Gf977-9

Gf977-9 Provided by University Library of Tübingen Transcribed with Tesseract

To the best of our knowledge this work is free of known copyrights or related property rights (public domain).

De Incarnatione, 9 EM H — fw T g i. n P w m 3 s : RERKN r ari H. s h M l- N RASK U IK r n P ii m a "v e h x P P TW sb ak " aj E n A A CR p -X u i. )75 VC ; H PA L * 1 Is « A u as Ui N D h RE M d u I d X vl H Ms n É M » LA i. J x o FE s * u w» M h] j $N d - W d jj OE de i X pE m y2 N hi H.: d P j À dX i M » J eá 1 M P V A a ex ^ [v u p55 iv TR At d z] " : A X M o » u du x [ 1$ 34 d u ESSTI . V, E A [ f W. p r d ..WA r 2 " ..U:- COR hi Wa d u2 "t N M "A b ; P 3 j UA h M N s * M i E X i A ". Yw e Y k - t a r t W an * L y»* p X ia zi i " u f x M v v rm m 2 X A A X 3. » A - ^ o xv ls TC AgN NS T N LVE w » * r 2 A 4)7;; /)77 ae, äa/z?z /l"/)z L. c p .Zä * 1 /?w*fml /4 ?UJ (*/ïdcew//w d. f FMOM J/z/;t* äzwz a 7v N12«511866201 021 HUR UB Tübing — m u CROESBES D / e E— -. r I ub — —— d Ex - — Mu.u P J R. D. EUSEBII A4MOR T, Can. Regul Laterat. Polling. Eminentiffimi Cardmahs LERC.ARI nec non Sereniffimi ac Reverendiffimi DD. J 0 $ EPAÀH-I, Epifcopi Auguüam. S. R.L Prmmpls Darmfhdlam Landgravn Haflie, &c.&c. heologi, THEOLOGIA ECLECTICA MORALIS zr SCHOLASTICA Sub ztufpiciis SS.D. N.Benedi&ti XIV. ad mentem SS.Patrum & Theologorumiinfignium, prafertim veterum confcripta 'Tomulus IX DEzINCARNATIONE Cum Aþþrolmtzomþus. $ — Z N uU N 7 2*' þ" N ;jg 2 7 c p AsE N , 4 ä 7 N () 2 s n EC I EEE —2 — — Augufte Vind. & Wirceburgi, Sumptbus MARTINI VEITH, Bibliop. Anno MDCCLII. * — R- AesSexms R E ATE ii amdeeesi d PL . tss DDED CR CMS — — —— — £— bX $3 et "- P d , d od .slvq Eb ANDÁQEDSS UE V XEMETS X X NVRR IZ2 3J EUA x N AR ä 2 : KW ( ; d MÁSNNS ES 7 Ü 2 J/l o5 ] N^2 MS g AU E 77 22 Z C2 þ CIANNSSE QU.ESTIONUAL.b lractatus * DE INCARNATIONE DISPUTATIO T De Natura & Exiffentia fucarua- Lonts. QPESTI O *10Àm dfic pombili's Incar- natio ? 2 2. An Incarnatio jam fuerit peracta? I2 X 2 3. A INDEX r Im 3.- An Incarnatio fuerit conveniens quoad cir- ii cumftantias perfonarum, locorum, & tem- porum? 45 | l&( QUESTIUNCULA I. Utrumincarna- riconveniat Deo ? ibid. o. An conveniat Perfone divine incarnari ? 46 ...... 9. An fuerit conveniens potius incarnari fi- lium , quam Patrem , autSpiritum San- Cum? ibid. ! 4. An fuerit conveniens, ut affumeretur na- L tura humana ex genere Adami?. 47 *, T s. An fuerit conveniens, ut Incarnatio fie- |^ ret tam fero poft creationem mundi? 48 : | 6. Cur non fuiffec conveniens, fi Incarna- | l tio fuiffet dilata usque ad finem mundi ? i | 49 : QU.E- QUJES TIONUM. t QUJEST1O 4. Quefit natura unionts hy- li poftatice ? 50 QUJESTIUNCULA r. An unio hypo- i ftatica facta fuerit in natura humana, & divina? ibid Y g; 2. An unio Verbi facta fit in perfona? SI (9g. An unio Verbi Incarnati fatta fit in fup- IIl pofito, feu hypoftafi 53 4 An preter unionem hypoftaticam in Chri- l fto detur alia unio inter illius corpus & a- &t nimam ? 53 s. An natura humana fuerit verbo unita tan- tum accidentaliter ? ibid A0 j!| 9. An unio nature humane & divine fit ali- quid creatum ? 58 Incar ay 7- Quomodo differant affumpuo nature hu- mane & unio? ibid. X 3 9. An Q »INDEXV 8. An unio hypoftatica fit maxima unionum ? | Qï 58 9. An nnio duarum naturarum in Chrifto fa- Cta fit per gratiam ? ibid 10. An gratia unionis fuerit homini Chrifto naturalis? 59 11. An abftracta per intellectum perfonalita- te natura divina poffit affumere naturam hu- manam? ibid. 12. An una perfona divina fine alia poffit na- | turam creatam affumere ? 60 15. An quelibet perfona divina potuerit hu- manam naturam affumere? ibid. 14. An plures perfonz poffint affüumere unam ; numero naturam ? 6I W 15. Utrum una perfona divina poffit affume- [[i re duas naturas humanas ? ibid. d QU &- QUJESTIO NUM. Q? QUJESTIO s. Quid fit unio hypoftatica j in confideratione phyfica? 27 lo 6. Quales partes nature humane fuerunt af- t fümpte a verbo? 93 7. Qualis in Chrifto ob unionem hypoftaticam V in duabus naturis detur communicatio Idio- matum ? 96 Virin ml DISPLULTATIO II XV Deuece[fitate, & motivo Fucarnationis UZESTIO 1. Utrum Incarnatio fuerit J neceffaria abfolute? velfaltem ex fuppo- fitione mundi conditi ? II4 rit i 2. An Incarnatio fit neceffaria ex fuppofitio- ne nature humane lapfe? vel ad ftatum e u fupernaturalem elevate? 129 $. An peccatum mortale fit malitic fimplici- alur ter 1nün1tæ 2 139 ]i 4. An pura creatura poffit condlgne fatisface- re pro peccato mortali ? 152 QU 2€ 4 S. An INDEX | j | s. An purus homo poffit condigne fatisfacere pro peccato veniali? 174 6. An Chriftus veniflet , fi Adam non pecaf- fet? 177 DISPUAJATIO-HI De caufa effettiva & meritoria Iucar- V1 TIITVÀY Q[/J']ES TIO r. AnBD. Virgo phyfice cau- faverit unionem hypoftaticam ? 204 ». An Chriftus meritus fit Incarnationem ? 218 9. An B. Virgo fit promeuta Maternitatem Chrifti ? 226 4. An & quomodo Progenitores Chrifti me- ruerint, vel mereri potuerint Incarnatio- nem? 241 DISBUTTATITO V. j ev De Libertate, Scientia, & aliis perfe- &ionibus Cbriffi. l ï (OUESTIO 1. An, & quomodo Chriftus fuerit impeccabilis ? 246 2. Qua- QUZESTIONUM. 2. Qualis fuerit libertas in Chrifto? Et num Chriftus habuerit preceptum rigorofüum mo- riendi? 269 3. Qualis fuerit fcientia in Chrifto? 289 4. Qualis in Chrifto fuerit fanctitas, & gratia? J 326 S. Utrum actiones Chrifti fuerint valoris me- l ritorii fimpliciter infiniti? 1 243 li jui DISPUTATIO M. Y JDe vero Auuo Nativitatis Dominicæ. Ils & I ) I4I Prenotanda. I. Quid per ZEram Vülgarem intelligatur , exponitur. 363 l II. Quatuor potiffimum ufitati modi numerandi tus annos affipnantur, nempe 1. per Confula- Y tus Romanos.. 2. per Olympiades. 3. peran- Jut Los INDEX nos urbis condite. 4. per annos Regiminis | ! Imperatorum. 354 III. Exponitur ftatus quzftionis. 355 IV. Eligitur in hac re fyftema D. Francifci Blanchini, quod & fequentibus Paragraphis demonftratur. ibid. V. Exponitur modus pro facili ac ordinata demonftratione hujus fyftematis. 356 | VI. Indicatur duplex argumentorum genus, ZAfironomicum nimirum & Hifloricum , pro demonftranda exactitudine Catalogi Roma- norum Confulum. ibid. W VII. Moralis certitudinis notio datur. 357 VIIL. Teftimonium Jofephi Hiftorici circa prefentem materiam , utpote adiaphoram, M pro moraliter certo recipiendum effe, fo- b i lide evincitur. ibid. $.2 QU.ESTIONUM. 2. Conciufio cum fummario Probationum. 359 S 3. Cataligus Romanorum Confulum ab. anno ante /Eram Vulgarem 122. usque ad an- num poft JEram Vulgarem st. 361 4- Demon/lräz*io bujus Catalogi. ibid. s. Zirgumentum I. l Moraliter certum eft, Herodem jam obiif- fe ante /Eram Vulgarem quatuor annis. y Ergo eoipfo certum eft, Chriftum natum effe quinque aut fex annis ante /Eram Vul- garem. 369 ] 6. Zirgumentum 1I. l Moraliter certum eft, Chriftum paffum effe fub Confulatu duorum Geminorum. . Ez- go etiam moraliter certum eft, eum natum n effe pluribus annis ante /Eram Vulgarem. j 387 $. 7 INDEX QUAESTIONUM. ] G. 7. Zirgumentum 11I. Moraliter certum eft, Chriftum paffum ef- | fe feria 6. die 2;. Martii, eumque diemfuif- | fe Parafceven, Ergo etiam moraliter cer- tum eít, Chriftum effe paffum anno 28. ZEre Vulgaris. 389 6. 8. Zuffimniun P. XOSEP HI STAM- P.4 de Confenfu Chronologorum noftri temporis cum illuftriffumo D. Francifco Blanchino circa annum Nativitatis & Paf- fionis Dominicas. 423 Jl N j NS — R S Vi ( E (E 7 y EE Z 6 e PU l'æx NY ')aäui » Ó Z Iu A. 2 A 23 E^ Z if fí , D e 7À ^. EL z ] [ ; —'ïj . 2 2 A^ £55 AgIAn E E i, M [ [2 n — €» ?o'- D . Y ( S N ?— — N 2X ZA 5 4 L ) : . n ( ïl [E— Na397)- Ea IN E N EEN e s Z E À —— Al l j 'Tractatus ) INCARNA 3 z E y É & hoc Traétatu veniunt fequentes Difpu- | tationes: ! De nàturà & exiftentia Incarnationis. Ir. De neceffitate & motivo Incarna- tionis, IIL De caufa effe&iva & meritoria In- carnationis. IV. De libertate, fcientia, fan&itate, ineritis, & aliis perfectionibus Chrifti. D. dmort Tr. de Incarnatisne. A V. De DISPUTATIO I M u V. Devero annno Nativitatis & Mor- tis Chrifti. Xototerererererererek i DISPUTATIO I. V De Natura & exiftentia Incarnationis. n hac Difputatione queritur : ] I Utrum Incarnatio fit poffibilis? Utrum Incarnatio jam fit peracta? N 3. Utrum Incarnatio fit conveniens quoad circumftantias perfonarum, locorum, & temporum ? ue fit natura Unionis Hypoftatice ? Quid fit Unio Hypoftatica in confi- 5 deratione phyfica ? Quales partes naturee humanze fuerint affumpte à Verbo ? T* Qualis in Chrifto ex duabus naturis detur communicatio Idiomatum ? QUJAESTIO I. n fit pojibllis Incarnatio ? OTANDUM I. Per Incarnationem ab Éc- clefia intelligitur JNature bumane in unitatem gerfona DE NATUR. ET EXIST. INCARNAT. 3 lh perfone à Verbo. divino fata. affumpti. D1rcrTUR 1. mature bumane, per quam intelligitur aliquod compofitum ex corpore & anima à Deo creata, * quale reperitur in omnibus aliis hominibus. D ir- CITUR 2. /n unitatem per[one, ita ut in Chrifto non reperiantur due perfone, fed tantum una. ] perfona, qua& vocatur Chriftus. DiCITUR 3. à Verbo divino, per quod intelligitur fecunda in "Trinitate perfona. DriciTUR 4. fatta a[Jumptio, ,. per quam intelligitur unio feu unitio Verbi divini ) J ( cum natura humana. Ea unio, cum faciat na- turam humanam fübfiftere per Verbum, voca- tur Jjypoflatica, feu fubfiflentialis utpote tendens in unitatem perfonz. i NOoTANDUM 2. Naturam Incarnationis j paucis verbis defcribi in Symbolo, ut vocatur, p Athanafiano. In eo fic habetur: ANeefarium eft ad cternam falutem , ut. Incarnationem D. N. 9f. C. ticel fideliter credat , qui falous fieri velit. Efl ergo fi- des retta , ut. credamus & confiteamur , quia .Domi- « nus Nofle S$ESUS Chriftus Dei filius, .Deus & bomo efl. Deus eflex fubflantia patris, amte fecula Ueb genitus, €9 bomo ex fubflantia matris in feculo ma- ius. Perfettus Deus , perfettus bomo , ex anima ra- 4Equalis patri gj tonali & bumama carme [ubfiftens. ? Jfécundum. divinitatem ; minor patre fzcundum buma- nitatem. Qui licet Deus fit, && bomo, non duo ta- Unus auiem mon con- men, fed unus efl Chrifhus. verfione divinitatis in carnem, fed a[Jumptione buma- mitatis in Deum. Unus omnino non confufione fub- flantie , fed unitate perfona. INam ficut anima ra- 3 ienalis C2 caro unus efl bomo , ita Deus & bomo u wnus eff- Chriftus.. Hucusque exa&ta Incarnatio- 2 nis p n 4 DISPUTATIO L a nis Idea, quam nobis tradit Ecclefia in Symbolo Athanaáfiano. i DICO. Incarnatio eft poffibilis. P OBATUR.' In Incarnatione non poteft often 1 i implicantia. Ergo eft poflibilis. nt. jrob. ex folutione Objectionum. f Solvuntur Objectiones. OsnjJ1crTUmn r. $i daretur Incarnatio, Deus effet mutabilis intrinfece. Sed hoc non poteft dici. Ergo. Maj. prob. Si daretur Incarnatio, Deus aquireret novam denominationem intrin- fecam 5 Ergo effet mutabilis. C. patet; quia D nova denominatio intrinfeca ponit novam for- mam in fubjecto denominationis. Zint. prob. Deus denominaretur de novo unitus naturze hu- mang, cui prius non erat unitus. 9 Si daretur Incarnatio , D eus incip eret effe homo, quod prius non fuiffet. Sed inci- pere effe hominem eft mutari. Ergo. 3 Si daretur Incarnatio, in utroque extre- morum unitorum deberet recipi unio hypoftati- ca Sed hoc eft impoffibile. Ergo. AMin. pa- tet, quia in Deo tanquam in fübje&to non poteft recipi novum accidens. JMaj. prob. NNon poteft dici alteri unitum , quod non eft receptivum unionis. 4.- Quando humanitas unitur Verbo, datur ex parte humanitatis mutatio. Ergo etiam quan- do Verbum unitur humanitati, ex parte Verbi debet admitti mutatio. 5. sidaretur Incarnatiög Chriftus effet ali- quo DE NATUR. ET EXIST. INCARNAT. 