIII,

jem t*

At q-uid f tz.zlä.cuþutante: conjugem jameffe movtuam cuel mortüum

dodetia

bonA fide contraxerunt Matrimonium poflea wvero cognito, comugem

mm!mO"ä

Adbuc wivere , committunt , ve pergumt , committere

] diï'ïmms'

adulteria idque quaft ex "vi prioris

eontrad us ?

Tl

Sss sss

Acci-

g

pojf

CASUS SACR AMENT ALE $.

1 Ccipc.refponfude&orisN;tvä;rriad,lïmää&f&afuni fibi gro-

pofitum, Confil,3.in eundem titulum;de eo,qui duxit,

Ántonius vivente priori uxore, motus rumore mortis

j qi

ejus, quae degebat longé diftans ab eo contraxit cum Berta

sutam corp

rattujtie ;

ignorante Antonium habuiffe uxorem , de cujus morte nil cer-

ti conftaret : quae Berta etiam poítquam deinde cognovit, vi-

eamdutre

ram Darch:

vere uxorem Antonii perrexit facere Antonio potcítatem fui

trimonium,g

corporis. Nunc veró fepulta priori uxore, & fuperítite fecun-

uiteaperam

da, querit Antonius, quid fibi faciendum?

if

Rejpondef fapienter Navarrus: non poffe illos convivere

MA j

nifi eliciant novum confenfum, quandoquidem Matrimonrum

non valuit vivente prima uxocre, 2. Licet novum confenfum

| [

eliciant,attzmen facere illicitum ac irritum , nifi accedat di-

E.1,

fpenfatioPontificis : quandoquidemBerta perrexit carnaliter ad-

J5

tem, Í

harere Antonio , etiam poftquam cognovit vivere adhuc uxo-

[it; nec o

rem. Àntonii. 3, Antonium teneri ducere Bertam volentem ,

TE

quia illam ab initio decepit, utique non contra&turarm fi cog-

Gipit r ze

noviffct effe incertum,an viveret prior uxor, . 4. Addit illam

If?fp. 1.

novam renovationem confenfus debere fieri coram Parocho

a osen

& teftibus , eftojam przecefferit in facie Ecclefiae Matrimonium

! t ponjj

iïumd i&vaüdümf,. fed de hocquarto nos fupra mitius.

J £0 dc

N

CASUS CMLXXIV..

Tute & u

Wiäjïiüter ad'u[temturayfai?:zprbmi'sfiorie AH ;ztrz'zkom? » Vel fato

i enim u

de prafentz Matrimaonto, ante commil[um ndulterium,uter-

| que rgflt"a

t: Anme poffea nibilominus feeuto ndulterto

ducurritur boc frizji*dimenmm.

Flnij,

2 Efp. Negativé 7 Ratiío eff ; quia fides data & præf'ehs contra-

UE

&us eo cafu fuit extindtus; ita Gonet de Matrimonio, di

ff

,

9.ant.4, num.s3.

.M

j

Ptmer

e

A c!fmam

& (o)ä*äj

MU t

CASUS

DE MATRIMOXNIO.

164$

fom (bi pro

luxif,

CASUS. CMLXXV.

more-mortís

Suvenis quidam faciendo pem

Malrimonii Berte,primó impetracvit

t cm Berta

ufuram corpe

vis:3ecundo cum jura

mento eidem promifit abfoluté futu-

Tertib coram Patre et» Matre Berte dixiffe , effe paratum

motte nileer-

YA3 Huptias $

eam ducere, [ p

arentes tbfius son veclammueriutydenique folemniter co-

Cognoyit; vi

ram Parocbo contraxi

z fgon[alia, j tamenergyuerjatur 1umc circn MA-

oteltatem fur

Pï 0

Jaffe fab cordittone:tumcirca tempus.quia dt-

vetítite fecun

trimonium.quod attfe

Adaix.

cityfe aperam [uam.

J/fe alicui Magiflro ad trienmium,ac proinde nct

polje fe Uuptias celeb.

vare aute fipitum tviemnium. COueritur itaque pri-

4/0,AP J'UVEDMS d

lle temeatur ch poffit cogi Bertham ducere? nn

los convivere

id

differre ad triennium ? & teriió quopacío

Matrimonmm

þ-pa £

dmepediri posfst , me ducnt Aliam ? Ounare

m confenfum

ifi accedardis

Efp.1.

Juvenis ille omninó tenetur ducere Bertham in uxo-

h

rem.

Ratio eft, quiaid abíoluté & cum juramento promi-

'carmoltet aü*

re dhüc oxo-

fit ; necobftare poteft fecuta poftea coram parentibus Berthae

« volentetm,

conditio addita : ficut perfe&ta donatio conditionem poftea non

doram fi 08

Ccap

it;ita nec promiffio onerofa,

z

efp. 2. Bertha non tenetur exfpectare triennium 5 Ratio eft

^ Addicillam

xam Paroco

qui

à u

a juvenis obftrinxit fe illi Magiitro pr;müm poft fponfalia s

atrimonium

non

potuit atitem fe obftringere cum injuria fuae

fponfæ ;et-

O0 &c.

;

15

Macer

Re[p. 5.E

pïifcopus.poteft pdrrohiiaere*alias nuptiasfüb anathe-

mate & Parochis imponere, ne quis illum co

:

Pulet cum alia;

tale e:;im, i—us- dantip(i valida f ponfalia,

j vf

j t

CASUS-«CMLXXVL ^

yluerio

- Fallentius prom'ijïf Catharinefuturas nuptiäs : int&iih cogiue-

féit Aunam Catharina fororem,uum eaque coutrabit deprefen-

H;quid 4 icc;zdw? de boc Matrirngnio *

vrimonio d

Efp. Matrimonium cum Annanullum effe patet propter int-

R

pedimentum publicee honcftatis : nec poteft poftea ducere

Catharitiam propter impedimentum afhinitatis cum ea contra-

lemcum Anna,

&um pcr commixtionetn carna

$ssss52

CASUS

(ASUS ä

|

2oée

€

Ed

AS US $CR AMEN T LES

—

ïa'fbäe afub

| CASUS.CMLXXVJI

confentum,

Liber Baro virginem nobilem

&ndem Ca

ue f uturi Matrimoui , reuite

follicitavvit ad copulam cum infinualio-

1

aE CA "VE eporelfit , Ineravidavitque,

itaquenon

-erAt AH Em uobilis illa in qu

arte eradu Barogi canf.

ngaizs;a. Xuari-

reffar,

impedimen

.Hf ergo, ad quid afäfigemr apb

pirent[poo

! ïEfþ.*'Regu-ïam'gener-;aiem effe , quodi

njuftus damniüca'tö'r

tíooppofit

teneatur refarcire damnum illatüm :

quod fi ergo fatis-

Conti

facere aliter nequeat nobili

tisfimorum

puellz gravidatae per vim , tene-

^

tur eam ducere in uxorem.

0. 4 d

Sed aisintercedere impedimentu

quad equ

fb 'comïmguïnitatifsf Refp.

Baro tenetur petere difpenfationem

Juven

facilé impetratur.

; qua fuper gugrto gradu

C conpre

X

tis, deund

.CASUS CMLXXVIIL--

IDantum i

C

Ts

reþmtm celebiavit Jponfalia cum Crefcente,

*

: am"üþtläf sorit B?'

mater Crefcentis,Creftept ia us po

fzt babereprosvi

roPatremCrefcentis,re-

t'xsümïPa[/:

Jétudit cum: confenfu Crefceutis

A

fentientes

JDuaritur, am valide ? Ratio dub

e1A fBorfAlia , eAQque intt cum Patre:

z'm;zdigäï, quia

$

"mravilfemi Docforesci-

fontm vo

tati A P. Gobab Cafu r . tefframtur,

effe 4 quadam

| ConeregAtIone Cardi-

Apytoburjt

C oLBalium itadecifmiut fidij

od DAH /

Pou[ALA ber mutuup

! M

t eolpfo impedment.

H

lo p

exinde armm z

Á

o iso -z*eü!m*j*æye' *

[ E( SpolilliCie

fcentia initac

um P*a-tre.Creïfc*&-ntïs funt pro-.

Pal

Wa g,

AW babiliter nulla obimpedimentu

1n publicae honeftatis, Ratio

2277

eft;quia certum eft , ex prioribusfp

onfalibus ortum fuiffe impe-

dimentum publicee honeftatis.

Tiigga

inter Crefcentiam & Patrem

mnowzz*m;;

Crefcentis:Sed hoc minimé pen

detá v

oluntate fponforum, ut

eorum liDittr permaneat vel ceffet

i

; quia penes ipfos quidem

H

]

eft diffolvere fponfalia, non tamen

tollere impedimentum : fi-

quidem:. per mortém: alterius fpo

I

Ípenfaliz, & tamen tum non ceffàt

forum. etiam diffoleuntur

RH? Aff

impedimentum;-etgo &c.

: KefPondent Authores contrariae

fententizet quandofponfalia

QUib

difTolvuntur per mortem alterius;

mi]ï;ï'm'cm

$

eanom ceffare ratione fui , fed

fatio-

Wil M

*toó:

i

DE MATRIAO:NIO,

cmnamunde

u r m

| faiïöiiï;ïuääiääwmïä z ;qüändö autem äxpiraht-per mutuum

]

confenfum;,tunc evancícant. ratione fui immediate, five per

m itfonudiy-

eandem caufam confenfüs mutui:per quam pri

us facta fuére:

AU

l'itaque nonfequitur: per mortem expirantífponfalia, non tamen

MiB£ A. Cugi-

impedimentum:: ergo licct per mutuum confeníum etiam ex-

P

pirent (ponaliay nontamen im

'edimentum , atqui Qhæïclc:& ;,'-a.lï

damnitcaur

tiooppofitee fententiae non improbabilis, . Sed

.

—Contra eft, novi

(fima & authentica declaratio Emineh-

i etgo Rtiv

X

tisfimorum Cardinalium fub Alexandro VIL apud Fapganum in

'vim , tne

cap..ad audientiam de . [ponfalibus. €5 /Ma.triman. ubi habetur,

L

z 2

juod fequitur.

initatis. [uf.

Jubente San

*

&;gümo Dörizï&o noftro p—r'oþo-fïtum fuit ín fa-

quarto gradu

cra congregatione Concilii, an fponfalibus validé initio contra-

H

&is, deinde mutuo confenfu diffolutis fit fublatum impedi-

mentum juftitize publicee honeftatis ; & dubio pluries propofito

& maturé examinato tanidem fub die 6. Tulii 1658, Eminen-

1oliu) Hor

tisfimi Patres i antiqua ejusdem congregationis fententia con-

G n

fentientes cenfuerunt , non effc fublatum. . Quam conclu.

qut um PW:

fionem poftmodum fümmus Pontifex. 16. ejusdem menfis

fini Diffrsl-

approbavi

ngtime C«

t ;amqpc jusfit in dqbium deiglceps non gefgf

u

*

;a:i;

(2 ,. €ASus CMLXXXI,

(um s

Fw'ælibi*anw: Pater Juorztni filiorum M aximi 69 M axímini du&ï:

inuxoremMaximillam matremMaxentia Cj Maximiane. | Et ut bona

ntis füntpto-

omnia Maximilla won parva venirent nd domum Feliciani, per[uafit

eflatis, MU

nfotfeimp

FelicianusMaximo, dusere in uxorem Maxentiam ctfimiliter Maxi-

mino contrahere cum MAXxImIAMA. — Quariturergo , an duo P,",þ,';?WW

m & Pautta

watrimonia Maximi cum Maxentia i Manximinicum MAxtmiana

ponforufi, *

;zærifzf' vAalida,

Ratiodubitandi eff, quia tales folent j

ipfos quie

Pyvicem agfæ!!zre* affines.

dimentul: t

! Efp Affirmativé I ta h&läje,t fententía corhunis, Ratio eft clara :

; if

ol

"quiaper hóc quod Fésliciánus cognofcendo carnaliter Maxi-

u df o

/lid

sillan contraxeritaffinitater per fe cum filiabusMaxirmillz,8e

4

PUA

fed

*

ü:fni;þllizxeæ' Maxx mx Hæ cum fili

is Feeliciani , filii Foelici.

Vanïean.dverln

(joie

sbSssg 999 *

fion

a

466 À.

I

CASUS S4CR AMENTALES

-

noncontraxerunt cum äliäbus Maxïmiiiæ,r-i&c ha cum :lhs : :7;!70

liet afïinii

lus enim cogaofcensalter

am carnalitet, fit affinis perfe confin-

dum gradu

guineis cognitz , & co

gnita confánguineis cognofcentis,usque

I$

adquartum gradum

;nioniautem cognofcentis confanguinei cum *

trts

confanguineis cognitze,neceft contra,

ltaq; adrationem dubi-

fitas Titi.

tandi dico;id fieri per abufum , zfa

I""æ?mi'ffl,uffä qu«?'(izpef

togradufo

2x.-deconþngw'ni. eAffinit; ——

Titiaeft f

. CASUS CMLEXXX,

Dum Titius parat

fe ad nuptias celebrandas cum Caja,

:

aperit Cajeta

Jerer Caja Parocho iu confe[ffane

J fapins peccaffe carmal

Z

| Qdj

Wt proinde Titiasipcurrerit

ter cum Titio,

Wt A

Affisitatem cum Caja ia primo erada ,

"iueaC,

A

quia z'nw codem Caja

eft comfam

i

rocho eft

a;ic;zdw ? !

*

Deta : gzmi '»;'gimur Pa-

pj.sr

" ttetiatm

R £. Si Cajeta habuerit cum Titio ggþüï.

am éx omni parte

am , Titius haud

""

,

(vl vi t

perfe&

U

| dubie contraxit affinitatem. cum.

! bitom fi/

Caja;ut proinde non poffi

[5

.eam ducere in uxorem: atque ad-

fit, zc tene

có debet dicere Cajetze,ut Titium admoneat de copula fecum.

habita, & de contratto impedimento cum

Caja fcrore.. Quod.

"It cotfung

fr autem copuke habitze cüm Cajet

püomm.

a non füérint perieQoe, ita,

utnon fuerit fa&a permixtio feminum utriusg; intra vas debi- |

tum, nulla fuit contraéta affinitas inter Titium & Cajam, &

per confequens n

MC

Matrimonium.

ullum imp;edfïmgmum -v-c:::;»ns;a;.qt:?»tä:äi'rimexjs;j "l M

li^ Qu

P

QCASUSEMLxXïL"

N5 s

1

*

*f äia*cohfi&turï

tio;fe iniprægiiatain 4Titiato,qui fasfus eft Tilie,

Vhmit

f€ altquoties babuile comimerctumcarnale cum coulanguiuea Titia.

; Orprimyr,

Juerit itaque Titia, an poffit cogere Titianum ad contra-

) nzbfio.

bendum fecum £Matrimonium.

[2

' per

À

F. Efondendam efi Titias : Si con(angnineailla Titiee fitipfi cort-

. fanguinea intra fecundum gradum , Matrimonium. non va-

liturum;fi autem fit illi con(anguineain tertio aut quartogradu,

tantum , omninó valiturum. .. Raíoeff in promptu: quia fci-

icet

IDE M ATRIMONIO, «

1063

I L

timilis ?fo.

ficec affinitas contra&a cx copula illicita,non excedit fecun-

htfe covtin.

Catis usqu

dum gradum, impe»dit—gu;em in -Prfmo & fecundp. Ita om-

HeS.

flgünei cun

Qu

ær&. : Unde pc;i(ïïtlfc;ire Titia,ïriääonam gradu illa fit a£-

tien dubi-

finitas Titiano

! Reff.Extegula communi Canoniftarum : quo-

rqp.quoarz;per

togradu fornicaría illa eft confanguinea Titize, toto gradu ipfa

jano..

«

'Lit;a eft affinis Tit

CASUS CMLXXXIL

qqritCajtt

AMaritus cbmüzi[i f gdulferiürh '-i?t:;e,äuofïm(æ cumian]änguimä

liter ctm Tib

Quj

af

ALXOr Es $ AH

per boc contrAxit:

WoitHtemecum uxore ,c gu(d £alis

v'imgmdu,

/;gjïnim: pperemr ?

jgitur b

Efp. Si illa; cum quá maritüs Yeré cornmifit inceftum ad-

* *uiterium , fit uxori confanguinea intra fecundum gradum,

. omni (atte

(vel viciffim ille, velilla) incurrit impedimentum petendi de-

itarem. cum

bitum fub mortali, quamvis innocenti debitum reddere pof-

q:atque 4d-

fit, ac teneatur, Habetur expreffe in Jure TTit. de eo, qui cogno-

copula fetum

«vit confanguimeatm u

2

:;ori; fu«?. E(tdue communis omnium

crare, Qd

D—o&orum-.

perit

k

u ris d-

.CASUS :C.'MLXXXIII.

fp C

Quadammulrer conqueritur de magná difficultate, &5 multo dolo-

at drime

experitur in con[ammatione acfás conjugalis .ideod,

ït',q guemr

-

I E]þ Si difficultas ífta non impediat verum Matrímonium in

'vafe naturali, eannon dirimere Matrimonium; Sic enim

jid Ti

exprimitur 71 C. 2.de conjugits Leproforum. Et Tit. De frioidis

zyittà Ti

65 malefici. ubi definitur , valere Matrimonium ejus , quze potuit

j atf

. perincifionem fine periculo mortis apta reddi

l&, quodemtique non-ft absque ; .

?vau

z

/,pfk Q

dolotis .:d:i i?',ïmm?*;ï*fgfï &c.

j QO

p

ff

QUs

E

gat V

yu: t

"a

CASUS

licet

CuSQSES RE

CASUS CMLXXXIV, -

[

FYir quidam non potuit penetrare cuas foemine ?qua;i:,nque cotatu s

þiti:'mn

)nare dubitans de valore matrtinonii comfalutt bác deve

filicitevit

Domipum Parozbumy

Á

o porei?.

quia rg/þoæ/i wæ:a,fïare

i Part

qu[uam u

MIN ALLUr :

R F/:o $i Imp-ot»entiar, fuerit perpetua , quze nempä fiec pef na-

iimtibm

turam, nec per artem fine vitae periculo, nec Exorcismos

Ecclefiz tolli potuerit, Matrimonium fuic nullum, Rafío eff

"m

fij

manifeftà ::Siquidem omne Matrimonium eft datio poteftatis

corporum ad carnalem copulam, fi petatür 5 fed. talis impo-

tur.

tens non habet fui corporis poteftatem ad copulam, ut fate-

Ergo.

Coeeterum fepaárandi non

funt.absque praefcitu

RBM

judicis. Ecclefiaftici , cujus

cít veritatem cafüs indagare , né

. lum M

forte fub praetextu impoten

tize lateat alia malitía,

dirimeng

€r parte p

qro TU EE p

tahendi

T Aliu!/äz tetur poteníram ad alias impotentiam -veró ad

Ting, n

gfxorem;

Totdit a

Quid de bos feutiezdam

lu

]A Bjpondetur. Effe.Smpotettidm refpe&ivam , quae fi fit per-

Iu

Ppetuj, nou minüs dirimi: Matrimonium, quam abfoluta.

hm ceel

Raf7/o v[l , quia ficut impotentia abfoluta eft. impedimentum

xylico v |

contrahendi cum omni , ita relpectiva cum tali ; Ergo ficut jlla

E

dirimit Matrit

Ü

ln c

"

p E lp i algree a

Vä)ïx Um 3

hä [

E

vond, ci

potentum cmf;tam xzefpe&wam per maleficiüh*f

iCl

poffs depelli per aliud. maleficium ; adcóque: non . effe

J

Vi

Ütonri

tuam , nec confequenter irritàre Matrimonium,

"

folummgdö per

Pütig, 1

Refp. Impedimentum; quod poteft tolli -

saaleticium , abfoluté tolli»ion poffe 5^ Quia juxta jura,

Vàty ,

quodjure,ideft, licité non poffümus, abfolute

h

non peffamus,

OEX N C

CASUS

1

.

E MATRIMONIO.

JIeé;

NISIRIAORS rooctyttnf

ESRSBEDUSSSED GESUUE

.CASUS CMLXXXVI,

Duo Wfioi ales milites divertunt in

j 74

wodam Ho, *it)'a' f!&þä&aï im g))e Ho-

g Cotifi

itiernnt duafilia perpulchra , Chr

£

j

ina ( Eubhroftna : unus illorum

(

"

fallicitevit pro Chriflind con[entieute, Mter pro Euphrofimá veclamante

k

(

[

ubs-

apud Parentes quoad utramque omninó rep

!

nantes. Difceffuri

7

r

ue fuam nbripuit clam : unus Chrillinam vo

niem , nolentem Eup

o[-

nam Alter : ubi Autem pervenerumt nd Exercitum cum ambabus confen-

fitc perna-

pHentibuscelebrata funt muptia ; Quaritur ergó , am valide propter Com-

: Exorcismos

m, Mio d

Jflii Trident. Con[Hitutionem [e]] 24.c. 6. de reformat tebi decer-

uit $. Synedus, — Intey raptorem Gj raptam, quamdiu-

tio poteltatis

£ellnte vA

proris man[érit, nullgim po[fe

talis impo-

;,,iP/ä $z po

fæäjjin*e Matrimenium?- -

]um, u Bate-

: d

que pcadas

R

Efp. Primó. Yoter primum officialem & Chriftinam fuit vali-

-dum Matrimonium. — Rafío eff ; quia raptus proprie di&us

jndgart , t

dirimens Matrimonium , fecundum omnes, eft abdu&tio puellze

t

ex parte parentum violenta ad alium locum Matrimonii con-

trahendi caufá, — Sed in propofito nulla fuit violentia Chri-

ftinze, neque Parentibus , etíi invitis,, ergo,

Atáueità re-

adusorttts

fpondit ad hunc cafum Lucips 144, Cap, cum ca

ufam de Yap-

/

foribus.

ue ( r p

Rej

. Secundà,. .. Yoter. alterum officialem & Euphrofi-

|

nam celebratum Matrimonium eft validum & invalidum :

n 4

bíolut.

Explico : Eft validum,fi illa À raptore feparata, ac in loco tuto

r :cdimeï)ï",m

qUA

ac libero conftituta, illum in virum habere confenferit : In-

J :

validum autem eft, fi in poteftate raptoris permanferit, 1ta

wr P

Qu

Concil cit, His ipfis verbis, Rat;o utriusiue partis eft, quia

concilium eo Decreto nil aliud intendit, nifi libertatem Ma-

d eie p Á

trimonii providere, fed hac libertas fervatur, quando Eu-

phrofina pofita in tuto ac libero loco confentit, & non fer-

vàtur, quamdiü manet in poteftate raptoris , ergo in

priori cafu &t Matrimonium validum , inva-

juxa UP^

Yolu

hdumm pofïeriogi.

E

B

9

Tftttt

CASu$

805

L

rbä&

€ASUS 'xa-äx-zy E'MAïL Es

p t

CASUS CMLXXXVII.

Quiid fi [ponfalia de futuro mutuo con[enfu diffolvantur ;

Quif gra)

: mfnmmäiimpe

dimentum publice beue-

l jreii

dtatis ?

'Ofa: Publica ho*h*e&as- eft quäfi- ili'qüä affinitas , quäpe&

IN conjun&tionem animorum oritur,tam ex fponfalibus de fu-

£f Syc

turo, quàm prafenti, Differt 4 verá affinitate,quodhaec non

nelater

tuentump

tantum ex animorum conjun&ione , fed corporum & copulà

illa fonía)

carnali proveniat Eftdue hujus publicae honeftatis feu quafi af-

finitatis effectus, ut impedimentum dirirnens Matrimonium

difenio w

conftituat,ità quidem, ut non tantum ftantibus primis fpon-

p 5

falibus, fed etiam illis diffolutis cum prioris fponfi vel fponfe

confanguineis intra certum gradum conftitutis Matrimonium

nec licité nec validé contrahi poffit, — Cap. fi quis uxore, cum

- Qui

//'Ofi

feq. cauf. 27.q.2. . Hoc Notato ad cafum propofitum.

Refp. Sponfalibus mutuo confenfu.diffolutis non manet

impedimentum publice honeftatis, — Eft contra Sangez. l. 7,

difp. 68 n,2r ubiaffirmat manere. ^ Verum cum in dubioim-

RW-NCE

quma

;edimenta Matrimonii tanquam odiofa potius reftringenda

Contrdus

fint, quam amplianda. argum. text. in Trid. fefl, 24. de re-

UC figutan

format Matrimonii. c. 2, in Prin, Ideó quidquid per Kationes

o Matri

in utramqué partem difputari poffet, S. Congreg. Card, de-

d q (j

claravit, non manere hioc cafu publicam honeftatem, pro ut

que fsl

refert Barbofa, De officii. Epifcop. p. 3. alleg. $1. r 288.

Ratio forté haec affignari pote(t , quod res qualibet eo modo

Tittatr )

W de for

diffolvatur, quo modo colligata eft. L. mil fam naturale. ff. de

Ts tn

regulis Juris.

Sed publica honeftas rita & colligata eft ex

mjutuo partium corifenfu , ergo mutuo eorum.

hii

terum diffolvi poterit ;

, diffenfu i

&

z Erg;a &g,,

s

& O

N d

CASUS

pisit QR

MBie [ aesgroeten.

cviA.sUs CMfox»van:I.ff

j

: df propte*;' nofab

ilem AMatrimonium Jupercvente

QJ. g&*

)anlmf;

£em , inop

iam , fornicationem folvantur f

AÍÍA:

W formita

mancebitu .

hic impedimentum publice

— hn a»ti:'?-

"

.XK'V/

$, que t

! E]þ.Sp«onfal

ibus hoc modo diffolutis manere publicam ho«

iubus de fu

neftatem,

Ratioefl; Quia

publica honeftas eft impedi-

od ha non

u

durat diffolutisfponfalibus, fi

1 cyulà

1nentum perp.et-

H

uni, quod etiam,

& tantum ex poft facto

illa fponfalia fue

rant aliquando valida,

.

(euquitid-

diffenfu.unius diffoluta ob fuperveni

n

tem Mgrrimanipm : e:f

Itrimoniurm

tims (port

£0 &c

rel fponi

/ CASUS. CMLXXXIX.

etimonm

Quid É /Hätrimoniu

m nos [if contrattum coram Paroche:

r Ut

io & te[libus

iuxta formar Tridentini oriturne

f

-Fr-ar.

ex hboc tmpedimentum

Pujälifx beneflatis?.

n;m fafiet

angez ld

! Eþ

Negativam fententiam videri mihi v

2

alide probabilCm,

r dubicitte

juam et

iam docet Sangez l, 7.difp.70.n,17,

Ratio eff, quia talis

fubftantialis non habet formam

elingenda

contra&tus ex defe&u forma

ii , ficuu fi

propter aliud impedimen-

; 24 t 16

aut figuram Matrimon

.

ec Rafiond

tum Matrimonium nullu

m effet : Oritur veró publica hone-

. Cnd. de

flas ex conjun&ione anim

orum non qualicunque , fed illà,

qua fit in formá Matrimoni

i vel fponfalium.

Si tamen ad-

:m,)w W

mittatur Matrimonium clan

deftinum valere in vim fponfali-

i Zgä'

ex tali Matri-

& modo

um de futuro , tunc etiam concedendum etit,

m

monio tanquam ex fp

oníalibus usque 'ad primum gradum

nafci impedi

mentum.

. Ita P, Engel. in Manuali Pa-

[iggtae "

..£OC

ho, p. 3. €. . De Mattim.

un

.IO.

Tittftz*

CASUS

CHSUS

FTT

e.»;.fkumjmcx-;muvz'gz E

GESERVEREIENIES ccum ogegp

e4CASUS CMXC..

Quid fi Caj

us fornicatus fit cum Titi4 ,

ffiquteajdre/þon[äiit :

ffbi fürorem tjjm Sempromiam

E

. peteft

'.'guamfz

z;in J '?ü, uxo(em'

Qui f i

Qim:d

E[p MNeutram, Ratio eft

» quia inprimis no

til Titiazh ;- cum lm-

- enjen|

pediat publicà honeftas, -

(

a$, -

Non etiam Sem proniam, quiaim-

pedit coxnträ&a,»a&init

CASUS CMCXI,

h

--

PUR

Contra

- Quidf d

is cum duabus fororibus fucc

€

lis,quamuam teuetur hbabere uxoreg ?

/[fi-vé contrabat þo

fiatem; p

lorcr.vel

r Ejp. In di&o cafuillá effe retinendam, cum quá primitus con-

od C

tra&tusinitus eft,fecunda veró fponfalium cum alterá, quam-

€edenterr

visde praefenti fuerint , propter imp

edimentum publica ho-

ZAtque illud bà

primà de

neftatis invalida effe.

c noíandum , quod impe-

pure, qui

dimentum publicae honeftatis non operetur retroríum, ut vul-

buiffeteye

ó Do&oresloquuntur, id eft,quod de fecundis fponfalibus de

at t

prafenti etiam invalidisoriatur quidem impedimentum refpe-

ditionztie

&ualiorumconfanguineorum, nontamen in praejudicium illi-

türis,idet

us , cum quo priusfponfalia contra&a funt per text. expreffum

t Í

in Cap.unico de fponfal.in 6, Aliud autem dicendum , fi quis cum

duabus forcribus fucceffive con.traheretfponfaliag&fccundam

ts

etiam carnaliter cognofceret, tunc enim neutram habere poteft:

Wdimenti

non primam,;quia ex copulá nata fuiffet vera affinitas,qua etiam

dirimit fponfalia praecedentia, Cap. ewlifteris deeo, qui cogtiois,

Crtterit

Nequeetiam fecundam propter impedimentumpublicae hone-

'tti füerin

a

libusortum,

« nulla

Rgti's ex primis fponf.

»

CfM Qb J

CASUS CMXCII.

Q)id fi Sempronius a

fis Nüxm

bfolute fibi defponfa-verit Titiam, &5 poftexcar-

7e€,

gim ab j

naliter copuletur cup foro

H

2:

-

"us Cajá ; quamnam ex bis pereft.

jun fübe

ACcipere txorem? .

i ve[

Efp. Neutram Ratioe

ft, nonenim poteft habere Titiam, ob

impedimentum affinitatis, nec etiam Cajam, ob impedimen-

6tl pu

tum publica honeftatis ortum ex

ïg'atur snt

€ontractis cum Titiá.

fponfalibus puré & abfoluté

CASUS

u l

GdpunsRccam

ADVE M ATRIMO NIO.

1069

umgmem

'f[ponfäkit

4

^ CASUS CMXCHL -

Z ]

utd [E þiiz-eantur fponfalia conditionata , ut [ *v, g. Titius Jicat 4d

"Qajam : ducam te im uxorem , fe mille im dotem dederis , ff parentes

m ;curiï ift-

77

urue exbujusmodi fJonfalibus comdit ioma-

canþnkrikt C ori

i quAirm-

RU puälim bonefl as ?

n Ef. R/eguluïter loquendo ex fponfälibus fub &onditïong

"contra&is pendente conditione. non oriri publicam hone-

'abatfponfg-

ftatem ; proindé fi fponfa ante eventum conditionis motiatur,

forcr vel alia ex confanguineis licité & validé in uxorem duci

tirtitüs cott«

yoterit. Cap.unico de f[ponjal. ii 6. ImO fi quis juxta. cafum prae-

cedentem cum duabus fororibus fucceffivé contraxerit , cum

iterà, Quatt-

publica ho«

primá de futuro & fub conditione, cum alterà de praefenti &c

uré , quamvis hoc licité & fine peccato non fecerit, cum de-

quog itupee

buiffet eventum conditionis exfpeGare, nil ominüs hancfecun-

Íüm, ütvul«

oniaibus de

damretineretenebitur, Quiacum ex primis fponfalibus con-

entum refpt-

ditionatisorta non fuerit publica honeftas refpe&u alterius fo-

roris , ideó fponfalia preefenti Íeu matrimonium cum eà con-

idicum il

t.exprelm |

ä

trattum fuit validum , & diffolvit

Cap. ficut, 22. de [ponfal.

priora fj ponfalia* d; futuro,

fiqusam

Axfecundur

Notanter autem díco, pendente conditione non oriri im-

abere poltie

pedimentum publicae honeftatis: nam fi appofita conditio jam

extiterit , & v. g. Parentes coníenferint, millein dotem nume-

1g,qaæ WW

u ag

rati fuerint , fponfalia erunt purificata , & perindé cenfebuntur,

acfi nullam ab initio habuiffent conditionem.

Praetereá fi

ubïxcæhofle'

etiam cónditio fit praefentis , vel praeteriti temporis , ut fi

fis Nobilis , fi fis artifex &c.

Tunc quia talis conditio fta-

timab ifiitio non fufpendit ipfam obligationem, fed vel tunc

gf —

jam fübeft, vel non fübeft; & ità contra&ta fponfalia valida

: t

funt vel invalida , ita etiam ftatim ab initio oritur. vel non

eritur publica honeftas. . Unde quamvis fortaffis fponfa mo-

fl

riatur,antéquam de conditione appofità conítet, an fit Nobi-

yngedi

n

sforor in uxorem valdé duci non

lite

Y

|

Jlis ; fi tamen reverà fuerit, eju

Ttt ttt3

poterit

CiSus |

N

x

1 075

M

CA5 U5 $ 4CR 4

: EfNTgiä.;:

poterit,nec attendi

7

tur, quod primim ex poft fa&o illa condi-

160f fedp(

tio declarata fuerit.

tum pu K

-

E

uitteloa,

CASUS CMXCIV.

Qui f confeffarius «yel alius quiscuque ex pri-vata fcientia adfvt??

4AL conjug ALAS habere iamorantinm $ptpedimentisteueturne cis im-

Qj

pedimentum conullitatem Matrimenii indicare ?

J )?u;

| iE]þ. Nontenetur ;imó plerumque non eft confultum , ad-

monere conjugesin bona fide exiftentes,fi tamen ifta concur-

B. N

rant. I,utimpedimentum fit occultum, & non fit fcandalum

"confing

apudalioshomines, 2,utignorandanon fit mortaliter culpa-

yuteonn

bilis, ficut ordinari& ignorantia juris excufat homines ple-

Jure g

bejos , foeminas , milites & alios fimiles; L, cum de inde-

potfuntdt

bito 31, f£deprobationibus. Etignorantia faGi excufat omnes,

sarrem ?

3: Utpoenitensnullum omninó dübium habeat,de valore quia

afiitate.

confeffarius velalius vir do&tus interrogatus de valoreMatrimo-

1145 H

nii tenetur veritatem dicere, ne caufam erroris praebeat. 4.. Ut

$9

prudenter timeatur, ne ex admonitione fequantur. diffen-

fiones, infamia, periculum incontinent

j

dala velincommoda,

ie,& aqli'a gravia f;an-

. Quj

Ratio autem , cur iftis concurrentibus reGté öfnittaturadä

du

monitio, /f/2 e? , quia nemo obligatur ad a&um inutilem &

proximo nocivum , effet veró talisadmonitioinutilis & nociva,

tum propter incomimoda fubfequentia , tum quod conjuges

UT

prius in bona fide exiftentes , per ufum Matrimonii putati-

i, f

DIbUS N

'vi non peccarint, jam autem poft indicationem impedimenti

periculo peceati exponantur; ergo &c. z4queconfirmatur ex C,

1 mæy fC(

I D

quia circa. de confauguinitate &5 affinitate. 65 C. fi quis autem de

panitentia difl.7 non obftat difficilistextus i C. extra de rogulis

AThit

furis, ubi dicitur, quod utilius fcandalum nafci permittatur,

- dafo,

l

-- Wodcon|

quam veritas relinquatur, Nam explicari poteft de tali veritate,

qua fine peccatotaceri non poteft , & ad quam manifeftandam

* !Onfangui

aliquis tenetur ; ut fi partes fint in mala fide vel dubio ; aut cul-

d fnastgr

pabili ignorantia.

tem Concionator aut publicus profeffor

ADguinty

tenetur veritatem dicere,licet fru&us alicujus privati non fpe-

Té-

mumimpg

DE MHTUMON:OL

3071

VOU o as

quiatalis doctrina ordinatur ad.bo-

) illa cond

l:

retur, fed po-tïus fcandalum,

. eum publicum,ideó obpriva

tum alicujus malum non eftinter-

mittenda.

umtiuM-

J CASUS CMXCV.

I íat-

Qu

i2 f Cajus

copulam habuik cura confanguinea Berta :

u

Caji effines cum confanguineis

LI

qu

fiunmg eauf. äi?güïnfi

: Bert«?

: x

Miaconqut-

Ratio.e]?,« quia licet Cajus Ea& affinis cum

R

: —Bv p. N egati've.

fius Bertz , nihilominus confanguinei Ca-

t fcangalum

"*confanguineis ip

aliter culpa-

j Bertee non

fiunt affines interfe ; Nullo enim

ib* confanguine

ft hujusmodi affinitas : proptereà duo fratres

omines ple:

Ture probari pote

m de ifde:

yoffunt ducere

dua.

s forores, & filius poteft ducere illam, cujus

tfit otmnes,

qmarrem Pateri

lus duxit, — Cap. fuper bi5.

De cot[anguinit, 65

Lt4 EmmanuelSa.

deimpedimentis n. 4. Reginaldus l.3 1,

valore, Ua

affinitate.

.

eMatrimo-

n, r45. Henri

quez lib.12. eag.lo.ft-; L..Sangez lib.7ide p atrim..Dszp,

beat. g Vt

N

r diffett

CASUS CMXCVI.

grivialane

E

uidfi Titius duxit Berkam m uxorem, poleftne ed moríuá

vittaturat

— ducere illaum.qua fuit u

xor fratris Berta

*

martqa fratre

E

Berta ?

inittem

edc od

o

€

f

. Ratio ff , quia Titiusper copulam habitam cum

|R

Efp. P

fa&tus eft affinis confanguineis Bertee, non veró af-

j conugt

Bertá,

onii putáti

£nibus Bertae.Uxor aut

em fratris Bertae non eft confanguinea

" editoenti

. con

fequenter Titius poterit illam ducere

Bettae, fed affinis

e

[.J

nam affinitas non

€

nerat

u 8 i

mortui Bertá &

ejus fratre

i um d

g

affinitatem. Cap,

quod fuper his de confanguinitate.

&

affini-

j

Ex ha&enus di&is fequitur Primó,

y1dt g

éate.

la Sangez. l. c.

yermittati

uodconfanguinei 1pfiu

s mariti fiant affines foliuxori, non veró

li enite

eonfanguineis Uxoris ,

3

^

& viceverfa confanguinei uxoris fiant

ito, & non ejus confanguineis, fieque inter con-

offefieam

affinesfoli mar

j qU

La

fanguineos uxor

is, nulla refultet veraaffinitas , quae Matrimo-

(ot .

j

loquendt

b 91'0

I

aiamimpediat.vel d'irimat,ticec fccundum vulgarem

$noduim

B

t 000 i;:

l

!0?2 &

J . CASUS SACRAM'ENT.4LE:;

waiiptamuD auentt

soi Pontific

Todum confänguihei mariti & confanguinei uxoris fe invicem

appellarefoleantaffines.' Ethzecregula traditur C.

finitatis fim

4p fuper bis de

confanguinit. ubi Innocentius IIL fic ait. . Licetomnes confan-

fion ipfo ji

guinei viri fintaffinesuxoris, & omnes confanguinei uxoris , viri

ig eodem

tanta indec

affines, inter confanguineos tamenuxoris & viri, & eorundem

nempe viri &uxorisconjugio, nulla prorfus eft contra&a affi-

finel trangi

nitas , prop

gradalinea

diri.

Unde

ter quam inter eos debeat Mattimonigm impe-

: Ditt

Sequitur fecundo.

] Licitä & välidb co-ntrahï'Matrimd-nïum

bateroda

intercon(íanguineos viri & uxoris , non tantum in Lineá trans-

fui; egofe

ver(a,v g. inter fratrem,nepotem , pronepotem &c, ex uná par*

&nulum.

te; & fororem , neptem ac proneptem &c. Viri exalterá parte:

Mi

Sedetiamin lineá redtà, v.g. inter filium Vitrici & Privi

uxoren fl

uti& inter filiam Novercae & privienum,

gnam,

x

Tulítio dux

u fiat

| Sequitur tertió, Quod confanguineus viriineo grad

&5 ftam «

affinis mulieris, cum quà vir copulam habuit , in quo gradu

muesss ]

viro eft fanguine jun&us , & viciffim confanguinea mulieris

exJofylio;

ineo gradu fiat afhinisin viro,inquo mulieri eft fanguine jun&ta,

demortuo,

Hinc frater eft uxori affinis inprimogradu,filius ejusdem fratris

reptehenfi

in fecundo gradu, & fic deinceps.

&

Syerirltoen

rectá,

Idem eft judicium de 1incä.€*

tt's detmor

CASUS CMXCVIIL

|

VioLererit !

& m mor

Cajus judicat per nullum graJum affinitatis linee transcupr[e, feu.

D

CoMALeFAÍIS iy[a jure

nature MAIVIMOBIMM diriuai.

j Qua- .

id wtet,

ritur,an recte ?

Tocem üce

Efp. 1ta. V(onnfequenter uxor po*tei*c morttio ?iro dL:ccre fra-

i fl0Ód

trem viri mortui,interveniente fummi Pontificis difpenfatio-

nec.

Et ulterius probatur.

Quia fi aliquisgradus affinitatis li-

Chiffj,

Ter'olis te

nez transverfze feu collateralisipfo jure Nature Matrimonium

dirimeret, non licuiffet in veteri lege Matrimonium contrahere

— Diy,

cum affine di&z linezin primogradu, quod tamen fa&tum fuif-

T trans

feteftantur varia fcripturee Exempla ut de Jacob. Gen. 29. qui

duxit duas forores Rachelem & Liam. . De Thamar. Gen. 58.

n

qua fücceffivé nupfit duobus fratribus, &c, Accedit, quod fum-

TIn

: Rffm

1073

DE M ATRIMO NIO,

-——-—

Ís f inricem

mi Pontifices fzpius legantu

r difpenfáffe in-primo gradu aF-

ransverfze,

Ergo fignum eft, hunc. gradum

finitatis lineze t

ones contne

non ipfo jure ha

"

turze dirimere

Matrimonium, fiquidem aliàs

fare non potuiffent,

Pratereà non apparet

elroris,vird

in eodem difpe

beamus

dicere , affinitatem in

& erundem

tanta indece

-

ntia, ob quam de

lineà transver!

fà dirimere 'Mgtt

affines in primo

cotttraa a:ï;.& '

| imonium mte:.

Joritm jupe-

grad

:

ulinece transveriae,

x

p

Dices.]cannes BaptiftaMatt

:

h, 1'4'1-.&Lüc'æ '6 —gravïrtet argue-

batHe

, quod duxerit uxorem fratris

Matrimontuta

rodem, tanquam gentilem

n Linei transe

fui; ergo fenGt ,

Matrimonium ip

L

fo jure naturze. effe illicitum,

$

& nullum inter affinesin primo gra

du lineze transverfze,

€, ex uni at

:xalterà parte:

Refr. Quod Joanne

s Herodem reprehenderit, non quod

uxorem fui

f

ratris tanquam affinem in gra

du jure naturae pro-

k Privignagnf

hibitio duxerit, !

fed quod eandem duxerit adhuc fratre viven-

te;n

am ejus fratrem

Philippum tunc adhuc vixiffe tradit com-

neo gudu fat

as: in citatum locum Matthzi,

j quo gT

muni

sSS. PP. & probat S. Thom

jnra myieti

*

ex Jofepho.

Deinde etiamfi eam duxiffet priori marito jam

demortuo;

re&e nihilominus Herodes à Joanne proptereà fuit

nouirie juntia,

jusdem fratti$

reprehenfus, quo

d tanquam filius natus ex Judao, obligatus

fueritlegemMoy

fi

fis,quae prohibebat

conjugium cum uxore fra-

1

* hanc legem Herodes

tris demortu

i relinquentis liberos ;

icipm de li* q;

violaverit ; quia t

empore Joannes

Baptifta viventis , imó

E

Lex

Mofaica adhuc vigebat.

Re&iffimé ergo

& jam mortui

asf

dici poteít, qua

ndó Joannes Baptifta Matth.14,increpavit He-

rodem 'dicendo : nom licef

tibi. babere 'uxorem fratvis fui.

unc lex vetus , quà prohibeban-

i, 2W : gä

Qu

::.

ia nondum fublata erat;t

o ducett f

tur

hujusmodi Matrimonia,

lex enim vetus ceffavit in morte

sl

jfpenfatio

Chrifti , qui nondum mortuus erat

i

.-,;v;-qu-ando Joannes nuptias

s ifinitats d

Herodis reprehendebat,

L]

Dices. Saltem Matrimontiu

m cum affine in p'rï:mo -gmchä

Mit

no, ut conftat ex Levit.

m conffl

hete

linez transverfae prohibitum eft jure divi

m

cap. 18

15 fratris tui non recve-

nf

ui

: 4-u»bi dic&;uf E Turpitudinem ««:uxor

"

p en. 19

labiä.o

mat Gf

$.

r novam legem in märte Chri-

-B E

ïilani -t:;e'lï-'aü'eqpe

fti;

K

quod

tni

u-u- uuu

2b

1774

CASUS .sjgck AMENTALES. :

m nóo aiptd t

tamen hoc

tïï ; nam translato Sacerdotio ', ïegïs' translatio fa&ta eft.

Hebr. 7. Ex dildis patet, quod uxor poffit mortuo viro ducere

cubitum pr

intct gente

fratrem viri mortubinterveniente fummi pontificis difpenfa-

uxorem du

tione,

Et hac fuit magna illa controverfia, quae fuborta fu-

it tempore Henrici VIIL Angliae Regis, qui repudiavit Ca-

inlogm d

Die

tharinam uxorem fratris mortui , quam cum . difpenfatione

fummi Pontificis duxerat, — Eam autem repudiavit hác ficti-

i r Cap.

trahendum

ene,quod fummus Pontifex non potuerit difpenfare , quod ta-

tontangu

men ab eo fieri potuiffe, paffim fentiunt Do&ores,

aoftinendut

CASUS CMXCVIIL

dun 4b ff

— M.

€ ajus etiam judicaé , quod affinitas in primo gradu linee ïeäæwemp&-

fiéndum J

7

?msr privig

Anum C VitricAm,ac inter vuitricum t priv

ignam, ipfà ju-

quuer d.

"3

re tALUra irtitet Matrimonium ; ,eriwj

"

fedde Qu

an (e&'ä £

Diej

Efp. Affirmativé. ÁAtque ín hanc f'entenääm tanqmai

Tpentaffe

lt ex tox

probabiliorem me trahit authoritas conciliorum Agathern-

fis Can, 61. & Epaunenfis Can,3o. Ubi prohibetur quidem Ma-

Rdy,

trimonium privigni cum noverca, additur tamen; fi ante pro-

am df j

hibitionem contra&tum fuerit (ut puta,quiaut infideles ad.fi-

fpx (b iete

dem . converfi in infidelitate ejusmodi Matrimonium contraxe*

ffpenfre.

runt) nom effe diffolvendum, |Ex hoc enim manifefté collt-

lritonio 3

gitur ejusmodi Matrimonia à praefatis. Conciliis non habert

tl ioft

pro irritis ipfo jure naturae, quia aliàs non potuiffent conver-

MDehfatin

fis: ad fidem indulgere. permanentiama im tali. Matrimonio..

Verüm cutm:contrarize fententize Do&oribus Zices primo; . Ta-

lia Matrimonia à nullá gente unquam fuerunt admiffa , fed.

ca/w]hkca

femper ut naturae advería reprobata, . Unde Apoftolus 1, ad:

If n

Corintlz f. concubitum privigni cum Bovercá vocat fornica-

7717

tionem , quae nec inter gentes auditute

:|

í

; Refr. Falfum effe ,quod: Matrimoni

a inter aHïnes in pri-

Mf |

mo gradu linez reCtze nunquam | fuerint admiffa , fiquidera

108 dryy

Rex Seleucus tefte Valerio Maximo l. $, c,7. fuam uxorem Stra-

l

LVT

ito, nec

cqogicam ceffit pægmim: filio Antiocho ex aliá uxore ger

tamen

Jttdiy o

4;

J07$

D-E MATRIMOP?['O;

a

i

tamen hoc fa&um reprehendit Valerjus. . Quod autem con-

overcà vocet fornicationem , quae nec

Vito duere

cubitum privignicum n

& difpeth.

inter gente

s auditur , €

ft ex eo, quod privignus vitricam in

? bortafo-

uxorem duxerit à

dhuc vivente Patre , eoque reclamante, ut

inlocum cit. notat, S. Thomas. -

udiavi, Ca-

Efcap equali-

ifpenfatione

Dices. Secundó.

3uxta Cap, t. de conjangui.

vit h &j

fey, &5 Cap. propinquis 3 y. q.

3. Eodem modoin ordine ad con-

trahendum Matrimonium a

bítinendum eft ab affinibus,quo ET

r quod u

d

;

z

coníanguineis, Ergo cum à confanguineis in primo gradu

abftinendum jure naturz , eodem quoque jure erit abftinen-

dum ab affin

ibus i primo gradu faltem linez re&ze,

Refp.

r

zando capitula illa afferunt , zequaliter e

ffe ab&i-r

Y

TT

nendum ab

X

nibus , ac à propriis confanguineis , non lo-

uunter de zqualitate abfolutà attendo folo jure naturz,

,

ïgmm, ij

fed de zequalitate attento jure Ecclefiaftico,

Dices Tertió, Nusquam legitur , fümmos Pontifices di-

fpenfáffe in primo affinitatis gradu lineze re&ae , ergo fignum

m tnquam

eft eos non potuiffe ob prohibitionem juris natura,

3 Agathen'--

Refp, Non proptereà nusquam legi Difpenfationem fa-

yidem M

d ponti-

ne

&am effe in primo affinitatis gradu lineze re&ze , quo

Á ante p

-

fex ob intervenientem prohibitionem juris Natura

abfolut&

lüdtlö V

difpenfare non poffit, fed folum quia, cum in ejusmodi Ma-

1 Cont!

d

trimonio intervenire foleat maxima indecentia,difficillimé ex

i

j

aliquá juftá caufà cohoneftanda , nemo ex catholicis hác in re

Dgn, h&bw

difpenfationem 4 fede Apoftolicá petere praefumpfit.

av v

(imopie-

CASUS MXCIX.

( M

Cajus judicat,quodaffinitas orta ex cop

ulá conjugali Matrimonium

dm!gæ; fed

dirimat usqy ad quartum

radum inclu[eui.ut orta-Uero ex

copulä orni-

ytolus 14

|/ecunelum gradum inclu[rve , e&

v farii tantum nsque A

Redfene ?.

—nanultra.

u onie

Efp.lta Ratío eft,quia priüs membrum ftatutum habeturCap.

nc.Tvt,

tion debet, Decon Janpuini: 65 affinit.Pofterius veró in Co

i,

M

felf. 24. de reformat. matrim. cap. 4. fic loguente, Preterea

Santta

yotem

&i*

Synodus cisdem G5 aliis gracviffimis caufis addut3a, impedimentum,

jo, f

qu

!

Uuuuuu 2

guo

qne

ro*;&x

€43Us s-ACR-'AzzE.NTALEä

0 propter affinitatem ex fornicatione contvaGham induc

ifur , &5

fideconta

matrimenium pofteà faium divimit, ad eos tantüm , qui in

primo &5

(;cundo gradu conjuguntunr ,veflringit, ia ulterioribus «p

eró gvadi-

fla caua c

bus[latuit , bujusmodi affinitat

i

Epifc'opus;

u0n dirimere.

en Mdtrirf;onium pgfeärbbfzt?ä&urh

^

M

CÀSUS M,

Tireni f

Effo in ulteiffbriöi;; gradibus ,ideft., kevtio ääua?iä;,afriüæ oría

ii cotit

ex copalá fornicaria, Matrimonium poffed contr adfus mom imAlidet,

*

]

mmg'u.id [lzlææ . faci

fs

t n bis ulterioribus güidtäug oTA

: 'äag;izf'zflz/icïää r

BW

d 4n du m d MLiciastium.

cità CU

in illis gradibus neclicuit, nec valuit,.. Cum ergo Tridenti-

veomrit

num tantum difpofuerit de validitate contra&üs, nil.dicendo

de licentiácon

t

3

ogdirite

rahendi, videtur quoad effe 11c1tum id rcyli&;uiü"?:

téns wriv:

fub difpofitione Jurisantiquk...—.-.

:

Ypifcop

Refp. Hoc jam effe refolutum pe

Hl mhu s

quit i d

ad Romanam. Ubiexpreflé declaratur, in.praedi&tis gradibus libe-

myonium,

I6 & licité poffe Matrimonium cont

É

;

Ye fitaffn

9fahi,;quemgd,modum refþrt

Nzïvarr-wi n Mzm.ugk Confefs, cap, 22.

D.42,

P

€ommifii

£j

*

r d

tnoyglfec

x

^

51

H

*

$

,

j

Yüorenim

Qm"-'d- ]äätäenduiä' czrm eumy qui ut invvinci

b:jw-

i

'

]

ei*ænomns:mpedz-

wb

amentum, affyaitatisoririex copula Misita, Matrimoniumcontrahit:

»Que

cum. afine intxa. fe

e CA

;

ndum gradum :

*

VUe d f

validum e

:

Xeüyoy

" Efp. Breviter;etfi vero defintrelati apud Dia

Ahigo N urES

13. refol 15. qui ex eo tenent affirmativam,quod Ampedi-

mentum iftudftatutum fit in poenam deli&i; poena aütem nom

Grd,de

contrahatur á taliter ignorantibus & oppofitam tamen fenten-

tiar negativam.magis interDoGores recéptatn,videti veriorem

Ditgy

Polter

ex'eo, quia hoc ipfumimpedimentunr non püre ut poená, fedut

quadam inhbabilitatio perfonarü-ex aliiscaufis intradu&tum eff

ali cafu.

Cs porg

* Quamvis ilntcrim..fatendumfüt ; Epifcopoforfan in.t

läijegam

facilius.

- pE MATRIMO N10,

'1077

m HHMIDO a

CHBEUSGUMEEUCS

r

&cilius difpenfandi licentiam competere,fi Matrimonium bona

Littprito

fide contra&um , & impedimentum occultum fit,ac infüper ju-

! vt orli-

fta caufa difpenfandi interveniat , quatenus aliàs in jure dubio

tiCotkrdu

ifpenfarcaut declarare. -

T—'Epifc"opuSPO,teft autd

CASUS MII.

Tironius f:if Matv

P

imonium dirimi per affinitatem ex copulä orzi-

IYACLAIm j

ded. judicat;, hoc. dn

teltigeudum. e[fe. , fi faruitalio

,aff?&itas üttg

fäiiä. con

txabendum.

t iruddith,

«

à

:Mnfïiæaäizm €9n

jracedat - ,,ngæritqr $

5 QUHTA- :

- Am redià ?

REJ.R

e&ä 'pïaiiä. Ratio eff , quia fi fornicatio fï;päþcoþul'a; illi-

fatrïmonium

cita cu

s

m cc;nfaaguinca,uxoris àmarito, aut cum. confangui-

teo Tridenti-

neom

iriti ab uxore primum durante Matrimonio admittatur,

nondirimitur Matrimonium, fed folum pars inceftum commit-

ib dicenao

téns privatur jure petendi debitum, quosque difpenfati o (quam:

ziärcliqu'x(fef-

Epifcopus dare poteft) obtineatur, — Ex quibus ftatim patet ,

A

4177

qui

d fit dicentum, deeo, qui.poft contra&tum cum Bertá Matri-

monïüm,

habet copulam cum forore BertaeyRatione cujus copu-

gradibusïïbe—

L fitaffiniscum ipíá Bertá,Dicendum enim, quod.conjunx , quii

aodum telart

1

commifit incetum cum conf(anguineà alterius conjugis in pri--

H

mo vel fecundo gradu; non. poífit ab eà peteredebitum, Pri-

?

vaturenim jure petendi. ^ G 4. deeo; qu? cognosvit &5c, Ita San-

gez;lib;7.de'Mátrim. difp. x$.

Dixi in primo: vel fecundo gra--

,r&anf ,'W?ä- *ät !

dir, quia ex copulá illicitànon oritur impedimentum , nifi us--

m cotiri

que ad; fecundum gradum , unde qui.cognofcit confanguinean

fuse uxorisintertio vel quarto gradu, non privatur jure petendis,

nam impedimentum petendioritur ex affinitate, quaein copu-

iil [01

n

fa illicità norcextenditurultrafecündum gradum. ut declaravit:

vod impe

Card.declaratio« | Ita Sangez; l. 9-dematrimr. difp.67. n« 14..

a 20t m no

ADices. qui hábuit copulam cum: fuáà proprià confanguine&

m

poft celebratum Matrimonium:, poteft 4 proprid uxore petere:

debitum; ergo etiamrqui cognovit confanguineam propriae ux-

t patth K

àl

erispoteftab ea peteredebitum.R efp-cum Sangez. l.c; 1,7. & ali-

mdu&hm f^. ]

quuntur de inceftu.cum: propriis:

gj

js Negan. confeq. gui-a: jura. lo

f iliué

Uuu uuu 3

COf

le24

CA;,,u.r SACR AMENTALES,

[ onnsting

confanguineis,ficut ne

affinibus conjugis,

que loquqnwtsut de cogulä,q;:r'æ habe—turdc

Qulb

CASUS II

yu/am/m

enjupa

Cum "Tridentinum ex c

opuld fornicarid ovtam , utdimþædimmtziu

Pf lia.

dir£gens rgjlriizg

jt usque nd fecundum gradum iucluffue-

quid intel-

inhocc

Jigi debet nonnine formicationis ?

tatem ited

deiysin

R Efe. Nomen fornicationistefte Sangez. 1. 7, deimpedim.

difþ,

67. h. 6, accipi debet generice,

pro utomnemconcubitum

edinquen

cum fceminà illicitum comple&itur habitá copulá,five deindé fit

alteripete

vero none

fornicatio fimplex ,five fttuprum , fiveinceeftus, five adulterium,

Siquidem in omni copulá illicità procedit ratio movens Conc.

ütetque et

Tridentinum ad praememoratam reftrictionem

; ut puta hac,

t enimcc

aut fimilis,

quodex tali affinitate communiter non oriaturami-

citiae vinculum , quod nifi ejusmodi affinitas non reftringeretur,.

ad gradus pauciores , alia multa pullularent incommoda.

Qul figi

(

. CASUS MIV,-

u

V

i

JMarifus commifit adi

Herium inceffuofum cum confanguined uxoris;

eliyr

n per boc coutrabit

affinitatemcum uxeres - quid talis affinitas .

eperatur ?

4

,:'Efpþ. Si ilia,cum quiá mari

tus veré commifit incaeftum adulte.

- rinum,fituxori confanguinea intra fecundum gradum,incur-

iaf

ritimpedimentum petendi debitum fub mortali, licetinnocen-

ti reddere poffitac teneatur : habeturin jure expreffe £oto título.

De eo;qui copno*vit confanguitieam uxoris fue. Eftque communis

omnium Do&Gorum fententía,

RB

Qf w

CASUS MV,

INer

Q6 Mï(h[l

Quid fiuterque cbnjunx babuif bopul(zm cum confanguif:äs alterius

Binaliy

coujugis,aut etiam quamdo unus tantum babuit.fed deconfenfu alterins :

CüNtrarjts

privaturnt uterque conjunx jure petendi debitum ?

hi ne

Efp.1ta, Ratio eft, quia jus relinquit poteftatm petendi debi-

R

NIOCute

tumtantum modo conjugi innocenti : In hoc cafu autem

n

uterque conjunx eft nocens, neuter innocens, ergo,

CASUS

DE MAÁTRIMONIO,

"fo

;Iubeturde

CASUS MVI.

Qui-d'þ detur cafüs,ut ut

€

! conjunx cum alt

Erius con[dägm&f; co-

"»ulam babucrit malitto

;

[é , ut alterum conjugem defraundaret debito

.

coujugali;teuenturme n

bi

ilominns fibi i»vicem veddere debitum? |

a fraus nemini debet patrocinari , atqui

277

R

*

.

t quidintel-

hoccafu fraus utri

(ue illi patrocinaretur acquirendi liber-

tatem á reddendo

debito. €, 57 /ir,

de cognatione fpirituali, Un-

de jusin hoc cafur

eftringit fuam prohibitionem, quá privaverat

pedim, difp,

petendi,vultque conjugem debitum reddere

concubitum

delinquentem jure

vedeindé (it

alteri petenti

,quan

do copulam commifit eo malo fine; quando

veró nonfecit eo

fine, neuter poteft

alteri petenti reddere ; quia

adulterium,

uterque eft privatus jure pet

endi, & petens peccat petendo; pe-

ovens Conc.

yt puta hat

tit enim copulamab attine,

Ita Doctores pxaulölpo»[-t citandi.

CASUSMVIL

Oraturatrie

(tringetetuts

moda,

Quid fi quis per

copulam coníraxit affinitatemcum fuoconjuge rmmo-

c€Att€5,

teneturnereddere debitum Mlipetenti ?

:

Efp. Affirm. Ratio eft, quiainnocensnon privatur jure fuq per

deli&um .alterius,

TTITTIS

ljfnitt

CASUS MVIIK

»

fhumadulte

illa: copuïäz ,Der q,u?m contraxit quis aüfigitafämmm fuá

dumyncat

$t quid f

Fuerit occtlt a ; Privaturne Ad/auc jure

conjuge,

'ec ial

, perendi ?

fefatoli

: cormimrs

R Bfp. Afficei.

Ratio eft, quia affinitas oritur tam ex Göpuïazoaä

cultà, quamex p

ublicá, Cap. difcrétionem. Ubi nulla fit diftine

&iointer publicam

& occu'tam,atqui ubi jusnondiftinguit, ne-

ergo.ltaSangez] 7. difp. 15. n. 13,.

que nos diftinguere debemus,

Reginalduslib. 31. n. 147.qui

dquidaliiapadSangez fentiant ins

j Dd

contrarium.. Addo non requiri fententiam

judicis ad.hanc poe-

/mþ p////illi E

nam incurrendam , cum haec fit peena privata , non requirens

au&oritatem judicis., & itáfit ufu recepta, ut bené ait Sangéz lz..

;Ze?n& g

de matrim.difp; 647h.18 & l..9. Difp..36, Reginald..

ao m

» $I D. 294;

— (ASUS

gASUä

*

ro$o s

CASUS SACR AM z-:NT.gL P5

---—-

centiam de

QASUS MIX,

tenetur pet

ximé pertit

Qgid f þ-qu'i.s -contrdäo AMatvimonio , fednon .-econfumæätio AMafri-

mom'a £08Z0'UÍ

PATA)

Z

tionempet

D HM uxoreteueturue iægredir&lzgïmew?

Jfanguineam uxoris,ex Qudcopulá factuseft zgj'im) ..

'ChCZ. l. ïedi

licetaliterl

E Ejp. N'ega

f "'Rät.l'ibejZ;UTum quia nullo jure þröbät;ur(a(;BQC

nink. D.

teneri : Tum qui perillam copulam non eft privatus obliga-

mittitmet

tionereddendidebitum. . Tum quia ità colligitur ex C. drfcre

ftis ootimer

fionem &c, Tua frate

5

wentiorzo

rnitatis, de eo, qui cognovit, &c,ità com-

muniter,

utadusval

CASUS MX.

1 dyen

femel exoría fit , exfpiratne üortix-eiw;f

tonvenibc

j leþ affimitas

| perquem contraQda efl ?

— Quij

Ejþ AVon. Sed ad

huc perfeverat in confanguineis cum pai*t-e

füperftite.

Ita quippe traditur Cap. fraternitatis 25. q. 1o.

Rj Q

probatque hoc ipfum DoGor Angelicusin 4.dift. in corpore. q.

- Mtain t

uni. a. r, quaftiunc. 2, pulchrá e

s

atione á congruo, iqq-æ vxd cn

tíotis us

pore&.

Qus cenferi

CASUS MXL :

Jor 2

Quid fi aliqui jure impediti Matrimonium contrabere infer fe fi-

E quasdorm,

:dm demt ub

couditioge difheu[mt iontsPapalis:contrahuntne obligatto-

gutfemdpa

Aem aliquam ante velpoff difbeufationem ? -

?

* q&lmer p()m

ätïo

Efp. Ex ejusmodi reciprocá promiflione oritur vera-oblig

tiiinqme

" fponfaliorurn fub conditione, quam proindé fponfüs exípe-

&are, eáque eveniente, id eft,impetratá difpenfatione,nuptias

| Yi lg

Ita dó-

contrahere tenetur, fietiam alterin fide datà perfiftat,

Qu

U

cetSangez 1. $. difp, . n. 12. &5 Probatur. Quiatalis promilfio

L

verfatur circaremlicitam & honeftam, nempe contrahendum

m

wl

Matrimonium poft datam difpenfitionem: cum ergo obje&tum

hujus mutue promiffionisfit honeftü, & jure non reprobatum,

non eft ratio,cur nonoriatur obligatio & quidem ex juftitiá, Ad

F COnRií

eum modum, quo etiam Epifcopus obligatur,voto transeundi

um

DUrümd

ad religionem edito füb conditione;fi Papa difpenfaverit, feu li-

d

centiam

R. 290 qql

DE MQTRIMONzo:

Yojr

—

"-

ccaíu Epifcopus vi voti fui

-t

"Quareficutin ho

tenetur petere di

fpenlationem,ità

&

fponfusillejad quem id ma-

plerumqué

E

tacité feobligat ad-difpenía-

T /Matä-

ximé pertinere videtur,

D

Arm

lla.ver.fponfalia. n, 1 r,San-

tionem petendam,

utinotavit

mjïnjfmi á

*ChCZ. ;11 ',yo*difp« 'S " 'q,æ v9-

n.36.Navar, l. 4. con

f. $. confang.edit.1,

rGonf.25.de

fponfalquem fequitur Co-

licet aliterfentiat edit.

Grinz eit,quia qui pro-

atrad Ioc

nink. Difp. 2o. Dub.2.,

35,ratio veró do

itus oblga:

mittitfinem,is etiam

cen

fetur promittere media,

fine quibus fi-

ex C d-

ft, & quiex aliquà confti

tutione , vel con-

nisobtineri non pote

faciendum,obligatureti

amad curandum,

kcità corme

ventione obligatur ad

ut actus valeat, ficuti docet Navar,

cit confil, g.n.7. fumptus ta-

onisimpetranda utrique

fponfo communes ælï'g

men difpenfati

€on v-:cnit,,' cum utliusgg

e negotium agatur.

j !/://31

ASUS. MXII.

onfalia cont

raxit fJub eonditione cum duabus,

utrifidesfervandaeff :

?

; cum ptrte

| Quidfi Tif

i2 19

D Efp . Qui cumd

uabus contraxitfpon

falia fub«conditione re-

* Jata in futurum eventum,

etficonditio defponfationispofte-

corpore, Q«

eveniat, non tamen con

tra&us abfolutus & perfe-

rioris prius

»,-quæfli v

&us cenferi debe

t : fed prior defponfatio, cui per pofteriorem

raejudiciumafferri non pot

uit,in füo robore permanebit, 1tà ut

ofitaevenerit , ipfiftandum fit, quia

rt iitl W H

quandocunq; conditio ei app

quod femel placuit;a

mplius difplicereno

n poteft, Reg 21.in 6. confe-

quenter pofterior:

defponfatio,neque licité,

nequé validé potuit,

" aä/lym' :

fi contingat priorem defponfationem «if-

xg:[lo

nifiineum eventum,

, 0

P difpoS- n« 180

fs ?

ielw ItaSangez l. $

CASUS MXXIII,

ioneupu*

1d

*'-(Eil fi quis co:

yje

entit inmatrimonium fub conditione de futuro con-

tat,

Aune a

dimpletá conditionefit validu

pi,absque novo confem[u,

Jjs pro

milllo

;fingemi $

".

'gtþ—adimgletä

fitrae

Qd

ve(a

nue nece[fe eff, wut iterum confé

conditione?

E

/um

0. 00

' iED.?PrdEabilius:eH'e,

&menti S;Thomzeconformius, imple-

n

;[tum/

táconditione requirinovum con

fenfüm de praefenti, aCtua-

d ld

finuare videtur S. Do&or.in

ey/Hm

eulld

lem purum & abfolutum.Id enim in

e

j ttans

eu

C,4. 3, & q. 47. upplementi,a,

s. ubi affirmat; fi

vertt

4 diü. 29, q.uni

XXXxXX

cofi-

(enua

1052

CASUS SACR AMENTALES.

axitbcséndcà st

lutostratif

conditio fit defuturocontingenti,cujus modi eft d'atio"pecuniæ,

emptiones

velacceptatio parentum;judicandum effe de tali confenfu , qui

LPrir,

fit per verba de futuro,

Unde non facit Matrimonium fed

fponfalia; ergo cenfet,ut in eo cafu Matrimonium contrahatur

habetur, a

Conditiont

adimpletá conditione, poni debere novum confenfum , figno

aliquo fenfibili expreffüm. — Rafio etiam id (uadet , contrattus

tionedeful

lidumabsc

dus eft,Sacramentum eft.

enim Matrimonii interChriftianos eodem inftanti , quo vali-

At fi quando quis confentit in Ma-

E

trimonium füb conditione, non ponatur novus confenfus, non

m enimy

traditione

poterit,tunc habere rationem Sacramenti ; ergo tunc non erit

validum Matrimonium fine novo confenfu verbis expreffo;

fedob la

snajor conftat. min. probatur.

Nullum novze legis Sacramen-

(üm perie

tum efít actu eo tempore, quo nihil ejus phyfice exiftit, quod

a&u fenfibilefit, Atqui dum praedi&a conditio ponitur, nihil

Quificot

Matrimonir phyficé exiftit,quod a&u fenfibile fit ; confenfus

Mai

enim & verba;quibus ante fuit expreffus füb conditione, jam

preterierunr phyficé , neque quidquam fenfibile exiftit, nunc

hyfice prater ipfam cenditionem, quae cum hihil Sacramenti

h

fit, non poteft ejusrationeSacramentumMatrimonii dici exifte-

[üt

o r

re phyficé, & effea&u fenfibile : ergo fi adimpleta conditione

fenlum j

non ponatur novus confenfus, (igno aliquo fenfibili expreffus

contractus Matrimonii no

rmenti.

$

n poþtgri*; habere ;ati,o,nem Sáàcra-

Qat rj

Nee valet,quod ait Amicus;

Qüod' licet re'iiqtia Sacranietæ«

Seyilj

ta,tunc quando fiunt , requirant aliquid fenfibile pliyficum,

fpeGans ad ipforum fubftantiam; id'tamen non: eft neceffariüm

inSacramento Matrimonii, qnáChriftus elevavit ipfuminSacra-

REH), |

rmaentum s ut eft contratus civilis, contra&us verócivilis, ut

h&ntes

perficiatur, non exigit aliquid fenfibile & phyficum, tunc quan-

hi, o

&lo fit,

Nonvalet,inquam, quia cum de ratione Sacramenti ut

Certimg

fic , fit effe fignum fenfibile, repugnat aliquod Sacramentum ,

Wite exer

quodcunque illud fit, ieri & penià

Tiidari

parterei, niü aliquid phyfi-

&um & fenfibile ponatur, quando fit,

11 co(ci

Dices.€ontrattus conditionales purificatá co'ndi-tilon-e,absque

abífo-

ioYo eontrahentium aom(cnfu: ftatim purificantur & in

lutos

DE M ATRIMO NIO,

um —

1033

7 NUNIM. maeu

itiopecunig,

lutos tranf&uht. L.het conditio

ff. deconirab, Ewpt, conditionales

onfenfu, qui

emptiones tunc perficiuntur, cumimpleta fuerit conditio, Ef

Finonitm jed

L. Prior ff. qui potiores,

Cum femel conditio extitit, perindeé

abetur, ac fiillo tempore, quo ftipulatio interpofita eft , fine

t COntrahatur

etfüm , figm

conditione fa&a effet. . Ergo etiam Matrimonium fub condi-

;

tion

t, Cutrus

ne de futuro celebratum adimpletà ;a*mdiïäone, ftatim fit va-

iti, qto vali-

lidumabsque novo confenfu,

nfentit in N-

. Refp. Conceffo anteced. Neg

o conféq. & paritatem:Matrimoni-

onfenfüs, non

um enim, cum fit perpetuum,X pertineat ad eos contra&us, qui

tunc rn erit

traditione perficiuntur, non purificatur folo conditionis eventu,

fed ob fui excellentiam fuprareliquos contra&us exigit confen-

1bis expreffo

fum perfeGiffimum & liberrimum,qualis non eft condiuionatus.

gis Sacramene

eritit, qud

.CASUS MXIV.

pOnitur, niox

Quid fi contrabatur

AMatrimonium füb conditione turpi , fubflautiee

j conentus

A7MALITIBIOIII MOR A

dver [atite: ut ff formicatus fueris, (Í nlte-

nitione, m

vius prolem impediveris, eff ne validum ?

'ey i , QuX

Efp. a. Ratio eff, quia quando conditio nonimpedit confen-

hll Sscramenti

füm in fubftantialia matrimonii, ipfum non irritat ; fed condi-

nii did exite-

tio curpis non advería fübftantize matrimonii, non impedit con-

eta COitione

fenfum in fubftantialia matrimonii,ut de fe patet, ergo ipfum

ibili expreftus

non injitat.

jorém S4tte

"CASUS MXV.

14 Sacam

Sedquid fi aliqui fponfalia fub fali condifione contraxcrunt,ïekeiitür-

ne contrabere ct celebrare matrimouium ?

? r

E

Quod etfi ante impletàm talem conditionem contra-

afornimac-

hentes fponfalia ad matrimonium celebrandum non obli-

vero ciiliss t

gentur , obligantur tamen eà adimpletá, Sicut mandans fub

r uf qugn-

certá mercede pacifcenscumMandatario pro re illicità patrandá,

gycramen t

ante executionem tenetur mandatum revocare, & mandatarius

qpumenim

mandatum non exequi, eotamen adimpleto, tenetur mandans

,igi

in confcientià me

rcedem folvere,non quidem ratione patrati

bsue

peccati, fed laboris impenfi, |

tíoties

.^ CASUS

x &U

gbef

Xxxxxx 2

d

CASIIS S.4CR AMENTALES.

szæ

CASUS MXIV..

-—-k;];]

do,Con. a

Qui4 fi Matrimoniun: fit initum [ub condifione imþogïbili';

di, ngo

eflze invalidum ?

nam fidem

reddendiyt

2 Efv Eftinvalidum in foroconfcientize, quamvis im foro ex-

fifolum o

"terno praefumatur validum.. Prima pars pateí, Quia non va-

tuncenim

let in foro interno Matrimonium fub conditione initum, nifi

donecitàc

conditio ftet zatqui conditio de impoffibili ftarenon poteft, cum

fit impoffibilis ;ergonecMatrimonium initum cumconditione

impollibili.

Idem dicendum de conditione repugnante Ma-

trimonio,unde itecont ra&tusinvalidus e(t, Zfceipiote inuxorem,

Duiz fl

tiulieri, f

fi prius me fepeliveris , quia fupponit Matrimonium perficien-

dum effé poft mortem ,quod repugnat, — E£ iffa Aceipio te in

n

conjugem;f tot d cvitá tu&non mentiarb. — Quia haecquoq; condi-

tio non ponitur ante finem vitz , fupponitq; Matrimonium

Quox

oft mortem contrabi,

UGque e7

Secunda vveró. Pars conclufionis conflat ex Grego, IX.

agv

en.

ult, de cond. appof.

CUT N

CASUS MXVIL

Vifas, qua

Ya

Quid frunic

onj'u?gum certó certitudine ph3[icA con[Tet , mtïimanïum

A

VWV

a/(e nullum , e

b notum imptdimentum dirimens ct alter.

ars bonáfidt

1

Ra perícm

indubitantàr Matrimonium vAlere BatAat j poteffue, ff

h

ucruïgcat

debitum , illelicité reddereg.—

"

. ftoNe

fit

at

Itacommuniffima DD. apud & cum Sangez [. 2,

R

P EIþ.N(gdfa

ts

* de Matrim, difp.

3t. &expreffó Innocentius L F. Cap. [nqui fitio-

0111 g

ni de fent, Excommunicat,ubi.confü

Itusdetali,refpondit. Debet

Wi hag

liumiliter. fuffinere , quam per

viüs fententiam excommunicatianis

commercium carnale cooperari peccato-tortali, Ratio autem eft

3 Dfels

elara, quia fornicatio

eft intrinfecé mala , femperque illicita,

Atqui non poteft negari, quin tunc admittatur proprié for-

L.

k i £are|

nicat

1

o , cum reverà int foluti,

potek p.

Dices. Patsinnocens licité petit; ergo alter

üTCManc

a pats licité red-

dere poteft.

"Tuterum.

Re[p..

DE MATRIMONIO.

DeeUEUS

10f

Refp. Difting. anLeced, F,ïc;ï*täþ;tït' , ideft,non peccat peternr-

do , Con. ante.licité,id eft;validé,& tanquam habens jus peten-

tpoffbil,

1

di, nego anteced. & confeq.Per hoc enim,quodilli propter bo-

nam fidem non peccet petendo, non poteft dare jus huic licité

$s Inforo ex

reddendi,utpoté fcienti dirimens impedimentum. Aliud effet,

Quia fut va-

fi folüm opinaretur probabiliter Matrimonium effe nullum,

tunc enim teneretur reddere conjugi , qui bonáfidecontraxit,

t Initum oifí

mpotel cum

donec ità certus fiat, ut parumaut nihil dubiireman eat,

mconditiont

CASUS MXVIIE:

tgnante Ma-

t xOrttty

; uid, Ji sullitas ttatrimonii fit quidem cevíó cognita uni conjugi . g.

miulieri, fcd nullatenus po[fet probari $

Micebitne mulieri in boc cafu ext-

m perficin

l vitanda m.

"mAq

a

Auipio t i

gere»vel faltem ad

dere debitmm ?

damna et geritu/æ red-

quot; cond

herimonurt

e

uoad petitionem feuexa&tionem debiti non eft difficultas,

.

Utique en

»

m ex Matrimonio nulle nullum jus petendi eft, 8c

dere ad perfonam , quae conjunx veré nom eft, haud:

£o, I Cp,

aGivéacce

dubiécontrafextum

decalogi praeceptum eft, aliasque leges di-

vinas, quaeomnem. immunditiam, & carnalenx commixtionens.

ratermatrimonialem damnant. r,ad Corinth.6.& ad.Galat, $,

Arduaautem quzeftio effjan faltem ad vitanda magra dame

mulrimmmim

—

! na & pericula liceat reddere debitum..

/

P2 d

jucurquti

i

Pro Negativá efttextus valdé claruszi Cag.lilteras, | De ve-

1 ffit:[poliat.Et i cap.Inquifitioni.

?

4.de fent .excommuni. Ubifummus

H

Pontifexrefcribit, quod mulzer confcia

nullitatis 65 impedimentima-

trimonii nequidem ad.

praceptum judicis fub cenfavis emanatum po[-

À

fngifi

Btabsd peccatomortalt reddere debitum,

Tales enim cenfurze nort

Y

y, Dd

ftringuntanimam & confcientiam foemirme, quia furtlataeex fal-

fá praefümptione ( quaelocunr non babetin confcientia) cum ju-

o aM*

dex foti extemni,qui de occultis nom judicat, praefampferit frivo-

(ut

illici

] léallegare

imped:mentum, cujus nullam probationen adferre

pïop

"

oteft.

R

atio autem principalis eft; quod conceffá in fimilibus

circumftantiis debiti redditione , fequeretur formicationem aut.

yliite )

adulterium , quae funt intxinfece rmala , ad vitandum fasnae. vel

Xxx xxX $

ViUsE

I

rofgó

€A45sUs$ SA'C)ZAME NTALES,

—

vite periculum,licere , cum tamen .propter nullum metum

tnodo cett

iceat peccatutm mortale admittere, Cap. facris : de bis,que «ui

omnibus C

metüsue caufd &c,

Et hanc fententiam cum Sangez l. 2, de

correfpon

matii.difp. 39. n. y. Barbo, in di&to «ap. Inquifitioni, n. 2, Go-

fi, & tunc

bat in alph. matri, p, 2:n 637.doceot plerique Theologise & :ca-

nonum interpretes,

Efto, quavis (candala & damna ex denes

aliàs filios

fit adultet

gationedebiti fequantur. . Ut Barbofa aic dito numero, 3.

tarito,

Pro enervandis quibusdam obje&ionibus dici poteft, nobis

fufficere, quod habeatur decifio fummi Pontificis in C, Litteras,

& C. Inquifitioni, reddere debitum cum fcientiá impedimenti

effe peccatum mortale, quale peccatum ob nullum metum com-

Quf

[//, [n]

mittere permittitur,

Di&o C.facris, De his, quae vimetüsve

&c. contra

quam argumentari non licet C. iniftis de 4, C, Ego

fplis. dift, g,

R. v

CASUS MXIX,

compe

þræfefiw cujusdam o

bbidi commifit adulterium cum uxore oppidani

Vus & [f

diztis k €

vViri nobilis ew eputentt. 'Ofþidnnus natum flium fhurium,putans fm-

TVolutax

NI , CU Hliis fitis eduemoit , bereditavit ctc

Quaritur ergo, am Q

,

afeitus ci adultera Nobtti oppidamo , ejus-

at

ad q?ij " lzggftur Py

tundo Jnro

|que legrttuts filiis. !

&C at

3 Efp. Pfæfe&us ille adulter','ü-moraliter certus fit, prolem effe

fuam,obligatur ad reftitutionem pro omnibus damnis con-

Tors, ute

R

410 e,

Oi um 1

fecutis marito, & liberis legitimis,

ff clara , quia omhís

[ I, f 5.

injufte damnificans proximum teneturad reftitutionem , fed ad-

ulter ver& injufte damnificat oppidanum, ejusque filios,ergo &c,

Klvwf Cïgm

13 » Mtlar

Intellige tamen per feloquendo , nam fradultera ipfadamnum

compenfaverit ,. vel compenfare velit, aut adulter id praeftare

AUC gj

nequeatob impotentiam phyficam vel moralem , utpotéob pe-

Süx

riculum vitae, famae &c, per accidens deobligabitur, Dixiin

conclufione, fi moraliter certus fit, prolem effe fuam, obligari

adreftitutionem. Id autem in propofito certum moraliter effe

cenfetur , quod prudenter ità creditur, ut contrarium nul-

'Talia enim passim humano

lo modo Vid.(*.attïr probabile,

modo

* tiatde ueuuud

E

DEMATRHMONIO,

20$7

lum qietum

mbdo certa dicuntur , ait Leflius. ]. 2, de juft, cap. VIO. n,59. ab

» lgt a

ngez l. 1,de

omnibus commuhniter receptus.ut fiin propofitotempus partüs

correfpondeat cum tempore conceptionis & adulterii commif-

oni.t, 3. 60

od & e

fi, & tunc maritus fuit abfens, vel infirmitate impotens, vel

moi ex defite

aliàs filios nunquam genuit; aut aliundé meritó credendum

fit adulterae afferenti fe ex adulterio concepiffe , non ex

Umidto, 3.

marito.

potefnobs

. CASUS MXX,

in C.Littetas,

impediment

Qyjzlji prafettus adulter fuafit adultere, ut prolem adulterinam ma-

metutm corm

vito (upponerer, tauquaTM ex ipfo genitam , c& cvnkgum;gï

; vi metüst

sanquam [uam educandam ; Ad quid ipfé ex

£unc evit obliaatus ?

den G

9 Efp. In hoc cafü certum eft apud omnes, eum QBH ari ad

"compenfanda damna indé fecuta , & marito in fumpti-

bus & liberis legitimis , vel haeredibus in díminutione haere-

j p

ditatis & fimilibus. Ra£io eff.

Quia tunc fuit vera moralis &

um M

voluntaria caufa illorum damnorum ; atque hoc fimul cunm

ju g

adulterá aedue primó & aqué immediaté , & non folum fe-

i, U

eundo loco, & in defettum adulterz , quia quando confilium

éft , datum in commodum ütriusQue, & confultoris & execu-

a n

emt&

[

toris, uterque tenetur zedjue primó & pro rata , & finguli in

$ cof

folidum in defe&u alterius ; ut ex communi notat Leff. L. 2,.

h

yuit

i qu?k

o

C. I0. . 5, & ex eo Lugo difp. 13. fe&, 2, , « in. fine; Tene-

ia

bitur ergo tunc reftituere adulter aut in parte rata, etiam ma-

onam

i

-

*

älloa;ïïgo ;

jori

, etiam in toto, pro ut ipfía adultera multum , parum,

a damnu.

aut nihil ad reftitutionem cooperari, vel contribue-

»

Similitér & econtrà dicendum de

ridp

fæ[tar []

| xe potuetit.

ob

adulterá,

vtpote

jit

g, D

il 1gä)'/

K

m)

jlicer ^

lo ä&ä —

ntrat

hf!mano "

o

mode

€ASU$»

top$

CASUS $A4CR AM..EN TALE$

ss

iasendemnieti —— À

u&äj&

CÁSUS MXXI,

su&orem,

m neceud

Sedquid fiille adulíer poffea adultere aibil fuafit , mec uïlo;niodo pro-

curavit,quod proles adulterinamarita fapponeretur.s teneturnt vationt

putare, qu

Adulterii pracise [altemex parte prorata um ad refh ituendum liberis le-

probablite

propofitar

JIEnis ,vel baredibus pro damnis,utpoto pro bareditate diminttá vel

Ablatá pro majoratu , vel fidei commi/jo , alioue pract-

[OM

quos £al furio tanguam degitimo

fequuntir

£0 AtZ?

f , Leffn

: Videtur quod Non.Yta SotusJ, 4, dejuft,c 7.3.2. & poïïeuxh

Ratioeft,.

Jra ilegix

Henriq. BartholomzeusáS. Faufto, & Diana p. 2.tra&. 3, Mifcell.

fitiosis, k

refolut. 24. alii recentiores tefte Leffiol.2.de juftit. c. 10. n. $.

Conjecit m

non negante hujus fententiae probabilitatem , fundamentum

elidum.

eft, quod tuncadulter non fit caufa propria illius damni , fed fola

uxor adultera, quae fola fupponit marito prolem alienam pro

Bitioni d

Canfr

fuà, quod adulter, ut fupponimus, nec intendit, nec confulitjnec

tà Cj

procurat. £Ergo fola mater eft, quze damnum infert, adeoque

eafolarepararetenetur,. Confirm. primó. — Si eo cafu adultera

Don alites

timum tl

procuraretabortum, non ideó adulter effet caufa abortüs , fiil-

Ttitus J

lum necfuafit, nec procuravit, licet illius occafionem dederit

Veguz eni

fuá copuláadulteriná; ergofimiliternon erit caufa illius fuppofi-

£d o d

tionis alienz prolis,(i eam nec fuafitnec procuravit , licet iJlius

occafionem dederit, Confzrm.fecundó. — Si egotibi furatus fum

At6 (oler

Cübit m

tuam fuppelle&tilem, tu veróad eam compenfandam fureris a

alio tertio pecuniam, non ideóego debeo tertio reftituere pecu-

Wum,

niam, fedífolum tibi pro tuá fuppelle&ile, Ità in propofito adui-

&lter

k.erg&el

ter eft quidem reus adulterii , non tamen illius fuppofitionis

& damnorum, qua uxor adultera fupponendo prolem alienam

l!mäh'uw

a h.

infert marito & filiislegitimis, confequenter à reftitutionis de-

dücarite

itoimmunis erit,

Quod fi dicas : Adulterum cenferi au&torem hujus fuppefi-

GQtionie

Bitig

tionis , quia matrem in eam necelffitatem conjecit , ut neceffa-

Durebi.

rió deberet prolem fupponere , alioquin debuiffet feipfam pro-

erc.

Cet j Tlf?)l

r

-

mcmi o

Refoondent

h

DE MAÁATRIMONIO,

l-l'ü':fg

. - Reffondent praefatae fenzentize au&ores : non ideo cenfetá

auctorem, quia nen cenjecit illam nolentem & invitam in

eam neceífitatem , fed volentem, . tInde ipfa fibi debet im-

lvmodopre

putare, quod in eá neceffitate fit conítituta. — Ità illi non im-

2777 3777

um rris lr

probabiliter,

Nihilominus contra illos

—.a.d quæ&imch in cafu

dimiathuel

propofitam &c.

' pmi-

Refp. . Affirnat.