3 um quod totum per accidens, fieut acervus lapidum vel ftrues lignorum , fed hoc eftabfüurdum. |Er- go. Maj. prob. 'Totum per accidens vocatur Jf illud, cujus partes ex fua natura non petunt co- hh ordinari ad invicem. 6. Quod per fe fuübfiftit, non poteft com- municari alteri. Sed perfonalitas Verbi per fe fubfiftit. Ergo. Maj. prob. quia, ut Boethius definit, perfonalitas eft individua naturw pro- 3 prietas. wl 7. Si daretur unio hypoftatica, fequeretur, Tr quod ad motum nature humanse fimul movere- ID turdivinitas. Sed hocnon poteft dici. Ergo. 8 Si daretur Incarnatio Verbi, etiam dare- : Ui t tur Incarnatio Patris & Spiritus SanGi. Sed hoc WUU ACtiones p non poteft dici. Ergo. Maj. prob. 2 lu trium perfonarum ad extra funt communes toti SS. Trinitati. Ergo-etiam operationes Verbi innatura humana füunt communestoti Trinitati. perd RESPONDEO |in Ad 1. n. a. ad prob. n. a. adprob. dift. Deus de novo denominatur unitus denominatione par- extt tim intrinfeca, partim extrinfeca. c. folum in- ?pflaü trinfeca. n. Omne totum dicitur novum, quan- l. p do una effentialis pars totius eft nova. Effe uni- pott pott tum quoad formam denominantem feu unionem non dicit aliquid fimplex, fed compofitum, nem- Dv peex duabus unionibus, quarum una eft in uno extremo , altera in altero , prout fuppono ex , t Philofophia. Itaque datur alia unio Verbi ad 1qu : Ve naturam humanam, quz, ficut aétus Deo liberi, eft adequate Deo intrinfeca ab seterno, prout um eft. Alia eft unio ff i in Tra&at, —de Deo, oftenfi naturae 4 3 g 6 DISPUTATIO I. Mf nature humane ad Verbum ; & hec eft nova »1'9? in tempore. Hinc iftud totum, quod eft unio E x5 hypoftatica, fimpliciter eft nova , licet unio fe if tenens ex parte Verbi ad naturam humanam, re- D fpeétiva alterius termini pro certa temporum & locorum differentia, non fit nova, fed ab xter- no libere identificata cum Deo, ficut alii actus W liberi. ld 2. dift. inciperet effe homo per novam unionem fe tenentem ex parte natura humang. c. fetenentem ex parte Verbi.n. Exdi&is ad 1. conítat, unionem Verbi ad naturam bumanam, quam refpicit pro certa differentia locorum & temporum, effe ab sterno identificatam libere cum Deo, ficut ceteros actus Deo liberos. ld 3. dift. deberet recipi in utroque extre- mo, ita tamen ut detur duplex unio, quarum una recipitur in natura humana in tempore , al- tera in Deo per identitatem ab aeterno. c. ita ut utraque unio in fuo extremo recipiatur in tem- pore. n. Senfüs patet ex diGtis. 4 -A« 6, 3. n. €. Difparitas eft; quia Deus ab eterno poteft fecum identificare non folum a&us liberos, fed etiam varios refpe&tus ad crea- turas pro divería differentia locorum & tempo- rum, prout fuppono ex Traétatu de Deo. INe- que illi refpectus ex parte Dei funt novi, quia ex eodem Tra&atu fuppono, omnia effe pre- fentia Deo phyfice ab sterno. " ld 5. n. Maj. ad prob. dift. 'Totum per ac- ! cidens eft, cujus partes non petunt coordinari ad invicem etiam confequenter ad unionem. c. cujus partes tantum antecedenter ad unionem non DE NATUR. ET EXIST. INCARNAT. Ed . i non petunt ordinari ad invicem. n. Quando lu unio eft fubftantialis feu fubfiftentialis in unita- tem fuppofiti aut perfonz, ita ut una pars fub- 1 fiftat peralteram , & in operando dependeat ab WR altera, confequenter ad talem unionem ordine f0 feu appetitu füpernaturali petant coordinari ad u invicem. Ad6. dift. Non poteft communicari alteri T0Y communicatione deftructiva períeitatis propriz. Mï c. communicatione confervativa perfeitatis pro- Y Verbum communicando fuam perfei- prie. n. F tatem nature humane non ami ttit perfeitatem tüni lib propriam. Ad 7. dift. | Sequeretur moveri Deitatem, nifi jam aliunde per immen fitatem repleat omnia 'exu& fpa tia. c. fi jam aliunde ea repleat. n. TP Ad 8. n. Maj. ad prob. dift. a&iones ad ex- tra non effentialiter reciproce funt communes. c. nja (d U effentialiter reciprocs. n. A&iones effe&ivz, Wt aliquis effe&us, non funt re- quibus producitur ciproce , quia cre atura non agit reciproce in De Deum. At vero unio, & charita$, eft aliquid folt effentialiter reciprocum. . Cum ergo unio fe te- du nens ex parte nature humane ad Deum poffit i Eemp effe precifiva refpiciendo unam perfonam, non » refpiciendo alteram, ideo etiam unio fe tenens U ex parte Verbi ut refpectiva unionis pracifive fe R tenentis ex parte naturz& humanz, debet appro- priari foli Verbo. Si daretur Incarnatio, na- p OBJICITUR 2. o tura humana in Chrifto non haberet fubfiften- u tiam feu perfonalitatem propriam. Sed hoc eft Jrudt impofübil. Ergo. Min. prob. Ó 4 I. Sub- 8 DISPUTATIO I, y I Subfiftentia non di ftinguitur realitef à fubftantia rei. Ergo. 2 Effe fübftantiam individuatam , & effe eam fübfiftentem prorfus idem eft. Ergo cum natura humana in Chrifto fit individuata ; feu hec numero, etiam erit fubfiftens. Ant. prob. D Perfona fubfiftens à Boetbio & aliis The ologis de- finitur, quod. fit nature rationalis ind. flantia, Tvidua fub- 3. Subfiftere nihil aliud eft, quam ita per feexiftere, ut non petat exiftere in alio, prout petit alteri ineffe ac inhgrere accidens. Sed na- k tura humana Chrifti ita per fe exiftit, ut non pe- tat exiftere in alio,. vel inherere alteri. Ergo. 4. Sideeffet nature humanzin Chrifto fub fiftentia, deeffet illi aliqua perfe&tio pertinens ad effe nature humane perfe&um ac completum. Sed.hocnon poteftdici, Ergo. Min. frob. Chri- ftus affüumpfit naturam humanam perfe&am ac completam cum omnibus proprietatibus. Ergo. $. .Verbum dicitur affumpfiffe hominem. Cum ergo hemo fit perfona, neceffario etiam affumpfiffet perfonam. .6. Natura humana in Chrifto non poteft exiftere per exiftentiam alienam. Ergo etiam non poteft fubfiftere per fübfiftentiam alienam. REsPoNDEO. c. Maj. n. Min. d 1.' n. a. ad prob. dift. a. Perfona perfo- W nalitate naturali eft individua fübftantia. tr. per- E fona perfonalitate fuperpaturali. n- Drxr. tr. quia etiam in naturalibus fübfi ftentia diftinguitur à fubftantia individua faltem formaliter , in quan- tum dicit negationem union is cum digniori fe, " prout DE NATUR. ET EXIST. INCARNA T. 9 T prout alii volunt, vel omnino realiter , in quan- ub tum dicit determinativum pofitivum ad exclufio- nem omnis unionis vel unibilitatis cum digniori ( fe. f Subfiftere enim non eft idem Atl Ad/ 3. g a. ac exiftere per fe, quin petat inhzrere alteri; fed J !l eftidem, ac non dependere in agendo per mo- VIJm dum principii intrinfeci à digniori fe. Cum enim actiones fint fuppofitorum, illud eft primo tri- 1 k buens fubfiftentiam rei, quod in compofito eft T0Ul m primo determinativum ad agendum. 4d 4. dift. Deeffet illi aliqua perfe&tio per- lR tinens ad effe perfonz. tr. pertinens ad effe na- 4 turz.n. Imo fubfiftentia non eft fimpliciter;per- Ji) fectio fine imperfe&tione, cum dicat negationem T unionis cum digniori fe, Jl Hinc.pixrz. tr. poteft enim fic diftingui. Deeffet perfectio talis fecun- lii dum quid, & facile fupplebilis per aliamr perfe- | dC &ionem fupernaturalem ejusdem rationis ex füo Qo. genere. c. non fupplebilis. n. Ym 44d 5. ditt. Dicitur affumpfiffe hominem lo- X quendo late, in quantum füb.hoc termino intel- lgitur natura humana. c. loquendo ftri&te, in TUf Y quantum fub hoc termino intelligitur perfona. n. u -dd6. c. a. n. c. & p. Difparitas eft, quia qot exiftentia non poteft concipi tanquam aliquid fe- parabile feu diftin&um à re, prout oftenfum eft rl in Philofophia. Econtra negatio unionis cum N digniori fe, feu determinativum ad inunibilita- T U tem ad dignius fe à re. ?oteit concipi ut feparabile gU,lIL qu OspcerTUR 3. $i daretur unio hypofta- ori l tica inter Verbum & naturam humapam ,. feque- PI'OL Ag retur, IO DISPUTATIO L L ] Y retur, quod natura humana deberet denorninari divina, immenfa, seterna, infinita &c Sed hoc n eít impoffibile. Maj. prob. Ergo. Corpus hu- Tnanum per unionem cum anima tanquam prm01- pio vitalisdenominatur vivum. Ergo idem de- beret fieri in natura humana. i | 93 Inter Deum & naturam humanam, nulla Ergo hec duo extrema non datur proportio funt unibilia inter fe 3 Accidens non poteft uniri cum fübftantia jn unitatem fuppofiti Ergo nec natura humana cum Verbo c. prob Longe major eft inter hec duo improportio feu diftantia perfeCtionis, quam inter illa 4. *Ex fuppofitione Incarnationis fequere- tur ,; veras effe has propofitiones: Divinitas na- fcitur, patitur, moritur; vel certe: Deus na- Ícitur, patitur, moritur. 5. Si natura humana effet unita Verbo effet ubique, ubicunque eft Verbum. Sed hoc eft impoffibile Maj. prob Ubicunque eft Ver- bum, ibi poterit dici: Huic verbo unita eft per intimam prafentiam humanitas. REsPONDEO -Ad x. n. Maj. ad prob. inprimis retorqueo Corpus ob eam unionem non denominatur ratio- nale, fpirituale, immortale &c Ergo neque lu neceffe eft, ut natura humana in Chrifto recipiat omnes proprietates natur& divine Hinc &Rr- SPONDEO dire&te. c. a. n. c. & p. Difparitas eft, quia effe vivum nil aliud eft, quam effe re- j ceptivum operatlonum vitalium , que funt ali- quid DE NATUR. ET EXIST. INCARNAT. II lil quid diftin&um à principio vitali. Econtra effe ly divinum, eternum, immenfum, infinitum &c. l dicitreceptionem forme per commenfurationem, lí Aliud eft, fi dicatur, hic homo eft divinus, ] eternus &c. Nam denominatio poteft conve- nire toti compofito ratione partis, qua fübftat n attentioni. Sic idem homo dicitur mortalis ra- lY tione corporis, & rationalis ratione animz. "4d 2. dift. nulla datur proportio perfectio- 1l nis. tr. habitudinis. n. Nam etiam materia & air forma, corpus & fpiritus non habent proportio- Y nem perfe&tionis, cum verfentur in diverfo ge- AT nere, utíonus, & lux; habent tamen propor- tionem habitudinis , in quantum unum eft per- t fectibile per alterum. T ld 3. c. a. . c. ad prob. tr. a. n. C. , quam- If vis enim fit major difítantia perfectionis inter Deum & hominem, quam inter accidens & fub- ftantiam, non eft tamen major diftantia habitu- D 0C dinis feu perfectibilitatis; quia accidens manendo W intra fpeciem accidentis repugnat fieri principium omnium actionum in fuppofito eodem. N 4d 4. n. Maj. quoad primum genus propo- fitionum. Non enim natura divina vel humana eft principium actionum vel receptivum paffio- 1e0 num; fedagere & pati convenit perfone feu toti itio. compofito. Hinc ifte propofitiones: Deus na- X Jéitur , patitur , moritur verc funt. "d 5. n. Maj. ad prob. dift. ibi poterit diciz p RE Huic Verbo unitaeft humanitas conftituta in de- rit terminatoloco & tempore. c. conftituta fine loco eT & tempore. Sic etiam de hominis anima poteft tdi ubique dici, ubicunque eft anima: Huic anime eít qii 12 DISPUTATIO I. Ó eft unitus pes, etfi pes non fit ubique, ubi eft m / | N anima, v. g. in capite. l QU/ESTIO II. l Zin lucarnatio jam fuerit pera&la ? IN OTANDUM I. In hac quaftione diretfe agi contra Judeos, qui Meffiam primum ven- turum exfpe&ant; indire&e vero contra here- ticos Arrianos, qui negant, Chriftum effe Deum. NOoTANDUM 2. Mein hac quazftione ufu- rum potiffimum argumentis, qu: affert Daniel Huetius Epifcopus Abrincenfis in Demonftratione Evangelica, & Eyacintbus Serri in Exercitationibus de Chriflo. Quarivis enim, ubi agit de myfte- riis Chrifti, meritam Rome tulerit à Beneditto XIIL cenfuram , Judzos tamen fortiter convin- cit, & erudite. DICO. Incarnatio jam fuit peracta. PaosATUmn. Ex una parte Libri prophe- tici V. T., & hiftoriei N. T. funt genuinus & verax eorum Scriptorum partus, quibus adfcri- buntur ; Ex altera parte manifeftum eft, pro- Er- phetias V. T. de Mefflia a&tu fuiffe impletas. go Incarnatio jam fuit pera&a. Ziniecedens de- ionftratur à Huetio erudite & convincenter. Sic enim difcurrit. Mil Ille eft liber genuinus, qui pro genuino habitus eft àb omnibus proxime & continuata ferie fequentibus eum ztatibus, ve- rax autem eft ille liber, qui aut prenuntiat res futuras eventu deinde completas, . aut narrat res praefentes eo modo, quo narrantur in multis li- ul W bris DE NATUR. ET EXIST. INCARNAT. 