Ita DD commuriter , quos laté citant &

fequuntur Layman. Lib. 3. Theol. Moral.Tra&. 5. p. 8.c, 14

n. 4. Leífius. de juft, 1, 2. c, 10, dub, £. Lugo,Molina & alii,

Ratio eft, quia licet mater fit, quae immediaté fupponit pro-

Acpolteum

lem illegitimam marito , adulter tamen eft caufa illius fuppo-

& Micd

i. 6,10.1.5.

fitionis, & damnorum confequentium , quatenus ipfe Fa Go:fue

conjecit matrem in neceflitatem ità faciendi , ne prodat fuum

ndamentum

deli&um. Ergo tàm adulter quàm adultera fuübjacent obli-

s. fedola

gationi ad fatisfaciendum damnis ex tali fuppofitione fecutis.

alenam pro

Confirm. Quia adulter eft etiam vera, proxima & immedia-

o

ta caufa illorum damnoerum, ficut & materadultera, hzec enim

ert, 40000€

non aliter concutrit ad illa damna, nifi quatenus filium illegi-

cfo at

timum talem permittit effe in domo , & familiá mariti , ut

bortus , Il*

martitus & alii credant effe filium legitimum , ficut reliquos,

nem deitit

Neque enim ad hanc caufalitatem neceffe eft , quod Mater

Jlinsfoppot

pofitiv& .dicat ; eum effe filium legitimum Patris, neque ità

hj

jcet i

dicere folent , fed folum perrnittit eum fic domi manere, &

fural

5 füm

EW

decipit maritum & alios , putantes eum effe filium legiti-

m fu(Q,US D

(ü

mum, Atqui eodem modo; fi non multó magis, concurrit

n

—

adulter ; hic enim cum fit verus Pater, & deberet ipfe eum

to ?

iv

alere & educare , & illius curam habere , ipfe nihilominus

)051

ip)

o

ol

hunc filium fuum relinquit in domo aliená apud putativum

lem?

henam

alium Patrem , 4 quo videt eum pro flio legitimo haberi &

educari &c.

iution*

Ergo eft caufa non minus quam mater illius de-

ceptionis & damnorum confequentium mariti & liberorum le-

Wf

gitimorum, ut fané perpendenti.luce ieridianá clarius-ap-

Ufus fur'

u«

parebit. , Mihifané fententia jam propugnata fummopere pla-

cet ; Tumprimó,quia communis , á qua proinde inre tanti mo-

f

D 4m PU

menti non eít facilé recedendum. — Tu fecundó,quia non ex-

u

Yyy Yyy

pedit

I089

at

CASUS SS4CR AMENTAL .E'S.

puu a

pedit ii re tam nefariá favere adulteris, 'T&mhtertiö-,' ql'ü?ïa: etx

j qdubio &

amfi adulter non fuafit. fuppofitionenv, tamen eft .caufa, cür

unus £070i

nothus ille credatur effe legitimus filius matiti, idjue iniquo

alter veroi

modo,nempe commercio cum uxore aliená.

. Unde cem ex

cindum p

áojuriofo fadto ipfius fequatur. hac credulitas, cetifetur.

Gauralitt

efíe damni cauía , quod ex i't4 credulitate nafciturz

x quo dai

Neque dici poteft, hocdamnum inde.nafci per a*'cci'dvcnsjï

entim t

quia. ficuti ille error ut. plurimum fequitur ex tali faéto irii-

i evenift

quo;'ita & ex errore damnum , idque fäc.i'lc' erat praevidere,

Df CR

Pro folutiorre fundamenti contrarize fententize refpondeo Ne-

hic confa

gando anteced. ad di&as eonfirmationes, dicoeff & plane diver-

Tium s

fam rationam in exemplis allatis de abortu & fito, Quiaad

bioa tev

fuppofitionem. prolis concurrit etiam . immediate 'ponendo

(ontra fe,

eam in utero adulterze, & tenendo in alien$ domo.

Ad ab-

Xei fecun

ortum.autem: nallo modo concurrit. immediaté , fed nudam.

Inentátioy:

occafionem praebet ipfius libérze ele&tionis ; & ftrans tüám ti-

putare.pol

emmredtà

bi; fuppellc&item nullo modo: concurrit ad tuum furtum pe-

cuniae refpeQu tertii, fed meram occáfionem pracbet, éx quá

tettryute

liberé eligis.furari ab altero tantundem; &

Qu atte

$

neuter in r-l'ieecfi—ï"f

:

£item ità agendi regulariter conficitur.

Yxowüder

"

E

11f

'uo:

d

-;:;

fi tamen in:aliquo-cafufingularialtcot:

fïlrfe;äufcraä

Gptieat

fua;fciens&cvolens conjicere in neceffitatem furandialteri tertió;,

aviusc[.*;

certé etiam injuriuseris iniliumtertium; ideóque'in defe&um

f&ïi debg[,

prioris furiserisreftitutioni obnoxius; quo ipfo

Dicis,

d

lo tuum-primunr furtum..

tamen oaerc

te lïib.e;ag» reftituen

Wiendnur

J €ASUS MXXIT, o cod9

Qþidïiazizlt;ermfäf f

f moraliter certus pmläæjï e[fe ji';m; fe

dfuereäs'

NU il

wvobabiliter dabitet im utrA

a

ue partem , fetne proles ex fe genita nec

: Ioitior etm

xe? adbutnb adulter: ob

f ituttomem ditforum

FALHY z d ve,

parte [ecumdam gu-gmitaüw ;

dämharuþ?fsl?em: pro

dubit, i

d

M liC m

Idetür, quocf fic. Ita doc

ent canymultis Molin

a Trn& 4 de

X (]r

. iuft; difp. 103. Laym,; E; 3. Theol. moral/tract; 3. p. 3. C, 14.

üæ fom da f

1.2 fundamenta funt primo,quialicet ipfe' adulterfit dübius, an

dym.] 5

qui

prolesfit fua*, tamenaeque du b;umf etiam eft, an fit mariti ? at

temo,ü "

ig

ln ob&am

( IDDE MAATRIMQNIO, .5

£i88i

Mi t (rei a

m

Vló, qua eti

in dubio nter duorum Pater fit prolis ; zequita$noti patithr, u£

t atf cur

unus eorum omnes expenfas fubeatin eá alendá & educandá,

Wiüeiniqu

alter veroomninó immunis fit, fed oportet eos éontribuere fc-

Unte ctim ex

cündum . proportionem- dubii , vel probabilitatis; «; Secnndá

tie

Generaliter, . Qunadocunque conftat;delictum effe admiffum,

tüt ez'ag

4

(ün

ex quo damnum fequi folet , prae(umptio folet effe contra to-

pet accfdmä,,

centem , ut ipfi incumbat probatio, nihil ex fuo delicto dam-

t adifi-

ni eveniffe , quod aliàs fuapté naturá folet fequi ,. cum in du-

It pravidtte,

biá:cauíà potius favendum fit innocenti , quàm mnocenti, At

hic conftat alterutrum commififfe delidtum; ex quo:tale dam-

fpondeo Ne-

e phape diver-

num, nempe prolisalienze fuppofitio fequi folet: ergo in du-

bio;an reverà-1tà fit , debet adulter in confcientià praefumiere

t Quisad

ité poneno

contra fe, & credere,fe efle debitorem damni reftituendi, fal-

, Adae

tem fecundum quantitatem dubii, itàQue :non eft bona argu-

f od

mentátio, quam aliqui faciunt: filius in dubiofe legitimum re-

7s Udtrt a

pütare pote(t, ergo.ctiam adulter it4 pracfümere; - Negatut

enim recteconífeq quia innocentia & favor filiiomnijureidme-

V Qtom ye

a bet,éc d

retur.,ut cenfeatur legitimnus , donec dem.onüre.t'urillqg'itimus;

cum ha&enus fuerit in poffeffione filiationis legitimae; ..At ve-

t in Jetete

roadulterümconftatcaufam injuftam fuiffe;ut maritusalimen-

ta preebeat.ilio tanquam certo & indubitato,qui tamen reipsá

fnrfoaufe[as

dubiuse

ft

altetitefty

($ quod: damnum* ;Tlfcþip -æ&jmqbile marito compen-

-

fari debet, -

(ri defe

: Dices.Nemo teneturfo

stmen ODED

Iye;'ev.& re fufï fe fpoïiar&,pr*iusquam

oftendatur debitor,

dbl

-dRefpotid.Ad bocfündament

ho Ticet dubTumsciitenturii

utruri prolesfit adulteri, tamen initalidubio certum videri, ob-

f, PM(?&H

ligationem alendi ipti incumbere, cum aliás damnuüm injuftum

r ff geniMW

inferatur matito ,.quippe qui filium dubium perindé alere cogi-

(ffotum

tur, ac(i indubius exiftat , adebquepericulum fübfit pretio acfti-

J

mábile,ne alienam prolemtanquam proptiam pafcat,

-Ex -clictis facilé conftat ; ftante hác fententia in conícien-

1 Tif 4 i

IN

tig foto damnum refarciendum effe pro dübii quantitate, . Imó

Laym.l, 3. dejuft. tra&. 3.p,3.c.14.0,3. ait,quod etiamiin foro ex-

(obiUs, n

ternosfi caufa eó deferaturjid obfervari conveniat.

Verum his

jtit M(lä;

non obftantibus ego &c.

Yyyyyy 2

Dico

CASTUS. $.44C R. A4MENT. ALE $.

à a;;

E nb

Dico. Simpliciterzadulternon obl*-ïgætür,ad ul-l-'am: cöhT en-

tentiæ»q"ia

fationem in: dübio, nifi ei moraliter certum fit, eam effe (uam

Kexalterà]

xolem. 1ta Lefs. l. 2; deju(t.c.o.dub;ó.n, 39, Ratioeff,

quia

teriicomai

in dubio melioreft conditio posfidentis;

nemo enim tenetur ali-

legitimi l

uid folvere, & re fuá fefpoliare, nifi conftet fe debere. . Con-

fentiunt veré in hoc Doctores,

Quamvis.enim quidam dicant,

illum teneri , quando probabiliter credit effefnam prolem, hoc

Quid f dio

tamen non.eft ità generatim intelligendum, fed quandoctredit

slieriumcut

ità, ut non: habeat rationem dubitandi de contrario;fieri enim

du

D 7770

óoteft, utquis probabiliter credat;effe fuam prolem , & etiam:

robabilitatem habeat,non effe, quo cafu certum eftnonteneri,

dax

IràEeffius, | a fubfumo, Atqut quamdiu adulter non eftmo-

raliter certus , fed veré dubium eft , an proles fit fua. , tamdiu:

non conftat, ipfum efTedebitorems & licet nonfitbonze fidei iv

! RE[:Aj&

erdine ad: adulterium , eft tamen bonze fidei inordinead bona:

BU

: fl s tra

fualegitimé poffeffa, nec illis fpoliari debet, donec probetur,fili-

umeffefüum, | Etinfuper incodubioadeft praefumptio jurís

genuerit, ut

4

tus ao

filium effe legitimum; ut conftat ex: L. filium: ff.. de bis, qui [u

à

debeat,idt

fuivelalieui juris, L. quia [emper. ff. de injus -vocando;.

Dorerelob

. idduegeneraliterintroque forolocum habere pluribuste-

A

latis docentEvugo & Leff, qniaicum ratione Matrimonii filius in-

BUCCIY

veniaturin poffe(Tione legitimze filiationis . non: debet propter

UOfeotsim

Boc dubium poffeffione fu& privari,

Ergo etiam adulter eam.

iE fetvum

prolem mariti, & non fpuriam fuam, ficQue fe'&reftitutione im-

VUS,.fmgu]il

munem: preefumere , & reputare poteft, — Alioquin certé-ca-

lis&liusdubiusmelioriseffet conditionis ,. quam alii. filii ejus-

MT

dcim mariti:non dubii;

llleratiotre praefumnptionis juris defuá

Nt'tselo

r

tiscami

legitimáfiliatione pofftt accipere & retinere totam portionem

haereditatis paternae, & infuper poffet accipere. partem , quam:

Tettütio

Mi

adultereideberet dare propter alimentapro ratione dubii,

Fatendum ergo eft,.titulumillum, qui fufficitad'hoc, ut fi-

lius3ccipiat portionem integram filii legitimi; fufficere eodenz

modoadliberandum adulterum ab obligationeeumalendi eti-

1

amex parte,

klisbené perceptis liguidó ruunt fundamenta contrarize fen-

tentia,

( BE MATRIMORNI 9.-

f6gg

———--—

lm Compete

tentiae, qüig;lex uná pa;,&: adulter reverà non probä tur debitor;

atn effelum

& ex alterá parteomnis praefumptio contra ipfum ratione adul-

R&fïatjf, quia

terii commiffielidicur per con

&r

*

rariam. praefum gtion'cm juris, de

fntoeturalie

k;gitimä- äli-aniom:prciisf-f

&ere, Con.

yoidm dicnt,

.CASUS-MXXIIL.

1 proltw, hoc

Quid fí dio otL lr

es: / M acbi gezfein' feré tempore commi[evint ad-

quandouedit

ulteriun cum Bertá uxore.

Caji im Hs circum]lamtits ,ut certum fit ab AL-

itioyftertenim

serutrovalunotllerum pralem effe genitam,nom àmarito. Teuebuntur-

em , &etiam

nà tunc nimbo velommes rejHipuere marito & frliis legitimis pro:

eftnoniteneti,

damanis ex. Pra.lg Adu

|terind füppofita sarito prerata.

Janparte ?

ernon etmo-

t fus, tamdi

Eff. Affirm. Cam Moliná, Vafquez, Lugone & aliis, Rat?o eff,,.

bonre fidei. a

qpia,ex.,unäparte:centumaefi:?,..prol'em: ab uno: eorum effe ge-

vontad bon

nitam ; ex alteráautem partelicet incertumfit, quisnam eorum.

ptobetor

uerit, uterque tamenfüá adtione injufta fuit incaufá , ne cer--

gen

humptio jatify

tus

damni au&or cognofcatur , à quo. certó compenfatio fieri.

debeat, ideod; uterque' certó injuriam & damnum intulerat;ut-

'.ziebz':, gj

0.

xoté vel ob prolem illegitimam; velob incertitudinem au&oris;.

:rg Joribuste-

qui folvere teneaturea.damna, & confequenter uterq; pro rata

fuaex eá injuftá attione reftituere:tenebitür, quemadmodum fi

nonii fltusit-

debet propt

—

duofeorsim,feu cafü fagittas projiciant; quarum unacertó inter-

-

ficit fervum Petri,licet ignoretur,cujus fagittà interfe&tus fit fer-

y adulter at

(tutíone v

vus, finguli tamen debent compenfare: illud' damnum pro ra-

gv r

ta & quantitate dübii,, quianimirum uterque certum damnum:

intulit,vel occidendofervum vel caufando incertitudinem auc-

3j A. g

sj t

torisdamni, & fic privandoPetrum'jure & facultate exigendi

reftitutionem ab occiforecerto fui fervi,quare uterque dcbet-

m P'Oïtionem

ytem , QUi

nelil?;ibtu ere certam

partem pretii, Idem plané eftin -

noftro propoüw;

- dhoc C

*

ffcereto C

AC

a

L

(c)

umälmdi:a.

fefi

YyyyyY2

CASUS:

od

[

(idr

CA US. SA CR AMENTALESs.

p

p

esetdacs Va

3

: altermonten

CASUS MXXIV, — —

4

n eft ilat

y

v mulier babens tres filios , ex quibus utus erat ex. adulterio

ipjuri-adu!

natA5 , Ut fe liberaret ab onere refHitutionis

f aetenda filiis

eos Allosuta fertar.

£L 22022

A

/e

f

degitimis,:tà

translationit

Uzus veff

d

gzþ

Inie nal usf

/3

€um MocHi-

li exerpto t

mem , bareditate [at ampldprivaliturs.

Quid vultis , faciam ? quibus

auditis quisque ibl tismust , ue [Purius m

^i

0AIMPIHEY,

fi, d legem

rogürant MAtTEmyqt filerer , //

//

DuATE DUWÉS ives

tharitusyidi

uriuMgue ; qui-czgngue Z

Le feh , f&bl Tnvicens

remittentes in partem bareditatis Admiférunt

D

Juerttur

tiiqum a.

dtad, . an aftuta Ulauulierper boz fuerit imco

nfeint

*

H

vulte tranfi

Jiberata aäqpmzzi an.ejïer;jzij:gtimäs P

tU. nec d

Ttnt ad d

'- E]þoäde&t Comvaruv, ap-uälLäym,;Nägatiwä.k

Ratio eft , quia

.tunc filii legitimi nonliberé & fponte,

fed timore gravyi & me-

ptimfumü&

tu injufto adadti remiferunt fpurio,certó

nonremiffuri, fi ipfum.

matet manifefaffet. — 4447f támen P atricius &pórer , poffe hoc

Q j

remedium' admitti, fi omnes vere & exaninio fponte f

& explicité declaratfent, fe nonex metu,íed'ex amore

& bene--

volentia ergd Matrém , vel etiam ergafe invicem remi

ttere v

;

Íciren

vel-

le,remiffuros quoque,fi

!t,quis eéffce infelix illegitimns,

Ita

, It& r

H

* llegitimge

etiam Lugo & Tamburinus fentire dicuntur.

£m

i

: veDDungd

4[ eompen]

£om

J

QUdetam

de/ifali

H

a 7

4

€

siormim.

eiher fubon alqu

"L izuere fm;zrzjþ Adultera. Bo

"

*

njuria?

"

ii

:

, 14 üätüï, va]'en

I) Ef PrimiSinullum al

ud damn

um.

ORTA AE g

o fetigr «

Vnonteneriquidquam proinjuriá hàcMarito illatá reftituere, .

Tiedtiriio

atio eft, quia injuriae ab omni damnofeparatae non debetur ex

hia

juítiti4, nifi fatisfa&io per figna dolorispetitioné venize &c..quce

.

tamen locum non habet , quando injuria ignoratur,

Undenifi

maritusrefcifcat , non tenetur adulter ad calem fatisfactionem,

403*"154&'1&

a

Hac enim fatisfa&tio.non fit ,/nifi (entienti fe injuriá affe&tum,

cum confiftat in placationeanimi exacerbati quod fi refcifcat, &

p

putetur cupere, tenetur: aliàsnon.

'NOCI

0 &&:

em pecuniariam,

E

J

: Reff. Secundo.Si Mgri.tgs exigat (atisfaction

alter

CASDYE MATRIMONIO

09j

'—M

alter nbn tenetur eæmpzæ&ærc Ratïo* eFt, tum qu ia tale aa-m—n;

non eft illatum ; tum quia hac conventio feu transadtio pro

& Alltio

injuriá -àadulterii jüre eft.interdida L. tranfigere. 18,' cap. de

At R

translationib. ubi dicitur : Tzanfigere evel pacrfci deciimine capita-

AUE cgUI-

D) qz/iäw

li, exctpto adulterio, probrbitum uan efl, Idern vetatürl miles vr,

11 ad legem juliam de aduiteriis. : Quodidcircó jüsvetuit, ne

? 005752 (5

d

tmaritus y ideatur fuzeuxoris lenócinium facere , ejusque corpus

Qwritur

tanquam ad quzeftum leno prottituere.5' Si tàmen maritus oc-

entij

culté tranfigeret cum adultero finefcandalo, non videretur pec-

care , nec ad rettitutionem teneri, quia legcs illae magis perti-

nent. ad judices ,. ne.concedatur.actio, nimirum in poenam , ob

itioelt, quia

ocinii,quam ad mores privatos,

guyi ag

pxræfwmptionem len

Turi fiplum

CASUS MXXVI.

üu

^,fichor

',

lierium pavtus evi illius

Yté fecilent,

&

;'Quid j pofr a

fecutus fit , ad.

qwd :mv&t'(:r fzä*zg/;jem $

ye & b

mittere vth

Iäþ Tenetur, quantum feri pote(t fine.famze difpendio &

"vitae periculo procurare , ne legitimi haredesrationehu jus

ptinus, ]u

illegitimz prolis aliquid impedimenti cipiant. . Ita communi-

terDD.undefi habetParapherna, tenetur ea reliriquere legitimis

incoropenfationem, . Similiterfiexlaborequid lucri capiat, ad

quodetiam ei diligentia praeffanda. ^ Debetetiamfolitos furnp-

;;m'mf

tusimminuere , quantum commodé poteft, fpeGatà conditione

Af o

flatüs, valetudinis &c. quod fi hifce modis non poteft fatisface.

re, tenetur eum inducere ad capeffendam religionern , (i ad ean

L;;aukerum

,.

Vidcatur idoncus .R

Á reftituerh

€Glouss

Nauo eft., qu:aom ni bus modx à d€ bet eà Veæ

; æ num h

debeturer

:

d k du

»

Ppr

; Unde fl

edittis modis plen& poteff legitrmis beredy.

sfadionth

6,4 ngwum compen[are : Teuetürne. 441 alz'ägd*,;dhu eP.

E[þ Nan Sedpätefï p&rm ittéres ut ille gitimus. fü'ccedat*;

.aR

i

n

itio' eft. q.,uzi"a; nUHum tune fequ-ltur äamnüm,le*g:i*timrisa hæ.v

afilfy

-taüïixbu?,

Eïiw

:cunï

jltet

908

CA$SUS SACR.AMENTALES

-

vt o

Dicez. Me

fpcandz

fucceffionis, atqui haeleges obligaar in confcientiá, -

gitimus per leges civiles. eft in-gzpa-x hæmdi:talr*i-ïæ»

«quia ingef

Refp, primo. Nonetle incapacem, quando eo nomine coete-

4lios odiff

ris eftilla portio compenfata, & r

es omninó eft occulta: neque

; Jium, etiat

in Roc cafu leges illas accipiendas,

ideà ceffu

Re|p. Secundó. Etiamfi fit incapax,

potefttamen permitti,ut

-tibus mift

fuccedat, ne ipfa infametur.

Praefertiin :

D ET

non fentiunt ob compenfationem fa&am,

q:uandp alii damnum

ttatec t

CASUS MXXVIL

' inetur fief

Quid fi mater nullo modopoteft conipenfare damnum legitiinis .ä&edi

ó

85 ber prolem (Duriau c.

.

- Jiquid]

fnum erimen mavtto Aut proli ?

Akfatum ? teuebiturae tumnc P"æd"f

Ü f h

Efp. Si Mater dubitet, an proditio fit profutura :non tenetur.

RUR Ne

Probatur. ia indubio melior eft conditio poffidentis, ergo

i

quamdiu prudenter dubitat,an proderit revelatio , non tenetur

*tentia, P;

famam fuam, crimen occultum pandendo, prodigere,multoQue

Ergoprpt

minus, quando parum eft credibile profuturum. 1mó id mag-

: Quin vitan

nze effet imprudentize, redderet enim fe infamem & exofam

apud filium,& ipfum injiceret in magnosaeftus animorum,quod

: faperiulo

nonett faciendum

ao

í

absqug certo—fru&uz dc quo 'probabilite;:þqg

.

du yericu

dubitetur. ubi

|

Vtis, V Tl

Adverle primó, Rar& accidere ; ut adultera non ha beät'ïu'üam

PA

caufam & rationem dubitandi, an revelatio proderit, Primó

Wysit

quia filius matri dicenti ipfum fpurium, non teneturcredere;

etfi fciat,ipfam adulteram fuiffe;ut Zocet Gloffan Cap. officri 9. de

AMon g

: Nüquum.

poenitent, &5 vemiffionib. Ec fatentur omnes Canoniftae 7tt cap. per

£uas. 10. de probatron, &5 juris periti n l. fipoflbumus, 14. ff. de lib. 65

pofibumis, Ratioeft, tum quiaalleganti fuam turpitudinem nul-

Wt malgy

la debetur fides, ut in regulis juris dicitur , quod intellige ,

g fpei

cum alterius prajudicio , ut in preefenti cafu accidit,

Tum

quia cum ipíe & füà &'publicá opinione fit legitimus, non

diteitcef

16, QU te

tenetur cum tanto fuo incommodo fe reputare illegitimum ,

nifi convincatur,

Itajue quamdiu fubeft aliqua ratio fu-

A erpiy

fpicandae

Votitio

nl —À

* — DE MATRIMONIO..

UET

T8$y

eettdtarie

jfpi.cahlda-e ffäudis velerroris, non tenetur credere.

Turm

n

quia ingenium mulierum eft, alios praeter modüm amare,

VOffe Coete:

alios odiffe. Secundó, "Quiamater potett fibi perfuadere , fi-

Xulta:nequt

lium , etiamfi credat animo, tamen verbis negaturum, |Nec

ideó ceffurutd ha

x

reditate ;fed' potiüs omnia litibus & *'tum'ul-

f petmittiot

tibus mifturum. ^

alii detmnum

— Ad'verke fecundo..

$i filius omnino convincatur (ut, "ä;üïa

tnater teftibus probat, Parentera totoillo tem

!

pot eabfuiffe) te-

inet.ur-ne'n adire hareditatem.

/"CASUS MXXIX,

ifitir bateb-

$ed quid fi mater certam jpem baberet per revelatienem criminis

gt

fen - adul;e-rii damnis beredum occur[um ári, deneturue idcirco

&yimen [uum patef aceve ?

homenctur.

R Efp, Necdum teneur , fi. inde periculum vitze vel famze fi-

idenris ergo

biimminereputaret. Depericulovita eít communis fen-

non tenetur

tentia, Patetd, primó: 'Quia vita nullo ptetio eft aeftimabilis,

multo(ue

Ergo propter rei pecuniarize reftitutionem,nontenetur quisun-

Imà i g«

quam vitamprodigere aut periculo exponere.Patet fecundo.Quia

) & exodm

in periculo vite ceffat dominierum diftin&io,itàut licité re alie-

yortimquo

nà tanquam tua uti poffis; nec teneatis eam reitituere,quam-

abilicer ht

diu periculum durat , uti fi in fugà alienum equum confcen-

deris, & ille perierit,ergo. ta expreffé Leffius l. 2, de Juft, c,

veitjoom

10.D,7,n.53. Hinc fit, ut etiamfi ampliffima hareditas aut

5s

rif p

primogenitura , aut etiam Regnum ad fpurium devolvi dcbe-

tur ffcf(.en,'

ret,non tamen ad hoc impedimentum vita exponi debeat.

of

Nunquam enim poteft effe tanta bonorum externorum c

utipíam per fe folam praeferri vitae oporteat,

Si tamen

yh

y t p ]

UFJU

rius effet perditis moribus , ità ut ex Dominatu vjus timere-

dinem n

tur mala Reipublica admipiftratio ; legitimus autem effet op-

J

| inte/lge »

timze fpei teneretut adultera 'etium cum vitae periculo impe-

dit

of

direfuccefbonem fpurii. " Hocenim non provenit ex obligatio-

of

ne, quà teneturimpedire damnum legitimi haeredis, fed ma-

jme

í mmum,

lumreipüblicae. Eftque haec obli

gatio potius exlegé charitatis

ommutitivae,

vcïjg[ti*tiæ legalis, quam juftitiae c

z2Z L22

zAlíe-

fp

(n0*

;

CASUS $S4CRAMENTALES.

1

asss MUÉR

- ZAlteraPars quod neque cum famae peficulolrcmatur, Pm-.

:

batur priió. ex Cap. officii. 9. depaenitent, &5 remiffionib. ubiPon- -

tifex confultusde quádam muliere, qua partum fibi infigni arti-

ficio fuppofuerat, effetne abfolvenda, cum crimen fuum timeret

Sib-(y'lliþrzydfu«

dctegete marito, refpondet : Szeuf mulieri, quue ionorante marito -

;itqum Int

de adultero prolem fascepit , quam-vis id timeat confiterz , i(anec illz,

lþlh'm)ämtæ)*

ed competens fatisfathio debet inpungiper difcyetum Saceydotem, Hic

fum ii

Pontifex loquitur in Genere de eà, quae ob aliquam juftam cau-

samum a

fam timet marito detegere crimen, nempe ob periculum vitze -

. firini Sz'

velfams, veletiam perpetua offenfionis.

[

Probatur [ecundo.

Quia fama eft res fuperioris ordinis,

que&e juxta regulam Cajetani & Navarri nunquam eft neceffario.

exponenda pro rebus inferioris conditionis, Hincenim fit; ut *

]äctm

homo etiam infimae fortis non teneatur vitam exponere pro. |

Theo

maximis Fhefauris reftituendis

$

» Vel fama , etiam i;l.uügïsjhoæ-

fütirum

minis reparanda.

Probatur Tert

tenerimit

i0. Quia fama apud homines pecühïä nonfo-

timPfp

let eeftirnari , etfi quis eam fic aeftimaret, praeoptando pecuni-

am famz, contra reCtam rationem faceret. — Melimas enim e[E -

gucz;ïxal

uomen bonum, quam dicvitie multe; ^ Ut habetur Proverb. 22, |

Jh8i

Quo fit, ut etiamfi ad perfe&ionem pertineat pecuniarum re- |

yetie ,

nunciatio, non tamen famae & boni nominis ; cum hac 4d ,

K t

eedificationenr proxi

ml , & re&am officii ädmini&ga;ion"cm |

xertineat.

2

e

Ti

Y hitet

Proba

tur quartó. Quia quod foli fuccedant legitimi,, legi-

bushumanis eftintroduttum, qua non videntur obligare ,xfc.. f

Ts i (

omninó ceffare, quando imminet tale difpendium.

Quf byi.

i

*

bonus

&

Adverte autem,fi maritus fit vir vald

N

- prudens, &

rf f

pariter filius, ipfique rem filentio compreffuri fint, neque id-

circó mulierem ofuri fint, aut probris vexaturi, non cenfebitur

dititad

feinfamare, quamviscrimen illisdetegat. Unde fi he circum-

ftantiae adfint, & fimulfitcerta fpesdamni advertendi

Quodi

Aque

(quod eentö ratiff

imum eft) tenebitur fe ipfá

Thotim

Kprg ere,

CASUS .

:

ii

t Vitar gl

ADIEI' M ATR lgxia NIO.. |

tht D . 7

fotí/, ubiPo

D

CASUS M,XXX» :

bii

nigni atti-l

f

nfuumtimcrctä

| S*ibylliiïrzd fuomarito fidem fra

noit , &5ex adulterio luxurium conci-

dmterque Alios proprios liberos, educari

Wytferilol pitquem famem viro o fsapponit ,

r Mmecs d- du feeeit, poff meitos a

IeHe VN

os , confe[[ario jubente , Adulterium

£anquam v fJuerius im bareditatem pater-

attrdolen, Bs 1 ]iwmaferitr!uxuria,fuemtg;. 7

*

Quaritur Primó, as reZ? confef-

mjulumqu.] - eam cuam aliis legitimis felis ventat

Jfrius Silylinapraceperit u flagi

tium [uur filio detegeret ? Secun-

H

ericulum vite '.

credere,ecf? ab bareditate

do. lUryum luxurius matrt

erioris ordinis, 1

abflinere fe teneatur ?

y eft neceffaiod

ciffe, quia Sybilline communi

ncenim At,ut d

7 idetur Cohfcfïärïus re&t fe

" Theologorum fententiá ten

etur damnum aliis liberis tam

exponete o

Luxurius quoque videtut

l iïïuügis Ju-

. futurum quàm illatum refarcire.

teneri matri aetate jam grav

i fuique femper amanti, adeode mi-

vcuránonfo-

nime fufpe&ze credére, & a

b hzreditate fe abftinere, Ita Vaf-

tando pecut-

uez. Tra&. de teftam, c. j n. 2. & alii,.

Muigg itim d *

r Proren 22 -

- Ejp. Si conch'arius advertit,

Sibyïliham jam aliundé com-

ecuniarum t« d

senfaífe , vel absque periculo odii ,

difcordiarum , infamiae

haec advertit»

cum Dac4

&c. aperire fuum

facinus non poffe, fi , inquam;

de compenfationis admonuit,

;mm;aziancm

.tunc malé eam ulterius facien

J wt habet communis Theolo

gorum,

Qui etiam cum Cano-

e ïtïmï D )äg :

De pro

bationibus & legitimis in l. fi

nitis /1 Cap. per duas.

Docent, Luxurium non

".

-olligat

- poftbumis. ff. de liberis & pofihumis,

bus rationibus often-

L

teneri matri credere , nifi convincenti

ab hare-

. dat, ipfum effe fpurium

, adeoque etiam non arceri

nc, 0«

qelr

on t

bitut

ditate adeundá , cum.

fit in poffeffione filiationis legitimae.

.

Quoed fi tamen Sybillina ni

hil penitüs incommodi timeret ,

fihag cirom

fe extra legitimum

yerterol -

atque infuper demonftrare poffet ,

c omninó & confca'arius bené

J

Aïho*rum —. pnccpiffc , tun

prece-

Zzzwzzz 2

" .

CASUS

:zeæ

CA U&-J.ACL:ME NIALES.

st

prätäpiffcc manifeftationem , & L

| noneltcutr

reditatem relinquere teneretur.

.üxutiüjs.-ma,tri, credere, & hääf

Y

nempefam

Ad primum in oppofitum dicimus,

-'kS—ibyllinainr- omnibus ,

eulim inta

quibus poteft , modis, teneri quidem d

amnum legitimis filiis

| meputate

cayere, & refarcire, non tamen cum

ja&urd majoris proprii bo-

| etiamvitas

ni , v. g. Honoris, fame &c. qualis j

a&urain manifeftatione fie-

bonis forti

ret,juxta coramunem Theologoru

m. Luxurium

quoque afhir-

tendo;non

mamus.non. obligari , matri foli , ut ut fid

€ digna appareat,

prolíilegi

credere , & confequenter fe abdicare haere

ditate,

Cum jure.

gentium bonicommuniscaufá introdu&tum videatu

r,ad. multas

hominum aftutorum fraudes vitandas, ut nemo uniu

s.

,quamvis

miniméfu

4

fpe&ihominis Teftimonio: credere tenearu

r in.fuum.

Quidam Ti

prajudicium, cap. cum á nobis,

De teítibus.

quod. praejudici-

Atus i

um aperté hicintervenit, ut re

[2 jel.

n. f

"

&& Laym.l.3,

dii

Interim regulariter manet Ermum; e.x..«di&ï's.-'adültaemm ad:

preefara. damna avertenda non teneri: fuum crimen manifefta--

re, neque marito., neque proli. fpurize, . Sumiturdue id fatis:

EE

evitentér ex cap. officii, de poenitent, & r

& cnor

emiflionib, ubi-Ponti-

fex Innocentius confultus refpondet, ho

neffé poenitentiam de-

! quisisk i

negandam foeminae,quae finxerat partu

m prole alien.

4 uppofita,

tojttr nof

& pofteà timensiram mariti noluit rem manifeftare,

Sicut nec illé

-JE -t ubite

d

3

eneganda.eff poenitentia., qu ob fimilem tetmorezi prole

m.ex. adulte-

litione, n

vio coniceptam non vulk imaritofateri; Sic ibi. LIbi manifefté fup-

NtCO quosd

ponitur, faltem regulariter , non effe tunc obligationem ma-

] DDiydz

nifeftandi ; aliàs enim mulier nolens mánifeftare, non effet ca-

jp Sitandi, .

pax poenitentize, & abfolutionis Sacramentalis, Etineptédice-

iif m

retur cum aliquíibus, quod ibi non fit fermo de poenitentiá Sa-

tit,

"Wec

1

cramentali , fed de poenitentiá Ecclefiafticá eXterná & publicà..

I

InoA,

.

)

N

Quomodo: enim;voluiffet Pontifex,talem fosminam agere poe-

[ 3m; etiac

nitentiam publicam pro crimine; quodità anxi& 4-marito.celare:

æres » nC

conabatur? ratio autem füfficientiffima: eft, quia obligatio re-.

| itaxem:,*

eulatiterfaltemeft nimis difficilis, parum utilis, plt

go.nulla,

Nam.fecundum- communem: Do&ori

- reftitutio.

h

J!

)

f fon

[

bonorum in bonis fortunas.ordinarié fcu regul

x facienda:

k

Don

*

*

BE MATRIMO N10.

frer

:dere','&—h.æ:

Boneftcum detrimento velpericulo. bonorum altioris ordinis;,

nempe famae; vel vitae.

Atquiin propofito adeft certum peri--

1 0mnibüs ,

eulüm infamiae adulterae,imó & prolis fpuriae hactenus legiti--

'itituis flis

mae putatze, infuper eft periculum perpetui odii;divortii, & (zepé:

gtoptii bo-

etiam vitze adulterae,. qrgg;negularitet faltem pro damno illo in:

flatont fie-

bonis fortunze marito vcl filiislegitimis compenfando,velaver-

uoqueaftt«

tendo,non tenetur fe prodere adultera , neque

kmarvito , heque:

14 )pareats,

proli illegitimae,

Cum jure

CASUS MXXXL.

onad multis

)s, quamvis

( 'i;idam j;uri]ïhawet.ezc&f;z'rïident jumenem: primogenitum ,. quiï*cæz

tut in frum

M

dens Reg

jna Matri diceuti, quodapfe conceptus [ft mon. leaitimà ex. Re--

i prajdc-

ge

e4 adulterioex milite , ceffa fratrz minori Regnum., exquo: .

i, -P, 3', Cy414)l

dubitatur , amfiltus tenentur. eredere. matrá A[[e-

djé. ex. adalteris: ge-

renti . ipfuwe. e,

HIÍumc

Ailteratm ad.

ij

N

y manifel:

Efp

l*

imó. quoad fOrum—-externum*l apudomnes iur'i'ä periïes;

i idtis

: 2h

:

& canoniftascertum eft,;in hoc. non ftari: di&to matris, nifi li--

» ubi Donti-

uidis & indubiisargumentis id probetur, Sedfemper praefu-

tentiam -

mitur proles.legitima, fi tempore conceptionis uxor cum ma-

3

n-eï(uppaüï,*-,»,

i

| rito habitaverit, nifi.conftet;eum fuifle impotent.em,;velv aliá.

Jicot hi

T

ratione ,. prolem adulteram: effe, liquidó- demonftretur; At

qx -

vt r

veró quoad internum. confcientize forum aliter docent Praves;

'| DD,quod nempe , quando filius nullam: habet rationem: du--

ionem D

bitandi, id;fibi. meritó. perfuadere. debeat: ,. quod: mater. fide:

pn elfet

1 digniffima pro-affequenda zterna. falute cum juramento affe-

yupté ,*'æ*'

tit ,. precipue inarticulo. mortis. po(t- Euchariftiam füfceptam:.

Qitentlà of*

| Imó Adrianus. & Sotus,. quos fequitur Vafquez; fentiunt fili--

u

um etiamfi in publico judicio- contradi&torio:declaratus effet:

? 4gttt

p*

haeres ,. non tamem pofle tunc. in confeientia: retinere haeree-

arito at

lii ïej

/d'itatcmïn His.tamen: non.ebftantibus;

Ref, Secundà, "bfoluté, Filius velfilia Ha&tenüs ii pof-

odv

s t

'E

güïgne legitimorum. nataliu

m perfeverans minime tenetut

l

EZ2z2z27Z£ $

€re--

; i

*

-

L

P

CAÁASUS SACR AMENT AL zzs

[ minnl

credere matri , fatenti,

vel ei etiam jurato afferenti , »ipjfo'*s. et-

probentu

dodos &

fe ex adulterio fufcepto

$5 & illegitimeé natos, nifi id liquidis

& .in dubiis argume

ntis , etiam in

-foro externo valitutis

nomine,

oftendat,

Ut fi mater teftibus vel a!

debetet

io modo evidenter pro-

bet, toto tempore conceptüs & p

artüs abfuiffe maritum , vel

quot in.

fuiffe impotentem &c.

catein fo

Ita glo

flia fupra citato Cap. officii,

De pcenitent. & remillionib, &

Canonifiae communiter, Lef-

libus citt

fius quoque 1. 2.de juftit. c. ro. du

b, 7. Layman cit. c, 14. f.

Sporer.

1. Ratzo &ff , qui

a ut fepius dixi, jure gentium boni commu-

nis.caufa ad plu

rimas hominum aítutorüm fraudes evitandas

ft

intrgdu.&um e

t,ut nemo unius quantumvis fufpetti homi-

nis teítimonio

credere

(uidfra

teneatur in fuum prasjudicium , prae-

fertim tam grave;

uteítinpropofito. Placetergoregula à Card,

& a

de Lugo tradit

a his feré verbis,

Tunc folum filius tenetur

St?fl

credere in foro confcientie, quando motiva, quae habet ad

credendum , fi ín foro externo proponerentur vel probaren-

tur eodem gradu & modo, quo ipfi prob

Anturo

Judex prop-

FW.

ter illa motiva ítà

propofita illum pronunciaret illegitimum.

tme:

Qu

ando veró notitia illorum motivorum cum eodem gradu

tetíeo ,

probationis , quo filio proponuntur , non fufficeret in foro ex-

w /

terno ad talem declarationem ", neque ad vincendam pra-

Al(etn p

fumptionem contrariam & po

ffefionem legitimitatis , iden

f ztol

credo omninó effe in foro interno.-

Ratio eff , quia quoties

(uti bàc 4

foruf externum non innititur praefumptioni falíze , fed in eo

Cum adul

conftantomnia , qua cornftantin foro interno, non eft,cur re-

Ígat, x

cedamus 4 fententiá juftá fori externi , imó- prudenter eam

Rem, $

ample&imur, fi ea non difcordat 4 jure naturae. . Et fi omnia

Y n

etiam motiva in contrarium addu&a non füfficiant, ut judex

ütm

amoveat filium à poffeflione filiationis legitimae , quam habet,

D ntg

€ut eadem motiva absque ullo alio, nec magis claré probata

RYelts

Tüiticient, ut filius ipfe proferat fententiam contra fe , & re-

f » r

inquat filiationem legitimam , quam poffidet &c Sané non

Q inagi

£li,cur eadem motiva hibeant plus vel minus efficacize in

gorï:imd

oque

'UDO £oro ad probandum , quam in alio,fi eequé in utr

pro-

DE MÁATRIMONIO.

f

II63

um

prcbehtuf.. Poterit ergo tunc filius confulere. Advocatos

id liquidis

do&os & prudentes per interpofitam perfonam & tacito fuo

9 valitutis

nomine, ut fciat in confcientiá , quid. judex externus judicare

jexer' po.

deberet cum tali & tantá notitiá motivorum , & juxta id,

irtus , vel

quod in foro externo judicandum effet , poterit etiam judi-

O. ofidif,

carein foro interno circa obligationem credendi matri in ta-.

unitet, Lé

libus circumftantiis,.

Ha&enus Lugo, & ex e"(i)c;i'em- Patric,

Jt C 1f

n commt-

Spm:e:ræ

*

es evitatidis

CASUS MXXT*XI&E.

xdi homi-

Ciüm 3 pïæ'

Quia fi aduliera comtmiffo adulterio de iuduftrid cità. petat copulan:

j Uiaäü[ *

Á maArito, ut ffc incertus evadat comceptus prolss ; eff pe adhuc obli-

liug tenexut

g

2 adxe[ itut ionem damnorum ex Adulterio

per fäþ:quæntiä

um marità c ]ï!iï.f Jegitinis..

& habet à

[ probatett-

diflintkione, Sí enim ità facit praecifé ad tegendum:

Judex pto

crimen fuum ,

ne forté natà. prole aliquando innotefcat;,

)lenititmurmas

ceníeo , eam effe.liberam à. reftitutione damnorum fecuto-

odem g1« d

sum. Rafíoeft , quia.ex unà parte eft ufa jure fuo, ex alterá

«t jn forott

autem parte reverá proles manet dubia ,atqui fiadulterá non

ndam p s

fit moraliter certa, prolem hanc effe ex adulterio: genitanz

jans, r N

(

3

cuti hàc & nunc reverà rion eft , cum ob vicinitatem copulae

À

cum. a

dultero & cüm. marito prorfüs ignoret, vel faltem' am-

E

fdin9 i

q Q&,CUF r

-

bigat, ex quo proles concepta fit) non tenetur ad reftitutio-

nem.

Si veri ita faciat ex direG$ intentione , ut proles po-

ydester &

grtommt

fteà nata marito innocenti fupponatur cum ipfius & legiti-

moram filiorum damno , noón poffum eam 4 reftitutione

n

damnorum ex adulterio per fe fequentium liberare:

Quia

uam

habel

jam eft veluntaria caufa illorum damnorum , imó propé cet-

lt Probiü

[*

3

cum rezulariter filtenr ex priori prafertim: extra-

tt

ordinario libidinofo concubitu prolesconcipifoleat. Pro ma-

m

a

"u

joti igtelliggnt;a t

9€/fi

n

"

4 Obfer-

|

€ASUS 54 CRAA?E NTALES.

'IIIZ

^

vioretas 4

-'Obäfvgz, Omnis , qui ponit fcauf;m aliquam , di&;itür

Ratio

'etiam caufa effetuum , qui ex illa caufaper fe. oriuntur,

eraccidt

feu qui per fe connexi funt :cum illa cauía pofita, non au-

dicollatto

tem. omnium effectuum , qui ex illa «caufa quomodolibet

t Molin

e

*

.,pet accidens confequuntur

. & poffunt. effe innume-

Mant

ri nec pravifi , nec praevideri debiti, —Sic uxor in propo-

omnia di

"fito adultera fupponendo filium illegitimum eft folüm «caufa il-

maximé g

lorum damnorum, qua ex illa füppofitione Marito & filiis legi-

tergolhb

timis perfeconfequunturjnon veró eorum , qux inde meré per

fidibus,

accidens, & quafi fortuito fequuntur, & confe

quenter pro illis

judiciol

tantüm,nonautem pro iftis.damgis teneturuxoradultera. -Et

fhatito $

ut res tota clarior evadat ; pono bipartitam regulam, - Sit

^

tationey

€rgo

;

Qniprog

Regula, z Adulter

a tenetur reftituere Marito & filiis legiti-

're alis

fnis pro damnisinillis botiistantum, qua Marito & filiis deben-

(tando;i

tur, &conferuntur fpurio : utpote, 1. Marito pro alimentis &

peris, n

expenfis in educanda prole fpuria jfed hac poft triennium pri-

teftutentà

mum fimulcum adultero:& in defe&u hujus infolidum, — a. Fi-

ttiordina

liis legitimis pro diminutione hareditatis , feu portione collata

fiedeteim

fpurio. . Item pro Majoratu, fidei commiffze , aliave przerogati-

poxett n

va alias filio legitimo primogenito conferenda, modo autem

otculte ac

collata filio putatitioillegitimo. . Itemque hzereditas avi;avüri-

fütt deyen

culi, aliorumque afcendentium , vel confanguincorum; quae

tulté Q

debebatur filiis legitimis , & per iftum errorem conferuntur,

vel occupanturá fpurio.,

-

Wttar. Ti

frihil Q

. Ratioautem ett;quia hzecomnia damna pe

rfeconnexa funt,

& per fe oriuntur exfüppofitione prolis adulterinae.

90 teft Is

r af

Regula 2, Uxor adultera non tenetur reftituere filiis 1

cgi-

« ?RWOd 4

timis pro his damnis inillis bonis , quae filiis legitimis non de-

T6, ülne

, bebantur, & illegitimo conferuntur : ut fi confanguineus vel

[ )'jpeh (

amicus Mariti putans hunc effe verum ejus filium , vel alius

" igfonen

quicunque illum fpurium füum haredeminftituat, aliquid ei

SRtiRe]

leget, velliberaliter donet, fumptus ad ftudia, ad nuptias, ad

Do&oratum tribuat, quod forte certó non dediffet, imó dediífet

quiä hïet fj;

E

Rem

» .

vero filio, fi veritas coni*ci;»iffet.

Ratio

ho efäg

DE MATK I'M*Q N10,

diBg

N ts éupeo upiats.

im., dicitur

T Ra-iio eft : Quia hujusmodi funt :da-:mha non pet fe fed folum

Orlüntur ,

" peraccidens provenientia veris fiiis, quia ad liberales hujusmo-

1 T0f U

. dicollationes jusnullum habebant. ftaLugo excommunicon-

otodolibet

tra Molinam pluresquefequaces,

.

Z

a

dnume-

ffima obligatio: ïcompen-ïandi

-Manet ergo adulterze gravi

dn popo.

otnia damna per fe confequenüa,& marito & filiis legitimis

um ul i-

maxime,quantum in fe eft ; quantumQueomni modo morali-

kl

ter poffibile eft, Utpoté Primo. De bonis fuis propriis parapher-

nalibus,acliberis, de quibus fine mariti & legitimae prolis prae-

de meré pet

ntet proills

judi

cio liberé difponeré poteft,largiendo, legando, vel teftando

.

lulters, -t

inari

to & libetis legitimis usque ad aequalitatem damnorum

du - Sit

ratione prolis illegitimee acceptorum. Mecundó. . Si ejusmodi

bona propria non Rabeat, vel non fufficiant, debet conari fup-

filis i

plere aliis modis, utpoté rem familiarem diligentius admini-

ftrando, imminuendo fumptus alioquin conceffos in cultu cor-

fltisdeber

Jiments

poris, recreationibus , donationibus , quantum commodé po-

teftattentá conditione fui ftatüs , valetudinis &c.

Item ex-

sinium pre

um 2 B

tra ordinariá diligentiá adhibitá, quidquid proprià induftrià fi-

ne detrimento vel praejudicio f«milize acquirere , & fibi retinere

jone lia

e prat Ogätl'

poteft familiae applicando. Addií Molina, debere etiam eam

occulté accipere de bonis fpurii, quze ad ipfüm devenerunt, vel

jodo auttm

"

-

funt deventura, quantum tutó poterit,ut ex eis reftituat, & oc-

j av at

culté compenfet iis , qui damnum propterfpurium injufté pati-

;O[U)yx.? q

untur.

Tertio.

Si praedi&tis modis vel fimilibus parum aut

ferumtat

nihil compenfare poffit.adultera , tenebitur haec , quantum

poteft, perfuaderefpurio alium ftatum, religiofum vel Ecclefia-

rf

fticum affümere , renunciatà haereditate, aut promovere eum

adaliquod officium vel artem, aut quóquo modo ità accomoda.

"? filits q

re, ut fine haereditariis bonis filiis, feulegitimis relidis, hone-

qis f0f

d

fté vivere poffit,

ItaDo&ores communiter.

Quamvis quoad

f ine

ys Y

L["

i Jf

religionem contrafentiat Scotus, eo quod filiusnonteneatur in-

gredi Religionem, quantumvis fuafus

Sed contra, Ratio eft,

gigil &

(5 *

qiia licet filius quantumvis fuafusnon teneatur ingredi reigio-

|1)

nem, eoquod ipfi hocgraviffirnum onusfit, idtamen filio fuade-

iti

de d

e,noneftgrave onusmatri, Quare cum mater debeat repara-

Agaaaaa

re il-

futo

i

c Ab d ab ER TIAALAE.KS !

p st

tà 00f ii

re| il'la/d*—am»ha:ümni modo poffibili meraliätef,'-äï nimirum p:öffit

absque gravisfimo fuo.onere vel incommodo , non eft mirum,

neficia K

quodipfa obligetur ad tentandam etiam hanc viam, in quá ipfi

difpenfaci

peacvelut

non eftgrave onus etiam rcfpe&u filii; & longé facilius refpe&tu

filiae fpuriae,uti obfervat Lugo. — Quod fi denique nullo di&to-

d tempu.

Mittimot

rum modo fieri compenfátio posfit , dicimus tandem; quod re-

Dic

gulariteradea damna avertenda adhuc non teneatur adultera

Íuum crimen manifeftare , neque marito , ne

timernatol

Idque fatisfupra probatum eft. —

que pre)ia fpurize,

per mica

prooataf

Quarítio. incidens,

tirté nti,

filis wese

Quï filii fint legitimi?

45 C Cü

fpenfitior

YxIco r. filii & filiaz , vellegitimi funt vel. illegitimi. Legitimz

tatifüiffer

& Z (unt primó;quiex vero.Matrimonio fufcepti funt. Secundó,.

fpenfader

ui fufcepti funt ex Matrimenio non.vero,attamenin facie Ec-

necfragi

clefiae celebrato;& bonafide faltéuniusconjugi confuimato,Etfi

tisoccedio

enim poftillorum.conceptionem Matrimonii impedimentum

flüqamr

detegatur,prolegitimistamenbenigna juris difpofitione: haben-

terdlitye

tur, dummodoó bona fide;faltem alterius parentis: concepti fint,

Dndcos

licet poft litis conteftationemfüper impedimentoMatrimonii,

|

Din.

fed ante judicisfententiam;ut conftat ex eap; 2, c,ex tenore; Q ui

(üt bto [e

filiifuntlegitimi, "Ubi etiam notant DD,in dubioobfavorem:

Uktertumo

liberorum. , prafumenduns effe , quod bona parentum

quàm dl

fide ex putatio Matrimonio concepti füerint. Tertió, qui ex:

perfonis folutis fornicarié &illegitimé concepti erant, Matrimo-

Wsorobo

nio poftea.inter illas contracto legitimantur; Gcut conftat ex l

d mmt,g

€üm quis, ff, de naturalibus liberis Authent. Quibus modis

haturales efficiunturfüicollat;6, & inftit. de nuptiis $. lt 8&c

&l5 , velq

tit, 4 Decret; — Qui filii fint legitimi C, 1. & c, tantaeod, tit;

t pO(e

ubidicitur:tantaett vis Matrimonii, utqui ante: fint illegitimé.

Voeni

zenitt, poft contrattum Matrimonium legitimi habeantur,.

tdql

Quod Gloff: ibi & Abbas n. 4. & 7 dicunt intelligendunreffe,

n

tu-

quoad;emn*iaj,utï nimitumin:vhærcdïtate*,, feudo, primogeni

r4,

ï

p£ M,Lf:lfkmao,wo.

f)iyä,f

fmm poffit

ra,non rninis quàm alii legitimi fuccedere;itemqsad ordincs,be-

LefEminum,

neficia & dignitates Eccleflafticas , etiam Epifcopalesabsque alia

i (]Uïlpfl

difpenfatione promoveri poffint,Quia benigna jutis difpcnfatio-

ll tefpeda

ne ac veluti fi&ione , Matrimonium fubfequens trahitur retrà

tiulsdi&to

;

ad tempus conceptionis liberorum, Quare dici folet, quod

, quol te

.

Mati

rimonium fubfequensomnia antecedentia pu'gat. -

türdultera

Dico.2. Plurimum intereffe,an quis pro legitime vel illegi-

timénatohabeatur. . Nam illegitimé natis, cum adhereat fem-

prolt fpuria,

per macula paterni pecc

ati eorumque genitura à legitibus re-

probata fit,ideó in multisfunt deterioris conditionis, quàm legi-

timé nati, ita enim ad ordines promoveri non poffunt.tit. de

filiis presb. nonordinand. nec ad beneficia curata vel Praelatu-

ras, C. cüm in cunGis. c, innotuitdeele&to, Tawctfi per di-

fpenfationem autingreffumin monafterium ad ordines habili-

tati fuiffent,nifi pontifex fpccialiter ctiam quoad dignitatesdi-

W. Legitimé

t Secundo,

fpenfaffet.c, .ubi Panor.&DD.d.tit.de filiis presb.Item nec patri,

in as Ec-

nec fratribus aut aliis confanguineis lineze paternze legitime na-

Etlicétmatrifuccedant in Allodialibus & nun-

forato ELf

tis íüccedunt.

edimentum

nungàm patri in duabus unciis, in bonis tamen feudalibus ge-

neraliterexcluduntur. . In Cjnaturales in tribulofide feudode-

5

-

7

i

jone habtf-

:

nceptifits

fun&i contentio fit &c..

iDico s. Quod natus conftante Matrimonio adeó habea-

Áatrimoni.

tur pro legitimo, ut tametfi probari poflit uxorem fzepius ad-

enate u)l

:

10 fY OE

ukeriumcommif(iffe,nihilominus favore prolispotiüsex marito,

|

uàm adultero concepiffe praefumatur. L, miles r , $. defunti,

arenu

ti, qi

ff,ad. 1. juliam. de adult.interim nec praefumptio , licet ordina-

rias probationes , vcl alias precfurr

B

.

ones in contrarium non

f,Mäffim()'

admittat,cedit tamen re

1 €vi

identiae & veritati , fi v, g. eo tem-

onftat e1

ibus modis

pore, quo mulier concepit , & alioinfuperlongiore maritus ab-

fens , vel ob infirmitatem , vel ob aliam caufam ad generan-

ET

dum potenter inhabilis fue/rit.. l filium 6, ff.de bié , quae funt (ui

velalieni juris.

zil

Sed quidfi ux

or ïpfaiinet fateatur,partum effe adulterinum?

poleantüti

communis eft fententia, filium,pro quo ftat juris praefumptio,

vlümeie

ua

materne confeffioni , nifi eviden-

mogönï

ne.n«ten;ri;fzdcm adhibere :

tiores,

:f

4

Aäa aaa a2

"*

Bu USSACRAMENTALES.

;.'1 a;

E MAUR

p———a

tïiores rátiones concurrant, text, cum NOtanGottofr."ifnlr,j 'Im*pe-'

liter prott

ratores 29 $, mulier $. de probat. Panorm. incap. pertuas. ro,

cernentibt

tivitatisti

ff. de probat. Num.4. Andraeas Gaill. pra&. obfer, lib. 1. obferv,-

97. n. 8. Layman intheol. moral.lib, 3. tra&t. 3. part.5, Cap. 14,

$n di

D. r. apud quem ibidem p

l

1

matosfilio:

:

ura de obligatione ex a-dulïterxi-s vi-

deri potuefünt.

caria natt

Dice 4. non tantü

m h-atos ex M'at.fimoüïo vafïd*e;, effe

fioi effe «

legitimos, fed etiam illos, qui nati funt ex Matrimonio puta.

aquiiter!

tivo, quod reverà quidem pro

pter impedimentum aliquod'

um legs

occultum confanguinitatis, aut fimile fuitinvalidum , publice

alicousz

tamen credebatur validum: dutamodó duo concurrant.— Ni-

tb |

mirum primó , quod faltem unüs ex conjugibus putativis

Mattieoe

(tempore contra&tüs) fuerit in bona fide & ignarus impedi-

fex natos

menti.fecundó , ut Matrimonium fuerit contrattum publicé.

letimé at

in facie Ecclefize, & praemiflisdenunciationibus c, ult,

Necob

de cland. de fpons, & c. pen. tit. qui filii fintlegitimi,

$- ü*-qui-s'ï

injureCn

Hi autem breviter circa utramque conditionem fubno- .

fandum 1. quodin dubio & pro favore prolis praefumatur potiüs '

xili, i

4f ,W

ignorantia,quam fcientia impedimenti tefte Covar.de Matrimo-

jox t ,

niop.2 c, 8. $ r n. s. facitregula juris 47. in 6,

fumi ignorantiam , nifi probatur fcientia.

F

ubi d'icitur, Ipræ'-'

Matrimon

-.a'

EASIVY

— Secundó,omiflBionem denu

nciationis impedire legitimita

tem prolis, quamvisuterque conjunx fuerit in bona fide,fi cul-

V5 rel dlie

pabiliter feu' dolofe fatta fuerit, non autem fi jufta de caufa & —

fufrot

ex auchoritate Epifcopi, quia d.c.ult.de cland. de fpon( partim eft

Wt

latum in pcenam clandefti

tBitimy

contrahentium;, partim vetó fun-

datur i praefumptione, q

i, qui denunciationes- ad reve-

Z

Xi pofft

Tlandum i?m'-ped'imen»tum'i:niï-it:utaäs* omiferunt , fcientiam, aut -

MW( l

faltem affe&tatam tantüm ignorantiam impedimenti habue-

COfmpln

tint; ergo f in omiflione denunciationum nihil

peccatum iii&f,-

-€effabit etiam poena & praefumptio,

e

v

At fxt /c.

Dices,

'Natosconítante Matrimonio

haberiin rj'ur'e prole..

Qd ex

gitimis, licetante Matrimonium per fornicariam copulam con-

þafä Am]g

cepti fuiffent,ficut aperté deciditJuftinianus Imperator inl nuper.

)am[,'mm

hera-

H, q?"f' Gs multó mapis, c, de naturalfþus.- ljb, Ubi etiam ge

Dotar GQU

liter

II0* .

i tme

n

DE MATMMQM&

il Impes

liter þxonm:zfzit, quod in queftionibus ftatum liberorum con-

CT ts5 10,

cernentibus, pro favore eorundem non con

«ceprti-onis , fed na-

b

L Obferv,

tivitatistempus inípiciendum fit.

LA CM. 14

ft illos dicere *»Ieg,i*tï'mä

Sed dices,.quomodo Imperator pote

idulerts vi-

natosfilios , qui reverà non ex copula Matrimoniali fed forni-

caria nati funt? Refpondetur, utaliquislegitimé natus dicatur,

vaïdo, dfe

non effe effe&tum juris raturalis, fecundum quod jus omneg

nonio putie

zequaliter nafcimur ex viro & ex foemina, fed effe potiüs effe-

um aliquod

&umlegis (unde & legitimi dicuntur.) & juris pofitivi, quod

m, ublic

alicujus nativitatem approbat, eique jura legitimé natorum at-

mant, Ne

tribuit. — Ergo cüm Imperator tamen hoccafunatos conftante

s putatvis

Matrimonio, quamvis antea conceptos, & in priori cafu Ponti-

fex natos ex Matrimonio putatlvo bonafide contratto voluerit

ts imped

m publid

letiiné Ratos, ideó etiam à nobistales dici & haberi debebunt,

u$ hus

Necobftat, quod conftitutio d.L.nuper,non habeatur expreffé

injure Canonico,vel conftitutio d.c.ult.de cland. difp. in jureci-

ver fubto-

vili, quia jus Canonicum & Civile fibi mutuum fubfidium pra-

aturpotiüs

'ftant , ut quod in uno decifum non eft, ex altero fuppleatur,

le Matrioe

Juxta c. t. de ttow. ep. tiunc. Jed quid fi mulier patiat quidem in

jcitut, ia

Matrimonio, fedtam maturé , ut maritus, qui ante Matrimoni-

,

g

otium cum ea non 'haþuit, *dubita/rc' polfit , an partus 'fu-:

3

Jegititmikée

us , vel alienus fit?

1

fíe f ct-

Refpondeiur, quam

vis ofd'inariüm tempus páríendí no-vem

de ciua

menfium zeftimetur, fi tamen mulier peperit feptzmo menfe,partus

(yirimes

legitimus putabitur , quia intra hoc tempusnaturalem partum

li yetà fur-

edi poffe , ex fententia medicorum receptum effe tradit

v LOT

inc.in L. feptimo menfe.deflatu bominum. . Iddue non tantüm de

itiam, 408

completo menfe feptimo accipiendum eft, fed & ad initium fep-

enti hbt

timi menfis legitimum partum nafci, fatis aperté proba-

eccatum n

tur ex & 3. &. ull. de fuis 65 legit. bered.

Ubi dicítur,

uod ex fententia Hypocratis ab Imperatore Pio appro-

jjorg k

bata Anno 182. die natus legitimo tempore natus habeaturz

J co-

pl]

jam fi more Greecorum ín 50. dies pro Menfecomputentur , ut

quptt

!| -notat Gottofr, dfi egmlem $. ulf, erunt 6, men[es &5 duo dies.

ag

Áaa aaaa 3

Dice

li

I! P tï ;

€ Aþsr.usf: $4CR 4M ENTZLE.S.

Diíco 6, Non itá praecif tempusnativitatis infj þ'icli circa !eäi—:

"r

timitatem liberorum, quin aliquando potius tempus concep-

egitit

tionis confideretur, fi hoc fit eis favorabilius,

Unde qui in

poris, a

Matrimonio conce

ptus& mortuo patre natus eft , haud dubie

tur, exc

ligitimus pofthumus dicetur.

Quidautem,fi mulier poft mortem

font, E.

'mär"'itï non pariat it-

lium ex

tra 9. menfes.-

Sed multó poft v. g. in menfe decimo aut un-

accipiat t

decimo?

tom. i

Refpondetur , ficutob diverfas naturae

/quaïitätes; mulier ali-

Dic

quando citius , ità etiam aliquando feriüs parere poteft , ità

niüm rat

quidem ut omnes facilé confentiant partum in menfe decimo

quiam d

€ditum ceteris paribus, fi nimirum maritus ante mortem fuif-

& legt

fet difpofitus.ad generandum , lébitimum cenfendum effe, De

Continper

menfe 11, difficultas effe videtur propternovellam 39. c, lbi

Mitrímot

Imperator partum zr. menfe perfe&to editum vocat impium,

legititmu:

& ait impollibile , ut conceptio ex marito in tantum tempus

t

extendarur, Sedquia Imperator de partu. meníe undecimo

quoreft

perfe&o,, & circaterrimum Anni edito loquitur , ideó conce-

&UC m

dendum quidem eft,talem partumn praefumptione juris haberi

1

att, eft,

pro illegitimo., i tamen ad initium vel etiam medium unde-

cimi menfis, peperiffet , & decoetero bonae famze & vit&e zeftima

* ia

QU RR

tafuiffet, & maritus quoque ante mortem nullo generandi

purgat

impedimento laboraffet , pro favoreprolis refpondendum pu-

- Ditoo,

tarem, Quia in dubio non prafümitur delidum, l, merito

o ridean

fÉprofocio. Imo ipfam novellae prafumptionem circa par«

15 Coni a

tum poft menfem undecimum natum per judicium medico-

rum (quibusnon dubitojuramentum deferendum , quod ità fi-

RUS ff

WCfOnc-

eutdicunt, & non aliter in confcientia fentiant.) elidi poffe, fi

atteftentur juxta difpofitionem naturce mulieris partum finé

$Ia

fufpicione tamdiu retentum effe, & concurrat bona mulie-

QUIA tjn

Tis à

T Iegitim

P.

pud vicinos exiftimatio , quibusdam -cxcmplis probat Got-

doft. innot.ad, d. c. 2.n.39.1.2.

W &

:

etitepy

Dico. 7, qued tanta fit vis Matrimonii,ut

non folümilli, qui

in-eo'concepti, aut

E

n

ati funt , fed etiam qui antea funt gent-

Bimaign;

tit,

3To fiof «

$i, poft illud contra&um legitimi habeantur. c. tanta: 6.

Q præ[en

quii

Y

DE MATRIMO N10.

II

Md r at Rsl

cira legi-

qui- Hïiiä fintlegitimi. — Ubi prolixé Barbofa in Colle&, DD,

Is Concp-

neque refert,an imediate vel poft intervallum longioris tcm-

yd qui n

poris ,

aut aliarum nuptiarum illa foemina in uxorem duca-

iud dubie

tur,ex qua prius li

beri per tornicarium. congreffüm fufcepti

ihil obftabit legitimationi,fi primo poftquam fili-

|paat ite

lium ex concu

bina genuit relictà concubiná aliam in. uxorem

10 u uf

accipiat & hac mortuá tunc primunr concubinam ducat, Pa-

norm. i eodem c. 6.n, 6.& DD. communiter.

mulieräh-

- Dico 8. Ad legitimationem liberorum folüm Matrimo-

poteít; ità

nium ratum fufficere, nec requiri ejusdem confummationen,,

Yfe decireo

uiain d. c. tanta dicitur filios poft contractum Matrimoniunr

ortem fuf-

effe legitimos & nullaibi fit mentio confummationis , unde fi

m effe, De.

contingeret Patrem ante confummationem mori, vel ipfum:

39, ( Ubï

Matrimonium in periculo mortis contrahi , nihilominus filius

a t

legitimus haberi deberet.-

Barbofa in eod. c, 6. n, g. per Ma-

trimonium. autem» putativumr norm legitimantur , quia ,

im terous

undecimo

quod eft d

e jure nullum, nullum producit effe&um ; quare

autem.magis natus in Matrimonio putativo legitimus cenfe-

deà conce«

uris babtt

atur, eft, quianon eft natus ex deli&to, fed in forma Matrimo-

lum unaee

grii fuppofita bona fide, ille veró: ex deli&o 5 ergo debet ali-

ia ztimi

quid. accedere. legitimum , quod illud. deli&um. cum effectu:

eneradi

purget.

A

Dico 9. quamvis de jure Civiliadlegitimationemiberoruns

endpmp?

; 97

duo videanturrequiri.r. utdotalia inftrumentaunà cum nupti-

d p

is confe&afint,Novell 89. c.8, 2. utconcubinz, ex qua illegiti-

mus füfceptus eft;fueritdomi loco uxorisdetenta, adeóque fin&

m

d f

fufpicione , quod ex alio fortaflis conceperit l.. nuper; inpr.e

de natural, lib; de jure tamen Canonico neutrunr requiritur z

ii pofto

t

artum n

uía tex. in d, c. tan

eneraliter loquitur;.

Ergo pro favo-

re legitimationis etia

m

generaliter eft. accipiendus, Barbofa d.

ofid qu p

proba

jüt

l.n, 44 & j.atque hac in parte jus Canonicum etiam in terris im-

jeritreceptum eft, — Et merito quidem;, tum/ quod effe&tusle-

gitimationis dependeat ex Matrimonio , quod'ad fui fübftan-

,1 ytil

50

font g^

tiam. nom requirit dotalia inftrumenta folo mutuo' confenfu

tito

em. de

na "

cum Btæfentiäz[?ano:chii &cteftium fufficienti.c, is,qui fid

fi?oräf»l'

£lf

CASUS S'ZQCEAMäNTQLE&

susstinsmesi

fponf. trid. feff. 24. de reform, Matrim. c. z, & aliàs ih;.dubiïis à

putantur et

Matrimonio dependentibus femper magis Jus Canonicum

C tadehon

Gonfrarit

quàmCivile fequi debeamus.c, cum tuam.de ord.cum natis cog,

cJator. R, Tum etiam quod hodieamplius non tolleretur con-

valuiffeex C

ubinatus, ideóquerarus vel nullus e

:

ffet hodie ;gm favorabi-

praxi tenen

Ais Matrimonii -cifg&us.

talis £lius n

tes intalic

Dico ro.Ad !egïtinäa:tioxxäm liberorum Pär fdbfequenä Matri-

putimenti

moniumrequiri, nt faltem uno ex tribus temporibus inter pa-

matertà fj

rentes potuerit Matrimonium confiftere, nempe vel tempore

AVU

Conceptionis,vel medio, veltempore parízus ; quialiberi meré ad-

TE

ulterini , inceftuofi , aut aliàs damnati in jure per fübfequens

Matrimonium non legitimantur.

(uoà dant

Unde fi v.g.aliquis ex ad-

plerum(ye

ulterio conceptus & vivente legitimo marito natus fit , nom

fiet legitimus quamvis marito mortuo mater ejusab adultero in

Titatem jnq

litr) loex

uxorem ducatur : fimiliter nec jura. legitimorum confequitur,

qui ex inceftu cum confanguinea genitus eft , licet poft ejus

Dico ;

Gipis, n

nativitatem mater per difpenfationem in uxorem ducatur ,

nifi ante nativitatem in utroque cafu impedimentum ,

UY

heicimar

(in priori per mortem mariti , in altero per difpenfatio-

a fl ex j

nem) fuiffet .fublatum : tunc enim faitem. tempore medio

j

aut partüs potuiffet inter parentes Matrimonium. confift

( wetitor

s

ere.

text. & dd inc. tanta, tit. qui filiifunt legitimi, ,

W(WC quy

&i comiff

Sed bic queritur,an ignorantia impedimenti p;xtfocïn&tut

fü, At w

filio? an qui v. g. natus quidem ex confanguinea parentibüsta-

emtibys &

xien coníanguinitatem ignorantibus legitimus cenfeatur ,

|Bitimai .

fi poftea per difpenfationem Matrimonium - contrahatur,

MVegati-vé refpondet Barbofa in d, c. fanta, . 42. partim ex ge-

Wm fey y

teralitatetextüsind.c,tanta. Qui non diftinguit,an parentes

Prowiat:

habuerintimpedimentiignorantiam , fed folüm confiderat;an

mur,&d ]æ

inter eos tempore conceptionis vel nativitatis potucrit'coxifï-

f'«lo

apn

ftere Matrimonium , partim etiam , quod parentens peccan-

pring

l

tes non potuerifit habere excufationem ignorantie, quia de-

im-

QTO um

derunt o peram rei illicitze; danti autem operam reiviliiþiïæ ,

pH

" Quibus

$-

E jufmuoivze. '

1113

$ indibiis

putantur etiam , qui preeter ipfius intentionem fequunter,

Anonitum

c.tauade homicidio, & c, eodem n 6,

IÀ ts cor,

- Conítraviam tamen fententiam aliquando inRotáRomaná prae-

etetutcon

valuitfe ex Caffiodoro refert BarbofaD.L.n.:41,videturque in

praxi cenenda,

Ratio mihi videtur effe valdé efficax , quod

T (avprabi-

talis filius non fit natus ex formaliincaeftu , ficut nec paren-

tes. in tali cafu tanquam incaftuofi propter ignorantiam im-

quens Mitri-

bus inter -

pedimenti poena inceeftás ordinarià punirentur.

Ergo ia

materià favorabili non venit in nomine inceftuofi,

ilInde

vel tempore

D. Cap. Tanta : citatum explicandum eft de illis , qui ex for-

yeri mere ad-

mali adulterio feu incaftu funt geniti.

Item illa regula ,

t fubfeguens

quod danti operam rei illicita imputentur, qua fequuntur,

Jliquis ex ad

xtüs fit . 0

plerumque tantum circa homicidium in ordine ad irregula-

ritatem incurrendam (qua etiam ex culpà leviffimá contra-

badultetoin

hitur) locum habet.

conlaquitur,

Dico 11, Licet

illegitimé nati etiam per Refcrïptüm Prin-

x pot qus

cipis, velindultum Comitis Palatini legitimari poffint, majo-

em ducttür ,

Nam

ris tamen effectuseft legitimatio per matrimonium,

edimentut

legitimati per Refcriptum principis non füccedunt Patri, fi

Qifpenfato-

ali filii ex juftis nuptiis procreati ad(int , nifi Pateripfe fup-

yore medi

plicaverit principi , & legitimationi inferta fit claufula : Von

: cotíifie

:

obffante quod adfint filii legitimi. &5t. Ymó in bonis feudalibus,

fidei comiffis familiarum , & majoratibus prorsüisexcludun-

atrocineti

tur. At veró legitimati per matrimonium legitimé natis ir

omnibus & per omnia aquiparantur ; Inducitur enim le-

rentburae

- cepieti

gitimatio ab ipfa lege tam Canonicà quàm Civili, adeóque

omnes effectus legis tribuuntur.

Nam vere eít legitimus,

conti AWU

quem lex pro tali habet , cum aliquem legitimum elfe non

m 9 E

proveniat à Naturà,fecundum quam omnes aqualiter nafci-

n p

mur , fed lege ejus Nativitatem five ab initio, five ex poft

nüder«f;än

fa&o approbante.

Legantur, qua tradit Harprechtus ad

t O

principium inftitut, De fucceff, ab inteftato n. 27 :. & feqq.

te

pCCCä

6»

Porró dum diximus, legitimationem per fubfequens matti-

q*ulg li

[f*

imonium i

pfo Jure induci , ulterius quaedam confequuntur ,

l

C

52*

Qe quibus

Bbb bbb b

Dico

CASUS SACRAMENTALES

I1l4

p onsndemtt

Dico 12. Quodlegitimatioper Refcriptum princiipiïs fze-

1lio ; efg

cularis vel Comitis Palatini non habeat effe&um in foro Ec-

cuffüsab

metus in

clefiaftico, v. g. uttalis legitimatus poffit ordines fufcipere,

terminat:

Panoxrmit. in Cap. per-venerabilem. Tit. Qui filii fint legitimi, n. 46,

Imó non pauci DoGores fentiunt tefte fagunt. l, 3. contro-

i r.n

verf, c; $8. quod legitimatio ab uno principe fatta non habeat

effe&um in Territorio alterius principis,adeó ut v. g, legiti-

"Qtidfma

4matus ab Imperatore non fuccedat in bonisin Papali Terri-

torio fitis. Item per legitimationem per Refcriptum Princi-

j M

pis requiritur, ut tam Patez, quàm filii legitimandi , & fe-

cundum quorundam opinionem etiam alii filii legitimi, fi ex-

Qild

Áippletur

tent, confentiant.

NOVCHZ 890 C.. 9-. & II.

Verum inhis

Qu ts

omnibusaliter res fe habet, fi legitimatio per matrimonium

lottitur

contingat, talis enim filius cum ipfo Ture legitimus effe&us

mhatrimo

fit, tam in foro Ecclefiafticoquoad ordines , beneficia & dig-

nitates , quàm in Civili quoad Haretitates, ftatum familize,

Citám g

condition

jiura retrattüs &c. atque ubique terrarum pro legitimo ha-

MTA

bendus etit.

Neque intereft , am Pater vel alii filis in matri-

monio nàti confentiant, an diffentiant, — V, Barb.

adtiber

o.in fæ pe

lébratum

tit. Qui filii fintlegit,

dx&o cg p. Tanta.

turjurm.

$

Jus telaya

CASUS MXXXIIL

gurtm ce

deþ maltvimonium: celebretur per metumm cadentetmm. i i'üirufw

Ilàxation

conftantem , efine cualidum not [olum , quando.«etus incutitur ab

quü' Po Ic

Cénltndus

altero contrahiente, cvexum efram

quando incutitur ab aliqæq:»

tertio. abfue [cientiä:'.gonüm—f

Tamey,

bentis ?

Efp. Matiimonium efteinvalidum, five metusincutiatur

R

ab altero contrahente , five abalio, Raízoeff ;; Tum quia

Qp

V

ità exprefse colligitur ex Cap, eveniens, 2. de fponfal.. 'Tum quia

ideó. metus irritat matrimonium, quia tollit libertatem con-

fen(üs requiriti ad matrimonium.. Cap, cum locum., De fpon-

hat u

ll'lltu;

fal. fed haec ratio. militat nonfolum , quando metus incuti-

tur ab altero contrahente , fed etiam quando incutitur ab

alio :

SYIN

DE MAÁTRIMONIO.

IIlf

Mi m

invalidum eft matrimonium , five metus fit in-

xincpis a«

alio ; ergó

r foro Ec-

cuffusaba

lio contráhente, fiveabalio; Ethocverum eft,five

.metus incutiatur ad

contrahendum cum aliquá certà , & de-

w fuíciperes

Dl t ^

terminatá perfonà ,

äïye cum jndeternxiinatä. Tta Sangez l.

l 2 Qntto-

ao habeat

difp. r2. 96 15«

CASUS MXXXIV.

L Y, olegti«

atrimonium fit celebratum cummetu cadente in virum con-

2apili Tetti*

|flantem , adjuntto jurawentó, E[Ine validum?

tum Princi-

R zfp.

AVegati-vé. Ratío eff ; Tum quia

f

iccolligiturex Cap.zl-de

nandi , & l

duxitin matrimonium/Tum quiaperJuramentum non

eo,qui

egitimi,fie-

fuppletur de

fe&us confenfüs requifiti ad matrimonium.Tum

Verum inhis

uiajuramentum

fequitur naturam a&tüs,fuper quem cadit,

vatrimonium

fortitur conditionesillius, L. fin. Cap, de numeratá pecuniA,Sed

imus efeQus

matrimonium ex difpofitione Juris videtur habere hanc ta-

nefida & d

citam conditionem , fi adfitliber confenfus ; ergo eandem

m imili,

conditionem habet Juramentum , confequenter Juramen-

egitumo

tum nihil operatür,nullamQue inducit obligationem , fi non

ol in matri-

adfitliber confenfus, ficut neque inducit matrimonium ce-

lebratum abfque Juramento cum metu gravi. Ex quo fequi-

;arho;inf?&?ü |

tur juxta communiorem Dottorum fententiam , non effeo-

pus relaxatione Juramenti,quando Juramentum per metum

*

ravem celebratum fuit additoJuramento: non enim eft opus

relaxatione , ubi non adeft vinculum & obligatio. Ita Rodri-

"II 1

Qquez. p. 1. C 121, 4. Sangez.l. 4. difp.20. num, 15, & alii. Idem

odl lint -

cenfendum eft de fponfalibus per metum celebratis cum,

Ju-

TM

it EmanuelSa v. fponfalia. n, z.

trgmento. Htbenea

CASUS MXXXV.

wgmcu

X

Quid fj matrimonium fit celebratum cum etu gvavi $ vejol-

-

iturte faltem 4

Jfpou/Alia , c& 'z'nducz't;oþliga:ia-

Tum ()h

mem jponjalium ?

jl.

Tom ii

"E[p. IVepat, Ratio d : Tum quïä'huïusmodï contra&us eft

i

o

E

irritus Jure pofitivo, fi autem refolveretur in fponfalia,

)

foof

n

h

[o)

"

(v

on effetirritus, Tumquia ficut matrimonium requirit con-

onfalia.

Inq

yinr d

1 [

'fen-fugg'libgrum ità &fp

Bbb bbb b

CASUS

; 116

CASUS SACRAMENTALES

Vemstaci Ro

tatem, vide

CASUS MXXXVIL

annum di

X

i'a' f mafculus ante

annum I4fum e

ufüm ob n:

I2WHUNL IHCAUE IMAIYUMODIUm ; €rifut uA-

xpletum : pufflizmemgtæ

Hlidum habendum ?

pleng pubt

nite cetfeji

R. A*egat*; per fe loq

uetido, Quia Ecclefiaftici Juris conftitu-

& ttitirtnt.

tione Cap. continebatur, Cap. atteflationes 65 Cap. uli. de de-

ànn0 ate,.

[ponfat. Impuberum. Mafculus ante completum decimum quar-

conceditai

tum atatis annum ; foemina veró ante completum duode-

cimum ad contrahendum matrimonium inhabiles cenfen-

téntipetr

g d

tur, nifi ob urgentiffimam caufam difpenfatio fiat. 7uxta C.

ubi eod, tit. &v docet D. "T bomas.in 4. dift, 36, q.unia,.s. Ratio

eft , quod Ecclefia pro inconveniente habeat, ut matrimoníi-

Cutt fj ob

um contrahaturab iis, qui nondum pubertatem & generan-

gwy'wmd 4

di potentiam affecuti funt,

Pubertas autem eà plerumque

fMj oj

&tate, quam diximus , tum mafculis ,tum fosminis contin-

/eni

git, ergoeá aetate & nonante matrimonium contrahere pof-

funt, Quanquam feclusá lege Ecciefiafticà, & fpe&ato Jure

Natura impuberes, fi ufum rationis affecuti funt, matrimo-

Rf o

nium validé contrahunt ; cum eorum impotentia nom per-

(TRURTY

petua, fedtemporalis fit, quin & naturalis.

Vfj (a;

Quam ob rem

fummus Pontifex nor minus in hoc, quam ia aliis Canonicis

Mroceto].

impedimentis difpenfare abfoluté poteft , quamvis non facile

&lititem ]

foleat, ut matrimonium interimpubetes , ufum tamen rati-

SURGC Certuy

onis confecutes, centrahatur, De quo v. Navar, l, 4. Concil &

Yal ;

$. Dedefponfat, impub. edit. 2. Sangez.L7. difp, 104. n. 1z.

QO niis

)

|

Qua

Porrófi certisindiciis oftendatur , puerum autpuellam an-

P

titudfm

f0

te dictam eetatem,non tantum rationis difcretionem , fed &

! Mdöädï&c

pubertatem five.carnalis copulae potentiam affecutos fuitfe;.

"h -

4 matrimonio repellendi non funt. Cum ineis malitia etatem

füppleat. Sicuti diciturin Cap. de i/lis, 2, & Cap. ult. eod. tit. &

videri pofeff Toan. /Hajor in 4 difk; 28.q. 2, éontra 3. concluf, Co-

vparu. in. Eptfome, p.2. . g. n. 6 po[E $, Gregor.lL. 2. Dialog. C« 1g-

Ubrnarrat , quod puer novem áannorum nutricem fuam im-

gT gc

pregnavernit. Sin vcrö-comlr-a;ac.cicþn ,ut poft legitim,

am &-

tatem

DE MATR 1MO NIO.

——I* II7

tatem, videlicet mäfi'cu;!a-s poftdecimumquartü , foemi

napofé

l

annum duodecimum matrimonium contrahentes , ad ejus

| fverme |

ufum ob nature imbecillitatem inhabiles reperiantur , tunc

;

plenae pubertatis setas exfpe&tanda eft, quze mafculo obve-

nire cenfetur anno 18. juxta L, Adrogato. ff. de adoptionibus , 63

ais contitu-

, minorem. Inflitut, Eodem. in foemina autem decimoquarto

YVI

anno arg. L. Mela ff de alimentis legatis, & ab eo tempore

cimum quat-

conceditur fpatium triennii ad experiendum, utrum impo-

etom duode

tentia perpetua fit , nec ne, ficuti ex probabiliore docent San-

biles cen(efte

at. fuxta G.

gez. 1 7, difp, 14, n 1g. & difp, 116. n. $. Conink & glü,

CASUS MXEXVIL

hap Ratip

tmatrimonte

Cum. fit obligatio gr

4vis ad bonum fidei Conjupalis pertinens , ut

A generat-

comjunx ad aliam perfanasm copulandi causá mom Accedat , quamdin com-

j lerumque

jnna ejus vupuit : Quaritur, quam exploratus effe

debeat comjugis ab

viis contilt«

fentis obitus ,ut Alteri volentitra

4f

£ius ad permittendum

Jere Ad Alias mæ--

yebere pot-

f ?

yetuto Juri

REfz Pro refolutione bujus casüs extat Refponfio G"lemmfï&

1 mattito-

tia 007 p«

£LL. C.in prafentia, De [ponfal, de mulieribus , quae viros cap-

pam ob

tivitatis caufa, vel peregrinationis ultra feptennium abfen-

tespraeftolata , poft diligentem inquifitionem. ob carnis fra-

i mgonïü'ä

j 201 fäCi[G

gilitatem alteri nubere volunt, ne permittas eas contrahere;

donec certum nuncium recipiant de morte virorum. £Ef 4/e-

tamen fati-

l0'4-'.' Cond]o

xandri LLL. in. C, Dominus, . De fecundis nuptiis, Super matti-.

moniis, qua. quidam nondum habita obeuntis conjugiscer»

Q ,n.lï'

titudine contraxerunt,.

Id. vobis refpondemus , ut nullus.

praella

qnati-

t

amodo ad fecundas nuptias migrare praefumat , donec ei con-

t s

ftet, quod ab hác vità migraverit vir ejus.

Ratio efl.. Quia

r

yilfe

quamdiunon habetur mor

alis certitudo,fed dubium aliquod:

jlitiagtat

manet de conjugis morte , periculum eft,ne fecundum ma-

It, t

odl

srimonium.invalide contrahatur ,& fornicarie confumeturz

h

o

]

, x 19

ergo tuütior interim pars tenenda

pid

$

. abttinendum ett..

o ävnugt-jisæ

(

TU

if

p*

i

(

Bbb bbbbz

CASUS

i

-

ioi8

CASUS. SACR AMENTALES

CASUS MXXXVI.

Quid fiunus "Teflis jaratus deponat de morte conjugiri, «vel fit cois.

Quid [ tiqu

MUTS C conft

AUs f Ama de morte Slius , fufpetetue alterutrum, .qt

nlinmapha t

Alter conjunx Jicità ad alias ueptias It am-

te bonc lii

fire pofffe ?

fgfem mápi

Qs certitüd(;

fuatm ad

R. Efp. Negatize. Sed requiritur ex modo di&i

moralis , qualis ordinariénonhabetur per unius teftimoni-

vinculiscan]

utm, multo minus per famam, fi folafit; fecüs, fiquze fingula

vent , Dott

ab

non fufficiunt, fimulconcurrant, velalix etiam conjedturee,

feu adminicula credendi adfint,

Puta, fi virfenex fuit , vel

5

inacie conflixit, & diu exfpe&atus non rediit , atque infuper

N'prïmisl

oculátus teftis adeft , vel publica fama de ejus morte teftifi-

cans : Hoc cafu, fi exa&ior certitudo , pleniorveé probatio

]

Tüticicht

ficmopioc

haberinon poffit , fufficere debet valdé probabilis.praefump-

rio, cum& hac moralem certitadinem non excluderefoleat,

tiaad eien

it , omire

ficut colligítur ex C. Quouiam. S. Porró. 'Si autem de carnali

conjugiofit agendum , tamdiualteruter conjugum exfpecte-

Füï« tss

tur, donec de ipfius obitu verifimiliter praefumatur, ub i4

i ix'tmgni

- Vgitur

Zoacef Gloffa. u. Prefumatur. .S, Anton, p. 3. tit. 1. C. 9. prope

nem. Navarr.l.4, Confil.1.de fecundis nuptiis.Rodriquez p.

ilopteryar

! Culm

r,fumma.c, 23 ,. concluf, 2, ubi monet, poft Gutierez c z.

pra&.qq.q. s. in fine, ficonjunx de morte conjugis Judicio

Dtad fecun

viri prudentiscenfeatur habere moralem certitudinem , feu

) Efp-ö'dic

valdé probabilem praefumptionem , qualem Jura requirunt,

fite

tpedim

opus noneffe, ut ab ordinario licentia petatur contrahendi

3yly,v

MQI, LN

alias nuptias, ideoqQue Parochum absquetalilicentià matri-

moniG atfiftere poffe, «Quamvis longé tutius fit rem ad or-

VClxe

jüs

dinarium deferre, imó id neceffarium effe arbitror, quoties

tme,

Wt

rationabiliter dubitatur,an certitudo vel prefumptio de mot-

Tün, (ït 8

te conjugis fufficiens fit, necne. Quareetiam Abbasincit,

ecuhiäs lil

CNras

jired

n.6. Deniqueait : Infummáhánc materiamreliriquerem

LY

arbitrio judicantis , ut diligenter omnibus porideratis

ælubïm

37

V, f

um de morte fitfacta Cer-

conüderet, utr

tificatio.