13 bris coaetaneis aut proxime cozvis. Sedtalisfunt libri prophetici V. T. & hiftorici N. T. Ergo. JMajor non folum patet ex eo, quia authentia aliorum librorum , quihabentur pro genuinis, ac veracibus, pari fundamento innititur, ut proin ratio fana utrinque parem fidem poftulet fed etiam ac potitfi;imum ex eo, quia lumine naturali 1 metaphyfica certitudine agnofcitur, tolli provi- J dentiam divinam in mundo circa materiam reli- j gionis revelate, fi permitteret mundum repleri documentis ac inftrumentis apocryphis tanquam l ij certiffimis circafubftantiam religionis, nulloalio provifo retegendi generalis erroris fufficiente re- 4 medio Itaque in Minori tantum , & quidem cir- A ca libros hiftoriales N. T., quos folos Judeinon t recipiunt, adhibenda eft probatio. Si enim con- 0 adhi- tra Turcas vel Ethnicos agendum effet, bendz forent eruditiffimz demon&ratxones Hue- tii, quibus oftendit, libros Mofaicos & Prophe- ticos V. T. ab omnibus gentibus tanquam vera- ces & genuinos agnitos fuiffe prioribus ante Chri- ftum fzeculis Y uod attinet libros N. T. , ii al- legantur à Scriptoribus omnibus per orbem di- fperfis Seculo I. IL. III. & IV. v. g. Clemente Ro- mano, lenatio M. , .. Barnaba, Polycarpos J(Yuftino, ]e Ireneo , Tertullzano, Cle17ze7zte Alexandrino, Origene, g. Cypriano &c. Quod vero concernit res geftas, m in libris hiftorialibus IN. 'T. narratas, de geftis & precipuisibicontentis, teftantur ScriptoresSyn- Ve chroni vel proxime co&vi edam ex judais & j Gentilibus minime addictis Chriftianifmo; prout jis] In HuzTrivs Propofitione III. fufe oftendit. sl Ípecie 1. Teftatur Jofephus Jud&us l. 20. anti- bris quit. |! 14 DISPUTATIO I. y quit. cap. 8. tempore Herodis extitiffe quendam j Joannem cognomento Baptiftam, qui Judeos exhortationibus fuis ad virtutem excitaverit, & ä lavacrum dimittendis peccatis adhibuerit, & mul- tos ad fe allexerit, & tandem ab Herode cefus u fit. k 9) Quod eodem tempore extiterit Jefus te- n | j ftatur Suetonius, Tacitus, Plinius Junior, Phle- on, Celfuüs, Lucianus, & Imperatores Traja- nus, Antoninus Pius, &MarcusPhilofophus. 3. Quod ille Jefus fuerit ortus in oppidulo Judee ex paupercula puella, Fabri materiarii uxore, victum opera fua quaeritante; eumque inZEgyptum profugiffe, agnofcit Celfus Chriftia- ni nominis infenfiffimus hoftis apud Origenem ) C. Celfum l. 1. üj " 4- uod natus fit in Bethlehem occafione Cenfus, probant Tabule Cenfuales Romanorum, ad quas provocat Juftinus in Apologia, Tertul- liaaus adverfus Marcionem & Chryfoftomus. Non potuiffent hi Patres, prafertim Juftinus in Apologia ipfi Imperatori oblata, provocare ad tabulas Cenfuales, nifi adhuc eo tempore exti- tiffent. uod natuä fit in Spelunca Bethlehemi- $ MT ca, teftatur Origenes 1. . C. Celfum, Eufebius, & monumentum Ecclefie fplendidz ab Helena Imperatrice ere&um. r[bn 6. Novum Sydus in Chrifti nativitate appa- i ruiffe, non diffitetur Julianus Apoftata. Szvitiem Herodisin infantesacproprium & filium innuit Macrobius l, 2. Saturn. c. 4. ubi me- i imorat à DE NATUR, ET EXIST. INCARNAT. r5 "morat di&tum Augufti: Prejflare, Herodis porcum ! e[Je , quam filium. 8 | Jefum fuiffe Prophetam, tradidit Phlegon, Adriani [mperatoris libertus in Chronicis. 9. Jefum fuiffe clarum prodigiis, faffi funt authores Thalmudici Operis, & Celfus, & Julia- nus, hoftes Chriftianorum acerrimi, licet ea re- e tulerint ad preftigias. 4 1o. Vim profligendi demones etiam poft mortem Jefu fatetur Porphyrius, dum conqueri- ) tur, pefte urbes vaftari, utpote quibus poft ad- rl miffum Jefu cultum ZEfculapius aliique Dii ex- ld cefferint , ita ut Dii non amplius profint homi- nibus. II. T Quod Jefus fuerit fama miraculorum & Do&rine celeberrimus, teftatur Jofephus 1. 18. antiquit. c. 4. ubi ait: Fuit boc tempore Sfefus, vir Japiens : fi tamen virum illum oporiet dicere. KEvrat ] enim mirabilium operum effetor , Magifler bominum, ] qui vvera libenter ample&tuntur. $ Et plurimos quidem n ex J'udeis, plurimos etiam ex Gentibus ad fé pertra- xit. Hic erat Chriflus. Cumque eum à primoribus al ( gentis [ue accufatum Pilatus ad. Crucem. damnaffet, ab eo diligendo mon ab[tinuerunt , qui primum cape- rant. lNam pofi tertium diem redioious ipfis appa- Tf Tuib, cum divini vates bec, aliaque quamplurima ad- 1US müranda de eo predixiffent. —Neque ad banc diem de- en fecit. denominatum ab eo . Chriffianorum .genus. Hic textus continetur in omnibus Codicibus Jofephi i tam Manufcriptis quam impreffis. Eundem tex- tum exhibet Eufebius in Demonft. Evang. 1. 4. & in Hiftoria l. r. c. 2 UrT Eundem expreflit Hiero- D ufiota nymus in l. deScript. Ecclef. & Ifidorus Pel Qrd & SO- !'MT 16 DISPUTATIO T RU &Sozomenus, & Cedrenus; & Hegefippus de ex« cidio Jerofolyme. b2 De morte Chrifti teftatur Tacitus Anna- n ii lium l.15. hisverbis: zZfuttor nominis ejus Chriftus, qui imperitante Tiberio per Procuratorem Pontium Pi- h latum. fupp'icio affe&tus. erat. Etin Thalmudico libroSanhedrin legitur: m ve/pera Pafcbatis fujpen- | fxep derunt Sfefum. 13. . De obfcuratione folis in morte Chrifti teftatur Phlegon l. 13. Olymp. Chronicorum his verbis: m anno ineuntis Olympiadis CCII. («o d'ra v5 e(ó óXuwmuudog ) magna C excellens inter emmes, que ante eam acciderant, defeGtio Jolis fatta. Dies bora fexta ita im tenebrofam mottem verfus .ut ftelle n celo vife fmt; terreque motus in Bitbinia De eadem INicee Urbis multas edes fubverterit. obfcuratione Tertullianus in Apolog. c. 2r. fcri- bit: Kodem momento dies medium orbem fignante fole übdutta eft: Deliquium putaverunt , qui id quoque Jüper Chrifto. predicatum . non Jeierunt ; & tamen eum smundi cafum rvelatum in zdrcbivis ve[tris babetis. .. Ad illa Archiva etiam-provocavit Nicomedie Lucia- pnus Martyr his verbis: Confulite aunales veftros, Jnoenietis Pilati temporibus, dum pateretur Chriflus, media die fugatum. folem C& interruptum . diem, Plu- uT ra ejusmodi teftimonia Scriptorum profanorum cum libris N. T. affert Huetius. Si itaque libri hiftorici N. T. quoad primaria & generalia capita fs ! hiftorie à'Scriptoribus profanis confirmantur, i nullo refragante, non eft ratio, cur dubium mo- veatur de illorum veracitate circa alia fa&ta parti- cularia, prefertim cum ea veracitas tolli nequeat; t quin tollatur providentia Dei circa fübftantiam reli- I DE NATUR. ET EXIST. INCARNAT, 17 [ religionis in mundo, quod impoffibile effe, à [« priori luminenaturalinotumeft. Su pereft ergo; I cum libri-prophetici V. T. & hifto riales N. T. 1j genuini & oeraces fint, ut oftendatur, prophetias p in Chrifto a&u impletas effe. i Propheia L. In V. T. prenuntiatum eft, poft h adventum Meffiz veram religionem non folumi conftritam fore in populo Hebrzorum, fed in n eam religionem omnes etiam gentes vocandas & |hi recipiendas fore. Hoc autem impletum fuife g partim tempore Conftantini M. partim poft rete- Il &am Americam & Indiam Orientalem manifeftum ^ eft. Vaticinia de converfione gentilium ad reli- u gionem Meffie fünt ifta. 1. Gen. 12. V. 3. dióit J Deus ad Abraham: Jj te benedicentur wnier/e to- defn gnationes terre. — Et c. 22. v. 18.. Benedicentur in fe: T Wüne iuo ommes gentes terra. [it 9 PA Gen.49. v.1o. Patriarcha Sfacob im mortà Q benedicens. filis ait: INon auferetur.fteptrum . de 3fu- AUL da, Cj Dux de femore ejus, donec «eniat, qui ii M tendus efés C ipfe erit ex[pe&tatio gentium. qu 2 Pfal.2. v.8. Poftulaa à me, & dabo tib i gentes, C? po[feffionem tuam terminos. terre. Et Pf fu 17. V. 44. Eripies me de contradi&tionibus populi $ P con[titues e in caput gentium. Et Pf« 2I. Vi 28.' TUf Convertentur ad. Dominum. univerfi fmes terre; & ]ibr adorabunt im confpettu ejus univerfce familie sentiums pl quoniam Domini efd vegnum , & ipfé dominabitur gen- tium, Yot, Et Pf.71. v.8. Dominabitur à snari üsqué ff ad mare, 6 à flumine usque ád iermános orbis ter- yiti varum -- C5 benedicentur im ipfó ommes iribus terrd, Uell omnes gentes magnificabunt eum. EtPf; 85, v. g. JEd] Omnes. gentes , quascunque. fecifti , *venient €9 adoras r D.dmort Tr. de Incarnatione, B bunt T. !1» 18 DISPUTATIO . bunt corun te Domüne ,. C glorificabunt . momen tuum. 4 Ifaias c. 49. v. 6. de Meffia loquentem Deum inducit: Parum efl, ut fis mibi fervus ad n fufcitándas Tribus Jfacob, && feces Ifrael comverten- das. Ecce dedi te im lucem gentium, ut fis [alus W Y mea usque ad extremum terre. ^ Et c.55. Ecce te- flem populis dedi eum, ducem ac praceptorem genti- bus. Étc.2.v.2. Erit in movi[|mis diebus prepa- vatus mons Domus Domüni in *ertice montium, €9 elevabitur .fuper colles, & fluent ad eum .omnes gen- l W tes, & ibunt populi multi & dicent: Venite €? afcen- damus ad montem Domüni, & ad domum Dei Sacob ; & docebit nos vias fuas, &2 ambulabimus im [emitis ejus; quia de Sion exibit lex, C? verbum Domini de grerufalem. s. Zacharias c.2. v. 11. Zdpplicabuntur gentes mulie ad Dominum in die illa, & erunt mübi in po- ulun. Neautem Judzi has promiffiones expo- nerent defolis Judeis, ubique per orbem difper- fis, in aliis textibus expreffe dicitur, quod hec univerfalis vocatio omnium gentium ad religio- nem Meffie fit intelligenda de gentilibus idolola- tris, & extraneis à religione Judaica. Sic dicitur r.in Ofea c. 2. v. 24. Dicam non populo meo; populus meus es tu; & ipfe dicet: Deus meus es tu. 2 In Ifaia c. 55. v. s. Ecce gentem, quam nefciebas, vocabis; & gentes, qu& te non no- verunt, ad te current, propter Dominum Deum tuum, & Sanc&um lírael, quia glorificavit te. h Et c. 18. v. 7. 1n tempore illo deferetur munus hs Domino exercituum à populo divulfo & dilace- É rato, 7 DE NATUR. ET EXÍST. INCARNAT. I W rato, à populo terribili, poftquemnon fuit alius ; z à gente exfpectante, & conculcata. * Et c. 65. v. r. Quacfierunt me, qui ante non interrogabant; in- LA venerunt, qui non quzfierunt me. Dixi: Ecce V1 ego; ecce ego, ad gentem, quz non invocabat ] nomen meum. Etc.3r. v. 7. In die illa abjiciet 44 ! ( vir idola argenti fui, & idola auri fui, que fece. runt vobis manus veftra. Eteo12:v39. Inidie l! [ r illa inclinabitur homo ad fa&torem fuum, &oculi i ejus ad Sanctum Ifrael refpicient, & non inclina- um bitur ad altaria, quze fecerunt manus ejus, & qu: operati funt digiti ejus, non refpiciet, lucos, ju f & delubra. Similia habentur c.2. v. 17. 18. 19. 90. & P. 17. v.4is. J T 3 In fpecie de /Egypto & /Ethiopia idolis plena dicitur Ifaiz c. r9. v. 19. In die illa erit al- g tare Domini in medio terrz /Egypti, & titulus inp Domini juxta terminum ejus erit in fignum ; & 2 cognofcent ZEgyptii Dominum in . die illa. Er il Ezechielis c. 30. v. 13. Hzc dicit Dominus Deus; d ha difperdam fimulacra, & ceffare faciam idola de elig V Memphis; & Dux de terra /Egypti non erit am- i Joi plius. Et in Zacliarià c. 13. v.2. In die illa di- fperdam nomina idolorum in terra /Egypti, & im n " non memorabuntur ultra, & pfeudoprophetas, Ti & fpiritum immundum auferam de terra. Et Pf. 41. v. 9. Coramillo (Meffia) procident /Ethio- ,v pes, &inimici ejus terram lingent. Reges Thar- 1017 fis & Infulze munera offerent: Reges Arabum & Saba dona adducent, & adorabunt eum omnes )De av Reges terre ; omnes gentes fervientei. EtIfaic m 60. v. 3. Ambulabunt gentes in lumine tuo, & x dl reges in fplendore ortus tui. Leva in circuitu f 2 Oculos I. h 20 DISPUTATIO 5 oculos tuos, &vide: Omnesifti congregati funt, i venerunt tibis filii tui de longe venient; &fiize tuz de latere furgent. 