CASUS

DE MATRIMONIO.

1119

CASUS MXXXIX.

, fl u

Qüid'[i*ngque fe[lis neque famaadfit därmort'e'C'Onjagl? » 4dfint famen.

FOH EE

aliamagna indicia, féu comjetture, nom extflere amplius im vivis, Erit-

P

;

ne tunc licitum alieyi conjugi ad alias accedere muptias ? dj ut difficul-

2

zatem magis iutelligas , habeto exemplum | quidam in amentiam ef-

Ctis certitulo

firorem: actus , fibi ipfi aliquoties necem inferre attentavit y poflea

jus te(timori-

vigculis conflrictus fuit , ex.quibus denique ewupit. — Qub autem berve-

uerit, lice£ din. diligenter qualitus . mulla relatione feiri potefl , atque

fique (ingul

Ab eo temp

ore otfo vel decem auni imterceffermmt , utrum le'äf;sz

n conjedusg,

ejus mulierà ad. alias muptias tranfire lici-.

enex füit, rd

ium u

atque inlupet

Nþrfmï's füppono. Confideratis omnibus haberiin hob cafu

morte telli

fufficientia indicia ad' gignendam verifimilem perfuafio-

orre probatit

nem,opinionemque de morte mariti, Non tantum fufficien-

ylis pradlump-

tia ad gignendam certitudinem etiam moralem,cum fieri pof-

dadereloitats

fit, hominem. infanum , & à vinculis, quibüs anté teneba-

m d& ol

tur , nimis abhorrentem , inlongiffimas partes fugiffe, atque

u;me*xfpe '0-

ibi incognitum, vel novis vinculis obftri&&um latitare..

ymatur, Vif

Igitur difficultae casüs propofiti ir eo verfatur ,"utrum

ptopter verifimilem praefumptionem, & probabilem creden-

Rodtiquez p

di caufam, incerceffiffe mortem mariti ,

mwl?'eriiigonccf-funm

Cutierez 64

fitad fecundas nuptias tranfire ?.

z

u

H

npgs

)ydif)a

3 Efp. 65 dico prim

, Valdé proba

bilis eft fententia Rofellze y.

ANDUE

te

Ímpedimentum, 12. $, Ánton, 3. p. tit. r. cap. g, in.

a wunm

fine. Sylv. v. matrimonium.8. q. 1 2 Philiar, de officiis facerd,

,a 4

tom. Ig P. 25 19-2. CAO 9'0

Quodmulier in tali cafu nil peccaret ,.

jcentid atl

fi cum ejusmodi valdeé probabili perfuafione , ac praefump-

(crem at

tione , atque [Juftiffimà credendi causá, quod: maritns mor-

of quä".ef

tuus fit, adeóque bonà fide, (i nemo illi fe opponeret,ad

itt

mpt

jodem

fecundas nuptiastranfiret.Quamobrem confeffariusin confci-

b 25 ï// Ciïo

entize foroid ipfi permittere, & Judexinforo externo, fi poft

n A

þfeüt

cclebratas nuptias caufam intelligeret , neque mulierem pu-

niré , neque à fecundo viro feparare deberet , donec cogni-

vorifiis

7

tum effet priOr;mma:itu-rn adhuc vi:vcr/e-.;kx

Idque aperté fu-

U

mïtun*

1420

CASTIS SACR AMENTALES,

snitur ex Cap. cum

per bellicam. 33. q. r, Ratio eff ; quia in

r

fmoralibus, in quib

us plerumque certitudo omninó haberi

; neg tb .l

non poteft homini ad inftituendas aGiones fuas fufficere de.

tamer ul

bet probabili(fima ,

licet non omninó certa opinioleu prae

tia conceda

fumptio, -

ner pericul

Dico fecund). Jadex Ecclefiafticus in tali cafüindiciorum

Si fortépti

& probabilis praefumptionis, non autem indubitatz certi:

debet, &ce

tudinis de morte con

jugis , licentiam & poteftatem darenon

- focentio f

poteft adfecund

as nuptias tranfeundi.

Prítió, quia hac eft

quamvis b

fententia omnium Docttorum communi

flimapené omnium,

ut videre eft apudSangez.1, z. De matr

im. Difp. 46.q. 1. con-

: tu:ada(:; Jþ

equenter hacc confiftoriorum praxis, Cum à fententiá re-

L

cepiffima, prafertim in causá tam arduá , qualis matrimo-

nialis eft,in judicando recedendum non fit. Secuaó. Quia

3S. Canoneshanc partem negantem fufficienter tradiderunt,

videlicet . Dominus de fecundis nuptiis, | Et in C. Prefentia de

Notott

Iponjal. Utroque enim loco pracipitur ordinatio, ut ad fe-

demor/ruti

cundas nuptias mulieres tranfire non permittat , nifi conftet

Malquand

feu certitudo habeatur de morte maritorumt: ubi autem nec

R. ?

tcftimonium ullum de morte ipforum , neque eiíam indicia

quando de

indubitata mortis proferri poffunt , non adeft certitudo. Te-

| tb L

fio. Si permiffum effet in Ecclefiis, ob probabilem praefum-

; Abl

ptionem de morte conjugis,alteri darelicentiam fecundarim

; erolicando,

nuptiarum , facile foret hujusmodi licentiam extendere, ut

trahttdum

judici videatür praefumpriio jufta & probabilis , ubi non eft.

CURT

Quod in magnam Sacramenti irreverentiam , matrimonio-

rum confufionem, & Ecclefia fcandalum cedere poffet Adeó-

Cutra Qs

LONur:

que exiftimandumeft, füummos Pontifices ia citatis facris Ca-

nonibus przecipere voluiffe judicibus Ecclefiafticis, quod in

lo

d Qu

tali cafu, in quo de maximo praejudicio prioris matrimonfi

Cnlnfum

agitur , praefumptio effe debeat ipfo Jure firmata , priorem

conjugem adhuc vivere , donec haec praefumptio cerríis con«

trariis teftimoniis , aut probationibus infirmaretur, O uarío.

Qu r

Iudex praefertim Ecclefiafticus bonum publicum Ecclefiae , &

o com«

teverentiam Sacramentoruq praferre debet privat

Mig

.modo,

-

*

XYI2x

DN

as m

UPE MAÁATRIMONIO. -

4f5 qia in

modo. É Sx autcm intalicafu licentia fecnndi matrimonii de-

ino hii

neegetur, folumtimeri poteftpericulum incontinentize, quod

ïu(E;ere d.

tamen mulier tum Dei gratià vitare poteft; Si autem licen-

Tioitg pra

tia concedatur & publicaEcclefize approbatio ,.majus immi-

net p

ericulum publici fcandali, Sacramentiirreverentize &c,

'indicionm

Denique id certum effe

Si forté prior maritus adhuc vivat. .

Jtate Cem:

debet , & expreffé definitur inC, 1. & feqq. 34.q. 1. & ab In-

em dartnon

nocentio I, Epift, 9. ad Probum : fi poft fecundas nuptias

quamvis boná fide , & finedolo celebratas,prior maritus re-

quiahacet

i omnium,

vertatur , diffoluto pofteriore putatitio matrimonio , refti-

16:q- " CCH'

ruendan? ipü fore Uxorem fuam,

tententia tt«

Quaftio L

js matrimo-

Gus celebretur [ub demonftratione ,fub causá,

^

vuti. Qu

4mmganqm1.cdnnm

füb 10do , fub.conditione?

yadiderunt,

Pt

Nota: contra&um feu difpofitionem aliquando fiericum

demonftratione , ali

n

jo, üt at -

quando cum cau.fa,—aüqq;ndp cum modo,

N

nifi conftt

& aliq

uando cum conditione,

j autem nec

Refp. primo,

Contrattus tunc fit cum demonftratione ,

quando denotatur .

aliqua qualitas perfonze, cum quà con-

ïiäm indic'l&

dimdo, d*

trahitur. [Itfiin contra&u dicatur , Juco £e , que es virgo.

m praiome

Refp. fecundó. Contra&us tunc fit cum caufa , quando fit

explicando motivum , quo quis adducitur velalliciturad con-

uT

verdete, U

trahendum , ut fi dicatur, contrabo fecum, quia es di-vez,

.. Refb. fertió, Contra&tus tunc fit cum modo , quando im

bi 0002*

contra&tuadjicitur aliquod orius , ut fiin contra&tu matrimo-

Jtrimono

offet At

hii dicatur ; Zuco te, ut mibi infersvias,

*

— ARefp. quartó. 'Tuncvero folet fi

eri

conträ&uscum condi-

js facris a

tione , quando a

i, qU/

/

pppqi tur aliqua ;ondivtio, ad fufpend-cndgþ

marimot

cqnfeqfum. ;

uæPciö II.

T

entia inter demonftrationem , cau,

W QWO

"Quenam | jïta':)??r

vt* ip[am conditionem ?

[m, modutm,

taefi

— Refp. Different

ià inter dem'onürationem; caufam, mc-

ial

(or

Ccc ccc c

duns

QQ0i

3*1*2*2

C Astts :wcxämæ NTALES

d

smandii s

dum & ipfam conditionem eft , qnod conditio propri& fump-

eitio : Coti

ta per fe füfpendat contra&tum,demonftratio veró, caufa &

jemifrsi

modusnon fufpendant per fe, (ed folüm aliquando per acci-

Md g

dens, quando fcilicet intervenit aliquod impedimentum di-

tatem ratr

rimens , ut accidit, quando quis contrahit cum aliquà , quam

Ecdefia; pt

credit liberam effe,fedeft (erva ;ut fi dicatur, contraho tecum,

Aifi pet o

quz libera es, vel quialibera es, Autquando adjicitur onus

cam, Huicl

repugnans fübftantiae matrimonii, ut fi dicatur, contraho

que od Qb

tecum, ut fumas v;genum fterilitatis,

tiollorem,

Juaftio Hf ——

- Quofuplex fif condilio , que in conírafla matribxpniä

- Aapponi félegz ?

Q:id fl

Refp. Conditiones, qu& in contra&u matrimonii apponi

offunt , alias effe neceflarias,alias turpes , alias impertinen-

Efp. i.

tes , aliasimpoffibiles, alias honeftas, alias de practerito,alias

in foro/

de praefenti , alias de futuro.

"

tionez af

MNota autem primo, Aliquas co:

n

) dïti'cn-es.turpäs effe contra

M

fubftantiam matrimonii, & haefunt , quee repugnant praci-

f elby;

puis bonis matrimonii , ideft, proli, fidei , feu fidelitati,, &

Xnter p

Sacramento , fe

) us $edi

u indiffolubilitati. Haec enim funt tria bom

matrimohnii.

fabiles f

ANota fécundó. Proles dic

itur bonum matriaionit. feu de

&tgo &c.

ratione & fubftantià matrimonii , quia contrahentes matri-

Dceltria,

monium debent faltem interpretativé fe obligare adnonevi-

- Cirfrn

tandam vel impediendam prolem per media illicita , üt per

Cttur j

receptionem veneni , aut per abje&tionem feminis recepti ,

famwift

aüt perprocurationem abortüs : per media veró licita, ut per

.WXUB im

votum caftitatis mutuo confenfu emiffum, vel per ingreffum

&üdice

religionis poteft proles impediri.

Ex quo patet boro pro-

€Orlnine

lisrepugnare hancconditionem 5 cogfvabo tecum , fi partum iuz-

loris W-n

edi-verís, aut venenum fterilitatis fumpferis,

"

Ctdition.

ANota terfió. Bonum fideifeu fidelitatisimportat o

blíga-

ACl m

tionemad reddendum debitum , fi petatur, & ad non commu-

* Dtafeni

&Ofl«

nicandumicorpusfuumalieno, Huicbono nze-gugnat ifta

itio :

ÀLia, t

1123

———-—

AE MATR?M OALNIO.

Fopri ump-

ditio : ?CK.'ont;h*abb £ecum , fi pro qua:/lü adulteraudum te frk.;i;, quel

IMO, Cafa &

,quos ego «voluero.

.

i per ati«

fi permiferis copiam tui illis

ficat indiffolubili.

— Nota quartó : Bonum facramenti figni

imeitum. d

tatem matrimonii , quae reprefentat unionem Chrifti cum

diquà quam

monium vi hujus non poteft folvi,

ID CeQm,

Ecclefia ; proptereà matri

m

nifi p

er rmortem conjugis,

aut per profeffionem , ut infra di-

adjicituroms

cam.

Huic bono adverfatur ifta conditio:

L1

contraho tecum uf-

tüt, contao

que ad obitum Patri

s/,rvel donec inveniam diati.orc.m,r vel for-

mofiorem,

CASUS MXXXVIII.

t

nium celebretur fub conditione nece[fariá , effne sua-

de jï gatrimo

lidum amte expeétationem eveutis

cenditionis ?

moníi appoti

; (mpermntr«

ldcjue tenet non folum in foro externo, fed etiam.

inforo interno, mo

do contrahentes non habuerint inten.

[etetíto, ais

tionem fufpendendi confenfum ufque ad conditionis even-

tum, LàSangez.l. j.difp.2. Ratío eff. Quia tunc matrimo-

ys ff coritta

ponant prect-

nium eftwalidum , quando adeft mutuus confenfus de praefen-

; fidelati, &

t inter perfonas habiles figno externo fufficienter manifefta-

tus. Sed in hoc cafuadeft confenfus mutuus interperfonas

unt ttià 0014

habiles figno externo fufficienter manifeftatus , ut fuppono,

moni, a

ergo &c. JVeque obf

4í conditio , qua apponitur, cum fit

neceffaría , habetur pro impleta.

ser(es At

Confirmat, Quia hujusmodi conditio neceffario futura ,

i abnonT

Jicita , UT

cenfetur jam infuis caufis praefens, & perindé fe habet, ac

m

fijam exifteret, adeoQue ficut non fufpendit confenfum , ita

vinis (ett o

neque impedit, quo minus ftatim fiat matrimonium validum.

lia 00

Secus dicendumeft , quando uterque contrahens, vel alter

eringi t

eorum intendit füfpendere füum confenfum ufque ad condi-

tet boro ?*

tionis eventum.

Tunc enim matrimonium fub neceffarià

j )f MWW-

conditione celebratum non eft validum de prafenti,cum non

adíit mutuus confenfus de praefenti , ficuti nequeeft validum

, od

de praefenti matrimonium , quando apponitur conditio ne-

ceffaria, tunc enim appone

ns conditionem neceffariam cre-

j

EWCO'

Ccceccc ca

dens

dirio:

OXIi4

CASUS. l;s,/A'c;MME,Nm';.zsx

GannER

m

denseffe contingentem, non contrahit ftatim matrimonium,.

fenfam ufq

gsonium &

cum non habeat confenfum de praefenti,fed intendat tantum-

modó-contrahere dependenterab eventu conditionis, quanr

maícetur: |

credir effe contingentem. — FZínc patet,validum effe matri-

teüiþï(mïow

monium de prafenti fub his conditionibus celebratum.

Ducote in. uxorem , fi fol crasorietur, Autfiftellae eruntin

coslo. Aut fielementumignis fit fuperelementum aéris, mo-

szil ]im&:l

do contrahens non intendat fufpendere confenfum ,ufque ad

emtra juj4

conditioniseventum , ut benéaitValent, to

m. 4. difp. 1o, de

f Wt

3, pun&o 3. & alii.communiter,

CASUS MXXXIX,

Efj. i

ts ul

Sed quid. dicendum; (i cotiditiones treceffari.e: apponantur cantifaäigi?

fabfantiar

s0mtALQuam comditiomes , [ed.tanquam prafinitiones , ei determinatio-

ditiocontt

visquocontrabentes intendunt matrimonium celebrarey Erit-

nestempo

4

matrimoninm,an potius adhuc.

(übffantia.

ze boc: ipfo faäiu

tionead/

faciendum ?

x[p. ii loc:cafü: contrattus matrimonii nor cenfetur ffa tint

prolenque

MUU

faétus, fed'faciendus, Ratío eft; quia illa conditio eft pofi-

tà tanquam terminus: adillumcontra&um celebrandum, ut

quitut mat

accidit-,. quando quis: dicit 5 contrabam: Lecum , [i; Pater mens &

tonditione

t (ng

7

eyitá mig:

a verit z h-i.cenimæinæn.ditcon&:gþcmg&uagdufgæg

migravcrit & vitày.

t

LTA f

*

CASUS MXL..

OtRm fj

j*

Sed quid fi matr

iinonium:fitcelébratum [ub: Bis conditionibus , conc.

SIT CR in

traho: tecum;, fi.

Anti- Chriftus nafcetur, vel. /ub: a/Is conditienibus ,.

Tnytur

1ug-gþxtö,jeiunm

reveutura :eftue fratim: matrimo-

Wito Vs

pgium validum 2

F2 ec n

BU

»d E]þ! la; Ratioeft ;

quia hujeismodi conditiones reduci pof-

fünt adinaturam.conditionum;,

quae funt abfoluté neceffa-

riz , atqui matrimonium: celebratum fubconditione: abfolu-

I [;

té neceíTári validum:eft ante exípediationem event(is cor-

Gfeture

ditionis, non foltim inforo-excerno; (sd etiam interno, modo^

Ms r

contrabentes: non habuerint.i

ntentionem fufpendendi con- -

fcn fura:

m

.DE MATRIMONIO..

uz;

-

itimonium,

fenfüm'ï'ufqüä*'ä'd' condïitioni s eventum,ergo. ObDid matri-

monium contra&um fub hác conditióne;; Si Anti - Chriftus

at Lanum.

i'on'xs,qum

nafcetur : eft ft

atim validum , eoquod ex infalibili fcripturae

1 fe matri-

fit Anti- Chriftum nafciturum, -

teftimoniocertum

Celbracum,

x

dl exntin

CASUS MXLI..

Imaeris mo-

lebretur füb- &Iifïquäf E(ïmdïfz'ane;t"ufpi j qüzq ]it*

E

im;ufqued.

eonira [ubfl autiam matrimonu

vfem qua [uprAdicfis pracipuis tribus ba-

imenit adverfetur;

effac irritumi ea conditio adjum-.

qis matr

E

j dilp. rOTq.(

o gutursat de futuro praflanda ?

; ïta;- Pät&täq*e haec conclufío ex C.fin. de condit. p

"

'olï'ä

RBb

£is,

ubi hoc decernitur. Ef ratio eff , quia conditio contra

a eonteatti

fubftantiam contra

&üs deftruit contra&um,ergo etiam con-

deermiuatit

ditio contra fubftantiam matrimonii deftruit matrimonium

vlebtarty lrl

fabfiantiaautem matrimonii confiftit im confenfu & obliga-

du

tionead focietatem conjugalem , ad fidem mutuó fervandam,

1

Vetur flatitt

»rolemque fufci

piendam; qua funtilla tríz bona matrimonii ;

cum autem pra

di&a conditiones repugnent. his bonis , (e-

lito eft of

uitur naturam

& fubftantiam matrimonii deftroi per illas

rndum, Ut

conditiones,confequenter matrimonium effe invalidum. Hoc:

Puler t e

/

tamenintelligitur , modo lujusmodi conditiones adhibean-

.pand'of'atef

turin ipfocontra&umatrimonii,daam fi adhibeantur poft con-

EL

trattum matrimonium,, non efficiunt illud invalidum, cum

hoc jam fupponatur effe validé celebratum, ficut neque illud:

efficiunt invalidum, quando hujusmodi conditiones non ad-

mïö'üï'fcwï

junguntur, ut de futuro praeftandefed apponuntur de prae-

JZ/I/IW ub

terito veldeprafenti, Proptereà fi Titius dicat Berta, con-

n

trahio tecum,fi adulterium promififti; validé ftatim matrimo-

nium contrahit, (i Bertaadulteriumcomnmifit. Rafioeff ; Tumy

erdUUPOF

quia conditio de praefenti vel de praterito non fufpendit a-

£4

&um, . L, Inftitutiotalis ff. de conditionibus ? Tum quia nom

t n

lü-

cenfetur contra bona matrimonii , cum füpponatur praecef-

"etitió

cor

fífe. matrimonium.. Ita Covaruv, 2, parte. Epit..

j10, f

cap.3. $. . D. 9.

wden

qj/ort

€ce eccc »

CASUS

m

i:æ6h

: .64:. us SACR:JM-E NTAL Lf;* !

|

dendo'ä;t;ï

- CASUS MXLIL.-

tja prol

| Quid fimat

vimonium celebretur fub his conditionibus

-

1 contörah,q 3

:tecum , fi filios occidas, vel mutiles, effze

u

dmAlidum ?

2 Efp. ita, Ratio efl, quiaiftze conditiones funtcontra bonum

: Qtidin;

:

//

. matrimonii, id eft; contra prolem, Ethoc videtur verum,

etiamfi fic contrahentes confummárint matrimonium, quia

RBjut.

matrimoniumcelebratum fub conditione contra fübftantiam

proles 1

matrimonii eft invalidum,necfit validum praecise

Vpcfkcopulm.::

quxter ]

- CASUS MXLIII,

Qu'ïä mairim

onium fit celebratum cum bis conditionibus : duco fe ,

r /z'jtcfa'ä'- Jfér

vaudam perpetuam cafhitatem obliges ,velad pro-

-uj

Vigione facieudam ? effue

[2 z?nem Z2 r€

vAlidum ?

uf i

. Efp, ifa, Ratio eff ; quia fi hujusmodi conditiones repug-

[.. ff Jf

- tient fübftantie matrimonii , maxim6 hoc erit , quia re-

pugnant ejüs praecipuis bonis , nempe proli , fidei & indiffo-

nabi&' N

lubilitati : fed non repugnanthis bonis, ergo non repugnant

fubftantiee miatrimonii , min, prob, non enim repügnant

proli; quia contrahentés fe non obligant ad impedien-

dam prolem per media illicita ; neque repugnant fidei,

uia contrahentes non fe obligant ad communicandum cor-

pus alieno ; neque repugnant indiffolubilitati , quia matri-

| Mbf

ttà (ubí

monium erit adhucindiffolubile & vinculum per

petuum; er-

Yelis.con

gonon repugnant praecipuis bonis matrimonii,

J ràyli;

, GASUS MXLIV.

Qz-iid [i matrimo

nium fit contra&um boc tmódo ; contrabo zfäcurä

boc pato , u$ nunquam petam debitum ,veddam

| ia

tibi petenti ; valetne ?

famen

f

Efp ita. Ratio eff.

Quia finon valeret, effetideo , quod haec

- conditio fit contraria proli ; fed non eft, Ergo, min. prob.

| a

i r

quia pofita hàc conditi—qnc poteft adhuc proles fufcipi, red-

^s

en-

DE MATRIMONIO,.

Mm—i

1127

dendo debitum, petenn, ergo illa conditio non eft contra:

|

tia proh

h contraht

e

CASUS MXLV

Qg:d j matrzmomum contrabatur fub bác conditione : conttvalio te-

uoties 1/itczto

ytra boum

eum , fí neges mibi debitum,

Jwetzero ;

ktütvérum,

Ejhze vAlÀ

:

um ?

nomum,qun

übftantum

Efp.ita. Ratio eff , quia pofitáhàc conditione poteft adhrüc

- proles fufcipi , reddendo debitum licité pstenti , confe*

X

at copulam,

quencer illa condmo non e& cont raria proh,

CASUq MXLVI.

ybot : duco lt

vtdadjn

Quul ji matrlm

onium fit coníra&ium cum paäo ninquam coba-.

/

bitaudi (mul : Eflne irritum?

.Efp. ita. Raíio eff , quia haec..conditio. fi mphcxter repug

nat proh » qua vxdetur ühcxtö xmpedm præcnsä rat:g.

ones teuge

( , quia It-

nabili causá. -

del& idiffo-

CASUS MXLV]L

yn repugnant

Qurd jï ineatur Iub

bác conditione , confralio tæm ; f prolem abi-

m fé vgnant

(6lad s Q* Aliis expouas alendam ; -Effne.

d mpcdsen-

vAlidum ?

(uomant ndPs

nandum tot-

Efp. ita. Ralio eff , quia haec conditío non vxdetur effe com-

u[a matr/

tra fubftantiam matrimonii , nec omninó repugnat bono

prelis,cum proles pofiït ali ab aliis,imó frequenter meliüs ala-

1pctuwü»e't

:ur ab aliis ; quam à propriis Parentibus, .

"CASUS MXLVIII

nltabo j

,de [i detur con f&nfu.e matrimotiialis fub conditione , que repuptias

u antia matrimonii wel ejus bonis 3 conflituetze

lat

Verum matrimonwm 7

uadhæf

Eþ Negat. Ita habetur C.ult, de condmombus æppoütxs'

ubi d:,cmur, q,uod ü condmones: centra fubftantiam ma-

0 mm. Wþ

trimo«

UPIJ

da«

11 zs !

| cgsm quzämïv-räïxää

nvcitpirenm

ztrifmïonïliï abhibeantur,contra&us, quantumcunque üc'faäml

rabilis, careat effeGu ; cujus vatio eft , quia hujusmodi condi-

tionum adje&tio eft contrafinem matrimonii,

adeoqueimpe-

Quid fcot

dit , ne confenfus, qui fub iis conditionibu

!

st frafett

a

K

H

APE

lidum e&ic—iat Tat

rimonium, .'

:

E Mf t

Pro Exti

* CASUS M

ur cone.

:

ngd )5 dei

jf

füs matrimonialis fub :andiäiäne'imjgäbili;/

nullumae conflituitur matrimonism? ..

p Ahï

RED. Wull

condi

um conflilui. Quando prudenter ex circumftantiis

Confenfim

prefumi poteft, quod talem coriditionem adjiciens habeat

nattímmoni

feriumanimum contrahend

i Rafioefl; Quiatuncconfen-

fus noncehfeturetffe verus,

"Namcontrahens tünc cenfetur

T hens f

Lcumad

nolle fe obligare , nifi fub eà conditione impoffibili , & qui

Vi5 tenere

non vultfe obligaré, nifi füb conditione impoffibili, cog-

nitáà utimpoffibili , fimpliciter fe non obligat, nec habet in-

tentionem fe obligandi, cum impoffibilium nullà fit-obliga-

Qu/ (ta

tio. Aliàs autem faltem in foroexterno per ejusmodi con-

hn Jj

trattum validum matrimonium conftitui, communiter de-

duci folet &x Càp. de conditionibus appofitis : ubi Pontifex

vf

fic loquitur : $7 conditiones appofite matrimonio furpes aut 1mpofe

Th.its

fibiles fuerint , debent propter facvorem ejus pro tion adjetdis babe-

ri.. Uride ficargumentor; Hujusmodi conditiones ex hoclo-

AR

UE

co habentur pro non adje&is ; fed fi non fuiffent adjeGtae,

phat; g

A pltear (

validütneffet matrimonium j érgo eftvalidum , licetfuerint

adjettae di&se conditiones , modo adfit confenfus abfolutus

: Wamele

contrahentium figno externo fufficienter expreffus, .Secüs

lt Càm

utique dicendum eft, fi non adfit confenfus abfolutus , & con-

€OQod i

trahentesnon confentiant , nifi füb conditione turpi vel ime,

TL dif

poffibili. -Tuncenim non eft validum matrimonium, eoquod

liium fuwä

non adfit confenfus de prafenti, qui neceffarius eft ad validi-

ic3 ü

: ».?t.at,em ma

trimonii, Ita Sang

.A s; dématrim, difg.;xæï'.f 2l

oLetlius : 1; 2 c. 18. dub. 15

: num. 1222,

€ASUS

j

IU ia

DE MATRIMO NIO.

"

E

ve fitfaro:

- QASUS ML.

moli Cogti-

ogucimpt.

Quizï fi canþ

nfus matrimonialis fit datus fub conditione preterità

Aut pre[ente ;

atimu? validum matrimogium conflituit , ( conditi

ij da;utq,va-

] Jabfiflat .£ametft fu

Lfflemtiam talis condítionis comtrahentes ignorent ?

Pro Exempig; fet

, ff coutrabens dicat : coutrabo tecum matrimo-

nium, [f Pater tuus fuit movtums , (6 filía

Jitse .

rinpoftil

-'E . Affirmat, Ytà communiter Do£tores. Et ratio eft, quia

conditio de praterito aüt prafenti vera non fufpendit

raimantis

confenfum, ergo dum talis conditio fübfiftit , ftatim validum

ciens habeat

matrimonium habetur, etiam non obftante , quod contra-

'ncconfet

| hens fubfitentiam conditionis ignoret, Quia ut traditur ia

onc ceníetut

L.cum ad praefens.ff.de rebus creditis; ftipulatio tenet,quam-

Dbili , & quí

vis tenere contrahentes conditionem ignorent,

Baii, cop

ec hobet -

CASUS MLL

li it obligae

uid fi matrimonium celebretur fb fimili conditione contrabo fe-

usmodi coft

cum ,fí dives es : vel Patri placetz valide n celebratur ipfa

amuniter (

x

f'aclo matrimonium, [i reverà Aalter eff díves, vel

Patri blacet ?

ybi Pontier

p

( SJMI imW H

Efp. ità. Probatut efficaciterex ratione datinrefponfio-

pj duj

nepraecedenti, Secuseft, finon eft dives, vel Patri non

j exloclo

A P

lacet ? 5i tamen detur cafus , ut Patri neque placeat , neque

qt adie a

difpliceat, ftandum erit intentioni contrahentium, fecundum

Y

cetfüem

| quam celebrárurit contra&tum fub eà conditione, Regula-

ys abfolotus

riter tamen judicandum erit , matrimonium effe validum,

(s 9&5

eoquodiilla conditio videatur adhiberi ad hunc fenfum, fi Pa-

Hác de caufa validum videtur matrimo-

u[dSa&con

j tri non difpliceat.

p vel Mf

nium fub hác conditione celebratum , fi Patri placet , fed po-

tonm,

eoqu

- fteà cognofcitur Patrem mortuum effe , tunc enim

j ul

fà

Patri non difplicer. .Ita Henriq,

,dip

lo II. C- 12.

Dda ddd d

CASus

(4806

x?'x 3o

. CASUS S4ACR AM? NTALES

uid fi matrimonium fit. contratium quidem coram Parocho. &5 te-

: Qul f d

flibus (quod im omuibus ca(tbus hafeuns diéctis [ubintelicendum e[f )

k(d!ffitvt*

fed fu& bác comditioue , fj Patri placet s requiriturne Ad ejus valorem ,

1 Parocho cí* teflibus conffet. adimplezio coudittouis , fjue ut /gz

feiaut , quod Patri placear $

.

E&. ii

Ffirtnat fatis. probabiliter. Bonaz. contra

Sadgez. datque

.. prie con

À

hanc rationem, quia Tridentinum requirit affiftentiam

- Condítio tv

Parochi , & teftium, ut poffint te(tari de validitate verimatri-

fopponatj

monii , & impediant, ne matrimonium de novo contraha-

g af

tur ; fed nifi Parocho & teítibus conftet adimpletio conditio-

1 ïlS.öX&PiXS!

nis, non poffunt teftari de validitate matrimonii , nec fecun-

dum matrimonium impedire, ergo conditio debet adimpleri

| d qfit v

coram Parocho

&teftibus; ,vgl illis conftare debct conditionis

adimpletio,

*

'qf/ ajïin

Sed quid (i Sange

z pro manutenenda fuá fententia con-

trarià fic arguat; metrimonium fub conditione prasterkt àaut

»raíente initum eft validum fubfiftente conditione , etiamfi

Tf a

IT

ipfime

t contrahentes fubfiftentiam conditionis ignorént,

quia ut traditur in L. cum ad prafens ff. d

e rebuscreditis, Stipu-

Bo

es conditionem ign

Nmentüm,

latio tenet , quamvis tenerecontrabent

Ilium. Qu

rent;cur non ergo etiam matrim

7

ium coram Parocho

tefti

us contra&um fub conditione de praterito vel praefe

"

nonefa, —

: T

ais

Conttahunt

te e(Ie póffit validum adimpl

età

3 conditione , etfi Parocho &

q,u-..gd' conditio ejusm

odifitimpleta. '

T mipott er

teftibus non. conftet ,

Nihil obltae

.CASUS MLIII.

E houfcitu

tiotie ibrpoþïbrilï zle:æ

Quid fi

i matrimonium fit contraBum. fub. condi

U?v ls

; gm!eri'to-',w

fcimcoutratlu dictumfft : coutrabotecum ,[i þ;*ri

pus, hal

gon efl ovtus fol ; uaetne fLatim ?

:

pus hi

ob-

lg

R. Refp. ita. Ratio eff ,

quia finon ftatim valeret, effet,quia

LUg W

ftaret conditioadjecta :

. fed haec non obftat , quia habetur

s

Y

foret ftatim vali-

ida :

pro o

nadje&á; fiautemnoneffet adjeG,

dum , ergo etiam €

ft ftatim validum, etiamfi ea con

ditio fit

adjeda.

CASUS

"a.

Lrjd

DUDÉUMATATM ONIO. $3

CAsüs MLIY.

"

& contratfum fub. hác conditione fu

«pz de

Panclo & te-

Qui4 fi äatrimoniüm ff

u—tc;äfgenr/m q

5

æx Lerito :

Coztrabo tecum, ff Patrem occidif

ff , flatsmne -Wä!l.&iifïi?

AL tf QUFEHI,

b

eff matrimonium, ff Alter « uvahens oc-

"

eidit Patrem?

:

209 027171

: Ejþ. iia; Ratio eff. Quia conditio de 'præteïï-to non eft p*fo-

*

ngez, ddut

« prieé conditio, nec

fufpendit a&tum , nec illa eft proprie

rit alfitentüm

conditio turpis , cüm non inducat proprié ad peccatum, fe

ate verimatfe

fupponat illud jam effepatratum, — 1ta P. Ledefma, de matri,

Qvo COntFaüt-

q.47. a. j. concluf, 3, de co

-

letio conditio-

ndit, tgrpibgfsï.jöä alii -apudïs.aþgez

l s difp.yj- n«5«

jii, nec CU

CASUS MLV, -

»

bt adimplet

Sed effue mali?lu*m matrimonium contratium inter *c'önfanguïneos

yet condicionis

vel aff

ues , vel iuter alios. habentes aliquod impedimeutum.

conditi

0z€ , [f PApA, dzäm- ;

enenoe Qot-

[t di(iwezz; 9772

Javertt ?

s dut

j Eþbäz. Bonaz. Validum effe adimpletà conditione , feu ad-

tione,eiam

"venientedifpenfatione. — Rafío efl, tum quia fponfalia ce-

js jgnomtt

lebrata cum ejusmodi conditione valida funt, quandoimpe-

li, DI*

dimentum eft difpen(abile,ergo etiam validum eft matrimo-

nium.

(tionem n

Tum quia hujusmodi conditio non eft turpis, fed

g Pa ^.

honefta,

Tum quia contrahentes fuüb iilà conditione non

)9 p

contrahunt pro tunc , fed pro tempore futuro, nempe pro

& Qaron? !

tenipore.conditionisimpletee, quo tempore funt habiles, &

ml

nihil obftat; quó minüs perficiatur matrimonium. Ergo ve-

16 petficitur matrimonium temporeillius conditionis imple-

t per difpenfationem. Tum quia ita deducitur ex L. fi tem-

, imPOW i!;

FW;/i h

pus;ubi habetur fattum tempore inhabili,fed relatum ad tem-

pus habile, validum effe,quà de causá fponfalia contracta à fi-

deli cum infideli fub conditione; fi infidelis convertatur, va-

efTSfyq

Ua Ob'

betuf

lida funt pofitá conditione.v. Ledefma, De ma-

]

gl

,i

B[m!

im v

tþim. q. 4 7». aj

j t

j on

CASUS

CASUS

Ddd ddd d 2

1132

CASUS SACRAMENTALES

—

" CASUS-MLVI,

;m " þoF

tct, quand

QM f mat(imnium

fit contratium fub conditio

fi

A

"eiinperfiäen-te de

futuro : eflue validum ?

conditio, f

PtoA

xfpondet Bonaz.

Dicendo non effe validum , antequam ve-

flatuitur c

rificetur conditio , validum veró effe eà verificatà & adim-

pletá.

fenos ma!

Ratio,curnon fit validum anteconditionis eventum,

vdidum, C

eff, quia contrahentes intendunt, tantummodó contrahere

dependenter ab eventu illius conditionis , ergo non validé

và hujusm

amí lls

contrahunt ante conditionem. . Aliàs contra&tus obligaret

ultra intentionem contrahentium,. Ratio veró , cur fit va-

-

Wa en

lidum verificatà &

tà conditi

pletà conditione , eft , quia fi eft in-

validum maximé ,

illa conditio non poteft apponi, & im-

puriicsnta

convtoahen

probatur i Jure. Sed poteftapponi, nec improbatur àJuire,

€ontradus

cum non fit conditio turpis , qua idcircó improbatur & ei-

citur, eoquodinducat in peccatum. C. frn. de conditio, appofi-

evando ;

tta&üs (ini

ti. Conditioautem impertinens non inducit ad peccatum,

mari, Siqu

ergo matrimonium validum eft verificati & adimpletá con-

ditione , modo contrahentes non revocaverint confenfum

tio poff

Tajit f

anteconditionis eventum.

Hinc patet matrimonium cele-

bratum fub hácconditione: Ducote in uxorem , fi cognove-

Candione

Deiwyetà

ro,te benémorig

eram eífe; non validum eifeï ipfo fg&Oï, fieri

veró validum vezi&ca—tä conditione,

COndcuít

*

CASUS MLVII.

uid ft con[enfus matrimonialis i datus fub conditione de futuro

m

golibili , d- bonis matrimonii nom vepugnaute : fl at imme vi zpféus matri-

Qgid;

[

tumrefultat

$

Z

mgniäMcrameæ

anbfoluto con

£

ando abfguevenovato con[eufue

N

:

£0 t'mplemr p

RE/P« Ài

& TOIs: Ex communi quidem fententid certum effe , quod

,U fity

|N. confenfus matrimonialis datusfub conditione de futuro

DiSChntm

poffibili & bonis matrimonii non repugnante , in tantum fu-

UCUp; Ín

fpendatur,ut protunc,quando conditio nondüm impleta eft,

Pïüjmiäg f

matrimonium non conftituat(quia nimirum

totunc contra-

Bll erterm

verum utrum

&us nondum ad obligandum complgms eft

j

| TDüOx

Mfno i

DE MATRJMGMO.-

1133

mox ex poü fa&o vi ipfiusSacramentum matrimonii reful-

tet , quando abfque renovato confenfu abfolato adimpletur

werlitenio d

conditio, multuminter Do&Gores controverti,

tegmm vt-

. Pro Affirm. Sententia , licet ego Negativam praferam ,

ftatuitur hoc fundamentnm., Quia ubiinter baptizatos con-

at & adim-

lls eventom,

íen(us matrimonialis conditionatus conftituit contra&um

contrahere

validum, conftituit quoque Sacramentum, | Sed mox imple-

tà hujusmodi conditione conftituit contra&um validum, eti-

non validé

us oblipatet

amfi nullus novus confenfus abfolutus ex poft fatto fuperve-

niat ; ( enim alii contra&us conditionales de futuro purifica-

,Cut Bt vt

tà conditione absque novo contrahentium confenfu, mox

yla f efri-

jurificantur & in abfolutos tranfeunt, validé inducendo ínter

yponi, & it-

contrahentes obligationem , cur non etiam purificaretur

atur àJurty

contra&tus matrimonialis conditionatus? cum Chriftus hunc

batur & ei-

elevando adeffe facramentale non mutaverit naturam con-

nl -

tra&üs civilis, ergo. SoletQuehoc ipífum ind& amplius confir-

! recatum ;

mnari, Sicut fe habet confenfus fponfalitius datus fub condi-

moletà corte

tione poffibili , & non repugnante fini matrimonii ad fponfa-

confentum

lia,ità fe habet confenfus matrimonialis datus fub ejusmodi

onium cee

conditione ad ipfummatrimonium. Atquiille mox conditio-

ficognore-

ne impletà fine novointerveniente confenfu valida Íponfalia

f00, a

j

conftituit , ut communiteradmittitur , ergo.

CASUS MLVII.

onfalia celebrata fint fub conditione neceffaria ; flatimné

yit l] füm

À i.

Qz,fid lifr

unt valida, ci inducunt impedimentum publita.

welLatis 2

2

í ngWmtri-

y nj

| kff ita. Modo illa conditio cognofcatur ut rieceffaría , &

non fitintentio fufpendendi confenfum ufque ad conditio-

Ü GHE rquod

niseventum ; Rafjo eff. Quiafponfalia tunc funt valida,& in-

ducuni fmpedimentum publicae honeftatis , quando adeft

g tantU :

romiffio mutua futuri matrimonii inter perfonas habiles fi-

mlpI

44 6

gnoexterno fufficienter manifeftata, Sedín hoccafu eft pro-

[u[]€ (0

n

j

miffio mutua futuri matrimoniiinter perfonas habiles figno

g W

0X

externo fufficienter manifeftata , uti fuppono,e

rgo &c, Ne-

ff

Ddd ddd d z

que

1134

CASUS : SACRäMENTQI/;ES

t

queobftatconditio, quae a

pponitur; -namvclurþix* ü t ne.;e'-ïifiïarïa,w

Etexcon

abetur pro impletà. -

ádfinem,

CASUS MIIX,

ó

fponfili

Quia j

[voä]klz*a' fint

contraGa cum conditione turpi , contra

3

i

r

appofitá:

mbftAntia matrimontii, fuutue valida eebligant?

tum pyb!

Rsp.

AVegat. Ratio: eft quia fi matrimonium fub eá conditio-

plutes.li

ne celebratüm non fit validu

m , necobliget , ergo nec fpon-

falía.

L. oratio.ff. de f[ponfal. 1tà communiter DD, Advertit ta-

iüm L'll:i(l

ta hocmo

men Gutierez de matrim. c,82, n.19. ad finem. Henriq. l, tr.

fitáltofien

C. 12, & Sangez.T. s. difp. 14..fponfalia effe valida, quando talis

iotoes

conditio adjicitur adimplenda , antequam contrahatur ma-

eundeg.

trimonium. Ratio eft, quia tuncilla conditio non eft contra-

BRU

ria matrimonio ,*um non referatur ad tem

,

pus matrimonii ;

4

tionfunt:

fecus eft, (i apponatur implenda poft matri

monium,

beant int

. Hinc fequitur,valida effe fponfalia contrat&ta fub conditio-

ilàzondit

nibus : contraham tecum matrimonium,nifi invenero aliam

ceditinter

ditiorem, vel formofiorem , aut fi forniceris ante matrimo-

Voluskass

nium , aut fi venenum fterilitatis fumas ante matrimonium,

tesnoJjer

aut fi perfornicariam copulamte virginem inyeniam. Verum

(ét av d)

tamen eft, contrahentes hoc modo fponfalia peccare , nec te-

imetum

neri ad hujüsmodi conditiones adimpléndas , nihilominüs

lis adimpletis aftringi ad fervandam fidem ditam, eoquód

4|. dcendum

Bt&fentiv

precefferit promiffio de te ; quee poffibilis et, & honefta,

VOtata (ub

poftquam

patratum fu e,rþikt del-i:&ägm : licet fupP,o?:gif?if ailquld

tIOnlseyen

inh'oheüu;nt

Qd dices

CASUS MLX.

ütertiner

Quid Ji conditio , du spponitur fn' fponfalibus , eff turpis cvel im-

polfebilis, féd mou coutrAria fubflantia matrimonii , debeutue fponfalia

P

M

cm/är( flatim v

Alida (aliem in foro extermo, ac f -celeä;wm-

P'thin,,

fuiffent urà ci». ab[olute ?.

.

.

P2j »00

Efüondät i ;45:;?,

9"

at ; Bonaz. Ratio,1nquit, e

&',quiäþücut:hæc

Jiti

Wa

/th

R

conditio habetur pro.non appofirà in matrimonio C.fin.

ü!f

Wld d)

de cond; appofitis: Itahabetur pro'non appofitá in fponfali-

i 7

I

bus, quæ funtinitium matrimqni*i,,ex L. oratio. ff. d« fponfal.

DB MATRIMO NIO. ;

1156

än—a, | " Etexcommuni Juris peri»tg»dfüm fententia tefte Ledefma 1, c,

adfinem, Sed i hac conditio non effetappofita fponfalibus,

atim effent valida, ergo etiam ftatim funt valida

Tponfalia ft

)tantrqria

appofità eá c

onditione , confequenter indicunt impedimen-

tum'puüblica.

hOüeüätïS" LGH: ]5. Z--"-—C'koxlg. dub'o 185 ny-l'ZZ. &

.conditïo-

pluresalii Doc

doresapudSangez l. $. difp. 17. contra Rebel.

niecIpor-

lum 1,2; q.10. &c. Ex.

quo.mfert Bonacina , fponfalia celebra-

ta hoc modo: conirabam tecum, fi

£e *virginem in:venevo per for-

Ivertit (à»

tiq.] 1.

nicationem , vel fi permifevis coitum : .eüe ftatim valida faltem

ando tills

inforoexterno.Ita et

E

jam Sangez k s.difp;.,x- 6, n 3. & aliiapud

gtur ma-

eundem $angez.

E cofttà»

Dixi faliem in fc

or. äkfä?no— , quía.in fo roconfcientie ver&

onditionis eventum, fi contrahentes ha-

ætrimonvii:

non funt validaante co

"

.

T

beant intént

o

ionem promi

ttendi folumodó dependenter ab

illàconditione. . Rafío eft ; quia obligatio contra&tüs non ex-

) [0/Idi f0«

eto aar

cedir.intentionem contraheotium, cum fuam vim habeat à

euirimo-

voluütate & intentione contrahentium. . $i ergo contrahen-

imoniutts

tes noluerunt (e;obligare nifi eà conditione pofitá,confequen-

ter ante illam condirionem.adimpletam non confurgit impe-

», Verüi

t necte

dimentum publica honeftatis inforo confcientiae, Similiter

dicendum eft , (ponfalia celeb

rata fub conditione honefta de

jilomints

» &0jt)

prafenti vel praterito effe (tatim valida, Sponfalia veró ce-

lebrata fub conditione de futuro non effe valida ante condi«

1 );gncä?:a

tioniseventum , ut patetex dictis, ficut etiam ex di&tis patet,

aQ

quid dicendum fit de fponfilibus celebra

üs fub conditþne

. ii

4CASUS MLXL -

aj t i

;

.Accedzt mulier hodi

e

confeffurd , parata eodem die matrimonium

m

| M/MM

prafénti contraheve cum viro, d reperitur babens empedimeutum diri-

u[ï'üï 4ih

mens , eujus deteitio infamiam uotabilem produceret , C füut ommia

] jamparata aduuptias eodeu die celebrasndas cé- tentatis omouibus medtis

nafïcmh

] uullaevadendi via aperitur,fed [ufpicio uebemens erietur alicujus crf-

onit

qeinis detecf i i confe[ftone .ft femina abffinere velit 4 uuptiis, aut dif-

jli

|

Z

fgo?

erre , dum poutificia d

E

JPen[atio obtimetur , Q'ïi-kl'd

ic confelsi *

ü- d* f;gn

Er

Ref.

11 ;6

| CQS U$ $4CR AMENTALES

escastact

R £fpondetur jam communiter cum P, Sanchez , €o cafu ur-

gentiffime neceffitatis E

Aiurli

pifcopum poffe difpenfare, At fi

dm,frut,

non pateat recurfus ad Epifc

opum, quid aget Confeffarius ?

fun al

Refp. Si Confeffarius vi

det pcenitentem laborare errore

LUPT

aut ig

fipfum if

.

n

norantia invincibili , tunc taceat, diffimulet & bona

A ts

potius

f

de quàm conícientia confternata a gere finat , itaSan-

Girta proiu.

LUET.

chez ex Navarro, at veró quod fi advertat poenitentem duci

errore vel i

gnorantia vincibili , rationobiliter dubitare, vel

fufpicari dei

mpedimento latente

,& maximé fi etiaminterro-

M

8et ac Confilium petat: tuncexc

ommuni do&rina * 1. Veri-

&imul:

lG

ras omninó aperienda. z. Per

mittendum contrahere cum

intentione faciendi , quantum

ita Patri

licet. ;, Simpliciter interdi-

15 miny,

cenda confummatio matrimoni

itam red

dendo quàm peten.

COntingi

do, 4. Preetendendum privilegium prim

i bimeftris; intereà

tmint

vel Romadifpenfatio procurari poterit ,

ó

quia tamen hoculti-

fotmlít

mum moderno tempore eft difficillim

&

& periculofa praxis,

€o quod privilegium iftud plerisque no

vis maritis vix fit au-

&ala cauí

ke.

ditum , idcircó confultius fietrecurfus a

d Epifcopum , qui eo

cafu urgentiffimze neceffitatispoteft di

fpenfare juxtaSanchez

8tDLt f

Coilitert

& alios , fiergo mora fuppetat, furge,

curre, recurre, adjuva

EUY

fororem tuam in tanto periculo trep

idantem , fi mora defit,

inducuntextempore voveat,

Deofervare virginitatem fuam,

QUs debi

autprimo triduo matrimonii

Intete) in

juxta monitum ab Archangelo

Raphaéle datum Tobize juni

ori:aut fi longiori moraopus fit,

Tij eor

primis novemdiebus , in honorem novem menfium, quibus

Virg

9 Deipara Deo gravis fuit; velaliquid fimile fanttae in-

COþffjm:h

tentionis.

uidni confenfum faltem permiffivum à novo ma-

uT,

rito novanupta facilé eblandiatur? intereà impetrata difpen-

T0 j

atione,fuavis quoque modus effe poterit, renovandi confen-

p

um ceterüm ad exemplar, quod tibi in caufa matrimoniali

monftratumeft,difce judicium ferrein aliis materiis & cafi-

R ä:/,þ D QW

bus confimilibus , ita Patritius

& r

Sporet,

Tüy,

Rdf,

Me

m à

m CASUS

pE -34.,4 TRIMONIO;

1257

nl 2

CASUS MLXIMH,

) Cafü ut-

i, Acfi

A dvertit Cenfeffarius Petrum contraxiffe matrimonium invali-

dum ,feue jure humano, ut cum con[anguinea prioris conjugisantraquay-

ffatius!

$um gradum , five jure livino , v.g prioriconjüge nondum mortuá Gc. Ex errore vel ig-

ilt ettoté

morantia invincibili & inculpata duranieetiamnum Vona fide : advertit autem nibilominus,

feipfum informet ,tazsen conjugem putatitiamnon dereliurum , continubpeccaturum,aut

t &bona

jf derelinquat ,.oritura graviftma (candala, alia incemmoda, ac dificultates prafertise

t, adat-

€irca proles jam [ufceptas , €9 quamwis etiam difpeu[atio impetrari poffet , attamenetag -

ytem duci

mam fore dificultatem & periculum in renovando con[en[u; eo quod conjux uallitateu

matrimenii fubedoratus denuo confentire wollet 2 quid

ytare, vd

«ciet. Confeffarius ?

minterto«

R. Ejb. Eo cafu & poteft & tenetur Confeffarius prudenter dif-

: 1, Veti-

ümulare,imo fi opus fit,obligationem etiam debiti docere,

here cum

ita PatriciusSporerexSanchez. Rafioefl; quia ex duobus ma.

et interdi-

lis minus eft eligendum, fi ambo vitari non poflint , ut hic

jm petern

contingit. Minusautem malumef fornicari materialiter tan-

s; intert

tüm in bona fide, quàm acceptá informatione imprudenti,

nhoculti-

formaliterpeccarecontinua perplexitate ; aut alia graviora

smala caufare.

f prai

; vi li aU

Dices. Quid fi poenitens conícius (it nullitatis matrimonii,

atque facilé apprehendatfe debitum exigere non poffe,invin-

m ,qUi (0

taSanciez

€cibiliter tamen putet fe alteri exigenti debere reddere? Refp.

re,adjuv?

Eádem ratione tace , diffimula , praefertim fi fitfoemina, qui-

son defit

bus debitum negare valde difficile & periculofum eft, donec

tem foa

sunéilito

intereà impetrata difpenfatione eam de revalidando matri-

t

gQ.D

monii contra&uinítruas,

ta0qus

lt

CASUS MLXIII.

Um, quibus

Confeffarius ad-vertit Petrum awelle ducere uxorem confanguineam

(ant

7n gradu. dirimente ( idemque efl de quovis alio a&u velconirattu il-

onom .

4c4£o AU iniquo meeró futuro )

qui tamen ex errore imvincibili ita fé

a diptt

poffe putat s defatlotamen nondum duxit . && liberb wonducere pe-

mdl

conie

feff , quid faciet Confefarius?

fià

: Efp.Confeffarius

attimo

tenetur Petrum informare de rei veritate,

ris d*

etfi credat Petrumnon pariturum, fed graviffimé peccatu-

rum, Rafíoeft ; quiaConfeffarius,ut fpiritualis Paftor,Do&or,

Medicus animarum, ex officio fuo tenetur poenitentem in-

formarede erroribus confcientiz , nifi fubfiz rationabilis cau-

|

Eee eeee

fa

(5 05

1158

CASZIS SACRAMENTJJLES

n vt

fa diffimulandi, ficut in cafu priori, Ille enim, qui ex errore

invincibili jam contraxit matrimoniü v.g.eftin poffeffionebo-

$ifiti

na fidei, & fiinformetur, conftituiturinperplexitate & peri-

TTE

culo, cum aut peccatorum aut fcandalorum , vel aliorum in-

commodorumac difficultatum , quibus fe moraliter extricare

nequit, uti fupponimus : qui autem nondum contraxit , ab-

Pj A

folut& liber eft, ficut hic non habet caufam non recedendi à

A

dtije

tl

fuo errore,ita & Confeffarius non habet caufam diffimulandi

fuum officium, feu non informandi eum de errore fuo, &

G1

confequenter fecutorum caufa per fe, nullo modo erit confef-

f pen

deedy)

fariiinformatio , fed malitialibera poenitentis informati..

CASUS MLXIV,

dero

jog det

Conjux abfente conjuge obleat fe cogitatione copule maritalis,

priratu

eccatue mortaliter ? nempe peccato: mmoro[e deleéf ationts ?

R Ef». Vegativwée. Ratio ff ; quia mortalis malitia deleCationis

quedice

motofz fumenda eftex malitia , objeti, five rei cogitatae j

o eji

fed copula maritalis malitiam nonhabet ;ergó de ea cum vo-

Jefotams

luntatis approbatione eft gaudio cogitare , non eft mortale

amer ;

peccatum morofaz dele&tationis,eft tamen peccatum veniale;,

If , Dotj

juxta Cajetanum , quia nec neceflitas nec pietas talem men-

quam g

tis occupationem fuadet.

gutatitiz

feforem

CASUS MEXV,

QUif cer

T itius dubitat: de mateimonii contrabendi valore ( quia *v. g. cer-

tur ah mw

tum nuntium de morteconjugis nom accepit )teneturue Amnrri-

:

monto conirabendo ab[limere ?

Thwfete

E[p. Affirmative,idque partimob favorem Sacramenti,

ne

80 & p

invalidé adminiftretur , partim ob illud principium ; mala

fidecontrathum iniri po[fe [ionemque incboari ab eo , qui initio dubi-

£at , num contrabendi po[feffionem capiendi jus babeat , quare qui

ita mala ac dubia fide contraxit, ftantetali dubio conjugii de-

bitum petere non potett, licet alteri bona fide con-

UM

trahendi, fi petat, reddere

ühite

teneatur,

"Init

CASUS

DE MATRIMONIO,

1159

70 um

g d

—

X CITOIG

CASUS MLXVI.

lionebo-

SiTitio poff matrimonium bonafidecontraG um fupercveniat dubium

e& peri-

de iMius valore , idque poft diligeutem veriratis indagationem depelli

otum It»

awonpoteft $ poteritue Titius licito conjugit debitum

exttiCate

Petere ?

To Efp. Affirmative. Probatur, quidubium fupercveniens bone fi-

axit,ab-

cedendi à

dei poffeffori obeffe non debet,ita ex communiore fententiae do-

Tmulandi

cet Layman, & colligitur ex 5, Auguft. lib.de fide & operibus

tfüo, &

cap. 7. quod refertur caufa34. quaft, 1. cap, Sivirgo &c. 2. ut

'it contel-

lite pendente, ubi habetur , quod accufatus ( de matrimonii

defe&u) ante probatam accufationem , jure , quod habet in

matis

altero,privari non poteft, imó ftantetali dubio theorico cen-

jugi debitum petendi,conjuox redderetenetur; quia nemo

surilali

privatus alterum fui juris poffeffione privare poteft, Ob du-

(f

bias , etiam probabilesnon tamen certas rationes, quare ne-

atíonit

quehicpericulü eftfornicationis formalis feu peccaminofae:

cum , efto matrimoniumrre ipsá irritum fit tamen probabilis

oratey

i cum o"

ignorantia in bonz fidei poffeffione à peccato excufet , fi

[ motte

tamen matrimonii .defedus manifefto alicui exploraturus

fit , potius excommunicationis fententiam fuftinere debere

yvenidi

lem mee

quam fernicationis peccatum , feu petendo feu reddendo

putatitiaeuxori admittere. Ex diüis collige, bona fidei pof-

Íefforem jurefuo.nequaquam excidere , priufquam certo vel

quafi certo deprehendat fibi jus non competere, quodfi igi-

tur aliquis defe&tum matrimonii licet bona fide contra&i,

q. 9. ^

manifefto de

Annfi

prehendit, omnino abftinere cogitur, 3 redden-

lo & petendo.

menti;ne

CASUS MLXVII,

ium ; f0

il À Ji

Qui4 fi Caja ob longam /Mariti fui abfentiam nubat altert ,

vité qu

fheitne id valide? -

yxjugi*

'R Efr. Ob nullam mariti abfentiam , etiamfi de illius morte

e(07

. dubitetur, poffe uxorem alteri nubere. probatur, quia ita

l

definit Clemens Tertius, cap. in prafentia, de fponfalibus,

ubiait,non poffe mulieres a2 2liorum confortium cagoníce con-vo-

Eee cee ea2

4re,

"UL

1146

€A43US3 SSACRAMBENTALES

cormetzimurg r

lare , donec ceríum nuncium vecipiant: de morte «virorum. Quibus

re , debt

verbis fignificat , ne validé quidem illas poffe matrimonium

ntqueei

contrahere, donec cis certoconftetde mortevirorum, Unde

eumvin

hoc capite fuit corre&tum jus civile, permittens, ut mulier

illud red

poffit alteri nubere , poftquam quinquennio integro exfpe-

dis nupti

&alffet virum abfentem, de cujus vita dubitatur z L. uxores ,

juriradh

de divortiis : vel toto quadriennio , ut permittebat lex nxor ,.

& )

eodice de repudiis, Nam Clemens!lI, nullum terminum praes

uI

figit, declaratque, nuNam abfentiam fufficere abfque certo

tufpicio

nuncio,

Y6t0 C0

Porró per certum nuncium , unius folum nuncii teftimo-

ftrere,

nium initelligi non debet , itaut fufficiat ad hoc, ut mulier pof-

fit alterinubere , unum folummodó mortem mariti nuncia*

Qui f

re ; cumjura dicant, vocem unius, effe vocemnullius ; & cum

(ctulta

jn nulla caufaunius teftimonium,etiam juramento firmatum,

d

fufficiatad plenam probationem faciendam , ut L. jurisjuran-

NW'. M

di cap. de teftibus ftatuit Conftantinus Imperator,& Alexan-

der M. cap. licet deteftibus, Sed. per certum nuncium intel-

&

17

ligi debet certitudo moralis de morte mariti ; quae non ex fo-

(ato:

lo unius nuncii teftimonio fumi debet , fed ex aliis admini-

culis etiam , quae arbitriojudicis plenam faciant de morte

B

tioge]

conjugis probationem. Adminicula autem , quibusfama,vel

unius nuncii teftimonium juvari poteft, haec numerantur à

1lts pf

8l* inter

Sangez lib. z. dematrimonio difp, 46. n. 1 , & fequentibus.

Longitudoabfentice , & fama generalis de ipfius morte,inlo-

Thre, (

Tion ïem

eo,ubi ceontigifle dicitur; praefertim fi locus.eft adeó remotus,

utalig probationes difficile poffint inde haberi. Simorsnaz-

f(ïï, dnä&

zatur jam.pridem contigiffe , & ab.eó cempore nihilde vita

Werjt ïfxï

illius nihil auditum eft, . Sj.erat.valde fenex infirmee valetu-

dinis, Velfi füitin praelio , & diu exfpeQtatus; non eft rever-

Pt y;

Ddl

£u5 i fuit captusab hoftibus ,. à quibusdicatur interemptus

-

j

a

3

málongotempore, (ine ullo nuniciocontra

E

rioæfält-em-ä per-

UOäd N

foná fide dignd accepto , & fimilia.

Wlt;a &

Sivero contingat , mulierem poftquam matrimoniun

&um fecuttdo contzaxit ; certo fcire proprium maritum vive-

(&ülitfi

Ie,

DE MA TRIMONIO.

rI4r

re , debet abftinere à confortio alterius itaut nequepetere ,

Imonium

neque ei debitum reddere liceat, Si veró probabiliter dubitet

1, Unde

eum vivere , debitam quidem petere non poteft, fed tenetur

Y mulier

illüd reddere , ut definit Lucius lII cap. Dominus. De fecun-

toexpte

dis nuptiis, ubi ficait: $7 4/iquis , vvel alàqua demorte prioris con-

,Unres,

jugis adbuc fibi exiflimat dubitandum , ei, qui fibi mup fif,debitum non

lerxor ,

deneges po[lulanti , quod & fe famen novverit nullatenus exigendum,

10f Qr

Demum fi id füfpicetur fine ullo rationis fundamento , debet

jue o

fufpicionem deponere , & cum eo, cui denovo nupfit,ut cum

vero conjuge quoad petitionem & redditionem debiti , fe

ii teffimo:

gse rere.

»CASUS MLXVIIT.

puliet pol

t mancia"

Quid i matrimonium fit nulliter contra&um , &y mullitatis caufa fit:

us K cum

ecculta eh uni tamtum particognita y poteritue aliquando comvali-

fmaturt

daré, abfque eo, ut alteré parti ignorandi id fiquificetur ?

urisjurat

Nota, Matrimoniamnullicer coritractum propriä quidem &

gt

de jure matrimonium dici noa poteft ; diciturtamen ma-

ipminttl*

trimonium improprie, feu defacto attentatum, quo no-

À

noxex O

tato ad'cafum propofitum,

LJ

ii adimiti

3 Efp. Affirmati-vé. Ratiodft ;jqui

apoffet non taró ex notifica-

tiorie hujusmodi impedimenti gravis oriri diffen Go,perple-

ssfama,

xitas , infamia, aut aliud fcandalum,ad qua& malavitanda ma-

i

1

petanur

gis interdum congruum eft, impedimentum quovismodo

Soe oU*

collere, quamconjuges invitos ab invicem feparare, Quare

g"

nom femper invitis conjugibus matrimonium feparandum

Ü [ngWfi'

eít , dumodo, impedimentum vel caufa nullitatisper difpen-

l

fatiorem , autalium modum tolli poffit. fmo fi vir tantum

fuerit in malá fide , & foeminam ignaram impedimenti dece--

ipd vt

g yaet"

-

peric. Videtur plané ex naturali equitate ad toliendum im-

edimentum & difpenfationem: impetrandam cogi poffe,

d sent-

gt

gpus

Quoad modum autem convalidandi: matrumonium. nulliter

*

dul

£ontra &um fit.

ytiei

"nng

nium nullum ;e'x defetiu conj?h[bs in alleru-

: Qljllüfï maírimo

áro recorvalidari poffrs ?

r

-

;l;ec-' eeee 3

Reff..

1042

CASUS SACR AMENTALES

ia ii

Refp.1n hoccafu convalefcet matrimonium,f ille,quifi&é

tum fit, u

tantum confenfit, expoft veré confentiat,neque enim ad ma-

duosteíte

trimonium neceffarius eft confenfus viri & foeminae formalis

tates abifi

ter fimultaneus , fed fufficit, quodis, qui priori temporecon-

flerum cer

fenfit , infua voluntateperduret , ufquedum etiam parsalte-

foneparif

ra confentiat;alias matrimonium per procuratorem contrahi

&non con

non poffet, cum principalis, qui procuratorem mittit,longo

feà (olemi

tempore prius confentiat , quam altera perfona , ad quam

eulum, t

procurator mittitur, Volunttamen DoGores, utifte novus

prime o

confenfus, non fit meré internus,fedper fignum aliquod ex-

confenfur

ternum, veluti perverba,qua conjugalem affe&um indicent,

Cuítus, . Y

aut percopulam exprimatur;quia adeffentiam facramenti re-

impetime

quiritur fignum fenfibile, Licet veró in tali cafu jam prius

Tochus ve

adfuerit fignum , fcilicet contra&us extrinfecus matrimonii,

ti duorm

& tantum adfuerit confenfus ; reputatur tamen hoc fignum

alis bonis

infufficiens : quia tunc temporis

» quando pofitum erat, fuit

folummodó putativum & falfum.

Qui ficon

Qualiter matrimonium nu!lw;a cefJante impedimento dirimente

"Vertar, f/y

occulto,recomualidari debeat ?

W!þ

Rep. Siimpedimentum occultum ceffárit. v. g. in affini-

UA

tate occulta, difpenfatio clam obtenta fit: uxor legitima, de

hofere.

quá nihil fcribatur, mortua fit &c. requiritur quidem novus

Cütfant

;pi

confenfus : quia prior propter tale impedimentumerat in-

E feandalum

validus ; interimtamen non eft neceffe , ut uxor, v. g. ignara

t mortg

nullitatis prius de eà certioretur, & ita novus ipfius confen-

C

fus petatur , fed fatis erit, fi diffimulata nullitate interrogati-

Nm d

one deprafentifattae confentiat , ut fi maritus dicat ; fi non

C iton

efles mea uxor , velles fieri? & defa&to visfieri mea uxor &c,

d W»xde ;

quade re videatur Sangez.l, 2.difp. 36.

doGtsi,

ICefe, ne

ZInad reconvvalidationem matrimonii debeanf veiterari folemnita-

Dtur,

te:v Cozciliz dridem

Lini, ut fcilicet denub imterveniat Paro-

- cbus cus teflibus?

j m

Petiqlum.

Kefp. Effe diftinguendum , an impedimentum ita occul-

tum

b TLRifi.

"at as ERN

DE MA TRIMONIO.

1147

equifd

tum fit ,ut probari nequeat? vel utrum juridicé faltem per

lm adme

duosteftes probari poffit? priori cafu fufficiet , quod folemni-

e formali

tates abinitioadhibitee fint ; quiaearum effe&tusetiam impo-

yorecont

fterum cenfetur durare , hocipfo,quod matrimonium tali ca-

pitsalte-

funegarifacilé non poffit , cum conftet decontra&tu publico,

? Contrahi

& non conftetde impedimento, Atin pofteriori cafu propte-

itit lotgo

reà folemnitates reiteranda funt;quia fine hisfubeffet peri-

,ai quam

culum , nequandoquematrimonium negaretur, finullitas in

ifte novus

primo contra&u propter impedimentum probari poffet , &

liquod er-

coníenfus novus ex defe&u folemnitatum effet omninó oc-

nindicent,

cultus, Verumne paffim divulgetur , quod duo conjugati

amenti te«

impedimento canonico laborent, notabilis eft cautela, ut Pa-

jam pribs

rochus vel Confetfarius petens licentiam à Patochoin prafen-

atrimofii

tia duorum teftium , qui poffunteffe de confanguineis , aut

oc fipnum

aliis bonis amicis, partescoram fe privatim conjungat,

1 erat, [bit

CASUS MLXIX,.

Quid fi cenfeffJartus , cvel alius quiscunque ex privvata fcientia ad-

qertAt, eoujugatos babere igmorantiam impedimenti ; temeturne ejus

[irientt

impedimentum ; r uullitatem matrimonii indicare ?

Efp, Non teneri; imo plerumque nor effe confultum ad-

n af

monere conjugesin bona fideexiflentes. Sitamen iftacon-

eoitimà, 0

dem (10Y/S

currant , primó, utimpedimentum fit occultum , & non fit

fcandalum apudalios homines, Secundó,utignorantia non

ymetac i

, g g

fit mortaliter culpabilis, ficut ordinarié igriorantia juris ex-

cufathomines plebejos, foeminas , milites & alios fimiles, l.

(us conltl

cum de indebito. $. r. ff, de probationibus, & ignorantia fa&ti

niectopat*

excufatomnes. Tertió, ut peenitens nullum omninó dubium

habeat de valore matrimonii : quia confeffarius vel alius vir

7 uxor &v

do&usinterrogatus de valore matrimonii tenetur veritatem

dicere, ne caufamerroris praebeat. Quartó, utprudenter ti-

meatur , ne ex admonitione timeantur diffenfiones , infamize

w' jg////lniW'

ericulumincontinentiz , & alía fcandala , velgravia incom-

-

moda. Ratioautem,curiftis concurrentibus re&é omittatur

jid

aul-

admonitio, ita eft ; quia nemo obligatur ad adtum inutilem &

um

pro-

l44

CASUS SACRAMENTALES

proximo nocivum; effet verótalis admonitio inutilis & noxia$

omnese

tumpropter incommoda fubfequentia. 'T'um quodconjuges

vt ponigml

prius in bona fide exiftentes per ufum matrimonii putativi

atusconj|

minusobn

hon peccaverint, jam autem poft indicationem impedimen-

ti periculo peccandiexponantur, Ergo &c. idque confirma-

deduci ol

tur ex c, quia circa 6. de confanguinitate & affinit, & cap. (i

tiamvimo

quis autem 4. de poenit. dift.7,

impotens

Necobftat difficilistextus inc, 3. de regulis jutis,ubi dici-

Conít

tur, quod utilius fcandalum nafci permittatur, quam veritas

gotel! i

relinguatur, Nam explicari poteft de tali veritate, qua fine

eions u

peccatotaceri non poteít, & ad quam manifeftandam aliquis

Carnale,

tenetur; utfipartes fintin maláfide , vel dubio , aut culpabili

Neguto

ignorantia, Itrem concionatoraut Profeffor publicus tenetur

€at p/oy

veritatem dicere, licet fructus alicujus privati non fperatur,

abe/l,ute'g

fed potius fcandalum; quía talis doGrina ordinatur adbonum

Toluntas

publicum; ideó obprivatum alicujus malum noneftintermit-

noninfzg

tenda. Pluribus examinathanc quaftionemSang. d. l.difp.38.

tiffrms Yir

CÀSUS MLXX.

$ af t

Quid fi matrimonium in periculo mortis fit contratium cum propria

£0 tcmpor.

conculina ad legitimandam prolem ex ed fufcept um Eritue

: valiáum ?

Nota. Quod prolesillegitima per fübfequens matrimo-

Q?/ï/fif/i I

nium cum ejus matre contradum legitima efficiatur , certi

juris eftexleg nupereod. de natural.liberis. & cap. tanta: qui

ONTT

filii fintlegitimi. Ubihaec quaftioexplicatur, Hic autem tan-

W

»3ul

tum coutroverfia eft , an valeat matrimonium eo tempore

ls i

3 Quy

contra&tum, quo ufus ipfius ampliusnon fperatur? ad quod re-

fpondetur affirm, qua refponfio concordi Do&orum calculo re-

Nte

fun

Cepta eft tefte Barbofa in d. cap, tanta num.8.& Covarr, de ma-

( N ]UX

trimonio p.2. cap.8, $.2. n. ro. & probatur ex Ecclefize confue-

.tudine, fecundum quam morituros interdum adducimus, ut

concubinas , quibus diu adhaferunt , in uxores accipíant ,

Tüittimon

partim utaffettus eorum impudicus in conjugalem commu-

Com

Ti

tetur, pattimut jam conceptaaur nata ex ipfis proles illegiti-

hb.7

quoad

de

: dlfp

ina & quafi non proles(ua habita , jam legicimczur ,«

omnes

AtiQs.

DE MATRIMONIO.

TIAf

g .

—

EH

omnes cffe&tus juris vera proles efïïCiath-Ratiö Me. Es

Conjuges

ut ponimus, infirmus morti propinquus , habet potenuam

i putativi

a&tus conjugalis exercendi,licet peraccidens impeditam,quo

yedimett

minusob morbi vehementiam & mortisadventum in atctum

cohtrma»

deduci poffit. Quodfi veró accidat ipfam generandi poten-

TT

tiam vi morbifecundum fe deftru&am effe,tunc cenferi debet

impotens homo matrimonii contrahendi,

s,ibi dit

Confirmatur do&rina hzec ex eo; Quia mortipropinquus

am veritas

poteít iniri matrimonium fpirituale per profeffionem reli-

, qua fine

eionis , juxta cap. ficuti tenor, de regul, ergo & matrimonium

lam aliquis

€arnaie,

yt culpaoll

Nequeobftat, quodin mor

tis articulo contrahens nonha-

us tenetut

beat propofitumat&us conjugalis exercendi. . Nam tantum

n (peratüf ,

abeft, ut ejusmodi propofitum requiratur, ut etiam contraria

: adbonim

voluntas , videlicet nunquam exercendi a&um conjugalem

i íntermit-

noninfirmet matrimonium , ficuti patet in matrimonio Bea-

ö.x,&spög'

tiffims Virginis, Interim ordinarie , & nifi graves caufeeur-

geant , morituris matrimonium permittendum non eft ; fed

a p

cotempore ad mortembené ob eundam difponendi funt.

sbri

"CASUS MLXXT,

; gnattime

Qyidam Hermapbroditus suult contrabere matrimonium,-Quærituf.

"An vAlide & licità id poffit ?

jatur , (f

canta: 9

R zfy. Diftinguendum effe , an alterutro fexu, fcilicet foemi-

neo , aut virili magis pravaleat , vel anin utroque aqua-

'X]WW'an.

( Dïöïpü

lis fit, quodex infpectione corporis à medicis facienda judi-

al quit

candumerit. Priori cafu matrimonium re&é poterit contra-

herejuxta praevalentem fexum;altero autem cafu dabitur ipfi

at

aku oKR

icul

vatf.

em

ele&io, juxta quam velit matrimonium inire : debebit tamen

fj

coram judice Ecclefiaftico priusjurare, quod tantum eo fexu,

(ig cot

M

quem elegit , uti velit, nec eundem five in hoc , five in alio

fanty

matrimonium mutare, ficut poft Sylv, Armil, & fummiftas

u

co

communiterin verbo Z7ermapbroditus traditSang, de matrim.

es

j

l-

lib. 7. difp

ol

«196, & nos infcxius trademus per plures cafus enu-

M&

qUOd

clcg;ius.

Fff fff f

mnCS

CASUS

CA&SUS SACRAME NTALES

d

M

CASUS MLXXH.

Oftt.

tU5 Cat

Fornelíusfatetur potentiam ad.alias ,jmpotentiam aufem ad uxoremz

tisttepida

uid de bác impotentia entieudum?

eutem vafi

! Efpj,. Effe impotentiam refpeGivam , qua fi fit perpetua;,.

tion pertin

non minus dirimit matrimonium, quam abfoluta. Ratio:

eft: quia ficutimpotentia abfoluta eftimpedimentum contra-

Yemk gt

latur.Gip

hendi cumomni; ita refpeGiva cum tali: ergoficut illa diri-

Gtorquee

mitmatrimonium cum omni ,ita& haec cum hocvelhàc:

Dices. Impotentiamrefpedtivam caufatam per maleficium;.

Quatumpr

ft k erge

poffs depelli per aliud maleficium ;adeóquenon effe perpetu-

am , nec confequenter irritare matrimonium. Ref». Impe-

Fritis ger

dimentum , quod poteft tolli folummodó per maleficium , ab-

ponens, j

defGipin

foluté tolli non poffe : quia juxtajura, quod jure, id eft ,licite,

non poffümus, abfol

uté non poffumus..

tis Donory

CASUS MLXXIIT.

edtthme

àmicitn, a

F 'ir 65 mulier contendunt ad. invicem coram Tudice dé isjmpotentia:

ad co&umdum, viro dante caui[am mulieris arilitudini, adeüque praten-

audvidl.

Yira agpa

dente iucifaram ,muliere autem cau[mute niminm ero|fitiem.

viri : quid. Confilii ?

téfoeur.

Efponfio facilis :-Vifitentur per honeftos ac honeftas re-

N US: m

W.mm

Rn

"fpectivé: i exceffüsinventus fuerit in viro , mulier non te--

Ál

nebitur pati incifüutam? fi veró extraordinaria ar&titudo re-

(er d C0f

erta fueritin muliere , illa obligabitur adhibere curamarti-

P'obabilir

ficis. Ratio primae partis eft; quiaubi defectus eft in viro; i$.

P

Tstüm !

debet fibi fü

venire per propriam curationem ? quod fi non.

0.2 )

offit; dimittatuxorem; utaliam ducat. Ratio fecundzepartis.

e'Q"()Ve]

N

e(t: quiamulier contrahendo obligavit fe ad'copulam: Confe-

fewd

quenter- & ad medianeceffaria ad illam, fi non habeant anne-

Wl

d C25

Utilin

xum periculum vita j aut aliud graveincommodum..

e mkk

u

C€ &SuS MLXXIV.

"d

e

e 4d exfor-

l"de;,

Va«

Rigeliua ? Seuiria ob metum gracoem ibi 4 *vito potent

Wduc

quendum comfenfum Visflatum matrimuninlem, injufle incuffem, matrz-

at]n

meniumcontrabunt. Quaritur;an tale matrimonium fft oalidum? pre:

re[oluiione tnm bujus quam aliorum.

p/uriwmfgummfw

Poffe lr

en[ntsm. -

ANetos

» "r

DP MÁATRIMO NIO.

YI£Y

RUO ditictt

Ofa. 1. Metum fic definiri ab Ulpiano , ff.de eo ) quod me-

u um

tus causà, Eft inftantis periculi , vel futuri mali, men-

tistrepidatio. Quze definitio omni metui convenit. Omiffis

perpetua,

«utem vatiis metus divifionibus , quzead noftrum inftitutum

a, Ratio

tion pertinent , metus communi divifione dividitur, in le-

vem& gravem, qui etiam cadens in viram conftantem appel-

ümante

x illaditi-

latur.Cap, veniens.2. & Cap. confultationi,de fponfalibus,Di-

citurque etiam metus injuftus,qui duas condittonesrequirit z

- vel hác:

quarum primaeft , ut fit metus alicujus gravis mali , five per

naleficiufm,

fe & ex genere fuo, (ive refpe&u perfona metum patientis.

(feperpett-

Prioris generis malafunt mors,atrox cruciatus ad mortem di-

M. Imnpt-

eficium ,a0»

iponens , mutilatio , perpetuum exilium , diuturnus Carcer ,

defe&ioá proprio ftatu , amiffio omnium, aut notabilis par-

i«f It

tis bonorum, idque non tantum refpe&tu propris perfonae,

fed etiam conjuné&torum confanguinitate, affinitate , vel ar&tá

amicitia, ut notat fanCtus Thomas in 4. dift. 29. quaeft, unicá.

li i'mpotm!it

art, 2, ad z. pofterioris generis malafunt, que exfequidemle-

Mgf (ritte-

viora apparent( ut metus verberumnon adeó gravium &c, )

refpe&tutamen certarum períonarum habentur pro gravio-

gïgprim

ribus; nam fzp? aliquid foeminae aut timido adolefcenti , gra-

honellas t*

vem metum incutit, quod viro cordato non nifi levem facit.

yliex ao &

Altera conditio ad metum gravem requifita e(t,ut grave malü

yritudo -

probabiliter credatur imninere ; fi enim non credatur ejusmo-

» qurami t

di malum probabiliter imminere,metus tantum levis etit.

(rinrito;

Aofa.2, Metum gravem,fivein virum conftantem cadenté

od

ü,xog

poffe provenire à variis caufis.Nimirum 1.3 causá natural; ex-

)wndzpams

ais

trinfecà velintrinfecà,ut ànaufragio,i pefte,à gravi infirmita-

yd

m Gov

te.2,3 causá liberà & extrinfecá,ut ab alio homine.Rurfus me-

jpeint a

tumillum gravem, qui provenit à causà liberá extrinfeca,pof-

(pfe

fe inferri dupliciter, jufté nimirum vel injufte.Jufté quidem,Si

judex v.g. cominetur mortem homicidee, nifi fatisfaciat parti,

jex m

fet

l/

at

ut ducat in uxoré filiam & confanguineam occifi;injufté vero,

j

fs

fi perfona privata metum illum incutiat. Item metum illum

h

j

potfe inferri , vel ad extorquendum confenfum in matrimo-

i

pigm , &tunc perfe ordina

tur ad matrimonium; vel non ad

Fff ffffa2

€xtore

PL

1148

€ASUS S.AACRAME NT.;IL ES

n

;xtorquendum confenfum in matrimonium, fed in aliqbid

aliud, & tunc nonnifi per accidens ad matrimonium ordina-

Qu dica

tur ; v. g. fiquisex metulatronis accipiatin uxorem filiam vi-

ri alicujus fortiffimi, quiillumálatronibus defendat. De cze-

Iuf

libera:

terometus levis vocatur,quinon caditin virum conftantem,

& cvenit, cum timctur tantum leve malum , aut grave qui-

q'llattQS

dem, fedimmerito autimprudenter, Quando namautemin

alteriUs p.

particulari refpeGucujuslibet perfonz habendum fit malum

xiteum t

progravi malo , aut folum levi , prudentis judicio difcutien-

Bayfragi

dum relinquitur, His.praenotatis ad cafum propofitum.

ReJpondeo, prafatum matrimonium effeipfo jurenullum

Q///ï i [/]

tamin foroexterno,quàm in foro confcientiae. Idque patet ex

c. veniens, 2. & c. cum locum de fponfàl. ubi poritifex hujus

RB

rationem reddit: quia (inquit)locum non habet confenfus,

trahen

ubi metus vel coa&io interceffit. Atqui matrimonium folo

Ecdefiae

confeníu contrahitur. Ergo &c. & hoc ipfum communior &

pleréfpon

robabilior DoGtorum , quos citat & fequitur Sanchez lib, 4.

D)QQm

de matrim, difp. 19. extendit etiam ad fponfalia de futuro ex

dDt7) 7o;

metuinjuftéincuffo & cadente in virum conftantem contra-

ümersr

&a ; quod nimirum & ipfairrita (intipfojure, Quiaconnexo-

rum idem eft judicium argum,C.translato, de conftit,

Q'l;d)ï Thit

CASUS MLEXKXV.

4 Mltm' ä

Quid fi matrimonium fit initum ex metugrarvi unius de contvalienti-

d proweniente , ex

cAUfA naturali : evitue idcirco

"

REIP-Abïr

Irritum?

l'lllmd1

Ef». Nulfus metus qua

ntumvis gravis, i 4 causá naturali

(,:Wfdbem

proveniat, irritat matrimonium ; patethocin eo, qui me-

Um&(ï t

A m

tu mortis naturalis imminentis, velex metu inferni , duxit

!

Qïkï

uxorem eam, quam habuit concubinam ; certum eft enim;

dui n

tale matrimonium effe validum , ficut & vota , quae ex metu

memr,-æ

nauftagii , vel imminente alio gravi periculo fiunt , omnium

CUf ä(e

confenfu valida funt,quia nimirumin fimilibus omnibus nulla

DWW! " dc'

eft coattio, cum nulla vis inferatur ; nec ulla tunc fiat injuria

" duïend

:

We

voventi vel ,ma'trimoniurp contrahenti.

CASUS

CUf

DE MATR12MO NIO.

1149

CASUS. MLEXXVI,

L

h otdina-

Qui4 dicendum de matrimonio , quod quis coutraxit cum aliquá , ad

filíam vi-

evadendum periculum anima : eflud ualidum ?

[I Decæ'

Efp. ifa: Ratio «ff ; quia metus hic non eft incuffus á causá

fLawem,

libera adextorquendum confenfum. ita Sotus in 4. dift, 29.

q. L. art, 3. Valentia Tom, 4. d. 10, q. 3 pundto,2. & alii, Ex quo

jrave Qi«

Vautemin

alterius patet , validum effe matrimonium,quod quis contra-

fit malum

xit cum Concubina metu inferni vel infamiee,

þvel mortis vel

difcutient

naufragii.

uml

CASUS MLXXVIT,

;tenullum

Quidfi matrimonium [it initum ex gravi metu

"

jufté 4 caufa ïl.z'bverä'

pe patetct

incull : eritne vAlidam ?

Efp. iía, Probatur. Tum z. quia nulla fittunc injuria con-

dfex hujus

confenfüs,

trahenti. tum. z, quia ita fzepé fitin republica Chriftiana?

ynium folo

Ecclefia enim per excommunicationem cogit nolentes adim-

müniot

plere fponfalia , & judex adolefcenti de ftupro virginis convi-

&o , comminatur mortem , nifi eaminuxorem ducat: hzec

autem non fierent, nec licité fieri poffent, fi matrimonium ini-

efituto £X

erm conte

tum ex gravi metu jufté ácaufalibera incuffo,foret invalidum,

CASAS MLXXVITI.

ia onnext:

)üif.

QuidJi matrimonium fit celebratum per gracvem metum juft? incuffuta

4 causá liberá ,nonm ad buec finem ,ut matrimosium inenttr ,fed

ob aliam can[am , eftue validum?

7zaptra!?f/!fi'

Rz]þ. Afftrmat.

Rafío efl ; tam 1. quia adeftfufficiens volunta-

7re

rium ad matrimonium, quodfponté eligitur, & eft gratum

g

contrahenti. tum. ». quia nullojure conftat irritari, LInde «a-

u5à v

Nidumeft matrimonium celebratumcum meretrice ad vitan-

eo, (

dam mortem in illis locis, in quibus confuetudine receptum

(

Í dul

eft, ut morti damnatus, fi velit matrimonio jungi cum aliquá

mtfï

enil/

meretrice, donetur vità. Raí7o eff ; quia metus mortis nonin-

,,au

jg ex

cütitur ad extorguendum matrimonium , fed jam incuffus

Y

gj

propter deli&um antea commiffum aufertur oblatá occafio-

mxïïa

ne ducendae meretricis,

yils

fat 9

xu[lö

Neque obftat, quod matrimonium celebratum per me-

l«

tum incuffum adalium finem, quàm ad extorquendum con-

.

fen-

cu

F ff fff f;

71:--61

Xrfo

CASUS S4CR AMEN TA

- k 09

asss

fenfum, fit aliquo modoinveluntarium. Nam illud involunta-

rium non cenfetur caufa confensüs, fed tantum occafio, cone

Ntqu

metucoal

fequenter non fufficit ad reddendum irritum matrimonium,

Namt

CASUS MLXXIX,

vit, ii et

Qui4 fi matrimonium [it initumex gravi melu injuffé inculfo A cau-

vnam, fed

J libera,non ad bunc fimem , ut matrimonium celebretur , . Jéd ob

tium or

:

aligm caufam : eflueci boc validum?

totpore,

R E/fp. Affirmat. Probatur hec conclufio manifeftis exemplis.

&ifiprobe

Sicenim, r. valet votum fatctum Deo ad vitandam mortem

Timatete

intentatam àlatrone, non in finem extorquenditale votum,

fconfon

fed pecunias ; ergo fimiliter valebir matrimonium, fi latro

Ticramen

metum incutiat viatori ad pecuniam extorquendam , & via-

fietdeoy

tor,utprafentem redimat vexationem, fpondeat ipfius fili-

quaritui

am fe inuxorem du&urum. Item. z, Sijudex contra allegata

Atio ag

& probata ad mortem damnet reum , qui ut ab injufta morte

fe liberet , judicis filiam ducit , validum e(t matrimonium. Si-

fitperpet

militer, 3. Simaritus adultero in deli&o deprehenfo, propriá

fàtio Y

auctoritate mortem minatur, ad cujus iram placandam , ad-

ulter in uxorem ducit minantis filiam , valet matrimonium.

jot neg

Ti relii

Demunm. 4. Quando aliquis injufté detentus in carcere,aliade

NODjtIE.

causá, & ob alium finem , ducit inuxorem filiam ejus, à quo

Mi

detinetur , fpe libertatis obtinenda , aut quando princeps

ff

bellolicetinjufto ab altero vexatus,petit ipfius filiam,& in ux-

orem ducit , propter bonum pacis, matrimonium omnium

ATàmeni

€onfenfu validum eft.

L

CASUS MLXXX,

( habur.

A volt

Cajus judicat omnem metum gravvem ad extorquendum confenfum

WU/frene

énjufle inculfum irritare matrimonium. Queritur,an recíe?

ER

R zfp.re&é omninóo.Itaenim confentiunt communiterTheo-

logi , Canoniftee & Jurifperiti , & conftat ex C, cum locum,

14. & c.15. defponfalibus. &c, 2. de eo,qui duxit &c, idque ve-

QIWV )

rumeftin utroque foro: quia hac jura abfoluté dicunt, eum

E2)y ab

ui ita contraxit, validé cum fecunda contrabere, licitejue

t u t

A1/4. n

L

cumea permanere, quod falfum effet;nifi primum matrimo-

nium abfolute in utroque foro effer irritum,

Uz*þm

Neque

Wlm "m

E MÁATRIMONIO.

rrfy

äoïunta.