'Tunc videbis & affiues; ff mirabitur & dilatabitur cor tuum , quando con- verfa fuerit ad te multitudo maris, fortitudo gen- W tium venerit tibi. He Prophetie editz fuerunt V N jam ante duo & amplius annorum millia; nec im- plete funt in religion e Judaica, fed in Chriftiana per Chriftum. Si Deus per Prophetas voluiffet prenuntiare aliam impletionem futuram, non reticuiffet hunc ftatum medium notare tetro fti- "m gmate, ne ex eo toti orbi;daretur anfa fcandali; ageret enim contra fapientiam & providentiam, 4—1 fi poneret Meffie characteres tam aquivocos & communes pluribus. Propbetia Il. ln adventu Meffize abrogabi- f i tur vetus Sacerdotium, & introducetur novum genus Sacerdotii, & novum genus cultus reli- , quogens giofi, idque futurum eoipfo tempore Ifai; 1. judaica verum Meffiam negatura eft. ad1 V. 3. dicitur: Cognovit bos poffefforem füum, & afinus prefepe Domini fui; Ifrael autem menon cognovit, & populus meus me non intellexit. V« genti peccatrici, populo gravi iniquitate; femini nequam ; filiis fceleratis ! Dereliquerunt Dominum ; blafphemaverunt Sancum lfrael; j M abaleniati funt retrorfum. - - Et v. 11. Quo mi- s hi muititudinem vi&imarum veftrarum, dicit Do- Y minus? Plenus fum; holocauftaarietum , &adi- ; pem pinguium, &fanguinem vitulorum , &agno- INe offeratis ultra rum, & hircorum nolui. - - d j facrificium fruftra, incenfum abominatio eft mi- " M hi. Neomeniam & Sabbatum, &. feftivitates i. alias I DE NATUR.ET EXIST. INCARNA T. 21 [;"'P alias non feram; iniqui funt cotus veftri Ca- u lendas veftras & folennitates veftras odivitaninia ( mea; facta funt mihi molefta 0 9 David de Meffia prophetans Pf. rog. di- )eü i cit: Dixit Dominus Domino meo, fede à dex- tris meis; juravit Dominus Domino meo; tü es n Sacerdos in s&ternum fecundum ordinem Melchi- f fedech. Quo textu proin oftenditur, Sacerdo- lil ln tium Leviticum fecundum ordinem Aaron, in victimis occupatum animalium, convertendum if 104&1, in Sacerdotium , quo fun&us erat Melchifedech er oblationem - panis & vini, prout Chriftus in mm, ultima Cona inftituit. t 3. Danielisg. v.26. Pofthebdomadas fexa- T ginta duas occidetur Chriftus; & non erit ejus populus, qui eum negaturus eft. EtCivitatem "Uffl gl & San&uarium diffipabit populus cum Duce ven- turo; & finis ejus vaftitas, & poft finem belli Q I ftatuta defolatio Confirmabit autem pactum multis hebdomada una, & in dimidio hebdoma- n non dis deficiet hoftia & facrificium, & erit in tem- plo abominatio defolationis, & usque ad con- )N Latts fummationem & finem perfeverabit defolatio TUl 4 Ifaie 66. v. 18. prenuntiatur, ex gentili- rad; bus fore affumendos Sacerdotes Meffize Id ve- Q ro prorfüs deftruit vetus Sacerdotium; cum in tDo ]. INum. c. 16. v. 4o. dicatur Ne quis accedat kadi alienigena, & qui non eft de femine Aaron, ad dgHO offerendum incenfum Domino, ne patiatur, fi- cut paffus eft Core &c Iífaias fic habet Ecce ultt [ d ego venio, ut congregem ex omnibus gentibus jit o &linguis, & mittam ex eis ad gentes, in mare, alià B:3 1n alm 22 DISPUTATIO-. I, &V in Africam, & Lydiam tendentes fagittam, in Italiam & Graciam, ad infulas longe, ad eos, qui non audierunt de me. -- & affumam ex eis in j Sacerdotes, & Levitas. jf 5 Malachise r. v. ro. Non eft mihi volun- tasin vobis, dicit Dominus, & munus non fu- !w E fcipiam de manu veftra. Ab ortu enim folis us- | u que ad occafum magnum eft nomen meum in gentibus; in omniloco facrificatur & offertur no- mini meo oblatio munda; quia magnum eft no- men meum in gentibus, dicit Dominus. Hac omnia oftendunt mutationem Sacerdotii Levitici in aliud genus Sacerdotii & Sacrificii, quod non reperitur, nifi in Ecclefia Catholica. Propbetia 111. — Meffias praenuntiatur nontan- quam bellator manu fortis, fed tanquam humilis & pacificus. Sic dicitur r. in Pf. 45. v. 9. Veni- te & videte opera Domini, quz pofuit prodigia füper terram, auferens bella usque ad finemter- r&; arcum conteret & confringet arma & fcuta comburet igni. Et Pf.75. v. 1. Notus in Judea Deus; in Ifrael magnum nomen ejus; & factus l eft in pace locus ejus; & habitatio ejus in Sion; ibi confregit potentias arcuum, fcutum, gladium & bellum. 2. lfaie c. ». v. 4. Conflabunt gladios fuos in vomeres, & lanceas fuas in falces; non leva- | bit gens contra gentem gladium , necexercebun- tur ultra in prelium. Similia habentur Micheze C« V.9 3 Ifaizec. 11. v. 6. Habitabitlupus cum agno, & pardus cum hedo accubabit; vitulus & leo, & ovis fimul morabuntur, & puer parvulus minabit e€os, DE NATUR. ET EXIST. INCARNA T. 23 N] eos. Vitulus &urfus pafcentur, fimulrequiefcent Ü catuli eorum, & leo quafi bos comedet paleas. b Et dele&abitur infans ab ubere fuper foramine afpidis; & in caverna reguli, qui ablac&tatus fue- Af rit, manum fuam mittet Non nocebunt, ne- u l que occident animalia in univerfo monte fancto lN Tneo Quod fi aliquando Meffias defcribitur tan- Tb quam bellator, id de armis fpiritualibus intelli- Sic enim Ut gendum effe ipfa Scriptura oftendit. ln Ifaias c. r1. v. 4. oftendit: Percutiet terram virga It oris fui, & fpmtu labiorum fuorum interficietim- W pium; & erit juftitia cingulum lumborum ejus, !non & fides cin&torium renum ejus Idem infinuatur Sapientie c.5. v. 17. Dextera fua reget eos, & ] brachio fuo defendet illos Accipietarmaturam Is zelus illius, & armabit creaturam ad ultionem &i inimicorum Induet pro thorace juftitiam, & lr accipiet pro galea judicium certum; fumet fcu- Ut tum inexpugnabile zquitatem Acuet autem cua duram iram in lanceam. . Et Ofez c. 1. v. 7. Sal- idet vabo eos in Domino Deo fuo; &non íalvabo 3Q eos in arcu, & gladio, & in bello, & in equis, & SO n equitibus Et Ifaie c.42. v.7. Ecce fervus ydiür meus, fufcipiam eum ; electus meus; complacuit fibi in illo anima mea Dedi fpiritum meum fu- 3 Ui per eum. Judicium gentibus proferet iNon clamabit, neque accipiet perfonam; nec audie- o ebut tur vox ejus foris Calamum quaffatum non conteret, & linum fumigans non extinguet In fictt veritate educet judicium. — Non erittriftis, ne- que turbulentus, donec ponat in terra judicium; Vg jeo, & legem ejus infulz exfpe&abunt. Et Aggsi J C. 2. V.8. Veniet defideratus cunctis gentibus; & nj B 4 imple- q 24 DISPUTATIO iE "d implebo domum iftam gloria. Magna eritgloria domus iftius noviffime, plus quam primz, . Et i in loco ifto dabo pacem, dicit Dominus. j Propbetia IV. Meffias prenuntiatur morte turpiffima afficiendus. r. In 1. Sapientise c.». Ó V. 18. machinationesimpiorum adverfus Meffiam his verbis predicuntur: Tanquam nugaces efti- mati fumus ab illo, & abftinet fe à viis noftris [ tanquam ab immunditiis, & prefert noviffima juftorum, & gloriatur, patrem fe habere Deum. Videamus; fi fermones illius veri fint, & tente- mus, que ventura funt illi, & fciemus, que erunt noviflima illius. Si enim eft verus filius Dei, füfcipiet eum, & liberabit eum de manibus contrariorum. Contumelia & tormento interro- gemus eum, & fcientiam reverentiam cjus, & probemus 7 patientiam illius, morte tur-piüï'ma con- demnemus eum, pJ lfaie 53. v.7. Oblatus eft, quia ipfe vo- luit, & non aperuit os fuum. . Sicut ovis ad oc- cifionem ducetur, & quafi agnus coram tondente fe obmutefcet, & non aperiet os füuum. .De an- E guítia & de judicio fublatus' eft, generationem ejus quis enarrabit ? Quia abfciffus eft de terra viventium, Propter fcelus populi mei percuffi eum 3 Jeremie 1. v. 19. Ego quafi agnus man- fuetus, qui paratur ad vidimam; & non cogno- vi, quia cogitaverunt fuper me confilia dicen- tes: Mittamus lignum in panem ejus, & erada- mus eum de terra viventium, & nomen ejus non memoretur amplius, 4. Za- DE NATUR.ET EXIST. INCARNAT 25 tENH 4. Zacharie 12. v. 1o. Effundam fuper do- 2 mum David, & füper habitatores Jerufalem. Spiritum-gratie & precum, & afpicient ad me, Tor quem confixerunt Et plangent cum planétu 102 quafi fuper unigenitum, & dolebunt fuper eum, ut doleri folet in morte primogeniti s. Zacharie c. 1. v. 12. Appenderunt mer- 10 li cedem meam tugmta argenteos. Et dixit Do- vlmm miuus ad me; projice 1llud ad ftatuarium, (cu- )un ftodem thefauri in templo ) decorum pretlum, tf quo appretiatus fum ab eis Et tuli triginta ar- q genteos in domum Domini ad ftatuarium 6. Threnorum c.4. v.20. Spiritus oris no- l]'JJUS WUR ftti Chriftus Dominus captus eft in peccatis no- lm firis. b, E!. ? Ifaie c. 5o. v.6. Corpus meum dedi per- CO]] cutientibus, & genas meas vellentibus: faciem meam non averti ab increpantibus & confpuen- tibus in me. V0: 8 "Threnorumc. 3. v. 3o. Dabitpercutienti 0C fe maxillam, & faturabitur opprobrus ent 9 Michez 5. V. r. In virga percutlent ma- d. xillam Judicis Ifrael. Jnan TO; Pfal.2r. DeusDeus refpicein me, qua- tetr rcul re me dereliquifti ? - Ego autem fum vermis, & nonhomo; opprobriumhominum, & abjeCtio plebis Omnes videntes me deriferunt me lo- fdt cuti funt labiis, & moverunt caput; fperavit in Domino$ eripiat euim; falvum faciat eum, quo m -0* Jicen niam vult eum Circumdederunt me vituli radt multi; tauri pingues obfederunt me. Aperue- $10 runt füper me os fuum, ficut leo rapiens & ru- giens, Sicut aqua eH'ufus fum & difperfa (ex 11 jun- 26 DISPUTATIO I. «H AxT jun&uris avulfa) funt omnia offa mea. i Factum eft cor meum tanquam cera liquefcens in medio s ventris mei. Aruit tanquam tefta virtus mea, ? & lingua mea (prz fiti) adhefit faucibus meis; & in pulverem mortis deduxifti me. Quoniam j circumdederunt canes multi ; concilium malignan- tium obfedit me. Foderunt manus meas & pe- jl des meos (clavis in cruce.) Dinumeraverunt omnia ofífa mea. Ipfi vero confideraverunt & infpexeruntme. Diviferuntfibi veftimenta mea, & fuüper veftem meam miferunt fortem. 'Tu au- tem Domine ad defenfionem meam confpice. Salva me de ore leonis. Narrabo nomen tuum fratribus meis. In medio Ecclefiz& laudabo te. Converten- Apud te lausme in Ecclefia magna. tur ad Dominum univerfi fines terre; & adora- n buntin confpe&u ejus univerfze familize gentium. Quoniam Domini eft regnum, & ipfe dominabi- tur gentium. Hec omnia, fi fimul fumantur, in nullo alio individuo homine impleta effe, nifi in Chrifto, manifeftum eft legenti hiftoriam V. & N. T., prefertim legenti hiftoriam paflionis Dominice ex quatuor Evangeliftis, & Acta Apo- ftolorum quoad priora capita. II. Zacharie 13. v.6. Quid füntplage ifte in medio manuum tuarum ? Et dicet: His pla- gatus fum in domo eorum, qui diligebant me. I2. Ifaie c.53. v.8. Abfciffus eft de terra viventium, Propter fcelus populi mei percuffi eum. Etdabit impios pro fepultura, & divitem pro mortefua; eo.quod iniquitatem non fecerit, neque dolus fueritin ore ejus. EtDominus vo- : luitconterere eum in infirmitate; fi pofuerit pro rq pec- DE NATUR.ET EXIST. INCARNAT. 27 lm »Mm peccato animam füam ; videbitfemen longevum, & voluntas Domini in manu ejus dirigetur; pro 3 eo, quod laboravit anima ejus, videbit & fatu- Il!