Neque valet, fi dicas , jura id dicere , quia prafumunt,

'afi0, con

hofiium,

metu coa&tum non eonfenfiffe , (ed £nxitfe..

Nameontza eft.1.quodoppofitum pateat. ex cap. fignifica-

vit, ibi enim pontifex diferte fignificat, cum qui confenfit ia

ij d tt-

unam, fed pervim & nonfpo

.

.

nte,validumcum alteramatrimo-

.

r,fein

niüam contrax!

ffe; 2. ut argui

tD, Thomas3. p. q. 47. art. 7. in

€orpore. Ecclefi

a nunquam pra fumit peccatum de aliquo,

sexempïis.

nifi probetur :pra

fümeret autempeccatum mendacii, fi exi-

T mortem

&us eft, non confenfiffe , quando dixit

ftimaret eum , qui coa

le votum,

fe.confentire,2. Ecclefia praefumit fufcipien

tem eliquod aliud

m, fi latto

facramentum.ex metu gravi, vere confenfiffe, ni(i certó con-

m , kvl

ftet deoppofi

to, utpatet ex c. /Majores, de baptifmo, S. itenw

x ipius f

quaritur, Ergoi

dem effdicendum áfortiori de matrimonio,.

tra allegatà

Ratio autem,ob quamEcclefia matrimonia ex gravi metucon-

ufta moté

tra&a.ftatuit effe nulla, fuit,quia cum vinculum matrimonik

oníüm, Si-

fitp

erpetnum & indiffolubile , Ecclefia voluit , quod.ejus ce-

Li

fo, proptid

lebrat

b

o itaetfeclibera &fpontanea, utad eam aliena vi & in--

indam , 40*

juriá nemo cogatur. Qua etiam de caufa irritat vota folem-

rimonium.

nia religionis.fa&a ex metu cadente in conftantem virum..

Nonirritatautem baptifmumex eodem metufufceptum, tum:

vcere,diade

ejU5, à qui

1.quia cum fitSacramentum,;non fubjacetdifpofitioni jurisEc-

clefiaftici, ficut matrimoniü, quod non folumhabet rationenv

do ptinteps

Lzm,&m J

facramenti, fed etiam rationem contra&us naturalis & civi-

ff gmniuw

lis, Tum etiam 2. quiacum baptizatus ad.illum mer&paffivé:

fe habeat ,non. requiritur ex parte illius ita perfe&um & exa-

&um voluntarium , ficutin contrahente matrimonium ,. aut:

emittente vota folemnia religionis , ut re&&. obfervavit S«.

) oj

d

"'Thomas 5; p. q. 47.att; 3«ad 1.

€ ASUS . MEXXXE

tT*

um locU/s

Quid fi jüdéx: fecundüm allegata:&4 probata juff cogif' aliquem: ad'

contr Ahendum matr imonium cum aliqua, fed cont?io mnteriaiterei» 4

c iif

?

7;

d

NI

eufi

parie vereff

dajeffa j ut ff judex cognt Titium. inire matrisonium: cum:

eju

pon.

qzmpo ,

(Don(adia fornicAtA efFiratione cujus formicationds Titihs:

jt; üüt

"

cogitur Mis [Lave , & inire matrimo-

] maw

jo-

dicit2 potejt

4 fponfAalibus refilive. fe

|

nium ,eoquod

non: poffit in judicio probare formicationem fpoufa :

m

Effae: Bs maitimoninm validum-£

Reff.

N« ï

3122

CASUS SACR AMENTALES

w-

R Elp. Affirimativ?, ita Sangez lib, 4. de matrim. difp. 14. n. 8.

kogaturinv

Rafio eff. Tum quia hujusmodicompulfio & coa&tio of ju-

berum &t

fta formaliter & fecundüm'" ordinem juris: tum quia non eft

nis poffit

credibile, jus pofitivum , quod irritat matrimonium celebra-

totquendi

tum per metum gravem , velle in propofito cafü matrimo-

feguitur

niuminvalidum etfe, cum judex juridicé procedat fecundüm

allegata & probata, Secus dicendum, quando judex injufte

cogit,cum fcilicet non proceditfecundum allegata & probata,

Mi yrit

CASUS MLXXXIL.

jrmfane; :

j

Quid Jicendum de matrimonio contrao 4 defloratore puelle , queza

Pater vel Frater pueltavvolebat occidere ,fed ipfe deforator f fonte eb-

zulit [e ad celebrandum matrimonium ,ut mortem evitaret.

Efine bíc verum matrimonium?

Tfod,

prateny

Efp.ita,Ratioefl ; quia metus non eftincuffus ad extorquen

extorquend

dum matrimonium : Paterenim vcl Frater puellae deflorá-

incutiend

ta intendebat defloratorem occidere, non veró metumincu-

icito Cony

tere ad conjungendam filiam vel fororem in matrimonium

ThoniUz Qu

cum defloratore, & deflorator fpontéobtulit matrimonium,

uttolleret metum fibialiofine incuffum. Secus dicendum ef-

fet,fi metus mortis incuffus foretad extorquendum matrimo-

BVT

nium.[ta Henriq. lib, 13.c.c.n. 2, Pro majori intelligentiatam

9f ayty

antecedentium quàm confequentium,

TO hg,

Adverte, Merum dupliciter incuti poffe, 1.juít&,2.injufté,

rurfum metum , qui juftéincutiturob unum finem,non fem-

RFJP- l:

perlicité incutiob alium, ut ob extorquendum matrimoní-

um, E. g. aliquis habet jusaccufandi Titium ob injuríam fibi

«onfe

ht

UOj

illatam percontumeliam , vel per furtum, velper homicidi-

um, I(ie poteft metum accufationis incutere Titio, utab eo

um co

cxtorqueat debitam fatisfa&ionem,& in hoc cafu dicitur me-

yd &Uj f

tumjufié incutere, non tamen poteftob injuriam fibi illatam

per contumeliam &c, minari accufationem , ut extorqueat

Kendüm

confenfum matrimonii, linde fi mineturoccafionem , ut ex-

mndl f b] ]

torqueat confenfüum matrimonii , dicitur metum injufté in-

inli [X

cutere: nam iíte metus repugnat libertati matrimonii , &

Titius

eftinjuriofus facramento,-cum per hujusmodi metum

coga-

D

Y153

DE MATRIMONIO. |

t

æqgm&

$

»«cöga;ur invitus celebrare matrimonium , quod debet effe li-

C0 e j-

:

H

berum & non coactum ; Quamvisigiturille metus accufatio-

1ía non eft

nis poffit effe

juftus ob aliosfines , nihilominus obfinem ex-

m celebta-

torquendi matrimoniumeftinjuftus, Ita Coninck, Hincjam

mytimo.

T

fequitur

fecunium

dex injfté

CASUS MLXXXIHI.

K ptoaatà

Aliquis princeps habetjuftam cau[am inferendi bellum Titio ob juft &&

jrateufiones im. illius veguum : ff minatur bellam Titio, wiff propriam fr-

Aiam ducat : 3ujuflo minatur , dnjufle metum

vurlie, quitt

ncurit?

M,j&ante: -

EAU

Q Efpond. ita. Ratio eff ; quia quamvis minze fint juftae ob

praetenfiones juftas in regnum ; nontamen funt juftee ad

extorquete

extorquendum matrimonium, Titiusenim nondedit caufam

lo defiotá-

incutiendifibiminas propter Culpam aliquam ,'ob quam jure

etuümmu-

licito compellipoffit ad matrimonium ,confequenter matri-

erimonium

monium cum hujusmodi:metu celebratum, eíft invalidum,

xirmoniunt,

CASUS MLXXXIV.

Kcendum -

Quid i quis minaturoccafionem alteri cum periculo longe detentio-

m matrifmo-

ipentiátam

ais in carcere vel exilti,nifi ducat propriam filiam ,quam con[entien-

demcarnalitercognovit : diciturne talis metum injuflà incutere

ger ordinem ad matrimanium?

ü*c,z.in)llfæ*

10

R zfp. ita : Ratio eff ; quia qui carnaliter cognovit aliquam

mM("

confentientem , non tenetur praecisératione copula ma-

eaMl

guta

g D

trimonium cum eocontráhere,confequenterfi matrimonium

« 07

UE

€um eá contrahat per metum longz detenfionis in carcere

vel exilii,invalidé contrahit; quia contrahit per metum in-

7 utabe

e

dicitür m

j

ufté fibiincuffum ad extorquendum matrimonium, Secus

dicendumef , 6 ille,cui metus incutitur., deditcaufam incu-

(ii m

exu

qu ex

tiendi fibi metum ob culpam ,propterquam jurelicito com-

.nem;

yr €

pelli poteft ad matrimonium ; tunceenim validum eft

amatrimonium,, eó quod metus fibi jufté

mlu X ff

3ncutiatur,

.

mon!;

tiUs

CASUS

u

Ggg 88 8

oga

11$4

sst EE UA

€ASAIS SCACRIAMENTAL E*S

weeucano ss

CASUS MLXXXV.-

Quid fi Kollerius minekur accufationem T itio , nifi dumt propriam.

Quiddch

fliam.,quam con upravit y anue Titius Kollerdd filiaga 128 4X8-

)7 Aiz;[äm

rem ducendo, contrahbit verum matri-

rv

22024422 £

!

]

P

E

&

Videnduih éffe inhoccafu , an flliavoluntariéconfen-

JE ET

" ferivinfornicationem, vel involuntarié violata fit, $i invo-

luntarie violata eft, validum eft matrimonium , celebratum

fu. N

cum metu.accufationis ; nam , hic metus jufte incutitur ob

; Romg

caufam,ob quam ftuprator jurelicito compelli poteit ad con-

tato &l

trahendum matrimonium, Siveró filia voluntarie confen-

&dex

ferit ,. non videtur validum matrimonium, celebratum cum

Giturinfe

metu accufátionis, ex qua timeaturgrave damnum : nam ftu-

Cufa, Tür

xrator virginis confentientis non dedit caufam incutiendifibr

delidum

metum ob culpam;propter quamlicité compelli poffitad ma-

tet nuaq

trimonium , ftuprator enim virginis confentientis non teneé-

tutillam ducere, niffalius titalus ad(it, qualis titulus effet ; 'fi

wmüupi

ibi recepta effet lex pracipiens.contrahere matrimonium

cum ftuprata, vel fi praecefliffent fpon(ilia, vel promiffio ma-

trimonii , ut beneait Sanchez Tib. 4; de matrim, difp. 14. n

ii

uare Kolletius paterpuellae, qua confentiens fuit cognita

M füg l.f ,

carnaliter, habetquidem caufam accufandi conftüpratorem;

aut incutiendi metum accufationis ad obtinendam fatista-

&ionem injuria fibi illatae per ftuprum filiae, nón tàmen ha-

RF-fP M

bet juftam caufam incutiendi metum accufátionis ad'extor-

uendum matrimonium, nifi habeat alium titulum , quálem

4 fU Vr

habet páter in illis locis, in quibus receptum eft, ut ftupra*

u

,h tor du

cat puellam violatam, ut habetuür.C. r, de

4

^adulteriis, It3 Henrique

Z. LibQ ].'- XQ*

Simþ.'fï)/'*m

ENCE

M $

/5

E.

'Sfïf (

LE ^

(?ASUS

n

ais

i5 pE MATRTACONIO- 7

-

'Mvwm

H

. /GASUS-MLXXXVI.

/Í ioprii

Quzä ;!i;ändüm de illo matrimonio, quiod fluprator dolofus contraxit

a

H

MLA

47

K

:

/lüþmm?ef netum excommunmicAationis , vel mortis vvel alterius

[ 47

vis mali ; tntujjtm [rbi d Tudice nd extorquendum coufenfum, quan-

P Jfeelicet lex- at uik ub patra excolnnunicabtonis velsmortis , vel alte-

Mietonfene

31 IG WmMÁL, i qyiïäa/q]äfiüþï.fuföfi[Q"Z)Zf/g"gïliüämvj"JQf('þ?('h'—ï ÜRHI CATHA-

sos£rimenium 4uire ) faitue fual,idäm?x

fit Siinvoe

celebtanum

EEIA Ndrï&fï'c; d:libitïandum de valore talis matrimo

nit, lta

ncotitur o

" Redriquez prima parte. c., 25 1. num, s. Henriquez lococi-

Yeft ad cott

tato,, & alii communiter, Ratioe(L; tum quia fic babetur, c, 1.

arieconíet T-

& 2. de adulteriis, Tum quiajudex juridice procedens non di-

ratom Qura

éitur inferre metum.continet.S.fed vim.ff.de eo, quod metus

9 nam t

caufa, Tum quia ftuprator fponte fua fe iili poena fubjecit per

cutietdi br

döh&ü m,CUiimpoüïae& à iUTC hüju's.modi pæng,confgqueno

xolfirad a

ter nullam patitur inij.tfiam,, fl cogatur matrimonium inire

&nontené-

(

cum ftuprata,

g eet st

atrimoniurm

|CAS

U

IS MLXXXVII,

iomiluo mé:

li. 14 7

Quz 4 drcm.dum dematrimonio contratio 4 legzzvio,gui fubgramvi poe-

wdice coutrahere matrimouium , cf flare fponfmlibus am-

füit cog

,gzä cogitur 4 j

££A clebratis ,qua iffe recu[abat adimplere :

valetze.?

"

j a

tf en *

| EE.;-Mafrim.onium"ä 1

egario contracdtum effe validLïm. Ra-

tioeft: quia legarius jufte cogitur ob culpam;propterquam

Qis

jm, jit

à jurélicité compellipoteftad matrimonium , cum teneatur

*matrimonipm inirij&perficere fponfalia.TraHenriq.loc.ci,n.2,

u fpt

( h s

ao5 CGASUS MLXXXVIII.

"

$ im];fmrianu; judicat matrimonium prarvi metu injufle incuffo non

re naturali , fed Tasntus

ch/]ä drrituit ju

mjure pofit Fuo

E;&/cf;gj?z'ca. Reä??w?

H

j8h æfp

4G88 g'ggg 2

üs|

-

1156

CASUS. S4CRAMENTALES

conznugo at

E[p. iía. Eft contra Pontium.lib, 4. c. 14, & alios exiftiman-

proretiens

tes, talia matrimonia jure naturae effe irrita, Sed noftra:

voluntati re

conclu(io probatur ratione fundamentali: quia metus era-

fuf.di

vis injufté incuffus , neque defe&u plenae libettatis , neque:

tali, quodt

ratione injuriae, quaminfert, tollit naturam.confení(üsad ma-

hajorem. C

trimonium eflenualiter requifiti : ergoillum non irritatjure

dom quid,

naturz, Confequentia patet, Si enim jure naturali illum it-

ritaret ,uno ex his capitibusid praeftaret : antecedens autem:

adio ex gra

luntarium,

quoad utramque partem fuadetur. Nam inprimis,quod ip--

fum nonirritet ex defe&u libertatis, patetex €o , quod idem:

Tiégomiric

Thomas r:

defectus libertatis reperitur in metu gravi jufto ex cauía na-

turali vellibera proveniente,& in metu gravi injufto,adalium.

unt ,efer

tamen(ünt

finem , quàm ad extorquendum. confenfum incuffo, & ta-

mentriplex ille metus non irritat matrimonium , ut füperius:

TOlonus e

jus ; fun

abundéoftenfumeft, Ergo metus gravis ad extorquendum

it quibus.

confenfuminjufté incuffus jure natura non irritat matrimo-

t quod eí

nium ex defettu plena libertatis, Quod veró etiam jure na-

paflo, cum

turaipfuai nonirritet , rationeinjuria, quam infert. Pro-

batur. Tum. r, quia tantainjuriainfertur meticulofo per me-

Dmanam,

eCent/ m

tumlevem , quanta homini forti per metumgravem, & tamen:

metus levisetiam cadens. in: virum meticulofam non irritat

CH ratis,

QUELUt g

jure naturze matrimonium, Tumetiam 2, quiafaltemin ma-

trimonio gravi metuiinjufté incuffo, reperiturinjuria gravis,,

. nfar, )

Vi

qua tamen.matrimonium non irritat, & dominii proprii cor-

poris , translationem non im

pra declaravimus.

pedit,,i ut in variis exemplis fu-

Nd nog fif

Addo, quodina

lits contræ&ibüägævï metu m jufté cele-

Ms

bratis, gravis inferturinjuria,.qu& nonobftante ,funt validi

tr

Wt&rl Um'*s

& efficaces ad dominium transferendum.. Ergometus gravis:

injuftus , nonirritat jurenatura matrimonium ratione inju-

COTpm

$u

ric , quam infert..

L

T.

*

ortumw&

&olvuntur qu

edam obje&iones..

Werfe

N

Dices, r. Hllud irritat matrimonium jure naturae , quod

reddit ipfum involuntarium , feu voluntati repugnans, cum

qUmco.

fitde ratione & naturácontra&tüs matrimonialis , quod fit li-

TüCiatum

)1

ber & voluntarius ; fed coaGtio ex gravi metu injufte incuffo

pro-

DE MATR1/40 NI10.

—

U dreb

exilima.

proveniens, fäcit",,,qguvocï matrimonium fit involuntarium,feu

Std nofta

DeL0s 6tj«

voluntati repugnans, Ergo reddit ipfumirritum jure naturze;

Refp. dift. majorem : illud irritat matrimonium jure natu-

(is, fitque

ls ma-

rali, quod reddit ipfum involuntarium fimpliciter, Concedo:

majorem.; Quod reddit ipfum involuntarium tantum fecun-

ittitatjure

dum quid, Negomajorem. Similiterdifttinguo minorem. Co-

li illum if«

lensautem

a&io ex gravi metu injufté incuffo facit matrimonium invo-

luntarium ,fecundumquid. Concedo minorem. Simpliciter

is,quotip-

negominorem. Ut enim cum Ariftotele. 3. Ethicorum. c, 1. S..

quod idem

Thomas 12. quaft, 6. art.6, docet ;aGiones , quae ex metu fi-

x CaUfa nà»

unt , etfi exvoluntario & inveluntario mixtz fint, fimpliciter

to,adalium

tamen fünt dicenda voluntariz ,quia hic & nunc eas libere

uffo, & tà-

volumus eligentes illas, & minus malum ad vitandum: ma-

utfüperius

jus ; fiuntque 4 principio intrinfeco cognofcente fingula ,.

rquendum

in quibus eft a&io : unde non competit illis ratio: violen-

t mattito«

ti , quod eftà principio extrinfeco,, nullam vim conferente

i j176 a*

paffo, cum ergo voluntarium mixtum fufficiat ad a&ionemr

pfeet. Pro-

humanam, fufficit etían ad matrimonium fpettato jure ,&

ofo ptt t«

effentia matrimonii , utconftat exreliquiscontrattibus metu:

», & umen

celebratis ,licet jure pofitivodebeant in irritum revocari , ut

non irrtat

habetur cap.Allfas , de iis, qui vi metusvecausá.,.

Kemin m

Infias., Matrimonium , cum: fit vinculum quoddam mu-

yrfa av

tui atqueperpetuiamoris , &animorum corporumque con-

ycopriicot

jun&io, debeteffe plene voluntarium &liberum, Ergo ad il-

lud non füfficit voluntarium mixtuny,

yemols fl

Re[J.. dit.antecedens, Debeteffeplene voluntarrum &li-

t te

berunt , connaturaliter,concedo; Effentialiter,nego.Nam vo-

y

i vll

luntarium mixtum füfficiens eft adtransferendum dominium:

us g

a?i&

corporis uniusconjugisin alium, Adde, confenfum metu ex-

ionti

tortumeffe plene voluntariumex parte fui, id eft', cum plena:

& perfetta deliberationeelicitum, &zeffe diminutum folum ex

parteobietti , qnatenus fcilicet illud tantum vult fecundum

l]/'æ 3 quo

aliquam confiderationem , nempé& prout valet ad vitandum

qm

cruciatum, autgrave malum ; hunc veró confenfum ex parte:

7[1305!

tli-

voil

nrepugnere effentia matrimonit;,,

! V(c:bic&iä diminutum, no

-

SGg888883

CODE-

f

p

1148

CASUS SACRAMENTALES

at

conftat ex eo ,vq'uod nonminus dimminute sfx;'*-:zpäi'i

v'ebjedà

confentit; qui confentit in aliquam; quia dives eít ,licet fit.de-

endem mo

formis , vetula , querula, aliisque vitiis & defe&ibus obnoxia,

Ergo cum

& tamen omnium confen(íu

,tale matrimonium validum eft, :

aliter reépa

Dices. 2, Coa&io repügnat naturz illius contra&us ,qui

&t j df

ex fc perpetuum, & indiffolubilem obligationem inducit ,

Qum.

cum nihil coattum:& violentum fit durabile ; Sed-matrimo-

mf

nium eft:contra&tus , perpetuam & indiffolubilem obligatio:

etim mul

nem inducens, ergo coa&tioex gravi metu injufté incuffo-pro-

benttewo

veniens, repugnat natüre matrimonii , proindéquejurema-

lQUs 87

turali diffolvit,

Unde fan&us Thomas, 3. p. q. 47.att g, ad..2;

moxaliam

fic ait :.ad matrimonium non fufficit quodcunqne voluntari-

fton reícia

um , fed voluntarium complete, quiadebet effeperpetuum;

Tion ootta

*

& ideó per violentum mixtum impeditur. & in 4. dift. 29. q; T.

jusnatur,

à. 3. quat(tiuncula, r, incorp.dicendum (inquit )quod vincus

allum my

lum matrimonhii perpetuum eft; undé il'ud , quod. perpetui-

melabfcif

tati repugnat , tollitmatrimonium, : Metus autem, qui .cadit

üicentum

in conítantem virum, perpetuitatem contra&us tollit , quia

potangaz

potef£t peti reftitutioin inte

matrimonium, & non alia.

grum. Et ideö hac cpa&io, gohif

Y

d

Qui» dirj

Refb. 1. Idemargumentumfieri po(f-

d der d ho EE

Yebaragi

toexmetu mortisjufteincuffo,cumilludinon minusfitperpe-

tu um,nec minusindiffolubilemobligationem inducat,quàm

?l-äm pafta

ilud,gqnodex metu mortisinjufté incuffo contrattum eft, .

Refp.2. Ex eo , quod matrimonium fit vinculum perpe-

Dic& :

mm,, & indiffolubilémoblisationem inducat , folüum cQïiigi

Üiante

&oactionem ex metu-pravi injuíteincuflo provenientem, re-

NOCO ,

pugnare illi connaturaliter, nontamen eflentialiter : perpe-

Uinter,

tuum.enim effe poteft ; id eft, ad vitam , quod coadumeft,

£ Wa fi

& contra voluntatem: ut patetin carcere perpetuo , aut fer-

vitute, LInde. D. Thomas locis citatis non dicit, coattionem

ïl'l']'fä.nüä

fuà naturáà irritare matrimonium, fedaffert f(olumcaufimfeu

&l ume

rationem , qua Ecclefiam movit ad illud irritandum , quia

Ícilicet convenit natura contra&tüs illius fieri fine violentia

No,

& coadione , gravesque folent exitus oriri ex matrimoniis

Oüaueer

ehetldml

&ravi metu cogente contraGis,

Dices,

äpe

u

MÉ Prttasis.

^DE MATRIMONIO,

rifg

irte-')ab';&&i

'-:Dþie'eïi.*;; ] us naturz dictat,ut omnis iajuria refarciatur

licet t de:

eodem modo , fseuin eodem genere bonorum, quo illata eft;

!s obnoxia,

Ergo cuminjuria injufto metu matrimonio illata non potfit

.

litum eft.:

us diffolutionem, jus natura di-

aliter réparari , quam per ej

a& , qui

&at ; diffolvendum effe matrimonium metu injufto contrae

minduit;

Gum.

dmttimmo

mocRefp; Nega

ndo antä&eäens unifvx.ï'faïitei-* fumptum , fuäïa

) oblipatio:

énim multa injuria , qu& non poffunt, atque adeó non de-

noyffopro-

bent reparari in eodem bonorum genere ,in quo fa£tze funt,

yuejurenae

Siquisenim fide datáde matrimonio corrumpat virginem , &

atti 108

moxaliam ducat in uxorem , injuria graviflima priori illata;,

: voluntati-

non refciartur irtitopofteriori matrimonio, utpoté quod eo

erpetoum;

nonobftante eft validum , & confequenterperpetuum, Item

Hft- 29- qo IO

jusnatura di&atefferefarciendam injuriam ab homine; qui

uod Yi

alium mucilavit, fed non per reftizutionemmembri, quod fe-

(| pet Q

mel abfciffum repararinon poteft,fed aliis.viisac modis.Idem

» u cadi

dicendum-in propofito : Jusenim natura.dictat quidem re-

volit,guia

parandam eífe injuriam , injufto metu matrimonio illatam:

jadío QUE

fedinon per ejus diffolutionem, cum illud femel validé contra-

E

&um - dirirai non- potfit,, fed aliis modis, quibus talis in

iuria

imonïo lnl'

xéparati poteft , illudque revalidando., fi pars altera violene

fit

coníentire,

Uil

pepe

*

ü?m gal:ïg , .v,clift po&ea liberé

F'Uh[

IU

& Z5

lum t^

Soluuntar quedam objeGiones.

Dices. 3. Donatio, qua fitlaironi per metunrcadentem im

jut PWP"

?0

ojui V.

1/&[

conftantem virum;, nullaeft, eziam ftando in jure natura, &

'Qnïfmrr

votum fimplex vel folemne per metum in virum conftantem

(ei

yitre

cadentem:emiffum , eft invaliduny, etiam jure naturee : cum

Eccléfia non habeat poteftatem, eaquae funt de jure naturae

Oa&ume D

yos 9t

LE

irricandi, & tamen irritet omnia ejusmodi vota. Ergo etiam

nem

matrimonium ex eodem metu

coau/

[

validum erit.

F

-contra&tum jure naturae .iïn-v

1 cMAm

H

Refpondeo.Negando a

-äïxzeïäccvaäïens quead.ütramque partem.

yum

jv

ytid

Donatio enim ,.qua fit latroni propter metum gravem , non:

eftetiam ipfojure humanoirrita & nulla , fed venit refcinden-

aat/

Alvm

pfo ju-

D £,

—da per judicem , in. ,gup,giääe.rc,, ámatrimonio , quod,i

L

re hue

11€0

CASU3 $4CRAMENTALES

esccc uml

m t o

tehumano irritumett, i ex illo:metu ;co-n:trähatuï-; quia c

utn

inducatvinculum perpetuum , fi.quando exgravi metucon-

Quif mg

traliiturfemeleffet validum,non poffetrefcindi per aliquam

poteftatem humánam , ficut re(cinduntur alii contrattus, qui

exfuánaturá non funt infolubiles, Similiter votum fimplex

Np.n.

gravim

velfolemne per metum gravem in virum conftantem caden-

li contt:

tem emiffum, non eft jurenaturali, fed Ecclefiafticotantum

invalidum. Adprobationem veró in contrarium dico ,.quod

busquia

tipoteft

etíi Ecclefia non habeat poteftatem irritandi ea, quae funt

Tan/mot

validajure natutze, bené tamen apponendi circumftantias ali-

tüt um

quas , finequibus funtinvalida ,fivefine quibus jus naturae

W dübio.

non tribuit eis valorem , ex quibus circumftantiis una eft,

£f quiam

quod votailla non fint permetum gravem extorta.

Rurfggin.

Dices 4. :Nullum extat peculiare decretum ,quo Ecclefia

Thattimo

matrimonia gravi metu injufto contraGta irritet , uti fecit ,

fic eontra

cum matrimonia clandeftina antea validairritavit: ergolicet

leltto ht

ifta fintjuretantum pofitivoirrita, illatamen jure naturae €-

folumdu

runt valida.

Rep. :ngando»con'feäue-ntïam. Sicutlicet Ecclefize decre-

preaoe|

$s quia,

tum proferrinon poffit, quo matrimoriium fidelis cum.infi-

Téf Cnítat

deli,ideft; baptizaticum non baptizata,aut vice verfa, decla-

Ticulo D

returinvalidum ,'& certum eft, & fatentur adverfarii , jure fo-

d moreyi

lumpofitivo irritumeffe. Quianimirum,licetid nonhabea-

tur ex peculiari Ecclefize decreto, habetur tamen ex traditione

nüS,&pru

Do&orum ,ita ob eandemrationem, matrimoniagravimetu

R J

injufto contracta, jure poffitivoirrita funt , quamvis nullum

extetpeculiare decretum Ecclefiz ,.quo irritetur,

2317

h,

Dices s. Si matrimoniagravi metu injufto contraGta, jure

tantum Ecclefiaftico irrita fint , erunt valida inter infideles,

Vg fe

cumipfi legibus Ecclefize

11, ü&.a

o nec illud.

j

non fubfint, fed hocdici nequit, Er-

Rtrimy

Refp. Diftinguendo fequelam majoris: erunt valida,fi ibi

COntro

non extet aliqua lex Civilis irritans matrimonia gravi metu

injufté contra&ta : Concedofequelam majoris,Si ibi (it,uti effe

Quj

poteftlex aliqua civilis ea irritans. Nego fequelam majoris ,

& fic diftinctà

Vi

»

fninore nego confequentiatpä

CASUS

iT6s

RU helipecit

E DE AMATR 1340 NIO.:

"CASUS MLXXXIX,

^

"

j quiacum

Imetucon

de fi imatrimo

nium ex mebuquidem lecvi,fed in

j

u

fleex parte uniu?

'rdiquam

zvcu[lo

fít initum: Eritne nibilominus validum?

1tus.qui

. xfp.ifa. Probátur.Quia Ecclefia non irritat nifi matrimoniá

m lmpler

ràvi metu injufteincuffo inita ; alias omniain matrimo-

em catefie

nii contra&ibus effent incerta,plenique controverfiis & liti-

icotantum

bus:quia metus

levis facilé intervenit,aut etiamfingi ac proba-

dico , qux

ri poteft. Addo,

L

i

quod, qui levi metu moveturad contrahendü

f

, Quatunt

matrimonium,n

on eft dignus;ut fibi per Ecclefiam fubvenia-

Ytantiasali«

tuür,cum facilé potuerittalem metum à ferepellere.Caeterum

jus mture

in dubio, an metus fuerit gravis; praefümendus eftlevis. Rafio

1is nà 6;

eff; quia minusmalum eft femper prefumendum deproximo.

]

Ruríusin dubio,an metus fuerit incuffus ad contrahendum

;;o'Ecdefu

matrimonium,praefumendum eftnon fuiffe ad id incuffum,&

fic contrahentem caruiffe metu, Ratioef ;quia in eo dubio pof-

, i ftrt

« ergolictt

feffio tat pro libertate, Denique quando metus eft gravis, &

enum

folum dubitatur , an qui minatur , folitusfit minas exequi ,

yrafaümendus eft metus cadens in virum conftantem.

Raíto

Jefig t

éfl ; quia metum paffus juftam timendicaufam habet, dum al-

ter minatur , cujus moresignorat, nec equum ei eft, fe fe pe-

li cumAnTe

verfa', dedia

riculo exponere, Confirmatur. Quia quamdiu non conftat

tll ]ufc :

de moreviri potentis cominantis adeft jufta caufatimendi mi-

avere periculum executionis

| nhad

nas,& prudemis efüc

Aminarum.

CASUS MXC.

Quid Ji metuslevis tollat omnino confenfum in matrimonium : erit-

cavime

nrís V

Jurn.

we fecutumex eomatrimontum nullum ,[aMdtem in foro couféientia ?

Ratio el ; quia ad validitatem matrimonii jure na-

,

Rfp.ita.

4 Ut

"turz requiritur con

fenfus. ita Rebellus lib.2, de rnatrim.q.

ter mü

T

1 . Sec.1, alias tamen per fe loquendo metuslevis non irritat

f(4

matrimonü, Rafío ef ; quia alioquin effent omnia plena litibus

nequ!

& controverfis, cum metus levis frequenter adeffe foleat,

&

CASUS MXCI.

jl

g[ ïn

m;tü

Quid fi quis metu mortis cogitur non [olum contrabere matrimo-

,U[l

di

uinm ,[éd etinm per copulum cou[umare. Eritueetiam tune

p at

sfmvalidum matrimonium?

m»

10[15 ,

Hhh hhh h

Refp.

C d

116&

CASTIS SACR'ffMENTALES

p n

nacuti ii

R

Q Efp. ita. Rafio efl ; quia non poteft validum effe matrimo-

ceteti cofi

nium ,

nifi validus fit confenfus ; fed confenfus ita per me-

vi extorton

tumgravem extortuseftinvalidus, Ergo etiam invalidum eft

matrimonium, licet confumatum fit per ejusmodi metum.Co-

gitut exca

ula enim nihil operatur ad validitatem matrimonii, nifi adfit

per jurame

confeníus validus & liber.

ad mattie

Dices. Solus metus cadens in virum conftantem irritat

as (upe

matrimonium , fed metus , quo quis cogitur confumma-

G,denona

NY

re matrimonium celebratum per metum gravem , non

poteft dici cadens in virum , conftantem $ metus enim ,

berconjen

Conéquent

quo quis eligit aliquod peccatum , . non poteft appellari

€adensin conítantem virum , eoquod non eligatur minus

c'xto&xïxgax'xx

znalum ad vitandum majus , fed potius eligitur majus, ut evi-

Qucit mat

Tetu etavi

tetur minus: nam majus malum eft peccatum veniale aut

mortale quolibet malo temporali, quantumvis magno,ut be-

&ntentiam

né ait Covar, in epitome parte. z. cap. 2. num, 2. Ergo vali-

mattimonj,

tum füit ad

dum eft matrimonium, quando contrahens metu mortis co-

itur non folum contrahere , fed etiam confümmare,

Wion aj

14 $a "

Refp. In praedi&o cafu non adeffe metum gravem & ca-

dentem in conftantem virum refpeftu copulz, fed refpe&tu

Ghiomeft

confenfus in matrimonium, qui debet effe liber , ut validé ce-

TUramento.

ddp,

lebretur matrimonium. Quare in propofito cafu matrimo-

Q

nium eít invalidum, non quatenus metus cadit fupra copu-

tl'ä&um

lam, fed quatenus cadit fupra confenfum

CIenter pr

*

4 cu1 Qefmia libgrtaa

requifitaad matrimonium.

Is foent &

WV agere

"CASUS MXCIL -

Sed quid fi matrimonium ex metu pravvi injuft? inaujdcont*mäum

juramento etiam per vim extorto confitmetur s eritue

5 fd qi

[

proptereaualidum ?

dfhu

)W

R. E/»: Non. Ratio ff ;quia juramentum non confirmat a&um

jure Ecclefiaftico nullum, Sed matrimonium gravi metu

REfþ- Te

Qm f3l

injufté incuffo contra&tum jure Ecclefiaftico eft nullum ; ut

patet ex cap. veniens deíponfalibus, cap. confüultationi tuse.

COn(ltin

Bt

ibid.& meritó id ftatutum eft ;

fi

B

æ,uülcn

i enim effet validum,cum fuà

natu-

DEB MATRIAMO NIO.

;16;

a.

namrä fitindiffolubile, non poffet pofteà refcindi, ut poffunt

: fatrio«

ifa per mt«

Ceeteri contra&us ex gravi metu fadti, Ergo per juramentum

.

validum eft

vi extortum firmari

nequit, Confirmatur. Tum quiafic colli-

deeo, quiduxitin matrimonium. Tumquia

tetum.Co-

gitur ex cap. 2.

Jj if adft

per juramentum non fup

pletur defe&us confenfus requifiti

ad matrimonium, Tum quia juramentum fequitur naturam

ltem fefitat

a&üs, fuper quem cadit, & fortitur conditiones illius, lege fin.

Coniummo

C, de non-numeratà pecunia , fed matrimonium ex difpofitio-

nejuris videtur habere hanc tacitam conditionem , fi adfit li-

vem ,. non

etus enim ,

ber confenfus: ergo eandem conditionem habet juramentum,

confequenter juramentum nihil operatur, nullamque indu-

eft appcllat

citobligationem, finon adfitliber confenfus, ficut nequein-

atur minqs

ducit matrimonium , celebratum abíque juramento cum

ajos, Ut evt*

metu gravi ,ex quo fequitur juxtacommuniorem DoBdorum

veniale. aut

fententiam , non effe opus relaxationem juramenti, quando

30n0, L dt-

matrimonium per metum gravem injuíté incuffum celebra-

, Ergo al

tum fuit addito Juramento.

Nonenim eft opusrelaxatione,

ymortisCo-

ubi non adeft vinculum & obligatio. ItaRodriquez 1,p. c.J3 .

at

n.4. Sangez,lib, 4. de matrim,difp, 20,n. 15, & alii, Idem di-

avm & -

cendum eft de fponfalibus per metum gravem celebratis cum

(ed riptts

juramento , ut bené ait Emanuel $a, verbofponfalia. n. 2.

L.ucvalid'ecc-

Addo,

uodfi matrimonium metu graviinjufté illato con-

( matrim"

tra&tum , juramento vi extorto firmaretur, Ecclefia non fuf-

: u,fäcopu'.

ficienter providiffet incommodis, qua ex matrimoniis coa-

$ii

&is folent fequi, fiquidem facillum effet cogentibus, non fo-

lum cogere ad matrimonium ,fedetiam ad ipfum juramento

confirmandum,

CASUS MXCIIL

Sed quid fi ille , qui me

| ()C(mtmä l

tugrarvi ad contrabendum matrimonium ad-

eiiti

AH of poflea fDonte juret , f€ comfirmaturum tale matrimonium :

Jeuebiturnue nd valide coutrabendum?

RE/r. Tenebituromnino virtute religionis; Rafo eff ; quia

ft

qutal

gï

a

jme

vuc

cum tale juramentum fit fponté praftitum , jurantem

lgt

conftringit adillud fervandum,cum abfque falutis difpendio ,

li

imus, fervari poffit, Sic, qui fponté

y]/ä[lon

Íua.

& praejudicio, uti fuppon

um

Hhh hh

h z

jurat,

gau*

CASUS SA4ACR.AAMENTALES

1164

asss

jurat, fe confirmaturumvotum fine plena libertate emiffum,.

jnjaftinc

tenetur virtute religionisillud implere. Poterit tamenfponte

fobfitere

iurans fe confirmaturum matrimonium metu gravi contra-

tamef ttà

&um juramenti relaxationem petere : quia cum nullum jus:

mottaliter

ex tali matrimonio fit alteri contrahenti acquifitum; nullailli

to juramento refiliatur,.

fit. ;in-juriäv,' fi à pracfti

Quidfima

CASUS MXCIV.

dixi

Sed an uott falfemmatrimonium cum bujusmodi metugrarvi celébya-

£um re[folvitur injpon[alin,ci» inducit obligationemfpon[alium ?

U

Q Efp. Negativvé. Ratioeft; tum quia hujusmodi contraQus.

tria

eft irritus jure pofitivo; fi autem refolveretur in fponfália,

liberiade

non effet irritus. Tumquia ficucmatrimonium re

quirit an?

U mattim

& fponfalia.

ienfum liberum ,ita

€ASUS MXCV.

Y

Qui fut

'Quid fimakrimonium fii contraum per metum gracvem injuffà illa»

£um non ab altero contrabente, fed À tertza per[óna z

t [ D) qul

Eflze validum?

.Efp. Effe invalidum , five metus ille incutiatur ab altero:

IUj

contrahente five ab alio, Rafioef ; tum quiaita expreffé col-

Qutus ?

mQ, ü fp. [

ligitur excap. veniens. z, defponfalibus, Tum quia metus id-

circó irritat matrimonium , quia toellit libertatem confenfus

requifiti ad matrimonium. cap. cam locum, defponfalibus :

fed lizc ratio militat non folum , quando metus incutiturab

Wi fcgw

altero contrahentium , fed: etiam quando incutitur ab alio?

Ths a,

ergo invalidum eft matrimonium; Sive metusille gravis fitin-

cuffüs ab alterocontrahente , five ab:alio , & hoc verum eft,

RE(?: llj

five metus incutiatur ad. contrahendum cum aliqua cezta &

mW&uU

determinata períona , five cum indeterminata, ita Sangez:

Wtentisy

difp; 12. n, 1g.

Vltmer,

lib. 4 de ma.t'rimonio

CASUS MXCVT,

"mWn .ï

Quid fimatrimouium celebretur ex grarvi metu injufle illato : edde-

MTM

Lurue unlidum per ejus con[ummat ionem nffeci u maritals

Wtre, fs

Ab e€o ,.qui cogitur,fAdd a &

Wt orav

3 Efp. NMegaticvé. Ratio-eff'; quia Ecclefiía fine ullaexceptiotie

æïacom

^ irritatomnia:matrimonia factaex gravi metu 4 caufaliberà.

inju-

-DE MATR1440 N10.

l1i6g

—N

temitum,

iniufte incuffo, Unde licet.coa&tus pofteà velít matrímonium

nen ponie

fub

fiftere , & confentiat in copulam affe&u maritali, per hoc

av Conttae

tame

n matrimonium coa&um non fit validum , fed peccat

wllum jus

qutaüm»n, tale mat

rimonium confummando.

myvullaili

CASUS MXCVII,

matvimonium i& inifum ab aliquo ex bác causá , quia U

Quidfi

dix

uimnoris AbundAtiam ,nift ducat

is , ipfum periturue ob b

AXoOF C8e-

Faletue 2

»

DRET7

ol

R E.

Affirmat. Ratioeff ; quiain hoc cafü metus mortis ori-

i conttadus

tur àcausán

aturali intrinfecà, & non eft incuffus 4 causá

n fponfdia;

liberá ad extorquendum confenfum, quod tamen requíritur,

tquitit o

ut matrimonium fit. izritum, Ita Sotus in 4, dift,29. q, 1,a. 5,

s

CASUS MXCVHE,

Quid

dicendum de matrimonio.contvatlo inter filiam medici &5 epro--

Iu ,quem medicus

zoluit curare , niff duceret propringfiliam

l:

fn m/W l-

Jf

Cenfeturme. vAalidum ?

u

Efp. ita, Ratio eft

quiain hoc cafu metus mortis nom eft iniz

yr b alteto

cuffus 4 medico , fed à morbo.

ItaSangez lib. 4.de matrimo-

epn*

nio, difp.12, n.15, Rebellus lib.z, q-9.n,15. & alii coramuniter,

jia metusite

€ASUS MXCIX.

m confenios

Quid' fi Cajus. Tuliam inj

uffo metu. compellat ad feeum contvaben-

[ onfalibus:

dam , /icque ma

Irimonium

fit imvalidum zmanetne ille fAltem obliga--

;incatitD/à

fus ad-vexe

Q validà contrahendumli faliaviolentiam pa[[n.

Aur ab a

velit pofleA liberà confentire ?

aisl

Efp. ita. Ratio ef ; 'Yum quia Ecclefia irritans tale matri-

TEU «

monium , non intendit facere reo injuíté cogenti, fed in-

qua o

nocentis tantüm liberrati profpicere. Tum etiam quia qui

, Ítà Sangü

alium metu.injuo compellit ad fecum contrahendum , gra-

vemilli injuriam infert, injufté confenfum extorquendo in.re

maximi momenti : Ergo tenetur eam refarcire in codem ge-

T nf

nere ,fi potet, Proindéque ftare contra&ui , fi alter velit,

LInde graviter peccat ,qui confenfum ab uriá extorfit, cum al-

pl

teracontrahendo,quiacum prius fuerit irritum, pofterio--

p

im'f"

ris validitatem non impedit,.

fjace

j

jera:

.

Hhh hhh h 5

CASUS.

4

inp*

1166

CASUS SACR AMENTALES$

d

—

CASUS MC.

i

magilttat

tilrabif m

quoscung

S emprqniu: €o

atrimonium per gra-ven metum þbf inju[t

contrahan

Ab alio incujJum y peccatne proptereA?

Efp. Negati-ve, Ratjo eff ; quia nulli facit injuriam ; non

Advet

prehendi

enim facit injuriam alteri , qui metum fibi injufté incuffit,

fed ipfe potius patitur injuriam ab eo; nec facicinjuriamSacra-

toonium,

cramento,cum matrimonium non fit irritum defe&u ipfius,

bent,velc

ipfe enim intendit contrahere, quantum ei

ft ex parte fua, fed

E

lium equi

eft irritum ex decreto Eccdlefiz,

foto extet

Neque dicas, ipfum mentiridicendo confentire: nam quän-

inttljgen

f& [ta gl

tum eít ex parte fuà intendit confentire:ita Henriquez.lib. 1 .

€. 9,n, 6. & alii ; qui hoc idem afferunt, quando matrimonium

Àdvet

tum gravem cum juramento,

&05, qui.

;ontrahitur per me

:

CASUS MCI.

'enim non

Hentique

Sed an fponfus , qui alteri injuffé grazvem metum incuffit, poffit vefi

T Dodlor

lire À matrimonio ,antequam akter ,qui merum pa[fus e[t , ratifizez prio-

rem confénfum ,qui snon fuerat fuffiiens ad validi-

Á

-

Sangez, i

£ALOHR YHAITIMIOMIUL. ?

E

Ejp. in foro confcientiz poffe refilire, nifi aliud damnu

Senilin: g

fecutum fit, vel nifi judex cogatftare matrimonio. Ita San-

Abtridi: i

gez lib. 4,de matrimonio difp. r;j, Gutierez cap. 76, a. 17, &

fatcaty il]p;

alii, Ratio eff ; quia veltenetur ftare matrimonio, & non re(i-

/zw

lireratione deli&ti coactionis , vel ratione injuriae illatae : fed

ratione neutrius tenetur, Non enim tenetur ratione delicti

in poenam ipfius :nam haec fupponitíententiam judicis ? Con-

detut

Nuz

fequenter nontenetur ftare matrimonio ante fententiam ju-

dicis, Neque tenetur ratione injuria , naminjuria non vide-

F G

l

turtanta , ut neceffario debeat per matrimonium refarciri ,

Dat

r

kof

nifialiud damnum intercedat.

Mj x

CASUS MCUII.

len

g f

letu]

Quid fi quis injuflé compellat alios ad matrimonium contrabendum :

D

incurritne aliquam penam?

Qlge» ]

qufamns

Efp. Affirmat. Probatur; quiain Concilio Tri

d. seH.Z4oC8p.

|

&R

9. lataeft excommunicatio contra Dominos temporales ,

Tatipre

magis-

mmes T

DE MATRIAMO NIO.

I16y

—*

magiüratus, & alios cujuscung; gradus, qui fubditos velalios

d inju]?ä

uoscunq; dire&té vel indiredé cogunt, ne matrimonialibere

contrahant, circa quod decretum.

rïath', ftof

Advertendum eft. r.,in hác excommunicatione non com»

ftcincoffit,

prehendi Dominos cogenter fua mancipia contrahere matri-

monium, ficut neque comprehenduntur patres , qui prohi-

üramSacta

fe&h ipfiu,

bent, velcogunt filios invitos ad matrimonium : nam Conci-

lium fequitur de cogentibus , qui habent jurisdidionem in

ttefua, [ed

foro externo, ut patetex praefatione illius capitis, juxta quam

um quat-

intellig

endum eft decretum. l.fin. f£, dehaeredum in&it.utio-

ne. [ta Rebellus. lib. 2, q. 9. n. . & alii,-

quez lib.11.

" Advertendum. 2. in hác excommunicatione non includi

ittimonim

eos , qui prohibent matrimonium conttrahere : Concilium

enim non loquitur de prohibentibus, fed de cogentibus, Ita

Henriquez. lib, 11.c, 6. n. s. Perez.fol, 20r. quamvis complu-

j ufini-

res Do&ores velintincludiprohibentes,ut videri poteft a

vaiift prit-

Sangez. lib. 4, de matrim. difp. 22.

puc?

li

CASUS MCIII,

) damnum

Semilius ambit nuptias [e dignas cum Tulia nobili evirgine, fed pater

abtrüdit eà Tulianam paris nobulitatis puellam,graviter mimntaus ,u£f

jio, Ia San-

pereat ) ille tamen uegleilis miuis c$ coueuft patris comtrabit cum u-

6,4.17.

lia

maritur . anmSemilius peccet. mortaliter contrabeudo

& non t

cum Tulia centra voluntatem c con(énfum.

ilit : «

patris ?

ione QeA

Idetur fic peccare. Ita Gutierez, Petrus Barbofa, Vera-

V

ud.lCiS/Co,n'

cruz & alii, quos refert & fequitur Facundez, ]. 4, in De-

veráam [

calog. c. 4. n. 4. Ratioeft , quia in regravi & jufta non obedit

a o Vib

patri , &coffenditeum abfque juftacaufa.

s tetcith

Refp. Semilium non peccare mortaliter ineundo cum Julia

lignumfe matrimonium , ita D. Thomas, 2- 2« q- 104. a. ;. To*

letusl. ; fum, c. 1. n.6. Henriquez.]l, 1 r, de matrim, c. 6, n, 4

Sangez.l, 4. de matrim.d, 23. n. 10. & plures alii,

Ratio eft,

UE

quiainiis, quaad.eleGtionem ftatus , ad proprii corporis fu-

ia

ftentationem , & ad filiorum generationem fpe&tant , omnes

15»

homines fünt pares , nec filii fubjiciuntur parentibus; unde

p9

if

n

ggIS'

:

1168

CA35US SACRAMEN TAL£$

ifti immeritó offenduntur;ífi obedientiam ab ill-lils hac in re

non experianturs

i

ftillo.loc.

Atque ex hocpatet ad rationem adverfarioru

temtnora

tamen duo dederim, Primum cumSangez loco citato. Filium

veimpedi

teneri confülere patrem , faltem (i commodeé fieri poteft, &

ti tequit

fcilicetire,

nonionge abfit , aut finon timeat malitiosé impedimentum,

Alterum cum Toleto loc ibidem cit. filium etiam teneri obe-

Alie citci

dire patri , fi multum referret, illum cumalia contrahere. v,

affértó x

gïad graves inimic

itias inter magnas familias tollendas. &c.

Sea

quidem i

CASUS MCIV,

Cornelia uxor aperit vviro fuo Fleminio , fe fide contmætjäeinätfi -

qua .a(fcl

montum cum ipfo,aut aliud impedimentum dirimens babuilfé , ideóque

dzfcere Ab iffo vwelle,quo Audito. Flemizits valde commovetur., ci: mox

!

]

du

Ad cenfef[arium accurrems , fiire ex ipfó cupit uum credere uxori

Qu

tf t

:

lia

dJeneatur, Quaritur, quid dtcat confeffarius Flesmi-

- eudo f aciendum ?

,

fde-tur dicendum,

ipfum teneri creder

e uxori aïTerthï «

mmi fquï

V

fi maximéjuramento idconfirmet. ira Tabiena v. matri-

N

Va

monium, 2,g.7. n. $, Nam mendax & perjurus nemo praefu-

1ni debet,

Erg

X mihil

o non poterit negare confenfum Flcminius

"

uxori tam fincere fe, ftatamque fuum aperienti,

onemr

Refp. Confeffarium dicere pofte Fleminio, ipfum non te-

neri fidem adhibere uxoris dicto, nili alize circumftantiae &

f'ämficatml

cedi

conjectura id moraliter certó perfuadeant. Ita valentia. Na-

varr. Rebellus , & alii, quos referunt & fequuntur Sangez.l,

2, de matrimon. difp. 41. n. ; 2. & difp.45. 1. 3. Bonacin. dema-

l DN

len«

: fidejj

ls.

trim. q. 4 pun&o. 4. n. 19. & Dicaftillo de facram, Trad, ro,

de matrim, difp. g. n. 177. Sumitur autem tum ex cap. per

M

at

n

tuas de probat, ubi dicitur , nimis indignum eff Juxta legilimas fan-

di

Ti

Giores , uf quod quisque fu. «voce dilucid? proteffatus eff , cvaleak

dür

N

proprio teffimonio infirmare, Tum quia verofimiliuseft, Corne-

T

liam modo mentiri, quàm fuerit mentita in contraQu prin-

cipali, cüm veré confentire, & abíque impedimento contra-

Oi

[

here viderivellet. Dixi , nifi alie circumflantie 65c.. Hisenim

ll

rnali

"ü PotCü [

præfentibqstenetur credere, & abftinere fe ab omni ca

con-

Y

DE MATRIMONIO,

Y169

Meves liE

hacinte

CQü

; qüalesg autem illze (int, explicant Sangez & Dica-

ftillo.loc. cit. Breviter dcbent effe tales, qtiae virum pruden-

, quibut

tem moraliter certum reddere poffint de fi&o confen(u, alio-

!to, Filium

ve impedimento ,inhác enim recertirudo Metaphy fica habe-

ti nequit. Atque ex his patet ad rationem in contrarium,

potit, &

juentunt,

fcilicetverum noneft, Fleminium credere poffe uxori, nift

tenerí obe«

alie circumftantiz & conje&tura accedant ; illaenim fimplex

ttahete, v,

affertio non inducit virum prudentem , vt in re tam grav

ndas. X

plenamfidem habeat , fibique perfuadeat, conjugem graviter

quidem in contratu matrimoniali

Ldgcepi[fc .:»:in hàc autem

jurata affertionenon decipere. -

auifetmddti

,

äui/jf' D idfäq"f

CASUS MCV,

i, d m

Quid f due perfone.

zm?efäqþhf intm conjugake , bocrecepto cupien-

fde(e 71

465 cobabitare priorem sontraiium matrimonialem novo confenfu

h

Jenter mna

dfeflato ratifitent : obtinebitwe: matrime-

' ,lxt'm" Jf

mium iflud ex poltfacfo ver2 vationeus

— JACFAIHONIID

( afecenti

Spa v,máttie

R zjf». valdeprobabileeft ,quod(ic, Ratioeít , quia in tali ca-

yemo prietu

' fu nihil deeft , quod defiderari poffit ad rationem fa-

n Herniti

€ramenti, cum de prafenti adfit mutuus.confenfus in tradi-

tionemcorporum praftitus à perfonis habilibus cum perfc&a

(üm qon t*

fignificatione conjun&ionis Chriíti cum Ecclefía.

giantié

Accedit, quod fi matrimonium ejusmodi perfonarum vi

jleto.

rtovi confenfus id ratificantis ex poftfa&o rationem Sacramen-

«,Ul'sMge'l" r

ti non obtineret , fequeretur has deftitui fübfidio conjugibus

qqcín. Deft

fidelibus, aliàs ex Chrifti inftitutione promiflo , fcilicet gratia

? T[a ,IO.

facramentali fublevante onera matrimonii , hoc ipfo,quia eo-

szumm

atrimonium nullatenus haberet rationem facramenti :

$m j

fed ift

jl

gl

ud confequen$non

videtur admittendum,utpoté nimis

"

al

durum , & minus confol

atorium pro hujusmodi perfonis, Er-

corme

go &c,

.Dices cum Vafquez, bi nullafieri poteft ex mutuo

ufie D

contrah

,n['aau Pl'm

Ia*

matrim

enfium confenfu corporum traditio, facramentum

onii locum non habet , fed in prefenti cafu.nulla fic

if

&eri po

teft corporum traditio, quia cum neutra

L

.

L

j

ii iil i

perfonà ex

hi

(ort

1176

€A5tts SACR AMENTALES

bisamplius poteftatem fui corporis habent, hoc ip:

uod

jamprius vi contractus im infidelitate initi unius corpus de-

beaturalteri, utiq; viconfenfus pott receptum baptifmum re-

novati , nulla ampliusfieri poteft corporumtraditio ; ergo.

Ti

Refp. Diítin; majorem;ubi nulla fieri poteft corporum tra-

ditio, necut primóponenda,nec ut ex poftfatto confirmanda,,

ubi facramentum matrimonii locum non habet, concedo ma-

P

für jl

jorem. Ubi nulla fieripoteftfolum, ut primó ponenda, Ne-

^

[

omajorem ; ab ejusmodi autem conjugibus poftreceptum.

Md

aptifmum corporum traditio itaquidem fierinon poteft , ut

teB

primitus ponatur, fieritamen poteft, ut primitus pofita ex.

duobusp,

poftfacto confirmetur, cujus traditionis confirmatio deind&

tentibus,

rationem facramenti obtinebit;cum prima traditio ob defe-

Sedi

&um baptifmi hujus rationem habere nequiverit..

Inffas, Si in boc cafu corporum traditio ut confirmata

Cepto Qt

&ionei

er iteratum confenfum rationem facramenti obtinet,tunc

tionefe

ratificatio feu confirmatioifta neceffarió. fieri debebit coram:

as in]

parocho & teftibus, ficut alias ex praelcripto Concilii Triden-

toris Pa

tini contra&us matrimontalis , ut Sacramentiüm.con

:

ftituat ixä:

raefentia di&tarum perfonarum fieridebet.. -

(cth,per

ficatio ifta fiat coranx

Caudie

Refp. Bonacina,non effe opus,ut rati

3iiat,

Parocho & teftibus, & fundat fe in hoc ;

^

uia Tridentinum:

eatenus-folum ad validitatem Sacramenti matrimonii dicta-

].

tit, u"dö

rum perfonarum praefentiam requirit , ut contra&tus. matri-

moni:lis validecelebretur , adeóque quando jam femel validé

Detum m

eelebratus fuit absque earum preefentia, ex poftfattoad'con-

Wfn Qu

füituendum Sacramentum non: cenfetur. amplius eandem.

prafentiam requirere; atqui in. noftro: cafü. matrimonialis.

Wrapiy

"mura.

«ontra&tus jam femel fuit valide celebratus,ut patet, Ergo,

Ut

Sed quidquid fit , ego fentio (alterm decentius ac tutius effe; .

ficationem deponere co

;

lm

gxg;fa,tamrati

mcüo-&(tnüibps;.

þefm]t[,

—

Ti udier

D&

j

Illg

?

üod

M )o( tüt-

äx?i

;

1

Eïgu.s

"de-

tiímum te«

Q efo,

poumtta»

$ CANONICI

S.

irmitda,

| HORI

CASUS MCVL .

oncedomae

Petrus ju'ziïæt ; fe ; fí "vefperi matutinum & laudes vecitet ,due-

neni, Nee

rum dierum eält;gatzfmz' fatisfacere ; Quaritur,an bene ?

frreceptutt

T Atio dubitandi eft, quia Petrusitapoteft fecum difcurre-

n potes, ut

AX re, Poffum ex diétis una & eadem attione fimul fatisfacere

s pofita ex

duobu

d

jtio deinde

zentibus.

praeceptis nu me'ros.dmii

næïs eodem tempote con;ur—

itio ob dele-

— Sedincafu pofito eoncurrunt duo diftin&anumero pra-

;onümztä

cepto circa officium divinum : ergo poffum unica & fimplici

attioneutriquefatisfacere. Majoreft certa,nam unica audi-

yrinet, u

tionefacri fatisfit , fi feftum aliquodin Dominicam incidat. Si

ebit cotam

dicas , inle&ione matutini & laudum contrariam effe legisla-

ci Tridene

toris Papze mentem.: Petrusretorquet , in fententiamdocen-

;onïïllüüh

tem,per uniusfacri auditionem fatisfieri , duobus praeceptis

de audiendo fac

*

h H'a[Coïaüï

incidat,

to ig-fe&o:&Domipica,ü fetuminDominicam

videntinurm

Refp. Petrus in cafu pofito malé judicat , necbené difcur-

ynii d«

rit, Undé nego ip(i minorem. Rafjo eff; quia in eundem ve-

Büs m

fperum non concurrunt duo pracepta de legendo matuti-

feme

num cum laudibus , cüm tantum concurrant praeceptum u-

w&'g gd.(mx'f

[

nius obligationisfolvenda , & permiffa alterius obligationis

Jj &a9

[2

peranticipationem folutio: quia autem anticipatafolutio ni-

$

non

alis

hil mutat in re debita,fed in tempore,quo eifatisfieri permif-

at E

fum eft duntaxat , res debita anticipaté folvi quoad fubftan-

" euius t

tiamdebet, eo prorfus modo , quo alioqui fuo tempore folve-

n

retur ; utpatet ; nam qui debitum anticipate aut dilate folvi

permittit , nec realiter nec virtualiter remittit, Deindé con-

tra judicium Petri fufficit totius Ecclefize fenfus, prxis & tra-

' di'tio ;imó & di&amen rationis , ut bené

"

phanus à S, Paulo,

docetSte-.

js

lii iij i2

CASUS

*

1172

.

€4sus SACR*A.M'z.yfgLf'EQ :

:

[ at

[

fteSte

À

dicit Dian

*EBRläïATE,*

qtans inf

v -—/, :

CASUS MCVII.

HTIENCS

Gini(lo

Potq[tn:e li

quis licité fe inebriare , dum caus4 fanitatis id ordimantt

Leffus ir

medici ,[altem in abfentim alterius remedii? -

qpato t

Efp. Affirmat. Ratío efl ; quia fumptio;lla potüs v, g. vini ab-

refpondA

undantior , videtur omninó excufanda à peccato ebrieta-

ptumvitm

tis , cüm a&usillenon vi

e

ur effe contra virtutem tempe-

5j enim a

rantiz , eóquod non fit pot

us

fuperffluus aut nimius refpe&u

manum v

talisperfonae; congruit enim valetudini & vitee ipfius con-

ufüm ad.!

fervationi,, qui funt fines fümptionis cibi & potüs:quod auz

fig* teyu

tem inde fequatur privatio ufüs rationis, eft prxter inten-

&. S& AUg, 1

tionem: quia , ut fuppono, exprefsé non intenditur; ac jufta

jceretur,

videtur adeffe caufa exercendi talem a&tionem tanquam con-

febria occ

ruam hic nunc fuo finrproprio& proximo. Nec video,cur in

Sed Lf

hoc cuipiam fcrupulus inhareat, cum Do&ores fatis com-

etidens.

muniter doceant, fumptionem medicina direCécendentis ad

fanitatem matris , quae alia via obtineri non poteft , excufa-

ri à peccato, licetindé fequaturabortus, ciüm tamen vita fae-

Tij

tus fit majus bonum , quàm .ufus rationis, prafertim cüm

V Heharga.

hictantumamittatur ad modicum tempus, | Confentit E.

a

man. lib. 3. Se&. 4. n. s. ubiait : non abfürdum judicat re

bultite

Tatio, ad breve tempus ufu rationis deffitui , ut recuperata

fanitate , munera rationis melius praftentur , ficuti etiam

ftm;

dormie

1

A

nibus contingit.. Quagg. culp; yacaa talis voluntaria

Mito

ebrietas.

O gtis

ilio

Smd»

CASUS MCYIL .

Uam ,æm

Efine licitum inebriave. feipfum ad' evadendam mqæt?mï,f—nggm mi-

m Quia

mlfms, Ui

patur Tyranuus

yoiffevacuetur poculum vini 7lgzti35€x.cggju&[ugzg£fimc

rglt

e

o previder g,ui;-?:extöï[e'!*ifie&fïamdttw ESU

-

bi

lath

( t

Affir-

d

DE EBRIETATE,

PAOR

Y17$3

: »

;Ffirma.t Leffius lib. 4. cap. 2. dub.

4. Cujusfententiam te-

À

fte Stephano àS, Paulotra&t. r. difp. g. dub. ;, probabilens

dicit Diana, Eamque defendit Burghaber. centur, 3, cafü og.

ejtans infuper pro ea Dicaftillum de virt, Card. l. , dub. 3. n,

.3 $4. accedit Layman lib, 5. fe&. 4. n. f. Ubi ficait ? ex qua,do-

&rina (loquitur de doGrina praecedente) non improbabifiter

Leffius infert,licitum effe inebriari mortis vitandae causá,

;ü vditid

1uam tibi aliquis per violentiam minatur , nifi propinanti

TEU

refpondéas , modó fcandalum abfit , neque cedat in contem-

to ebtitta»

ptum virtutis temperantiae à Chriftianis fervandae, Probatur;

em tempte

Si enim ad redimendam vitam à Tyranno fas eft fibi ipfi

ys tefpedu

manum vel pedem amputare , cur non etiam rationis

ipfitls Cofle

ufum ad. breve tempus fibi adimere ? /Verüm buic fenten-

tix* repugnat Cajetanus. 22. q. rjo; a. z, ad 3. Imó

scquod a

eter infefis

& S. Aug,ferm. »32, etiam(: ad hoc veniretur , inquit , ut tibi

t a( lfllü&

diceretur , aut bibas , aut morieris , melius erat , ut caro tua

ia CO

fobria occideretur , quam per ebrietatem anima moreretur,.

deo turi

Sed Leffiusrefp

ondet,S, Auguft, dixiffeid proptereà, qua pef

fatis come

accidens conjunGa effe folent,

endentisa

CASUS MCIX,

t ,,CRCU :

e Vi fa.

Effnelicitum inebriare alium, ei prabendo potum fbrtiäbmm*,- cujus

vit ignorata decipiatur , fi alias grande malum non po[fit impediri, v. g«

guim cun

inebriare bofles tuos ,qui te captivums detinent ,me te

n

entit [5«

' gajäme'

ficat It

bducant s; vel eos , qui alias gæw proditurz |

urbemz

tuge

Ffirmativa iän:te'n':i-a pr

obabilis eft , quia cumipfi in eafu

qut a

voluntané

pefito non peccent, nec tu cooperaris eorum peccato,

jmó graves Theologi docent, in diGtis cafibus etiam licere

alios inducere ad ebrietatem voluntariam, Quorum fenten-

tiam,tefte Stephano à S, Pauloprobabilem etiam judicat Dia-

na. Quia,inquiunc, licitum eft füadere & induceread malum

j n

minus, ut impediatur majus, Sed contrahoc ultimum ín-

p p

j

jf

furgit Lothus probans füam fententiam ex Apoft. ad Rom. z.

ubidicit , eorum damnationem juftam eífe

»qui dicunt , £1*€iæ

lii iii i 2

ii5

Af* 3

pot 7:4. :

*

CAÁS0$ S4CR mmmm :

mus mala, uteveniantbona

;ergo nequélicitum e&indui:-&-þ:

Ti

aliquem adaliquod peccatu

m,c

ujus non habet voluntatem ,

ut licomittataliud,quod concepit facere,

quamvis hoc gra-

üppont

viusfuerit: Videntur enim illa effe ejusde

m rationis, facere,

malpm,ut eveniat bonum, &c inducereal

iquemad peccatum

pecat

mirmüs, ut non faciat aliud majus, Ad

in (oa caul

rationem oppofitae

A.

fententize refpondet Lothus

, eam tantüm habere locum,

dumaliquis eft omninó paratu

sindifferenter committereplu-

príema

resa&tusexternos malos, tu

at debua

ncnamquelicitum erit fuadere,

acinducere, ut petiüsexequ

aturattum minus.malum , & mi-

xe kíni

nus proximonocivum. Siclatroni volenti Petrum occidere

Qon quide

licitum eft fuadere , ut

e

hilominus

potius eum fpoliet ac dimittat &c.quia

in fimilibus fuafionis

'& indu&ionis obje&um eft tantüm o«

M.

apud Dia

miflio majoris maliac minoritas mali alterius , non autenrali-

quodnovum malum , undé nullo modo perhocaker induce-

& ebrioi

reinnovam culpam , ficutin cafu priori: nihilominus P.Men-

quieffen

tione ngn.

doin ftatera benignarum opinionum differt, .

G. 18. . 216;

dicit, peccatum minus , quantumvis long? di

verfum, & de

Conrümel

quoalter non cogitat,continerieminenterin majori,acfic nec

Hisaddit

illud fnaderi, ut malum novum, fedut pars malitize majoris,fi

Vntut, g

haecfecundum fe & in communi infpiciatur,

gt

Dl quin,

Rejicit z. Sententiam pofteriorem Lothushac ra-tïohe. a f

mihi fitlicitum urgendo aequales hauftus alterum inducere

adintemperantiam & ebrietatem , ut non exequatur malum

Ti fenten

contra rempublicam,quod machinatur, licebit etiam mihi il-

d pecc.

lum ducere ad lupanar, & adlibidinesconcitare,ut voluptati-

N

bus carnis quafi abforptus non perficiat malum grande;quo.

$u7 y A

Vhtiam Y

meditatur,fi nimirum illud aliterimpedire non poffim : quod

probatà pari, Quare cum Lotho & Stephano 4 S, Paulo

asqir

iori judicio ) omninó abftinendum

( .-fa-lrv.o mel

í

;en—fco ab illa fcnte«ntiaf :

'?ï"d'f Ti

df

o RR

REF- h

CASUS

Bocine

L

DE EBRIETATE. -

——*

Y I7'f'

" CASUS MCX,

:ü»inducerc—

luntatem,

- i fius mula.

mala committit in ebrietafe ; Queritur , am

ipfi ipnputemntur ad beccatum ?

l

.

soc ptt-

m,quod fitin ebr

Ictate incu

Ipabili , non effe

fijt faceté,

Uppono malo

- peccatum. Rafíio efi ; quia nec eft voluntarium.in.

fe , nec

dpecurum

in fna caufa, Ergo nequit effe peccatum.

n oppolita

fequentia, qua

erelocum,

Refp. 1, Omniaex cbrietate culpabili con

per fe mala funt , fipravifa fuerint, vel praevideri potuerint

trittertplu«

ac debuerint , peccata funt,, Undé perjuria, blasphemize, ri-

titfüadete,

lum, & nl*

xze, & fimiliavelícandalofa,velalteri nociva funt peccata ebrio;

non quidem.in fe ,. fe

d in causa,in qua cen( ntur vgliæ.Ni--

imoccidete

hilominus.

tat&cquit

äaBil*e tamen etiam eff, quod docet Vaf Uez

Hantüm o-

apud Dianam. p. 3. T ra&t, 6, Mifc, refol. 52. Multa di&ta vel fa-

f autetra

&a ebriorum non reputari peccata faltemgravia , qua alig-

Kerindüce-

qui effent, et(i preevideantur, eóquod in hominum z ftima-

us £Met-

tione non-cenfentur effe injuriofa, proutfunt diGta , facta, &

, 15fb 216!

contumelia,ex quibusnon fequituraliisullum detrimentum;

I(Umr-& &

Hisaddit & alia peccata.effe, quae fattain ebrietate non impu-

gracic n

tantur, quiadebent(cienter fieri , utimputentur: hujusmo-

? májotis

di inquit ,. eft peccatum:blafphemie, infidelitatis, & perjurii 5;

namquinon-videt veldubitat effe falfum , quod.jurat

erju-

cra-tion.e;"5

rusnoneft. itaVafquez. Verum quoadultimum hujus Do&o-

3 inducee

ris fententiam non cenfeoeffe tenendam. Rafio eff ;.quia licec

'ur al

di&ta peccata in f& non fint voluntaria, nec fcienter fatta eo

ao ii

tempore,quo fiunt,funt tamen omninó voluntaria in. caufa,

l:

i

cum füpponantur pravifa. Hisinterim non obftantibus fen-

andequo

tentiam Vafq.tefte Stephano à $. Paulotra&, 1. deactibus hu-

offim:que

snanis difp. ;.dub, ;.n.82,adhuc propugnant Salas,Sayr & Tar-

$T0 .

lner-',..cuius proindé fen

tentia mente tenenda cft 4 Confeffariis.

jum

G ASUS. MCXTI.

Quid ff Tittus fé ipcbriando tamtum venialiter peccmuerit.et mälzmi in-

j ).;

— defecutumfit grave,ut o g.bomicidimm: DQuaritur, an tale malum im-

putetür ei in culpam mortalem ?

R

Efp, Tale homicidium: effe folüm veniale. Raf7o eff ; quia

hocinebrietate commiffam non eft infeipfo voluntariun;

L,

Gug

(45Us

x:76

CASUS SACR AMENT ALES

ass

€um fiatá carente rationis ufu , fed (olüm eft voluntarium in

cumvela

causa , qua eft ebrietas ; erg

o tiequit contrahere majorena

culpam , quàm ipfa caufa hi

plus pron

c & nunc habeat , atque adeé

peccitum

quàm voluntas illa

; àquailla ebrietas dicitur voluntaria,nam

tota culpa eftin illa voluntate , & folüm per denominationem

m pecca

tio , qt

extrinfecam tribuitur ebrietati ac effe&tui fecuto; ergo non

vllatenus

poteft effe major culpa in o

;

r

tanda inc

Antecedente ebrietatem.

pere fecuto , guam in yglgnqtc

effe de ii

CASUS MCXII.

bus, lia

antum exc

'ïmw coumittit £

effum1n potu , ut licef adhue fciat dif-

Micommo

cernere imter bomum ct- malu

m . hbeneffum

At furpe , phantafra tAmet

figatite

jnm nonmibil turbatafit ,atque idcircó [inq

«A tizubet, bedes vacillent ,

fu 62 .0)

ectli duplicata ajbiciaut, capu

We 19 COTHM

j

?

lum & pet

Quaritur , ati perfecià ebrius frt

,:;gzv 'wï'd:»tur.

litet gt

E[p. [Vegati-vé, Patet ex defi

nitione ebrietatis, .Nam perfe-

&taebrietas eft exceffusin

"m

potu, caufa voluptatis, donecu-

fima appc

fus rationisadimatur, Atquiin Titio necdu

fuftcit, t

mxeft..adcmptus'

Quiah

ufus rationis, ergo nec dum perfectta ebrietas

*

4Min. prob. qui enimtcitadhucdifcernere inter bonum &

malum, honeftum ac turpe, ille more humano poteft adhuc

velle,quod bonum & honeftum eft, & nolle, quod malum ac

turpeeft. Ergo poteftadhucutiratione, Quare iliius ebrie-

tas imperfcta eft, &.

E

peccatum duntaxat veniale ; -quam?is

utum ex gravioribus, fi deliberaté committatur,

CASIUS MCXIL ^.

ïitfusxc,aupa daí

7

potum petentibus , quos indé inebriandos pr -

videt.

Huritur , ampeccet ?

R £/». Velille Titius poteft (ine notabili incommodo petenti-

bus potum denegare , ficque eorum ebrietatemimpedire,

vcl non poteft,Si poteft, peccat illis promendo potum,

Ratio eff ; quia tunc cenfetur confentirein eorum ebrieta-

tem, cum non folümillam nonimpediat, dum

teft,fed eti-

am ebrietatis materiam fuggerat. $i non poteft , ( uti certé

fine magnis incommodis fapé non poteft , eóquod ind&

effent timendae graves rix&e , convitia, juramenta &c.

cung

DE EBRIETATE.

1

i,

Dtatium j -

! cum vclnon folvere vellent ea , quae exnunc expenderunt , nifi

! Rlajorera

plus promatur

; vel ad alias tabernas ituri effent , adeóque

que at

peccatum per h

ocnonimpediretur) tunccenfeo, Titium mini-

tia, nam

quàm ferre poffint, Ra-

mé peccare eis plus vini promendo,

nindionefa

tio eft, quia tunc id cenfetur fieri involuntarié , neque enim.

: ergonorn

ullatenus intenditur ebrietas, fed potus promitur meré ad vi-

mlunme

tandaincommoda, Ita Marchantius addens idem cenfendum

effe de iis , qui apponunt coenam in die jejunii eam petenti-

bus,, licet fciant eos non excufari à jejuhio , eóquod eadem

n;c jciat.l:]'-—

incommoda & hic timeantur , & peccatum equidem ab uno

2

utalin at

negant

e

impediri ion poffit, — Addit Burghaber centur. x. ca-

fu 62.

j enciltit ;

Opificemcatholicam (perfe loquendo, fi defit fcanda-

du

lum & peri

culum alicujus majoris mali) poffe non improbabi-

liter peritis

& fidelibus famulis haereticis carnes in quadrage-

fi aliàs fint disceffuri , & ipfe laboribus nomn

Yum p?rf?

fima apponere ,

je, done U

fufficiat, nec alios poffit habere, quos fu

bítituat.

Ratio eít

on eft formaliter cooperari peccato ,fed folum

t adempfuä

qqia hocn

permittere ad cavendum grave in-

xbonun &

commodum,

otelt adhuc

| malom àe

jliius eorlt*

N

N

N

N

-.—5/

:

: V quan

*f

N -N

.'

k

xs)

o

a1^

N

15

f

v

z

H

:

;

Ts

n N

E

p

v

*

sT

24 3

N

IN

SSSS

nj*

*

SSCNCN

Cl g

A

N

N

)

Y

ZA

COA

E

oj

d

ldQPctmd.

f

^

M X TA Z

«»,

ASY

N

T

E

m'mpedire,'

$

^

p

um'eb[ictd'

,ccü,fcdtïi'

yti et

i

(

a

S

J

V

Kkk kkk k.

Ds

(

T

CASUS SACK AME*N;FAL ES.

p esninnt

dl

Dita

D

ergormeli

fpeduho

eft, uali

|-VOTIS& -

liciari, À

extiottris

CASUS A4CXF I.

€,

P

explarib

ï'äüæ faci£ aliquod:

»us ex xvota.,.effe illud opus [ [ä&itm melius,.

gquam facíum [jne voto ?

JVoía *. Votum in genere fic definitur Eft pic-omi"üio

Pdryi

deliberata fa&a Deo de meliori bono; Porró votum- aliud

eítfolemne, aliud eftfimplex. "Votum folemne eft, quod fitin:

I

profeffione religionis approbatae , vel facrorum ordinum fuf-

ferie x

ceptione. Simplex veró eft

five occultum:.

q,uoglcmque aliud, üvcpubli;um.

j

teriayory

X

poffiits

. " MMota 2. Ut aliquid ead

at fub votum ; tria -re'quïi'uhfk*;!;*..

r. Ut fit in noftra poteftate.

2, Ut fit bonum.

3, Utfit me-

peaitim,

iente vt

lius,quàmoppofitum, ' Hinc fequitur, non effe validum votum.

Conditio,

1. Si voveas, te nunquam peccatorum venialiter ,. quia hoc

non eft in tua poteftate faltem moraliter,

2. $i voveas opus

aiquom

dependes

malum aut indifferens ; nemo enim aliquid promittit alteri,

Y Quand

nifi quod ei gratum eff : Deo autem nihil cft gratum , nifi quod

eft bonum,

f; if

3. Si Voveas, tenon daturum eleemofynam, non.

OlVitur (

futurum Religiofum, non fu(cepturum facsosordines ;; melius

enim eftdare eleemofynam , fieri Religiofum, fufcipere facros

erdines.

His pofitis

Refp. Affiratixué, Ratio eft, quia qui vovet & votum fol-

Mj

vit, non folüm.offert Deo opus bonum, fed etiam botii operis:

D

funt

facultatem z nam privat fe facultate illius omittendi. Unde

fimilis eft illi , quídonat non folüm fru&us arboris , fed etiam:

Quamw,

&Rfü al

ipfam arborem , ut ait Anfelm. k. de fimilitudinibus e, $6. qui

autem folum opus praeftat abfque voto , non dat Deo operis:

Hem, Ti

dllius facultatem. — Deinde qui facit ex voto , operatur ex pro-

U f

pofito firmiori &

XErgo.

"

magls immutabil—i ; hoc autem €ft meliusz

*

Qte iti

Dice,

179

'?DE-A VO'TIS.

( Dice. Melius eft dare quid gratis , quàm ex .obligfa-ti-oïnej; |

ergo melius eftfacerefinevoto, Refp. Tranfeat antecedensre-

fpe&u hominum. Negorefpe&uDei: nam hominibusgratius

eft, ur aliquid ipfis donetur gràtis, quia tunc videntur aliquid

lücrari, At Deo non'eftfemper gratius, quia non quaritlucrum

ex noftrisoperibus; fed id feraper eft ei

gratius, quod fgci-musx

7773

ex plluriblu;s, vel melioribusaffettibus,

CASUS ACAVIIL.

t promiffo

Pefrus wul

í

fol:vi aut liberari a *voto fimplicis quevitur, quof we-

votum. aliud

—— His po]fit ab iWo folvi , aut ltberari?

f qnod ftin

Re]p Quinque. modis id fieri poteft, — z. Defitione ma-

ordinum fül-

terize , ut fi id, quodante erat legitima materia, definat effe ma-

yepublicum

teria voti, vel abíoluté, vel refpe&u voventis; v.g. fi hat im-

poffibilis, ( mala, fi indifferens; fi inutilis, fi majoris boni im-

D üirunmf.

peditiva.

2, Defe&u conditionis , utfivotum fa&um fit eve-

x, Uciymee

niente vel durante certa conditione, & non eveniat , vel definat

idom Yotum.

conditio. .3. Irritatione; ut quando materia,quam vovemus,

r V&ä bQC

aliquo modo fubje&a eft alterius poteftati , & ab ipfius confenfu

yovets Op*

-

dependens, qui tamen nolit confentire, 4. Conmutatione,

utquando obligatio voti ab una materia transfertur in aliam,

yoitti t

Im, mü QUOU

$. Difpenfatione, aut quando quisau&oritate ecclefiaftica ab-

of nc'ï

(olï.'itu-r omninó àvoto, Sed jamoritur

F [ mV ]u

ere 10

QU.ESTIO l-

Q

T

Quorum «voía poffint irritari ?

Y

Refo. Omn

ium illorum vota poffint irritari, qui alteri fub-

u

10

pers

bc

je&i funt, vel inomnibus; vel faltem quoad illam materiam ,

nal

quamvoverunt, Ratio eft; quia horumvota pendent à con-

fed etidm

fen(u alterius ,. ac.proinde includunt. hánc tacitam conditio-

151

quí

)US 6

(&

nem , nifi fuperior , velcujus intereft, contradixerit.. Unde i

er$

ille certior fa&us de voto contradixerit , ceffabit obligatio.

t

prex

Hinc fequitur, ad irritationem non requiri caufam , fed fuffi-

j d me

WE

cere irritantis voluntatem, ut docent communiter The

ologi,

Kkk kkk k 2

QLLE-

i

1156

CASUS SACRA.MLNTALE&

^ls 2lv

^QUESTIO II.

t illif

docent?

n pcccet,, qui fine caufa irritum. fecerzt altmu:

votum

plures aj

t , C

Negantaliqui.. Tum quia totum votum in ejus arbltrgum

modant

collatum eft, nec ulla lege cogitur illud approbare. Tum quia

quibuen

utitur fuo )ure,f' ve probet , five improbet,

in.omnil

Affirmant alii, Quia irritare votum alterius fine caufä eft

fec cenft

attus otiofus , cum careat honeftofine$ ergo eft peccatum fal-

omniou)

tem veniale, Cumquibus

vegur &

Refp. Probabilius eft, talem non excufári à peccaro veniali,

«ttm

Ratio eít , qum fine caufa velle impedire bonum opus, eft ma-

or) e«

Jum : cum enim caufanulla rationabilis füubeft , v1detur üeu ex

(atmentc

difplicentia bonioperis.

Confirmi

QUASTIO. I

fum polüt

E

ZA quibus poffint ivritari cvota? ^

l lþï'æ/L

meJ

Suppcmo, itritationem voti effe ejusdem a.nnultatxonem,

qum Tiet

ita ut perillam votum, acvon ebhg;mo fic evancfcat, acfi nun-

Wi Ctety

juam fuuïät.

tUt yxor]

Refp. 1. Pater & hoc dcücnente Tutor irritare poteft vota

&or Ephe

'rolis 1mpubens ideft ,marisante decitnum quartum , & foe-

Yif qjy.

minze ante duodecimumarnnum emiffa ; etiam rehgloms ingre-

diende ; nam quoad ftatum. perpctuum ellgendum nor judi-

Ll Ece] h

M^ Ubj

£atur fatxsprudens.,

tjus mpm

Item parentes irritare poff'unt vota perfonahæ filiorum

ufque ad annum vxgef imum quintum (quotempore foletcon-

L Ipmwb

tingere emancipatio 3 patria poteftate ) fi bonaé famiiliae fint

W uf an

nóciva, ut jejunandi dum laborandum foret , peregrinandi &c,

nec non etiain vota realia , nifi fiant de boms caftrenfibus , vel

A La lilge:

ls &

quafi cafttenfibus;

'Eft autem votum perfonale.,. quo promit-

titur aliqua a&io vel omiflioz votum reælc ett; quc resa;liquaa

ii emit

PA

extcrna promlmtur,,

LT

Refp.-2.

Maritum poffe omnia. vota uxoris irritare, eo

prorfusmodo; quo pater poteft iritare vota filii, idque quàmdiue

[77] ïftl

10

Mul

CXIRQ

DE VOTIS,

ri8x

—

m

Gg',fil.ljffubi'e&& ;: .non veró fi feparata fit per divortium : Ita

docent Stephanus à S, Paulo , Urbanus, Sanchez , Diana & alii

j

plures apud ipfum part, 3, tra&t, 4.refol, 220. — Etíi Becanus pu-

tet , ea vota tantuüm irritari poffe à marito , que ipfi incom-

sarbiuiüm

modant ; vel quae ad familiz adminiftrationem pertinent , in

, hum quia

quibussaritus eft caputuxoris, . Cujus ratioeft, quiauxor rion

in omnibus eft fubjecta viro , nec inomnibus ipfius juti officit,

necufa «t

nec cenfenda cft ea judicii debilitate ,. ficut impuberes, ut in

xccatum fal-

omnibusdirigidebeant, ltaque maritus juxta hunc auctorem

nequit tollere vota; certarum preeum, eleemofynarum ( prze-

Cat(ïvenïaïï.

fertim ex rebus , quarum integram adminiftrationem habet

us tf ma-

uxor) non mentiendi, non omittendi facri die feftivo , poteft

icturfxcricxï

tamen tollere votum jejunii, peregrinationis&c, Ita Becanus,

Confirmatur; quia virnon eft caput fpirituale uxoris , fed tan-

tum politicum; ficut Dominus.fervi , quemtamen conftat fola

fibi praejudicantia poffe irritare,

-iuc Nihileminus prior fententia mihi magis placet,. Ratio eft,

ullitionett

quia licet: quóad'attum conjugalem , vir & uxor fint pares ; at

p ac t

in caeteris vir eft caput mulieris. Unde Genef. 3. abfoluté dici-

tur- uxori.à Deo z :Subviri pote[lateeris , 65

ipfe dotninabitur tui,

&cad Ephefige Mulieres viris fuis fubdit.e fint, [icut Domino, qug-

niau. i caput eft siulierie , ficut Chriflus.c

ap

»uí efd Ecchfio. Sed

tum, d

ionieiop*

ficut Ecclefta fubjeGla eff Cbriflo, ita 68 mulier

6s *UIris füis itt omuz--

bus,; ^ Ubi pondero: Subjeiionem in omnibus viro, & tanquam

2 nor [

ejus capiti ; fícut enim omnes corporis actiones capiti fübdums

1 6 ïOWm

turyabeoqtie gubernantur, ita omnes actiones uxorisviro, ut

abipfogubernentur. Tum quia nullumefi tempus, i quonom

te

fo)etcor:

aniili

pofür vir ixorem ordinare: in boriam gubernationem domus;

& familie, Tum quiamulier eft imprudens, & facilis in ver-

riiani i&

v?

bis & promiffis, & ideó Deus fubdidit ejus voluntatem viro i,

nffbusr

votis emittendis, Et haec videtur effe expreffà fententia D; Tho..

uo prot

mz2e. 2,2. q: 88. art; $, ad 3; ubi fic ait : Qu

;

a nullum tempus eff,

;

Ü f€5&]] u

] dnquopralatusnonpoffit [ubditum civca aliquid

occugare,mullum a.

$um veligiofi cft firmumsnifi fit de confenfi pralati : ficut nec mofgag

frrie

J

du

| puclie cifienti indomo, n t deeolenfpatr

K

nec uxaris, nifg

;u:qu

d

$

fit

H

auv8*

CASUS SACRAMENTALES. -

Bsenenewcos- UM

f decazi anu virí,' Quid clarius ? Com parat enim DThom:s

extindu

uxorem in vovendo religiofo, cujus vota poffe praelatum in uni-

in4D.3

verfum irritare, nemo dubitat,

iL in.

Unde apparet, a-rgu—mmtum

Becani effe exigui valoris.

-

M.

Porró votaea, quae juti mari

ti praj] u&ïcafntï,-pojfï'un* à v-:ifä'

Ticet vit:

iritari, quamvisuxorcum illius licentia ea elicuerit, "Quia vie.

involun

dansuxori veniam vovendi , non amittit poteftatem in uxorém,-

quapropter omnes fupradi&i adhuc poffuntvota irritare , licet

earatificárint, eó quod per hoc non privárint fe fua poteftate

dominativa, Licet ipfententia probabili

Potiftn

"

or?þeæc*;eqt-veüi—ïæütgä—-

&l:æm fitunc fme càufa idfecerint.

R

—CASUS ACXVFII.

præjvdz

AMavitus cvult irritare eyotum caflitatis conflante suatrimonio 'iab

Dic

?f

suxore ab[que fuAlicentia em

Jf jeesny eó» pro tusoe -im[')lmft'uæ K

:

tonfub

- quaritur , an irritare poffr ?

cultate;

-Negant multi Theologi. Quorumrratio eft, quia vir, inqui-

Gitdebit

unt, nonhabet dominium in uxorem in ordine ad a&tum conju-

fint pate

galem, fed quoad eum funt pares cap. gaudemius de divortio ; &

CVi

€ap, fi quis uxorem.32.q.1. Necvireftcaputmulieris quoadeum

Quim Q

actum, ut recté Durandus in 4. d. 38. . 1. 3. r; annotavit ; ergo.

þlül (

nullo modo poterit votum uxoris circa eum actum emiffüm ir-

YOYeaE,

ritáre: Nihileminüstamen ex contrária probabiliore fententia.

Refp. Affirmatizoé. Ratio eff ; quia licet vir & uxor fint pa-

res quoad libertatem non petendi, & obligationem reddendi;

& itamateria illa nonfit viro fubjc&a; at quoad illam novam

obligationem , qua accidentaria eft , uxor fubditur viro tan-

h

i,

tcr voveat.

quam capiti, cujus eft voluntatem i pfiusdirigere, ne impruden-

Wter. ]g

W

Atqueidem fe

htïo, licet votum fit integrae caftitatis, poteft

enim vir illud omninó irritare,quia militateadem ratio; nam illa

Dore yy

'YOfg

govaobligatio, qua uxorinconfulto viro fe adftrinxit, fubditur

viro; unde fi eá irritatione faGá uxor adulterium committat,

C&Uf&l- I

quod(r

non erit voti rea , fedfoluto matrimonio tenebitur ab aliis nup-

tiis abftinere, ad quae exvi voti tenebatur , quia irritatione eft

Ianet f

extin-

Ui

DE:VOTAS.

. ag

TI8*

Thoma

ex.tä;.äïüäih; Ita Bärtholomæüs à S,Faufocitanis pro iE'D.Thom-

Nf u-

in 4. D. 3a.in fine, in expofitioneliterae Magiftri, Sot. lib, 7, q. 3,

UO

a, r, & in 4.D.35. q.1. a.3, Arag.2. 2. q. 89, a, $. & alios plures,

Ad argumentum fententi?e negativae refpondeo , quod

urdv

licet vir non.habeat domintum in eam materiam, habet tamem

Quá Vi

nuronnty

in voluntatem , quà fe obligat.

CASUS AMCXIX.

tare, t

] pme&aa

venidlilsts

Pote[ine «vir irritare votum uxoris de nom petendo debitum , quod'

ab[que viri licentia uxor emtfet ?

*

h Re]þ.-ä&matiwä Ratio«ff ; quia tale votuïmvar?g'itinviäi;

preejudicium , cuionus imponitur femper debitum petendi.,

vinratio d

"

Dices.. 'Tale votum . uxoris non praejudicat viro. ,. cui illa

TM

nonfubjicitur exea parte, Sed eftipfi par; & ideó poteft fine fa-

cultate ipfius fe taliter obligare ,'unde uxor abundanter fatisfa-

f ïnqu.ï;

cit debitoconjugali; reddendo debitum, | Refp, Licet vir & usor

um CoRu-

fint pares quoadlibertatemnon :pesendi , & 1ta materia illa non

vorto; K

fit viro fubje&a ; attamen quoad illam novam obligationem,

uoadeum

quàm fibi imponit per votum, uxor fubditur viro tanquam ca-

wit; uge

piti , cujus eft voluntatem ipfius dirigere , ne imprudentex

villum t

Yoveat..-

€ASUS M6CXX.

fententid

orfitpt-

tedütno)

Potefine vir cootum caffitatis uxoris, quod poft. confummatum taa-

1risionium de ejus [ieemtia, emllfet , zyritare ?

m fiovam

i u

: Refn..affiymati-vé, Ratio-eff ; quialicet virnon fit Dominus:

mp[üdenf

sateriae illiuspromiffa , fed.in illa fit aequalisuxori.;: attamen:

tanquam.caput eft Dominus illius a&us libert ,. quo uxor tem-

et

pore fubje&ionis fe votoilloobligavit: & licet ex viriconfenfu

ytis o

)

;naml

J

id votum &t fa&um ,. inde folum fequitur , quod vir abfque jufta:

cau(a. irritans peccet ,, non tamen.quod irritatio fit nulla z nec

, (gpit

gmmim

quod fic illicitaquando-caufa jufta irritandi fübeft, quia mulier

1anet fubditaviro , non-obftante licentia; nec tunc uxor . idi

4l Q^

a(:wn*/ IC

nanimplens peccas, ut habetur cap.30, Numer, Si audiens:

at*

Vl

Y1$4

C ASI;I—S SA'CRAMENTA LES,

osmietim um

Corpis, o

virtacuerit, & inalteram diem diftulerit fententiam , quidquid

voverat, atque promiferat, reddet, fi autem contradixerit, poft.

iitare, f

trimonii f

quam refcivit, portabit ipfe iniquitatem ejus. llbi licet non

di vota uxo

dicat exprefsé fcriptura , uxorem cffe culpee immunem , dum

terittidtt g

viro contradicente, non fervat votum , attamen tacite id figni-

loctat Tt:

ficat, ibidem ait, culpam uxoris redundare in virum, &ita in-

telligit eum locum $, Auguftini lib, 4. q. $9. in Numer. & refer-

chezverfat

tur ia cap.fin. 33.q. $.

Idem cenfeo dicendum, licet uxor de confenfu viri voviffet

omnimodam caíftitatem.

Qul fio

Idem dico de votis de rebus ad falutemneceffariis faGtisab

uxore de confenfu viri : poteftenim vir ea validé irritare, quia

M.

eadem militatratio,

Cum adhuclicentía data, maneat vir Do-

flün videtu

minus illius a&us liberi ,

tale votur

duxit.

| quatenus novam obligationem in-

i2

& ad abfi

Ídem dico de aliis votis communi confenfu emiffis , ut je-

Qen marit

junandi, orandi, dandieleemofynam ; poteft enim vir ea vota

t petend

irritare, quia poít talem licentiam adhuc manet Dominus mate-

lverit,

riz promifTa.

-X

CAASUS MCX XI.

Polifr g,

Qui4 fi am!)o.crinjugw de communi confen/fzf votum mjiita&ü i

emittunts poteflue vir id votum irritare

lu

" costrA?

Refi pohdent'þplurimï , neutrum pofle in hoc caíu alterius

VOrit, o

votum irritare,

Ratio eft ; quia uterque tunc juri, quod habe-

bat, tumdebitum petendi , tunc votum irritandi ceflit Unde

neuter absque facrilegio adverfus votum , & peccato contra ju-

ftitiam, infringendo pa&um cum eainitum, poterit ante difpen-

led fï WUL

fationem, five reddere, five petere debitum conjugale.

Nihilominuüs dico, & fivotum continentia communi coh-

ION

l

L

&t Ífito

fenfum emiffum, ficut & votum , quouterque ex palko vovet

ingreffum Religionis, non poffit faltem licité,ab ullo conjugum

Iplere ;

iUS fajt ei

irritari, cum uterquetunc cedat fuo juri quoad omnem adtum

m in

T perh

conjugglem ; fi tamen uxor iterum det marito facultate

Ccor-

DE VOTIS.

ïzäï

s e ]

corpüä, hon eftimprobabile, virum poffe Validä etiam ifta vota

?, quilquid

irritare,

Ratio eft; quia per hoc vir reftituitur in priftino ma-

xerit, pl

1 lícet non

trimonii ftatu, cum uxor ei remittat obligationem non revocatt-

di vota uxoris; & confequenter uxor obtenta hacirritatione pa-

m dum

ditdfgni-

teritlicité petere debitum, pro hac fententia Stephanusà S, 'au-

n, Kuine

lo citat Tra&, 4. difp, 12. dub.4. n. 65. doGtiffimum patremSan-

chez verfatiffimum in hac materia,

r &t

CASUS AMCXXII.

virivorile

Qui4 fi confeniiente marito uxor «vocveat ca[titatem ; poteffue ma-

riis fadi

vitus licité adbuc petere debitum?

xitare, quit

Refp. Affirmatizvà. Ratio eff ; quia maritus confentiendo,

nat virDo-

non videtur renunciare juri fuo petendi , nifi idexplicet: unde

tale votum folüm obligat illam ad non petendum debitum ,

xtionem it

& ad abftinendum ab omni a&u carnali illicito 5 tenetur ta-

lïHiSi u ic'

men marito petenti reddere debitum , nec ipfe maritus pec-

vir d vot

cat petendo, cum nec ipfe voverit , necjuri fuo cedere cogi-

minusmate

taverit,

CASUS A7ACXXIII,

Poteffne mariíus vola ab uxore em

nondum tamen confummnatum irvitave ?

iffa poft matrimonium ratum?

Refp. Affirmatiué, Ratio eff ; quia authoritas mariti in

uxorem acquiritur per matrimonium ratum ; ergo fi muliet

vovit, poterit illud ab eo irritari,

AE

x alterits

habe

quod

CASUS AMCXXIV,

efiit

Undt

conitia I

Quid fi mulier ante confummatum matrimonium religiottem evocveal ;

poteflue id votum A vire irritari? —

4ntedipe"

le,

Refp. Negati-ve, Ratioefl ; quia in hoc cafu tenetur mu-

lier invito viro non confummare matrimonium , fed votum

pv d

implere ingrediendo religionem. Confirmatur. Tum quia

r

aguy

jus facit ei poteftatem ingrediendi etiam invito marito ; tum

aun

onftituenda eft extra mariti

jem *

guia per hujus voti executionem c

LI1 1l

ulcaté

"U

pote-

1386

CASUS SACRAMENTALES.

ass v

"

po»teftatem, unde par non eft, utvmar-ijtus poffitirritare. Quod

j

ablleeft,

finegle&o voto matrimonium confummárit, non poterit abs-

cedit i loc

ue confenfu mariti intrare , quia confummato matrimonio

eundem YO

illud jus intrandi amifit, & tenetur marito adhaerere , eique de-

rendum, 1

bitum reddere.

Cumque non voverit caftitatem ,. poterit

rentivel tu

etiam petere. . Soluto tamen matrimonio , vel uxor fui juris

effe&a tenebitur voto fatisfacere, quia votum non fuit extin-

itactiomp

&um, fed fufpenía executio.

:

faccedit :

Probabile tamen putat

Leffius cum aliis quibusdam , ma-

fis fobjedi

At religyo

trimonio confummato,maritum poffe illud votum itritare 5 quo

tem adhy

eafu non tenebitur marito mortuo intrare religionem.

Anum exj

CASUS 7ZMCXAXF.

miritum p

Diün, qui

Poteffne vir irritare vota uxoris anfe matrimo-

cedicin 1l

"Hiuu emil[a?

fa&ta funt à muliere ante matrimo-

3i pu

Refp. V otä , qua

nium initum , non poffunt pofteà à viro irritari proprie, fed

tüm itcity

folüm fufpendi. Ratio eft; quia quandoobligatio eft contratta,

ipfa erat fui juris ; nequeratione materiae,nequeratione guber-

Wemimpo

nationis voluntatis viro fubdida; unde non habebant tacitam

tent/ng, t

illam conditionem , nifi maritus contradixerit, quare non pof-

ïl:() e&)qu.l

funt ab eo irritari ;. nifi irritatio accipiatur laté , ut comprehen-

& Dobere

trit f con

datetiam (ufpenfionem, poffunt autem fufpendi. Ratio eft ; quia

&xccutio poteft effe viro molefta ; & nordecet , ut ea fiat ipfo re-

W potef

ldem.

pugnante : foluto tamen matrimonio, vel uxore fui juris ef-

fe&a, revivifcit vis voti, & tenebitur exequi » fi ufque ad illud

Tet & at

Wi

tempus etiam votum fe'extendebat; ; Hinc fi mulierante ma-

trimonium vovit fingulis fextis feriis jejunare, & contracto ma-

V, e

Ot tutoy

trimonio vir executionem hujus voti fufpendat, nion renetur fo-

juto matrimonio ad jejunia omiffa tempore fufpenfionis voti:

ümti

Iiüs in

he

uià fuerunt onus dier, ac proindé transa&o die ceflavit ob-

(tor ve

ligstio : fed tenebitur ab co tempore foluti matrimonii , ad

S feriis.

&tia

jc'ünandüm fexti

l

^^ Si tamen mulier erat ignpubes, cum votum faceret, ve

iri; prO-4

fi vo

»

. babile

3

tum erat tal;c, uF a peïrenæ-tc vel tutore poflct irrit

PottPtRe ieigtiQunr

"DE VOTIS.

TA

-X18p

are Quod

gab.ile efä ; etlam à marifo poffe.

Ratio eft, quia maritus fuc-

Voteritibse

) mtrifr10nio

cedit in locum parentis , tutoris & curatoris ad gubernanium

eandem voluntatem , ejusque levitati & imprudentia fuccut-

Te , que dt-

&m , wterit

rendum, Ergo ficut votum, quodemifit eo tempore, quo Pa-

wor füyoris

renti vel tutori erat fubjecta, erat pendens ab eorum confenfu,

on fujt exite

ita etiam pendet à confenfu mariti , qui in horum poteftatem

fuccedit : nàm poteftas prima quafi continuatur, etfi in divet-

fis fubjedtis,

Unde fequitur, fi puella emifit votum caftitatis

xüsdam, md»

irritite; Q

aut religionis ante pubertatem , velrealia vota poft puberta--

tem adhuc minor exiftens , id eft, ante vigefimum quintum

Y

annum expletum , abfque eorum , quibus fuberat facultate;

raritum poffe ea irritare, etiamante confummatum matrimo-

ffttd-

nium , quia ftatim per ipfum contrattum matrimonii rati fuc-

cedit in illorum poteftatem.

Si puella carebat parentibus vel tutoribus, cum votum fa-

e mittic-

ceret, poteft matrimonio contratto maritus ejus adhuc illud vo-

J OPd&a f

tum irritare , modó ipfa tunc temporis , cum fibi obligatio-

r contradds

nem imponeret , fuerit in ea aetate , in qua filiorum vota à pa-

joeguber-

rentibus, tutoribus vel curatoribus irrita reddi poffunt. 'Ra-

bant um

tio eft; quia toto illo tempore, quo fecundüm leges congruit

yre 09 po»

ei habere tutorem vel curatorem, votum pendet ab illius arbi-

comprenen-

trio, fi contingat illum conftitui : atqui maritus fuccedit in ean-

itio elt (u

dem poteftatem; ergo etiam ab ejus arbitrio pendet,

futiplot

Idem dicendum de aliis, qui parentibus vel tutoribus ca-

fai ons

rent , & alicui Magiftro, Domino , velSuperiori pofteà fubcffe

ye atl

incipiunt,

Hinc Dominus poteft irritarevota fervi impuberis

erante

omníia, etiam perfonalia, & omniarealía puberis; quia eft ei

nuado m

loco tutoris & curatoris.

Secus fi erat major: tunc enim fo-

nmnewrlü

lüm fibi praejudicantia poteft irritare, Simili modo fi Novi-

js v0l

jv

fion

tius in fzeculo velin Novitiatu emifit vota in eaztate, in quá,

(a

a

tutor velcurator, potuiffet ea irritare : eadem poterunt

lmonh

etiam à Przelato Religionis irritari , cumin illorum

V

| pote&ät?m fuccedat,

As

LaX

J

ile

L11 11112

CASUS

1188

CASUS SA CRAM:E-NTALES.

n ans

CASUS ACX XPELL

Quid fi -voa uxoris irritentur à sviro , &5 "vola «viri irritentur

Poifnts

ab uxores revivi[cuntne foluto matrimonio?

: Refp, Negativvé. Ratio eff 5 quia per irritationem obliga-

R.

tio voti eftomninó extin&a 5-atobligatio femel extin&a nun-

yito quoa

quam revivifcit amplius, ut habetur in ]. cum ex caufa, cod. de

qU&VOVny

remiff, pignor. quia cum jam defierit effe , viresreaffumere non

ROHb;ZO d(

poterit, nifi denuó renovetur , ficut lex femel caffata non po-

teít amplius obligare, nifi iterum à Principe imponatur,

CASUS ACX XF' I

Poit(ine

Pote[ite cvotum , quod emrfi uxor implendum poff mortem

mariti,maAarito trritarie

M.

Refp. Affirmativé. Ratio «; quia uxor fübje&ta eft viro

nonífoluümratione materia,fed etiam ratione dire&tionis volun-

ftomiot

prudenter

tatis;ne novis obligationibus fefe fua imprudentia & levitateim-

plicet, etiam circa materiam viro nonfubditam , quare cum eo

promito

Dita

tempore fiatvotum,quo mulier eft plené fubjedta viro,fequitur,

ftgyedien

quod voti ejus confirmatio vel irritatio pendeat à marito,

Tf

^ CASUS MCX XV T.

i

eft, & du

Polefine votum integrecaf[litatis , quod vir de licentia uxoris

emi[tt , ab uxore trritari?

poteflate,

Refp, Poteft uxor ex jufta caufa licité irritare id votum

quoad redditionem ; & absque juftacaufa valide, fed cum pec-

Potfjlne 1

cato. Ratio eft, quia poft talem licentiam uxor adhuc manet

Ài

domina corporis viri, ac proindé materize promiffae ; non poteft

autem illud votum irritare quoadreliquoseffectus. Unde vir in

Wt en

€atutenebitur non petere, & ea mortua à fecundis nuptiisabiti-

nere, & fi cum a'iena commifceatur, peccabit contra votum:

Wes :

quia cum tantüm habeat dominium corporis fui quoad obliga-

I&, ab

!n

tionem , quam habet vir reddendi ; non,autem quoad coeccros

Doteinu

caftitatis a&tus, ad quos votum obligat

Mi

,non poterit irritare, nifi

quqad .i?lum fohjm a&um.

CASUS

Qs Utg

.DE VOTIS,

abl

118?

VCASUE AC ALELEY.

)jfj irilttlr

lt

Pote[Ine vvir irritare cvota uxoris fine faa licentia emiffa implenda

poff mortem iri?

of obliga-

Refp. affirmat, Ratio eff ; quia uxor non tantüm fubditur

extinounutg-

viro quoad materiam promiffam, fed etiam quoad voluntatem,

Catía, cot.de

uavovet, ne imprudenter feliget, Ita Bartholomaeus à $, Fau-

affümere nu

fto lib,2. de votorum irritatione citans pro fe varios Theologos.

(fta n pe

CASUS AMCXAXX,

'OflaCUL,

Potejfne "U

ir irritare votum ca[litatis fatum ab uxore /inä fua

liceutia , implendusm . pro tempore , quo

frmorítm

fl juris erit ?

Re]þ Affirmati-vé,

Katio e[f ; quia voluntas uxoris, dum id

jela eft vito

promittit, ett fub viri poteftate , ab eoque gubernanda, ne im-

Yonis rolut-

prudenter votofe liget: poteft autem imprudentia reperiri in

;evitateim-

promittenda caftitate in tempus foluti matrimonii; ergo,

arecum

Dices. Quid fi uxorconftante matrimonio emittat votum

iro/fequituts

ingrediendi religionem exequendum poft mortem viri?

mamm

—— .Refp. Etíam hoc votum poteft irritari à marito.

Ratio eff 5 quia id votum tempore fubjectionis emiffüm

eft, & dum fubjecta eft , irritatur ; nec per il

:lud eximitur ä-viri

TTILA

ppteüate.

CASUS CXX XI.

e jd vottl

edaumqee

PotefIne «vir fuccedens irritare -uota uxoris fada tempore prioris

viri , ab[aue ejus licemtia?

ghoc if

Refp. Affirmat. Hinc i mulier nupta, abfque viri licentia

[

nonpote

)

votum emifit, quod ille poterat irritare, & non irritavit, pote-

(inde i

rit fequens vir ea irritare: & fimiliter fi nondumnupta, & im-

yuptiisabltde

pubes emifit vorum perfonale, vel pubes, minor tamen, votum

t votU/

reale, abfque parentum , auttutorislicentia ; poterit vir, cui

| qu (Jþ/be'

M

ofteà nubit, ea irritare; ficut poterant parentes, aut tutores.

df

Raíio eff ; Quia maritus fuccedit inlocum patris , aut tu-

jiate

toris, ut gubernet eandem voluntatem,

Ll1 11115

CASUS

(5 08

Y

Ó

9

CASUS SACRAMENTALES..

qumposi ueeeaEst

folüm pott

CASUS AMCXXXIIL.

impedrunt

Ergo folus

itus dicat uxori , fe illi dare facuitatem irreä:oca'-

-Qäid fj mar

; poteritue adbuc validé

;onvcrf. (0

: i(esæ vovendi

irritare ?

. Refp. ajjïrmatiw)ä, Ratio eff ; quia maritus non poteft À fe

Polq?d«

abdicare curam & poteftatem gubernandi uxorem. Nec poteft

etiam concedere illi bonorum adminiftrationem independen-

tem à fua volunta

I

te ,ac proindé poterit omnia ejus vota rea-

frdxitum

lia jrri;are,

Yerecundi

CASUS DCX X XIII.

Potefine uxor irritare aliqua

Jiri vvola abfque fua licentia

emtja ?

Ratio eft ; quia uxor non habet

Pulrftey

Negänt Sotus & Azor.

dominium voluntatis viri , imó fi tanquam capiti fubeft, nec

etiam materize promiffze , quoniam hoc maximé locum habe-

lifg,

ret quoad a&us matrimonii , quoad illos autem conjuges funt

ve. o

ares,

Nihilominus

Litur

VOf

&tiDátig

. Refp. Abfque dubio tenendum eft, poffe uxorem ea tan-

tüm vota viri irritare, quae in ipfius praejudicium cedunt quoad

W.

moderatam debiti redditionem; aut mutuam cohabitationem,

f0f pf

prudent

Ratío eff ; quia pert contra&um matrimonii uxor habet domi-

nium, & poteftatem corporis viri quoad debitum fibi moderaté

mVolm Y

tri$, u

reddendum, & cohabitandum. 1. Cor, 7. Ergo vota huicdqmi-

nio przejudicantia irritare poterit.

Sequitur z. Simaritus abíqueuxoris confenfulongam pe-

Wt'c 31

i

regrinationem voveat, poffe id votum ab uxore irritari,

cmlmm

- Sequitur 2. Si vir abfque uxoris licentia eas preces, ab-

ftinentias, aut vigilias voveat,quae ita debilitent vires,ut ineptus

fit ad reddendum moderaté debitum, poffunt talia vota ab uxo-

Pülfjfnfx

re tanquam fibi praejudicantia irritar? : fecus autem , fi ina' fint

[

moderata.

*

Sequitur 3, Üxorem

non poffe ea vota in totum revoga-

Rtfp

n

Ratio eft; quia

É

vrev, fed folum cxceffum fibi praejudicantem,

- folüm

$x dií

DE VOTIS,

.Iror

d

foïüihlpoteft irritarevota, in quantum attüm matrimonialem

impediunt ; at'folus exceffus ille promitfus eft hujusmodi:

Ergo folus ille irritari poterit. Cap. quidam & cap, placet de

Mrioct-

v

gpnj;rf. conjug.

;

1

b hw

CASUS AMCXXXIV.

npotitàfe

otejik? uxor irritare votum viri de nompefendo debitum.:

, Nec peft

ab[que ejus [icentia faitum ?

indepenaa-

Refp. affirmatirvé. Ratio eff ; quia tale votum viri cedit in

Jus vot &

mmaximum uxoris g

$

ravamen , nam contra naturäleqm'mulierum

icrecundiam cogetur Íemper petere,

CASUS AMCXXXF.

u lts

ilare quecumque fmpuberum «vola , fivve realia,

yr non habit

Potejing pater iv

Jfrve perfoualia , (Fue mixta?

l fllbfü D nec

- Nota, Votum perfonale eft, quo promittitur aliquaa&io

(crn ha*

vel omiflio ; votum reale eft, quores aliqua externa promit-

titur; votum mixtum eft, quo utrumque promittitur, ut pere-

orem eatite

grinatio cum oblatione.

£

^

i Refp. affirmativu

.--

.« Ls

Ratio eft, quia ante pübertatis annum

edunc quoa

non pra

fumitur filius paffim habere fatis judicii , ut mature

abitationdt

& prudenter vovere queat,' Quare rne imprudenter fe votis

tabrtdore

involvat , volvit Jus omnia ejus vota effe fubjetta poteftati pa-

ib

tris, cui fubeft per tacitam conditionem, qua votisineft, Po.

A

teritque talis fubditus irritationem hujusmodi votorum pe-

tere , imó nonnunquam Confeffarius confulere pote

t

ft, ut Eg-

fü ongämpe

lem irritationem petat,

x

fl

H

l

eCS,

CASUS AMCXXXVI.

ires t ]

nept

',Potejine paler irritare evota per[onalia , au£ realia , aut mixta,

yo-

j vor

qua filius impubes emifit exeguenda mortuo

P?fl"f'y

T

-Aut poft pabertatem ?

Refp. affirmatirvé, Ratio eft; quiaomnia vota filii impu-

tol

Um TCW'

uta

pen-

þsris ex difpofitione Juris habent imbibitam conditionem

den-

JtiO

(i

fol

um

1192

CASUS SA CRAMENTALES.

ii

dentem ex patris confenfiiob imbecilleac imperfe&üm adhuc

Uitt

judicium , quod in illius votis locum habet, Confirmatur, Quia

difparem ef

páterna poteftas irritandi vota ,. eft praecipué collata ad om-

febitu , qui

nimodam impuberis gubernandam voluntatem imperfe&o

votis vero (

rationis ufu gaudentem , qua ideó errare poteft, non minus

circa obligationes implendas

jadicat, q

H

poft pubertaterg, qu.äm Circa im-

ejus praju

plendas, dum eft impubes,

ti autem ]

&tate emit

CASUS MCX X XV IL,

tem ex pat

flidiiams

Qyid Ji pater *vota perfonalia , aut vealia à Jïliofdmiliæ emiffa ,

dum erat fub poteffate patris , uomirritwutt ; porefiue poffea , dum of

Confyrment

extra illius curamy Wa irritare? v.g.emifit fiius ante anmum 14.vo-

Dite.

tum. aliquod perfouale , ut caflitatem; velreltgionem, aut nute. 2 $. o«

bitet , an

£um aliquod reale, ut eleemofymam ,qua à patre bis temporibus

fu. Aff

"ou. fuerumnt irritAtAs

9.

F

taritur,An polfrst nune

AD €o irrttari?

fion privat

T fudícs

Negant aliqui, fundamentum eft, quia poteftas irritandi

m d

vota eft folàm conceffa durante fubjectione

e

e

Ergo ea finita

non poterit amplius irritare,

Sicut fi Dominus votum fervi,

duminillius poteftate erat, non irritavit, poftquamis eft liber-

tatem confecutus

; non pote/t irrigarc , nihilominüs ego cum

fï&tiw i

pluribus aliis.

]umx CTM.IM

Re[p. affirmat. Ratio eft, quia nulla mutatio in illis votis

[

ex patterei eft fata, per hoc, quod filiusannos pubertatis exi-

vit: undeipfa adhuc manent implicité conditionata; ficut erant

M.

in principio , nempé mhJi pater contradixerits ergopoftannos

tfiCares

pubertatis irritari poffunt à patre, ficut intraannos pubertatis

potuerunt.

Idque cum conditio adhuc maneat , & firmita-

: lhi

Ua [

tem voti quafi fufpenfam teneat ; fi pater nolit effe firmam,

[/4

definet obligatio : quia ut ex reg, Juris in 6. habetur, quae

à principio non tenentur, tra&u folo temporis non firman-

tur. Confirmatur, quia vota illa à principio fuerunt infirma

& irritabilia, & nunquam fuerunt confirmata , ut fupponoj

Qui

ergo femper retinent illam infirmitatem ; ergo femper irri-

tari poffunt,

Quare

DE VOTIS.

119j.

l—*

um ulhüc

Quare ad argumentum :ccnïtr.a'rïäe fententie refpondeo

Datut, (mia

difparem efferationem : nam in votis filii, irritatio patri cen-

àt ad om.

febitur, quia judicium illiuseítimbecille, & imperfe&tum : in

perfedo

votis veró fervi, Domino facultas irritandi datur propter pra-

, I minus

judicium , quod ei x talibus votisirrogatur . ut quando ea in

rl C iffte

ejus praejudicium non redundant , non poffunt irritare; vo-

ta autem inipuberum poffunt femper irritari , quia funt ea

eetate emifTa , qua habent imbibitam conditionem penden-

tem ex patris confenfu , ob imbecille & imperfe&um eorum

vilia emt,

iüdicium$ qua quialitas femper maner in illis votis, nifi denuó

uften , dum g

confirmentur,

um 149

Dices. Poteftne paterad

huc irritarevotum iftud , etfi du-

4 init 259

bitet, an filiusfamilias ante annos pubertatis illud emiferit?

fempurih

Refp. -Affirmaticué. Rafio efl;quia pater poffidet jus fuum , quo

u

non privatur incafu dubio,confirmatur. Quiain fimili dubio

non judicatur imptibes quoad alios effe&tus. v, g, quoad agen-

fup ertandi

dum inïiudicio &c.

g et m

votum ftrhs

CASUS MCX XXF1L

i t bt

Tilius ante annos pubertatis emifit votum , &9 poftea cum eff fus

nis o um

juris , c

redens fuum votum e[fe abfolute vAlidum , proponit centies AUs

anddlies 3lud férvare 5 cem[eturne doc ipfo fuusm votum .

yin s vts

approbare aut ratificare ?

o x

Ratio efl ; quia ut quis cenfeatur aliquid

W(

)

(cotertt

Refp. Negaticve,

fciens effe invalidum;,velit effe validum;

oftiaos

ratificare;neceffe eft, ut

10P

perttl$

vel fi nihil de ea refciat , ut faltem intendat illud confirmare

g pu

& frmità

etiam €o eventu, quo invalidum fuiffet.

Dices, Cenfeturne Titius faltem tunc ratificare votum,

d fitmafy

quando pubes fa&us recordatur prioris voti , & illud ratifi-

r, qu

f Tl

cat , ignorans id effe irritabile? Refp. IVegati-ve. Ratioef :

; fioni

3 tollit volüntariam confirmationem

runt

jf

-quia ignoranti

d

PODO/

ex ea procedentem.

J

Peï i^

Mmm mmnm m

CA-

QI&(G

x'94

CASUS SACRAMENT ALES.

"— Ü

cocmamdueun at

CASUS AMCAXXAXIX.

fint fe not

Poffunine etiam cvota Religioforum. à [uis prelatis

Arritarig

ita implic

Quia espec

Re[a: 1 Prelatus nequit irritare votum Religiofi trans-

tunt, ino

eundi ad ftri&iorem regulam. .. Ratio eft ; quiaeft dere, in qua

tentum f

Religiofusnon eft fuo rzelato fubje&us:. nam cap.. licet de re-

matürum

ul. cuilibet Religioío conceditur libera facultas ad ar&tiorem

mifforiz

religionem tranfire petità ,. etfi non obtentá fuperioris licen-

dv

tiá : & dum per profeffionem. traditur voluntatis dominium

Dic

fuperiori ,. intelligitur ab eo is tranfitus exceptus. . .Deinde

tom flatuj

in omnium fententia nequit Praelatus vota religionis effentia-

dtreligioni

lia irritare,

teniuwos

Refp. 2. Omnia alia a

bfoluté irritare poteft Praelatus,

Adde

Probatur: 3. quia voluntas Religioforum debet effe per-

Monialit

fe&& fubje&ta. & dependens.à voluntate Superioris ,. in omni-

operibus f

bus ,. qua ad vita dire&ionem pertinent : Ergo: etiam.in. no-

T0 folüm

vis obligationibus fufcipiendis.

Verüm quia ex hac ratione

Obedienti:

videtur fequi , Saperiorem poffepracipere vel prohibere a&tus

tacitamcor

meré internos , quod tamen communiter negatur;. idcircó pu-

Cottradie

tat Eeffius ,. id nom poffe validé probari ex natura rei , five

rofeffionis ,. five ftatus Religiofr (nihil enim horurm tantam

fubje&ionem vel dependentiam voluntatispoftulat) fed caufa

Tilig i

referendà eft in difpofitionem juris.

Sicut enim ex difpofitio-

4

ne juris' in- omnibus votismpuberum - eft tacita &otiditio,

j parens » «pel'tutor , tton contradixerif-:. ita in omnibus votis

Religioforum x ejusdem juris difpofitione videtur ineffe hzec

tacitaconditio, nifi praelatus coitradixerit.. Habet enim Eccle-

Itf

» der

fia poteftatem ita ftatuendi; in votis & juramentis, quando ju-

Y

fta/caufa fubeft : ficut poteftascivilis poteft praeferibere formw-

e.

las in contra&ibus; & apponereeonditiones , quze fefnper in-

RlUtane

telligi cenfeantur ; etiamfi à contrahentibusadditze 5 vel cogi-

&if 2. Qs

tatzenon fuerint, — Subeft.antem hic. iuíta caufa z quia ut me-

QU mg/, ?

lius Religiofi im via fpirituali à fuis praelatis dirigantur , expe-

Tüg e&)CCI'

pof-

dit, utinomnibus à dire&ione ipforum pendeant ; nec

fint

Va OE QREER.

119f

DE VOTïS;—

fint fe —novis ob"lïga-tio-nibu*s etiam circa materiam praeceptam

( u

ita implicare, quin praelatus eas poflit tollere, Simili modo,

quia expedieb

E

.

at, eos, qui nondum annos pubertatis impleve-

Qu trate

runt, 13 omni

bus dirigi à parentibus, vel iis , qui ipfis loco pa-

derengui

rentum funt (eo quod fzepé judicium illius etatisnon fit fatis

Aiet àte-

maturum ) ftatuit, utomnia illorum vota , & juramenta pro-

dartiorm

mifforia haberent racitam conditionem , fí pavens aon conira-

tioris licen:

dixerit.

; dominim

Dicef. Sed und

e co-nfïa*t, Ecclefiam ita de votis Religiofo-

,. Deinit

rüm ftatuiffe?. Refpondeo, id colligi exufu ipfo, & gravi recepta

flis e(ïentia-

in religionibus;. quae non poteft aliundé quàm ex Ecclefie con-

fenfu provenire. .

Addo fim

talatus.

iliter , ä-d, Jamdxüa etiam poffe Abbatiffam omnia

Monialium vota irritare, ita ut nonrevivifcant, fivefint illa de

e d pte

$, ip.ontüte

operibus fupererogationis fivefub pracepto, Ratio eft, quia

tiat i Y*

non folàm Praelatis, (ed etiam ipfi Abbatiffae emittitur votum

obedientiz ; & ideó earum vota non.funt firma, fed includunt

jac ratione

hibere4dus

tacitam conditionem , fi Abbatiffa confenferit , aut faltem non

contradixerit,

-7 (dorcgue

j fe , hnt

CASUS ACXL.

tum tanram.

Titius proprid. autboritate cvulí cvotum Juum commutare in id,

e| fed a

quod.conftat e[fe melius , vel aquale ; quaritur,

il

an licite po[fit ?

4 Quf

JVofa, Voti commutatio juxta cap. pervenit 2. de jureju-

ot

randoeft (üubftitutio opetis honefti loco alterius per votum pro-

cindc hg

miffi, eodem vinculo manente, poteítque tripliciter fieri, nem-

cenime o

yando U

peé inopus melius, zequale, & minusbonum,

Refp.. 1.. Quisque poteft fuá au&toritate votum fuum com-

iberefrm

mutareinid, quod conftat effe melius. — Probafur 1, ex cap. pet-

i

s fetpe

91

venit 2. dejurejurando: Propofitum feu promiffumnon infringit,

[

v

qui in melius ilud commutat,

Probatur 2.

uia in eo, quod me-

q

lius eft, cenfetur contineri, quod minus eft, unde dando melius

qwzü

ntis *

p?t

excellenter folvit, quod promiferat , fic inter homines optimé

pd

folvit promiffum, qui dat id , quod promiffario eftgratius; ut

l[; n«

r'ng

mimmmmnsm a2

filoco

1196

CASUS SACRAMENT ALES.' :

BUEMAB UET at

fi loco. canis promifTi, des equum ;; vellocoovis, bovem j loco

Autitme

nummi argentei, aureum; quareadhoc nulla requiritur cau(a,

torzquale;

tii: Siver

quia votum nunquam obligavitád omittendum bonummajus;

hincfit; ut votum orandi feptem pfalmos poffim commutare in

Confeffariu

votum faciendi facrum,

Diciturautem hic melius, quod om-

Ry.:

nibus infpe&tisDeo magis placet, etfienim per fe & ex fuoge-

petiotis du

tationeada

nere melior fit oratio quàm jenunium, & eleemofyna: quàm car-

nis affli&tio per cilicium ;; tamem qui vovit jejunium vel cili-

txvoto dR

3ium , non poteft füo arbitrio ifta in orationem aliquam vel

titut Prag

eleemofynam commutare : quis non femper Deo gratius eft

bonumy qu

nos id facere, quod per fe eft excellentius; fed quod pro tempo-

dopetiturt

munot

re, loco, & difpofitione noftra magiscongruit adinoftram falu-

tem à nobis fieri, itaque in hocpoterit fieri commutatio : abun-

l?t*/þ;

dé enim fatisfacit promiflionz , qui loco rei promiffze , fo

.

prià auth

lvit

promiffarioid , quodeft rei gratius, Tta Leflius.

e-

Dempe jn

Doctí quoque Burghabereurg, qui voviffet uni

Ecclefiae däre

t ER

A

calicem argenteum , quarn poftea'audit praedivitem effe, poffe

illum darealtertEcclefia , quee intanta eft patipertate , ut non-

témporal

nifi unicum calicem ftanneum habeat , idque licet Re&tor pri-

Boicitur (

mzae Ecclefie votum & promiffionem:

,a-ccleptäfïet.. Ità citatus

ltante r

Auttor Centur, 2. cafu 3 $..

,

tElieionis,

ANeque dicas, Nemo pot

eft effe Jüdex inproprid caufa, hoc

Pianus 48

folüm verum, fipars altera fit invita; fecus fí confentiat , utin

Wt Ompig

ofito.cafu.

( iDs8

Reff. 2.. Poteft etiamipfe vovens propriá auGoritatefuum

D.

votum commutare in aliudaequale 7 ita multi Theologi , addit

Hv ye] q

Dianap.3. Tra&t.s, refol.38. Idlicite fietietiam fine juftà caufà,

C'COH.[R

pro fe citans Villalobos, rxter Boriacinam & Fernandez , quos

W pars

citaverat p.2. Tra&.2. re(ol;». Atque id in praxi tütum effe

Ü Wtet a

exiftimat Pater Urbanus,tefte Stephiano à S. Paullo Tra&a; difp.

PO teü N

4. n.68. Kati?o eff ;

Ron ffariy

quia nulla fit Deo ínj uria »cm ei reddamr P.

sequé grata,.

.

Ws e(t

Exquoi

nfertureurm, (]igiävïövft' intráre certámi religio ftem, &

iWj

(itcertam pecufiiam, &

pofteà eligitaliamaequalem: velfi promi

facere,

pofteà datcalicem ejusdem Vgiori's,abmdäfuæ voto fatis

&hfatin

Atta-

»

NIRNRE

DE.VOTIS.

1'19'-7

oovem ; lo

Attamen tuti"uä eff votans noncommutare in id, quod puta-

quitür catíay

turzequale , nifi authoritate Superioris, aut prudentis Confeffa-

bom majus;

rii: Siveró vovens non poflit , vel nonvelit Superiorem aut.

commtare 1n

à

Confeffarium adire, fecurius commutabitin melius,

Jits, qudom-

Refp. 3. Adcommutan umvotumin minus bonum , Su-

e Kexfüe-

periorisauthoritasrequiritur. Rafio eff ; quiaintalicommu-

f qum ur-

tatione admifcetur difpenfatio, quà cendonatur pars ejus, quod

inium vd cil

ex voto debetur Deo;; ad difpenfandum autem femper requi-

m aliquam vel

ritur Pralati autfioritas ;; ergo: ad commutationem in minus.

bonum; quare monet Cajetanus 2, 2. q. 88 art. 12, quod quar-

co gratiüs d

pdpro tempo-

dopetitur commutatio;fimuletiam petatur difpenfatio;ut coms

imutatio fit fecurior;-

iofttam fl

utatio ; abun-

Refp. 4. Omniavotaante emiífa poffunt commutari pro-

priá authoritate in vota religionis, quae in profeffione fiunt;

omiffz fqlv;c.

nempé in votum paupertatis , caítitatis & obedientize perpe-

(Ecdel o dare

tud. Eftcommunis, & colligitur ex Cap.Scripturae de voto,,

ubi Alexander HE fic ait : Reus facti voti non habetur ,. qui

'em efe, poie

at DLOT

temporale obfequium:in perpetuam religionis obfervantians

nofcitur commutare,

Vota Novitiorum: ante emiffa poffünt

ccjedor ptte

durante novitiatu authoritate Praelati commutari in exercitia:

, J citatus

religionis, donec vel profiteantur, vel egrediantur , addit Ste-

phanus à $, Paulo;, eoipfo;, quo quis praedi&a tria vota profite-

aben

tur omnia illa vota.

obligaredefinunt;, i'dque communiter do-

fenic s *

ceri à Do&oribus,

Refp. s. Quisquis habet poteftatem difpenfandi 5rdina-

Sortate lIQ

rianx vel delegatam , habet etianv coramutandi z nom tamery

yeoloph 36

—

(d

econtra. ( Ratio prime partis eft ;; quia commutatio: eft quae-

'me'jll

dim pars difpenfationis: , vel imperfetta queedam difpenfatio;

;mndfï; (

ug«"

ut patet ex C. 1. de voto , qui autem poteft , quod majus eít;.

n

IU

lf

poteft etiam , quod' minus eft,

Ratio fecundepartis eff $; quia:

)

rb

non ftatim ,qui poteft, quod minuseft , poteft etiam ,quod ma-

jus- eft..

eie

ddy,urtef

Re[p. 6.. Quod ad caufans attinet . ad commutatiorrem

minor requiritur|caufa ,. quam ad difpenfationem , quia di-

uf)!'/' y

p

D

,

fpenfatio omninoliberat , commutatio aliud fubrogat, unde

ofi

Ccifeo

Mimm mnm i 3

fraue

Aca*

x198

d

€ AS'.ILS SACRAMENTALES,

fi authoritate propriá voventis commutatio voti fiat in me-

lius , nulla alia caufa requiritur , fi inzequale , fufficit ma-

Ti ioenl

jor voluntatis in illud propenfio , five qued fuavius hilariusque

Vovens adimplebit materiamvoti fubrogati, Si inzequale, &

authoritate Superioris, Sanchez, Diana & alii , tefte Stephano

R.

à5, Paulo docent, (atis probabile effe,, folam voventis petitio-

fpedat mil

nem effe caufam fufficientem, & nullam tequiri caufam aliam,

Dilpenfatio

fi autem dubitetur, an fit eequale, fufficit aliqua notabilis mo-

invoto efr

leftia in implendo, vel magna fragilitas cum periculo violan-

tracti o

di, vel repugaantia parentis aut mariti , vel fimile quoddam

Yovendo te

juxta prudentis eeftimationem , adde, quod aequalitas materiae

tis olvieot

commutandae authoritate Superioris non debeat fpe&ari phy-

Yikite cond

ficé , fed moraliter ; licet enim illa materia fit minor, quàm

K

amateria prior , fitamen fit Deo gratior, quia fcilicet promptius

fentis, &|

& devotius perficitur, pluris etiam aeftimanda eft,

tradis, Pic

Refp. 7. Poteft vovens fa&tà commutatione redire ad

elorum, &

prius votum omiffo eo, in quod fatta eft commutatio,

Ra-

Gelis Et r

fioe/f ; quia commutatio voti fa&taeft in ipfiusfavorem , unde

titis f/per &

poteft ei renunciare ; alioqui non tam effet favor , quàm onus,

genex at

quare dum mutatio eft fzepius fa&a, licitum eftredire ad quod-

£rga Deum

viseorum, Ratio eíft jam data ; quia commutatio £it in Vo-

Rs

ventis favorem, qui favori proprio ad libitum cedere poteft;

futig

habent

nam ut obfervat Malderus ex Cap. ftatuimus deRegularibus,

pettinetaq

Pofefl qui&que ei renunciare , quod pro fe nofcitur introduBfum.

Addo tamen , (i voti commutati materia fiat mala , indiffe-

Tetxan [e

Va 115 (oli

tens &c. voventem reddi liberum ab omni obligatione , nec

O00 (

teneri eum redire ad materiam priorem 5 quia

Wt nonc

— obligatio priorisin commu

"

tationc

Cetüyirm

| eít extin£ta.

ii

Iltiones

93 G X$

P'C)&ffnuan

AOQtS iv

Ms

Yenfa

n ii

CASUS

-

DE VO-TE&

1199

n TEl 1

CASUS AMCXLL

fat in me-

fufficit m

Titius libenter

«veliet fecum difpenfari in-votis quevitur, à quibut,,

Pilariusque

7: quas ob caufas poffrt. difjen[ationem

ODIIBEKCf

inde, &

de Stejuno

Refg. 1. Difpenfátioeft rigoris Juris, per eum , ad quenm

'entis pettie

fpe&at, mifericors & canonice fa&a relaxatio. Tta Lezana; verb..

aufamalíam,

Difpenfatio, n,2.e€x Hoftienfi& Sylveftro, |Difpenfatio autem

notabillsmoe

in voto eft vinculi relaxatio , & debiti vovendo erga Deum con-

riculo violne

tra&i condonatio , fa&ta nomine Dei ,.cum enim,1nquit Leffius,

ile quoddam

vovendo te obftrinxerisDeo ,eique fa&us fis debitor certi ope-

[itas cmaterte

ris.(olvi co debito nequisnifi ipfe vel aliusejusnomine & au&o-

ritate condonet, ficut videmus in promiffis humanis.

fpedari l-

ninor, quàm

Keff. 2. Eft in Ecclefiá poteftas difpenfandi in votis, jura-

mentis. & fimilibus obligationibus, & debitiserga Deum con-

etprommptié

traGis, Probatur exScript. Matth, r6.. Tibi dabo claves.regni:

coclorum, & quodcunq; folveris fuperterram, erit folutum & in

ye tedite od

untio, M

coelis. Ec rurfus Matth. 18, Amen dico vobis,queecunque folve-

zitis füper terram , erunt'foluta& in ccelis, — Quze verba ficut:

rorem, unae

, quim onas

generalia fünt,ita intelligi dcbent de omni vinculo,quod homo:

erga Deum contrahere poteft,& aliqnando folvi expedit.

Aire adquod-

tio fitin 0*

Refp.a. Haec poteítas Jure ordinario competit folis Prae-

latis habentibus furisdi&tionem in foro externo. Prob, 1. Quia:

dere potel

ertinet ad externam Ecclefize gubernationem , fícut poteftas:

Regurions

jricobiur

relaxandi leges, conferendi indulgentias ,. excommunicandi;.

4

ergo iis folis competit , qui Ecclefiee adminiftrandae praefunt,.

M, 1 li

Probat. 2... Quia haec poteftas non ordinis fed Jurisdidionis ,.

itioft na

unde non competit cuivisSacerdoti, nec ad eam requiritur fa-

-, quia

cerdotium ,.aut aliusordo facer, fed folüm Jurisdi&tio Ecclefia-

ftica inforo externo , qualis eít in Epifcopo confirmato ante or-

dinationem ,. ex delegatione tamern vel privilegio haec poteftas:

poteft etiam aliisconterri, proptereà ftatim initio hujus refpon-

flonis dixi Zure ordinario.

.

Refn.'4. Requiritur tamen jufta caufa non tantüm ut dis-

gcnfätiolicit*e,,fedïexiam ut validé fiatin:votis,Idque tam à

Papa,

quamu

(5

i12C9

CASUS S'À CRAMENTALES.

suscipitit n n

quàm ab.aliis,—-quidqüidgälii , tefteStephano à$, Paulo tra&, 4,

tahat, !

difp. 12, dub..6. $,6.n.74. contra communem doceant, id non

votum fim

'extendi ad Papam , eóquodvelint in omni voto hancineffe con-

etiam fole

ditionem; JVijfi Papa aliter di]pofuerit. 'Nerüm hoc planégra-

tis aflericenfeo , quia nonvideo , quo fundamento dicantur

eft inttodt

fem, 3.

1fideliu'm voluntates , ita à voluntate Pape in omni materiá

Ut fatetut

dependere: Probatur igitur noji-mw)?;on[z?o 5 quia inferiornon

lemniMg

poteft validé difpenfare in lege fuperioris fine caufi, ergo nec

fiiiüs c

Papa, qui ett inferior Dei, potett validé fine caufá difpenfare in

lao

votis, nam longe pluseft, Tura fnoSuperiori acDominodebita

remittere , eorumque obligationem relaxare , quàm aliquem

Wiligiofo,

ToitReligi

eximere abobligatione fervandze lezis fui Superioris, ac Do-

nonpoffe.

mini, in hoc enim non fentit Dominus prajudicium ficut

in alio.

Coifi

de dioni.

Refp. $. Caufzedifpenfandi in votispoffunt effe, v. g. uti-

litas Ecclefiae , honor Dei, difficultas magna fuperveniens, bo-

Dig

ttliolo..

tium commune Reipublica, utilitas voventis, ac magna ejus-

4lem fragilitas, per quam timetur fapius violaturusvotum, de-

teft ab hom

te/. tolli

indefaciliorem impetrationem faciunt levitasmaterize,incon-

fideratio, inconftantia , timor , vel alia imperfe&io a&tus vo-

titin quj

vendi,

fecrty

Quze etiam juftam difpenfandi caufam conftituent, fi

adfit vel leve periculum violandi, idque ideó , ne obligatio

Attplus ad

J pro charitatis perfectione indudta vergat in ejus difpendrum ,

Conlecratm,

idque in Chriftihonorem ac Ecclefiae utilitatem redundat , ne

homines laqueis irretiti fint, denique dum caufa non eft fuffi-

eIhgl corf

Nte effe v

ciens ad integram difpenfationem, partim difpenfari , partim

Commutari poterit; imó cenfeo , raró utendum effe purá dis-

Penlilg s

penfatione , eóquod raró fubfit jufta caufa , ut fine ullo onere

li

I5 VO

s ts

condonetur,cum infidelis difpenfator habeatur,qui cumminori

N2

Htan

. ja&urá potensaliquid efficere, cum majori facit, quaré faltem

€rit optimum confilium admifcere difpenfitioni aliquam voti

Commutationem , & quo caufa difpeníandi major eft, eó minor

ma,& t

commrurtatio exigitur.

—

ALEUM

Refp. 6. Papa ex juítá caufà poteft relaxare votum folem-

t

COn-

vlvlt n

'ne Religionis, & concedere , :qt Religiofus matrimonium

Ua-

tlj !l potg/i P

lss VIUNuec.

1201

DE voTis.

lo ttba,

trahat. — Probatur. 1. Quia Summs Pontifex pote(ï relaxare

ft, Íd ton

Aneffe con-

votum fimplex caftitatis. perpetuae, ut omnesconcedunt, Ergo

etiam folemne,quia folemnitasvoti folà Ecclefiae conftitutione

J dné gra-

eft introdu&ta , atqui Ecclefia poteít relaxare fuam conttitutio-

VO cantur

ncm,

?. Papa poteft difpeníare in voto folemni Clericorum,

t fteri

t

v

,

1onon

ut.fatetur D. Thomas & alit pallim, |')EÉrgo ctiam . in voto'fo-

lemniMonachorum , non enim eft illud minus folemne; ec

i, 20 n

difperture 1

minus continet fui traditionem , .quàmhoc: necrefert, quod

illudnon fit effentialiter annexum ordini facro, ficut hoc ftatui

yminodaità

Religiofo, quiaindéfolüm (equitur fierinon poffe, ut quis ma-

!im aliquem

neat Religiofum foluto voto , non aitem fe

quitur votum tolli

oris, acDe-

non poffe unà cum ftatu religiofo;

'

diciom It

Confirmatur. Cuia Papa faepé. utus eft

hác poteftate , ut

fide digni Authores referunt,

(fe.v. 9. Yt-

Dices, Votum caftitatis elt eíffentialiter annexum ftatui

retens, 00-

religiofo , ergo ab eo. non poteft divelli , ergo:nec tolli po-

qmagna ejus-

teft ab homine habente talem ftatum , quia ille ftatus non po-

evotum, d-

teft tolii ab homine,

Floc probafur, Quia hic ftatus confi-

Yerieycofe

ftit in quàdam confecratione, per quamhomo-totus Deo con-

o 3005

fecratur ;id autem,quod femel Deo confecratum ett, non poteft

onitituent, 1

amplius ad uíais humanos converti , nec poteft definere effe

confecratum , quamdiü manet integrum, - Ut patet in calice

dii endtt s

confecrato, & in homine confecrato inSacerdotem: Ergoqui

cdu[ldä j i

femel confecratus eft per votum religionis , tion poteft defi-

eon d-

nere effe Religiofus.

Hinc ulterius infertur , non poffe dis-

atl , Wmm

penfari in voto folemni paupertatis& obedientize, quia etiam

effe pura

di

haec vota effentialiter funt ftatui religiofo annexa , vel po-

[

e ullo.onet

tius innixa , & intrinfecé incluí,

Totus hic difcurfus con-

fifit in duabus propofitionibus; — Prior eff : Votum caftita-

vare faltem

tis eft effentialiter annexum ftatui religiofo , haec eft veriíTi-

vOCL

aliquam

ma , & ab omnibus conceditur ,. & aperté colligitur ex Ca-

Cüa Cömmm

pitulo cum ad AMonaflerium. De ftatu Monachorum, « A/fera

eft : Status religiofus non poteft tolli ab homine , quàmdiu

yott

In (Okm

vivit; hac eft ambigua , & à multis negatur, Probari fa-

oniul

(n-

u

7177 potgi primo, Quia nihil eft

melius continentià, quo poffit

Nnnnnnn

pro

120X

CASUS SA&CRAMENTALES.

p ER

ro eà Beri compenfatio, juxta illud Ecdefiafüci 26.. Omnie

gione, qu

ponderatio ton eft digna. anima continentis. " Secundo.. In voto

folemni eft traditio fui ad cultum divinum 5 in voto fimplici

Keligio x

voto caft

eft folüm promiflio, id autem, quod femnel eft traditum, non

fion peta

poteft unquam repeti,

Teríió. Si Papa potfet difpenfare in

voto continentia folemni , poffet fieri , ut vivente priore uxore

gre , fed

fenfu qoy

poffet quis duceré fecundam , ut fi Petrus du&à uxore ante

fotníca

matrimonium confummatum ingrediatur religionem, deinde

Papádifpenfante egrediatur, & ducat fecundam.

Veqxitur

YOIO f0f

Refp. INegandum eff , ftatum religioforum non poffe auf-

(4ti$ , Qu

ferri ab homine , non enim confiftit in aliquá confecratione,

fed in ipfà votorum obligatione , quatenus fit in promiffio-

dpiengi

OC Yotl

nc religionis approbatae,

Obligatio enim voti poteft aufferri

ab homine , ut patet in voto facris ordinibus annexo, INec

etiam dif

tefenti

quae adduntur, aliquid evincunt. 244 primum enim re[pondeo,

m ,

Scriptura non confert continentiam cum cateris virtutibus,

fed cum talentis auri.

Ad fecundum vefpondeo. Etiam in voto

dilpenfre

tlo & [ib

fimplici eft traditio fui, quia pervotum fimplex caftitatis fta-

olücà à

tim homo tenetur ad omnia ea , ad quae per votum caftitatis

folemne tenetur, d tertium refpondeo. Negandum eft, illum

o j

4 , wt

habiturum duas uxotes vivas , quia prior per Religionis profef-

fionem defiit effe uxor, cum per profeffionem Religionis folu-

.4' H.5

MND

I arior

tum fit vinculum conjugale,

lte à p

Inflas, SiPontifex talis voti vinculum poffet tollere, pof-

fet etiam tollere vinculum matrimonii rati , quod folvitur pro-

t (f

M

feffione , atqui hoc videturabfüurdum; ergo &c.

Refpond. Non eftab(urdum, fed valdé probabile , Pontifi-

cem ex caufá poffe difpenfare in matrimonio rato non confum-

mato, ut docent plerique Canonifta & Jurispetiti.

Refp, 7. Ex communi fententia haec quinque vota effe

7l SIPOn

Summo Pontifici refervata , nempé votum caftitatis perpe-

feïerva t

tue , Religionis approbatae , Peregrinationis Hierofolymi--

tanze, Romanza, & Compoftellanz. — Hinc fequitur, Epifco-

dl Pm&re

In voto Religionis non approbatee,

quäm fe |

pum poffe difpenfare r.

i Reli-

q

& in voto paupertatis & obedientise perpetuee in tal

» t

gione,

ting

Mitür

ag sasencayueqs

DE VOTIS

1305

$ Oi

V [n voto

gio-nb, quia tale votum non eft verae Religionis &otum., cum

v fmplid

Religio non approbata à $ede Apoftolica non fit Religio. 2. n

litu, nof

Voto caftitatis non perpetuae,

3. In voto non fornicandi ,

non petendi debitum , quia non funt vota caftitatis inte-

fenlic in

tiore uxte

gra , fed.partis tantüm , nec refert , etiamfi communi con-

uxor ans

fenfu conjuges voviffent, nec petere debitum , nec reddere, nec

fornicari , quia adhuc non eft votum integrae caftitatis , re-

em, dinde

linquitur enim libertastranseundiad fecundasnuptias, 4. In

voto non nubendi, quia hoc multum differt à voto cafti-

n poffe at

ecratiofe,

tatis , cum pet fornicationem non violetur,

5. In voto fuf-

cipiendi facros ordines , quia non eft votum caftitatis, etfi

y promibio-

hoc votum fufceptioni ordinum fit annexum.

6, Poteft

telt auffetti

nuo, N«

etiam difpenfare in qualitatibus quibusdam fubftantize voti

refervati adjun&is,

Ut fi voviíti ingredi Religionem ftri-

7] ïfyü/l/f [

vitUS,

Gam , poteft commutare in laxiorem , hoc enim non eft

difpenfare in voto Religionis, quia difpenfatio eft abfolu-

jm if voto

aftitats f

tio & liberatio , ille autem non liberatur à Religione , fed

folüm à quadam Religionis qualitate. Itaque non eft difpen-

m cftiits

fatio in voto , ut ad fubftantiam Religionisobftringit , fed fo-

T

lüm , ut ad illius quandam qualitatem , ita Sylveft, votum.

jpnis proit

4.n. 3. $. fextum. Similiter poteft difpenfare , ut profeffus

gionis

in ar&tiori tranfeat ad laxiorem , nifi ftatutum aliquod pecu-

liare à Pontifice approbatum obítet, Idem poteft Ábbas

iere p

cum confenfu tamen conventüs , ut ibidem docet Svlv. &

oviturpre

iisdem verbis D, Anton. p. 2. tra& 1r. c. 2. $, 9. Idcircó

autem requiritur confenfus Conventüs , quia, inquit D. An-

wïk j Ponüül

ton.

non poteft Abbas absque confenfu Conventüs alienare

perío

of cont um

nam Conventüs , nifi

hoc habeéat ex Privilegio fpeciali.

7. SiPontifex votum fibi re

fervatum commutiffet in aliud non

votà d

refervatum ,

eít novum v

poffet Epifcopus pofteà in hoc difpenfare , quia

vatis p :

otum per fe non refervatum.

8. Poteít etiam

jero

fcl

difpenfare in voto virginitatis ,

fi vovens nil aliud intenderit,

Epift

if

quàm íe obligare pracis ad in

tegritatem carnis confervan-

4pp

dam , tunc enim amifsávirg

initate per primum peccatum ex-

Ah Reh'

tinguitur obligatio voti,

M

quia res eít impolfibilis.

9, Poteft

groncs

Nnn nnnna

Epi-

P

CASUS SACRAMENTALES.

1204

yyeaaisau, f

ties exped

Epif;;:pus dif penfare in iz-oto Ca&itatiS: emiffo- ab uno con)u-

gum etiam cum. licentià alterius conjugis ; quia nifi conce-

forum Và

tatis Jcfu.

dcns. facultatem fimub cedat Jure: petendi. ,. non erit votum

integrze caftitatis.,, cum vovens,non. pofflitfe eximere ab ob-

Refp.

ligatione reddendi,. Frimó, Pote(t difpenfare in«voto -riün-

tffum d

quam petendi difpenfationem ,. quia nec hoc eft refervatum,

votis, in

]tem poteft Epifcopus. in.di&is: votis generaliter difpenfare

tíotis Xt

Pvimó. Si. (untemiflaexmetuinjufté incuffo. — Secundó, Quan-

tor injri

do materia. horum. votorum: deficit: à naturáà-materiae: refer-

n Joc pof

vata& , ut quando.non tota. materia promiffa, eft refervata ,

[itticipes

ut.v. g. dum quis facir votum: disjunétivum: caftitatis ,.aut je-

.

tumen fa

)

unii, velfi animus-voventis fuerit fe obligandi fub: veniali,

füperioter

tunc enim.fimile votum: non: eft perfettum ,. nec confequen-

fe quid fi

ter refervatum.. Vel etiam: fi di&a vota: folüm: fint conditio-

um eft.

palia aut poenalia;;, item.quarido: illa.vota: non fünt principa-

Verut

lia , fed accefforia.;, ut contingit itc v

CIdens po

dines.

q;o.» fufcigivenpdi. iäcrgg- ot-

£Lim.togr

Addit Corneio: teíte Stephano

3 San£k, Paulo : 4P*oïTe:ï 4EPi'

Aj?/z

fcopum. difpenfare in voto: caftitatis perpetuze: ,, aut Religio-

I5 Ratio

nis , quando non-eft facilis aditus ad' Pontificem: páuperta-

tis voventis.,, aut alia;caufa , .vel fiquidem eft facilis ,. tamen

rP

dinatia

in morá imminet grave periculumr, fivé incontinentiae , five

(candali , (ivenocumenti tertic: perfonze, quia prafumendum

in votis re

TODUÉUY n

eft , inhis.cafibus noluiffe Pontificera cum tanto a

r5

nimarum d.c.-»

trimento difpenfationem fibi refesyare:-

Y (üblst

Pa

1 mma f

Adreperíe interea ex

tephanó à 5.:

ulo z E*þif"c"oþuh'f non

X'?Cïüm,, n

poffe abíque urgentiflim: caufá df penfare ih voto quocünque

d t

fatto ,inalterius utilitatem, fi.ab hoc fuerit acceptatum , quia

hic acquifivit Jus ad. rem devotam. — Epifcopus autem: vel

1108. 0l W;

Wenfand

alius fupexior: nequit.abfque;

urg,þ?tiiïïmä?æufäzgliquem private.

Jurefibi acquifito.

^ 9-

qtübus. p,:g

n

f

' 0.471 E!L'D!

Refp. 8.. Benedidinr

þper p:rïVïïeg?U&l'—- fibl conceffürm ab

Eugenio IV. à Martino. V. & P'io II poffunt difpenfare itivo-

RIS Crgee

Püteftalïen;

tis quorumcunque fidelium utriusque fexüs , etiam Epifcopo:

quo-

Kxieft x

zefervatis , & ea cammutare:in..kaliazpiqtatiä« opera: totiés, !

ties

DE-VOTIS.

I20$4

V B. Pa eE

Wno .conj.

:t-ies expedire videbitur:.. Ut habetur in Com*penäi'o Benedi&i-

ia Mi coice.

norum Vallis Oliveti. pag.45. & referturin Compendio Socie-

ervotumi

'tatis Jefu. verb. Difpenfatio. $, ro..

imeré bob-

Refp. 9. Similiter mendicantes per privilegium fibi*co.n"-

[l WtO il

ceffum ab. Innocentio VIII. poffunt difpen(íare i omnibus

L tefetatum,

votis , in quibus poffunt Epifcopi ; excepto voto peregrina-

&t difpafare

tionis ultra duas dietas, id eft,. 20.milliaria Italica ,. ut habe-

Imó etianr

tund), Qun-

tur in privilegio mendicantium;. v.. Difpenfatio,

atetia: relt

in hoc poffunt, ait Leffius 1, 2; cap; 40; dub, 18. n. x34, fi fint

-ft refervata,

participes facultatis à Martino. V, conceffzae BenediGtinis,. . Hae

atis , autje

tamen. facultates norm competunt fingulis. pezfonis ,. nifi per

i fub veéniali,

fuperiorem & juxta illius moderationem ,. ait idem ibidem;,

c epníequen-

fe quid fingul

int conditio

dum eft,

i ordines poffint., ex saruns privilegiis colligen..

jnt pridpee

Verüm difficultas magna eft , at quand

o Epifcopi. per'äc-þ

cidens poffunt difp

jj rb ot-

enfare im votis.refervatis Papae ,. tunc. id;

etiam.raendicantes & Benedi&tini praeftare.poflint? .

« Poffepi-

Affimmati-va. fententia magnis; Eheologis videtur pro ba bi-

u Rdligi-

lis; Ratioeff ; quia in omnibus illis votis difpenfare poffunt

r piuperte"

mmendicantes & Benedi&ini, in quibusdifpenfant poteftate or-

CfIiS .7 t

dinaria Epifcopi ,. fed qpando Epifcopi: difpenfant per accidens

150/*,;:17 D NU

in votis refervatis Papae, difpenfant poteftate ordinariá; ergo..

foemenaum

Probatur minor, Quia illa poteftas ordinaria , quae erat Epifco

yynitum d

pis. fublata: per refervationens ,. reftituitur ftante juftoimpe-

dimento recurrendi ad Papam:, prout docet Pourre. p« 1. verb,.

Votum.n.33, citans Avilam , Henriquez» & Hurtadum , poffe

[copurti B0

quocünq

autem. mendicantes ( & confequenter quoad hoc Benedi&ti-

qüïi

noS.ob paritatem. privilegii: parem' habentes: poteftatem dis-

)tätum !

d

; qutem

"

penfandi) difpenfare in votis quibuscunque; in iis cafibus, in

quibus. potéftate: ordinari& poffunt Epifcopi ,. probat ibidem:

unp

p

c fe

n. 84, atque han

ntentianr effe probabilem , cenfet Crou-

qm p

fers. Capucinus ob'eindeimrationerm , qui & probat didtam:

mcfk'ü'

j0-

yire v

poteftatem Epiftoporumreffe ordinariam , quia perpetuó at

dque Jure órdinario , per quod'

v E

Bexa. eft. Dignitati. Epifcopali , i

illis;

inn nnn n

T qäg

1208

CASUS ,SA'CRäBäENTALES.

-

aC dractate

illis di&a facultas manet, -quä;naäiu ipfis legitimé fublar

a noft

transirei]

fieri, atQ

fuerit circa fimiles cafus,. Ob hanc rationem afferit Baffzeus,

fententiam Crouffers fibi placere maximé, quia anno 1629, in

yttur ipl

Confiftorio facre congregationis vifa & tolerata fuit,

Hoc fi

tis fimpli

le: Di

verum fit , (& fané quis tanto viro in re tantá diffidat

) non vi-

deo, cur pra&ticare non liceat,

frahert p

& d

Refp. Primà. Confefüarii Regulares , fi fint Viri do&i, &

telligi , 4

juxta normam Concilii Tridentini approbati poffunt dispen-

quoties

fare in petitione debiti cum iis, qui poft emiffum votum ca«

Àetn, Ut 6;

ftitatis confummárunt matrimonium , idque ex privilegio

Pii V. quod refertur in. compendio Privilegiorum Societa-

tis, verb. Dispenfatio. $. 9. Imó Sanchez in Decalog. cap. 34.

addit , illos id etiam poffe ante confummatum matrimo-

nium, citansSatyrum : Si tamen, inquit , ante vel poft ma-

$ Tyum

trimonium nondum confummatum conjux voverit ingref-

d

fum Religionis approbate , cum eo non poffunt dispenfa-

re, neque ut petat, neque ut reddat debitum , quia neque

hoc poteft Epifcopus , poffunt autem dispenfare in peti-

Eefz)

tione debiti cum eo conjuge , qui ftante matrimonio con-

habeat d

traxit affinitatem cum uxore aut marito, — Czeterum privile-

Uonem

gio , de quo hic agimus , poffunt Regulares uti etiam extra

Sacramentum Poenitentige , licet enim impertiatur Confeffa-

riis , non tamen Confeffarii vocabulum tam importat actuale

(Re

Confeílionis exercitium , quàm ipfum officium , & ad tale

Diy

munus acceptam approbationem, Ut exLezana, Urbano, &

Ob

aliis bené obfervat Stephanus à S. Paulo tra&. 4, difp, 12, dub.4.

jee,

N

$.6.n.gs. JVum etiam Parochi , alii-vué Sacerdotes inferiores

w

Po

habent poteftatem dispenfandi in votis?

[j

X Quam;

Refp. . N

ag

gitimo Superiore delegatá,

'caf. Nifi ex fpeciali privilegio , au; facultate à le-

ttm » €rj

Objerzua tamen , difpenfationem fupra in voto caftitatis

Wertmd

melius dici voti fufpenfionem , nam (i obligatus tali voto

fupervivat—fuæ conjugi., non poteft ad fecundas nuptias

q.ued leer

trans-

DE VO TIS.

2207;

tecatmR U oqurpe

transire, ger cap. ex parte de converf. conjug. de quo debet mo-

üblata not

3 Baffens,

neri, atque hoc claré conftat ex formulà dispenfationis , quà

ititur ipfe Summus Pontifex, dum difpenfat in voto caftita-

noY29, in

is fimplici ; has enim communiter addit claufulas vel fimi-

iit, Vfl

) nxi-

les: Dispenfamus ad boc tantum , ut matrimonium legitimé con-

trahere po[fis , ficut in eo. pofImodim debitum conjugale exigeve

65 reddere licité valeas,

Ex quibus claufulis videtur claré in-

ii doO, &

telligi, fic dispenfatum adhuc contra fuum votum peccare,

Vel peccat contra caftitatem conjuga-

unt dist-

quoties adulteratur,

Q Voturm C

lem , ut eas confiderant , patebit.

x pririlegio

CASUS ACXLIIL.

um Societa-

llog. p

Iitin.occ.ns an tradcndäs ?

m fnatrifmo-

yel pof. a*

Si Tyrannus per fqueretur inmocentem. , &5 minaretur. urbi exci-

rerit gt*

dism , »ifi illum interimats po[fetue inhoc cafuvespubliza

dnterficere inuocentem?

pr dispetia-

quanque

Refp. Nepativué Ratio eft 5 quia cum nullus hominum:

are n p*

habeat dominium alterius vitee , nemo poteft eam tollere ,

imonio COl

nifi vel ad neceffariam defenfionem , vel ad criminum puni-

um pririee

tionem,

Confrmatur ex- illo Exodr 23. Infontem & juftum

etiar atf

non occides ; quia averfor impium , ergo impicetas eft hoc

yr Confetae

facere..

x du

Dices, Respublica poteft exponere vitam fuorum civium

kad u

ob communem falutem , ergo etiam poteft vitam alicui eri-

, Urbano, k

pere , quando id neceffarium eft ad commune bonum, Re-

lf [ 12. dub'4'

[pond. Poteft respublica vitam fuorum civium exponere im-

ju ii

perando juftam defenfionem , neceffariam ad patriee falutem ,

ad quam defenfionem [ure naturae obligantur.

Quod longé

aliudeft, quàm ipfam vitam dire&té eripere , feu inferremor-

ol i

tem , eripere enim vitam innocenti, rmil per fe confert ad

avertendam Reipublicae calamitatem , fed folümr ex malitia

aftitati

Tyranni; itaque cum per fe malum fit , non fit licitum ex eo,

; t V

quod referaturad talemfinem, Nihilominus poteft Respublica

coge-

, nyfis

transe

Seimaes

1208

C A'äï?'S SACRAMENTALES.

»Eögc;'e innocentem, ut Tyrannum accedat, &.fi ire nolit.

9'X)C$'

teft illum Tyranno tradere.

Ratio «fL; quia ille innocens tunc ex charitate & pieta-

te in patriam , & ex Juftitià legali tenetur egredi,

& fe motti

Buifm D

VX PO

j f

exponere , fi certum fit,, calamitatem «

Qir

munem averfum

iri3 ergo etiam ad hoc poteit cogi, etiamfi cerxiffime fit.in-

terficiendus

U

bell

, licut cogi poteft., ut ftationcm fuam tempore

i obeat , etiamfi conítet interficiendum effe, quod fi nol-

Dottor C

dam Vicis

et ire, jam vere non effet inn

ocens , unde poflet à Republicà

Tyranno tradi.

fs pf

fpeculati

Dices. Primó: Tradere *Iänoten*äm'Ty*mnho"in-hoc cafu,

eft ipfi cooperari ad necem innocentis , atqui hoc eft illici-

met inp

Tuii

tum; ergo, Prob, ma, quia fi fatellites ipfius caperent &

traderent illum , vere Cooperarentur ;

ergo fimi'iter fi Res-

conform;

publicaid faceret. — Refp.

tur,nihilt

IVeg. major. Ad probationem dico,

eífe disp

arem rationem ánter iatellites Tyranni & Rempubli-

ehtentir

Do&or

cam , nam illi nullam habent auGoritatem in innocentem ;

unde inferunt eiinjuriam, Respublica veró habetau&torita-

qo8us d

tem , eftenim Jure naturze fuperior fingulorum, undé poteft

pofita cor

cogere ad id , ad:

quod ille J urenature erat obftrictus, — Utitur

NYM

enim TJure fuo,

Dices, Secundó:

Si Tyrannus in hoc cafu peteret ïïb'ï tra-

Prtilnj

dere virginem ad violandum , non poflet Respublica trade-

Vuli,

re illam invitam 5 ergó nec innocens poterit tradi , qui ad

mortem quaritur.

Refp. Nego confeq.

Eft enimtratio dis-

U

fimilis, Virgo enim ob periculum animae non tenetur ire;

fonew

undé nec Respublica poteft eam «ogere vcltridere, poteft

m «ull

tamen urbeexcludere & non tueri ; non enim cum tanto

üemg )

fuo damno tenetur illam protegere, vel

Eüeth

apud fe retinere,

Degari

QUi veri

eüdem

1

L

VCthten

Z autcy

CASUS

DE VOTIS.

[

1209

m ia

CA $us ZMCXLIIIL.

tolit, po

Probabilitas.

te& Wta-

,K femuti

Potefine DoHor alteri Confulenti confilium dare non folüm ex pra-

m averfom

priá

, fdd etinm ex oppeftà probabili aliorum [ententta, fifortz

4

bae (ibi f wvorabilior féu exoptattor [rt ?

ime it dp-

m tempre

Re p. Affirmat. 1moó arbitror nil à rationealienum fore , fi

uod ( d-

Do&or Confíultus fignificet confulenti , opinionem à quibus-

dam Viris do&tis tanquam probabilem defendi , quam proinde

à Republici

fequi ipfi liceat , quamvis idem Do&or ejusmodi fententiam

j hoc cilü,

fpeculative falfam effe certó fibi perfuadeat , ut proinde ipfe-

met in praxieam fequi non poffit.

- eft illici-

aparent &

Ratio eff ; Quia cum confulens in re dubiá Jus habeat fe

conformandi opinioni , qua à quibusdam virisdoctis defendi-

('iter fi Rer-

tur, nihil obftante, quod aliqui alii contradicant, & fpeculativé

onem dico,

lempobl-

fententiam improbabilem judicent, hoc ipfum Jus confulenti

Do&or indicare non prohibetur. Atque hinc eft , quod vir

DOLCEIECITL

do&us diverfis fecundum oppofitas probabiles fententias op-

tapdonita-

pofita confilia dare poffit, Servatá tamen difcretione ac pru-

od pottd

dentià,

g, Uttu

CASUS DCXLIF.

v ib t

Ponitentem , qui fecundum probabilem opinionem doG'orum operari

€

ya. v

vult , teueturne Confe[farius ab[olveres licet

l;

smet certó fibs

I q

per[eadeat illa m doctrinam e[je fa

l/am?

Refp. affirmat, Ratio eft ; quia Confeffarius auditá confef-

ytatio d

ofetur 1f6s

fione non poteft abfolutionem negari poeriitenti re&é difpo-

T2

otelt

fito, nullumque peccati obicem ponenti, atqui fequendo proba-

bilem opinionem poenitens non peccat, ac proindé quatenüs

v &anto

eft ex hoc capite re&é difpofitus, ergó non potett illi abfolutio

negari;quarereprehendenda efteaConfeffariorum confuetudo,

qui veriti poenitentem contra propriam fententiam abfolvere,

eundem ad alium Confeffarium ablegant, quioppofitam proba-.

bilemtenet, Si enim ille alter abfolvere poflit , curnon & tu pof-

fis , autcurtua fpeculativa perfuafio poenitenti obeffe debeat.

00 O00 O

(s

Dices,

Cb

&2lo

CASUS SACRAMENTALES,

r omsadan

Dices: Confeffarius eft poenifenti;fuperior', ergo peeni-

tens depofità proprià opinione Confeffarii praecipientis opinio-

nem ample&ti tenetur,

Refp. Confeffarius non eft poeniten-

tis fuperior abfoluté & fimpliciter , ficut alius fuperior Eccle-

fiafticus.vel Civilis , fed folum limitaté & refpe&ive. in ordine.

ad peccata ab ipfo ad tribunal poenitentiz allata , feu quate-

nuüs ei poenitens fe fubmirtit in ordine ad Judicium facramen-

tale , ut de peccatis fuis judicet fecundum allegata & probataz

Tiim p

$ends atj

poenitens autem non peccat fequendo opinionem vere pra-

babilem , qua à Dottoribus probabiliter defenditur,

Neccorr-

lunidh

i jum

fequenter tenetur Confeffario fübjicere opiniones fuas probabi-

i

4:

les , neque quoad hoc ei Confeffarius tanquam fubdito quid-

guam' precipere potelt..

| la

c AS'U*S AMCXLV,

2, Pro«

piatur p

"Ad'vocatus caufe probabili patrocinium fufcipit , etfi contra-

(iate ey.

viam probabiliorem judicet ; quaritur ,.

hoc lurm

7 [,/wcct?. ;

ii ote

Refp. Negativvé, Ratioeft; quia Advocatiofficium non eft

fhtuan

definire, feu]us dicere inter partes contendentes , fed parti uni-

3Uf0/7 C

litigantium affiftere ,. & patrocinium adferre, confequenter f

(orinten

Advocatus caufam clientuli non manifefte iniquam , fed pro-

lgatiore

babilem judicet , licité ejus patrocinium fufcipit , etfi caufamv

G utg

adverfariam probabiliorem & faciliüs obtinendam arbitretur,

3 'mu,, [4

Nam quotiescunque caufa dubia, feu. controverfia eft, permit-

luftum y

átur parti. litem cum adverfario conteftari ,. atque propofitis

h&m qu

furibus ac rationibus fuis; Judicis dirimentis fententiam poftu-

Dübwe

lare ,. poteftautem quis per alium , quod poteft facere per fe

Wt fe

Ül

ipfum, reg. 68. in'6. nam Jura advocatum permit-

Iyiere,

&unt; ut fi veluti Vicarius partis:

£nüt

h

l-itigaþtis,.

Ræ»

h um

EH

Tlohlice

MU

Dr

M REU r

DE MUTUO.

——

12415

IMUCETEEOSE encvromuum casntvrmseuasat-

&rgo peni-

ntis Opinio-

d peniten-

perm: Eccle.

v inwdine

MUTUO.

, feu que-

CASUS /MCXLFI,

1m Rcrama.

a K pmobat:

"Titins precisó ratione earentie pecunie , feu obligationis non vept-

zendi ante certum Lempts , feclufo omni pertculo , [rve de forte, fve de

m ven pro-

r, Mecur-

lucro ceffante , ffve de damno emergente , exieit Aliguid ultra [arteu,

fén [ummmaim -mpim/:m fectmi»e MuIUALA CLAHOHATR EX aä—lz;gatim:

füosprobat

juff itia per mutuum induécia. Queritur, am (Te virio

fubdito quie*

ufure, aut injnfl itia bocfAciat ?

Nofa. Ufura dupliciter accipitur, r, Pro lucro ufurarie,

$i acci-

2, Pro contra&uufurario , undéhoc lucrum profluit,

piatur primo modo, fic definiri poteft: Ufuraeft lucrum imme-

Additur immediaté, quia debet

ufiiti

diaté ex mutuo proveniets,

hoc lucrum provenire ex vi patti mutuationis, fi enim imme-

diaté proveniat ex amicitiá velgratitudine , velex fpe alliciendi

imutuantem ad continuandum mutuum , non erit ufura,

ut

caumnoneh

autem ceffeatur ex vi mutui provenire , requiritur , ut mutua-

t r vt

torintenderitmutuatarium exvi pa&ti mutuationis obligare ob-

pfequentet *

ligatione ftri&á , feu juftitiae, qualis per pa&ta inducifolet ; vel

T (def(ï

p

J CQ

certé ut mutuatarius putet, hanc mutuantis fuiffe mentem. Ad-

ditur, ex mufuo procueniens , fi enim vendens rem tuam fupra

i at

juftum pretium 5 lucraris quidem , fed hoc lucrum non eft

» et Pf'ml

ufura, quia provenit non ex vi mutui , fed ex iniquá venditione.

ndénec incurris poenas ufurariorum , fin autem ufura accipia-

entiatgo

tur fecundo modo , nihil eft aliud, quàm mutuatio expreffa, vel

ycere p

implicita , cum pa&o reddendi aliquid fupra fortem ratione

pcrmlï'

mutui, Hisnotatis.

Refp. Si Titio ex carentià pecuniae nullum lucrum ceffat ,

nullum periculum impendet, nullum incommodum metuitut;

non licebit illi quidquam ultra fortem vel exigere , vel accipere

ex vi patti mutuationis,

Ratio eft, quia carentia pecuniae ad

ft

tempus eft deeffentià mutui; qui enim dat mutuum , alienat

rCna

QoooooQ2

1212

CASUS SACRAMENTALES.,

od

rem füam à fe ,. eamque tradit alteri , adeóque neceffarió e&

bontnibt

caret ; ficut ergó promutuo nil poteft exigi , eoquod contra:

et quit c

rc&am rationem fit, in contractu onerofo, plus ab alio exigere

tis,vel at

uàm ei tribuas, ut patet in aliis contractibus, ita nec pro ca-

fiquisinn

rentiá pecunize; cum haec non fit pretio aeftimabilis, nifi ratio-

timinquit

ne alicujus incommodi , vel periculi conjin&ti, Quare quid-

Quar

quid fic ultra fortem acquiritur, velut injufté acceptum debet

Aofa.

xeftitui.

fis dicumt

Dices.. Praefens pecunia plus valet, quàm futura; ergoli-

fe&te Cunti

cet mutuanti praecise propter carentiam pecunize aliquid ultra

Ym /t2 üt

fortem exigete.

Prob, anteced. Quia fi praefens pecunia tanti

[üte veró, ,

valet, quanti futura, & econtra , cum hac fit veritas prattica;

iti, vdq

& abexperientià pendens, tantum emere in foro potens nu-

judice (ünt

merandá pecuniá , quantum numeratá ; at evidentiffimum eft,

in judicio

hoc effe falfum 5 ergo evidentiffimum , numeratam pecuniam

M

effe meliorem & majoris valoris ,. quàm fit numeranda, five fu-

tura , fi hocnegas; viste & omnes effe coecos, & erras defe&u

tiles funt ;

teffote tf

foliusexperientia, Vade obfecroad nundinas, cum tuápecu-

pottt 1lis

niá futurà, & videbis, an eodem pretio fis habiturus fingula,

irregu/arcs,

quohabent, qui preefentem exponunt? Quod adeà verum eít,

"ili st

ut etiamfi vadas dives.ad mercatorem divitem habentem pecu-

eXefCent tj

nias otiofas multas, adhuc debeas pluris rem emere pecunis:

füct Doenit

mumerandà, quàm numeratà,

dtderintpe

Refp. Hoc quidem communiter contingere; minimé ta-

Ttoribus.

men id fit,.quia pecunia: numerata plus valet , quàm numeran-

dà ; fienim cuipiamomninó certó conftaret de recipiendis mille

florenis poft certum tempusabfque ullá difficultate , autlabore ;

|

ïiS'l, b.&?&

non video, cur pluszeftimare poflitalios mille, quos jam habet,

N utares

quosq; certó ad idemtempus refervabit inarcá,quam jusad prio-

HC rl

res mille fic certó recipiendos :: necvideo, in quo talemutuum.

CUYdtÍ nos

multum differat à depofito , nifi, quod adhuc majus commo-

läfim erur

dum adferat mutuanti 3. Cumenim per mutuum transferatur

dominiumin mutuatarium;hic obligaturad reftitutionem,quo-

Vtef; Culta.

P'oniffiy

modocunque dié&ta fumma:apud ipfum interierit, quod com-

"Omoria

modum non.obtinet.deponens , quod.igitur communiter plus:

a

Wlione d

t

DE MHTUO*.

1213

;[-Iä'rjö d

abomnibus zeftimetur pecunia numerata , quàm nüme*randä "

X contra

eft, quia ordinarié adeft, vel periculum fortis, vellucri cetfan-

N exigere

tis, vel damniemergentis, ut manifefta experientià conftat; nam

0 C2-

fi quisin nundinis petat aliquid emerepecuniá numerandá, fta-

Difistio«

tim inquiretur,an fit dives, annon difficulter folvat &c,

we qu-

Querer. Quanam poenz fint ufurariis conftitutze?

Xomdebe.

AVota, Varias poenas in ufurarios manifeftos effe conftitü.

tas,dicunturautem manifefti ufurarii, qui facto vel jure mani-

45 ergyi-

feft& funt tales , fa&o quidem manifefté tales dicuntur, qui pa-

iquid ult

làm, ita ut nullátergiver(atione negari poffit , adufüram dant,

cunia tand

jure veró , qui Judicis fententià de hoc crimine funt condem-

isprati

nati , vel qui de feipfislegitimo jurisordine hoc crimen coram

otens nu

judice funt confeffi , vel denique de quibus id per idoneos teftes

Timum t

in judicio eft plen& probatum, Hoc notato,

ipecuniatm

Refp, Ufurariimanifefti , id eft, qui fa&o vel jurenotorie

tales funt ; incurrunt infamiam juris , obquamrprivantur po-

j frehr

j d

teffate teftandi ; etfi perteftamentum iis haereditas fit reliéta,

j ul pect

potett illis auferre à fratreteftatoris ; fi veró fint Clerici , fiunt

x5 üngula D

irregulares , atque hanc infámiam incurri ab ufurariis Jure Ci-

verum

vili permiffis , docent Molina , Covarruvias & alii, quia & hi

yem petr

exercent ufuras illicitas, z. Admitti nomdebentad facramien-

tum poenitentize ,.nifi fatisfecerint , vel fufficientem cautionem

dederint per pignus, vel fidejufforemidoneum , idque vet cre-

jpítc V

ditoribus, fi adfuerint, vel ordinario loci, aut ejus vicario , vel

m]mcmn'

Parocho:coramteftibus fidedignis, vel Notario publico habenti

ndismile

mandatumr ab ordinario; ut patet ex Cap; Quanquam de ufu-

ris l. b. &alibi, fi tal'emcautionem praftare non poffünt, de-

4m hibct

bent jurare fe non poffe ,.& fe fa&uros quidquid poterunt , uc

ysadprit

fiat reftitutio; fi veró ob imminens periculummortis hzec ob-

muttl

fervari non poffint, fa&à promiffione pro viribus reftituendi ,

: mf

ftatim erunt abfolvendi : Debettamen adhuc Confeffarius pe-

st

tere facultatem juxta Authores citatosmonendi Epifcopum de

promiffionefa&, ut fi convaluerint , cogantur reflituere : fü

n2/] qü

r()d COFI

veró moriantur, coganturhzrcdes, 3. Repellendi füntà Com-

jis

munione altaris,nec admittendi ad oblationes offerendas, Cle-

jiter/

Qoo oooo 53

rici.

1214

CASIIS SACRAMENTALES,

sumemm ts

&i

rici veró accipientes oblationes de manibus ufurariorüfm : ui

torum,

manifefti funt, tenentur illas re(tituere, & ipfo fa&o funt fuf-

p

penü ab officio, adeóque carent executione fuorum officio-

ni obfe]

rum , donec fatisfaciant ad arbitrium Epifcopi: Cap. quia i

confort

omnibus de ufuris,

4, lllicitum eft illis , locare domos, &

D

D

TO.

qui ufurario extraneo domum]locat, excommunicatur.

$. Si

4 (

in tali peccato praedi&ti ufurarii moriantur , privantur füpul-

att C ff

turà ecclefiafticá ; quae omnia diverfis legibus continentur.

titi, &

Ceterüm licet ufurariis privatis nullae poenae infligantur jure

A

humano, quod tantum fert judicium de iis, qu& patent, non

FGte, nif

debent tamen eos Confeffarii abfolvere, poftquam femel, aut

bis ad fummumi polliciti fe ufurarum exercitium deferturos , &

quim vq

E

4(

reftituturos, non admiferint,

Totie füa

CASUS ACXLF II,

fur eft,

ad furta

Debitor.

patientia

fum, qi

nfeffario cum 1llis , qui eve alieno onerantur, cvel

de ageudum Co

folutionem mims dz'. eruat ?