þii; rabitur. Infcientia fua juftificabitipfe juftus fer- ATf vus meus multos, & iniquitates eorum ipfe por- tabit. ïfl gm- Ideo difpertiam ei plurimos & fortium W dividet fpolia, pro eo, quod tradidit in mortem m animam fuam, & cum fceleratis reputatus eft. Dütt d Et ipfe peccata multorum tulit, & pro transgref- du foribus rogavit. Et ibidem v.2. Non eft fpe- Ia. cies ei, neque decor ; & vidimus eum, & non i, erat afpe&tus, & defiderávimus eum, defpectum hiij & noviffimum virorum, virum dolorum & fcien- V [ tem infirmitatem, & quafi abfconditus vultus ejus A & defpe&us; undenecreputavimus eum. — Vere lt languores noftros ipfe tulit, & dolores noftros Liüm, ipfe portavit; & nos putavimus eum quafilepro- Dabj- fum, & percuffum à Deo & humiliatum. Ipfe autem vulneratus eft propter iniquitates noftras; Xur Difciplina . tif attritus eft propter fcelera noftra. mV pacis noftre fuper eum ; & livore ejüus fanati fu- Lïlonis mus. Omnes nos quafi oves erravimus; unus- Àp. quisque in viam fuam declinavit, & pofuit Do- minus in eo iniquitates omnium noftrum. - - - vilt Propter fcelus populi mei percuffi eum. . Hec is pl omnia, fi iterum fimul fumantur, in nullo alio T propheta, aut perfona, nifi in Chrifto, impleta 2 (efft effe manifeftum eft, fi quis legerit hiftoriam Evan- elicam. ercul ivitet Prophetia V. Pranuntiatum fuerat, Meffiam eceni venturum templo fecundo, quod poft captivita- JUs v? tem Babylonicam conftructum fuerat, adhuc ftante. rit t 1. Ín p 28 "DISPUTATIO [ wNï I i In Aggzo, qui fcripfit poft captivitatem Babylonicam, c. 2. v. 7. dicitur: Adhuc unum Ht modicum eft, & ego commovebo cclum & ter- li ram, & mare, & aridam, & movebo omnes gen- jj 1 Wi tes, & veniet defideratus cunétis gentibus ; & implebo domum iftam gloria, dicit Dominus. -- (f Magna erit gloria domus iftius noviffimz, plus- U uam prime (per Salomonem conftru&z) dicit ominus. Et in loco ifto dabo pacem, dicit Dominus. [2 z Malachiz 3. v. . Mitto angelum meum, & preparabit viam ante faciem meam; & ftatim veniet ad templum füuum Dominator, quem vos quaritis, & angelus Teftamenti, quem vos vul- tis. Ecce venit, dicit Dominus. Nunc, ubi s Ly illud templum ftetit, zdificarunt Turce Mo- l uT fcheam. ( Propbetia VT. Propheta Daniel, qui fcripfit circiter 5oo. annis ante Chriftum, exacte prenun- tiavit mortem Meflie per feriem quandam hebdo- madarum, quo termino non poteft aliud intelli- gi, quam fpatium feptem annorum. €.9. V. 24. fic fcribit: Septuaginta hebdomades abbreviate funt fuper populum tuum, & fuper urbem fan- &am tuam, ut confummetur prevaricatio, & finem accipiat peccatum, & deleatur iniquitas, & adducatur juítitia fempiterna, & impleatur vi- fio, & prophetia, & ungatur San&tus Sanétorum. j Scito ergo & animadverte. Ab exitu fermonis, "d ) ut iterum :edificetur Jerufalem, usque ad Chri- ftum Ducém hebdomades feptem, & hebdoma- * des fexaginta dux erunt. Et rurfum zdificabitur At platea & muri in anguíftia temporum. Et potft L hebdo. DE NATUR. ET EXIST. INCARNAT.. 29 Hn hebdómades fexaginta duas occidetur Chriftus, t & non erit ejus populus, qui eum negaturus eft. &ïa Et Civitatem & Sanc&tuárium diffipabit populus T cum Duce venturo & finis ejus vaftitas, & poft h finem belli ftatuta defolatio. Confirmabit autem ü'x:.. pacum multis hebdomada una, & in medio he- ll It bdomadis deficiet hoftia & Sacrificium. X Et erit ) li in templo abominatio defolationis, & usque ad ; (id confummationem & finem perfeverabit defola- tio. ]ta Daniel. Quod autem per terminum DAj hebdomade apud Judzos intellectum fuerit cur- Áitim riculum feptem annorum patet ex libris Mofai- T1 VOj Numerabis cis,; ubi in l. Levitici c. 24cv. 8. Wil tibi feptem hebdomadas annorum, id eít, fe- t, i pties feptem, qua fimul faciunt annos quadra- 2 ginta novem. - - fanCtificabisque annum quin- quagefimum. Sunt quidem variz fententige, quo ripfit anno Sermo ille , feu edi&um Regis Dabilonis J de rezdificanda Jerofolyma, & reftaurandis ejus hd- muris editum fuerit, fed tota illa diverfitas ad Ytell paucos annos conftringitur, ut proin neceffarium Parum enim ad hoc v fit, Meflfiam jam veniffe. oVidta intereft, utrum fermo ille vel edictum prodierit 1. n anno primo Darii Medi Perfarum & Babylonio- )o, t rum Regis, vel anno feptimo Artaxerxis Longi- mani, vel ejusdem Artaxerxis anno vigefimo. quitày tor v Propbetia V1L Patriarcha Jacob, qui vixit torum. ante Chriftum ferme duobus annorum millibus, O moriturus benedixit filiis fuis, inter quos erat j r Judas. Huic prenuntiat, eam ftirpem perven- o turamad dignitatem regiam; neque ejus regimefi cabitt penitusinteriturum, donec veniat Meflfias. Cum igitur tempore Chrifti duo ultimi principes ex jl f em- E Io ,,DISPULI'ATIO L j ftemmate regio Jude, nempe Hircanus, & Ari- D] .Ul y ftobulus, agente Herode interempti fuerint, con- Y fequens erat, Meffiam venire. — Prophetia Ja- U ' cobi fic habet: Juda, te laudabunt fratres tui: VM manus tua in cervicibus inimicorum tuorum: adorabunt te filii patris tui. Catulus leonis Ju- , da. ä; Ad predam fili mi afcendifti. Requiefcens gt accubuifti ut leo; & quafi lezna, quis fufcita- bit eum ? 1 Non auferetur fceptrum de Juda, & Dux de femore ejus, donec veniat, qui mit- | i tendus eft, & ipfe erit exfpectatio gentium. ( " Quod füb hoc termino, ex/petfatio gentium intelli- l gatur Meffias, patet ex pluribus aliis textibus Scripture, in quibus de Meffia fimilia dicuntur: J v. g. Aggei2.v.8. Veniet defideratus cunétis ii gentibus. Et Pfal2r. Adorabunt in confpectu N Et lfa. 2. v.2. ejus univerfz familie gentium. Fluent ad eum omnes gentes. Et'c.rréw-.ro. Ipfum gentes deprecabuntur. Et . 49. v.:6. Ecce, dedi te in lucem gentium, ut fis falus mea hi usque ad extremum terrz. In textu Hebraico ad litteram fic habetur: Non recedet Sceptrum de Juda, & Legislator de inter pedes ejus, us- m quequo veniat Siloh; & erit ei obedientia popu- p lorum. Septuaginta Interpretes textum fic ver- tunt ; Non deficiet princeps ex Juda, & Dux n de femoribus ejus, donec veniant, quz promiffa AU ii funtei; &ipfe eft exfpeGtatio gentium. — Textus m Chaldaicusfichabet: Nonauferetur habens prin- än TAR cipatum in domo Jude, neque Scriba à filiis fi- Vg liorum ejus, donec veniat Meffias, cujus eft re- gnum, & ei obedient populi. '"Textus Samari- Q 1 tagus fic habet: INon auferetur fceptrum de Ju- h da, DE NATUR. ET EXIST. INCARNA T. 31 " li da, & Dux de vexillis ejus, hoc eft, de cohor- iij tibus ejus militaribus, donec veniat Pacificus, b 'Textus & ad ipfum congregabuntur populi. It Syriacus fic habet: Non deficiet fceptrum de U hn Juda, & expofitor de inter pedes ejus, donec veniat, cujus'illud eft; & ipfum exfpectabunt gentes. Hac omnia quoad fuübftantiam idem fo- Tl nant. Sic enim Ifaie 9. v.6. Meflias vocatur k hi Ll Et Pfal.71. v.7. Orietur in die- princeps pacis. Et Zacha- QU p bus ejus juftitia & abundantia pacis. AU rie 9. v. 1o. Loquetur pacem gentibus. Et in J Ttkdi 'Tbalmud 'Yra&. Sanbedrin c. 1. Meffiás vocatur f Ti ab ipfis Judeis Silob. Ad queftionem enim, hd quodnam Meffiz nomen fit, "Thalmud refpondet: f Qui de domo Rabbi Schillz funt, dixerunt, Si- p loh nomen ejus effe; quia dicitur: donec vene- 2 V. rit Siloh. Ceterum Siloe in hebraica lingua V. I idem fignificat, ac miffus, ig greco, angelus. .V6 u$ mi Propbetia VIII. Cum Ifraelitz poft tranfitum obrait maris rubri tenderent in terram promiffionis, & eptrt Balac Rex Moabitarum timeret, ne fuus popu- 5, t lus vaftaretur ab Ifraelitis, rogabat prophetam Balaam, ut funderet preces execratorias fuper a p exercitum lIfraelitarum. Verum Dalaam loco fict &b maledictionis bene precatus eft Iíraeli. In fine fuz benedictionis Regem Moabitarum allocutus oti Tei l. Numerorum c.24. v. 14. hec addidit: Pergens s r ad populum meum (moriturus) dabo confilium, flis quid' populus tuus populo huic faciat extremo Dixit auditor fermonum Dei. Vide- y dl tempore. $u bo eum, fed non modo ; intuebor illum , fed Orietur ftella ex Jacob, & confur- j del non prope. get L 32 DISPUTATIO L M get virga de Ifrael. Hanc ftellam apparuiffe in jgn pun nativitate Chrifti, infinuat Matthzus c. 2. Propheid LX. Prophete nuntiant, Meffiam ( fore Deum. Ya I Baruch c. 3. v.36. dicit: Hic eft Deus nofter, & non eftimabitur alius adverfüs eum. Jf Hic adinvenit omnem viam difcipline, & tradi- Ü dit illam Jacob puero fuo, & Ifrae] dile&o fuo. Poft hec in terris vifus eft, & cum hominibus converfatus eít. 2 Ifaiz c. 35. V. 4. Deus ipfe veniet, & fal- vabit nos: tunc aperientur occuli cecorum, & aures furdorum patebunt. "Tunc faliet ficut cer- vus claudus, & aperta erit lingua mutorum. V 3 Ifaie c. 25. V. 9. Ecce Deus nofter ifte, M exfpe&avimus eum, & falvabit nos. Itte Domi- nus, fuftinuimus eum & exultabimus, & lewta- I bimur in falutari ejus. 4 lfaie c. 48. v. 12. Audi me Jacob, & Ifrael, quem ego voco. Ego ipfe; ego primus, ego noviffimus. Manus mea fundavit terram; & dextera mea menía eft colos. - - Accedite ad me, & auditehoc: Non à principio inabfcon- dito locutus fum; ex tempore antequam fieret, ibi eram. Et nunc Dominus meus mifit me, & Spiritus ejus. Hec dicit Dominus Redemptor tuus Sanétus Iftael. Ego Dominus Deus tuus, L Q, | W docens te utilia, gubernans te in via, qua am- bulas. NU s. lfaie 45. v.i4. Tantumin te eft Deus, & non eft absque te Deus. Vere tu es Deus abfconditus, DeusIfrael Salvator. Et v.6. Hac dicit Dominus Rex Ifrael & Redemptor ejus, Domi- hU DE NATUR. ET EXIST. INCARNAT. 33 a Dominus exercituum. Ego primus, & ego no- viffimus, & absque me non eft Deus. l[ffh* 6. .Zacharie c.2. v. g. Ecce ego venio & habito in medii tui, ait Dominus. De « 7. Michse c.5. v.9. Et tu Bethlehem par- &R*u vulus es in millibus Juda. Ex te egredietur, qui fit dominator in Ifrael ; & égreffus ejus ab initio &p ïim. à diebus sternitatis. Diti 8 Ifaiz c.9. v.6. Párvulus natus eft nobis, i & filius datus eft nobis, & fa&us eft principatus ,l füper humerum ejus. Et vocabitur nomen ejus QUE gt admirabilis, confiliarius, Deus, fortis, pater futuri feculi, princeps pacis. t il 9. Jeremie c.23. v.5. Ecce dies veniunt, Don: & füfcitabo David germen juftum, & regnabit du Rex, & fapiens erit, & faciet judicium, & jufti- tiam in terra; in diebus illis falvabitur Juda, & Iífrael habitabit confidenter , & hoc eft nomen N i, quod vocabunt eum, Dominus juftus nofter. In textu Hebrzico loco hujus termini, JDominus, ha- Tran veedit betur terminus, jJ'ebova, quem terminum Heb- ibfton rei & Scriptura conftanter foli Deo tribuunt. Idem habetur Jeremic c. 33. v. r4. Ecce dies ve- fieri fte, l niunt, & fufcitabo verbum bonum, quod locu- tus fum ad domum Ifrael & ad domum Juda. In omptü diebus illis, & in tempore illo, germinare fa- $ QU u d ciam David germen juftitiz, & faciet judicium, & juftitiam in terra. In diebus illis falvabitur Juda, & Jerufalem habitabit confidenter, & hoc t Deii s Dai eft nomen, quod vocabunt eum, Dominus ju- ftus nofter. Ubi iterum in textu Hebraico ha- , f betur terminus S'ebova. r Dont D. dmort Tr. de Incarnatione, C iO DISPUTATIO I. j 34 IO Pfal.2. v.7. Deus de Meffia dicit: Do- pYt minus dixit ad me; filius meus es tu5 ego hodie j: genui. .Et Pfal. ro9. Dixit Dominus Domino W meo; fede à dextris meis - - in fplendoribus 15 fanctorum ex utero ante Luciferum genui te. Propbetia X. Omnia ceremonialia Legis Mo- j faice erant figurarei pertinentis vel ad inítru&tio- nem morum, vel ad inftru&ionem fidei circa futura myfteria Meffiz. Ergo, quz ad inftru- &ionem morum non habent fignificationem ob- viam ; neceffario habent rationem prophetiz X realisfymbolice circa myfteria Meflie. ]Jam ve- I , ro talia funt I Efus agni pafchalis fine comminutione " offium, cum lactucis agreftibus, & cum baculis in manibus, & cum feftinatione It 2 Quotidiana immolatio matutina & vef: L pertina agni !; Émundatio & fanéctificatio omnium re- $ rum per effufionem vel afperfionem fanguinis ex victima 4. Hircus emiffarius in defertum, qui debe- bat portare omnia peccata & maledlätlones po- puli. 5. Velum Tabernaculi & Templi ante San- &a San&orum, que nulli licebat infpicere, nifi 1 Summo Sacerdoti, fuo tempore revelanda. Hec Q omnia & plura alia in folo Chrifto, immolato in Pafchate pro peccatis humani generis, qua u hora etiam velum templi fciffum eft, impleta effe oftendi poffunt Propbetia XI. "Tempore Chrifti dabatur non folum in gente Judaica traditio , fed etiam in ET J'MW toto DE NATUR. ET EXIST. INCARNAT. 