Rot;hje,

v

Refp. Certum eft, eosinvito creditore non p.o(ï'e in con-

mobilia ;

Ícientià diu debitum differre ; quod pauci advertunt , quod fi

qui folpr

inde damnum creditori obveniat , etiam tenentur ad illud refar-

Opetfinis

ciendum, vel compenfandum.

&Centia (

Sunt tamen (inquit Marchantius) aliquae caufae excufan-

tes à debiti folutione ftatim faciendà,

poffnt (

r, Impotentia excufat

Miituere

à toto, fi contingat intoto; ficontingat tantum ex parte, ex-

NV

cufat ex parte,

2. Magnum damnum, quod fequeretur in re-

katum 0

bus non debitis.

3. Notabilis ja&tura decentiz ftatüs, Ratie

At p,

eft, quia his cafibus creditor fecundum redam rationem tenetur

Rif

confentire,& ideó irrationabiliter eft invitus,ut differas folutio-

iC Givite

nem , intelligetamen hzec, nifi creditor per damnum , vel pà-

abe,

rem ja&turam ftatüs pati deberet , propter tuam dilationem in

caufá enim paris damni potior eft conditio crediteris, habet-

que ille plus juris.

Ex

D£É MUTUO.

IZYf

SIBM tss

3

Ex his refolvi poffunt Cafus fequentes in gratiam debi-

'Um, qui

torum,

C

funt fuf-

2, Cafus: Si nobilis non poteft folvere, nifife privet om-

1 officig-

ni obfequio famulorum & equorum ; cogaturque abítinere

hqui if

oms, &

à confortio fui fimilium , excufari poteft , fi differat reftitu-

tionem.

W. ol

2.

Cafus: Si civisaliquis primarius non poteft folvere, nifi

X ftpi:

artém mechanicam exercere cogatur , fibi & ftatui fuo infue-

tinentut,

tami , fimiliter excufari poterit,

XRtur yre

3. Cafus:Siquis debet centum aureos,nec poteft ftatim fel-

tent , 101

vere, nifi domur, vel praedium aliquod vendat , multó minoris

fcmel, qUt

quàm valeat, non tenetur ftatim , fed poteft differre,

rturos,

4. Cafüs: Si quis debita non poteft folvere fine periculo fa-

Jutis fuze vel fuorum, poteft differre, exempli gratiá: Pericu-

lum eft, ne uxor vel filiae prae inopiá fe proftituant , ne filii

ad furta vellatrocinia abeant ; ne ipfemet debitor prae im-

patientii in defperationem incidat, nempé faluti fuze velfuo-

rum , quisque potius tenetur confulere, fi periculum iftud fit

"UM

notabile,

«. Cafus: Non excufantur illi , qui utfolvant, ne quidem

offe n con

mobilia aliqua eis haud neceffaria voluntalienare.

Nec illi,

qui nolunt fibi quippiam detraherede domefticis expenfis faepé

n quo i

j onedt

fuperfluis3 ut.fenfim reddantur potentesreftituere, cum enim

decentia ftatüs non confiftat inindivifibili, tenentur, quantum

poffint fibi detrahere , ut poffint debita diffolvere , vel aliena

« excufälï

zeftituere,

ntia eo

6. Cafus: Non etíam excufantur illi, qui injufté aliquem

lerefur

nte

ftatum obtinent, puta, quia furtis, fraudibus, rapinis, ufuris

; MU

ad eum pertigerunt , quin teneantur reftituere etiam cum di-

1xu

milfione ftatüs, intellige, quando jam ex parte notum eft, eum

nem tencwï

J

fic divitem fattum , aut pertigiffe ad eum ftatum , alioqui fi vir

habeatur probus & honeftus, non tenetur fe infamare,

um !

d paz

fed fenfim prout poteft, debet

jem

atl

ab

reftituere,

j

T

€ ASUS

E

:||

Y216

: CASUS SACRAMENTALES.

proximu

CASUS AMCXLV'LI,

bus ítjul

Detra&or.

hendop

tenetor

Qui4 agendum Confeffario cum detvatlore , qüi fe accufat.:(e injuftA

fem fan

Ablattone famae homoru ?

tra&ton

JVofa. 1.

uia inter famam & honorem hoc interce-

Vg

ere difcrimen , quod fama confiftat in interná opinione boná

detra&ie

multorum devitá, moribus, aut alio bono alterius; honor verà

fpatgito

in quádam teftificatione feu reverentiá externá ,alteri debita ob

teftitoti

aliquam excellendiam , unde honor lzxditur injuftis contume-

lgitur,q

iis, irrifionibus, agnominibus &c. fama veró detra&tione, quae

lr

eft occulta & injuíta denigratio feu laefio famze alienae , dico,

Thoma

fem f

melia.

occulta; fi enimfiat in praefentiaejus, quiladitur; eft contu-

teftituri

- Aota. 2. Detra&tionem fieri quatuor modis dire&e, & to-

fatisficit

iffamat

tidem aliisindire&é, dire&té quidem 1. Imponendo alteri cri-

menfalfum. 2, Revelandocrimenoccultum, quantumvis ve-

deftdu

rum.

3. Augendo &amplificando verum crimen.

4, Expli-

tii detr,

cando fa&um bonum, alteriusin finiftram partem, ut fi quis bo-

Nuüf;þfa

num fa&um alterius dicat, malá intentione contigiffe , hi qua-

QuUs d

tuor detra&ionis modi fequenti verfü continentur,

fhodo re(

Zmponens , augens , manifeflans , in mala «vertens,

&htiama

indire&é veró fit z. Negando recté fata & bonaalterius. 2, Di-

isqut j

minuendo re&é fatta vel laudes alterius; 3. Reticendo bona al-

Wratione

terius eoloco & tempore,quo coeteri reticentiam accipiunt pro

Ddye

tacit vituperatione & probro. 4, lta frigide laudando , ut

AUR

hoc cedat in vituperium & probrum laudati; ifti quatuor de-

EAN Qu

tractionis modi exponuntur hoc carmine :

AR

Qui negat , aut minuif , reticet , laudatd, remiffé. —

&toní fi

Refp. Confeflarius eum , qui alteri famam injufté abftulit,

COf

NU

obligabitinprimis procurare recuperationem famae, deindé alia

ons

à

damna compenfare , quae ex ablatione famae funt fübfecuta.

Ipfits inc

Ita DD, communiter. Ratio eft ; quia injuíte damnificans

proxi-

OCCUltuln

D£ MUTHO.»

Yiry

RAAND RUs

proximum, reftitutionem exhibere teneturin iisboris, in qui-

bus injufté damnum infert 5 ergo fi iniquus detra&or detra-

hendo proximum damnificet tum in famà, tum in aliis bonis,

tenetur exhibere reftitutionem, tum procurando recuperatio-

Tiem famze, tum compenfando damna , quz ob injuftam de-

![MW

&ra&ionem patitur in aliis bonis.

C Interce

Verüm quia detrahendi modusnon femper eftidem (cum

detra&io, quá imponitur crimen falfum , diverfa fitab eá, quá

ionetona

yonormró

fpargitur crímen verum ) ideóque neque modus obligandi ad

idebitad

reftitutionem poteft effe idem, ficaliter ad reftitutionem ob.

ligatur, qui injufté detrahit fcienter imponendo crimen falfum,

Contume-

Hone, qux

& aliter, quidetrahit fpargendo crimen verum , nam ut notat

Thomas 2. 2.4.62,a. 2, ad 2, illeprior tenetur ad reftitutio-

ld , dlCO,

e[t contü

inem facere etiam ingenueé fatendo fe falfum dixiffe , fi aliter

reftitutionem efficaciter praeftare nequeat ; ifte veró pofterior

fatisfacit, fi famam aliis modis congruisreftituere conetur, E. g,

'C&ä, & m'

y aiteri t«

diffamatum oblatá occafione laudando, aut alias tacito priori

defe&u de fe ipfo loquendo honorificé , in quorum prafen-

umv rt-

h Exp l-

tiá detraxit ; hàc enim ratione fama ex uná parte in tantum

illuftratur,in quantum ex alterá fuit obícurata: ne autem ini-

tliquis o

quus detra&or , cum putet fe tollere infamiam , eandem ex

h j h! qm'

modo reftituendi magis confirmet , magnam cautelam & pru-

U

dentiam adhibere debet, ut congruum modum fe ligat, qui fub

77

1US- ) D

his aut illiscircumftantiis fit fatis efficax ad procurandam recu-

perationem famae: Siquidem ingeniofiores ex modo loquendi

öo b()ma v

fapeéadvertere folent, verüm quidem effe, quod infamans ante-

diptontpro

hacdixit ; nunc veró eum folummodó revocare velle , quod

dando s j

dixit; quo cafu infamia adhuc reipfá manet.

[U'AEUOf v

De coetero fi incidenter fcire cupias ; an infamans obli-

,

gationi fuze fatisfaciat , fi famam apud eos tantüm reftituat,

coram quibus detraxit, vel an infuper reftituere teneatur apud

;t'ä

illos , ad quos infamia delata eft per immediatos atiditores

ei

f i

ipfius infamantis ?

o

Refp. Breviter,fi infamans fub exprefsá fide filentii crimen

NUA

'pccultum fuis auditoribus detexeri

t, vel aliàs bona fide exifti-

pl'Oxl*

Ppp pppPp

mav;-

xAl$

CASUSSACRAMEN?ALE&

Ea

maverit , ab.his crimen non. effe ulterius deferendum , quod

fure, di

tunc infamans fatisfaciat reftitutionem exhibendo coram fuis

tibus c

auditoribus : quia cum ifti fub. his circumftantiis crimen. ul-

ni fide.

terius deferunt , ulterior infamia tanquam voluntariaimputa-

tur, nam primo infamanti, fed ipfius auditoribus, aliter fentien-

pofit

poftbi

dum effet , (i detrahensprobabiliter adverteret periculum ulte-

0

rioris infamize;. tunc enim ipfe quoque cenferetur illius caufa

liam r

voluntaria, & per confequens infamiam removere teneretur

Q62 C

apud alios, ad quos per fuos Auditores propagata eft, cafu quo.

gl

infamiae propagatores non fatisfacerent,

fiineo

Ob[er-va.tamen 1. Injuftum detraGorem variis.de caufis

excufari poffe à reftitutione famze, ut. z. Ob juftam re(titutio-

defüs

t

nis condonationem ; quia ficut haec excufat in aliis bonis, ita.

tlyg

etiamin bono famzae, u£ 1.Ob juflam veffitui. Vocaturautem cons

Tüeliat

donatio.jufta, quam infamatus legitimé absque praejudicio ter-

Quinta

tii facere poteít. — 2 Sifama jam aliundé fufficienter recuperata

Titioni

eft ; quia tunc nihilamplius fupereft reftituendum.. 3. 51 pru-

E

denter exiftimetur , infamiam.]jam abivitfe in oblivionem;

quia tunc infamatus non amplius cenfetur pati. damnum in

honor

lii 4 ffe

famá, 4. Si crimen occultum , quod infamans propalavit ,.

-

J

am.alià viá fadum fit publicum 5. quia tunc. infamatus amifit

etlare

æp'ï,l

jus reftitutionis.

$« Si fama non poffit reítitui fine periculo

vita, aut majoris infamize ipfius infamantis :: nemo enim ad.

W d

ficit, f

zeftirutionem.obligatur cum majori fuo.detrimento. |6, Siex

narratione per fe infamativá , apud audientes., re ipfà non fit

l atem

fecuta infamia , quia v. g. non crediderunt detrahenti, &c,

thity

nam ubi.re ipíà nulla eft damnificatio ,. nulla.datur damni com-

Ra

penfabilitas.

7. Si infamatus viciflita famam abftulerit in-

Vidy

famanti ,. & hanc reftituere nolit ; quamvis enim non liceat

Vaput

eum , qui te infamavit,, viciffim.infamare (nifi quantum opus

H fr

nem.x

&ít , ne illi falfüm de te dicenti., credatur). fi tamen.tu alium in-

famáfti, qui te ariteà. infamavit, potes uti compenfatione, ei pa-

|

aut

ziter non reftituendo famam, ex fuppofito , quod parfit utriusq;.

diffamatio: Dico ex fuppofito, &c. quia fi tu alterum affecit-

pen-

fes infamiá, !bngö- majori. , utique: deberes exceffum com

[ires

f nbl

DEf MIITUO.

1215

? , qud

fare, dum -feorüm compenfabilis effet , poffet forté ceeteris pa-

oram fus

xmerr ul

ribus compenfatio totius famze aliqualiter differri,

8' Q; 1bGn

nà fide perfuafus crimen effe verum & publicum, narravit, nec

fiimputa-

9. Si reftitutio fitina-

'er[extt-

poflit &ne damno famae fue reffituere,

poffibilis.

um te

Obfersia 2.. Honor injufté ablatus, v. g. per contume-

dilius cauk

liam reftituendus eft exhibitione reverentiz, ]Ita S. Thomas

e tenetetut

Q.62, cit. art. 2, ad 3. .Ratio eft , quia juftitia commutativa

( fuquo

poftulat, ut id reftituatur, quod injufté ablatumeft , maxime

fi in eodem genere bonorum reftitui poffit ; ergo cum lionor

jis.de caufs

n reftitutio-

laefus repatari poffit exhibitione reverentiee ; veluti quádam

teftificatione excellentiae , utique diCctamen juftitiae commu-

s bofis, ità

tativee exigere videtur , ut honor inju(té ablatus per contu-

-qutem conie

1neliam, reftituatur exhibitione reverentize; qualis autem ac

vjudicio t

quanta in fpecie exhibenda fit reverentia pro fingulisinhono-

rrecupettà

rationibus , peti debet ex variis circumftantiis , ut ex gravi-

N

tate aut levitate inhonorationis , ex dignitate períone in-

blivionem;

honorata & inhonorantis &c. hinc füperior , qui contume-

dsmm 1

lià affecit inferiorem , raró tenetur inhonorationem com-

| ropahvwr

penfare petitione venia, tte, ut inquit S. Auguft. in fuà Regulá

matis al

Cap. 37. apudeos , ques oporíet effe fubjetlos , dum nimium fer-va-

[ine p

£ur bumilitas , vegendi frangatur autboritas , fed ordinarié fatis-

;

(0o QDWZ :

facit, fi oftendat erga lacíum majorem benevolentiam , affabi-

Jf

6 99X

i

litatem &c. econtra inferior fuperiori inhonorato fatisfacere

t Q'a ff

ft

tenetur petitione veniae , cum exigit ratio injurize , aut con-

hn

xibentis

fervatio refpettüs , inter zequales veró ut plurimüm fufficere

dani m

videtur, lzefo reverentiam exhibere, v. g, priusipfo aperiende

bmüer]t II

Caput, eundem magis honorificé alloquendo, aut falutando, &c,

nifi forté atrocitas injuriae aliam majorem exigeret fatisfatio-

j 00f

antum 0p

nems coeterüm fi inhonoratus fponté injuriam condonet ,

p ao ]

aut erga inhonorantem ita fegerat , quafi injuriae fit obli-

yrono

tus, inhonorans ab obligatione compenfandi

t

yie

cenfetur immunis.

Mi

teriml

^

CASUS

n &

g.lm

Ppppppp2a

I220.

CASUS SACRAMENTALES.

CASUS AMCXLIX.

—R;-f]

tione m

Due Contradi&oriz.

tuta eft,

cndi pe

Petefine ex: duobus contradicentibus opinionibus, ver[antibus civca

fit minus

Aécionem bumanam, an ea licita frts Petrus Jequi .

quam maluerit ?

RA

bio hafi

Refpond. ajjïifmati-'vä;, Probatur , quia opinionem , quae

fententi

nonelt aliena à re&á ratione;. poteft aliquis prudenter fequi,,

ioreftco

fed probabilis opinio non eft aliena. à re&ta ratione ;; ergo

lones a

poteft eam aliquis prudenter fequi.

Major eft clara, . Minor

tatà du

probatur ex definitione opinionis probabilis, quid enim eft opi-

liripof

nio. probabilis , nifi ea , quae certitudinem non habens , ta-

Wt

men: vel gravi au&toritate , vel nom modici momenti ratione

moret à

nititur, Confirmatur, Cum in moralibus non fácilé repe-

fne dubj

riatur exatta. veritatis certitudo , fed' fermé fola verifimili-

it Ofnrie

zudo ; fufficit fequi, quod eft probabile ; Etenim valdé difüi-

dem certi

cilis & propé impoffibilis obligatio fovet , fi quisque exami-

& re(tieu

nare femper debeat ; utra duarum probabilium opinionum

tentiam

efficaciore ratione , vel

Rn marer

authoritate fulta fit,

plurium: aut peritvi;o'rume Do&Gorurm

& fohm

Dices.. 1. Quid fi ex duobus ejusmodi probabilibus opi-

Dice

Rionibus contradicentibus, una. minus tutafit,, quàm ejus op-

ofita,

Ro,

Cntinere,

Refp.. Adhuc poteft quis licité fequi,, quanrmaluerit, Ra-

tio;eft , quia in moralibus operationibus neceffé non eft , fe-

qui;quoed optimum ac gutiffimume(t ; fed füfficit fequi bonum.

1

actutum , quodautem probabilis ópinio tradit, id bonum ac

tutum:eft ; ergo licitum efteam fequi , quamvis oppofita opi-

niotutior fit;

Pl

Minor conftatex di&tis. Major veró indé pro-

[

batur../ Tum . quia.alioquim confilium non differret 3 praecepto..

Tumquia nimis gravis obligatiolhomini operanti incumberet.

Dices. z.. Quid eft opinio tutior , quid eft opinio mi-

fej

us tuta?

Vfïfa Maec

e'*mente Pl

1

DE MUTUO.

I32X

Refp. Opinio tL-l-;iïor' dicitur , quae fequentem in opera-

tione magis removet àpeccato , vel peccandi periculo minus

tuta eft , quae magis videtur accedere. ad peccatum vel pec-

candi periculum , poteftque contingere , ut opinio probabilior

l

r(iþmaïrc:z!

fit minus tuta , & tutior minus probabilis; Exemplum pono,

")

fi, v. g. boná fide poffideas rem alienam , & pofteà fuborto du-

bio haefites; an fit alterius: probabilior, imo in praxi certa eft

fententia , poffe te illam licité retinere, exillo principio: me-

em, qe

lior eft conditio poffidentis : attamen eft minus tuta, econtra

ntet fequ,

nes ego

longé tutior eft opinio debere te illam reftituere , faltem pro

ratà dubii : fed & minus probabilis , cum nullus debeat fpo-

3, Mint

m eft opt

liari poffeflione fuà i re dubiá, donec evincatur..

Ratio patet, quia illa fententia eft tutior , quae magis re-

ibens , t

t rationé

movet à peccatoz Sed hac pofterior fententia, debere reflitur,

fine dubio magis removet à peccato ; reftituens eninr exclu-

ach g

dit omne peccatum tam materialiter quàm formaliter, & qui-

.yetifinile

vl it-

dem certitudine omnimodá & metaphyficá; impoffibile enim

eít reüituendope-cea-re : atverónon reftituens fecundum fen-

te exim

opinionutm

tentiam probabiliorem , excludit peccatum folum formaliter,

non materialiter , cum reverà poffit effe res alterius ; & id qui-

dem folum fecundum certitudinem moralem, ut patet.

ADices. 3. In dubiis tutior via eligenda eft.

bilibusp-

Refp. Hanc regulam potius confilium quàám praece

i5 "

€ontinere,

ptum

yer, W

CASUS JMECL.

nnei

s qui bonüm

Uno a&u*: duplici pracepto, &c. .

1

( onum 4

?

(i40

Pebrus judicat: f& duplicé pracepto uno: atlu , vvel dixue

Jisa&hibus,

pp?

eodems tempore po[fe [atisfaeere j quaritur , an.

rb iOt

p(On

bene judicet

V Præceg

v[eu

Kefp. Petrus bené judicat , unde dico :. Uno a&u di-

n

mb

1 opllïl

o I

vería praecepta fimut impleri poffünt , nifi aliud colligatur

e€x mente przcipientis , patet ex praxi quotidianá ,. qui enim

[

Ppp ppppa

o&äläs—ï

1222

CASUS SACRAMENTALES:

WERMENZENUT GEUUDRIN IN

obligatur ad horas ratione ordin

qpecitatione.

$

is & *bcn-&fi cn ,' fa—tisf'a cit unà

Dixi: Nifi aliud

kollïgatur ex tnente præcïpïehcïs ; quia

in poteftate Legislatoris eft, exprimere fc velle a&um aliàs non

71

praeceptum.

itdi

Dico. 2. Poteft quis eodem tempore diverfisattibus du-

plici praecepto fatisfacere , fi unus actus illorum non impe-

diat alterum,

Ratio eft; quia praeceptum , ut füppono , fo-

lum pracipit, quod fiat attus, non determinando , quod fiat

intet v

- diverfo tempore ab alio , in quo alius actus eft faciendus ; fi

fs «

ergo mutuó fe non impediant, fieri poterunt fimul , hinc

t

prius

ex communi fententià poteft quis eodem tempore audire Mif-

fam in fefto preceptam , & fimul legere horas, vel alias ora--

& ipj

tiones, voto , aliáve ratione debitas , poteft item, qui tene-

puun

«Jfi ff

tur audire duas Miffas , eas audire fimul , imó etiam tres,

f g

ut docent al/iqui ; dum fimnl in pluribus altaribus fiunt.

, tto

CASUS AMCLI.

quo,u

fo D)

Honora Patrem,

aol

hiA

Si Petrus fit. moraliter ceríus patrem fuum , qui ei plurima bona

tlf il

reliquit , e[ft i purgatorio , ilumq, per orationes , mif/ae

ALLAG, pla opera jmvare negiigat y pec-

queri.

catne mortaliter ?

frejo.

tht

Refp. Affirmativé, Ratio pet&nda eft ex quarto decalogi

W. g

pracepto : Totmora patrem íuum , é5c. vi cujus tenetur filius

El

ex communi Do&orum fententià opem ferre parentibus in

Wt g

grà

vi neceffitate conftitutis, & eos liberare ex carcere , dum

Wïïm

finegravi

füo incommodo poteft ; ergo& ex purgatorio, quod

dj

quidam carcer eft , vel fe habet per modum carceris, vel certé

fine ullo fundamento diceretur diGiam obligationem

U /7

finiri cum vitá parentum,

jiinof

Mform

"H

Rügis

CASUS |

227

Vi

DE MuTUG.

'acit unà

CASUS AMCLI,

ts; qui

Correptio fraterna.

1lis noft

-

Belrus evidet proximum fuum effe lapfum in gravve peceafum , pro-

ándé fcit ilum fraterne corripiendum ejje ; quaritur , quis ordo

Tibws die

72 illá correptióne fervari debeat ?

on imee

Nota. S, Auguftinus Tomo 10o, Serm.16.de verbis Dominí

ono , fo-

quodfat

inter principium & medium circiter fic ait : ZpJa corriprenda

unt coram omnibus , gue peccantuy coyam omnibus 5. ipfa cuero

endus; (i

jl , hinc

corripienda. funt. fecretims , qu peccantur fecretius 5 & pauló fu-

perius ait : $i peecacverit in fe fratey fuus , corripe eum intey fe

wlite Mil«

Quid efl , zn te

alías otd«

é5 ipfum folum , quare ?. quia peccavit in fe.

eccacvit ?. "T u fcis, quia peccavit , nam fi [olus nófli , quia pecca-

, qui tene-

eyit in £e , &5 eum evis coram otnibus avgueve , non e& correptor

tiam tt6$,

iflG

ed proditor.

Et iterum inferius z $ic agamus , 65 fic agendum

eft , non folum quando ia nos peceatur , fed quando peccatur ab ali-

quo ,ut ab altero ne[ciatur , in fecreto debemuus corripere , in fecye-

fo arguere , né volentes publicé arguexe prodamus bominem ,. nos

evolumus. corripere &5 corvigere ,. quid fi inimicus quevit audire ,

quod puniat ? IN owit enim ,nefcio, quem bomicidam Eyifcopus , 65

m 00fb

alius illum nemo. ocvit. , ego cvolo illura publicé corripere , 65 tu

»lth

quaris in[cribere.

Profus nec prodo , nec negligo , corvipio is

fecreto ,. pono. ante oculos Dei judicium-, £erreo cyuentam. confci-

eníiam., perínadeo: ponitentiam ,. bác chbaritate prediti effe debe-

io dralog

mus , unde aliquando bomines veprehendunt nos , quod quafi nom coy-

vipiamus ,. aut putant nos fcive , quod ne[cimus , aut putant nos ta-

gerur lts

centibus in

gere ,. quo4 fcimus , fed forté quod. fcis &5 ego [cio, fed non coram £e

eorripio , quia curare volo, non accufave , Juitt bouines adulteri in.

(s ]

a[Ol'iO!

quo

domibus. f[uis ; in.[ecreto peccant , aliquando nobis produntur ab uxo.-

] ccrtö

vibus: fuis plerungue zelantibus , aliquando maritorum. falutem qua-

.is j ve

rionem

zenit16us,nos.nonprodimus palam , [ed in: fecrefo arguimus,ubi conti-

git malum, ibi.toriatuy malum.

Hàc doc&trin&ábeneé deberentetfe

informari omnes Chriftiani , praefertim veró Clerici, & longe:

magis Religiofi,.

CAl

1234

CASUS SACR.A—IZIENTLA?ES,

"

Refp, Petrus in c—orreptïode proximi debet fervare hunc

r

ordinem ; ut primó illum moneat fecreto5 deindé fi

NCCU

per hoc

non fperetur fru&us , debet adhi

bere unum aut duos teftes

datio

difcretos, qui cum ipfo illum meneat , quod fi neque hác vià

alii inf

fperetur emendatio , poteft & deberPetrus illum deferre, ad

pleben

Ecclefiam , five fuperiorem , atque hunc ordinem füb gravi

aliquit

culpá fervandum effe probatur, 1, Ex Scriptura Matth, 18.

ve fl

ubi exprefsé praecipitur : 7 peccaxverit in £e , ide(t, coram te,

biunt,

frater tuus , *vade &5 corripe eum inter te &5 ipfum folum, &c.

: COW

$1 autem te non audierit , adhibe tecum adbuc unum -vel duos,

Xamen

Quo4 fi non audierit eos , dic Ecclefie. — Quse verba miror,quo-

üt conl

modo ab aliquibus dicantur folum effe confilii & non praecepti,

tha, ff

cum eorum praxis fervanda fit vilegis naturalis; quae unum-

Cto [

quemque obligat, ut quantumpoteft , famam fui proximi fer-

Quod f

vet illaefam , adeóque vetat , neocculta ipfius peccata aliisma-

nifeftentur fine notabili neceffitate,

Probatur 2. Ex Auguft, qui Tomo ro, Serm, 16. de ver-

litü

Qs t

bis Domini exponens illud : Corripe ipfum inter £e &5 ipfum [o-

f

lum,fic ait: Studens corretlioni

parcens pudori , forté ením pr

*ndl LY

«verecundid incipit. defendere peccatum fuum , &5 quem-vis facere

obf

meliorem , facis pejorem. Sed ad hoc tenemur . per praceptum

Qu qoc

charitatis, ut caveamus , ne frater deterior efficiatur 3 ergo

Cig &O

ordo Corre&ionis fraternze cadit fub praecepto, fic argumen-

tatur $. Thomas 2, 2. q. 33. art. 7Z, . Confirmatur ex eodem

I'IHUH

Quf q

Do&ore Angelico loco citato, quia ficut Medicus corporalis

mms&f

fanitatem aegroto con'ert, fi poteít , fine alicujus membri

Oa d.

abíciffione; ita etiam ille,' qui ftudet emendationi fratris, de-

Qd i

bet, fi poteft , fic emendare fratrem , ut tamen emendatio

ejus fiat fine lzefione famze illius,

Tum , quia emendatio fic

.dCI' e(m-rw

Vem di

fa&ta prodeft primó ipfi peccanti non folüm in temporali-

bus , in quibus quantum ad mülta homo patitur detrimen-

IU tf

hmä mg

tum , amifsá famá , fed etiam quantum ad fpiritualia 5 quía

pra timore infamiae multi à peccato retrahuntur , qui fi fe-

&US, qui

ld

mel fe infamatos confpiciunt , irrefraenaté peccant. Unde

pon,

fi

Bob

D, Hieronymus fuper illud verbum Matth, 18. Tom. 9, dicit:

Corri-

] " ä;

et Blersuesu: o

! DE MUTuU O.

y23f

te hunc

-Cofripienduä eít feorfum frater , ne fi femel pudorem , vel

per hoc

verecundiam amiferit, permaneat in peccato, Secundó. Emen-

)s teftes

datio (ic fa£ta prodeft etiam aliis.

Tum quia uno infamato,

thàcvid

alii infamantur 5 fecundum illud Augufítini in Epift, 137. ad

fem, al

plebem Hipponenfem inter medium & finem tom.2. cum de

b guvi

aliquibus , qui fan&hum nomen profitentur ,'aliquid criminis

adh,

vel falfi fonuerit ; vel veri patuerit , inftant , fatagunt , am-

oram te,

biunt, ut deomnibus hoc credatur, tum etiam,quia ex pec-

jutt, &

cato unius publicato; aliiprovocantur ad peccandum , quod fi

qy] diio5,

tamen né fic quidem ffieret emendatio vitze , voluit Deminus,

1or,quo«

ut conícientia praeferatur famze, ut faltem cum difpendio £a-

prazcopti,

m« , fratris confcientia per publicam denunciationem à pec-

ye ünufm.

cato liberaretur. Undé patet de neceffitate. praecepti effe,

yimi fet«

:quod fecreta admonitio publicam denunciationem praecedat.

aliíetnd-

/ Dices, 1. CorreGio fraternavidetur melius fieri per Prae-

latum,quim per focium ; imó fi aliter facienda quàm per Praela-

N

tum,; non videturulla communitas poffe bené gubernari,

Refp. Si hoc fit verum, fequitur manifefté ordinem corri-

rf b

TU

gendi evangelicum & naturalem effe perniciofum.communitati,

& confequenter fequitur, nec effe in praecepto , necin confilios

j f

rgcepum

qua& doctrina non tantüm mihi , fed & viris doGiflimis videtur

yrj

effe erronea in fide, & certé ftultus ille.effet, qui crederet non

m'gvmm'

Chrittum in Evangelio, fed quosdam fciolos exfuo cerebro do-

; eottm

cuiffe optimum & congruentiorem modum regendi Eccle-

corpordis

fiam; & emendandi defe&tus fidelium fivein communitate, five

[ mcmb"

extra degentium,, quare ex terminis videtur manifeftum effe ,

tratrss

'quod dum non fit proprize famee renunciatio, debeat prace-

derecorreGio fraterna ; aliàs detrahitur preecepto Chrifti,quod

lendatlo üc

idem dico de adhibendis teftibusdiftin&is à Praelato, antequam

huic etiam utpatri reveletur peccatum. . Hancdo&rinam altif-

fimé fuis:impreffam voluit nofter San&iflimus Pater Benedi-

gettimen

: quA

€&us, qui in regulá fuá deExcommunicationeculparum cap.23.

nin

J

TU

hac ponit formalia: $7 quisfrater contumax, aut inobediens ,aut

Ün?

füperbus ,aut murmurans , uelin aliquo contrarius exiflens , fantle

h

29

d

fegygæ » 65 preceptis , i feniorum coní

empftor vepertas fuerit , bic fe-

(otri-

Q44 444 q

cun-

1226

CASUS SACRAMENTLAES,

m

tarum

cundum 'Döminä noftii preceptum: admoneatur femel , &5' fecundó

ecretó à feniovibus fuis , [i non emendaverit , objurgetur publice

effent

coram omhibus, 65c.

Eandem doGrinam tradunt noftra ftatuta

Ceptut

Burgfeldenfia in prologo Ceremoniarum nigrorum Monacho-

public

rum Ord. S, Benedi&i cap. $. ubi interaliafic docent: Pretereà

I

eyideat proclanians , uf nonnifi nudam in proclamando proferat -ve-

quatc

vitatem vei ; & ne ex folá fufpicione , «vel ex incerío quempiam

vel 3l

roclamet , fed que cervítffime ex vifi vvel auditu ipfe novit , fi ta-

90 1

men talia fint , ut publicavi ea liceaí , ne debeant abfque correptione

m

fub filentio preterires non-verbis utatur contumeliofis , corroficvis,

fecrot.

aut convvitiis , nec fale aliquid proclametur , in quo notari poffit

h

turpitudo, au£ undevifus excitari po[fit. Quinimo fi quis negled

lato n

illic boneflatis modeftiá logui coeperit , quod non decet , ei ab eo , qui

Capitulo preidet , filentium citius imponatur , & nonnihil inferius

dum il

id

additur: Valdé enim cavendum cft, ne crimen vcel fa&tum quod-

veritc

libet tale inquempiam proclametur, aut aliàs prodatut , ordine

Otdine

fraternae correGionis praetermiffo , undé fuze famae detrimen-

Adomn

tum patiatur, fialiàs occultum fit, vel non fit adeó divulga-

tum , quod juxta Apoftoli fententiam, peccans ccram omnibus

ia

Deccar

veniat arguendus. ; - Verum támen fi à fratre tale quid atum

fit, quod reclamari non poffit, & illefecretó admonitus emen-

Donj

dare cotitempferit, is, qui fa&um novit, poft fecretam admo-

T

nitionem , debet ipfi preelato non ut Judici , fed ut privatze

pecan

perfonae prodeffe valenti notificare , ut ab €o reus acri objur-

Aofin]

gaticne fecretius arguatur, & pofteà ad correptionem ipfius,

RLT

finon emendaverit, juxta dominicum procedatur praeceptum.

AUE

Dices, 2. Non videtur effe probabile, quod ea, quae funt

Üj

ln

in coramuni corfuetudine Religioforum , fint contra precepta

tü

Chrifti, Sed confuetum eft in religionibus , quod in Capitu-

f

lis aliqui proclamentur de culpis ; nuilà fecretà admonitione

tla MD

praemifsá, ergo videtur , quod hoc non fit de neceffitate pr-

UHïccre

Cepti, ad hoc refpondet S. 'Fhomas 2. 2, q.33. art. 7. ad quar-

Q3 ho

tum, quod hujusmadi proclamationes , quacin Capitulis Reli-

hr erg

ioforum fiunt, fint dealiquibus levibus, quaefamae non dero-

gant, undé funt quafi quaedam comnaemorationes potius obli-

tarunma

4 IN

DE MUTUO.

1227

* üamcR G

"]

5 fedo

tarum'culparum , quàm accufationes vel denunciationes , 6i

i publi

effent tamentalia, dequibus frater infamaretur, contra pra-

ta latuta

laado-

ceptum Domini ageret , qui pet hunc modum peccatum fratris

publicatet,

Bniert

Dicer. 3. Religioü tenentur fuis Pralatis obedire , fed

(b -

quandoque Preelati praecipiunt , vel communiter omnibus,

p

vel alicui fpecialiter, ut fi quid fit corrigendum , eis dicatur,

vll -

ergo videtur , quod eis teneantur dicere etiam ante fecre-

tonptiote

tam admonitionem , ergo non eft de neceffitate pracepti , ut

Qortofrud

fecreta admonitio praecedat publicam denunciationem.

üuri pl

Refp. S.'Thomas q.cit. art cit. ad quintum, — Quod Pre-

tj ureaa

lato non eft obediendum contrà przeceptum divinum, fecun-

i dbt0, qu

dum illud A&, $. Obedire oportet Deo magis quàm bowinibus , &

yil inferius

ideó quando Pralatus przcipit, ut fibi dicatur, quod quis fci-

lum quo

verit corrigendum , intelligendum eft praeceptum; fanéfalvo

yt r

ordine fraternae correGtionis: five preeceptum fiat communiter

dettirete

adomnes, fivead aliquem fpecialiter, Sed fi Przelatus exprefse

3 dirulge

praciperet contra huncordinem à Domino inftitutum, & ipfe

; ompibus

peccaret pracipiens & ei obediens , quafi contra praeceptum

i um

;

Domini agens. Ita D. Thomas.

yirusemet

Cum hác do&rinà adhuc ftat , quod. proximus propter

rm ao*

peccata publica publicé argui poffit , & debeat , juxta illug

y o

Apoftoli ad Timoth. c.s. Peccantes coram omuibus avgue , ut &

pE O

ceteri timorem babeant , neque necefIe cft , & tunc fervetur prae-

m plb

"dictus ordo.

æcepwm-

Dicer. Qu

alis debcaf

preecedere infamia , ut peccata cen-

feantur effe publica?

n pfæcepm

Re[pondet Stephanus à S, Paulo Tra&. 4, de jure & jufti-

n pl

tia difp, ro, dub, x. n. 9. in medio.

Ad hanc infamiam non

one

dmomtl

fufficere , quod duo teítes jurent fe vidiffe committi crimen,

(fiatt pf*

quia hoc ftante adhuc poteft crimen effe occultum : requiri-

quäf-

tur ergo, ut rumor fit fparfus per majorem, vel mediam par-

19&0)]

J;Rel

tem commounitatis videlicet Civitatis, Monafterii ,. Viciniee,

det"

ccata etiam occulta, v.g. funt

r2

Adde, quod dantur quaedam pe

cri-

Pü

Q3q 433 34 2

(f

1228

CASUS SACRAMENTALES.

o

€rimen harefis , crimen proditionis civitatis ; vel arcis, vel

alia &eque perniciofa , in quibus non eft fervandus ille ordo

correptionis, nifi forté aliquis firmiter exiftimaret ,. quod fta-

tim per fecretam

g.dmonitionem pofiet hujusmodi mala im-

Ped.ifec

Dubiut

ftrt per

veritami

CASUS A/CLIIL. :

Tarce

Superior praecipiens,

utrun l

[/7

Superiori precipienti fecundum opinionem probabilem circa. ma-

teríatn praceptam ,. vel pote[tatesm pracipteudi $. teneturue fabditus

ebedire etiam contra propriam probabiliorem f

H

-

tntiorem fpeculatruà vifam ?

li

& even

Refp, .Affirmati-vé. Ratio eff ; quia fi fubditus -quuïdï li-

itdübio

€ité agere poteft , pracipiente fuperiore etiam debet : quis-

que autem licité agere poteft fecundum fententiam proba-

dim od

QUate or

bilem , etiam contra propriam probabiliorem ac tutiorem:

ergo fubditus pracipiente fuperiore etiam debet.

Confit-

W teg, )!

matur ; In dubio inter fuperiorem & fubditum praefumptio

tur Reg

Ftetm|

eft pro fuperiore , & quanta confufio foret in quolibet re-

gimine , f quilibet poffet non obedire fuperiori juxta opi-

ol Yere,.

nionem fuam. fibi probabiliorem. & tutiorem vifam fpecula-

Copnitun

TA qoy

tivé circa materlam preceptam $ vel poteftatem pracipi-

endi ?- Secus eft , fi fübditus haberet opinionem , vel potius

Wtdo v.

&onfcientiam oppofitam probabilem pra&icé circa ipfam ob-

ODE de|

Qorgts

ligationem ,. quá rationabiliter judicaret ; fe hic & nunc non

ebligari pracepto fuperioris , faltem per modum Epikiae,

£O

qualis etiam in legibus divinis , multó magis humanis

Ym pr

mGraX,Q::

locum habet: Poterit ergo tunc huicfuae opi-

nieni fe conformare, & non

&xCOm.

C exco

Wobc,dire,g

QUtft ter

Es

€tl

äïäSüS

DE MüÜTUO.

1229

-

CIs, ve]

CASUS AMCLIF.

le or

qud fta.

Percuffio thrïcï dubitati,

13l iff-

Dubitans , &n bomo ille Clericus fuerit , quem percufffli , licet te-

mere percufferis , mon feue fufpictone adiquá effé Clertcum j f tamen poffea

veritAtem deþrchmdere uou poffis s debesue te excommmunicatum repu-

zarc? Mem i temere & malà fde [aserum ordinem fefcepifli , dubitams

uirum legitimam atatem babeas ; ff tamen veritatem deprebendere

non poffrs ; ceuendueme es fufpenffonis cemfuram ineurtle ?

tint g

Plara [Gnilia quari poljunt de

cenfurise

fuditus

Refp. Negalivvé. Ratio doGrinz eft ; quia delictum oþ'er'et

& eventuconfummatum effe , atque exindé confequens poena

Jiquid l

in dubio praefumi non debent, fed demonftrari; cum fint quid-

: Qui

dam odiofum , & homo exiftat in pofleflione immunitatis,

Y probte

quare omnia jura clamant: Reum dubium effe abfolvendum,

utiorelm:

ut reg. 167. ff. favorabiliores rei potius, quàm a&tores haben-

Confit-

tur. Reg. 15. in 6. odia reftringi ,. favores convenit ampliari,

alumptio

Etenim fi Judex inexterno foro neminem punire debet, fed ab-

ol

bet

folvere, fi deli&tum, ob quod juris poena decreta eft , fufficienter

uxta opi

cognitum nonfit; multo minus in confcientiae foro aliquis fe

; fpe Q2

ipfum condemnare & poenam legis in fe exequi cogitur ,. abíti-

Yi g

nendo v.g. à facris tanquam excommunicatus aut fufpeníus,,

, potius

donec deli&um & contratta cenfura in confcientià perfpecta &

jpfam 0

explorata fit, Ita Layman. — Coeterüm fi conftet quempiam ex-

communicatum fuiffe, dubitetur veró, utrum abfolutus fit, id-

punc no

] Eplklæi

ipfum probari debet, non praefumi, ficut notatSanchez lib. z.

moral. c, :0. n.$7. & Abb. incap. propofuit , num. 4. de Cleric.

mmam$

pl'

excom. ubi ait : Semel excommunicatus femper praefumitur

effe excommunicatus, nam qualitas femel pofita, quae ex folo

curfu temporis non tollitur , prafumitur exiftere, donec pro-

betur fublata, argum, reg.9. in 6, femel malus fem-

per praefumitur effe malus,

Qdg qqgqq;

CASUS

"s

atlb

]

1230

lus

CASUIS SACRAVMEUNTIALES.

nétur rt

: CASUS ZA4CLF.

non 1

Gravis Tortura.

culpam

quod g

Titius ad -vitanda formenta «valde gravvia , quibus ssevità poffit

ptrjütio

celerem mortem pr

tAre , imponit fibà crimen f alfum, propter

Tevocat

7

1

quad cert

fg

m [rt morte pledlenduss quaritur ,

7

AT peccet mortalzter ?

faltem .

Aofa. Si Titius ad vitanda tormenta levia falsó fibi cri-

fe

men imponeret , ob quod morte effet ple&endus , peccaret

visddf

in omnium fententià mortaliter. . Ratio eft ; quia quisque

tenetur fuam vitam confervare & tueri , etiam cum aliquo

dolore & incommodo, maximé quando mortem non eft co-

meritus, hoc notato.

Ctth ex

Refpond. Negativvé, Yta cum pluribus aliis docet Leffius

Und$ hec fententia eít te-

(pnt

lib. 2. cap. rr, dub.7. n. 41.

nenda; Favet enim multis miferis , qui alioquin non folàm

corpore , fed etiam animá perirent , confitendo crimina

&

falsó contra confcientiam , quae non audent revocare metu

tormentorum, Probatur autem , quia non tenetur ho-

Zm

produm

mo, cum tanto cruciatu vitam tueri , ne alius eam eri-

üüntür

piat ; ficut non tenetur permittere fibi tibiam abícindi cum

tinto dolore 5 non enim (ait ille) tanto dolore digna eft

if folidy

.

Unt Qu

faIUS.

Iw jni

Imó , qui hoc modo vi tormentorum faffus eft crimct

Qom n

falíum, ob quod erit morte ple&tendus , moan tenetur il-

l]ud poftei revocare , quamvis anteà perjurio illud con-

DX m

TUS jl

firmáffet , fi prudenter metuit fe rurfum ad tormenta rap-

"

tum iri, (uti ordinarie fieri folet ) fed poteft fine pecca-

Dj

to mortali in eo perfiftere & mori, Ita cum pluribus aliis

eriti :

docet Leffius n. 48. . Patet ex di&is , praeterquam illud de

Ut exto

perjurio , quod tunc probatur 5 quia etfi peccaverit morta-

liter , quando perjurio confirmavit , tamen pofteà non te-

.netuxr

Pæblll PIN

DE MüTHO.

12-341

s Cs Pt

nétur retra&äre. Ratio eft; quia perjurium jam tranfiit, &

non retra&tando nemini facit injuriam : retra&ando autem;

culpam pcrjutii delere non poteft , fed coram Deo peenitendo,

quod poteft facere

abfque externá revocatione : fecus eft de

hoc enim degbet

ii wfit

perjurio, quod in detrimentum alteriuscedit ;

*

revocari,

. inya

,uæïao

An teneatur ea , qua fibi impofuit rctra&are,

-

;

-

am eft occidendus.

faltem inextremo vitae cum Jamy

Refp. Probabilius eft non teneri , fi ea revocat

io nihil

jb fibi cfi«

prodetfet ; ficut ordinarie nihil prodeft. Ita Leffius n 49«

, ptcuet

ja quisque

CASUS /ALCLV'I,

um aliquo

Adulterium,

non ef

Cum ex: adulterio. damnificari poffint. Conjunse altey &5 proles Ie-

gitima ,

circa fuflentationem , barcditatem ebc. Quaritur,

xcet Lefftos

ad quid uterque adulterans natá eis prole

x dt

:enemutur 2

non (

àp qriminà

Refp. Si ambo adulteri zequé primó vel liberé in adulte-

ocare meu

rium confenferint, tenentur aque primó ad reftitutionem

lendá prole , & quod pa-

enetur DO

prodamno, quodfübit maritus in a

j em e

tiuntur proles legitimae ; & uno d

eficiente , tenetur alter

adulter , quàm adultera

)

Sdmf/ cura

in folidum : quia totius damni tam

. d'ggm £

funt cufa injufta , undé fic argumentor 5

quorum damno-

rum injufta caufa quis exiftit ,

illa compenfare tene

tur, fi

fed damnorum , quae

T

compenfabilia fint per quid aequivalens;

ex commiffo adulterio fequuntur marito a

dulterz , aut hu-

l [enetuï ]

fta extitit uterque adul&erans ;

TR

jus filiis legitimis , caufa inju

ergoe

ymentt !

(

Dixi: Si ambo equé

primó «vel liberé ii adulterium confen-

inc p*

aut fraude , ufuram corporis À ma-

JoribU

jl

feriné * quia fi adulter vi ,

T

tre extorfiffet, ille folus omnia

praefata damna compenfare te-

jm

j

t

neretur: quia tunc illi foli imputarentur Ut cau

fze per fe cul-

welli

p

pabili ac inju&æ.

()M&

u

Porró

;n;z

CASUS SACRA-MENTALES.

p Á —— oa(—

ais

-Porró damna emergentia adultera com

vincatt

Cavere poteít variis modis.

penfare aut prae-

E. g. rem familiarem diligen-

priam |

tius adminiftrando , de cultu corporis fui & fumptibus: de-

git hu

trahendo , de bonis propriis , fi quae habeat, plus relin-

dete, Í

quendo flliis legitimis quàm fpurio, item fpurio (fi hic aptus

nec id

fidé d ftatum religiofum , & mater aliundé impedire non pof-

tumul:

fit damnum , quod filii legitimi paterentur ex fucceffione hu-

ma f

inodi-reli

jus in hereditatem) fuadendo, ut renuncians heereditati, ejus-

tution

reditas,

gionem ipgrediatur, m quà non admittitur hae-

atQuir

fiisalt

ie&eri

CASUS. MCLVII.

Á

düm

j

. Quid fi adultera damnum ex : fucceffione fpurii oriturum , 2 fili

£

degitimis aliter av

&

rtere uon poffrit , nifi pzdu/;c;szfm

teít s

"eccultum prodar teneturge illud 0.

nifi ex

proaere?

fnamd

&il

Refpond,. Ex Communi , nifi mater adultera moraliter

füccef

certa fit, damna per revelationem criminis effe. avertenda,

periqu

& infuper revelationem iftam fieri poffe abfque probabili

periculo viteé, & gravis infamis' , eam faltem regulariter

NIl2 pe

non debere adulterium revelare,

Rune]

Ratio prioris eft 5 " quia

COfmmi

in dubio melior eft conditio poffidentis , adeóque quamdiu

I

mater prudenter dubitat , an revelatio fit profutura , non

YXuat

tenetur famam , crimen occultum pandendo , prodigere,

iultoque minus quando parum eft credibile , eam effe pro-

Vquey

Jàegn

futuram , atque circa hoc notat Leffius lib. z, de juftitià &

jure cap. ro. dub, 7. num. s:. Raáró in praxi accidere , ut

Ifie pE

Wltarm

adulterà non habeat rationabilem caufam dubitandi , an re-

velatio fit profutura , .eoquod .filius , qui ha&enus fuit in

poffetfione legitimee nativitatis , matri afferenti , quod ex

adulterio conceptus fit , non teneatur habere fidem ,

niü liquidis probationibus óftendat ;

eumi enim ipfe &

fuà , & publicà opinione fit legitimus , nori tenetor .cum

!u

fi con-

füer

tzmj:,ga fuo incommodo fe reputare iliegitimumi m

vinca-

Flüttie

p£ MUuTUO.

83

i ]

du pre-

vincatur,praefertim cum ïuxta r&gulamiuris:*allegagti fuam pro-

diligea-

inem cum alterius praejudicio , ut hic contin-

priam turpitud

ibus. de-

it, nulla debeatur fides, acce

dit, quod mater fibi poffit perfua-

s rdít-

imo , tamen verbis negaturum $

dere, filium etiamfi credat an

hiciptis

nec ideó ceffurum hareditate ,

fed potiüs omnia litibus &

'hon yof-

tumultibus mifturum.

Ratio pofterioriseft; qu

ja vita & fa-

fione hu-

ii legitimi per fubfti-

ma füntbona fuperiora iis , in quibus fil

dáà damnificantur 5

titi, eju5-

tutionem fpurii in haer

editate percipien

ütür ha-

fubire valdé notabile damnum in boe

atqui mater non tenetur

nisaltioris ordinis, ad averten

dum damnum in bonis ordiris

inferioris; ergo.

u

iter crimen non effe revelan-

. Addidi veró faltem reg

dum , quandoabíque probat

o

vitae periculo revelari non po-

i, if

teít &c,

Soletenim in propo

fitoà quibusdam hic cafus excipi,

/n

egitimo , gravilfi-

nifi ex hoc, quod fpurius fubftituatur pro 1

mum damnum immineat bono communi, Si

c, inquiunt , fi,

lio legitimo in regno effet

€, g. illegitimns Reginze filius

praefi

motalitet

fucceffurus, ex quá fucceffione

fubditi manife(to exponerentur

obligaretur Regina etiam cum

wencnöa,

periculo deficiendi à verá fide,

robabit

vitze periculo adulterium prodere , fi

fpeseffethoc malum com-

mune impediendi per revelationem adulteri

i, quiatuncbonum

regulatittt

quod eft vita.

dt; qum

commune praeferre teneretur bono privato,

) uamt l u

- Porró quod attinet ad ipfum adulterum ,

ille aliquande

excufatur à compenfatione damni ,

five extoto;

five ex parte ;

i , W0n

&compenfatum fuit,

,mdign*e,

idque vel quia damnum ab adulterà integr

y effe pro-

vel compenfandum creditur ; vel quia re

fitutio nequit fieri

turbatione

& discordiis fa-

g]ü&mä &

fine periculo vitze, difpendiofamee,

Cidifö ) )

us,rfxliumcffe fuum.

miliarum,' vel denique quia non 9& cert

g, m

CASUS AMCLPV 11I.-

yod ff

. Quidfi prdlbf expofíta ]ii à matre adulterá ?

;l',C f.dï(* :

' Refp. Si adulter id confulerit, vel

aliter expofitionis au&or

jim *

uf

fuerit, tenetur ad reftitutionem domui ,

vel hofpitali prolem

auti t

ph r

nutrienti, Dico; fi expofitionis aultor (uerit. :

. quia fi mater

/

U

Rrr rrr r

jpfe

E

É2j4

"CAsts SACRAMENTALES. -

s

commu

ipfo invito aut infcio prolem expofuerif, multi ipfum e*x&ä—

fant ab onere reftitutionis , eoquod tunc non fit vera caufa

fare tent

ahinist

damni, quod patitur ifta domus ; neque illud intendat, fed ex

laob de

alienà liberà actione proveniat. Nec refert, quod matrem in

uandam neceffitatem conjeciffe videatur , ut hoc faciat, ne

Compet

videlicet aliàsgrave periculum infamiae, odiorum., &c, incur-

à marit

rat, fi prolem non exponat ; quia ipfam (ut fuppono) non in-

ftopratc

vitam fed volentem in dictam neceffit

do, quo

atem conjecit ? uhdg id

z

eopori

ipía üþ—i dcþet imputare,

precibu

.CASUS AICLLX.

fi, Ut

letig )

T itius eff moraliter certus, Cajume[fe commiffurum adü!ïerii:m ; po-

teritue Titius Cajo liciió co

"f

slere , ut fornicetur , e4 videlicet intem-

tton ob

Kione, ut-Uitetur adulterium ,

quentit

quod nlz'teri émpedirs

aon potefr *

Refp. Affirmativé, Ratioeft, quia tale confilium non fer-

sur inmalum abfoluté , five fecundum fe , fed füb ratione bo-

Qiij

ni , videlicet , quatenuseft evitatio majoris mali ; non enim in

t,guu

TR

eo cafu confulens dicit, fac malum vel fac malum 1flud ;. fed ub

t

«onditione hoc modo :. $i £amen vefoleveris facere malum , potius

elige minus, 65 abfline à majori : neque per hoc alter ad malum in-

hi

ducitur, cum jam. ex fuá pravà voluntate firmiter ftatuerit pà^4

trare majusmalum , nec aliundé poffit , (ut füppone) à propo-

quis ob

Ohforn

ätoj Qc.&i »quàm.confulendo malum minus,.

VR Drol

CASUS ACLX.

CLb EN

*

AC fe

Stuprumi,

D ce

—— Que [it oblipatio pro ffupro injufto?

HCUt um

|

Refp- Ynjaftus ftuprator virginis, qui fcilicet vimetu, frau-

lp

de aut fallaciis ufuram corporis extorfit , tenetur puellae com-

penfare omniadamna , quae ex defloratione patitür , & pretio

eequivalenti funt competfabilia. Ratio eft, quia haee damiia

ftitiae

funt 4iHat;agpcr injuriam'* coipfo, quia funt illatajmodis ju

€ome.

9]

rt4

i5 Dusoceneen

DE *MüT'ü O.

m exu

v-comrhutativæ contrariis 5 ergo -inju'ftüs &upfator ea competi-

4 C

fare tenetur; v.g. defloratam ducendo in matrimonium , aut

acítimationemdamnorum pecuniis refundendo &c. Sic (i pucl-

] kdeï

Auemin

la ob deflorátionem non amplius poffet tam honefté nubere,

compenfanda eft fpes matrimonii honeftioris, fi ut jam nupta

dat, ne

*

C incut-

à marito , ex poftta&o ftuprum refciente deferatur , tenerur

ftupratorha

nc deftoratae miferiam fublevare omnimeliori mo-

) nonrir«

&c. ufuram .

, Unde jd

do, quo poteft &c, dixi eum teneri, qui vi, metu,

corporis concedat, & liberé in deflorationem confentiat, licet

precibus follicitata ( dummodó preces non fint ita importu-

na , ut judicio viri prudentis aequivaleant quodammodó vio-

lentic ) ftuprator juxta communem Dodorum fententiam

riutt -

non obligatur ipfi facere compeníationem damnorum fubfe-

t ii

t

l

quentium ; quia fcienti & volenti non fit inju;ia.

al

3

-

[

^CASUS */MCL,XL

i epniete

Ouid fi duo cbgnow-Erïnt eandem mulierem , ïtaï ub plane iuceríur

done 00*

K , quis fet pater , teneturne uterque ex 4q

uo concurrere ad fuflenta-

yenim i

tionem prolis , e$- ad reflitutionem f aciendam marito d filits mulie-

. fb

ris , fE bac f'uerit conjugata, Cf fit certum ,quod proles

0 fet leaitimA?

jr, u

malum i

Rejþonäftur à viris do&tis aHï'rmativäL Ratio eft, quod ali- .

077 72

quis obligetur , & unus non potius quàm alter: ergo uterque.

iptoy"

Conformiter ad haec docent aliqui adulteruga dubium , an ali-

qua proles fit nata (exfuo fcilicet adulterio) teneri proratione

dubii ad refarciendum,

Verüm eft moraliter impoffibile in

hác re juftam ponere taxam. Hinc cenfeo, quod fi mulier

poffet congruenter ex fuo fuftentare fimilem prolem, fortaíTis

neutrum ex duobus dubitantibus tenerifuccurrere, quia , cum

ipía dederit caufam dubii injufte , in hujus poenam merito

jeto ft"

ipfamet videri poffet habere totam obligatio-

nem, haecextende etiam ad

gl

fornicantes,

Y

j

(eio

(damniï

j

Rrr rrrr z;

CASUS

qum

CASUS sA'CRAMENTALEsf

M a

fecuti

/|CASUS AMCLXH,

el, a

lli , qui þromi/ïtmdtriman

ium Yir.

lt po

(Mui fz'zciendum ii

quam corrupit ?

2

d

T

Tanc,

L

Re[v. Ipfum teneri illam ducere , etiamfi tantüm ,E&ä

"teneri

matrimonium promififfet, Ratio eft; quia & fidé promit-

tendo contra jus virginis , quare tenetur eidem fatisfacere

füz

I

per effc&um vera promiflionis, Si veró incercedit impedi-

mentum dirimens matrimonium , tenebitur illam dotaze,

HU

I1ta Stephanus à S, Paulo Tra&. r. difp. . dub. 3. num. 42.

ftheatt

Adverte tamen eum non teneri illam ducere , fi ex circum-

ftantiis perfonae promittentis , vel ipfius promiflionis virgo

pma

(0

obl

facilé colligere potuerit , eum tantüm fidé matrimonium

tüit ac

promittere ; prout v, g. fieret , fi effet hic ftatüs longé altio-

ris quàm ipfa, tenebitur interim eam dotare,

Infuper etiam

Cf

f'&&um,

non tenetur ad matrimonium* licet illud ver& promififfet,

G ex tali matrimonio pravideantur fecutura gravia damna ,

Tl

vel fcandala; in quo cafu tamen tenetur promittens ad aliam

Icomy

compenfationem , fimiliter excufatur ab onere reftitutio-

nis, & multó magis ab obligatione eam ducendi in uxo-

rem , fi ipfa poft promiffionem cum alio fornicetur; quia

tunc ipfe potius decipitur , quàm decipiat, Neque etiam

ad di&am obligatur reftitutionem , fi virgo vel parentes ejus

-Titiw [

nolint acceptare smatrimonium poft fa&am corruptionem $

i

quia preter matrimonium nullam aliám compenfationem

promifit , ut

/

fuppono. l1ta Stephanus à S. l'aulo loFQ ci-

URFO.

n

h

N

€X

.CASUS ACLXIIL.

ICïfoþä,

a itius Adolfïfcens:tm;V 1rgines paris conditionis ]i:?) faá

T10 fiee

lum f

Pram.fj/ïone C

0718

ij corrupit ; gmxrim( 3 Aad

Qünet

* g(:z'd LeneAL ur ?

OC m

Dicutí aliqui z. Titium teneri ducere primdam,'üxhæc

tenetm- Í

ducere

fraudem advcrtgrg,nt?llo quo potuit ; nec teneri

fecun-

1 dify

d eangpec,

DE M/I-I'F'UO.

1237

fecündam , vel tertiafn licet contingat illum tranfigere , id

eft , aliter rem componere , cum prima , quod fi prima fa-

ii

cilé potuit advertere fraudem , & non fecunda, teneri ducere

hanc, &c,

:

w ff

Dicunt 2, In Cafu , quo Titius tenetur ducere primam,

*teneri coeteris de damno, fi quod fecutum fit occafione hujus

pfonit-

tUsce

fi&z promiffionis; & in dubio, an damnum fit fecutum, eum

teneri inquirere eo modo., quo poteft ; & debet in re magni

impet-

momenti, [ta illi.

Verüm

| dot&ïc.

Refp, . Non apparet ulla ratio , cur ille adolefcens non

um 42

teneatur ducere fecundam , fi tranfigat cum primá

?

.

Sienim

Girum-

prima moreretur , vel fponté cederet juri fuo ,^ videtur cer-

j virgo

moonium

tó obligari ducere fecundam , ficuti in cafu , quo prima po-

tuit advertere fraudem ; quare ergo non in omni cafu, quo

g dio-

ceffat jus primae , & confequenter dum eft huic aliundé fatis-

yretiarm

mififet,

fa&um, Certé merentur fimilis faringe homines , ut de fuá

malitiá non folüm nullum co

- dufnfdy

mmodum reportent , fgd etiam

4daam

incommodum hoc rcfcx-,an;.

effitutio-

. CASUS AMCLXIP.

j jn uY

üt ; qUIR

. Falfum Teftimonium,

je um

Titius ex ignorántid cvel inad'verlentid non. damnabili

: d

qts cio

-

d ffliäca-

n

145 elf boná fide f'al/umy quaritur , amteneatur fuum

A

fejfimamuw retratiare ?

fationum

j Joco &

Re/p. Breviter Titium teneri fium teftimonium retra-

Care ex juftitiá , fi ex eo fequatur damnum alteri ,

& fpe-

ret fore utilem retra&

ationem , eamque fine gravi fuo dam-

no facere poteft, probant aliqui , quia , qui detinet alie-

num fÍcienter , tenetur reftituere ; ergo fimiliter hic , qui

jf

detinet famam alienam , quam kefit, & poteft reftituere,

hoc tamen non videtur fimile , quia qui detinet alienum,

tenetur ratione-rei acceptz reftituere, quam adhuc poffidet ;

]j ü hæC

at diffamator non tengtur rati

one rei aCccepte , cum nihil

Á at

Krrrrrr3àj

inde

fegun

1438

| CASUS SACRAMENTALES.

-

——

A

inde habeat ; nec ratione inju(tze acceïä;tionis vel damnifica-

tionis , cum fupponatur non peccáffe; ergo alinnde debet

probari obHgatio juítitie , ad hoc probandum poflet afferri

melius exemplum illius , qui ex inadvertentià applicuit

ignem domui aliene , nam ubi id advertit, tenetur ex ju-

ftitid extinguere ignem, fi pote(t ; aliàás tenetur ad reftitutig-

nem damni ; fic etíam qui boná fide falfum teftificatus eít ,

Tiliy

applicuit quafi ignem famee alienae ; unde tenetur caufam

damni à fe pofitam aufferre absque fuo damno notabili.

pj

4 od

Ex di&is collige.

$i Titius fcienter falfum teftimonium

dixit, ratione cujus mors vel mutilatio ettinferenda , tene-

gmg

tur (ua di&ka retra&are, fi id profuturum putet, quamvis ipfi.

fimilis poenae periculum crearetur, ut communiter docent Do-

ores 5 quisque enim tenetur damnum , quod alteri fuique.

paravit, avertere, etiam cum pari damno fuo ; ut patet in re-

p de

ftitutione famae, honoris pecuniae &c. namin

pari dla mno tae-

:

fiti .

lior cenferi debet conditio innocentis.

Dices. Quisque magis tenetur confulere vitze fuce quàm

Quia J

Quàm

alienze; ergo no

lo fuze.

n tenetur £u..gcuvrrcrïeyitvæ aljenæ cum pericu-

d

Wonife

Vgj

Refp. Enim antecedens folum e!

ft verum in pari caufá in-

"][.ione

nocentiz; utfivita tua fine mea culpáfit in periculo, nonte-

Secus. eft , fi meá

lti

neor tibi confulere cum periculo mez,

culpá & injurià periclitetur , hinc fit , ut fi alios ad falfuna

V

teftimonium dicendum induxeris , ex juítitià tenearis eos mo-

tj

?

i

Poliign

nere, ut retra&ent; quod fi noluerint, debes judici totam tuam

machinationem áperire , ut innocens liberetur 5 quamvis

Vntr

Worjs

inde tibi certa mors impenderet , ut re&té docet Leffius

od intellige , modo fpes fit revocatie-

d ] UR'XU

öz alii, qu

np(fl*]'oï

nem -ill'am profuturam.

&t d m

2

38 0 x

ldl

x

difþö!?&ic

6,?, &,m

tet

Dre

» QUja

Quj

ODbor

émbrROD

| DE JURAMENTO.

: m??x

nifitt-

- debet

Affeui

piicuit

AhïïïNTO.,

exy

[fkutig

/

tus d

fïit';'w babet ex did

i banc notitiaur

.caufam

poteffati fubjecia fimt , vota edere

» quod perjone' , qua dtar;'w

l

A voluntAte €orum ,

65 po[fent ,

4

É u dependentia

uibus fabfunt , dtaut eai

7rita reddere po[frnz ,

monium

quatenus ipfrs pragu

4

ICAUL.

Unde concludit. fey,

z

4

j, tent-

demominativam poteflatem , v.g. Patris, P

iter juramenta pet

Yelatt , Douint ,

mvis ipi

.Ma-.kitz', Titorts €P t ritari

*

Juari- -

centDo»

Pur , AR bene ?

pj

ri ftique

Reff. . Juratetum profmirï*"oriurh

et if f6"

foli Deo p'r'æfïï'tum,ä

per denominativam poteftatem , P

raclati, Patris, Domini

100 f

riti &c. fimiliter irritari poteft, ficu

tifupra diximus.

quia Juramentum promifforium Deo factum aliud

Ratio eft ;

non eft,

r quäm

quàm votum juratum,

. Jutamentum autem acceden

S promif-

n pea

fionifeu voto , affumit

admodum de

naturam & coriditiones ejus Ced, quer-

jurejur. ergo perindé ac votum tacit e4 con-

icafi ife

ditione fit ,

diti.

falvo jure Superioris , irritandi pote&agc prae

? n[m It

[ n

Ref. 2. futamentum etiam homini

d o

reddi poteft, (i verfetur circa.

praeftitum, iï-'ri"t*uqu

*

materiam ,quse liberze alterius dis-.

s eosmo-

pofitioni fubje&a eft:

e

2

aut fi verfetur circa promiffionem vel

oam toam

€ontractum ,qui dom

inativà- poteftate Praelati, Patris,

Domini,.

ungI

Tutoris infirmari pot

eft.

Prior pars fumitur ex C, venientes

de jurejurando, ubi.di

]

[' Lefas

citur ; quod in juramento intelligitur jus.

.

:

w-

Superioris exceptum

$

. ut proindé

juramenta in- cujuscunque:

gratiam editas, perau

&oritatem.P

teftatis.etiam Laica,

apae,Epifcopi,

alteriusve po-

*

,

irritari queant , fifint circa

Ls

iteriam ejus:

difpofitioni fub

jc&am., ficuti nótat Abbas in.cit.

n«2. & in.C.co

C, venientes,.

nftitutus n. 8. de refcript.

Altera pars etiam pa-

tet , qnia: juramentom. reci pit Daturam.

€ui opponitur. Sed jam oritur

& conditiones a£&tüs,.

fE

( Qua-

1240

T. ,CAsus SAC'RA;I:i—,EN)TLA'ESi.

at

*

commi

demho

Quæ.s—'rlö r

qui d

enfarí in juramentis 5, que

fervatu

| Pofdïne efia'm difp

Leo ftst «

é

i

bona il

of

Refp. 1. ! Quicunque habet. pofïe&at&m difpenfandi ave

cula f

commutandi vota , poteft tali facultate uti , tametíi vota

ts dist

jurata fint.

Ratio eft , quià votum , ficut & quavis alia

promiffio , licet jurata fit , retinet naturam fuam ; quare

ti » QUà

nihil obftante juramento , remittere eam poteft vel ipfe, cui-

1hom;

Vot Q

promiflio fatta eft ; vel alius nomine ejus; tali poteftate prae-

ditus ; hoc ipfum autem in difpenfatione accidit, in quá Pree-

'iplli

felervat

latus Ecclefie , vel qui ab eodem poteftatem habet , vieeDei

orum

ob juftam caufam ,. voti obligationem remittit , vel in aliud

poffet,

commutat , tali autem promifforize obligationis remiffione

;

f

[f

i& , corruit etiam obligatio juramenti ; quippé quod eft

d quij

accef

rium , & confirmatorium promiflionis : jurat enim ali-

iütae

ent,

quis

À

fidem promiflionis Deo fervaturum, coníequenter , fi.

fide five obligatione promiflionis legitime liberetur, non ob.

alterius

Inf, pei

ligatur deindé acceflorio juramento,

pottunr.

Refp. Vota & juramenta pia æqüïparanmr, uhde QUiBu?;ä-

« my,

Uæfu (

cunque privilegium datum eft difpenfandi , vel commutandi

vota , cenfetur etiam datum privilegium difpenfandi & com-

Ute, tür

eaPIO

mutandi juramenta pia , abfolute ;idita.

:

Q*X

Qie

Ratio eít; quïa votum & juramentum pium fermé hmi-

(Ontf t

lem erga folumDeum ex Religionis virtute obligatione

m corn-

tinent, Undé haecjuramenta reputanturtanquam vota, Hinc

4

/

m

eft,quod ficut per profeffione

mcenfentur extingui omnia vota,

&i

ita etiam cenfeantur extingui haec juramenta. Adde, quo

/0

Proiy

ex communiore juxta Layman fenteütia papalis refervatio

d"'wr K

votorum extendatur etiam ad refervationem piorum jura-

ergo multomagis privile-

Num er

mentorum circa easdem materias ;

ut illá

gium , five delegata poteftas difpenfandi in vptis d

i*f

. com-

fedllel

DE $URAMENTO.

£241

od d

commutandi, extendenda etiam eft ad juramenta pía : fiqui-

dem hzec extenfio favorabilis; illa odiofa exiftit, quidquid ali -

qui doceant nullum juramentum abfoluté editum Papee re-

:

fervatum effe ; quiaàdiverfo,inquiunt, ad diverfum non fit

bona illatio ; praefertim à majpre àd minus,& in materià odi-

ä"näï qu

ofà,qualis eft refervatio Papalis, atqui voti, & juramenti vin-

tf vott

cula five obligationes , & confequenter earundem refervatio*

ncs diverfze rationis funt; imó major & eravior obligatio vo-

evis ia

ti, quam juramenti promifforii , ut plerique docent cum S.

imm

Thomá 2. 2. q. $9. art, 8. confequenter ma]or eft ratio, cur

ipft, qi

vota quadam Papa fibi refervet , quam juramentas ergo ex

fatepta-

Papali quorundam votorum refervatione non vc&& infertur

x' Uä?ïæ-

refervatio jurameritorum circa easdem materias , verüm etfi

, vieD

horum DoGorum fententia ejusque fundamentum fubfiftere

| in d

poffet, Ecclefize tamen confuetudo , & aequiparatio illa juris;

emiffine

de quà (üpra di&um eft,obftare videtur, quare ficuti vota, ita

quod &

& juramenta quinque fummo Pontifici refervata cenferi de-

zenimal"

bent. GCoeterum juramenta continentiae perpetuzeReligionis,

uentel , !

alteriusve materize refervatae , fi poenalia , aut conditionata

; no'yn Q?

fint, perind& ut votaejusdem conditionis , ab Epifcopo relaxari

poffunt. Hincfi vir, absque intentione promittendi, exmagno

erga mulierem affe&u juret , fe Religionem ingreffirum, fi nup-

enyi

tíae fucceffüm non habuerint: in hoccafutum Epifcopi au&ori-

tite, tum ctiam per Bullam jubilei; ac privilegii difpenfari po-

E

r & «

teft; proptereà quod tale

juramentum non tam ex affeQu erga

religionem , & Dei cultum ; quàm ex affe&u erga mulierem

f fimi

conceptum , valdé imperfe&um voluntarium continet.

,onem

COf

-

- oU Rep. 3. Juramentum promifforinim 'erga hominem, or-

pn

70[30

dinarié relax ir? non potett, absque €ónfenfu ejus, cui praeftitum

e't. Raíio eff, quia tali joramento jus homini acquifitum eft quo

dde

q.

proinde; ficut & aliis bonis privari non poteft; ubi difcrimen

"no

adv:rtere licte intet votuin juratum ,. & promiffionem ju-

j IC(erf 1

V

ratam erga hominem ; nam promi(fio voti Deo fit, qui oblisa-

)10["m

tionem remittere cenfetur ; fi. Ecclefiae Praelatus judicet ita

yut IH

f6 s

ngedlfe ad falutem VO";*'antig D&ïquc honorem ,tunc veró con-

(

S$ssssss

fequen-

4244

€.4$115. $ ACR.4ME NT ALE $,

L n

fequenter folvitur etiam oBligatio- juramenti, In juramento

autem promifforio , quod homini fit, ipfe homo eft creditor,

cujus proindé in hác re commodum , atque voluntas fps&ari

debet, coque invito obligatio remitti non poteft, perfe & or-

dinarie.

Excipiendi tamen funt aliqui cafus, 1. $j commune bonum

N

Ecclefi2e , cui privatum commodum pof(thaberi debet, jura-

Confirr

menti relaxationem exigat , quod maximé pertinere videtur

T.f

ad fupremum Pralatum , Papam , quippequi curam totius

Ecclefize gerit,

Nota autem, quod dicitur saximé ; quia fe-

Ht d

fevot

cundum proportionem & qualitatem caufz , interdum etiam

t'endum

ad Epifcopum pertinet, relaxare juramentum, v. g. non de-

nunciandi, non accufandi, fi bonum commune Diazcefis fuae

itducit

Utütum

aliud exigat, 2. in poenam criminis ab eo commiffi,cui jura-

N

tum eft.

Sicuti enim criminofus à judice fuo pecuniá mul-

Ihterore

&ari poteft, ita & jure fuo , quod ex promifforio juramento

endum

acquifivit , fpoliari , quà ratione in C. nosSan&orum, & C, jura-

quid &

tos, 1. q. G. abfolvuntur ii , qui excommunicatis Sacramento

CD$ no.

fidelitatis obftri&ii funt , ne eam obfervare teneantur, donec

illi ad fatisfa&ionem veniant, 3. Ratione gravis injurize,quam

&itiÜre

C5 Rn

jurans paffus eft ; puta, quia injufto metu, feu à promiffario , feu

lturum

ab alterá perfonà ad jurandum adactus eít; vel quia dolus,

Tion fien

aut enormis lafio in contradum incidit , v. g. emptor ul-

tra dimidium pretii jufti laefus eft ; tunc petità & impetratá

Tlone il

& llne r

ab Epifcopo juramenti relaxatione agi poteft ad contra-

* tl

&üs refciffironem , velju(ti pretii fupplementum,

Ità fu-

snitur-ex C, Abbas, jun, Gl, ver. coa&us, de iis, quae vi , & C,

TNeg q

Wf

verüm de jurejur, 4. quando aliquid fub juramento promit-

Yi

titur,de quo dubium eft, an fit licitum , vel illicitum ; proficu-

gej

wm vel nocivum , aut fimpliciter, aut in a!liquo cafu , in hoe

enfij

W

Vr

f

poteft quilibet Epifcopus difpenfare, quod intellige

€hf Q

de guolibe:

Epifcopo refpe&u fuorum

fubditorum,

tj

Mrita d.

e

3 Jur

CASUB

v ass

pETurs AM—'ENTOI

—

T

'amento

QUSTIO II.

teditof,

n in owni juwamento promi[sorio tacite couditiones

fp:&dfi

( & ot

inteFigantur ?

Ofa. x. Juramentum eft invocatio divini nomiais , in te-

tbonm

ftimonium alicujus tei,

Finis & effettus juramenti eft

ct,qUt

confirmatio rei dubize feu controverfze teftante Apoftolo ad

o Videtut

H:b. 6. omnis controcvevfe finis,inter homines, ad confirmatio-

m totius

Porró juramentum duplex eft; aliud af-

mewi, efl. juramentum.

; quiafe

fertorium , quando divinum teftimonium affumitur, ad affe-

m etiarm

rendum pracfeatia vel praeterita ; aliud promifforium , quande

,hon (e-

inducitur divinum teftimonium , ad confirmandum aliquid

vcefis fuce

futurum.

ycui juta-

AVot4. 2. Juramentum praeftitum circa materiam jurís,

unia mule

interpretandum eft fecundum limitesjuris, neque ultra exten-

JrAtmento

dendum. Senfus eít, fi quis alioquin jure obligatus fit ad ali-

k C

quid faciendum , vel omittendum , tunc juramentum acce-

cramento

dens non aliud fe extendit; fed tantum ad ea, quae fub obli-

yr, done

gitione juris comprehenduntur : ut proindé intentio jurantis

lïiæsquam

efle cenfcatur , fe nihil illicitum, five jüre inconceffumaatten-

ffirio, tl

taturum,

Exempla habemus.

I. Juramentutm Epifcopi de

yia dolus

non alienandis bonis Ecclefiae , interpretandum eft de aliena-

mv U

tione illicità , qua fit fine caufáà neceffitatis, aut utilitatis;

jnpett

vel fine requifitá juris folemnitate , ficuti colligitur ex'C, ult,

à contft

de Ecclefiarum zedificatione , & docet Innocentius, C. cuma

j t

omnes, de Conttit,

Abbss. in C. vt fuper. n. 15. derebus Ec-

ævh& j

Cdef. non alien, fimili ratione , fi Epifcopus in fui electione

verbis generalibus juravit, fe privilegia non daturum fine con-

o promi

1;p

ofic

fenfü capituli ; intelligi debet de conceffione privilegiorum

i, n

ho

illicitá, five quam Epifcopus fecundum canones, absque con-

enfu' Capituli facere non poteft 2, Cleticus , qui juravit refi-

dlige

dentiam. 3 Poteft tamenabeffe in cafibus

jure coqceiiïs. C. ex

parte 2 de Clericis nonrefid,

3

3. Juramentum de fervando fecreto, five non revelandisiis,

qu& in capitulo, concilie &c. tra&tantur; intelligitur , quate-

(

$$$s95s8 $2

nus

h244

CASUS SACR AMENTALES,

st

nus materia fecretum poftulat;ita ut fi magni momenti exi-

Àl

ftat , & valdé interfit non evulgari , ejus evugatio mortalem

is juran

etiam culpam contra religionis virtutem , propter violatum

dilponf

-

juramentum,contineat; fi autem res levis fit,folunr venialem;

P

Dofran

deniQue nüllam;, i. evulgatio nullum .omninó incommodum

duira

afferre poffit ; veliniis cafibus,in quibus commiffum fecretum

filit a

revelare ad impediendum maajus malum communi jure. con-

quod À

«effumeft. itaLayman.

PT

4. Miniftri publici ,fi jurent, fe contentos fore ftipendiol

CA

getaxato,item Mercatores, piftores, fi jurent, fe fervaturos ta-

poffe:

xationem pretii; ponderis &c, intelligiturjuramentum, dum ta-

COfcur

xatio jufta fuerit ; non.item fi conftet , injuftam effe, ut ex

Ten

Sanchez docet L:

fl t

finem..

gyma-m ïïþ?- 4« ttact. 3, CBP'L', 9. II..2,. .Circa:

f fli,

N'ofa 3. Jurar

nentum bopá fidepracftitum non eft extenden-

Yit;it

duniultra intentionern jurantis verifimiliter praefumendam, Ita

'[i()nc'hg

docet $. Thomas. 2. 2. q. 9. art, 2.ad. 3, & Canoniftze in C. ve-

niens,cum Gl. verb praefciviffet, dejurejur, Suarez lib, 2 cap;

notabi/iï

11.n; 12 &alii , cum ajunt., quod; juramentum tior cft exterr-

Yi ibi t

dendum ad incognita , five quae jurans in fpecie non cogita-

fit Ecd

vit; & quae in. mentem fi veniffent , verifimiliter excepiffet,

M

e; g, fi jura(ti te altert in omnibus pariturum , interpretan-

tt, d

dum: id. eft,, nifii vel illicita, vel nimis ardua , & à ftatu tuo ab-

tentis i

horrentia imperet , ficuti docet.S, Thomas J. c, & fumitur ex c,

LT.

Quintavallis., ubi Gl, var, exheeredit.. & de jurejur, & C. cum

m

juramehto de homicid, .. Quia ingenerali promiífione nor ve-

DfOpter

niuntea, que quis veri(imiliter ir fpecie nog promififfet , aut

W[(

promittere.rom potuiffet. . His notatis.

Poto

^ Refp.Inomniuramento promifforio, licet abfoluté fatto,

d) Xm

txcitae conditiones. quadam. continentury , Prima conditio,,

Weem

fi potero..

Quia ad impoffibile nemo obligatur , quod fi una

*

3

Vtnre

ffze impofibilis fit .alters. poffibilis maneat ;

pars rei promr

er

vel PUb'

tunc utile per inu

tile nom vitiatur , fi utile ab inutili feparari

Dotet

at

potfit ,

&

Y

x-fine dependentiá ab illo promiffum fugrat,.; ficuti

Smc

Riame

l

s?ogcnäüo&qres; in Reg, j,'ux;?s 37 if 6«

Altera

DE $ UR AMENTO,

d ncsanenc

ht exr-

ïAl't'Eræ conditio e£, Sa-lw.;)-;'ure&f autforitate fuperioris, fi

Vortalem

is juramentum fibi preejudicans irritare, aut ob caufam juftam

iotum

difpenfare, vel relaxare velit , fumitur ex C, venientes, C. ad

ealem;

noftram, 3. dejureju:z, & C, non eft, de voto: Veneft voti dicen-

Amodum

dustransore[for qui , qu

od voxvit , aucforitate feJis Apoffolice di-

fectetpm

f[lulit adimplere , et enim eadem ratio de juramento.

Adde

:

Jute C-

quod Abbas in c. uit. n, ro. de Ecclef. aedific. refpondit ; fi Prae-

latus inferior juravit fe norralienaturum bona Ecclefiz , fine li-

pendiolt-

centiá Epifcopi ; etiam legatum à litere talem licentiam dare

türos ta-

poffe: quia fpe&tato corumuni jurc intra terminos provinciae

n dümta-

concurrit cum Epifcopo in jurisdi&iorre.

.

ffe, ut x

Tertia conditio eft , mifi /5, in cujus gra

tiam &5 utilitatem ja-

.4, d

ratum e[l , obligationem remittat , feu expre(fe, feu tacité, puta

fi filia, pofteaquam hareditati paternze. juramento renuncia-

extendert

yit, à Patre hzeres inftituacur, tumfine ali$ juramenti relaxa-

ndam, lt

tione haereditatem capere poterit.

n C

Quarta conditio eft, f res im eodem [Tatu permanferit , [i-vve

lib 4 C0p.

notabiliter mutate nom fuevint ; fumitur ex C. veniens, & C, bre-

vi ibi, mfi drfficultas exiflat , propter quam requifitus non pof-

d ext

on gt

fit Ecclefize fubvenire & C. quemadmodum de jurejurando,

Ratioeff , quia notabilis mutatio quafi aliud obje&um fa-

excepllit

erpretat

Cit, ad quod , verfimili preefumptione , jurantis & promit-

tentis intentio fe non extendebat , ficuti explicat Sanchez

o (06 4

gt x

lib. 4. moral, cap.2.num, 22. Exempla funt z, irrcit, C, quemad-

modum ; fponfus poft fponfalia etiam jurata , refilire poteft

y C 0m

propter fubfequentem fornicationem , aut graveti deformita-

tem fponte2, Promiffio gratuita quamvis jurata fit, revocari

m'ümr *wï

poteftob füpervenientemingratitudinem promiffarii , ficuti ex

Sanchez, & ex communi docet Laymarr. 3.Qui cumiinimico fuo

jutt o

pacem juratus iniit ,.non obligatur juramernto , fi nova illum

j Condiin!

offendendi caufa fuperveniat ; ut fi ille iterum injuriam inferat,

poili

: manet »

vel' publico edi&to praffcribatur,datà omnibus eum: occideridi

j

poteftate , ficuti docet Syl. v.juramentum, 3 q. z. cafw 3. Ab-

yil

anraï

f

j

bas itr cap. 2. de renunt. n. 10. ubi generalem regulam tradit;

qus

fuo , interpretandum effe fecun-

ju amentum. renunciantis juri

Sssssss 3

dum

J

1246

——

CAÀASUS $.4CR £A4ENTALES.

peesdus

dum rei ftatum, & caufam tunc fubfiftentem 5 non item (i

lo

nova caufa fuperveniat : excepto, fi jurans intenderit renun-

Miit, :

pronitl

tiare juri ex novà etium cauía acquirendo , qua regula fumi-

tur ex cit. cap. 2. in quo habetur ; eum qui beneficio juratus re-

m'ls 2. 2.

conbrm

nuntiavit, poffe nihilominus illud petere , & obtinere, fi poft

dl :à

juramentum denuó adid eligatur, vel inftituatur, Pluri vi-

deri poffüunt in hác materià apud Layman. lib, 4. Tract, 3.

promi/

.

A

Cap, 9.

confitit

cAsUs MCLXVL

fuix v«

COnferrt

Tilius juramento promifit fe aliquid fatturum , peccatne

fügponi

mort alitev, fí nom curet guramentum im-

prafert

plere ?

quim v

E]þ Si Titius in regravi non curet juramentum implere,

um mo

peccat mortaliter juxta omnes; & Ra(7o eff , quis enim non

judicet eum peccare mortaliter,

ui in re gravi affümit no-

men Domini Dei in vanum? cer

d

gravem, omnium judicio,

Tiliy

irreverentiam committit,

Major autem eft difficultas, num

[

parvitas materie excufetà peccato mortali , falfitatem jura-

4

menti promifforii, quá in re certum exiftimo , non effe pecca-

tum mortale, partem aliquam exiguam materia juramenti

Mj

Qum h

promifforii non implere ; ut fi quis, poftquam juravit, fe da-

turum triginta alfes pauperi , non det illi nifi viginti novem ;

Ch(etur.

ille enim fimpliciter fervat juramentum , adeóque dici non

IPitiofe

poteft, quód Deum falfi teftem faciat.

üütyr

Qtelk ;

Sed quid fi tota materia juramenti negligatur ? poteritne

parvitas materiae excufare à peccato mortali ? negant non pau-

Hitene

ci , quia gravis deordinatio eft, quod quis Deum falfi te(tem

BESN

conftituat, hoc enim repugnat fini juramenti, qui eft, fidem

»

Int

facere , interpofito teftimonio divino, hoc autem facir, qui-

mte"ige

cunque-non exequitur juramentum promifforium, cum divi-

Ntit , x

num teftimonium affumpferit, ad confirmandam promiffio-

Wneg

nem,quam exegui nonvult, Nihilominus,

Mn at

Rdp.

DE TURAMENTO,

1247

E Dicrurtee

n

Refo. AfBrmatïüö , nec adveríarii contrarium evincunt.,

Fenu

Ratio, quia finceré promittens non mentitur, licet poftea

t fumi-

promiffionem non impleat, fed infideliter agit, ut ait 5, Tho-

FaNS rC-

mas 2,2. q. 11I0. att. 3. ad, . quareetfitalis promiffio juramento

confrmetur , non proptereà adducitur Deus in teftem men-

, fiyoft

Phyf v

dacii :ac proindé ex eo capite non fit Deo gravis injuria, fi

promiflio jurata de relevi non impleatur,

T55

Aliundé veró injuria , quae Deo tunc irrogatur , in eo

confiftit, quod contemnatur illius an&toritas, qua interpofita

fuit veluti per modum fidejuffionis, ut promiífioni firmitatem

conferret,

Talis autem contemptus cum non fit formalis,ut

fitt

fupponitur , facilé poteft in re levi à peccato mortali excufari,

prafertim cum juramentum promitforium minus obliget,

"

quim verum:cu]

us tamen in re levi violatio , non eft

tum mortale ex communi fententiá,

peccaf-

impletey

^nim nont

CASUS MCLXVII,

ymic qo»

v juticio

Titius , ut mortem evaderet, promifit Latroni centum florenos,

us Qu

quaritur, An tenentur felvere, fi promtjz"oni adbibuit

juramentum ?

tetfi jU'(ä-

(fe pCCC&'

Efp. Cum fpe&atá vi ipfius promiffionis, non teneri, quia

pamett

cum hzec exorta fit per injuriam , jure ipfo naturze irrita

vit,Ieot"

ceníetur, tenetur tamen virtute juramenti ; quia gravis eft ob-

9 ve

ligatio non affüumendi nomen Dei in vanum , qua non tolli-

oici 001

tur per injuriam illatam, cum eà non obftante juramentum

honefté & fine peccato impleri poffit, ut fuppono, quare pro-

oterittt

snittens tenetur aut fummam promiffim folvere aut di

fp;n-

fationem à juramento impetrare.

yf celtet

Intereà folvens poteft repetere pecuniam in iudicio,quo'd

Cnaü m

intellige, nifi juraverit fe non repetiturum , quod fi hoc jura-

Af qu

verit , poterit nihilominus latronem accufare de crimine, etfi

(i

aGionem civilem proreftitutione pecuniaecontra eum inftitue-

cum

/ig

renon poffit.

Excipe, nifi etiam juramento promiferit,fe eum

&on accufaturum 5 nam fi tale- iuramentum interceffit , debet

e€x

[

-

1248

CASUS $SACR AMENTALES,

— ——

ex virtute Religionis fidem datam fervare ob paritatem ratio-

hi5, poterit tamen crimen judici denuntiare, etíi juraverit fe

non denunciaturum , fi ejusmodi denunciatio neceffaria videa-

tur , adavertendum malum publicum, ut ex $, Thomá obfervat

jidigi

Honi

PetrusFulienfis,

ali

CASUS MCLXVIIL.-

b

Titius caplius jurat,fi dimittatur,incarceremfe vediturum effe,

gzærimr,gn LIUHT APCHLO ob.t'/lgcmr, ELHAI €umm vUlia , vel Alo

N

q

*

graviffimo perismlo [uo ?

1 ;

durita

| E f». !nf:picï-ehdum effe,an talis reditus poff;it habere rationem

Qeiicet'

virtutis , five actüs honeíti ; tunc enim juramentum de eo

obligat, quod accidit. r,Si carcer juftus fit; & mors,quz timetue

?tam ?

tum

$;j

jufté inferenda, 2. Sijuramentum redeundi praeftitum fit cufto-

diianocenti, quem indemnem fervare juftitiae, aut fidelitatis

Bàx jut

IQ

opus eft. 3. Si promiffusreditus inferviat ad bonum publicum,

v, g. Religionis Catholica ; vel ad avertendum fcandalum , &

& opy

Chriftiana fidei contemptum ; his cafibus juramentum omninó

tis& fid

Wtl C3

obligat: Ra£ioeff,quia ex comuni fententiá,juramentum impleri

debet, quando id fieri poteft (ine periculo anima , id eft fine pec-

£ CX (4

£tam (

catos at non eft peccatum,quod quis in di&tiscafibus ad carcerem

redeat, quin potius quod fe exponat periculo mortis otjura-

Imilife

mentum fervet , hoc eft opus Religionis & eximiz fortitudi-

nis, ifta tamen intelligenda puto deeo,qui jurat reditum in

Undo re

carcerem , przevifo periculo , quod ei ex tali reditu inmine-

üXæ im

bit ;-Si enim hác de re nihil cogitans juret, verifimile eft,

le güïïx.xx

Dit

eum non habere intentionem jurandi pro fimilibus, idcbque

non obligari , verüm praedi&riscaufis ceffantibus,

reftat alia long& major difficultas, Pro

cujus r;folutionc fit,

guG QUs

CASU*S

M DIRRe: oee,

RO

u

LLIDB fURAMÉNTOS ^

eytio-

iverit fe

m vide-

CASUS MÉLXXIX,

Obiecvat

Si aliqui£ Laíroni; aut Tyranno reditum cau[A redimeude -vexa-

3

Hopis juramento promirt , effne! etéum cum peviculo. mertis vel

vjufle ab ilo patiendi , redire cbir-

Altertnus gmw; v(.gfzima,li Z

gAtus ?

Egant mult fatis probabiliter.

Ratío eff, quia fe äpf&?m

rf

N

| alio

absque juftá cau(à neceffitatis , aut' publici boni ad mor-

tem iniquam offerre, eft opus temeritatis, & repugnat legt

charitatis cum.erga feipíum , tum etiam erga proximum, vi-

vaconenmi

delicet Latronem aut Tyrannum, cui quamvis parato , màáte-

um de 0

ríam peccati fine urgente cauíà de novo adferre non eft lici-

; timetut

tum ; confequenter talis reditus non pote(t effe materia ca-

fit cufto-

pax juramenti promifforii,

fidelitatis

Probabilius camen alíi affirmant, Prob, r, quiatalis reditus

Pubk'xmm,

éft opus fortitudinis , & patientize ; magnze quoque veracita-

lum K

tis & fidelitatis, ob antecedentem promiflionem , ergo eft ma-

Prob. 2.

momnim

tería capax obligationis ex juramento,

ul juravit

mimplett

fe ex carcere injuíto non fugiturum , obligatur juramento,

t (ineptt

etiam cum periculo mortis, dumrmodó jurans id. praeviderit,

icarceretdi

ideoque exprelffe vel virtualiter fe ad id obligare voluerit, erga-

(s o^

fimiliter obligatur , qui rediturum fe juravit; fiquidem rede-

fortitüde

undo reítituit fe in ftatum , in quo ante fuerat.

Prob. 3. Si

du if

tale. juramentum non Oobligat , quía eft de re illicita,

l immim-

fequitur ipfum quoque illicitum effe , confequens eft falfum;

[inie d

nititur enim juítà ratione neceífitatis , ut captivus

N

* iniquä detentio

ne ac vexatione ad tempus

E

J

liberetur,

^

z

Slx

(9)

NUOC

(40$

Ttttttt

DE

TALES.

1254

CA.SUS $4CR AMEN

"w

"-

eumassctum t^

emit; d

JDE.

tium 4

patere,

RESTITUTIONE.

CASUS MLXXX.

Qui/

- CTitius bona fiderem alienam poffidet , tenetur eam r?[ïit'uere;,

eum primum novit,non e[fé [uam ?

E.

loQg

Ota. Reftitutio eft a&us juftitia commntativze , quia m

nihil f

N re(titutione attenditur zequalitas juftitiae : Secundum re-

( non

compenfationem reiad rem, quod pertinet a juftitiam com-

Qu v

snutativam, Etfiautem nomen reftitutionis fumatur aliquan-

do pro omni a&tu,quo reddituralicui,quod ab eo ablatum,vel

injultit

us exit:

acceptumeft, five jure, five injuria; quomodo redditio mutui »

etiam f

pignoris;

depofiti &c,a&tusreftitutiorris dici poteft; magistamen

ftri&é loquendo, fümifolet pro eo folum aétu , quo damnum

ligat:m

p

U0f

proximo injufté illatunr reftauratur.

quim d

Nota, z, Tría effe capita , ex quibusoritur obligatio reftitu-

femini

endi.r.exre accepta. 2. ex injuíta acceptione. 3. ex utraque,

IU

Explicatur.

Obligatio reftituendt oritur ex re accepta, quando

uishabet rem:

alienam, quam bonafideputabatfuam, —Exin-

tious K

hibet ,

qufta ve

ró acceptione, quarido quis renralterius , quam ampli-

E

us notnm

habet , via: injufta utpoté furto, ufura &c. occupavit.

Quand

Exutraque autem ,

quando quís rem injufté acceptam apud fe

Wp,

retinet.

Ratio horum eft ,

-quia iis omnibus modis violatur

His notatis..

Ceni

aequalitas , quam juftitia commutativa exigit..

Refp. Affirm

ativé.. Ratioeff, quia aliàs pofita ejusmodi

A 1]

alienam retineret invito Domino , adeóque

«ognitione, ren

RV

eccaretcontra juftitiam 5cum nom

tantüm , qui rem alienam

1 ptet

accipit , fedi

etiam qBi invito Domino retinet , jufti

tiae aequali-

idrt

tatem violet, "Confirmatur.

Quiajamrircipereteffe pofletfor

htüeu

snalze fidei, nifi ftatim reftitueret, Undefit, ut teneatur rem

tOS, bül

Domino reflituere , non. exi gendo ab illo pretium , quo

e€mut.

mæ,q

: szl-:snfurwzvg.

12j$1I

mmbss o 1

emit, quia ficut nec retinendi jus nllum habeat , ita nec pre-

tium ab illius Domino exigendi, licet á fure illud poffit re-

petere,.

?

je

CASUS MCLXXI,

. Quid reffitue

ä,dum erit ÀTitio ,fivem alienam boná fidepoffedit,

. &b eadem bona fide confamhftt ?

fihttrt,

Efp. Titius non tenetur ad reftituendum , hiü id , in quo

locupletior fa&tus eft, quare fi in nullo ditior fa&us eft, ad

e, qDi i

nihil tenetur. Ratio eft, quia in hoc cafu poffeffor bonze fi-

indum re

dei non tenetur rem refítituere , ratione injuftae acceptionis,

tiam conte

cum bona fide eam poffederit , & confumpferit, adeóque fine

r dliquat

injuftitia; neque etiam ratione rei acceptae , cum ea nonampli-

Jatum,ve

jo mutul

us exiftat, nequein propria fpecie, neque in pretio vel valore,

etiam fecundüm aliquid illius, utponimus, Effet tamen ob-

gístamen

: damnumt

ligatio reftituendiratione rei acceptae, fi confumensindelocu-

pletior fa&tus effet , quia jam habetet in bonis fnis , amplius

quam deberet habere , ficque ditefceret ex bonisalienis, quod

jo rf

nemini conceffüm eft,

^

( utraque

Porróille dicitur fattuslocupletior, qui quibusdaim fump-

a, (uand?

tibus pepercit, quos alioqui ex re fua feciffet, feu qui aliquid

OEX

habet , quod aliàs non haberet.,

Secus veré fi nihil tale ha-

"

beat. Undefit;ut poffeffor bonefidei nihil teneatur reftituere,

WCC.Q?Q Yil

quando res aliena omninó periit, five cafu; five etiam ipfius

ao It

culpa,

Cumnon teneatur rationeinjuftae acceptionis, aut de-

; riolatur

tentionis, quia acceptio , vel detentio injufta non fuit; nec ra-

ifafig'*

tionereiacceptaze, quia haec necin fe extat, nec in aequivalenti,

Cum illius occafione ditior fattus non fit.

Hinc etiam fit,

e]'ugmodï

radeöqu'

eum v. g. qui bonafide equum alienum emit , & vendidit aequa-

li pretios ad nullam tenerireftitutionem , fi autem pluris ven-

; dlienit

didit, teneritantum adreftitutionem exceffus pretii, Et fimi-

a

liter eum,qui ad coenam invitatüs cibosmagni pretii furto abla-

'epoife(ïb'

tos, bona fide comedit , teneri tantum ad reftitutionem fum-

4 m

tmi coenátfet,

Quia quoad hoc

matï ; vq?am ;xpcndiiïct , i do

Ttttttt 2

tan-

212j2

CAS U$ SACKAMENTALES,

li

tantüm locupletior factuseft.. Undé refolves Cafus fe;quen--,

tes. x,Qui rem alienam bona fide inventam .vel ab alio gratis

acceptam recreatione extraordinária, eddem bonà fide con-

Qu

fumpfit, ita ut ex propriis bonis ea recreatione non obftante

tantum expenderit, ac fi realiena caruiffet, ad nullam tenetur

reititutionem, 2. Idem dic de eo, qui rem furtivam bona fide

Mi

emptam , eddem;bona fide vendit eo" pretio, quo emerat;

pid

f

4

quia hi omnes ex re alienaàmon funt fa&i ditiores, nec ea res

i

ampliüs apud ipfos extat,.| Secus dicendum eft de eo, qui ob

Dàm, W

e& conc

praedidtam recreationem peperciffet fumptibus, quos aliàs fe-

ciffet ex bonis propriis , aut fi rem furtivam vendidiffet,plus-

telt e t

&clives

quàm fibi conftitiflet , aut etiamfi vendidiffet rem alienam. bo-

na.fide gratis .ab alio acceptam; in his enim omnibus cafibus:

prowf

ditiorexre aliena eft fa&us, totum veró,in quo quis eft fa&tus

4.Si po

ditior ex re aliena, reftituendum eít, Etfi tefte Stephano á S.

Dominc

Paulo adhuc aliqui cum Francifco bonz $pei de jure & juftitia

tionemj;

difp. 17. n. 63, doceant in cafu revenditionis, etiam rei furtivae:

ominu:

borna fide factze;non effe. reftituendum . exceffaüm ; quia illud.

ficienten

majus pretinm reputatur moraliter fru&tus induftriee.

;f]on Imod

"Adde rem alienam in fpecie adhuc exiftentem femper effe:

It quof

reftitüendam , licet aliquis eam- fuis expenfis aut labore melio-

fim fru

rem reddidiffet,, quia per hoc non definit effe aliena , nifi in-

pore mal

dé occultus péccator smanifeftari oporteret , aut aliud, grave

USB&, 1

damnum: fequeretur. $Si tamen quis in cafu pofito rem alie-

tiontm f

nam:bona fide.poffeffam fuis expreflis aut labore :meliora--

vit, poteftà Domino rei exigere compenfationem fumptuum.

quos-fecit, ficut ex laboris, praefertim, fi

*

L It

;

D?Qmings þt:an:t.undem

erat expeníurus. -

| ïetur,-v

Aofainfuperex

S"tepha-h*o- 4S, Paulo; tra& 4 "dïi'ï'þï;- 4 Dub;

2,num. 12, nomine reialienz hic intelligi non eam folam ,. qua

in alterius eft dominio,fed omnem illam ,ad quam al-

ad rem habe

;

»Q"«

ter jus axre vel

t ,. licet e;us Do-

$

minus nonfit, « .«

-

»: )o( [ 3

CASUS

nnsni i i

| DERESTITU TIO&E.

MErumenem

; ]:M,

: fequere

CASUS MCL XXII.

I0.9tilS

ide cote

cfI Titio, fi re aliena bonafíide accepta

fuperve--

Otfante

Qyi;rl faciendum £

uiat dubium,effe alicnam ?

) tenqur

E

bom fide

« Si Titius re aliena bona fide accepta, dubitareinci-

yemeriz

pit,effe alienam, debet fufflicienter inquirere , an veré fit alj-

na.

1ec 62 168

2. Sufficienti inquifitione fa&a , fi non comperit effe alie-

9, quiob

nam, potefteam retinere, aut vendere;quia in dubiis melior

s alias fe-

eft conditio poffidentis. " 3, Dum veró fit inquifitio, non o-

ifetplu-

teft e& üti , fi res fit ufu. confumptibilis , ut vinumstriticum

&c.fi veró ufu non confumitur, poteft ed uti, modó intendat

ienam Do«

us calibus

pro ufupretium folvere , cafu quo comperiat rem effe alterius,

4. Si pofita fufficienti diligentia, res bona fide,non comperto

eh fus

at5

Domino confumpta eft, Titius non.tenetur nifi ad ejus reftitu-

tionem,in quo ditior fa&us eft, etfi poftea conftet , quis fitillius

& jultiia

Dominus.

f Siveró fuperveniente dubio, non adhibuit fuf.

A farv

ficientem diligentiam , ad veritatem inquirendam , tenetur

quia ld

non modoó ad reftitutionem rei, fi extat , velfi non extat, ejus

in quo fa&us eft locupletior, fed etiam ad reftitutionem om-

;mpef efe.

nium fru&uum , quos poft dubium percepit; quia ex eo tem-

ore meliO'

ore mala fide & injuíté. poffidere capit.

T niü:jn..

6, Imó probabili-

us eft , poffetforem malz fidei. teneri , non modó ad reftitu-

d 9t

tionem fru&tuum , quos ex re aliena percepit ; fed etiam eo-

J&t0. aue

rum omnium , quos Dominus ex ea percepiffet, nifi ipfi iniqué

eoeiora-

ablata, aut detenta fuiffet ; quia cum injufté alicni damnum

jp m

illatum eft, ratio poftulat, ut ill

;

e tunc omt-xinö indemnis fer-

vetur,

a Dib

QUESTIO ÜNICA.

lm, Q*

Que culpa intercedere debeat , ut in foro con]'ci?ntü

am3"

oriatur velitutionisobligatioratione i

[

ml

zjufh.a »zrfeptio-«

uit,[fve dammnificationis.

Ota,. Culpamaliter accipiapud Theologos,

& aliter apud

, Ftttttt 3

Utis

cW

Li

r2$4

CASUS $ACRAMENTALES.

TE rE

sasnsun

*iüri.s confultos, Nam culpa theologica eft quodlibet pcccafum

In foro confcientiz five mortale five veniale; juridica veró dici-

accidcrg:

vn a

tur omiífio diligentize, per quam alicujus damnum vel incom-

ffiodoY

modum impediri potuiffet, five deindé ea omiffio in forocon-

Ven

Ícientiae fit peccatum, five non ; culpa juridica varié dividi fo-

fedufo :

let, videlicet inlatam , levem & leviffimam. Latam committit,

qui, quod praftant veri boni, praeftare omittit; levem comit-

theolog

turante

tit, qui,quod praftant meliores,omittit ;leviffimam commit-

tit , qui optimos & omnium diligentiffimos non aemulatut,

veta,q

His notatis.

;

. oX

Belut,

Refp. Ut in foro confcientize titulo nudz injuftze acceptio-

nisfive damnificationis, extra officium & contractum admiffze,

A

itducen

oriaturreftitutionisobligatio, neceffarió intercedere debet ali-

qua culpa theologica ; adeóque ut ad nullam refttutionem obli-

tie fu

am ven

geris (faltem perífe loquendo, & ante fententiam judicis)fi dam-

num inferendo nullum in con(cientia peccatum admififti,

deliber;

aliquo

Ratio eft, quia fiin cafu poGto adeffet obligatio reftituendi,

Conicier

€a orirecur, vel ex re accepta, velexinjufta acceptione, vel ex

Wt porig

pravio contractu five pa&o inito,fedex nulio horum oritur,non

fum int

ex re accepta , quia fupponiturin praíenti cafuex damno illato

nihil remanere apud damnificantem,ratione cujus ad reftituen-

pir:

dum poffit obligari (fi enim aliquid apud ipfum remaneret,

mng,cff

utique teneretur ad reftitutionem, non quidem titulo injuftae

vetialea

N

acceptionis , fed tantüm titulo rei acceptae, de quo in praefenti

nonagimus ) necetiam oritur ex injufta acceptione : quia feclusá

NU

umpe

omni culpá theologicá , damnificatio non eft formaliter inju-

fta, cum nonfit peccatum contra juítitiam ; nec demum oritur

tä*&quw

qu/ àlt

reftitutionisobligatio ex contra&tu vel pa&to, quia,ut fupponi-

W

tur, nihil horum praceflit, ergo,

Hincinfertur. r. eum qui al-

teri damnum infertex ignorantia,obligatione , aut[in adverten-

tlmhu]

mS N

jl

tiainvincibili, ad nullam obligari reftitutionem 5 quia talis ig-

norantia, oblivio, & inadvertentia excufant o

Weceffe

perantem 4 pgc—

3uys

Cato, ut traditur in materia deactibus humanis.

Infertur. 2. Non teneri inforointerno ad reftitutionemy,

PeCtm;

quijaculatusin columbas , refiliente globo bovem maGavit,aut

ctam,q

quod

Uwg

feram invincibiliter ?rbitratus ; hominem interfecit ; &

acci-

I25*

V vtotetaiquaus

DE RESTITUTIONE,

XécOtumm

ac

cidere nonraró folet , oblitusardentis a.rdentïs cerei incendi-

'età Qid-

dincom-

u

m excitavit &c, haec enim & his fimilia damna non funt ullo

e

modo volunt.:

ari

3, & confequenterfine omni peccato irrogata.

focon.

Verumet

fiin hoccommnuniter theologi conveniant , quod

divi 9-

feclufo contra&u & fpeciali officio , alterüm inculpabilíter

ommitity

theologicé damnificans

ad damni compenfationem non oblige-

m CORl

;magnatameninteripfos eft contro-

turante fententiam judicis

| Commit.

veríia, quanta cu

Ipatheologicaeffe debeat,

utextra contractum

gmulatut,

& officium grave

damnum; inferens ad compenfandum te-

neatutre

aceptio-

Aliqui cum

Turriano , Reginaldo & Vasquez fentíunt, ad

admifaey

inducendam compenfationis obligationem in foro confcien-

debet dli-

tiz fufficere, fi culpa,ex qua orta eít gravis damnificatio, eti-

xnem obli«

a4m venialiter tantüm.eft peccamiriofa ob defedum perfe&ae

s i dame

P

deliberationis.

Quorum fundamentum eft , quia dámnum

fili

juftitiam illatam , eft im foro

aliquo modo: voluntarié contra

(itoen ls

confcientiae compenfationit obroxium ; cum utique aequius fit,

yne, veler

ut potiüs is luat, qui aliquo modo voluntarié ex culpa dam-

oriturton

num intulit, quàm qui absque omni culpa invité damnum

mro ilato

: fed damnum ex culpa venialt contra. juftitiam illa-

patitur

! effituen»

tum,eít

damnum aliquo modo voluntaricillatum, cum neque

eminertt

venialeabsque omni voluntario contingat.

"Nihilominus alii docent , ad praefatam ebligationem nom

yo njufe

pradev

fafficere, fi cu!pa , ex qua orta eftgravis damnificatio , ob defe-

eliberationisfit peccaminofa tantüm venialiter,

&um perfe&tae d

jliter 1]

fed requiri,, ut fi

t verum peccatum mortale , ac proindé eum,

erum graviter damnific

avit ex culpa tantüm venialiter

um otitut

qui alt

Fundamen.

3

U

pom

pecca«

inofa, nor teneri ad compenfationem,

m qu

l-

tum hujus fententiae eft,

tum quia ut titulo injufta" acceptio-

adVCffm

nis, five damnificationis quispiam ad reftituendum obligetur,

ja tl

neceffe eft, a&um damnificantis effe perfe&é injuriofum, fed

a&us , qui ob defectum perfe&ae deliberationis eft tantüm

em ?

?

peccaminofus venialiter, non eft perfcGé injuriofus; ergo tum.

o

et am , quia ex voto edito & contrattu inito absque plena de-

p

tum;s

(

liberatione & libertate, non qr.i'tur: obligatio implendi vo

0

4ut

)

P

17246

/943 US SACR AMENT ALES.

asss i

Autcontra&tum; e

Yelit noli

rgo neque ex damno'dato absquälplev'na de:

liberatione& liber

tate orietur obligatio compen(an

tm, ni

Ita

[

d1 Qamnum.

Dentils

: Lyeiïfiu-.sjcum-pluribus aliis,

atqueade

f

.CASUS.MCLXXIIL ..

m &f

ptopaga

Jejunium.

eftabunr

ced(t,qu(

F abius ob morbum , q

uem ad initium Qu

adragefime incidif , ropat

intend

impetratque dilbez[attomem im lege jejunsi g fed poff 14. dies inte

g"

cemvalefett, — Quaritur , amvi acquifita bujts difen[atio-

patienti

45 per reliquum Quadraeefima tempus ex«

boneltat

lu eh

imatur Á préfata lege ?

L Efr. Probabilius videtur non eximi, ]ta Sanchez l, $, de

M

:

atrim. d. 30, n. 4. quem

plures Recentiores fequuntur,

Tum quia ceffinte cauíá difpe

nfationis , revivifcit lex ad fui

4

obligationem, Tum quiain difpenfatione fubintelligitur con-

ditio, f caufa permaneat; aliasdifpenfanseffetiniquus, Tum

M.

quia alioqui totà vitá non teneretur Fabius amplius ad jeju-

4 Q

nandum,

itel Pl

in fine..—

Contrarium tenct Salas difp. 20, de legibus, S, 63

E

Ceptu h

CASUS MCLXXIV.

quem vj

fepti, f

*Pvetfu;-q;i robuffus 65 fortis , quui pifcibus libentey cvefcitur , fe ait

ide hil

in Abflinentiaà carnibis ,quam Catboliciobfervamt , nullam mortificas

Donyi

tionem fémtzre : $- concludit a

bfHnentiam Acurnibus ergafe e[fe rem.qua.

leviter poteft comducere ad finen, quem . proporzit Ecceleffa , cum ergo non

fülum peccet uemialiter , qui omittit medium , quod ad finem levem or-

dinattur , [ed ef ille, quimedium omittit , quod adfinem graem leviter

Mlqms r

tenfetur conducere g ff alflinentia 4 carnibus die veneri leviter conda-

Voy

€at ad finems quem intendit. Ecclefja , putat. fé ad illam

ebligari folum "venialiter ; Queritur,

A e;;ä 2

Eþ. Falfum eft, äuod adfertur à Petfo-», videlicet fe nullam .

RFM

terti

mortificationem. invcnire? in abftinentiá .à. carnibus ;

quia

ftlip

velit

DE mynï*arzowg. '

I2$7

MMS Vl

eni de.

*Veliut nolit, fateri cogitur, eam reprimere carnis concupifcen-

Amonun,

tiam ; nam carnes (quidquid ipfe forte pro aliquot vicibusli-

bentius piíces comedat) plus nutrimenti adferunt quam pifces,

atqueéadeó copiofiorem materiam nutrimento ultimo fuperftu-

am & fpirituofam important; qua in corpore fervatur , & ad

propagationem fpeciei ordinatur

Haecautem materia,quantó

eft abundantior, tantó eft majus incitamentum Luxuriz,

Ac-

cedit,quodEcclefia prater finem iliumin cafu propofitum,etiam

li, rl

intendat honeftatem quandam,videlicet imitationem | Chritti

Íel im:grä

iil

patientis ac jejunantis , vel cultum alicujus fandii &c. quam

honeftatem dicit Arriaga ,' confidera à Le

gislator; jejunii ;

hunceà motum fuiffe,

ATC

CASUS MCLX XIIL -

quuntut,

ox 4d lul

"Aliquis difpenfatur in efu carnium , queritur , ati boc ipfo

debeat cenferi di/[f:m/;üm Ad non jejumaudum?

r (n.

, Tum

: EA | :5Àffgrmativve, Raíio eff , quia non obfervatá äb&inentiä

5 4d Jejt-

4 carnibus ítare nequit fubftantia & effentia jejunii , quod

hic eft aGus praceptus,

Patet hoc ex communi uíu & con-

)US j Sl 60

ceptu hominum ftatim judicantium , illum non jejunare ,

quem vident comedere carnes.

Atqui füblatá effentià prae-

AC pro-

cepti, neceffarió etiam tollitur totum praeceptum.

indé habens difpenfationem in efu carnium , habet illam ad

W 758 iil

nqn igiun;ndunï. lta docet cum aliis Stephanus à $. Paulo,

ml

,'Tf/*ïl)qw

CASUS ZICLXXIFE,

TU

[pytti

Aliquis die jejunii, ad quod obligatur, non contentus umicá wf&

p lt

&Hone , adhibet etiam fecundam ei cou[equenter peccat. auor-

r aol

taliter ex communi [ententiss peccabitne etiam adbi-

ln

Lendo tertiam e quartam?

Ffp. Illum non peccare faltem mortaliter in die jejunii pet

tertiam. & quartam refe&tionem. Rafioeff , quia unica re-

E

fe&lio e& de effentia jejunii, ut conftat excuniverfali Ecclefiae

$j qull

Uuuuuuuu

con.

velit

CASUS SACR.A;JJENTAL E $.

125f

tü, N

€onfuetudine , quae folüm prafcribit unicam refectionem

faciendam effe in die jejunii,

Quare cüm poft fecundam re-

hodie :

fe&ionem, obfervatio jejunii reddita fit impoffibilis, & ne-

poít qe

smoadimpolfibile cogi poflit , non videtur amplius ligari prae-

& noti

«epto jejunii,

Ita apud Dianam Do&ores communiter & no-

$«

minatim quatuordecim quos ipfe, citat.

p. r, traQ, 9. refol,

pem d

44 imO idem Diana ibi refol, 53. docet ,

nequidem. peccari

non obli

venialiter in tertiá aut quartà refe&tione.

Nihilominus toties

Quo fit

delinquitur mortaliter,quoties carnes comeduntur in die jeju-

non jej

ni. Ratio defumitur ex mente Ecclefie in die jejunii abfoluté

Dium, d

interdicentis.carnes , ne unquam fcilicet comedantur, feu nul-

tbe Q

diei: quare cum quo ad reliquasdiei partes maneat hoc

Catnibu

la parte

praceptu

m obfervatu poffibile, licet quis mané v, g. carnes

bus, Q

«omederit ,a

dhuc pro reliquis diei partibus obligat,

ubi ho

ebfetvar

CASUS MCLXXVII,

Pelruseft exitu

rus Aloco jejunii 4d alium, in quo non eff jejunium,

teueiurne jejumare

Jaltem proea parte dici, qua eft ia loco

Pf//f

Jeunas $

]

: ) Efp. Negatrvé. Ratio e[f , quia præeeþtum jejunii eft in-

divifibile obligans pro die integro , & non tantum pro ali-

RAf a

quá parte illius

;.

ergo fi quis uná parte diei non obligetur ad.

. Hibi qy

jejunium , prout in cafu

pofito talis non obligatur vefpcrä,-. nec

Jeiunandi

ebligatur reliquis diei partibus.

1 Cceff

n

Dices. Jejunium pro

tunc obligat inloco,in quo degis ; er-

(Um bX

oteneris illud fervare.

Necrefrt, quod quando adaliam pa-

uniofis excufandus ,hoc enim fiet ex

Tütt, fe

rochiam perveneris, à jej

N dici

fpeciali illius loci privilegi

0, quod ad te extendi non. debet ,

Vi

quamdiu extraillum verfaris,

N

Refp. Diffinguo antece

d, Jejunium per fe loquende obli-

Concedo, Ex hypothefi quod para-

at in loco, in quo degis

tus fis: tranfire ; ad. liocqu in que

non. eft obligatio jeju-

Rn

pE RESTITUTIÓNE.

129

9^ fuleitend ha.

Ciowm

hii, Nego.

Et quaío ,tefponde tu mihi, an tenears

dam x

hodie mane jejunare , fi mor

aliter certus fis te circa vel

w&nt

poft meridiem difpenfationem 'je.juna-ndi obtenturum ? cer-

d o

té non.

&t &0-

Sed quare? profe&ó quocunque te verteris, aliam ratio-

9. tell,

nem dare non poteris , nifi quia lex jejunii fic impofita eft , ut

n pecati

non obliget ad unam partem diei, fi non obligat ad reliquas,

us toties

Quo fit , ut fi quis vice verfà jejunans mane , in loco , ubi

die jetr

*

on jejun

atur , accedat pofteà ad locum , ubi fervatur jeju-

abfolutt

ni

.

Aliud ve-

um , ille non teneatur reliquá diei parte jejunare,

r eunu

rb eft de comeftione carnium ,quia praeceptum abftinendi &

neathoC

carnibus eft divifibile, adeoque obligat pro (ingulis diei parti-

g a

bus, Quarécum poffis illud fervare , antequam ad locum

ubi non jejunatur, te conferas ; tam diu obligaris ad illius

ebíervantiam, efto jejunium tibi folvere liceat,

CASUS. MCLXXXVIIL

n lo

j j

Peirus exit & loco, ín quo jejunatur, eo aninio, uf ion je-

junet ab Alio, ubi jejunium mom. obligatg quaritur,

An peccet ?

yi eft i

o t

Efy. Nepativué. — Ratio eff , quia ille non peccat, qui jure

n p

fibi conceffo utitur , at ille, qui ut liber fit ab obligatione

(qey 4

jejunandi , tendit ad locum , ubi non jejunatur,» utitur jure fi-

bi conceffo; érgo non peccat,

MNec dicas , nemini debere fraudem füam patrocinari ,

lef

d

cüm enim ille non teneatur manere in loco,ubi jejunium fer-

vatut, fed poffitadalium fe conferre, ibiqué lex jejunii nonob-

ld a]lüm Pa'

m f

liget, dici non pote(t eum fraudem committere,quatenus eg

n btb

tendere vult , utad obligationes jejunandi liber fit, fed

tantum illum uti jure fuo, quod nequaquam

illicitum'cü;

n

j o»

t*

GxUS SRNS

y vt

lh

Uuuuuuu 2

CASUS

4206

C.AASUS S4CR.AMMENTALESqS.

m

k con

CASUS MCLXXIV,

antici

fantià|

peirus [cit probabilem "Theologorum multorum fententiam docere,

quimo

mon e[fe de effentia jejumti , ut férvetur bora con[ueta refetliomis. Unde

as

Mäüffm

te cas[a rattonabili putafludik, tinerts , vénationis , pifcat ionis

eliAm o

b folam animirelaxationem ,velfacilioris Aliorum megottorum.

fíe qui

expeditionis collationem ferotinam inflitutt mane , prandium

qam f

teLrifi

nocfe, quaritur ,an peccet m boc violando

jejunium ?

s o

, TOta.. Ritus jejunii Eeclefiaftici , confiftit r, Inabftinentiá &

l/

-carnibus. 2. In unicá refe&ione. 5. In eo, quod illa unica

ff,

refc&io fiat tempore Ecclefiae confuetudine determinato, fci-

lbile,:

licet circa meridiem , ità ut aliter fine caufá rationabili faci-

Gipient

entas peccent 5 licet auten aliqui putent, hoc peccatum &ffe

eblg

mortale, probabilius tam judicio cumStephano 45: Paulo,non

effe nifi veniale, eoquod norr violetur fubftantia , Deo tantum

Hocnotato,

eircumftantia.

P

Refb Petrus ficfaciendo nequidem venialiter peccat, Raf;o

ejunium videtur effe perfeGtius & ftriGius, eo

eff , quia hoc ]

quod. tunc ine

dia fit produGior & longior corporis affliGio,

0j

am rationem Joannes Sanchius in fele&tis. difp. f 5.

propter qu

fid

n. 2, dicit

, id. nequidem effe. veniale,licet fine ullà caufá

& l.

H"a.::.

to,

^"CASUSMCLXXX,

N

Yoicit

,g?æ.uiusrv die jejun.ii- pu

tabat fe itér fathurum , &5 id;»o" mane fump-

fs éntegramve]e

Giouem ,quaritur,nu ff poffea ab itinere

jm;ediatur :

Aadhuc obl

jgetur ad..:-

jiyfum'um *

|

Ota, Lothuscum aliis quibtisdain: Theologis docet, effe

de effentia jejunii, ut fervetur hora confueta refedtionis ;

&

DE RESTITUTIO NE.

l26r

VU asss

& cohfccluäntei' docet, effe mortale peccatum horam iftam

anticipare,

Fundamentum ejus eft, quia fi falva jejunii fub-

hora refe&ionis folita ad libitum anticipari ad

ftantia poteft

h ho

quamcunqué hor

am, evacuaretur finis jejunii, ejus difficul-

jH, Unde

tas & carnis mortificatio , ficqué eluderetur praeceptum Eccle-

Va i

fiz; quia quam primum inciperethomo pati famem, poflet opti-

c*gatkomix

mam fumere refc&tionem, & eà ratione diem fine difficulta-

T

te transigere, hac fententia fuppofita, qua certé probabilis eft

ad cafum.

Ratio

inenti à

Refr, Paulus non tenetur amplius ad jejunium.

la uniga

eff, quia juxta hanc fententiam jejunium eft redditum impos-

3

uto, K

fibile, &

confequenter etiam obfervatio pracepti illud prae-

cipientis , & impoffibilis ad impoffibile autem nemo poteít

bili fd*

tom effe

ebligare fub peccato , ergo.

yulo, non

CASUS MCLXXXI.

G

Petrus explet annum . cvigefimum primum in die. jejunii

horá ocínmvá matutina guaritur,am teueatur W/i'ïzz;i

«t Mife

parte diei jejumare ?

£lius, e0

aæi&ïf)a

,TOta.

Pracepto jejunii Ecclefiaftici obligahtur' omnes

, (Hþ- $3'

N

fideles , qui ann

um vigefimum primum expleverunt ,

y at

&t ad apnnum fexagcfimum necdum pervenerunt, hoc no-

t*ayto;

Refp.

Negativé. Ratio eff, quia preeceptun jejunii

refpicit diem integrum,ut individuum obje&um adeoqué de-

bet vel totum diem comprehendere, vel nullam.

g f

Lt

partem illius,

o

W(O) ^

(

geg);am;;

Uuuuuuus$

FC"A'SUS

I204

CÁASTS SACRAMENTALES

CASUS MCLXXXII,

Petrus Semgenariw quidem , fed tamen robuflus , non fentit in fe

Anito

beut

motabilem virium debilitatem pey unam tantum refcäïio-

[^

nem dies quaritur, am obligetar ad jeju-

ntum ?

Efp. Nepativé, Ratio efl , quia fanitas fenum non eftfir-

R

ma & ftabilis , quamvis robufta videatur, fed fallax & in-

certa, mediaque inter morbum & perfe&am fanitatem , cui

Ef.

3tt

proindé inedia,vel etiam nimia repletio graviter noceret:qua-

praca

relicet forté aliquis in particulari ultra annum fexagefimum

IN

adhuc robuftus appareat , tamen ejus natura frequentioris

bus ht

cibi adminiculo eget , fi non ut pra-fenti, faltem ut futuro

Theolc

ejus ftatui provideatur propter hoc Diana poft varios quos

Citatp, r r, trac, s. refol. 9, docet fufficere, fi annus fexagefi-

elet,|

fimjle

mus fit inceptus, fed

füüm t

TC 0m

Dice. . Senes facillime jejunium ferunt fecundum Hip-

pocratem A

phor. r3. & pauciore cibo indigent, eoquod fint

ti not.

frigidiores

: ergo potius omnes ad jejunium funt obli-

inedeni

gandi,

Refp. Senes /adhuc meritó excufantur à

jejunio , quia

C ut bené Galen.

in illum Aphoris Hippoc.) ficut Lucerna be-

ne extindae continuam exigunt olei fuffe&ioncm , multam

autem & fubitam nequeunt fimul futtinere , (ic fenibus opor«

]

tet dare cibum neceffarium, fed paucum, & in mul-

u

tàs portiones divifum,nec ulla longa inedia eft

;

27

hij zk/

illis injungenda.

p

ï.dfä&

Soost

(0)

-wf

-"

N

of

g

CASUS

DE RESTITUTIONE.

1263

CASUS MCLX Xxlll,

il igfe

Aloricole quidam &5 alii pauperes in jejuniis Quadragefime non ba-

177

&ent Alios cibos pro nutriendá C con[ervandá vitá, preter cibum

o pofftut imjejumits

earmium e panem ; quaritur,am [rne peccat

4

Quadragefima fubindé comedere

C€ATIBCS.

yt e(tft

àx &i

Efp. Ajïymatiqfä , ita ex multis probatis DoGoribus docet

tm , ul

Stephanus 4 S, Paulo.

Ratzonem daí 5 quia Ecclefia per

t qui-

preceptum jejunii non intendit tantam ac tam difficilem ab-

yefimum

ftinentiam , videatur Stephanus à S, Paulo, tract, z. de aGi-

yentiotis

bus humanis. difp. $, dubio j. mem. 96.

uod fi aliqui

t futuro

Theologi rigidiores in oppofitam eant fententiam, optandum

jo5 quo

effet , ut cum illis rufticis & pauperibus jejunium quadrage-

fexapel-

fimale vel unius tantum anni fubirent,

O quam mitigarent

fuum rigorem, quamque felices econtra fierent ruftici, Qua-

re omninó cenfeo , quod Parochi à fimilibus rufticis requifi-

um H

ti non debeant effe nimis rigorofi in dandà licentiá tunc co-

uod fint

$nedendi carnes,

CASUS MCLXXXIV.

0, Wlä

Dies Feftus,

Ine w

eultit

us opot*

)uidam confeffarius. intelligit in confeffione 4 quibusdam -viduis

u-

€ puellis (e diebus dominicis & feffis vacamtes À labore facilime

|

Jabi in peccasa , qua per exercitium Aalicujus avtis. mechanice , quá

pollent , facile wvitare folent ; Quaritur, am poffit permittere,

ut tales vidua & puella diebus dominicss G- feflis

laborent ?

Efp Affrmativé. Ratio eff , quia quod illee licité pof-

R

funt facere , hocconfeffarius licité poteft permittere , fed illze

-iebusx

CSU

12645

CASUS SACR AMENTALES .

diebus Dominicis & feftis licit.ä'—poiïunt occupati in exercitio

artis Mechanica , ut evitent peccata, in qua aliàs frequenter

folent incidere, ergo confeffarius illud exercitium licité poteft

Pt

ipfis permittere.

Min.. prob. quia ut evitetur damnum tem-

lil

porale, licité tunc laborantopifices : item uxores, filii famili-

as, & famuli marito , patre & hero jubentibus, ut commu-

nis habet fententia ; cur ergo non multó magis licite laborent

Dj.

ille , ut evitent damnum fpirituale , quodab otio &icuriofe

ad f

per feneftram profpettu meritó fibi timere poflfunt,

hww

Quoj

CASUS MCLX X Xlli,

d intel

(tfe, Y

Petrus die qutmo audit M iffam cum fola revverentiá ex-

fatistae

ferna , quaritur, as [agisfacint pracepto ecclefraflico

3 Qu

Aaudiendi mtfjam ?

f Q

RE);/. Affirmatizué, — Ratio eff , quia fi intErna attentio effet

NT

materia ab Ecclefia preecepta, quantumvis involuntarie,

Yolunt

& fine advertentia attentio deeffet , adhuc fuppleri deberet

Con(tir

per attentionem novam in alia miffa audita; quod tamen eti-

tm pa

am AudGores oppofitee fententize negant effe neceffarium,

1100 v

Probatur fequela5 quiafie diftra&us non exhiberet attum prz-

ltr; f

ceptum plus quàm ille, qui témpore facri dormitet involun-

$

tari?, quare videant , qui noftram fententiam impugnant , in

voluit,

quibus tricis fe mifceant,

t6etfid

Dices, Quidfi Petrus audit m

*e

iffam fine intepwt—i.on.c fatis-

faciendi praecepto?

Refp,- Adhuc fatisfacit preecepto, quia, adimplet fubftan-

reecepti , fed. hine

B ts ;

tiam operis p

eritur

Wsc',.F

ïdcsf

RA

Yüm

C.ASL!S

n m

DE RESTITUTIO NE,

I26$

a&

reN o

uenta

|CASUS MCLXXXVI,

eptelt

fn i.

Petrus die feflicvo audit miffam , [ed expreffe intendit per illam au-

umj

ditionem mom [Atisf acere pracepto audiendi milJam ,quaritur.

Ammt-

AR ÍAL Esf aciat ?

aboteht

R Efr. Affirmaticvé. | Ratioeft, quia przecepta tantum obligant

jcuriola

ad fubítantiam operis injundi ; ergo 1llà oppofitá non eft

jn poteftate operentis , ut non fatisfaciat,

Nec refert, I.

uod a&tus non operentur ultra intentionem agentis: quia

id intelligitur , quando eft in poteftate operantis, v. g. fatisfa-

cere , vel non.

Nec, 2. Quodqui debet alteri centum, non

4

fatisfaciat obligationi, filiberali donatione det ducentos. Nec

3. Quod voto obligatusad recitandum rofarium, fi recitet ani-

1no non implendi , non fatisfaciat.

Ytio effet

Raíio eff ; Quia hae & fimiles obligationes proveniunt ex

voluntate promittentis , qui ficut ab initio debiterem fe liberé

Juntarià

- Qeberet

conftituit, ficin debito liberé permanere poteft * obligatio au-

men eti

tem parendi legi provenit ex voluntate Legislatoris ; idebque

effirium,

non intenditur ultra ejus intentionem & voluntatem , nemp&

um pra

ultra fubftantiam operis praecepti, Hinc

(«ol?

Sequitur Sacerdos , qui legit horas non eà devotione , quá

J um (

voluit, ideoqué propofuitad fatisfaciendum praecepto repete-

re,ctfi deindé non repetat, fatisfacit tamen praecepto,

j ho

CASUS MLXXXVII.

[ (ubfbn'

Pekrus incola cicuitatis, in quá feflus. dies efl:, i manb. egreffu-

rus c perventurus [it Ad oppidum , ia quo feflum nom celebratur,

ideoque 104 cpera fervilia exercere licità polfiz. — .Querstur,

an aibilominus obligatus [it ad mil/am audien-

Am.Antequam egredintur ?

Efp. .Affirmatiwe. Ratio efl ,quia praeceptum affirmati-

vum audiendee miffae tenetur aliquis quamprimum imple-

XX XXXX

1 C

(55

R26Ó

CA48U$ SACRHMENTALE&

|

te , fi Ipoirïca impleturus üe*n fit; Sicuti qui prævidet, fe pof

fteà ab audiendà miffa impeditum iri , ftatim audire debet, fi

rmi

flatui

poffit Quare quidquid Sanchez oppofitam tenens fenten-

tiam doceat, cenfeo hanc effe mentem Ecclefiafticorum Le-

4de0Q

conc

gislatorum , quam confuetudo & fidelium perfuafio interpre-

tatur, quod iacola die fefto miffam audire teneantur , fi per

ptobi

tale temporis fpatium in oppido exiftant , ut commodé audire

alique

offint ; undé ad id etiam ab Epifcopis &

bitori

Earochis jure opti-

tumt

$30 compelluntur,

CASUS M CLXXXVLH.

It

Qus ;

expen

Pialegata, &c.

|

«d pia

Parochus quidam , poff mortem Pa;"oc/]izmi fuii produeit

Datur

fcbedam;

continentem legata quedam ad pias caufas , quami

dum]

titite.

bominemi

lum , antequam decederet , [cripfiffe vel dia[-

tum: .

se a[Jeverat ; debetne pro ultimá legitimavo-

Qb5 (

luntate baberi2

8

h

ftulls

Ffp. x Si manus teffatoris agnofcitur vel duobus teftibus

»robari poteft, pia ejus voluntas executioni mandanda eft

[ür in

fid ty

* Rf]þo 20

Si ipfemet Parochus.legata annotavit, non credi-

Íis wj

tur ipfi

fine alio tefte :

quare monendi fünt parochi aliique

confeffarit , ut ultim

as ejusmodi. difpofitiones ad' caufas pias

l

Utm,

non excipiant , nifi a

dvocatis duobus teftibus mafculis aut fce-

cum Parocho fufficere poterit ;

li

sninis, quanquarm etinam unus

Codi

(

ï&

licetlegatum fit pro Ecclefia fua

, quandoquidem re&or;aliusve

beneficiatus , aut Religiofusnon prohibetur efíe

teftis in .;a,uf ,

Um q

"s

ET

£

Ecclefie&

eniy -

Ex

DE RESTITUTIONE,

n

—

126yg

IN n ao

: ass GEKEURENGÉECSUSH O

um m

Cstiesponeenem

Ex dictis /nfertur. 1. Si haeres per fch dulam vel fcriptu-

lg.

bet, f

ram indubitatam defun&i, vel quia ipfe eum audivit, fciat eana

entefi»

ftatuiffe , ut resaliqua detur ad pias caufas, etfi teítes defuerint,

UR

adeoque id in foro externoprobati non poflit , eum obligari ia

Yerpne

confcientià ad id exequendum.

Ratio eft; Quia non eft opus

',hger

probatione, quando de veritate conítat; eftqué haec magna

: qudire

aliquorum , etium Advocatorum deceptio, qui exiftimant, de-

bitorem ab obligatione folvendiliberum effe, quia de eo debi-

t opti-

tum demonftrari non polfit.

Infertur 2. Siteftatortibi aliquid occulté dedit , ut illud poft

ejus mortem in ufus pios expendas, tenerite in confcientiàita

expendere , etfi nullus teftis aut fcripturaintervenetit,

Infertur 5 . Etfi prius factum fuiffet teftamentum folemne

ad pias caufas etiam, & pofteà absqué folemnitate aliter difpo-

natur in favorem alterius piae caufze, fufficere hoc ad revocan-

OE

MUU

m

dumillud, ZtaBartholus,aliique. .. Ratío eff, quia feclufá folem-

D

nitatecivili primi teftamenti validum effet fecundum teftamen-

| did

tum ; ergo euam in noíto cafu, in quo non requiritur folem-

)l

nitas civilis,

Ifertur. 4, Valere teftamentum ad pias caufas, etfi in eo

nullus hzres inftituatur; quia de jure gentium non requiri-

tefios

tur inftitütio haeredis ad valorem ultimae voluntatis ,

wnó €

5

[]

fed tantum jure civili

atqui ut teftamentum ad pias cau-

of creór

fis validum fit , nihil requiritur folo jure civili introdu-

E

&um.

ayas p95

jg autit

Inferiur, $, Si moriturus czepit facere teftamentum, vel

codicillum , & morte praventus non abfolvit ; licet fecun-

poteflïa

dum alia irtitum fit ; valet tamen quoad reli&ta pia, qua in

(Ut

jlí5"

; n

fua illa imperfe&tá difpofitione jam exprefferat , tametfi

enim fuam voluntatem mutire potuerit teftator , cum

tamen re ipfà nullam mutationem fignificarit, naturali pariter,

Xxxxxxx 2

ac ca-

lx

J26£

€.45U05 SACRAMMENTALES,

ac canonico jure firma manere debet; ficuti docet Layman.

*

hg

lib 3. de]

tor C0

uft, Tra&, . cap. 2. pro pleniore tamen intelliggntia

eorum;,quae modo dida funt, fit

intotu

elopfün

QUESTIO, I.

(

Qui4 fit ultima vvoluntas &5 Cuotuplex ?

caufur

Efp Ultima voluntas eft gratuita difpofitio corum , quae quis

nuícy

oft (uam mortem f£eri vult. Hac dividitur in Teftamen-

Os, r

religio

tum , Codicillum, Legatum, fidei commiffum , & donationem

&aufá mortis,

velit,

letís d

Teftamentum eft voluntatis noftrze jufta fententia de eo,

foos t

quod quis poft mortem fuam fieri vult cum directa inftitutio-

nehaeredis , ubi Colligis 1. ad valorem teftamenti requiri, ut in-

addito

Yüs pfO

ftituatur certus haeres capax haereditatis, L, Quotiesff. de hae-

redibusinftituendis, Colligis 2. Etiam requiri, ut ille inftituatur

tempor

haeres, qui de jure inftituendus eft , hinc fequitur, fi teftator fi-

eng qul

lium habeat , illum debere inftitui , quare eo praterito irri-

Ut qu

tum erit teftamentum , ni(i nominatim exhaeredetur ob legi-

At effe

fu,nec;

timam caufam , quae caufa,fi non inferta eft te(tamento, ipfo

duütil, q

jure irritum eft; fi autem inferta eft, probari debet per haere-

dem, idem eft dicendum, cum pater praeteritur in teftamer-

Ginflitn

to áfilio non habente liberos; nam etiam huic tali cafu com-

Tedis 1

petit querela inofficiofi teftamenti ; hac tamen quarela jure

U. $t

communi non competit fratribus,aut aliis in linea transver-

fOr folen

fa, nifiinftituta fuerit turpis perfona , ut concubina, L. Fratres,

Tat ïepter

Cod. de inofficiofo teftamento,

»

Nütiang,

Codicillus veró eft ultíma

vi

oluntatis difpofitio , quà

Éw

fiilum

eirca fa&tum teftamentum aliquid ordinatur , additione , mu-

tatiorie &c.

3

EY

Step

fibí

C

ïM

Legatum & donatio caufa mortis, eft difpofitio , ultimze

voluntatis, per quam hares gravatur ad rem legatam , vel

fár l!:UO,'] )

jta donatam praeftandam legatario, aut donatario, :

feflimen

Fidei commiffüm deniqué in hoc 3 teftamento differt »

tor Volu.c

quod per illud non dire&, fed tantum indireGé, quodammo-

WiVUm: l

O qui$

Exoo CaSUUUTGC

DE RESTITUTIONE,

1269

Aymar,

do quis heres inflicuatur : per fidei commiffum enim tefta-

[igenti

tor committit fidei haeredis fui , ut deferat haereditatem , vel

in totum , vel in partem, alteri fubftituto poft aliquod tempus

elapfum velpoft conditionem aliquam impletam,

Porró Teftamentum eftduplex, primum eft in fcriptis feu

elaufum : quod teftamentum teftator, five fu, five alterius ma-

Qu qui

nufcriptum, feptem teftibus idoneis, non defe&uofis, non cce-

cis, non furdis, non mutis, riec furiofis , prodigis,impuberibus,

eflamen-

religiofis, cognatis , qui in teftatoris poteftate funt ; haerede

Ationem

vel iis, qui in ejus fünt poteftate; fed mafculis, puberibus

1

beris ad.id rogatis , & vocatis coratm offert. profitendo, id effe

; ( 60,

ylicutio-

faurn teftamentum: tum; fi poffit infcripto nomine haredis,

addito die, menfe, anno, manu fuá fübfcribit ; alioqui o&a-

rj t if

vus pro eo teftis : dein emnes & finguli feptem teftes eodem

f dehee

tempore fubfcribunt, fi poffint;perfe i

,

pfos , proprioqué vel ali-

(Lituaut

eno autcommuni omnes figillo confignant.

Ex di&is pa-

(latorlie

tét, quod teftes , quí adhibenturad teftamentum non. debe-

rito Yf

ant effe infames, nec quorum teftirionium in jure invalidum

ob lk

fit, nec paterinteftamento filii,nec filius in teftamento patris,

nt0, pl

autii, qui funt in ejus poteftate, nec hares,qui iri teftamen-

[ hete-

t»inftituitur, nec qui funt in poteftate haeredis, nec pater hix-

eftamet"

redis , :nec fratres ejus ; fi fint.in ejusdem patris potefta-

Jl o«

te. Secundum eít nuncupativum feu aperturii , ii quo mi-

vlj

nor folemnitas requiritur, cum jure communi taritum requi-

f q

rat feptem teftes idoneos fupra di&tos , qui rogati fimul con-

Fa

veniant, audiant, & intelligant teftatoris voluntatem,

velfcrip-

tim, velvoce prolatam , non: tamen re

qui

quiritur fübfcriptioaut

UE

f

figillum L. hac confultiffima. Cod. deteftamentis,

Monet ta-

fit s m

men Stephanus 4 $. Paulo, fi fcribatur tutius fore teftatorem

fubfcribete, fi poffit , aut impotentiam per tabellionem decla-

1ul

dümt

rari,non ad a&us fübítantiam fervand.

am, fedad meliorem pro-

vd

bationerm,fi teftes decedant,

velinidonei efficiantur. - Si dütem

at s

te(tamentum careat folemnitate debitá, du biteturque, ani tefta-

tor voluerit efficere claufum, aut apertum

» valet ut nuncu-

j gt

ur teftatoris v

Vmimo

p*atiyum: heec enim. praefumit

oluntas, ne a&tüs

do9/

Xxxxxxx 3

omni-

1275

CASTIS SACRAMENTALÉS.

r

omhinb corruat , ubi Nota , etfi in. teftamento nüncupätiv'a

hento

teftes cognofcere debeant voluntátem & difpofitionem teftato-

quiali

tis, in teftamento tamen claufo, non eft neceffe, ut teftes fci-

requiri

ant, quid in eo cóntineatur, fed fatis eít, (i teftator coram iig

fitprol

profiteatur, hoc effe füuum teftamentum & per fe, vel per ali-

tentiar

um coram iisfubfcribat, ipfique etiam fubfcribant, & fubfig-

cdaritf

nent, hinc vocatur claufum, eo quod teftatorl

,

atete vclit,q'uid

Toimus

in eo contineatur,

QUJESTIO 1.

4

n teflamentum faium a piam caufam fif validum , fi þdejïft.

olemuttates juris?

0i

rit

Oía. Dicuntur deeffe folemnitates jure civili req'uiütæ',

foro eí

N

fi non ad(int feptem teftes, vel non omnes fint mafculi, &

puberes, vel non omnes fint rogati, vel (inonomnes fubfcripfe-

gatar

rint &c.quae habenturL,hác confultiffima.2 r.Cod.de teftamen-

Mf

validur

tis.Dicitur autem teftamentum fa&tum ad piam caufam,quando

heeres inftituitur pia caufa, ut Ecclefia, monafterium, pauperes,

'mcntol,

quia m

Re[p. 1. Utteítamentum ad pias caufas fit validum, etiam

Ynteflr

in foro externo, non requiruntur folemnitates juris civilis;

fed fufficiunt ea, quae funt juris gentium.

Nempe ut duo te-

omisc

defidei

ftes adfint, Patet ex cap. Relatum primó de teftimentis,

Ubi Alexander 1lI, mandat, ut judex non fecundum leges ci-

lat

fonon;

viles; fed fecundum canones tra&et eas caufas, quibus agitur

de iis, qua& reli&a.funt Ecclefiis, duobus, vel tribus tantum

x nuda

WWf

legitimis teftibus requifitis, neque raquiritur praefentia Paro-

chi, utquidam volunt , nam Pontifex dicit non nifi duos legi-

timosteftes requirendos, potuit autem Pontifex in hàc rede-

eliejje

atf

rogare legibus civilibus, quatenus fcilicet impediunt curfum

& ftudium operumbonorum.

R

W

ftamen

tum fit Qalidum m foro intexmo,-lï-y

fun&;,,

Refp. 2. Ut tale te

.

.

üSteft

véin foro confcientia , non

funt neceffarii duo teftes. Rafzo &f ;

quia nequé jure civili, nequejure canonico funt neceffarii , nom

n tefta-

ili vv

p?imglm, quia nuna folemnitas juris civilis requiritur i

mento

Dieca

ll

DE RESTITUTIO N£.

127l

d n r Ea

Cuptivo

sento ad piam caufam , ut jam probatum eft, necfecundum,

1 teftaty-

teles fci-

quialigetjuscanonicum requirat duosteítes ; non tamen ideó

requirit , ut difpofitio fitvalidainforo confcientie, fed ut pof-

Coram Tíg

fit probari in foro externo, quantum fatis eft, ut judex pro eáfen-

Relatum.

|per li«

tentiam ferat, ut colligitur ex cit, cap.

Hinc jam

V ibf

clariffimé patent illa omnia, quo fupra pro refolutione cafus po-

veltquà

fuimus,

QU.£ST1O, IIf

E te]ïzzmentum fatlum ad caufam profanam.fit cvalidum fine

folemaitate juris,

jf

Ota. Certum eft hocnon effe validum in foro externo ,qua-

ritur ergo deforo confcientie, Aliqui tenent in utroque

fchiflfæl

foro effe validum, itaut harestali teftamento inftitutus, & le-

gatariusteneantur adreftitutionem haredibus ab inteftato.

jubfcripte-

Refb. Probabilius eft tale teítamentum in foro conícientiae

«eamet

validum effe , ac proindé licité retineri , quicquid ex tali tefta-

mqu g

mento poffidetur five titulo haereditatis, fivelegati. Kaíio eff,

uia numerus teftium, & fimiles folemnitates, folüm requiritur

|urm &

:.

l

qm

in teftamentis,ut fidem faciant in foro externo , feu ut falfitas, &

[

ris iil

omnis deceptio evitetur , ut expreffe dicitur L. Quaeftionem , C,

» at doote

de fideicommisfis:ergo non fuit mens legislatorum reddere irri-

ta taliateftamentainforo confcientiae, fed tantum in foro exter-

4b

nonon aíliftere, feu non dare aGionem, ficutnon dant aCtionem

ex nuda promiffione,nifi formula ftipulationis, velfimili modo

i tantür

fit preeítita, hinc

entia Part*

Sequitur, x 1los, quibusaliquid tetamento minus folemni

.dios B

eftrelidum, poffe illud retinereabsqué ferupulo ; vel occulté fi-

hicrett

bifatisfacere, fidefit fcandalum.

ünt u J

Sequitur. 2, Hzeredemabinteftato, fi fciat voluntatem de.

fun&i, teneri reftituere haereditatem , & folvere legataiis, qui-

ettio

busteftamento-minus folemni debentur,

jnt

Quj *

$equitur. 3. Sidubiusit de voluntate teftatoris, debet cum

illis componere ritione dubii. — Rafío eff , quia cum nec ipse,

.C[W, :

tlf

i V

nec alii coeperint adhuc poffidere bona fide; in dubio par eft eo-

J

tum conditio,

: '(guz'-

1272

CASUS $A4CR ;JMENTALES;

3

[ rerad

Sequitur. 4, Si h&eresab inteftato retiüeavt haereditatem, &le-

M

gata , poffunt illi, quibus aliquid per tale teftamentum eft re-

far'cdam

&ipep

li&um , uti occultà compenfatione. — Rafío eff ; quia reverà

4l

[

res reli&tae funt ipforum,

bibilem

Sequifur.s. Si haeres ab inteftato fateatur mentem teftatoris

biliot,

fuiffe, ut haereditatem nominefidei commilfi alteri traderet,

vel legstum aliquod folveret , aut fi oblato juramento, jurare

teltamer

arius l

noluerit oppofitum, cogendus eft etiam in foro externo hare-

Ts

diítatem tradere (detrattà tamen quartà parte , quam vocant

Trebellianam) & folverelegatum, ut patetinftit, de fide com-

miffariis haeredit. $. ult. & L. Quaeftionem, C.de fidei commiffis,

Videatur Leffius.

Sed-

Dices. x, Leges civiles aperté docent hujusmodi teftamen-

Bj

ta :inquibus deelt folemnitasjuris, invalida effe, & pro infe-

Gis habeti, ut patet L, hac confultiffima, C. de teftamentis, &c

l

tent,

pubes, j

inftit. quibus modis teftamenta infirmentur, $.exeo.

pietom,

Re[p. Leges illasintelligi deforo externo , quia fcilicet info-

rO externo non datur a&kio ex tali teftamento,

Lex enim ci-

Quitam;

QUaft Cafl

vilis ei non affiftit, hoc autem fit ob juftas caufas, 1, ad vitan-

daslites, 2. ad excludendas fraudes & machinationes,

tNi, n

Dices, 2 Si ejusmodi teftamenta effent valida inforocon-

Tntcap,

& bong]

. fcientize, malé facerent judices adjudicando hzeredibus ab inte-

ftato , quia facerent apertam injuftitiam , & preeberent illis

Qtciis de

occafionem iniqué petendi , quod aliis relitum eft,

Rceptaapl

Refp. Judices non adjudicant haeredibus ab inteftato bona;

UI mator

qu:e aliis reli&a funt, tanquam abfolute ad illos pertineant ; fed

Vr Deti.

folum non concedunta&ionem iis,qui nituntur tali teftamen-

l

Cuftretn

to: hi enim repelluntur, tanquam deftituti probatione, quam

OT r

leges requirunt,

QU lg

Dices. 3. Si tale teftamentum in foro confcientize eft vali-

€ Darer

dum;ergo tuncnon poterit agere pro pupillo (qui v. g. heres ab

inteftato)ad refciffionem teftamenti minus folemnis infavorem

It day

alterius conditi, fi fciat voluntatem teftatoris fuiffe, ut alius effet

| mmt a.

hazeres;quod eít grave incommodum,fi enim agat, peccabit mor-

taliter ;inon agat, condemnabitur,ut pupillum praftet indem-

€jp.

nem,

DE RESTITUTIONA,

-

1274

v A esastpn

- Ri-]þ; Non þofï'e agereSi autem ideó cogaturPupilloco

m) &KQ'

mpet-

eft re.

fare damnumy,pupillus tenetur eiin conifcientiá ad reftitutionems

1 twerà

& ipfe poteft occulté tantundem detrahere ex illius bonis,

Ad'verte tamen contrariam aliorum fententiam effe pro-

ehiators

babilem, & fecuram in conícientia , etiamfi noftra fit proba-

bilior.

Undé juxta hanc poterit tutor fic egere contra tale

ttadert,

), jurart

teftamentum, Similiter poteritjuxta hanc fententiam confef-

farius abfolvere haeredem ab inteftato , qui teftamento minus

10 hate-

i vocantt

folemni farisfacere nollet, conformando fe huic fcntentiæ.

Ve cott-

QU.JESTIO IV,

)mmïfïfs.

Quinam pof[fint ffari, qui tton?

eftamefte

pro infe-

Efp. Non poffunt teftari,qui vel fufficienti ufu rationis c4«

rent, vel juris difpofitione prohibentur, in hos r. eft im-

nentis, X

pubes , id eit,mafculus ante fe & foemina ante 12, annum ex-

pletum. L. 3quà atate, ff qui teftamenta. 2. filius familias,

t info-

qui tamen, fi pubes fit, poteft tetari de bonis caftrenfibus &

: enim Q

quafi caftrenfibus L. nemo, C. qui teftamenta. 3. ufurarii mani-

] vitat

fefti , nifi prius fatisfecerint, vel idoneam cautionem praeftite-

rint cap. quanquam, $. deufurisin 6, 4. Religiofi, s. Clerici quo-

forocot

ad bona Ecclefiaftica, C, quia nos & C, Relatum 2, & C. cum in

y ab -

officiis de teftamentis. Ex confüetudine tamen multis locis

enit M

recepta,poffunt de his ad pia opera teftari, 6. Damnatiad mor-

tem naturalem , vel civilem, uteje&iin perpetuum exilium, &

,to bofib

perpetuos carceres , habenda tamen eff vaízo locorum , &

geint t

confuetudinum , quia jus Codicis, & ff. nonubiqué fervatur, 7,

sf

Qui commiferunt aliquod crimen, cui jure annexa eft poena,

J quam

qui ipfo fa&o funt inte(tabiles, L. is cui, & L, Manichaeos. C,

de Hareticis.

1li

Item credentes,receptores, defenfores, & fau-

igd

torés eorum , ut patet Authent, Credentes, C. de Hareticis,

gl

h

item damnati propter famofum libellum L. is cui ff, quitefta-

nf

.menta, Deqiqgäperfezctltorcs,aut percufsores Cardinalium

tl

WK

C;—fælicisy, de peenisin 6,

«

NU

Yyy yyy y

QUA-

f

1274

&.

€A43U5 SACR MÉ NTAL;

HESRHHBSEN.

[

$t

QUAESTIO V.

prater

07

titlegi

| Quinam pOIJï&t;autn

posfint fc')fi-bi , 4u m/htutz kbä?eydf»a, j

etinci

vel lcgamrü [2

fputiti

2 Ef». Non p-oH'uhït.I. Heretici, & Apoftatas;L. Hnäli C. de hæ&

putati

'red, & L hi qui fan&tam. C, de Apoftatis. 2. credentes, recep-

i

tores, & fautores Hareticorum, fi tamen intraanbum non. poe-

quie|

nituerint, ut patet ex authent. cit, Undé fequitur haeredcs ca;

pareato

tholicos poffe tales haeredes excludere , & fi impedientur, uti

fietux|

adverfus eos occultá compeníatione, quia jus non habent 3.Qui

v lo

perfequuntur , aut percutiunt Cardinalem, ut fupra citavi, 4.

feditas,

ui ob crimen aliquod eft inteftabilis a&1v6;ita ut non poffit

toenal

condereteftamentum , eftetiam inteftabilis paffive, ut non pof-

(icis

fitcapereexteftamento, ut docet Gloffa in L. 15. cui ff qui te(ta.

It t-.mg

menta, quam communiter approbant DD. v. 1, — $. Fratres mi-

fcu gra

nores, ut patet ex Clement. Exivi, de verb. figni£S quiaigi-

tur. Videcatera apud Sylv, vel hareditas, 2. quaeft, 2. non ta-

Cotfen

W pite

men placet,quod putet,excommunicatum non poffe efle haere-

fiitet'or

dcm,cum id nullo jure probetur.

65 fup.

QU.ESTIO, VI.

C pot

ebent

n fius ilïegitimm posfit inffitui beres?

Mtyte

O ta. lilegitimorum duas effe fpecies, quidam vocantur tra-

[UN h

IN turales , quidam fpurii,

Naturales funt omnes 1ll:, qui

concepti , vel nàti funt ex parentibus folutis, non habenti-

Ui

bitija

];

bus impedimentum dirimens Matrimonii, Spurii dicuntur,

|

qui tiati funt ex parentibus, inter quos tempore conceptionis.

W

& nativitatis erat impedimentum dirimeris,

CDhy

^

b

Reff. 1. Spurius non poteft aliquid

capere à

patre, five ex

LA

teftamento,fiveab inteftato, five ex contra&u inter viros ; ut p4-

tet ex Novell, 74, c. 6. ubi fic dicitur : nulla eis participanda

(éneti,

pf

clemientia eft, fed fit füpplicium ho

e etiam pattum, utagriofcant

'gor

És nihil habimïrog, Hinc-

Pt tj

Sequi-

DEREPSTITUTIONE,

L

Is5j

RINQ GN g

; S'equituf; I.Si pater relinquat aliquid filio fpurioin teffimento,

prater alimenta , nihil juris acquiri filio,fed teneri in confcien-

hts

tiálegitimis haeredibus. ^Ratio eff , quia ipfe per leges fa&tus

eftincapax, haec intellige de fpurto patris, nam fi uxor habcat

fpuriüm, is eft marito inftar extranci , quare maritus feu patet

Wi

putativus poteft illi relinquere ficut extraneo.,

eS IeCep.

Seguitur 2.Sputiumnec poffe hzeredem inftitui indirecte ;

non pe

quare fi pareris alterum haeredem inftituat, qui ad inftantiam

otedcsd

parentis promittatife haereditatem reftituturum fpurio, non te-

nüyr, o

netut hic ftare promiffis , quia promitfio nulla eft; utpoté con-

t Qui

tra legem ; imó fi de eá promiffione conftaret, eífet talis hae-

Gv d.

reditas confiscata. Ex L, penult, ff de jure fifci,

Quamvis ta-

jon poft

menalteream fifco nonteneatur tradere, ante fententiam ju-

tnonpol

dicis , quia eftlex poenalis, unde poteft hareditatem fibi retine-

(ui tefa-

re, tanquam verus haresá teítatore inftitutus, Conditio enim;

rattemi

feu gravamen appofitum á teftatore , cum fit contra legem,

; quiaitte

coníequitur tanquam non appofitum in ultimis voluntatibus,

RAU S

ut patet ex L, impoffibilis. de verb. oblig. atque haec commu-

niter omnes extendunt etiam ad matrem , licet nulla alia pro-

ffe ht

les fuperfit ; iliegitimus enim , qui non poteft patri fuccedere,

nec poteít matri, nifi hoc excipiatur à jure, quod hic non fit.

Debentur intereà fpurio alimenta,fi aliundé (e non poffit fu-

ftent:ire. — Rafzo eff , quia jure naturae tenetur parens alere

fuam prolem , fi poffit; quae obligatio tranfit ad haeredes

".

p $o

tris.

Ita DoGores communiterte(te Covarruvia.

yrsqui

Dices. Jure civili vetitum eft, neproles ex damnato concu-

D

j habent

bitualatur á patre, ut patet Authen, ex complexu., C. de incertis

gicuntuh

nupt. . Refp

. juscanonicumillud fuftulit,tgnq'uam mi—nus con-

ts

fentaneum naturali pictati,

Obfervaautem matrem ten

erialére prolem primo tt*iennio,

t

feey

vclfuis fumptibus curare ali , fi posfit , poft hoc triennium

f05;

u

teneturpater, donec filius fuá fe induftrià poffit juvare ; ut ex-

d

preff? habetur L nec filium C. de patrid poteftate, Idem infinuat

Gregor. IX, C. finali. de converfione fidelium, dumait: pueri

32!/0 C'

m ali debent.

poft triennium apud patre

A

Yyyyyyy?

Refr.

CASUS SACRAAMENTALES

1276

u-

Refp, Filius naturalis poteft hzres inftitui, cam à patre

uàm á matre etiam univerfalis , five exaffe,ut vocant, fi ipfi le-

eitimas proles non habeant , nec fuper fint confanguinei at-

4

cendentes,id eft, pater , avus , avia &c. ita ftatuitur Authenticá,

licet C. denaturalibusliberis, fi veró fuperfintaliqui ex afcen-

dentibus, his jure Caefareo debetur legitima, quae eft tertia pars

hUL

bonorum. ex Novell, 118. de haered. ab inteftato,

Verum hoc

den

dumm

jus commune in quibusdam provinciis non obfervatur., ut qui-

Decelfi

dam notant.Quod, fi filius naturalis non in(tituatur heres, non

fuccedet patri ab inteftato, nifi in duabus unciis,id eft in fexta

mCp

arte bonorum , ut hebetur in Authen,cit,

Dil ol

Quod fi pater &

iS a

mater habeat alias proleslegitimas, nec fuperfint afcendentes,

tunc filius naturalis non fuccedit cum illis ab inteftato 5 po-

(id par

teít tamen ei relinqui uncia , id eft, duodecima pars bono-

fuim,

p

. Re

b, 3. Filius naturalis fuccedit m'atri': ex hác vitá dece-

denti , fi non habeat legitimos,etiam inteftatze, feu nullo con-

dito teftamento , ut hares ex affe : habenti legitimos vere

fuccedit ex aequo cum illis, ut expreffé habetur L, fi qua illus-

tris, C, ad Senatusconfult, Orficianum,

ABh

QU/ESTIO VII.

Ya

itüpedi

n Parentes po[fint plus uni filio legitimo relinquef:

tOpet n

quam As ?

Wnüm (

ICRCLC

Ef Affirmatzvé. Si per hoc alii non priventur portio-

ne legitimà,

Rafio eff ; quia poteft quis de propriis fuis

ERY

€um fo

bonis uni plus relinquere , quàm aiteri abfoluté loquendo:

et

debet tamen femper adeffejuíta caufa, ut videlicet ob merita

aut obfequia majora ; item fi alii habeant bona propria, ve

at j[w

WUO.

fint prove&i in arte , aut -ftndiis , vel corimodius aliundé

V

poflint bona procurare ; aliàs peccabunt faltem venialiter :

Si id fecerint ex amore inordinato;imó & mortaliter fi ex odio,

li part

)

fe

uí

excipeab hácrefolutione, nifi in certis locisid fit inhibitum; ut

Cedit u

e& BruxellistefteStephano 35. Paulo. ;

mD]e n

d

DE' RESTITUTIONE.

1277

Á

ipitre

QUASTIO VIII,

jplil.

Rel i

ia

- n quis poffit per teflamentuminflituere bevedem extraneum, ve-

ingendo fratrem velconfobrinum ?

alc

tia t

Efp. Poteft teftator quemlibet extraneum inftituere haere-

.. dem nullà fatta mentione confanguineorum coilater.

amhoc

ilium,

ut qui-

dummodoó defit fcandalum , & oblizatio,

quà teneatur aliorum

neceffitati fuccurrere,

Ratio eff,

e5, Dof

um

quia nullum jus naturale,

infexta

nec pofitivum divinum, vel human

.

ad oppofitum obligat;

xter &

nifi forté particulare alicujus provinciae

S

prout tefte Stephano

4 S, Paulo n Flandria ftatuitur, né taliter

dentesy

L

difponatur , nifi de ter-

, p

tià partebonorum,

s bono-

CASUS MCLXXXIX, |

j dett

chus.

lp CQ

0

os vett

Utrum Reus 4 judice interr

2

lus feneatur fateri

vVeritAtem ?

a los-

Efp. 1. Judici non legitimé interro

ganti, non tenetur faterj

veritatem , ut fijudex careat juris

diGtione

; Vel eam habeat

impeditam, vel non fervet ordinem jurisetfent

ialem , ut fi inter-

roget non praecedente femiplená probatione d

'

unum teftem

elidti, qua fit per

juratum omni exceptione maj

orem,

addequod

teíte Leffio lib

j

"

2.Cap. 3 1.

dub. 3. Etiam femiplena cri

ortio"

batio non fufficiat ad inte

minis pro-

rrogandum juridice, nifi fit

conjun&ta

wfiis fl*lis

cum formaliaccufatione,

vel cum eo, quod vicem a

ccufatoris

uendo

fupplet, ut funt notorium deli&i,

id

ma de auttore, vel denun-

m

ciatio juridica; quia judex ex fe judici

um inchoarenon poteft,fed

N v

aliquo horum modorum ad id debe

t provocari,

uraredec

glioni*

Refp. 2. Nec tenetur Reusj

alumniá (ideft,fe in om.-

yilitt *

ni parte litis veritatem dicturum

c6, (eu fervato juris ordine, Ratio

)fijudex non interroget juridi-

efl quia quandojudex nion pro.

t

cedicjuridic&non poteft Reo ull

m obligationem imponere ad

crimen aperiendum, ut adjura

ndum, cumjus ei hanc potefta-

qi

LITIETSY 3

tem

12»f

CASUS $ ACR AMÉNTAEL ES.

tem non cöncedat. Unde fequitur, Reum non teneri akd ejus

m

mentem refpondere , aut jurare ; fed artificio poffe eludere,

Q1

A otandum autem efl , joramentum de calumnia haec quinqu&

in pt

continere , juxta Gloflam in cap.r. de juramento calumnisze, r,

intell

Putarefebonam caufam tueri, 2, fe interrogatum à judice veri-

deré

tatem non celaturum, 3. Scienter falfas probationesfenon ad-

ilicit

hibiturum. 4. fe litem fraudulenter non prorogaturum. $. Se

fedei

nihil promififfe, vel deinceps promiffurum alicui cau(i litis, nifi

Ia

du

uodjura permittunt, addit tamen Leffius non effe hzec omnia

emper juranda maximé Reo, in criminalibus,

fnü

at x

.. Refp, 3. Non tenetur etiam reus fateri crimen, quando du-

bitat, utrum judex juridicé (id eft ordinejuris fervato) interro-

(

Crim:

get. Prob, 1. Quia nemo tenetur parere fuperiori cum gravi fuo

vel alterius incommodo, nifi conítet, eum legitimé pracipere

cimi

& habere au&toritatem obligandi, cur enim tantum onus tene-

mana

atur fufcipere ab eo, de quo dubitat, an poffit imponere. Prob,

fperet

2, n dubio favendum eft Reo, fecuseft; quando nullumindéno-

Dswn

tabileincommodum metuitur, Hincícquitur, judicezn reneri

Condi

aperire Reo ftatum caufze,probationes;indicia, & teftes, ut vide-

Catest

at juridicé contra fe procedi, fequé interrogari poffe ; & utfi quid

Propr

contra habeat poffit opponere& excipere ; fi aliter faciat judex

C d

nontenetur Reus refpondere. — Ratio eff , quiadum boná fide

dteqtt

adhuc poffidet honorem & bonafua, non tenetur illis fe fpolia-

por;

re , aut ea exponere periculo fatendo crimen , antequam illi

lbut

conftet dejure , quo ad id compellitur,

Sed hincoritur

Vi

CASUS. M CXC.

t o

n femper. quoties precedit [emiplena probatio &5 Reus

MUETTIY

E

juridicä imterrogatur, tenentur fateri veritatem contra fe ?

Coinunior fententia docet teneri tuncReum fateri veritatem;

UP

etfi morte ple&endus fit. Nihilominus cum multis aliis.

ür Q

Efp. Nesativé , dicoque,

illam obligationem non effe ita

1 0b14,

R

univerfalem ; undé excipiuntur 4 mu

Itis variis cafus x Si ti-

publie.

meatur fententia mortis, 2, Si Reus effet damn

andus ad :rire-

"Bof

mes. 3. Si effent. confifcanda omnia bona 1

pfius. 4. Si pericli-

litC i

P cum

tetur omninó ude honore & famá, ita Panormit. in Ca

ÜütCrin

Vhtric

— qlïet

DE RESTITUTIO NF.

Ui tarceRr E

J279

ad us

faper de confeffis, col. penult, . Sylvetter V. Confeiiio delidti

i

q.r &alii complures; e(tque haec fententia valdé probabilis &c

ginqui

in praxi fecura preefertim in caufis capitalibus, debet autem

ünia, £,

intelligi, quamdiu Reus fperat negando crimen poffe fe eva-

K vete

dere condemnationem , aliàs negatio effet inutilis, ideóque

:nonad«

ilicita." Probatur bac fintentia 1. ^ Quialex humana debet ef-

ms ï'sc

fe dere humano modo poffibili, &accomodata infirmitati hu-

liis, i

manza , alioqui deferviret folum ad illaqueandas conícientias ;

C omrut

eft autem humano modo impoffibile, ut Rei alioqui non dam:

nandi teneantur dicere te(timonium contra fe, ut damnentur

indo du

ad mortem ; ergo judex non poteft imponere tale praceptum,

Jinterto-

, Confirmatur.

Quia quarmdiu eft fpes evadendi, eo quod

crimen nondum fit plené probatum, praeceptum illud fatendi

[*

gravifuo

)ræcipefc

criminis videtur nimis difficilé, neque fatis accomodatum hu-

manz imbecillitati. Vix enim & mille unus reperiretur, qui fi

qys tenc-

re, Pt

fperet hác ratione fe poffe evadere mortem , non fit crimen

negaturus : atqui praecepta, ut obligent,debent effe confentanea

jindeno-

conditionihumanaergo, Prob.2. Reus poteft licité fugere?

Carcere etiam contra praeceptum judicis.

*

*

* $.

Quia juspaturale ad

s ütridt

propriam vitam tuendam redd

it1

uf qui

llilicitam fugam; ergo nec in

jic u

hoc cafu tenetur parere,cum adfitcertiffimü periculum vitze, fi

fateatur crimen. Prob;3, Leges humane non obligant,ut teítes

boni It

fe ol

deponantcontra períonas fibi valdé conjun&tas ;ergo minusob-

ligabunt , ut quis deponat contrafe ipfum in caufá proprizevi-

(j i

W

tecamittendee,Antecedens patet exL.4.ff.de teftibus.Confequen-

tia probatur, ' Quia nemocuiquam eftmagis fanguine juniétus,

Ri

quamipfe fibi,accedit, quod nemo teneatur teftari, quandoindé

fibigrave damnum metuit,ut docet Leífiuslib;2 cap. 30. dub, 6,

mf?

atqui non poteft effe majus damnum,quàmvitze,ergo non tene-

uentatem,

tur contra fe fateriReus cum tanto damno vitz fibi immorienti;

Jiis

Prob.4 Quialex humatra non nifi rariffimé & ob maximum Rei.

TM

publicaedamnum poteftobligare fub

ditum cum periculo vitaes

Qs s*

ergonecin hoc cafu,cum adfit certiffimum

peticulum vitae;ergo

T

(te^

nec in hoc cafu, cum adfit certiffimum per

ndi

iculum vitz, fifatea-

d

turcrimen,Prob, s. Nimisgraye,7. C.de teftibus,dicitur,neminem

v

3, 0

* fpet

eeneri contra fe exhibere id, per quod fibi negotium fiat ergo.

C Onüt-f

r2£98

: G:AS U.S SA4CR AME NTALEGS,

tiont

.ConErmatuf—, durum enim nimis eft, ut quis cogatür judici fub-

dam

miniftrare arma, quibus juguletur, cüm aliàs fpes fit evafionis,

adde quod nemo

&üm|

Ípoliandus fit armis, quibus videtur juüþ fe fe-

raque tueri,

utve

.. Ex dillis fequitur 1. Reumnonteneri juraread mentem judi-

cis, fed poffe uti amphibologia , vel mentali reftritione. 2,

m

vel F

Eandem fententiam etiam haberelocum in caufis non capitali-

turci

bus, in quibus valdégr.vis poena imponitur, ut damnatio ad tri-

remes, velad perpetuum carcerem , vel confifcatio bonorum,

afio

aut fit imeatur aliud

grave damnum, nempe amiffio honoris &

famae.

4

Dices, 1. Quilibet tenetur obedire fuperiori legitime prae-

a f

cipienti ? atqui fuperior legitime praecipit,quando fecundum or-

dinem juris interrogat Reum , aut juramentum ei defert :ergo

J

D

Reus tenetur parere dicendo veritatem, -

i

Refp. Diftinpuo majorem ; in caufis, ub

i non eft pericülum

4ccuí

tanti damni, concedo, Ubieft. Nego. poteft enim fieri, ut ju-

Contti

EM

dex habeat jus interrogandi caufa boni publici, ut officio fuo

fungatur , &tamenalter non teneaturrefpondere ad ejus men-

adtui

quod

tem ; idque ad fumum jus vitae fuee tuendze, per quod licitum eft

ei contegere & abícondere ea, per qua vita ipfaeripietur, ficut

efgoi

qui eftin periculo vitae , poteít fugere & carcere , etiamfijudex &

thim

Trftáf

leges praecipiant , ne fugiat, & fugientem puniant; & citatus po-

teft noncomparere , quamvis judex praeceperit, utcompareat:

& fervus bello captus poteft fugere,quamvis Dominus praecepe-

Vüfito

A

rit,ne fugiat, nil enim repugnant,judicem habere jus inquirendi

veritatem á Reo, & Reum habere jus celandi , quo cafu, &tfi

ümy

**Kia f1:

poffit praecipere, praeceptum tamen ejus non obligat ; nequé fit

adobligandum, fed ad inducendurm vel terrendum rcum;ut ve-

i

Dtüy

titatem fateatur. -

oce

iif

Dices, 2. Vergeretin magnum reipublicee damnum, fi judex

non poffetreumobligare ad fatendü capitale crimen; difficulter

DUET

enim poterunt detegi & puniri delicta; Re/p.Adillud damnum

m

reipublicze vitandum fufficitin judice poteftas cogendi réum ad

Ütine

m proba-

6600

veritatem dicendam pet tortu?am,qüæ poft femiplena

tionem

DE xxmnþzfuz'iz.ozvz,

r2fr

um Gutcomri

li

tionem jufté adhiberi potcü, non in pcenam, fedad -cxpri'mäeïx-

dam confeffionem criminis , etfi reus non

1onis,

teneatur .fub culpa

te fe-

«um periculo vitaerefpondere.

Ex ditlis patet,non debere Sacerdotem cogere peenitentem

m jud:

ut veritatem fateatut , quamdiu eft fpes evadendi , quando ta-

jone. 4

men non eft fpes evadendi ,ut fideli&tum fit plené probatum,

vel Reus fcit plené probatidum, & fe mortem non evafurum,

capitiie

oadtti-

tunc tenetur veritatem fateri, quia ceffat ratio celandi,&inhis

cafibustenetur fuperiorilegitimé przecipienti obtemperare,

norum,

noris &

CASUS MCXCI.

n Reusinca

fibus ii5,in quibus licité potefl, juxta di&a verum judi-

m pra-

f crd'mm megare; po[fit etiam

514

accu[atori umpingere crimemcalum-

mendacis ?

um t«

Rn Efp. SiReus videata

dfuam defenfionem fat effe n—egai'eäüdicli

690

crimen obje&um, & aliundé impingendo crimen calumniae

accufatori , graviter laederetur fama & honorillius;erit peccatü

ricalum

.

contra charitatem, tale crimenilli impingere, fitamen hoc ne-

r ut Jü*

ficio lo

ceffarium effet ad fui defenfionem,non effet peccatum,quod non

adfuit plena probatio contra Reum, quia accufat de crimine,

us

quod plené probare non poteft , praefumitur calumniator ; fibi

"itum e

ergo imputetaccufator damnum illud honoris , quod fubit , ipfe

r fctt

enim eft caufa,cumaccufaverit fine fufficienti fundamento.Con-

juder

firmatur exS.Thoma q.69.art.2.ubi dicit:Reum fe poffe tueriquá-

u*

cunq; viá,modo non dicat mendacium ; fed dum dicittalem ac-

cufatorem mentiri & calumniari,non dicit mendacium, nam qui

recepe

accufat de eo, quod plené probarenon poteft, calumniator prae-

quirend

fumitur,ut docet Cloffa incap.2 de calumniatoribus:ac proindé

ial.U.w &l

etiam cenfetur mentiri; quiafalfum praefumitur in judicio,quod

nequ 6

probarinequit, Ita Leffiusl, 2 c. 3 1. dub, 2, Idem dicendum effe

'

$t T

docent DoGores de omni eo, qui etiam extra judicium negat fe

dixiffe aut feciffe quippiam , quod alius illicité patefacit, und&

yfiote

infamia veloffenfio nafceretur ; ut fifub fecreto commifi quip-

jfícu!

piam, vel tanquam amico ex confidentia tibi patefeci , & tu idal-

terireferas; qui indé graviter offenditur,tuncenim fiille mecum

/!Um L

decoexpoltulet;poffum negare me dixiffe, convenienti modo

d

ol

ZZzz22 Z

intel-

g

qu

1242

CASUS SACR AMENTALES,

intelligendo, ut mendacium vitetur : Negando enim -- )ure

j

18e0o; quisqué enim jus habet fua occulta dicta & fa&a, undé na-

li

Íícereturoffenfio , tegendi quantum poteft, quod fi iniquo dela«

fided

malet

toriindé aliquid obveniat incommodi, id ipfe fibiimputet, - Se-

cüs, quandó alter poterat licit& patefacere; tunc enim eifieret

e.