93 l DO toto oriente fama, completa effe tempora pro ) Hte adventu Meffiz. Hacautem tam univerfalistra- n 1 ditio & fama non poterat fundari nifi in Prophe- Qb tia manifefta vel fcripta vel tradita oretenus. [j h Sfoféphus , qui fuerat preefens everfioni Jerofoly- : me fub 'Tito Vefpafiano, poftquam enarraverat T : varias feditiones Judeorum, excitatas ab iis, fv qui dicebant, fe effe Mefliam, teftatur de ea ge- Mn nerali perfuafione 1.7. de bello. c. 12. Maxime, m inquit , eos ad bellum excitaverat refponfum ambi- l Larg guum , itidem in . facris libris inventum , quod eo tem- Es jpore quidam e[fet ex eorum fiübus Orbis terre babi- iurus imperium. ld enim illi quidem quafi proprium Id acceperant , multique [apientes interpretatione decepti Ws fant. Ita S'ofzpbus, adulator Imperatoris Genti- lis Vefpafiani, in quo prophetiam de fe minime E v ambiguam impletam effe adulatur. 9 Cornelius Tacitus l. s. Hiftoriarum de illis m Chrifti temporibus fcribens ait: Pluribus perfua- inis e fio inerat, antiquis Sacerdotum litteris contineri, i co ipfo tempore fore, ut valefceret Oriens, pro- fectique Judea rerum potirentur. s p 3 Suetonius in Vefpafiano fcribit: Percre- buerat Oriente toto Vetus & conftans opinio, te M effe in fatis, ut eo tempore Judea profe&irerum re, T potirentur. Eadem generalis perfüafio probatur 2 H ex variis textibus hiftorie Evangelice, v.g. ex od ortu ftellae & adventu Magorum, & infanticidio ls; ( perpetrato juffuü Herodis, Matth.2. ex fermone letzt mulieris Samaritane Joan.4. v.25. Scio, quia Meffias venit, qui dicitur Chriftus. Cum. ergo venerit ille, annuntiabit nobis omnia. . Et ex atqr jj Prophetia Simeonis, de quo fcribitur Lucz2. v euu l C2 23 Tl 36 DISPUTATIO L 25. Erat homoin Jerufalem, cui nomen Simeorn, aQ & homo ifte juftus, exfpe&tans confolationem Iírael. Item v.36. Erat Anna Prophetifífa; & ie hec fuperveniens loquebatur de illo omnibus, ent qui exfpeGabant redemptionem Ifrael. Propbetia XII. Ipfa ttupendaobduratio & ex- d czcatio populi Judaici circa adventum veri Mef- mW fi& fuit prenuntiata à Prophetis. 'Textus Pro- i. [faie r. v. 2. Filios phetarum funt fequentes. enutrivi. & exaltavi; ipfi vero fpreverunt me. Cognovit bos poffefforem fuum, & afinus pre- A fepe Domini fui. Ifrael autem me non cognovit, & populus meus non intellexit. V« genti pec- I catrici, populo gravi iniquitate, femini nequam, filiis fceleratis. Dereliquerunt Dominum ; bla- q fphemaveruntSanétum Ifrael; abalienati funt re- [ trorfum. Etc.6. v. 9. Vade&dices populo huic, Audite audientes, & nolite intelligere; videte Exceca cor vifionem, & nolite cognofcere. populi hujus, & aures ejus aggrava; & oculos ejusclaude; ne forte videat oculis fuis, & auribus fuis audiat, & corde fuo intelligat, & converta- tur, & fanem eum. . Et c.8. v. 14. Erit vobis in fan&ificationem; in lapidem autem offenfionis & petram fcandali duabus Domibus Ifrael, &inla- queum, & in ruinam habitantibusJerufalem. Et offendent ex eis plurimi & cadent, & conteren- tur; &irretientur, & capientur. Ef e. 9tv u7 Abjiciet eos Deus meus, quia non audierunt eum ; & erunt vagi in nationibus. Et c.29. v.1o: Mifcuit vobis Dominus fpiritum foporis, claudet ? oculos veftros; qui vident vifiones, aperiet. Et M erit vobis vifio omnium, ficut verbalibri fignati, quem DE NATUR. ET EXIST. INCARNAT. 537 um quem cum dederint fcienti litteras, dicentque, UR lege iftum; refpondebit, non poffum; fignatus f eftenim. Et dabitur liber nefcienti litteras , di- Ti ceturque ei, lege. Et refpondebit; nefcio litte- Tdsc Ideo ecce ego addam, dicit Dominus, mm l & admirationem addam populo huic miraculo b grandi & ftupendo. Peribit enim fcientia à fa- u pientibus ejus, & intellectus prudentum ejusab- . i Ícondetur. Et c.8. v.9. Quomodo dicitis, fa- UL pientes fümus, &lex Domini nobiscumeft. Ve- IU5 Dte re mendacium operatus eft ftylus mendax fcriba- Dg' i, rum. Confufifunt fapientes, perterriti & capti l i funt. Verbum enim Domini projecerunt , & fa- i |un, pientia nulla eft in eis. W 2 Ofez c.9. v. 17. Abjicieteos Deus meus, m t quia non audierunt eum. Et erunt vagi in na- )l tionibus. 1ideti 3. Jeremie c.5. v.2r. Audi popule ftulte, A qui non habes cor: qui habentes oculos non vi- Iu detis; & aures, & non auditis. - - Populo huic urby fa&um eft cor incredulum, & exafperans; nefcie- WVert runt, &abierunt. Et c. 8. v. s. Apprehenderunt obiri mendacium & noluerunt reverti. Attendi & au- O fcultavi; nemo quod bonum eftloquitur. -- -- &ini Milvus in celo cognovit tempusfuum: turtur & n j hirundo & ciconia cuftodierunttempus adventus D fui; populus autem meus non cognovitjudicium n Domini. ( u 4. Ezechielis c. 12. v. ». Fili hominis in me- Vl dio domus exafperantis tu habitas; qui oculos habent ad videndum, & non vident; & aures ad cdar Tie audiendum, &non audiunt, quia domus exafpe- rans eft. if qllr C 3 5.Ifaie DISPUTATIO I WT 38 ffv IT 5. lfaie c. ro. v. 17. EritlumenTfraelin igne, &San&us ejus inflamma; &füccendetur & devo- i F» rabitur fpina ejus & vepres in die una; & gloria faltus ejus confumetur; & reliquie ligni faltus ejus pr& paucitatenumerabuntur, &puer fcribet €oS. Et erit in dieilla; non adjiciet refiduum Y Ifrael. Reliquie convertentur, reliquiz, inquam, Jacob ad Deum fortem. Si enim fuerit populus tuus Ifrael, quafi arena maris, reliquie conver- tentur ex eo. In his textibus monftratur partim u obduratio gentis Judaice ante Chriftum, partim in adventu Chrifti, partim poft Chriftum , ita ut refpective pauci ad veram fidem pertingant. Plura alia argumenta videri poffunt in Eufebii Neoczfarienfis Epifcopi Preparatione & Demon- firatione Exvangelica , & in variis libris SS. Patrum; K ] prefertim ex Hiftoria Evangelica & A&is Apo- ftolorum, ubi narrantur multa miracula, que fi omnia adfcribantur operationi deemonis, velde- ceptioni hominum , idem dici poterit de miracu- lis Mofaicis & Prophetarum, & fic tollitur pro- videntia Dei circa fuam Religionem , quod eft i impoflibile. Itaque Deus non potuit permittere : tam longam & univeríalem fraudem hominum vel demonum. Solvuntur Objectiones. OBJICITUR I. Verumnon eft,omnes gen- IN tes ad Chriftum converfas effe ; ergo ex illapro- phetia de converfione omnium gentium non pot- eft fumi argumentum. nt. prob. Adhuc plus quam dimidia pars hominum non credit in Chri- ftum 5 DE NATUR. ET EXIST, INCARNAT. d 3 mw ( ftum; & inter eos, qui in Chriftum credunt, di- midiam partem conftituunt fe&arii. Ergo. E 2 Chriftus crucifigendus non erat cognitus 1 àgentibus. Ergo deillo non verificatur, quod lr fit exfpettatio gentium , & defideratus. cunttis . gentibus. a "RESPONDEO n ZAd 1. dift. non eftverum, omnes gentes illis TOA temporibus adhuc incognitas ad Chriftum con- T j verfas effe. tr. gentes tunc cognitas. n. Licet r enim aliquze harum gentium poft converfionem T à fide defecerint, verum tamen eft, quod ali- i quando ad fidem Chrifti converfz fuüerint. Ne- Tif que Se&ariorum multitudo tollit puritatem & DW univerfalitatem verz religionis. Sic enim etiam Pinis [ Y religioni veteri non obftitit, quodab ea defle&te- ls Ap rent Samaritani, Sadducei, Herodiani &c. que /Ad 2. dift. non erat agnitus fub ratione indi- velde viduali.tr. fub ratione generica principii beatifi- Qirai cantis.n. Omnes enim gentes appetierunt im- ür pit mortalitatem beatam animorum & corporum. Cum autem nullum habuerint medium pro im- Wi & rmï;tefe mortalitate vel refürre&tione corporum & pro Ofmi beatitudine e&terna animorum , manifeftum eft, appetitum innatum omnium gentium reipfa eo refpexiffe, utdefideraret medium feu principium talis beatitudinis. Cum ergo nulla alia fit falus, nifiper Chriftum; confequens eft, appetitum gen- ma tium obje&tive in effe verificativo referri ad Chri- Ll ftum. Quod autem appetitus naturalis cujusli- nonp bet rei in Scriptura vocetur defiderium, haben- hoc? tur plures textus.' Sic Deut. 11. v. rr. dicitur: dC Terra montofa eft, de celo expettans pluvias. Ex Jobi f 4 ao DISPUTATIO Y. n n j Jobi 37. v. 11. Frumentum defiderat nubes. Et Joe- r lis 1. v.20. Quafi area füiens imbrem. $ Y D) ORJICITUR 2. Ille necdum venit, cujus ruerunt, figna in Scripturis premonftrata necdum compa- Sed figna Meffizs necdum comparue- st runt. Ergo. Min. prob. Malachiz 3. v. 1. dici- g tur; Ecce, miütto angelum wwewm C preparabit viam ante faciem meam. — Et c,4. v. s. dicitur; eum pre- curforem foreEliam. Ecce, ego mittam vobis Eliam Propbetam , antequam «eniat. dies Domini magnus, & comerlet cor patrum ad filos, me forte veniam, &9 " percutiam. ierram. anatbemate. 2 Ifaie ?. v.2. Meffias dicitur venturus in di novi[mis. diebus. Ergo veniet primum in fine M mundi. 3. In diebus Meffiz przenuntiatur juftitia & W pax. Orietür in dicbus ejus juftitia & abundan- tiapacis. Pf.71:v.7. Sedha&cinmundo necdum comparuit. 4 In Scriptura Meffias defcribitur tanquam bellator, qualis non erat Chriftus. Pfal. Sagit- tw tu& acute, populi füb te cadent. De eodem dicitur, quod dominium temporale totius orbis g habiturus fit. Pf.». Dabo tibi gentes heredita- tem tuam , & poffeffionem tuam terminos terra. VU E 5. In adventu Chrifti erit major lux folis & ï-c] l Junz, quod non contigittempore Chrifti. Ifaize 30. V. 26. Sicut lux feptem dierum in die, qua alligaverit Dominus vulnus populi fui. ] 6. Exzechielis 4o. extat magnifica defcriptio K(f-'ü »ï i templi, quod à Meffia reftaurandum eft, | Sed non eft reftauratum à Chrifto. H N 7 Je DE NATUR. ET EXIST. INCARNAT. 4I i Jeremiz 23. v. 5. dicitur, inadventu Mef- fi» Judam effe falvandum, &habitationem Ifrae- T lis fore pacificam. . Atper Chriftum Judzipotius reprobati & difperfi funt. 'tümpa 3 Qd 8 Ezechielis 38. v. 39. dicitur, quod Mef- k fias fit debellaturus Gog & Magog. — Sed ifti po- [j* puli necdum comparuerunt. REsPONDEO.. UT deo d 1. Dico, ibi fermonem effe defecundo NÀ n )N adventu Meffize manifeflo & gloriofo quando mit- 1 tetur Elias ad reducendum populum ab Antichri- fto fedu&um , ne in illo extremo die prorfus to- tus mundus damnetur. TU ] ia Ad 9. Dico, noviffimos dies vocari totum fpatium temporum, quod poft adventum Meffize Ti usque ad finem mundi excurret, ita ut hictermi- TA nus comparatioé ad priora tempora, mon abfoluté. Inhocfenfu etiam Apoftoli hoc fpatium noviffimos Xdun dies vocant, imo &ultimam boram. Monettamen tuan D. Petrus 2. c. 3. quod unus dies apud. Deminum fit Jicut - mille anni , & mille anri ficut dies unus. $ul egti ld 3. Dico, ibi non eflefermonem de pace 5 Oni externareipublice, fedde pace privatahominum etiam cum hoftibus, quos tenemur diligere, at- areii Ster que ad cencordiam diligere. Hic fenfüs colligi- tur ex fequenti parabola, cum dicitur, lupum folii cum agno, pardum cum hodo fimul habitatu- Tum N p 4. Dico, morembelligerandi fagittis ma. terialibus jam dudum exolevitfe. Itaque fi ifta feri materialiter intelligenda forent, Meflias nonam- ]i plius venturus effet. Potiusergoillud dominium & bellum eft fpirituale animorum , quam corpo- 1 3 YUUK hod 1 M 42 DISPUTATIO 1. rum. |t j Aut fi quis Judeus hec materialiter intel- In i lt le&ta velit, cenfendum eft, Chriítum hecomnia praftitiffe per fuos Imperatores & Reges Chriftia- A n nos, tanquam Duces fuos. d s. Dico, fi hoc incrementum lucis fe- ptuplum intelligendum foret materialiter, brevi yo omnes homines excoecandos fore. i Sicut ergo alligatio vulneris in fenfu morali fumenda eft, ita &l etiam lux. l,*f d 6. Dico, ibi fermonem Efïe de templo non per Mefliam, fed per Zorobabelen poft ca- f N ptivitatem babylonicam rezdificando. , hd. 7. Dico, Meffiam habuiffe intentionem primo falvandi Judam & Ifraelem, & ideo folis du predicavit Judais, quod etiam mandatum Apo- ftolis inculcavit, ut irent folum ad ovesquz per- ierunt domus Ifrael. Itaque dicuntur falvari uti ä fanari ratione conatus falvandi & fanandi, fi vel- Jent. Poftquam vero repulerunt verbum Dei, tunc primum Apoftoli converfi funt ad gentes. ld 8. Dico; ibi fermonem effe non de Mef- fia, fed de vindicta Numinis in populos Gog & Magog, hoc eft, Lydie & Syrie, &Septentrio- nis, qui illis temporibus fepius invaferant & op- prefferant Ifraelem. Ilii autem populi fic voca- M bantur à Gyge Rege Lydorum, & à Metropoli Afie Magog, feu 5erapoli, prout eam civitatem ; l vocatam effe teftatur Plinius l. $. c. 28. De iis- dem populis fermo eft Genefis c. 10. v. 9. Quod fi Judeus contendat, hzc intelligenda effe de Meffia in fine mundi, id intelligendum de ever- fione imperii Turcarum per Imperatores & Reges Chriftianos tanquam Duces conftitutos à Chrifto. OBJ1- DE NATUR. ET EXIST. INCARNAT. 