Cond

injuria, fi negaretur : na

plet,

;

m fine fua.culpa.infama returut mcndgx;,

fed Aiïamroritur

2

rimi

"

QU /ESTIO I,

prira

n ad invalidum teflimonium poffit veus occulía cr

[

'?m'nd tf/i:um

mf e[t aue ?

imx

1

3 Efp. Poffe,(iilla manifeftatio neceffaria fitad illum finem, tunc

Tif

enimnon exceditterminum juftaz defenfionis , fi autem non

4it, .

effet neceffaria, fed aliter potfetinfirmari teftium probatio, effet

TAtus

quidem peccatum contra charitatem; quia fine neceflitate pro-

quig

ximus graviter infamaretur , nom tamen effet contra juftitiam

to3dh

juxtaLe(fium de juftitia & jurel 2,c.31, dub, r quia teftis eo ipfo,.

cbet;

quoeftificatur contra Reum, videtur cedere juri füo., & permit-

Tojury

tere, utreus fetueatur commodiore modo, quo poteft;.

fenti

Sed quid fi teftis debito modo & fervato jutis ordineteftetur

& &U

veritatemcontra Reum,poteftne adhuc Reuscrimen ejus occul-

tum detegereadtollendam ei fidem, fialiter fe tueri non poffit?

hs

fofcor

Rep. Affirmativé. Watio eff , quiain cafu pofito accufatio in

dt0p

reiveritateinjufta.eft, cum nonprobetur per teftesomni excep-

tione majores, quia per obje&tum crimen repelli poffunt; ergo:

&delià

ff ide

reus fe jufté defendit oftendens injuftitiam & defettum laten-

VA DO

tem contra teftem, cum quo non debebat teftificari, undé fibi

imputet teftisinfamiam, quam poteratimpedirenon teftifican-

me, N

0ff.

do, cüm fibi confcius-effet fui defeQrus, idem eft, etfi à judice fu-

iffet coa&tus teftificari

Reusenim utiturjurefuo ad neceffari-

t)ïowm

fen Ltj

am fui defenfionem,

Secustamenceft, fi crimeny;quod objicitur

mnp C

tefti, nonfufficiatad defende

PA

|

mdüm.«Reüm, þunc enim teftis fm—»

4 b MR' Í

ümfn;famaretun-

í

& fün

QUAESTIO 1l

üanpo

u Quof tt:/ies in: caufis criminalibus zequimntm Gj'quarg?dþy^

T& hg

pleni probeut ?

4d te[hü(

Refp.

^

DE RESTITUTIONE.

1242

d

toryte

T2 Efp.1. Quando per teftesveritas inquiritur in caufis crimina-

ndege

libus;jure civili & canonico requiruntur duo tefteslegitimi,

0 delà«

fidedigni,& omni exceptionemajores preeter accufatorem for-

et, e-

malem vel virtualem, quia conjux non poteft procedere, aut

eifient

condemnarefineaccufatore, vel eo,quodaccufatorisvicem fup-

plet, & dicitur accuíator virtualis, porró vicem illius fupplet in

mendag*,

criminibus contra bonum publicum fimplex denunciatio , in

privatis fi fint notoria, ipfa fa&aevidentia, ita Leflius de juft, &

: tfþiumz

jure.lil. 2, cap 29, dub.z2.n. 104,vide,qua dixi cafuo4, -

Refp. 2, Utduo teftes plené probent, requiritur 1, Ut depo-

em,tuhc.

nantjurati , patet ex cap. Nuper $1,deteftibus, ubiHonorius[lI,

temnoft

ait, Nullius teftimonio quantumvis religiofus exiftat, nifiju-

rio,efit

ratus depofuerit, in alterius praejudicium debet credi, Ratio eff,.

ate pro-

quia absquéjuramento faciliuse(t mentiri, quàm cum juramen-

iufïiltiam

to; divinienim Numinisreverentia prohibet mentiri juratum,

$00 ip[o,,

debet autem veritas injudiciiscerti(fimomodo inveftigari, Por-

!

ró jurare debet fe didurumtotamveritatem,;quam in caufa prae-

gä,tm:

fenti-novit , nulla falfitate adje&a ;. requiritur 2,ut deponant

toftetur

de eodem . faGo ; Katio eff 5 quia alioquin Ànon erunt con-

Qs C

teftes , fed tefítes fingulares , quorum alter alterius :dictum

npofit

nonconfirmat ,fed uterqué füuum tantum; & fictantum erit pro-

batio perunumteftem;undé debent convenirein tempore,loco,

ylatio

od

& deli&ifpecie:nam ex diverfo tempore & loco colligitur non

effe idem fa&um , de quo deponunt ; requiritur 3. quod fenfu

; m

9ï&ï€0'

externo illud perceperint (v.g.quod viderintoccidentem;furan-

odbl

tem,audiverint blasphemantem)], 1.fola. 4.C. de teftibus, ubi

Gloffa & communiter DoGores, & cap, fiteftes, 4. $. q. 3. Ratio

eftiicatt

ydice U

eff, Quia non poffunt effe certi de fa&o externo, nifi peraliquem

fenfum ;undeé fi deli&tum alias vifibile,folüm.ab aliis audiverint,

nonprobantplene, fed folüm faciuntindicium ad inquirendum

obiidtu'

ab illis; requiritur4.Ut teftesfimtomniexceptione majores,qua-

v

les funtilli, in quibus nulladefideratur conditio, quo minus te-

ftari poffint,& vocantur te(tesidonei;contra quosinihil poteft ju-

re. opponi, cur minus fit illis fidesadhibenda,feu curnon fint

i Minus idonei funt, quibus ali-

W/O"

gd te&ificandum admittend

Lz222222 2

;

qqid-

n

F 7: E

CA SUS &ACR'A*M ENTALES

qq'uid opponipoteft,velex naturárei, ut funt deliri & fatui, pleno-

ue ufu rationis deftituei vel ex juris difpofitione;

tell

Portó-ex jurisdifpofitione prohibetur 1. Inimicus ejus,, ad--

veríus quem teftimonium fertur, L 3. ff de teftibus, imó in cri-

ftif

minibusetiam exceptis, ut haerefi, crimine laefae Majeftatis &c,

divi

in. quibus alioquin. inhabiles admittuntur , inimicus re-

pu

ellitur, dummodo inimicitia gravis fit fecundum judiícis.

arbitrium, ficut conftat ex cap. per tuas. r, de Simonia & docet

Q

Clarus$ fin. q. 24.n 5.

B

:

Ydl

2, Repelluntur confanguü

inei &-äfïï'neä ejus , pro quo tefti-

Gor

snonium dandum: eft,adverte tamen confanguineos , & affines:

Ton

rei interdum admitti poffe ad reum defendendum, ejusqué inno-

edic

centiam probandam ; fic enim habet ufus, Tefte Claro, q. 24. n

12. atque ut dicit Layman, lib, 3. dejuft, tra&t, 6. cap. 4, , 4, in

GXCQ

Ts

eivilibus caufis , ( non arduz & multum praejudicantes fint,te-

lefíc

ftes perfonze admittuntur, tefte Mafcardo concluf, 68. n 10.

I6

3. Domeftici ejus , qui teftes próducere debet, in caufis tunv

iotti

civilibus , tum criminalibus repelluntur, juxta E. Teftes, ff de

Jaff

teftibus, l: r. $ ad. quaftioaem ff dequaeftionibus,L etiamC. de:

teftibus. C. fi teftes. 4.q. 3. Domerftici autem alicujus dicuntur,,

tio,

lo

nontantüm uxor; filii & fervi; (ed & liberti, famuli conduaitii.

acouf

& alii familiares; faltem fi'eis aliquo modo imperare poffumus,,

poftt

juxta l: refpiciendi, ff. depoenis, & docet AbbasC. in litterisn. ;

pirte,

de teftibus, verum tamen in fubfidium, fi veritasalicer haberi

efe

non poffit; domeftici teftes etiamadmittuntur v. g. in caufaad--

ulterii,(icuti docent DoGores communiter l; confenfu. C, de re-

ebi

pudiis. . Farinacius q.. 55. n,36.

Qry

4. Repelluntur infames infamiá jurissficut conftat ex C; li-

N füpe

€et ex quádam, C. teftimonium, de teftibus, nam teftimonium

tiho

3in judicio ferre, numeratur inter aGuslegitimos, quibus infa--

snesarcentur, fed nequeinfamesinfamià fa&iadte(tificanduny

Mj

incaufá criminali, aut ardua ordinarié recipiuntur ,uti.videre-

No, ]

, eft apud Cevarr. in pra&. qq: c. 18. n. z.

f; Berfona vilis & inops, fi deea; judicis arbitrio ,-füfpicio;

U

5- p

onge

£t, gïuod'p:sgniaf corrumpi: pgmcrit ; fecus fi-honefta & b

Irae

k

-

D

M RESTITU ï*l ONE,

pluo-

ismee, ficuti ex communi docet Abb.c. fi qui teftium, in finede

teftibus, Sylv. verbo Teítis, q. I.

^

N

5

&3 äd'

6; Pagani; Judaei

»

& 4 fid

e apo

ftatze contraChriftanum te-

inctt-

ftificari non permittuntur,C. non poteft & feq q.2. q. 7. qui eniny

tis &

divina teftimonia non fequunxur ,. pondus humani teftimonii

AS t6

perdiderunt,uti ex S, Aug refertur, in C, ipfa pietas, 23. q, 4.

judicis

- 7, Socius criminisad'teftificandum adhibendus noneft, fi--

t docet.

€uticon(tat ex L. ult. C, de accufat, l. quoniam., €, de teftibus, C,

veniens. r, de teftibus, €. r. de confeflis, ubiid.docet Abb; &c

p teffi-

Gomez lib. 3. refol,c. 12. n 16. Ratzo eff ;hic enim facilé alium

affints

nominabit, vel quiailliusprivilegioveniam fperat, vel quia ex

yinno-

ediocupitillum eodem fapplicio perire, in criminibus tamerr

q 24 fh

exceptis Tefte Eeffio,lib, 2. cap. 30 dub.admittitur focius ut ido..

TRU

neus teftis, ut inherefi, crimine Majeftatis, falfze monetae,ma-

intytt-

leficiofeu fortilegio; Sodomia & furto:famofo , addit Gomezius;,

TO

n.16.Idem dicendum imdelictis,qua non poffünt fine focio comt

yfüs tum

snitti:

Itemquéin hujusmodi depofitione focir non folim erit

fufficiensindieium ad:torturam, fed'etiam erit femi plena proba-

amC.dE'

tio; & accedente alio focio;qui idem deponat, erit plena proba-

tio, & poteritReus.condemnari,ut docet Cynus ind, r.lult;C.de

icantuf,

du&iti

accufar. & Panorm, in.cap: r,de:confeffis, debet tamen haec de-

ffimus,

pofitio fleri tanquam & tefte , nempe cum juramento & citata:

parte;cuietiam danda eft copia: depofitionis,ut poflitfc defen-

nf

;

dere,ita LeffiuslToc, cit,

TU

"T

8. In'caufis criminalibus jure cationico: rcpelïft-ur* mulie:;.

ob fragilitatem fexüs& ingenismutabilitatem; [tahabetur,

C dete

Caps

Forum. roi fub finem, deverb.Ggaificat & ró..

Mulierem 37 q,.

w« C. H'

f* jure tamer civili inomni caufaadmittitur,L.ex eo; 12, ff, de

mgnium'

teftibus, praeterquanr in:teftamento, L. qui teftamento.zo, T

busittf

Mulier f£ Qui tettam; fac. poff. ita communiter tradunt DD,

9. Miinorviginti'annis, in eriminalibusrepellitur 4 teftimo-

jcandunm

jj i

nic ,. k in teftimonium, ff. de teftibus; in civilibusautem admit;

titur,fi pubes fit; nonitem fi impubes, juxta L, 2, ff,

de. teftibus..

$, Lege Julia;.

fipició

- ia

10, Repellitur perjurus , qui in aliquacaufa falfum:curn jus-

hm

L2222223

rameni-

1286

C€CA8US$ SA4CRAMENTALES.

ramento depofuxt ;qui enim femel pejeravit, putatur facile fe—

tare;

cundo pejeraturus.

teft

1 1. Ín caufa propria nemo. admittitur tefhs.L nullus ;ff.de te:

im;

ftibus ,propria autem caufa ea cenferi debet, cujus emolumen-.

df

tum vel damnum ad.aliquem füo nomine pertinet, L,.1, $. In.

&tef

propria cauía; ff. quando appellandum fit,quapropter Praelatus

talen

& Clericiin caufaEcclefize non prohibentureffeteftesjuxta C. in-

fei

lh

fuper,de teftibus, & C. tertioloco,de probat, 'Ubiid notat.Abb,.

Xofrt

1,2,quianon cenfemur moveriproprio comtodo,

Circa bec notandum, Etfixeftisminus idoneusnon probet

femiplene;facit tamen aliquod judicium,quod cumaliis conjun-

toní

Gum fufficiatad torturam: nifi repellatur ob fubje&ionem vel

ftm,

reverentiam, quam. debet accufatori ;utfi fit fervus vellibertus,.

elfeu

vel filius : tunc enim nullum facit 1nd1c1um fimiliter fiobini-

tüm,

micitiam, Deniquéfirepellatur,eo quod : fit receptus ante li-

fiprol

tem conteftatam, vel partenon citata : hoc enim caíu atteftatio-

nesnon valent (ut habetur cap. Qlomam 5 utlitenonconteft.

Íom

non procedatur preeterquam in cafibus ibidem & in Gloffa ex-.

pobli

ceptis. Quidam tamendicunt, teftes minus idoneos non facere

chto

ullum indicium,fitempore depofitionispars oppofuit excepuo-

ampot

nem iinhabilitatis ; idqué approbat Gomezius.n. 20,

ET

V

JVofandum 2, Te&es minusidoneos admitti tanquam xdone-

ü

0 1f

os,quando deli&um eft commiflum.eoloco,vel tempore,ubi co-

$j

pià teftrum'haberinequit; ut in campo, filva, cubiculo; monte;

item

Ntdel

Vel notturno tempore , ut patet cap. finali, deteftibus,

e50m

fi alterteftium fit valdé dwnus fide,poteft fupplere defe&tum;qui

eítinaltero mmu51doneo ita ut ffimulcäcmntplen am probatio-

Of

Ü

nem; uttenet Baldus: inL,fi quls»«cx aa;gcm;ams 6 g.l.if deedcn—

fitinte

&do, & aln De&ores.

Toditie

g

CASUS VCXCII

am.w

Licet ne Judicicondeumare Reum, qui per teftes legitime probatur

mUOCef

Reuscriminis d. g. homicida, quem tamen judex þrzwzm þzmtza

mas&

certo fcit inmocentem ?

Cor

ertum eft tunc judicem teneri omma medxa ten-

Oppreft

N Otandum. C

tare

o RfS V'I7'TU TI'Q'NE;Q

-t-:;ar-egad'fi'tiei;'a'ndum Reum, vel impediendoaccufati on.öm-;. fi po-

teft, vel clam procurandout Reuseffugiat, vel remittendo cau-

ide:f (

fam adjudicemfuperiorem & corámillo teftari innocentiamRei,.

UnNts.

velfi fit fupremusjudexabfolvendoReum de poteftate abfoluta,.

1, $d

& teftando fibinotameffe innocentiamillius. Sedquid finullum

us

tale medium fuccedat In hoccafuaffirmant multi,judicem pof-

iC

feillum condem

*

nare .fg(;undum- g!legaþaxä&«probata ,fed nihill'o.-»

i

at.Abb,.;

minus

Refp. N egati

?vä;'R**atid' ?/ü' , quiao c&;iv'dere-ihnoc*entem dire-

probtt

&& & fcienter, eftintrinfecé malum; ficut fcienter cognofcere

£

(

nonfüam ; fed nemo poteft cognof

cere, quanY

ertó ícit non effe

em ve

fuam, quamvis per legitimos teftcsipficoram judiceprobet,fe

ïbeïm?!

effe uxorem ipfius,. ideóque judex cogat illum reddere ei debi-

j0bifli

tum,tariquam füee,ergo nequé licebit occidere innocentem , et--

"

5

ante l-

fi probetur nocens perteftes,

eflatit"

Meque dicas: Officium judicis exigere,ut non judicetut per-

fonaprivata , fed ut püblíca ;ergo non debet fequi privatam, fed.

. o

of e

publicam fcientiam, ne inquam hocdicas, nam contra fic argu-

mentor: ideàratio naturalisdictat judicem debere feqüi notiti-

afcae

ampublicamper allegata & probata acceptam;, ne facilé aberret;.

xccpïiQ'

aut difcedat à veritateaut juftitia in judicando : haec enim eft ra-

nidofte

tio illius legis & cbligationis : ergo quando ei eft omninó evi-

dens, judicium fore injuftum , fi fequatur probata & allegata,

o

M(]meï

non debet nec poteftexillisjudicare : nulla enim lex fervari de-

yrem

bet,quando exejus obfervationefequeretur id,

oni & fini legiscontrarium.

guocïeft intenti-

z

ïümaq.m

EobatIO'

Confirmatur x.. )yuia.fieri poteft; ut.multorum.c

onfpitatio-

tie integrum-monafterium accüfetur, & teftibus confincatur.de

de;?den'.

proditione Reipublice, de idololatrii;de Sodomia & fimilibus

graviffimis criminibus; & judex certó fciat illoram innocenti-

am : quis non horreat dicere,illum tunc poffe , & teneri viros

2-

innocentiffimos equis difcer

pere,vel fïammisatrad*ere,o bcalum-

o

nias & minasperditorum ?

Confirmatur 2. Silex aliqua ftatuere

E, ut vi per calumniam

:dia u

eppreffüs,,condemngtur*,,etiïamüz- judex fciat;illum innocentem:

effe

üte

f:!!q

äASüs $A4CR AM.zNa".)zæs.

[ od

effe, talis lexeífet iniqua, & aequas aures offende

*

ret : ergo illud

fb

ipfum opereexequi.eft iniquum.

n

Deniqué hac fententia confirmari poteft ex illo Exodi 25,

tnali

Znfontem &5 juflum non occides , quia acverfor mpium.N eque dicasz

illum,qui convi&us eft perteftes,non effeinfontem ; quia publi-

fcnt-e'

cá opinionehabetur fons & improbus; contra enim fic argu-

fioce

mentor:opinio & calumniaze aliorumnon poffunt me facere fon-

juttü

tem aut dignum poená , alioquin Sufanna fuiffet dicenda fons

tentí

quam tamen fcriptura Dan. 12, vocat innocentem, nihilominus

&t &

Dices 1. exillo Deuter.17. inore duorumaut trium teftium

peribit, qui interfiietur, & Matth. 18. in ore duorum vel trium

d

teítium ftabit omnej|verbum. Ergo poteft condemnari etiam ad

mortem, Qui duobus vel tribus teftibus convincitur. Refp. Me-

gocon[eguentiam; quia ibi (olüm praecipitur, ne fine duorum

vel trium te(timonio aliquis condemnetur & interficiatur, non

tamen mens Domini eft, ut quandocunque adfunt tuo teftes,

poffit quis occidi;etiamfi judici conftetilloscalumniari,&Reum

effeinnocentem ; fed folüm vult declarare,quid regulariter fieri

poffit , nempe quando judex non novit contratium.

- Dices, 2, Propter bonum communelicet aliquando occidere

J/dg(fa

Jetyi

innocentem, ut cum diruitur, vel incenditur turris hoftium, in

quá conftat multos pofitos effe innocentes, ergo idem fieri po-

terg

Refp. N en0.Con-

teítin noftro cafu propterbonum commune.

féq. Quia quando evertitur turris hoftium , non intenditur dire-

£ké occifio innocentis, fed (ubverfio turris iili.gs,ecü peraccidens

x

;RHW

inde fequatur mors innocentis.

.

IT

Dices, 3, Quando quisobfui defenfionem occidit furiofum,

M e(w

neab illooccidatur, dire&é intendit occidere innocentem, er-

I 2

go licebit etiam hoc facere ob bonum commune , fi licitum eft

Mtí$ p

4

ob bonum privatum.

CF ipte

Refr. Dire&am occifionem invaforis jure ipfo naturae

« tgm

licitam effe, quando eft neceffaria ad defenfionem proprize

Cxtr o

vite , nam vim vi repellere licet 5 five ergo invafor pec-

dtochi

mihi eft

umO ha

cet formaliter five non , íi tamen ipfa invafio

teateríi-

ial

»Sc

DE FORNICATIONE.

1285

Dd

—

il

materialiter injuíta , ego occido nocentem mihi ; innocen-

ten autem five aon n

ocentem occidere, femper eftintrinfece

Vi 23,

malum.

H ixgre

Ex hác Sententia fequitur r. nec carnificem poffe exequi

,pubie

fententiam mortis contra eum , quem ipfe certó fcit effe in-

CMgu-

nocentem ; Sequitur 2. in tali cafu judicem vel executorem

erelut-

|da íony

juftitia teneri potiüs relinquere officium fuum , quam fen-

centiam mortis proferre , vel exequi contra eum, quem judex

ominus

tefium

aut executor c;:rtö fcit effe innocentem,

] triura

tim

q.Ne

duorum .

g teltes

J FORNICATIONE.

m

»

itet fietl

CASUS MCL XCIII,

/Magdalena quedam ex illicito concubitu prolem pepererat ; dum af -

occidett

fertur baptizanda.quarit Parochus , quis [it Pater , interrogata mater

tum, in

tergrver[atur , & quia Parochus coufLanter negat baptismumy

jfieti o*

nifi edatur nomen patris, edit materg n jure egit

TA

*

'szrec $ 2

Vr ditt

axciden

| Efpondet Gobät&benä ; vel Parochus quaffivit juffü Magi-

— ftratus Ecclefiaftici, vel injuffu, fi injuffu , tum non fatis

video, quomodo excufem fa&um , quandoquidem induxit ma-

unofum,

trem ad grande peccatum , fcilicet ad infamationem ftupra-

ytem, d

toris occulti,

Et quid fi illa mifera Magdalena concepiffet

jcitum 6

ex inceftus quid fi ob confeífionem ea ratione extortam fuif-

fet tam ipfa, quam inceftuofus rapta in carcerem , affe&taque

o

natll]'f

extremo fuüpplicio ? Si verb jubente Magiftratu Ecclefiaftico

Parochus urfit refponfum ad illan interrogationem , prae-

j u

Ti

y

fumo haud malé fecife; quia exiftimo poffe alicui concurre-

fnt

re tales circumftantias ratione alenda prolis illegitimae for-

gt

Aaaaaaaa

fiiCá-.

3288

d

cA45us SAC'R&!ENTALE&

—

CA

nicatorum , fornicatricumque 5 ut Epifcopis fuggerantjuftam

caufam vetandi Parochis, ne quemquam progenitum & mulie-

re folutá referant incenfum Chriftianorum, nifi mater manife-

fteet nomen Patris,

e

At inquies : eftne i

n foro , feu fäeculari, feu Ecclefiafti-

€o integré ftandum tali nominatione , feu jurata , feu inju-

-

rata?

Refpondet Gobat , nequaquam, quare nec putat agere jure

hi

Parochos, qui ob folam nominationem fa&dam & puerpera, re-

ferunt abfolute nomen maris pernegantis fe quidquam

ül

commercii carnalis habuiíffe cum. matre ipfuüm nominante;

etenim propter hujus negationem deberet illa infcriptio fieri

«um modificatione v. g. talis : Natus eft, Patre NN.ut ait Ma-

/

ter, ita Gobat, & meo quidem judicio aptiflimé in praxi pre

Q

emnibus& fingulis Parochis fervanda,

fi5,|

li

CASUS MCXCIV,

Itjuft

Titius vellet fornicari, nifi pe&catum ee. Queritur,

n mj

um pecces mortaliter ?

ttoo: 1

E

Tum quia talis conditio impoflibilis

Partim

R

Affirmati-ve,

Wten

non aufert malitiam obje&i intrinfecé & fubftantialitér

snali; ergo voluntas defiderando fertur in malum, — Tum quia

CQ

d fam

defideriumiftud aliud non eft , quàm optare, ut ordo & lex

Váttgg

naturae immutetur , quod pejus eft, quam v , g,

- fornicari velle,

ii

RUA

i,

T NI

/-/-Lg

Un,

('X

M (O

.

DE

il

r

DE FURTQ.

'z'ggf

uftam

nuie-

uf

. DE

Jefrr

FURTO.

Ü ïn'lu

CASUS MCXCY.

te jute

UPU

Titius furatur vem altevius ac proindé manet alieri obligatus ad ve[fi-

jdquam

éukionem; quaritur, am hoc ipfo alteri [atisfacint, ff vefhituat. ii

inante;

rem ip[am , (V ndhue exiflat , wut ejus pretium,a nom aumplius

extltar €

xio fieri

aitMee

Efr. ngäti-'vä , fed etiam debet compenfare fru&tus rei,

t pre

quos intereà tulit, uti & damnumemergens aclucrum ces-

fans, fi quod ex rei abfentia fuit caufatum,

Raíio eff ; quia tantum ref(titui poftulatjuftitia quantum vi

injuftee acceptionis aut detentionis illatum eft nocumenti; fed

vi hujus in omnibus prafatis alteri illatum eft nocumentum,

[P

ergo; Unde fie, g. Vaccam gravidam furto fuftulifti;cujuslac tu

partim abfumpfifti;partim vendidifti,verus autem Dominusin-

1p0fïi

bis

tereà non tantum caret pretio, quod ex la&is venditione con-

aptialit

ficere folitus erat , fed etiam cogitur propriis impenfis pro

bur quie

fua familia in dies lac comparare &c, tu teneris reftituere, (1.)

? &

Vaccam ipfam, fi ea fupereft vel certé ejus pretium,fi eam ven-

didifti aut confumpfifti, (2.) Vitulum,quem illa interim

apud te peperit,quia hic eít fru&us rei furto ablata, (3.)

Pretium, quod Dominus rei ex la&e vendito reverà probabi-

liter confeciffet , quia hoc eftlucrum ceffans. (4.) Preti-

um;quod pro latte comparando quotidié Dominus ex-

pofuit,quia hoc eft damnum emergens ex tue

furto.

»

Áaaaaaaaa

CASUS

12222

CASUS SAcg AMENTALES.;

CASUS ZIC XCF

Peccaret &9 teneturne ad ve[fi tutz'onem, qui ut acverterel furtum

majus ex bonis Pauli , con[uleret fievi furtum minus ex bo-

nis Philippi?

Egativé refpondet Pontius, five fur fit indifferens ad u-

N

trumque , five determinatus ad primum nihil cogitans

Ti

de fecundo.

Ratio efl ejus , quia in neutro cafu facit injuriam Philip-

0, debetenim potius refpicere honorem Dei, quam emolu-

Mi

mentum Philippi : Si ergó aliter non poflit impedire furtum

IK

TOrCS

majus ex bonis 'auli poterit ;onfulerc minus ex bonis Philip-

l,

Sed

.

&us.

Ulio

Refp. Affirmati-ué. Quoad utramque partem ; Ratio eff ,

uia licet fur fit indifferens ad furandum plus à Paulo, vel

qui a

iminusá Philippo , in quo eft major difficultas , quam fi de

li5 a

furto minori à Philippo non cogitaverit , injuriam facit Phi-

qUO (

lippo, qui determinat voluntatem furis in particulari , ad in-

tüm l

ferendum ipfi malum : tantum enim habet juris Philippus,

Vr p

ut fibi fervetur res fua integra, quz minoris eft pretii, quam

cho,g

Paulus, ut fibi fervetur res fua, quee majoris eft momenti,

tenon

Pt tot

CASUS MCXCVII,

C fe

VCapte

Quid

fi fur [it determinatus ad furandum equalem. quantitalem &

Qu e

Petro vel Philippo , iudeterminatus Autem 4 quo velit , pote-

" eitue amicts Petri confulere furi , ut furesur potins

Nran i

4 Philippo?

UM

!üfUm

Efpondent aliqui affirmative , & quidem fatis probabiliter,

hipi

Ratio efl , quia amicus ille in cafu pofito debet potius pro-

fpicere amico , avertendo furem ab ipfius damno , quam nen

thr )

amico , nec rationabiliter poteft Philippus conqueri ; qued

æïedc

conditionata voluntate voluerit amicus potius ma-

& Jütg

lum ipfius, quam amici,

E5l

Ti

DE

DE HO MICIDIO.

129j

DE

T

)

HOMICIDIO.

Md U.

CASUS MCXCVIII,

giani

Titius prirvatá autboritate C

J

un injufle occz'ditk; Queritur

nd quid tegeatur ?

P'hilip

emoli-

Efp. Titïum teneri tum ad expenfas , quae fiunt in curatio-

furtum

ne vulneris, tüm ad eas, quae fiunt in funere , fi funt ma-

Dhilp-

jores , quàm alióqui fuiffent, ut dum quis extra patriam oc-

cifus eft ; Denique tenetur de damnis temporalibus , quae ex

jio f!f ;

tali occafione , fpeGatá fpe lucri, oriuntur, Ut fi occifus ali-

jio,

qui arte vclofficio fuos alebat ; Porró quantitas lucri ceffan-

tis per mortem eccifi ftimari poteft ex quantitate temporis,

m ide

dt Phi«

quo occifus probabiliter erat fupervi&urus,ità ut occifor tan-

tum pro lucro ceffante teneatur refundere , quantum arbitrio

4 ad ifi

viri prudentis zeftimatur:

f

I

ylippus

pes lucri eo tempore affequibilis

j quim

Dico,quantum [pes lucri eflimatur &5c.'

uia pro lucro ceffan-

te non tantum reftitui debet, quantum Iucrum erat futurum

cn[io

per totam reliquam vitam,fed quantum valet ejus lucri fpes,

cum femper minus valeat fpes rei, quam ipfa res ut praefens,

ut autem aeftimatio lucri in fp

ia á

e rité fiat , boc obferevandum e[f,

qued ex lucro illo detrahi debeat id , quod laefus intereà inter

Wf f

lucrandum confumpturus fuiffet.

Sic fi totum lucrum in f;

pe

seftimaretur 1oo, florenis, & occifus ex his in fu

am familiam

infumpfiffet €o.

Tunc lucrum in fpe, quod refundendum eft

ab iniquo occifore , non foret aeftimandum 100 florenis, fed

pibiltet

tiUS prO(

tantum 50, quod fi homicida, vel qui damnum insulit, mo-

yim 6

riatur , tenentur ejus haredes ex ejus bonis,

Ratio eft. Quia

heredes fuccedunt in locum defunai,

&in omnia ejus bona

:rï;

i

& jura, undé etiam in omhes ejus obli

n

gationes , quibus ex ju-

ftitià obligabatur,

Caterüm reftitutio facienda eft neceffariis

Áaaaaaaa 3

hære:

pf

CASUS SACRAMENTALES.

1294

od u :

l

m

haredibus , qui reputantur una perfona cum defun&o, nempé

Patri, fi filiuscarens prole occifusetft: filio , fi Pater, uxori, fi ma-

tell

p

ritus, & viceverfà, Nonautem aliis,

Ex di&is collige fimili-

hm

ter, eum,qui lafit alterum in fummitate velintegritate mem-

feri

brorum , teneri adexpenías incuratione vulneris , & ad aeftima-

tam

tionem fpei lucrandi & damnifecuti. Ubi

|A53deverte.

Cum eommuni contra majorem in zeftimatio-

[

Qd

ne fpeilucri non deberededuci labores,quibus occifus aut muti-

latus di&tum lucrum fibi comparare debuiffet , quia quod non

atmi

faty

operetur, fivequod laboresillos non exerceat, fit per injuriana

ada

mutilantis vel occidentis, nonveró exignavià. Deindé quiab-

tatl

itulit ab opificeinftrumentum , quo laborando vi&um fibi & fa-

qua

milia comparat, fecundum omnes tenctur ad totum damnum;

ergo idem dicendum in noftro cafü, ^ Item qui alium injuíté im-

biore

Ié de

pedivit à labore diurno, tenetur integré lucrum illius diei farci-

re, nullà parte detractá, ratione laboris non obiti.

Nam alter

nqui

tendt

cupiebat laborem fubire, ergo &c, Denique fi aeftimationem

[

laboris detrahamus, vix aliquid fupererit, nam faepé lucrum non

f

eft majus, quam eftimatio laboris , ut patetin iisartificiis, in

Yenj;

quibus eft parum ingeniofz induftriae,quodfi tamen in tali cafu

cenitens vellet aeftimationem laboris deducere , ut nimirum

tüme]

le k

tantum detrahatur lucro, quantum ille artifex libenter pro la-

boris redemptione daturus fuiffet, tunc quia ficnon videtur fie-

fo qu

Auferr.

ri ulla inzequalitas, confeffarius potefteumabfolvere. Rafio eff ;

quia fententia majoris hoc modotemperata eft omninó proba-

Q

bilis,

CASUS MCXCIX,

D6

lmc

Utrum pro defenfione bonores liceak occidere eun, qui entat «violare?

cafus eft talis ; (Enominimeo falfis eriminatiouibus apud Principem jadi-

cem ,vel viros benorates detrahere uitaris , nec sl vatioue poffim ilfud

"Sper,

' damnum f ama nvertere,uift te occultà interficiam : Quari-

00 er

kur, a licite c* ftne peccato im hoc cafu te pojfirm

Nl'hiïm

interficere ?.

t

In fententiam Affirmati-vam tefte Letlio,lib, 2 c. 9. dub.12.

tis 0

C

n. 81. inclinat Petrus Navarr. eandem tanquam probabiliorem

præöerf

defendit Bannesde jure& Juft, q 64.a. 7. dub, 4. addens, idem

dicendum effe, etiamfi crimen fit verum, fi tamen eft occultum,

c?fïüdcn

ità

DE HOMICIDIO.

I20$

lmþæ

ità ut fecundum juftitiam legalem non poffis illud pandere.Idem

tefteeodem Lefliol.c tenentquidam alii recentiores, Probafur

Int

mili

primoó.Quia fi baculo vel alapa impa&a velis meum honorem vel

nav

famam violare, poffum armis prohibere,

Ergó etiam, fi id co-

Tin4-

neris lingua , nam parum videtur referre, quo inftrumento ni-

tatur quis inferre noxam, fi aequé efficaciternocebit, Probatur,

fecundo.

Nam ex fententia omniumlicet contumeliofum oc-

Datto«

f

cidere, quando aliter ea injuria arceri nequit, (quanquam ipfe

armis non invadat) ait Petrus Navarr. l, 2. € 3.n.376. ratio enim

d not

QtIatá

naturalis diGat, licitam effe eam defenfionem,quae neceffaria fit

ad contumeliam depellendam & comprimendam. Alioqui dare-

:ll

0120*

ikf

turlicentia improbitati, optimos quoque contumeliis vexandi,

quaetamen multo magis,quam damna rei familiaris funt acer-

nfumy

biores, magisque mordentanimos, ergo etiam licebit interfice-

fieum

re detra&oremgraviterdetrahentem ,

quando aliter ea injuria

i

a

nequit arceri,

Confirm.

Quia jus defenfionis videtur fe ex.

$

tendere ad omni id,quod neceffrium eft, ut te ab omni injurià

donetm

fervesimmunem. | Monendustamen detra&or prius effet, ut

omfoR

defifteret, quod idem dicitur de contumeliofo, Acinfuper ca-

cits, if

venda vindic&tzlibido, non enim licet privatá au&toritate con-

3l d

tumeliam vindicare, fed tantum compefcere, quod ctiam in vi-

yrirmfm

ta & rerum defenfione fervandum : tanti intereft ,

quo aníi-

u y

mo quid agas,

Probatur "Tertió

Quia talis detra&tor conatur

«tf

auferre honorem, qui meritó pluris apud hominesaeftimatur,

MIRLD

quam damnum multarum pecuniarum ; ergo fi poffim occidere,

pro à

nedamnum pecuniarum accipiam, poffüm etiam, ne hanc inju-

riam cogarfuftinere. Probatur quartó. Quia periculum famze ze-

qjnlrt

t

quiparatur periculo vitae; quod eft commune pronun

ciatum ju-

yerih)

risperitorum, Inquit Julius Clarus. $. Homicidium.

n 26. atqui

LE

lu

ob periculum vitae evadendum licitum eft occider

f

€,ergo&c,

j"

Nihilominusad cafum propofitum

Refp. Negati-vé, Ratio eff ; quia oppofita fententia mul-

tis occultis caedibus cum magná Reipublice perturbatione

dUboIz'

praberet occafionem , in jure autem defenfionis fem er

aiioretm

$, !

e?püderandum eft, ne ejus ufus in perniciem Reipublicae ver-

qffls

gàt,

a

1266

CASUS S'ACR AME*NTAïES.

^l

gat. Tunc enim non eft permittendus. Accedit, quod etfi-

at

Ípeculativé vera effet , tamen vix in praxi poffet habcre lo-

cum, Nam infamia vel eft illata, vel non! fi eft illata, non

que

ptol

extinguetur per mortem infamantis; fi non eit illata;plerumd;

non fatis conftat, aliter eam non poffe impediri, ac profmd*c

tutu

non poterimus eo modo defenfionis uti.

x

CASUS MCC,

quii

Utet

"Accedit quis ad äxorem alterius :intereyenit maritus , vavadit adul-

zerum : Adulter fe debito moderamine defendens,maritum in-

zerficit ,eflne veus bomicidii?:

^on

t

Ofa : Homicidium , quod o:nninó cafu fit, non eft pec-

N

catum , undé nec proprié homicidium vocatur , fed occi-

fm;

fio fimplex,dicitur autem cafu fieri , quod nec in fe,nec in cau-

LU

íà fuá eít voluntarium.

Refp, Negativé. Sed occifio ifta cenfetur fortuita, Ratio

4,'q

tone

eft, quia neque eft culpabilis in cau(à , nam adulterium non

fotan

eft via ad occifionem mariti, fed potius adulteri , rarius enim

DI

ex eo mors mariti confequi foler, Neque etiam eft culpabi-

Gníet

lis in defenfione , quiía pofitus in illis anguftiis poterat fe de-

fendere (non enim tenebatur fe pati interficii) cum debito

moderamine , undé etiam non contrahit irregularitatem, juxta

t te

probabilem multorum fententiam , quam tenet Petrus Navarr,

litg etti

,

l. 2,6,3. 0. 362,

dcbltm

nj,

CASUS MCCL

Titius occidit occulf? Petrum ; imponitur bomicidium Paulo,qui cum

pcm

fe

Petro exercebat fomultates. — Capitur Paulas , afficitur ft

upplicto

;

QUaty

eflne Titius cem[endus caufA mortis , quam aebet Jub-

ire Paulus?

Wfäm |

qub&m

E]þ Primö.- Si Titius nec eá intentione occidit Petrum,xut

V00 p

Paulo indé damnum eveniret,nec advertit eventurum ,

Qp

non cenfetur caufa mortis, vel damni Paulo , unde nec tene-

n fe

tur ad reftitutionem, — iio efl, quia illud damnum nec i

nec

JD£ HOMICIDIO.

1295

ii

e lo

necin causà eft volitum , ergo cenfetur fortuitum , confe-

,fot

quentia patet ex refolutione casüs przecedentis , antecedens,

umá

probatur, Noneniminfe volitum eft, quiaignoratur even-

oinde

turum , necde eocogitatur , non in causá , quiaeffe&us non

cenfetur volitus in causá, niti probabiliter exeá proveniat,

quienim raró provenit,non cenferur magisin illà causicon-

tineri, quam non contincri, fed potiüs minus. Sed

n

Quid fi Titius advertat damnum fecuturum tertio ? an

non faltem tunc committit pec

T

tertii ?

cagu-m injuftitiae re[pe&u

t p«

Refp. fecundó. Adhuc probabilius eft, etiamfi putes dam-

1 o«

aum indé tertio eventurum , te non peccare peccato injufti-

ia

tize in tertium , acproindé non teneriad reftitutionem, Rafío

efl ; quiaquando exaliquà a&ione fequitur Damnum tertio;

M

non ex naturáà a&tionis, velut plurimum, fed ex malitià, vel ig-

m non

norantia aliorum , quae fe immifcet , non cenfetur illa actio

n enitn.

injuriofa tertio , atqui bacc occifio Petri eft calis, ergo non

ylpib!

cenfetur injurioso Paulo,

tfe d

qebito

Dices, Qui advertitex opere fuo fecuturnm damnum al-

teri , tenetur debitam cautionem adhibere,ne (equatur, Om-

nis enim prudens hoc faceret , atqui ifte non adhibuit

(

damni.

debitam cautionem , ergo omiffione iflius cenfetur caufa

R

?

A 31

Quando damnum fequiturex opere, non natura o-

peris,

Á

dper accidens , non teneturex Juftitia cavere,ne fe-

Wum;

quatur ,fed folum ex charitate , ( undé quando habet gravem

caufam aliquidfaciendi, neexcharitatequidem tenetur ) ità-

quoemittendo cautionem , & non impediendo damnum ,

t&ion peccat contra juftiiam, fed folum contrà charitatem ,

sprito i

ff

quas nonobligat ad reftitutionem,

t

yt

Bbb bbb bb

Cofi-

« mf

[

De

1498

CASUS SA'CR.?":?-MENTA LES

lls

i

tht

Confir, Aliquot Exemplis. Primirm , 6 fureris Pétri-The.

faurum , unde putes illum dolore moritcurum, non cenferis

op

homicida ; necesirregularis , quia hoc damnum non ex illo

fie

furto dire&te , fedex animi voluntario affattu eft fecutum, Po-

opt

terat enim & debebatdolorem mit

i

i-ga re,fi non fecit, i bi- mor

tem fuam inrputet.

fti

Secundüm , vendis arma militi , quibus malé ufürum pu-

ft g

ta5,

Non tamen ideó: cenferis auctor illorum maloram ,

tem,

quamvis pecces contra charitatem , fi i

pfe alioqui ill-a-ï mala

non fuiffecfatturus. Sed

- Quid fi intendas, ut damnum tertio fic eveniat? ut f cum

Que

tl

vendis arma militi , optes

d&!o:

eiàintentione vendas?

inanimooccidi /in;imi..cum tuum, &

tàr(

f[pe[

Refp. fertio. Ktiamfiintendas damnum fge'rtik-ï":. fï"rt"a-mveh .ä;—

j

&io exterior cüm circumftantiis talis fit;, ut ex eà non fe-

Utf y

[|

i

uatur damnum ut plurimüm, feuex Cend'itï-ienc g&iqnis?

fed' dliunde, nen erit peccatum injuftitiae,

Probatur. Quia fecundum c*ommunææm dpï;hi;önem.

"FHeologorun telte Eeffio, :2 €:97 dub, 16^ h; 115.' Intentio

fion facit;utopus fitinjuftum, nifialiásex naturá fuá & cir-

cumftantiis'tale fir. Ergo cum ha aGiones, de quibus agi-

|

mus,non fidtinjuftae refpe&u tettii, ex natürá & circumftan-

tiis , non fient injufta ex intentione,

Confirm. Quia inten-

tio accipit fuam fpeciem ab objeGio, ergó fi objicctum non

eft injuftum refpe&tu intendentis , nequé Thtentio injufta

erit ,fed folum contra charitatem, ' Objectum autem inten-

tum non effe injuftum refpe&u intendentis, patet,quia quod

intenditur; eft, ut mors eveniat illi aliorum malitià. Atqui

hic nulla eft a&io injuftz , quze ab intendente in tertium diri-

gatur , cum damnum , quod ex tali aGione fzquitur , non

fequatur ex naturá talis a&6nis, vel ut plurimum , fed ex

l

Or-

malitià aliorum , que (e imm

] i.fget » quare etfi illatio m

tis

—

- DE HO/ifICIDIO.

-

É

R T299

non ta-

tis fit injufta refpe&u eorum , à quibus pr"ocæ:c'?ït

The

men refpedu illius , à quo non procedit , quamvis illam

fetis

optet fieri , ündé etiam nulla eft injuftitia in illáà intentio-

yillo

ne , ac proindé illa intentio non poteft eam communicare

" PG'

operi externo.

mot:

Ex his ( ut optimé advertit Leffiusl, c.)innumye:ræ qua-

ftiones folvi poffünt , quibus quaritur , utrum aliquid

1po-

fit peccatum c

tem,

qntra juftitiam , an tantum contra charita-

n

malt

. Refp. quarfó, Siattio exterior talis fit, ut ex eà plerum-

que tale damnum tertio fequi foleat, erit peccatum injufti-

ram

tiz ; etiamfi illud damnum non intendas , nifi forté in eà

um, k

a&ioneJure tuo utaris,Priorpars patet ex dictis,altera proba-

tur, Quia qui utitur Juri fno,nemini facit injuriam, licet poffit

d

fit peccare contra charitatem,fi parum ipfius interfitillo uti ,

qei

v ft

ut fi venas aquarum per tuum pradium currentes, 6 quibus

aqua in puteum vicini influebat , praetextu alicu-

101113 »

jus operis intercipias. Jta

i

onen

Lel 1US,

atenpo

j a u(*.

yr 88*

lu

ao

A intem

. —

w

v?

j IfijU j

4

f inte

quuï

jm

qon

tüf r

jder

Bbbbbbib's

'CASUS

(o mOf

n

1306

CA.S US SACRAMENTAL238

[

CASLIS MCC,

1 bt

fom,.

de f fugiens boffem , nom po[fit ecvadere,

nifi per anguftum it&,

tra lu

ubi proteret infautem & claudum

; poteritne illàc fugere ,

Paren

uí fe fJalvet ?

pem |

brett

2 Efp. Affirmat. Ratio efl ; quiaite jus habet ad. fügam vi&

nece/

publicà, quo Jure non poteft privari in tanto Difcrimi-

87 Cl

ne , ratione infantis, vel claudi ibi forté conftituti,

Sicuti

z

fi fugientiamens quifpiam vel ebriusfe objiceret , nontene-

p'* go üï

retur cum certo- vitae periculo ab alio deflc&ere.

Sufficic

quatti

morder;

igitur in tali cafu, uteam circumfpettionem adhibeat, quam

fcnfmnn

protempore & loco poteft,. ne noceat.

uod filaefio vel

mors fecutafuerit , non cenfebitur abipfo intenta, fedfolum

taminj

fj5 a

permiffa , nam utitur jure fuo extremé fibi neceffari

.9 , eà

circumfpe&ione , qui poteft,

Si tamen infans fine baptifmoeffet moriturus , eo ever-

tu , lege charitatis teneretur potius fe permittere occidi,

quia falutem. proximi fpiritualem fuze corporali tenetur

anteponere,

Kb |

Qua fho L

lint m

x'ECJPem

Vitom fer

Utrum licéat occidere injuffum incvaforem , ob defenfíonem evita

[Jue , &5 integritatis membrorum ; cum moderamine

inculpate tuiele ?-

Viya ftljs

&t

TOil

Efp. Affirmat, Probatur primó: Quiia Exodi, 22. dicitur,cunsz

tuty

j1ui furem noGurnum occiderit , non effe reum homicidii..

M

tfion

Nempé quia difcerni nequit , an venerit animo occidendi,

& iv

Wi

anfurandi tantum, It D. Auguft, q. g4. in Exodum ex-

onit,

C

Sed f

ex]

Probatur fecundó. Quia vim. vi repellere, leges omniaque

A

j

jura permittunt, Utait Alexand, III, Cap. Si veró. r.De

Af

fentent,excommunicat, & Innocentius 1H1, Cap. Significafti

It

2.

[:]

M

ihfert

N

DE HOMICIDIO.

i

7302

2. De homicid, quare etiam Clericis & Monachis hoc concef-

fuüm , ficut & Laicis.

Idqu& contra quoscunque etiam con-

Ut Monacho contra Abbatem, filio contra

fut i/&,

tra füperiores.

jtt,

Parentem , fervo contra Dominum , Vafallo contra Princi-

pem. Et in quocunque officio fit quis occupatus, ut fi cele-

bret & invadatur, poteft fe tueri & occidere invaforem,

Sí

1pm viá

neceffe fit, & pofteà facrum continuare,

Hanc fententi-

Difctimi«

am cumaliis tenet Leffius, l, 2. c. o. dub. g. n. 41, D; Antom,

i Sicuti

p- 3- tit. 4. €. 3. $. r. Sylvefterv. Bellum. 2. $.7, & z. addidi in

nion tentee

quaftione, cum modevamine inculpate tuteke , id eft , cum e&

Sufficit

moderatione, fine quà injurià depelli non poteft,

Iuia in de-

at qum

fenfione non poteftuti vi majore, quam fit neceffé ad arcen-

i fio vel

.-

daminjuriam , alioqui non eft defenfio

, fed u-kio,ugdä tene-

fedíolum

beris ad reftitutionem, Ita Eeffius,

ffatio , €

Quaftio IT.

eotrte

Utrum lizeak otcidere furem in. defenfionem

e ocdidd,

facultatum 2

]ïmrums- :

"

j tenetut

Q Efp, ideffe licitum omnibus & fingulis, fi illoe Fäcüifcätegï

fint magni momenti.

Nec fit probabilis fpes aliter illas

receperandi. Ratio e(f primó.; quia bona temporalia fünt ad

vitam fervandam neceffaria , ergo ficutlicet vitam tueri , it$

(ttett ni

etiam hec, que vite funt neceffaria , nonfolum prazcifé,ue

d

vivamus,

Secundó, Quia alioqui daretur occafio furibus

& latronibus viros probos fpoliandi, nihil enim ab illis effet

cuii

tutum,fidefenfio neceffaria non poffet objici,conceffa autem

icico

defen(ione,etiam cenfetur occifio, fine quà fapé non poteft

: omici

dih.

efífe defenfio;

"

gcciden

Sed. difficultas eft ,. quoufäue fe extendat hec defenfio

wdum o

quare ex Leffio notandum eft, variis modis poffe rem meam

invadi,

' emnläque

Primó, Si per te nitaris auferre , téque defendas contra

u

impedientem

j

; in hoc cafu eft communis fententia , poffe

fca

interfici,.

Sig

,D*

Bbb bbb bb 5

Secun-

1302

CASus SACRAMENTALES

Secundo.. Si re acceptá fugias , tunc poffum infequi & feri-

re, Velíin

ecefsé -üt ,eminus telo petere, ut fi quis equo meo

:

fugiat,

Probat, primó. Cyuia invafio rei durat , donec fe in tutum

receperit, ubi quietem poffidere incipiat.

-

Anyj

Secundó, Qvia nifi id effet licitum , defenfio rerum ma-

ft

ximàáex parte effet inutilis, poffent enim fures quidlibet ra«

pere, & ftatim fugáfe proripere; in fuga enim effent tuti,

Vj

Tertio, Si re certo.loco depofita volentemingredi in eum;

Qub 1

locum, vi impedias , tunc videtur conceffum, ut vim vi re-

Pya

peliam, meamque rem vi recuperem,

Sitamen defit ]'udexï

Ua

cujus opeid poffem confequi,

;lt(

famulum, vbl arte Ma-

et cony

Quartó, Si invadasres meas per

Po

gicà per Daemonem , necaliá ratione , quàm nece tuá poffit

impediri.

t€ 1nvaí

CItüm e

Quinto, Si

conju—raveüs in mea damna.

Sexío, Sii

obj;

mpedias iniquémeos creditores , ne mihi fatis

E

faciant,

Sepíimó, Si falsà accufatione , vel falfo teftimonio me

&hdi f

Tit&, no

fortunis coneris evertere, nec alia ratio impediendi fuppe-

tat, V. Leff. l. 2, €. 9. dub. 1.

Ubi etiam docet Laicum

dillo Uj

mæ [en

noneffe irregularém, qui invaforem iniquum ob defenfio-

nem rerum fuarum occidit ,, idemqueé probabilé cenfet de

ts

Clerico , fi id fecerit cam debito moderamine, cur enim

ü

Wsf r

fiat irregularis ob id , quod ; ut habetur C. Dile&o. 6, De

fentent, excoramunic

*

àt. in 6. omnes leggs & gmnia Jura ei

permittunt ?

-,

Confirmat., Quia

O

ccifio privatá 'auüoni-t;fe /fa&a non

inducit irregularitatem defe&u lenitatis , ficut cum fit pub-

äü] lïbfu[g

licáà au&oritate À jodice ejusque mini(tris , fed ratione cul-

p&. Undé cum abfit culpa, non poteft cenferi

fp' 4

irreg"uulqr.i;: ita Leífius,

tt

tO[x

te

n þd&l

Quz-

Cau&(

DE HOICID IO.

l-

——

E

Ia

Quacftio ILl,

dwm

n po[fit quis vitam proximi, que ab alio pri-xvat4 autforitate im-

^

" cum iuteríediione in

) fna

| petutur ,,iüïä'?i 227

mv afor&s, i a/z'tïe:f

at

defeumdi mequit ?

Utl

Rejþ; Affirmat. Ita DD, communiter, tefte L-efiï'. l,22€. 9.

1 eutm

dubo I 3. n. 870

v fe

«. Probatur primó. Quia ficut poteft quisque tueri vitam

Judex

fuam ; ita etiam proximi ,

qui charitatis & naturae nexu i-pfz

eft conjun&us.-

eMe

" Probatur fecundó.. Quia talis cenfetur innocens , et(i for-

pl

té invafioni caufam dederit ; naminjufté invaditur, atqui li-

citum eft defendere caufam innocentis , imó charitas ad

hoc obligat , quando fine gravi incommodo noftro vel alte-

3 Qs

rius id fieri pote£ , iddue verum eft, etiamfi ille nollet de-

fendi, fed vellet fe pati occidi , quia cum non fit Dominus fuae

fiO ne

vitz,non poteft eam alteri donare, ac proindé.non poteft

jf

u

aliis:jus defenfionis adimere.

Et aliqui quidem lege

[95]

jaicum

ftitie tenentur alios defendere, tales v, g. funt Principes,

«

enfi?

Pratores, Magiítratus, .. Item illi ,qui ad hoc funt fpeciali-

u

agf UP

ter condu'

I

Hi, ut milites. Icem illi, qui ad hoc fe explicité vel

implicit? obligàrunt , ut feudatarii, & omnes famuli, v,

, De

V

a)ufa a

uæ»fügy W, :

offis tibi manum ab

ficpt

A'n]ubente Tj?amz—o p

fiiïndäïeï ,fi ääaqzzin, nix

effes imzerfutendus $.

jone a

j

.. Kefp. ZAffirmat. Pxobatur. Quía pars naturaliter eft prop.

te? tótum , ergo ad confervationemtotius,licitum.eft auétori.

Eateim babenti, partem & medio tollere, (ed- quisque. habet

ägpc: auctoritatem zcfpe&tu füorum membrorum ,

quia ef

Qu

L

guber-

1304

€A$U5 SACR AME NT ALES

eopemams i

n

fic amimat

gubernator& cuftos eorum, poteítiue de illis difponere, ut

ajunt, ma

gxpcdit faluti totius, ergo &c,

quetes i

ela t etus

Quaftio V,

Áilati peri

ÜUfrum ad cartis tentationes eiitandas auk fuperandas

turap ; et

7eeat fe mutilare ?

mod maj

dtoellete

Refp, Nepaticé, Ratio eff ; quia id neque& eft medium ne«

trem, S«

ceffarium ad anime falutem , non enim membra adferuntho-

mini perniciem , alioquin Deus pravam naturam inftituif-

fedum ho

Confin

fet. Sed malitia & negligentia libere voluntatis ,undé qui

1 partem

ob hanc caufam membrum aliquod fecant , tacitam qnaa-

dam Dco injuriam & blafphemiam irrogant, — —Nec etiam eft

Cris, prius

remedium utile & conveniens,quia abífciffiofeu caftratio, de

infpiciend

quà pracipue eft quaeftio, non tolit tentationes carnis, fed

E7

animo, qi

folum impedit generationem , quin potius , ait Leffius, il-

Thotontms

li, qui caftrantur, prafertim in virili aetate, magis incitan-

turlibidine , ut docent Bafil,lib. de virgin. circa finem,

Prolol

Doteft ire

Chryfoft. Homil. 63, in Mattha. Auguft. lib., contra Julia-

u, qw lio

num Cap, s.

lt Cod.

Quaftio VI,

&qUi eti

tem m

zIn aliquando liceat procurare aboríum ?

5 fittem;

DN

Refp. Quicunque malitiosé in fe autaltero procurat ab-

lonem

N

ortum , peccatgraviter, five fcetus fit animatus,quia eft vox

A

rum homicidium, fivenon , quiatendit adoccifionem homi-

Y

r f0

nis, & eft contra naturam generationis,

AE licetne matri dare pharmacum ad faciendum abor-

iteQ

el

tum , fi fcetus nondum fit animatus animà rationali ,

B

lja

quando id neceffarium putatur ad curationem matris pe-

LU

100/

ziclitantis ?

fþlcerc

fibi

uidam tefte Bufenbaum affirmant , docentque etiam

in hoc cafu dirc&à intentione poffe expelli fq;:um necdum

DE HOMICIDIO.

SURISOHIIEEUED. sesriiliet, semetieem gresaneeon o

150f

fic animatum , fic autem animari communiter, Tefte eodem,

E

ajun

t, marem die quatragefimo , femellas veró ottogefimo,

juz res incerta eft.

Intereà pro ipfis ftat ratio, quiainhoc

cafu fcetus eftaggreffor,nam veluti invadit matrem, dum ejus

faluti periculum creat , ficuti pravi humores invadunt na-

turam ; ergo fimili ratione pelli poteft , cuimm nihil incom-

4

modi majoris momenti exeà re fequatur. Meliusenim eft

depellere part

um nondum animatum , quam extinqui ma-

um nte

trem, Secuse

ft,cum proles eft animata , tunc enim effet di-

tuntho«

re&um homicidium innocentis.

nftitul-

Confirmatur. Quia ob falutem totius licitum eft abfcinde-

db qui

re p

artem , utfupra didum eft, atqui foetus eft pars ven-

n quit

tri$, priusquam di

ftin&á animá informetur, L, 1,ff, de

diam e

Nihilominus,

"

ïcntre

x

infpiciendo. $. r.

a,

Refp. fecundo.

Non licetei praebere pharmacum cum eo

nis, f

animo, ut faciat prolis abortionem, five ante, fivepoft ani-

(äus 5 XL'

mationem.

(ncítafte

Probatur. Non enim licet poft animationem, quia nor

j finetms

poteft diredte occidere innocentem, ut aliumferves. Undé

0

€i,qui hoc fecerit , conftituitur poena mortis.

Lege pe-

nult, Cod. de ficcariis, & L. divus. 4. ff. de extraord, crimin,

Nequé etiam ante , quia procurare abortum propter fani-

tatem , eft illicitum, ficut procurare pollutionem ob eun-

—

dem finem , utrumque enim eft contra naturam generatio-

nis, neque eft medium per fe neceffarium ad genera-

tionem.

L

ia l

Refp. teríió. Si veró fcetus fit animatus , materque ju-

dicetur moritura cum prole, nifi medicinam fumat , .licet

eam fümere, & fecundum quofdam tenetur , intendendo

! dire&é fuam tantum fanitatem, etfi indiredé & confequen-

Ti 3b0f'

! ter deftruatur foetus.

mgnall )

Ratio eff ; quiain pari neceffitate mater poteft magis pro-

ais p

| fpicere fibi , quam proli, ait Bufenbaum,

0

j*

Ccc ccc cc

Refy.

] neC

j

l

1306

CASUS $ACRAMENTALES

aosscmsms 7

Refp. quartó. Si veró/ cum/ 'morte' matris ,.-fpes vï'tæ &

baptifmi prolis. affulgeat , tenetur mater , fecundum ple-

at po(

convett

rosque , fub:

mortali abftinere ab;.—f otrq:;-n(i r;mvedio,ïqdeþüru&ive,

tolis..

: bim.

Rafío eft ; (3uia tenetur vitam corporalem expönere;pro

extremi neceflitare fpirituali infantis, Contrarium tamen

tefte Bufenbaum plures. docent effe probabile..

Videatur

Bufenbaum TraGatu 4.libro tertio,de quinto & fexto Praccep-

.«Ana[tz;

to.Cap. primo. DeHomicidie, Dub, quarto..

CASUS MCCI.

Vrts

(

Quid: fí quis a&u: &5 prosime me paret: occideve: ,. few fcitur. me

eerto. aggre[[urus:, nifi prveniam: . aut; defatlo in[idias [truxiffe -.

te fua

quas.aliter: ecuadere nequeam. s. Evitne mibi a5

tam,

D

occidendo: pre-venire 2

Rc'(pq

X8 d.

Efp. Ajü*mat;gCüm: communi Do&orum föntentiä; quan;

'etiam. tradit Leffius lib. 2, €..9. dub. g.

Tuji

quiailla tanta propinquitas periculi eft moraliter attualis ag-

il

!?fc t

reflio. . Exempla funto.. .. , Advertis Eatrónem vel hoftem

Quosyis.

tuum. à longeé ex in(idiis, fclopum. parantem. , & inten-

Tittimy

tantem. contra.te ,. licité eum occidendo- praevenis. j multoó

V. Diae

magis quando latro: defa&o: jam aggreditur, & i&tum inten-

M 6mme

tat , nullo.dato effogiendi fpatio , non teneberis priorem

i&um. exfpe&tare. ,. fed: licité. praevenis, ;; quia. aggrefito:

f cnhg VE

jam vere eft aCtualis..

r j

;, Uxor fcit maritum

fibi venenum: paráffe: ,. pugio-

ïïg

nem: fuüb: leG&o: occultáffe ad; ipfam: in; fomno : occidendam ,.

aut ad. eum . finem . ficarium: domum: adduxi(fe &c. — Si a-

VC hg

Ca

Wà 'Vi

à

tum: vel ficarium occidit..

; evadere: nefciat ,. prævcn;en'd'o,: ;igitö,. ipfum: mari-

hm in

DUnc, «

g'. Si

DE HOMICIDIO

1307

ii

We&

*Sij fciam mihi & te venenum lathale patatum ;

nec poiï'um illud! evitare:, ni(i alio artificio vel induttrià

m pe-

m&ive

convertam illud;in au&orem. Leffius l, c, citans Cordu-

fbam.

ferepo

1 m

CAS US MCCH

ideitut

Praep

Ana[iajïa durzüïme traatus d vviro fuo, que : zdczrm fepe fibi

Amortem. zmprecatur. Quæwtur n

peccet. ?

ïdetur mortaliter peccare. It'a Navarr. in Manuah.

Cap. rs; numer, 15.

Tum quia non. eft Domina vi-

il t

t fua

3

?

Ium quia e& contra charltatem fibi debi-

finiifts

*tam.:

lIt

" Ttà Sancxus jin Se-

Re[pond. Anaüaï' iam non peccare. -

le&, d. z. num, c. & alii.

(ja, quatt

Ratio eff ; quia-poteft affliGionem hanc prudenter cen-

fatio 64 s

fere majus malum , quàm ipíam mortem,

Imó alios

quosws €x indignatione & impatientià mortem fibi delibe-

dhofem

k -

raté imprecantesnon peccare mortaliter; exiftimamus con-

o/IZL [0

tra Dianam p. j. Tra&

t4. Ref, 92. & probamus tum

mmïen

Exemplo Elis, 5, Reg. 19, Jona&. cap.4. &c.

Tum quia

spíorem

fenfus verborum illorum.alius non eft, quàm malumus mori»

quàm £ales anole[Hias pati.

puglo

Ex quo patet , nec Dominum Dei in vitam noftram,

X

méc charitatem nobismet ipfis debitam violari,

adgndam D

O

$4

Caeterüm ex communi Theologorum apud Bonacn-

nam.in pracept. IV. Decaálogi, Difp. s. Quaeftio unicà,

fum 7^

punc, $, num, r,-peccat graviter maritus Anaftafiz tàm

Ccc ccc cc 2

duri-

$I

?zt

1308

€ASUS SACRAME&TALES

duriter hanc verbis & verberibus tra&tando , cum. uxor

lib

non ut ferva vilipendenda , fed ut focia fit amanda & ho.

lutiot

noranda, ( funt quippe Zuo it! carne uga, /Mattb. 19.) Ac

fqadc

delinquens etiam moderaté corrigenda , cum acris & dig-

álio j

na deli&o poena non ad maritum , fed ad Judicem per-

tineat.

Unde Palao de fponfalibus, Difp. 3. punc. 4. $. 3.

Ver-

^m

berum punitionem ( nifi graviffima urgeat caufa ) morta-

/4/ lli

lem ceníet , & non immeritó , quia ex fe utpoté fervilis

IU€ |

smaximé uxorem dedecet , & in ali

quorum f(ententia qu-—

tur de

ficientem dat divortii caufam,

FLLILIDD LU DI DL A RI LDILLLIILPIPDI DI L

MZ»'

"FRIBUTUM , GABELLA , VEGTI-

HARITATIVUM $

UB- -

? . GAL, C

'SIDIUM , &c.

CASUS MCCIIL.-

TOi

LV Qu

Quid fi cerió. conffet, aut probabiliter exiftimetur tributum au£

pelligal injuftum effe in toto , *vel im parte , utpoté quia noci-

Te] pe

tev impofitum abfgue fatis notd! auGoritate, vel causd jufl À , quia

Cempïe

Fama 69 perfuafio in: populo eft. ( u£ recvera efl. bás femporibus )

Wï QUi

Yt dv

iributa fub pretextu alicujus nece[fitatis impofita , in non. mecef-

lii

arios.ufas converti «vel affercuari ; aut certé longe mafori quan-

titate exigi , quüm nece[fitas cvel juffla causa poftulet , reli-

Vendits

quo. in privvatos ufas converfo z Zin'tunc lieitum &5 juftum erit:

ii

folutionem. im toto vel im parte [ubserfi

z

fntiby.

occieltá compan[atione ut1.

Qere, Aut etifmf

Wi &

Efp. Affirmatirve, ( modo femper abfit fcandalum ,

ï.ïsem

Trit

R

y

d

mendacium & perjurium , qua nunquàm licita funt )

didii. ,

ftàpoftalios Molina,Layman , & Lugo. Ratio manifefta

Serff a

eít, quia. cuivis jure natura conceffüm eft , injuriam &

pro

COR !

dàmnum injuftum impedire vel refarcire, quatenüs. licité

il

'þiwe

fieri poteft ; Sed eo cafu exaGiionis injuftorum tributorum

EXM

iy

(]Ue pi

injuriam & damnum. injuftum patiuntur fubditi , qued a

&

DE HOAMICIDIO.

1109

VXO?

-Eiä. ratione impedire non peffunt , nifi fubterfugiendo fo-

kxm"

lutionem 5 vel fi jam folvere coa&i funt , occulté compen-

)À

fando, ergo id licitum & juftum erir, feclufo fcandalo, vel

( lg

alio peccato,

CASUS MCCIV,

| pe:

Sed auid dicendum in dubio , quando vere dubitatur de

Yet

mottie

]4 itid tributorum , vetligalium , vel gabelle alicujuss

ervilis

(ve dubio negativo , dum [cilicet fimpliciter dubita-

ja (üf»

iur de Ju[litid V e&igalis absque.eo , quod fif aliqua vatio proba-

bils pro aut coníra.

Sicve dubio pofiticvo , dum dubitatur ,

an jufla finí , ex eo,

quod pro utráque paríe [jub vationes

iil

9

»

: Ervitne adbuc obligatio

T*

pra?abiles :

fJolvendi ?

j

Pro refolutione hujus cafüs,

ia primó. Tributum laté fumptum dicitur omne id ,

N?

uod Principi vel Epifcopo , vel Reipublica tribuitur,

vel penditur ad onera communia fuüftinenda.

Sicdue

TEU

i $001

comprehendit Ve&igalia, gabellas & alia &c. — V'etfzgal dici-

li

u

fur, quod pro rebus in civitatem vel provinciam inveétis ,

Il d

yel adve&tis foivitur, aliàs etiam dictum portorium.

Gabellg

p r

dicitur , quod Principi vel Magiftratui folvitur ex rebus

venditis mobilibus vel immobilibus.

in g

)W ,f j

Diciturque Pedagium , quod à tranfeuntibus vel equi-

;[Wfl [/l j

tantibus folvitur pro confervatione pontis , via , vel cu

n

ftodiz &C,

"CFributum ftri&é fumptum , prout diftinguitur d pra-

item

di&tis , eft penfio , quase fubditis impoenitur, principi vel

jra lU

nt

Magiftratui folvenda, ut & ftatum , & dignitatem fuam tueri,

& comrmunibus neceffitatibus Reipublicae vel utilitatibus

sanif

EftQdue . duplex.

]Br

m ^

profpicere poffit. :

Unum didum Capi-

Jj

íatio ;

Quod fingulis capitibus , vel perfonis imponitur

:

M

absQue proportione facultatum.

€cc ccec cc $

Altes

qe

la

€CASTUSSACRAMENTALES

1310

Alte*rurh,.dic.itaxr Cenfus, quod fecundüm zftimationem

tion

& proportionem facultatum à fubditis exigitur,

Abl

Et hoc rursus duplex eft.

Unum ordinarzum , quod

certam quot annis recurrentem ex communi lege penfio-

vet;

nem vel praftationem conrinet,

confi

Vcan

Alterum exíraordinarium , quod propter fupervenien-

tem ciufam five neceffitatem extraordinarie imponitur , &

dicitur :Colle&fa, Seu Tallia.

;

4l t

Huic fimile e(t fubfidium cbaritat

ivum , Qquo-d Epifcopi

butor

ceffay

aliquá occurrente neceflitate petere & exigere folent; -De

quo Cap. cum Apoft. de cenfibus ex Concil, Láteran; dici-

perpe

l C

tur : Suftinemus pro multis neceffitatibus , qua aliquo-

tantü

ties foperveniunt, ut fi manifefta & rationabilis caufa ex-

fatig

titerit, cum charitate moderatum,ab eis ( Clericis , Epi-

Ceffer.

fcopis ) valeant auxilium poftulare,

Atque ut juftum fit

ha

& obliget fub(idium charitativum,eafdem

requirit.co ndi,tiqf

Vaty]

nes, ac tributum,

uta ]

- AVota fecundó. Tributa , VeGigalia , gabella, fubfidia

gf

charitativa &c. ut jufta fint , quatuor conditiones requi:

T

fáptor,

runtur,

Primó. Authoritas legitima imponendi tributa

.dcvee

t

originarié eft penes Principes fupremos , videli-

dCjo f

Gigalia ,

cet Imperatores , Reges , Refpublicas,

feu Magiftratusin

W Nö

terris füis alium fuperiorem agnofcentes , aut eos, qui à

fäCUïtæ

fümniis Principibus privilegio , .ant legitimà confuetudine

tUl', qu

jam prafcriptà ,

facultatem hanc tributa & vectigalia im-

2j

onendi confecuti

funt, Vide Cap. fuper quibufdam de ver-

lt QO.

bo. fignif, Adeoque qui abíqdue

legitimà au&oritate ejus-

Efema

modi nova tributa , ve&igalia , gabellas in terris fuis im-

D

Qwn 1

onunt,praeter peccatumigraviiïï mum & fumménoxiumRer

mam ob-

publice , quippé omnes injufté ledentes & certiffi

i pü&

N

munica-

acfldn

ligationem reftituendi ipfo fatto incurrunt excom

tionem

WCS:I

elis tsss s a i

--

DE HOMICIDIO:.

E *

33'1';

l

tionem latee fententia in Bullá Coenae ; quamlaté explicant

Alphons. à Caítro Palao & Navar.

M

Secundó, Jufta: caufa exigendi ac imponendi tributa , &

]i

d ,

veGigalia eft primó: fuftentatio Principis vel Magiftratus

confiderato ftatu , dignitate & mentis ejus im Rempub-

n

licam..

n

— TTeríió. Neceffitas vel magna utilitas Reipublicae , cui

aliá ratione fübveniri non poteft, nifi fubfidio ejusmodi tri-

butorum , & exa&Gionum , quatenüs tamen opus cft ne-

(copt

ceffarium ? Adeó , ut fi caufa neceffitatis ,. vel. utilitatis

De

perpetua fit, v. g. confervatio murorum , pontium , cufto-

dici

dia civitatis. &c. exattio perpetuat. $in veró. temporalis

liquo

tantum , ut tempore belli defenfio contra hoftem , repa-

f

18

ratio deftrudorum per hoftes ,. eà ceffnte etiam exattio:

ceffet..

Eo

um t

Tuxtacommunem fententianr Ca jetani, Angeli, Leffii, Na-

notio

varri, apud Layman. Abfíjueergó ejusmodi jufta caufatri-

buta imponentes , continuantes , augentes &c, fine dubio:

graviffimé peccant ,. & ad reftitutionen obligantur , ut:

p

bfidia

rqu

raptores, Quzeomniafünt certa apud omnes,fed valdé per-

vería in praxie

&t

Qnuarto, Modus debitus imponendi tributum eff , ut ex-

adio fit moderata, & juxta menfuram caufz , vel neceflita-

j

tis , ob quam contribui debet , & fecundum proportionenr

qn

facultatum: fingulorum , ut.ron alii

plus,alii minusgraven-

j

qui à

tür,quàm juftum fit..

Aewdme

Quinto. Perfona fubdita r tributa enim eft Ve&"ï*gaïïa ju-

dild um

ft& exigi poffünt dire&? à folis fubditis ,. cum tributa pen-

a qel

deremaximé fit fisnum fubjeGionis, ut indicat Apoft. ad Ro-

man; r3.Datur enim

atc ([

Principi,ut fuunrac Reipub!icze flatum

ii

tueripoffit. Quodu

Ó

ue eorum tanitum intercflqui ejufdem:

;ïlUmR :

Keipublicze membra,adeod; fubditifünc.Indire&té verb & per

pan^

accidens, etiam exiguntur ab externis, nam inprimis inve-

n

j

hentes mercesin Regionemcoguntur ve&igalfolverepropter

(ioo

Son--

5

13412

CASUS SACRAMENTALES

gusmesce

conceffum jus mercimonii , quae tamen exa&io quoad effe-

jn du

dun;

&um in fubditos redundat, quibus tantó cariüs merces po-

dunq

fteà venduntur.

progt

Deinde qui merces ex provincii evehunt , coguntur

folvere ve&tigal , partim propter di&um Jus mercimo-

$upet

Partim propter ex-

jultiti

nii ipfis in eà provincià conceflum.

[

penfas partium & viarum & fecuritatis praeftandae obli-

Ulterius fi

ftet D;

gationem , quze Domino loci incumbunt,

nem f

vedigal , vel fimilis exa&io impofita fit fuper vino , fru-

mento , & his fimilibus fru&ibus, ac mercibus , qua in

perde

aliisdu

eá Regione vel Civitate venduntur , tunc etiam extranei

ficut & Clerici indire&é gravantur , ut fi ibi émere velint,

i4;

ROT

pari cum Incolis & Laicis Jure utantur ; ut cum aliis ne-

poffid

tat Layman,

His ergo con

ditionibus concurrentibus licita & ju-

propol

Ratzo clara

Ut debi

fta eft exa&tio tributorum , gabellarum, &c.

&f ; cum enim Principi ex officio incumbat adminiftrare

fionten

patend

Rempublicam , curare bonum commune , communibus

neceífitatibus , ac utilitatibus profpicere, &c. quae absque

wmþj

Ut qut

fumptibus praítare non poteft , nec fumptus fuffici-

d Inte

enter fuppetunt , nifi mediantibus ejusmodi tributis , &

vecigalibus , Jure poteft Princeps vel Magiftratus exi-

|

Vemefe

gere illa , quatenus ad ipfiusmet , & ofncialium fuorum

competentem füftentationem & neceffitates vel utilitates

asneceffarium & fufficiens e(t, — Quze qui-

Tsf

publicas curand

dem decernere ad Confiliarios , fubinde & ad Confetfa-

1 pteeet

gU

rios Principum fpe&ar , graviffime oneritis eorum con-

|

CUf

fÍcientiis,

Sed quid jam dicendum ad.

Cafum propofitum ?

Wens n

Eritne in dubio , quando ver& dubitatur five dubio ne-

Mi

gativo,, five pofitivo de Juftitid tributorum , ve&igalium,

]u

i

velgabelle alicujus: Eritne , inquam , adhuc obliga-

U fl'e, [l

tio ea folvendi?

Videtur tributum adhuc folvendum effe , uti affir-

Qufas

Ratio eff ; qu

i

mant Sotus , Leífius, Malderus, & alii.

in

.a

. m

Wt

Ique

bE HOMICIDIO,

151

fit

ii dubio Juftitize, Legis , Sententize, vel Praecepti eft praefumen-

dum pro Juftitiá,& parendum Legislatori, Judici, Superiori fecun-

20

dum communem in materiá de legibus & conícientià dubia. In

iO

propofito autem Princeps vel Magiftratue & Legislator, Judex &

$uperior; ergoin dubioan jufté tributa vel ve&tigalia exigat , pro

f0

LOX

juftitià & pro ipfo erit praefumendum,eiq; parendü .Nihilominüs

Re[pond. Veriorem & in praxi tutam effe oppofitam commu-

lei-

nem Doó&orum fententiam,negantem in tali dubio effe obligatio-

» 1

frü

nem folvendi tributa, fi poft diligentem inquifinonem dubium

perfeveret, Ita Cajetan. Sylvett. Medi, Armilla; Gabriel; Corduba,

p

aliisque plurimis citatis, Sanchez lib, ó. Moral, c. 4. Azor. p. 3. C

rnel

22. q. 7. Diana p. 7. traG. 17,refolut. 59. Lugo, tom, 2. de Juftit.

elinty

difp. 3 6. fe&. 6. Ratio eft; quiain dubio debiti melior eft conditio

$ g

offidentis , & ei, qui petit, incumbit probatio debiti : atqui ia

propofito fubditus poflidet res fuas, & Princeps petit tributum ,

x u

ut debitum , ergo quousque probetur Juftitia tributi, fubditus

D7

non tenetur folvere. Ad rationem oppofitam facilérefpondetur,

ftate

parendum quidem effe & praefumendum pro Principe; Legisla-

nibus

tore, Judice , Superiore , ícd excepto eo cafu;quo agitur de inter-

psque

eífe, aut ipfius Superioris, qui tunc praefumi poteft partialis , dut

uffid-

de Intereffe ipfius inferioris feu fubditi,cujusrem fuam poflidene

d

tismeliori conditioni praejudicari non debet.

$ CXI'

Coeterüm re&é notant DoGores citati,& exiis Layman.l.5.

yorum

tra&t.3.c.3.n 6.quod licet exiftente ejusmodi dubio püblico deju-

ftitia folvendi,fubditus licite fubterfagere polfit;officiales tametvy,

ls

$ qu

(i praeceptum exigendi commodeé declinare non pollint , jufté

fl

exigunt, quia quamdiu nonadeft certitudo moralis de injuftitiá

d coni

caufz ; praefümere poffunt officiales, quod Princeps ita praci-

piens juftam habeat caufam ipfis incognitam,

.

ctorm !

Alia eft ratio de Confiliariis Principum ,a

dquos þertinet de

yo f

Juftitia tributi cognofcere: hi enim non poffunt Principi con-

gliufti

fulere, fuadere, vel approbare tributiimpofitionem vel exa&io-

nem , ni(i affirmativé agnofcant , faltem.probabilitatem juftae

blig

caufa , uti cum Vasquez rectté notat Layman citàtus.

Similiter in dubio pofitivo de Juftitià tributi, cum fcilicet

; if

7, uü

atrinque funt rationes probabiles , fieri poteft, ut & Princeps

j

Ddd ddd dd

juftz

114

€45US Sg!CRAMENfALES.

ibssip:

jufté & licité exigat, & fubditus jufte ac licité neget, vel fuübter-

fugiat tributum: quia uterque fequitur fententiam probabilem:

Et hác ratione dari poteft bellum juftum ex utráque parte pro-

L|

pterignorantiam vetitatis ex uni parte, & rationcs utrinque pro-

[

[

babiles, ItaSanchez, Lugo;Diana, citati.

L

Denique pro praxi Confeffarii,omninó placet confiliumMo-

linze valdé laudatum à Cardinale de Lugo diétà difp. 36, fe&. 4. n.

Yt

43. quod quando evidenter vel fatis probabiliter non conftat de

Juftitiá tributi, vel vectigalis,ante factum populum femper mo-

nendum effe , & confulendum poenitentibus , ut tributa folvant,

[2]]

& non defraudent, ut fic Reipublice pax, & Principibus debita

obedientia ac reverentia confervetur, aliàs femel laxatá confcien-

fj

tiá hominesavari fine dubio valdé exorbitarent, & abuterentur,

tot

ii

cum graviflimo Reipublica & Principum damno,. Poft fa&um

autem & defraudatum jam tributum, fi peenitens certó vel pro-

Q

babiliter fibi perfuadeat , in tantá noftri temporis tributorum

fac

multitudine; & varietate effe aliquid injuftum,vel nimium, quod

&lte

ipfe folvat ,. vel multitudinem ipíam nimiam effe & excefli-

et

vam,Per fe, confideratà qualitate fuae perfonae, & negotiationis

[j

reliquis fuis tributisomninó fufficienter contribuere pro fuá pet-

Teve

fona, quantum Juftitia exigit ad Principis& Reipublicae necefli-

lp[iq

tates , non effe cogendum à Confeffario ad reftitutionem, fed

Vete

enininó diffimulandum., . Et ratio eft, quia cum tot conditiones

fitis

requirantur ad juftum tributum imponendum, velaugendum, in

I0f)

tantátributorum multitudine meritó praefumitur, multa effe in-

N

€erta & dubia, quafraudare, etfi non fitfuadendum , certé ta-

P&

meh etiam compenfare non funt cogendi miferi poenitentes. Et

off

fan& nimisgrave redderetur facramentum poenitentize, & viam

p

falutis multis praecluderet, qui, eftoà Confeffariis moneantur,

& obli

108,t

&

zentur, non tamen reftituent , adeóque aternee dæ'mnaä

Ts

tionis periculo fe exponent.

01

CASUS MCCV,

:

quàq

hii

Munufcula. contr

a

Uen

Exigens

W'.

od

R.

um

DE. HOMICIDIO,

131f

btet-

lem:

Quid fi quis ex pado implicito -vel explicito , munera , fen

uod-vis notabile, 69 pretio effimabile exigat , ut faciat -vel omittat

po-

id , quod alioquin ex juflitid gratis praflare tenetur i : Judese

yo-

ut. juftam fententiam ferat tandem , uxor, uk «viro debifum conjugale

reddat , ne adulteret: Latro ne bominem occidat ; uf quis depofitum

)Mo-

veftituat ; rem incventam fuo Domino reddat , «vel quod-vis debitum

Al

Mtde

folvat , &5c, Peccantne bi &5 fimiles mortaliter contra jufti-

fiam, &5 reftituttoni obnoxii funt ?

L fh0-

lvant,

Refpond. Omnes hi & fimiles, nifi alia aliqua jufta caufa ex-

Jebità

cufet , peccant mortaliter contra Juftitiam. Infuper pa&um

[ciet

nullum eft , nullum rei date dominium acquirünt , fed in

fILUs

totum reftituere tenentur.

Ita DoGores communiter,

Ratio

€elara eff ; quia nullus poteft vendere rem alterius alteri

Xdum

;fed qui

] pro-

ex pacto munus vel pretium pro eo,

quod ipfe ex juftitià debet

'Oruf

facere, vel committere , vendit id , quod non ett; fuum; fed

u

alterius;res enim , quae ex Juftitià debetur Petro, v, g. perindé

xcelli-

eft , ac fi effet ipfius , v. g. fi Judex accipiat munera tanquam

pretium ex patto, ut juftam fententiam ferat pro Petro, vendit

yrionis

reverà rem non fuam , fedi

üpe-

pfius Petri, quippé quae ex Juftitià

«

ipfi debita eft, quafi res ipfius, ergo peccatcontra Juftitiam , &

vere alienum rapit, necretinere poteft. Hic veriffimée eft univer-

, i

loD

fitas iniquitatis apud Magiftratus , Judices, Advocatos , Tabel-

um

liones , fimilesque Officiales Camerze vel Juftitizee, qui cum ex

officio conftituti vel fufficienti , imó plerumque exceffivo fti-

Go jfh

pendio éondu&i ex Juftitiá ten

vtb t

erentur praeftare obfequium vel

e, H

officium,

etfi exprefse in pa&tum non deducant.

Hecipfo tamen

pa&um implicitum ineunt , cum itàfe gerunter

ga partes, vel'a-

Lviam

lios, ut ii facilé intelligant , eos officium fuutm

non fatis praefti-

tutos,nifi continuis muneribus axim intün

gant.Sic

Que vero pa-

m

&o implicito ejusmodi

munera tanquam debita,

quód aliàs ex officio &

& pretia pro eo,

juftitiá tenerentur praeftare , exigunt &

£ecipiunt

» Vel potiàs extorquent cum grandi injuriá -& dammno

clientum

, quippé

quafi coa&i dant,

qui vel maximé in hoc funt involuntatii , &c

g

Dixi tamen in concluf, AVfi aliqua lia jufía caufa ?30"17?!3

ä

uftae

cz)ms SACR AMENTALES d.

1316 |

Jüttze enim poffunt fubeffe caufte , ob quas praedii Ochialgs—;

Tudex,Advocatus, Tabellio, Medicus, &c. ex officio & juftitiá ob-

ligati aliquid praeftare, Jure exigere poflint aliquid à partibus vel

Clientibus, Inprimis , i à Republicà condu&i funt ad ea mu-

nera, fed absque fufficienti ftipendio , tenebuntur quidem ex

jüftitiá praeftare operam petentibus, jufté tamen mercedem exi-

gere poffünt proportionatam ufque ad fufficiens ftipendium, fc-

cundum circumítantias perfonarum ,locorum &c, prudenter ju-

dicandum.Item licet ftipendium juftum habeant, tamen ceffan-

te fcandalo & prohibitione legis , exigere & recipere poffunt

aliquid tan

ua

m pretium laboris, & diligentie extraordinarize,

ad quam.ai

:

E

ibendam alioquin obligati non fuiffent, . Ut (i fu-

dex,vel Advocatus augendo laborem, alicujus caufam, fine alio-

rum praejudicio vel damno velociüs expediat : quà tamen licen-

tià cauté utendum. Plerumque enim intervenit damnum alio-

rum ,.ut fi officialis propter oblatum fibi munus unius. caufam

citiusexpediat, pofthabitisaliis, qui diutiuis exfpe&tárunt, & an-

l

te alios expediri deberent de Jure,nam qui prior tempore, eft po-

tior Jure,. Deinde pofito, quod plures adíint,qui aequali Jure gau-

deant, utin Judicis arbitrio pofitum fit, quem cui praeponat : Si

's ex pa&to oblati muneris unius caufam ante alios expediat , &

firespericulo non careat, damnari tamen non poteft, Quia cum

omnes-fimul expedire nequeat, neceffarió unnm. praepomendo

aliis , nulli injuriam facit , & nova fufcepta obligatio ingratiana

unius munus offerentisante alios expediendi caufam illius,pretio

eeftimabilis eft,ut poftalios refolvit Laym, Eadem porró ratione,

quáde Judice & officialibus Juftitiae,etiám di(correndum eft in a-

liis fuprapofitis exemplisacfimilibus. Et infuper notanda eft li-

mitatio Cardinal.de Lugo tom.2.de Jut Difp.18.n.64.fi nimirum

Judiciut juftam fententiam ferat. Latroni neoccidat &c. ex pa&to

des munera ingratiam tui ipfius, vel etiám alterius proximi,tunc

-

omninoaccipiens non pote(t retinere, quia accipit prore , quata

-; igratisex Juftitià pratare debet. adebque vend

it; quoä ioifa

fuum non eft, fed altg:rius.

:

UE u;

ilet,

ob«

as ve

| u«

f &

nal

m,fe

erju

efin

offunt

fIatlas

f

]u

U

liceft

1 4lio

aulati

u

etpor

rgi

uti

1at,

a cum

TA

V(&W

Pre[lO

atioi

drina

,dii

mxrum

o Päa

( ,qW

——

REHESMgac-ildiiee

—

R

A

"

Ea

—

»

E

|

.

-

T D i

ia a

i

m

-

*

o

[

"

s

FR

zj

Ia

——

tss

— —— a

UTTTUUTUR TU TU

—

t tÓ i EM i

:

:

—

——

2

E

TA

T

"m

Cs

L

-

E

E

m

3

-

E

E

|

W

[

!

"

-

—

—

E

*

—

-

*

RE

—

E

*

L

z

—

h

P*

a

Ms

iCf

——

a

:

z

2

Ea ter

DOX E

atl

duf

Es

.

Ib n ii r

—

"

RTE

*

E

/r

—

Kai um

X

E

*l

9

f

*

,9

s$»

L

E

48

1,99

e

-

*

L

]

Li

t

^

s

"

——

em

20

Z

Y

E

X

MEDVLLA

S

W

T

R

19

THEOLOGLE

|

18

VierFarbSelector Standard* - Euroskala Offset

115

17

MORALIS

O Baancee Q

16

Exbibens

"

LEEERHEEHHH

E

15

uzftiones Selediores de Sacramentis in ge-

ä

BE"

nere & Specie ; De Gratia juftificante, Cenfu-

tis, Horis Canonicis, Votis, &c,

Sacramentis autem fingulis Canones Concilii Triden-

tini eandem materiam concernentes fübne&tun-

N

tur,

-

Duodecim infuper Centurie Cafuum circa Sacramenta [in-

gula , aliasqs materias , acce[sére,

9

Ad majorem deniq; fecuritatem Propofitiones

b

ALEXANDRO VIIS.l

INNOCENTIO XI.

ä

DRO VIIL & INNOCENTIO XII,

VALEXAN

damnata, utiliter adjiciuntur,

P

m

,

?€4

Operá 65 Studio

R, P.Henrici Heinlein Ordinis S, Benedi&i , in Mo-

na£terio Theres ad S. Vitum Profeffi, SS, Theologiae

DoGoris &c.

ARAM

E^

*

PFINCS

Cum permiffu Superiorum,

V2

y»

INorimberga

s.

F

, dl

Sumptibus Joanis Chriftopheri Lochneri, An. 1714.

4 " Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.com