43 f On5]JICITUR 3. i Etfiamfi tempus pro ad- ventu Meflie defignatum jam effluxerit, poteft rl tamen dici, eum adventum retardari ob peccata populi Judaici. ul t fs 2 Etfiamfi Chriftus patraverit miracula, id non oftendit, eum effe Mefliam, quia etiam à d gentilibus aliquando fuerunt patrata miracula. Sic Exodi c. 7. & 8. legitur, Magos ZEgypti ftu- penda operatos effe prodigia. Imo Chriftus m Matth. 24. v. 24. ipfemet prenuntiat, Antichri- pe ftum tanta operaturum prodigia, ut fi poffibile foret, in errorem inducantur etiam eleGi. bt Yonen Suetonius in Vefpafiano refert, ejus fputo cce- UR cum effe illuminatum, & calce ejus fuiffe clau- hiy. dumfíanatum. Similiter prodigia, quz& operatus lUg eft Apollonius Thyanzeus, Philofophus é Secta Vr Pythagorica, multa fuerunt, ut teftatur Philo- f vel. ftratus, qui illius vitam o&o libris complexus eft. Dei, 3 Propagatio religionis Chriftiane non eft L. major propagatione Seécte Mahometanze; ergo eMd iliius propagatio per orbem non debet poni pro Gort figno characteriftico Meffiz. fentri RESPONDEO Ad 1. n.a. t NaminProphetiis quoad defigna- C vo tionem temporum. nec additur, nec convenien- tr0pl ter adderetur unquam conditio incerta. Dein yittu propter peccata populi Judaici nunquam Deus Deà per tantum temporis fpatium, ac funt 17 50.anni, diftulit liberationem fui populi, prout patet ex Qu eflet liberatione à fervitute /Egyptiaca & Babylonica. de ent Tertio Juda&i nunc non funt Idololatre ut olini, nec dicent, fe effe fceleratiores illis fuis antiquis «N Patribus. Q Imo occidendo Chriftum, fi non fuif- 0j fet j 44 DISPUTATIO I. fet Meffias, fed blafphemus, egiffent opus fum- iilb me meritorium, & nunc per tot fzcula ratione I m : illius boni operis fuftinendo tot perfecutiones à j Chriftianis & Turcis effent potius in perpetuo ]i ftatu merendi. Iprs Non igitur ob eorum peccata differretur adventus Meffis. — Quarto Meffias ve- mïm b nit in bonum totius generis humani. Itaque non retardaretur ob peccata folius generis Judzo- rum Zd 2. Dico, noneffepofitive'inconveniens, fi Deus ad aliquod breve tempus permittat pre- íftigias demonum & opera magica; intereffe au- tem providentie divine, ne permittat, opera- tiones deemonum tranfire in religionem eminen- 1 ter credibiliorem cateris, ita ut falfe religioni iM non opponat fuam veram religionem cum opera- [ tionibus foli Deo poffibilibus. Sic Magis /Egy- ptiacis oppofuitprodigia Moyfis. ProdigiisApol- lonii Thyanzi oppofuit prodigia patrata à Sanctis & Martyribus illorum temporum. Dein Magi JEgyptiaci & Apollonius non operabantur pro- (x?f digia poft mortem. Econtra Chrifítus operatus eft prodigia perpetua etiam poft mortem in fuis fidelibus, uti & Martyres. Itaque id fignum manifeftum eft cooperantis providentie divinz. Vil At vero à Judais nulla poffunt proferri prodigia, que opponantur miraculis Chrifti & ejus Eccle- fim. Quod Apollonium attinet illius pratenfa prodigia fcribit unus Philoftratus centum annis poft mortem Apollonii, idque ine tefte fynchro- no, nec fine contradictionibus. Miracula Ve- fpafiani Tacitus l. 4. n. 8 1. narrat fic contigiffe, ut facile ope doemonis. aut fraude humana fieri po- tuerint. DE NATUR. ET EXIST. INCARNAT. 45 ! q tuerint. Medici enim à Vefpafiano interrogati, iM an illi defeétus naturaliter curari poffent, id fieri Is pofle affirmabant. Jis] od s. Dico, religionem Mahumedanam non QUH Qu tam laté patere ac Chriftianam. — Propagatio au- 1N tem illius, cum laxaverit leges Chriftianas, non ls n opus habuit cooperatione Dei. Econtra religio JUM Chriftiana, cam miro modo conftrinxerit mores acleges gentilium , inter perpetuas trecentorum jalon fere annorum perfecutiones non potuiffet adole- d fcere fine brachio cooperantis omnipotentice di- deg ving. Hinc re&e S. Zuguflinus 1. 22. de Civit. (ptte c.8. ait: Quisquis adbuc prodigia, ut credat, inqui- ii rit, magnum ef? ipfe prodigium, qui mundo creden- dj ie non credit. Et qui miracula fatta mon credumt, p nobis boc unum grande müraculum fafficit , quod ier- p varum orbis fime ullis müraculis credidit. Apol ais QUJESTIO III. Nj t "n Incarnatio fuerit. comceniens quoad. circum- yeit rum , lcorum, C? tem- jn füi jlalmtz'as perfona. porum ? fgut divit UZRITUR I. Utrum Incarnari com'reniat Deo ? rj sEnt RrzsPoNDEO. Affirmative. Ratio eft, quia yetell Deo, qui eft füumme bonus, convenit, commu- ] av nicare fe creaturis modo perfe&tiffimo, quo pot- eft fe communicare. Ita refpondet S. Thomas yndr u V P.3.q.1.a.1. C. Dicendum, inquit, qnod uni- cuique rei conveniens eft illud, quod competit pilb: fien fibi fecundum rationem proprie naturze; ficut tigtt homi- DISPUTATIO I- j 46 i homini conveniens eftratiocinari; quia hoc con- venit fibi, inquantum eft rationalis fecundum na- turam fuam. Ipfa autem natura Dei eft effentia bonitatis. Unde quidquid pertinet ad rationem yi boni, conveniens eft Deo. Pertinet autem ad rationem boni, ut fe aliis communicet. Unde tl sl ad rationem fummi pertinet, quod fummo modo fe creaturze communicet. Quod quidem maxime l fit per hoc, quod naturam creatam fic fibi con- jungit, ut una perfona fiat ex tribus, Verbo, anima, & carne. An conveniatPerfonz di- QUXERITUR 2. vinz Incarnari ? "RzsProwNDEo. Affirmative. Ratio eft, quia MMY D TY V Incarnari dicit quandam actionem. AGiones au- ]ta [ tem funt fuppofitorum, feu perfonarum. D. Thomas 3. q.3. a. i. C.. Dicendum, inquit, quod in verbo a(Jumptionis, (hoc eft, in termino Íncarnationis) duo importantur, videlicet prin- cipium a&us & terminus. Dicitur enim /umere, quafi ad fe fumere. Hujus autem fumptionis perfona eft principium & terminus. Principium quidem, quia perfonz proprie competit agere. AL N Similiter etiam perfona eft hujus fumptionis (feu a&ionis divine) terminus, quia unio facta- eft ial in perfona, non in natüra. UZERITUR 3. An fuerit conveniens po- tius Íncarnari Filium, quam Patrem, aut Spiri- tum Sanctum ? RESPONDEO. ,AHirmätive. Ratio eft tri- plex. I. Quia Deus pater per Verbum fuz men- tis tanquam Ideam creabilium creavit omnia. x;J, Decuit DE NATUR. ET'EXIST. INCARNAT. 47 Wt Decuit ergo, ut per eandem formam reformaret fümæ omnia. i J i 2 Quia predeftinati affüumuntur in filios. 1Dnon Decuit ergo, ut adoptarentur per filium. al 3 Quia, cum Adam peccaverit per appe- I titum fcientiz, decuit, ut reduceretur per fapien- 0 mx') tiam Patris. Ita refpondet D. Thomas 3. q.3. IN a.8. C. Dicendum , quod convenientiffimum l 100 fuit, perfonam filii incarnari. Primo enim con- Vrb venienter, que funt fimilia, uniuntur. Ipfius autem perfonee filii, qui eft Verbum Dei, atten- Q d ditur communis convenientia ad creaturam; quia verbum artificis id eft, conceptus ejus, eft fimi- t üid litudo exemplaris eorum, quz ab artifice fiunt. T QU Unde Verbum Dei, quod eft aternus conceptus » ejus, eft fimilitudo exemplaris totius creaturz. Iqui Secundo poteít accipi ratio hujus congruentie TIIT0 ex fine unionis, qui eft impletio predeftinatio- prio nis ad hzreditatem eternam, quz non debetur, imrt, nififilis. Etideo congruum fuit, ut per eum, Xioni qui eft filius naturalis, homines participarent fi- du militudinem hujus filiationis fecundum adoptio- at nem. Tertio poteftaccipiratio hujus congruen- is ( ti& ex peccato primi parentis, cui per Incarnatio- d d nemremedium adhibetur. Peccaveratenim pri- mus homo appetendo fcientiam , ut patet ex verbis ferpentis promittentis homini fcientiam epo L boni & mali. — Unde conveniens fuit, ut per Ver- bum verz fapientie homo reduceretur in Deum. yett QUuERITUR 4. Anfuerit conveniens, ut affumeretur natura humana ex genere.Adami? REsPONDEO. Affirmative. Ratio reddi- r om. tur à D. Thoma 3. q.4. a.6. C. his verbis: Di- Cen- ]u 48 DISPUTATIO i iM cendum, quod, ficut Auguftinus dicit in 1, 13. W g de Trinit. c. 18., poterat Deus hominem aliunde MA IT füfcipere, non de genere iftius Ade, qui fuo & peccato obligavit genus humanum. — Sed melius DL judicavit, deipfo, quod vi&um fuerat, genere j W * affumere hominem Deus, per quem generis hu- ss mani vinceret inimicum. Et hoc propter tria. Y Primo quidem; quia hoc videtur ad juftitiam pertinere, ut ille fatisfaciat, qui peccavit. Et ideo de natura per peccatum corrupta debuit af- fumi id, per quod fatisfactio erat implenda pro tota natura. Secundo, quia hoc etiam pertinet IN ad majorem hominis dignitatem, dum ex illo ge- A MA [l nere vi&tor diaboli nafcitur, quod per diabolum : fuerat viéctum. Tertio quia per hoc etiam Dei ( l potentia magis oftenditur, dum de natura cor- li rupta & infirma affumpfit id, quod in tantam vir- tutem & dignitatem eft promotum. UXRITUR $. An fuerit conveniens, ut Incarnatio fierettam fero poft creationem mundi? RESPONDEO. Affirmative. Tiatio 13 D. 'Thoma 3. q. 1. a. 5. redditur triplex his verbis: Cum opus Incarnationis principaliter ordinetur ad reparationem humanz nature per peccati ab- olitionem, manifeftum eft, quod non fuit con- veniens à principio humani generis ante pecca- tum Deum incarnatum fuiffe. INon enim datur medicina, nifi jam infirmis. Sed nec etiam fta- tim poft peccatum conveniens fuit Deum incar- J nari. Primo quidem propter conditionem hu- mani peccati, quod ex fuperbia pervenerat. Unde ^ eo modo erat homo liberandus, ut humiliatus recognofceret fe liberatore indigere. Unde re- 1 liquit, E DE NATUR. ET EXIST. INCARNAT. 49 n l liquit Deus prius hominem in libertate arbitrii Ll in lege naturali, ut fic vires naturz fusz cogno- fceret. Ubi, cum deficeret, legem accepit, qua Telis NI data invaluit morbus, nonlegis, fed naturz vi- 1 j tio, ut ita cognita fua infirmitate clamaret ad b medicum, & grati:e quereret auxilium. . Secundo, Ti propter ordinem promotionis in bonum, fecun- dum quem ab imperfecto ad perfectum procedi- t ] ) ]il tur. Unde Apoftolus rz. Cor. r5. dicit ; Non prius quod fpiritale eft, fed quod animale eft; m Vaj deinde quod fpiritale. Tertio propter dignitatem jl Verbilncarnati; quiaquanto major judex venie- p ioli Qu bat, tanto preconum feries longior precedere aA debebat. UJERITUR Ó6. Cur non fuiffet conve- fà Q EH niens, fi Incarnatio fuiffet dilata usque ad finem mundi RESPONDEO. 5, t Ratio à D. Thoma 3. q. r. a. 5. redditur fequens; Ne fervor fidei temporis undi D prolixitate tepeíceret ; quia circa finem mundi veni frigefcet charitas multorum. Unde Luce 1:8. dicitur: Cum filius hominis veniet, putas inve- Qinea niet fideminterra?2 Eta.6.c. Si hoc remedium ;cati ) differretur usque in finem mundi, totaliter Dei Qb 00 notitia & reverentia, & morum honeftas abolita p fuiffet in terris S. Do&or ibidem reddit duas m I alias rationes; videlicet quia in iis rebus, quaz jam d funt caufa perfe&ionis aliarum rerum, perfectum m Id eft tempore prius rebus perficiendis. Cum ergo m ) Chriftus fit caufa perfectiva hominum , debuit ; U etiam tempore precedere faltem refpe&u alicujus ymili: partis hominum. Dein quia fic magis elucefcit Untit virtus divina falvandi homines, dum unam par- lf D.dmort Tr. de Incarnatione. D tem DISPUTATIO d L | jv tem hominum falvat per fidem futuri, aliam per j L fidem prafentis aut preteriti Meffiz. Verum convenientiarum jam fatis eft; nec ï& J*Jdïl vacat, eas objectionibus concutere; cum certum n fit, Deum etiam potuiffe facere oppofitum; g quod fi elegiffet, non defuture fuiffent etiam convenientie pro oppofito. u DL RSTIO IN .Quæ' fit natura unionis bypofTaticee ? UJERITUR I. An unio hypoftatica fa&ta -fuerit in natura humana & divina? dul VM n REsPoNDEo. Negative. Fieri enim unio- li nem hypoftaticam in natura tripliei modo.intel- lj ligi poteft. —Primo fic, ut vel natura humana convertatur in divinam, vel divina in humanam, Secundo , quod maneat quidem utraque natura, ita tamen ut una fe habeatadalteram per modum materie ad formam. Tertio, ut ambae naturz maneant in fuo efle perfecto, ita tamen, quod coordinentur, tanquam membra ejusdem corpo- ris, ad idem principium commune. Sed neutro horum trium modorum potett fieri unio in na- tura. N INon primo , quia definitum eft in Concilio ij Chalcedonenfi, & manifefte eruitur ex Scriptura, quod in Chrifto tam natura humana, quam di- vina, maneant in fuo effe perfecto. Symbolum Concilii Chalcedonenfis fic habet : Confitemur, h in noviffimis diebus Filium Dei Unigenitum in L. duabus naturis inconfufe, immutabiliter, indi- vife infeparabiliter agnofcendum, nunquam fub- lata bl DE NATUR. ET EXIST. INCARNAT. SI lata differentia naturarum propterunionem. JNog in fecundo ífenfu, quia natura divina nec fe habet ü!& per modum materie , nec per modum formz. ATU Sienim natura divina fe haberet per modum for- m ln me, fequeretur, quod effet receptibilis in plu- ribus materiis, & fic effent poflibiles plures Chri- fti, ac plures Dii JNec tertio modos; quianatura divina non poteft fübordinari & coordinari ad aliud commune principium motus, cum fupra natu- ram divinam non detur fuperius quoddam prin- 2! cipium motus Relinquitur proin, unionem hy- uf poftaticam faltem dirette ac immediate non fieri in ? natura Ita difcurrit D. Thomas 3. q. 2. a. 1. C ubi obfervat, naturam ab Zriftotele l. 2. Phyf. de- IT finiri, quod fit principium motus in eo , in quo eft 0. per fe, & mon per accidens Vel prout Boethius Uftati in l. de duabus naturis eam definit, quod natura 112]) fit unamquamque rem informans fpecifica. differentia tUt UAERITUR 2 An unio Verbi facta fit in odur perfona ? idturt REsPONDEO Affirmative Ita definitum qui eft in Concilio Ephefino contra Neftorium his o verbis: Non in duas perfonas partitum aut divi- |neut fum, fed unum & eundem Filium Unigenitum ) I i Deum Verbum D. N. J. C. confitemur. Ratio- condi nem D. Thomus affignat, quia füb termino per- ript Jone vel fuppofitiintelligitur totum aliquodindividuum p i ex variis naturis tanquam partibus compofitum. Tobol! In p. 3. q. 2. a. 2. C. fic fcribit: Dicendum, quod fiteni perfona aliud fignificat, quam natura. Natura QICUID enim fignificat effentiam fpeciei, quam fignificat " definitio. Et fi his, quzs ad rationem fpeciei a j pertinent, nihil aliud adjun&um inveniri poffet, " D 2 nulla y W 52 DISPUTATIO L, n V n nulla neceffitas effet diftinguendi naturam à fup- Ü 5 pofito nature, quod eft individuum fubfiftens w in natura illa; quia unumquodque individuum l) fubfiftensin natura aliqua effet omnino idem cum fua natura. QU Contingit autem , in quibusdam re- L ARU bus fubfiftentibus inveniri aliquid , quod non wl pertinet ad rationem fpeciei, fcilicet accidentia, l & principia individuantia; ficut maxime apparet in his, qua funt ex materia & forma compofita; & ideo in talibus etiam fecundum rem differt na- tura & füuppofitum; non quafi omnino aliqua fe- parata, fed quia in fuppofito includitur ipfa na- tura fpeciei, & fuperadduntur quzdam alia, quz funt prater rationem fpeciei: unde fuppofitum fiznificatur ut totum, habens naturam ficut partem formalem & perfectivam fui; & propter hoc in compofitis ex materia & forma natura non pre- dicatur de compofito: non enim dicimus, quod hic homo fit fuahumanitas. Siqua vero res eft, in qua omnino nihil aliud eft preter rationem Hs fpeciei vel nature fuz, ficut eft in Deo, ibi non eft aliud fecundum rem füppofitum & natura, fed folum fecundum rationem intelligendi; quia natura dicitur, fecundum quod eft effentia quz- dam: eadem vero dicitur fuppofitum, fecundum Kj quod eft fubfiftens. . Et quod eft di&tum de fup- pofito (circa creaturas irrationales,) intelligen- dum eft de perfona in creaturá rationali vel in- i telle&uali ; quia nihil aliud eft perfona, quam rationalis naturz individua füubftantia fecundum "h Boethium. Omneigitur, quod ineft alicui per- fone, five pertineat ad naturam ejus, five non, i unitur ei in perfona. Si ergo humana natura Verbo DE NATUR. ET EXIST. INCARNAT. 53 Verbo Dei non unitur in perfona, nullo modo ei unitur; & fic totaliter tollitur Incarnationis 1 i(:p. Ibülïïg fides, quod eft fübruere totam fidem Chriftia- filtm nam. Quiaergo Verbum habet naturam huma- T CUR nam fibi unitam, non autem ad fuam naturam us divinam pertinentem, confequens eft, quod unio lg fit facta in Verbi perfona, non autem in natura, ln Verum , quia Concilium Ephefinum non eft ufum ratiocinio Theologico, fed teftimoniis Scri- dppas DOl pture, ideo RESPONSIO PROBATUR hoc ar- Tetn gumento. InScriptura operationes humanz na- ture in Chrifto tribuuntur Deo, & viciffim ope- Qu n rationes naturz divine tribuuntur homini; Er- . qe go cum a&iones (int fuppofitorum, neceffe eft, oftum. effe unam perfonam in Chrifto. ZInt. prob. Sic dicitur Joan. i. v. 18. Unigenitus flius, qui efl in pten Enarrare autem eft hoct finu pairis, ipfe enarravit. humanz nature proprium. . Et Baruch 3. v. 36. 1 pre quoà Hic efb Deus mofler ; pofl bec in terris vifus eft, seft &? cum bominibus comver[atus efft. — Converfari eft iterum humane naturz. Et Joan. 3. v. 13. .Ne- ]oner i mo afcendit im celum, mifi qui defcendit de celo Fi- lius bominis , qui deftendit de celo, €? ficut Moyfes nitifi u exaltavit ferpentem , ita exaliari oportet. filium . bomi- mis. Hujusmodi textus, ubi Deo tribuuntur m cundt a&iones humanz , & homini a&iones divinz in Chrifto, occurrunt centum in Scriptura N. T. dely UXRITUR 3. An Unio Verbi Incarnati tl jvl fa&a fit in füppofito, feu hypoftafi ? RESPONDEO. Affirmative. Ita definitum P qu cudt eft in Concilio Ephefino, & in Concilio Conftan- tinopolitano Il. In Concilio Ephefino appro- j bati fuerunt duodecim anathematitmi S. Cyrilli jer . Alexan- 2 r n Ya 54 DISPUTATIO 1. WT Jl Alexandrini, in quibus Can.2. fic habetur: Si j i quis non confitetur, carni fecundum fubfiften tiam unitum ex Deo patre verbum, unumque s effe Chriftum, cum fua carne eundem, fcilicet a Deum & hominem, anathema fit. Et Can.4. d Si quis perfonis duabus vel fubfiftentiis eas, quze Qu funt in Evangelicis & Apoftolicis Scripturis, im- hii partitur voces, aut de Chrifto à San&tis dictas, y li j autab ipfo defe; & quasdam quidem velut ho- mini przeter illud ex Deo Verbum fpecialiter intellecto applicat ; quasdam vero, velut Deo decentes, foli ex Deo patre Verbo, anathema fit. Et Can. 3. Si quis in uno Chrifto dividit fubfiftentias poft adunationem, fola eas copulans d d conjun&dione, quse fecundum dignitatem quan- M I dam, vel authoritatem eft, vel fecundum poten- tiam, & non magis concurfu fecundum poten- n tiam naturalem, anathema fit. Et in Concilio lm CP. Can. 5. dicitur: Si quis introducere conetur H in myfterio Chrifti duas fubfiftentias , feu duas H perfonas, anathema fit. PROBATUR RESPONSIO 2. Si darentur in Chrifto duz hypoftafes feu fübfiftentie in una perfona, illa unitas perfonz tantum poffet effe moralis, prout duo homines affettione reciproca A funt aliquid unum , vel dignitate, vel authori- ol tate, vel potentia, non natura. Sed hoc non Si tantum da- TAR i poteft dici. Ergo. | Min. prob. Q l retur unitas moralis inter perfonam Verbi & per- H fonam hominis, fimul in fenfu phyfico, ac con- A fequenter magis proprio poffent ac deberent ad- à mitti propofitiones contradictorie Scripturis ac L A J'hj Conciliis, nempe he: Homo non eftDeus; non «rm; Deus, 1 DE NATUR. ET EXIST. INCARNAT. 55 ä' S' h, Deus, fed homo eft natus de virgine, paffus, U.,'E Ts ac crucifixus, acfepultus. &c. qua tamen pro- pofitiones funt heretice. Ttaque debet admitti fl talisunitas in perfona Chrifti, que excludat omne verificativum ejusmodi propofitionum. u UXRITUR 4. Anpreter unionem hypo- ULJ. ftaticam in Chrifto detur alia unio interillius cor- ( A pus & animam ? litk REesPONDEO. Affirmative. Id S. Thomas Cialty 3. q. 2. a. 4. C. fic probat: Chriftus dicitur homo I D univoce cum aliis hominibus , utpote ejusdem theni fpeciei exiftens, fecundum illud Apoftoli Phil. 2. Tvidi Ín fimilitudinem hominum fa&us. Pertinet au- Ulant tem ad rationem fpeciei humanze, quod anima QUdp corpori uniatur. Unde neceffe eft dicere, quod n in Chrifto fuerit anima corpori unita; & contra- UER rium eft hereticum , utpote derogans veritati (f humanitatis Chrifti. Ita S. Thomas. ( QuxRrTUR 5. An natura bumana fuerit QUs Verbo unita tantum accidentaliter ? Si enim daretur RrsPowDpEo. Negative. en folum unio accidentaliter, fequeretur, dari duas n uni Id S. perfonas in Chrifto , quod eft hereticum. x d "T'homas 3. q. 9. a. 6. fic probat: Circa myfterium unionis duarum naturarum in Chrifto duplex ha- p yor refis infurrexit. Una quidem confundentium na- c n türas; fcilicet Eutychetis & Diofcori, qui po- mé fuerunt, quod ex duabus naturis eft conftituta & una natura, ita quod confitentur Chriftum ex k duabus naturis quafi ante unionem diftinctis; non en a autem in duabus naturis, quafi poft unionem na- turarum diftin&ione ceffante. lia vero fuit ii n lierefis Neftorii & Theodori Mopfuefteni, fepa- D 4 rantium ]é 56 DISPUTATIO I. u rantium perfonas. Pofüerunt enim, aliam- effe 75',"«11: perfonam filii Dei, & filii hominis, quas dice- bant fibi invicem effe unitas; primo quidem per t inhabitationem; inquantum fcilicet Verbum Dei habitavit inillo homine ficut in templo. Secundo W per unitatem affe&us ; inquantum fcilicet volun- tas illius hominis eft femper conformis voluntati ts m VerbiDei. Tertiofecundum operationem; prout fcilicet dicebant, hominem illum effe Verbi Dei f inftrumentum. — Quartofecundum dignitatem ho- noris, prout omnis honor, qui exhibetur filio Dei, coexhibetur filio hominis propter conjun- €ionem ad filium Dei. Quinto fecundum zqui- vocationem, id eft, communicationem nomi- n num, prout fcilicet dicimus, illum hominem effe Deum, & filium Dei. T Manifeftum eft autem, iftos omnes modos accidentalem unionem impor- tare. Quidam autem pofteriores Magiftri repu- tantes, fe has herefes declinare, in eas per igno- rantiam inciderunt. uidam enim eorum con- cefferunt unam Chrifti perfonam, fed pofuerunt duas hypoftafes five duo füppofita, dicentes, hominem quendam, compofitum ex corpore & anima, à principio fuc conceptionis effe affum- ptum à Dei Verbo. Alii vero volentes fervare 580 unitatem perfone pofuerunt, Chriftianimam non b effe corpori unitam; fed hzc duo feparata ab in- vicem effe unita Verbo accidentaliter, ut fic non crefceret numerus perfonarum. Utraque autem harum opinionum incidit in haerefin Neftorii. ] l Prima quidem, quia idem eft ponere duas hypo- l ftafes, vel duo fuppofita in Chrifto, quod po- t Et fi fiat vis in nomine, Aere duas vperfonas. Per- DE NATUR. ET EXIST. INCARNAT. X57 ]We Perfónas confiderandum eft, quod etiam Nefto- f lve rius utebatur unitate perfone propter unitatem deH] W dignitatis & honoris. Unde etiam fexta Syno- ir ]j dus definitanathema eum, qui dicit unam perfo- m nam fecundum dignitatem & honorem & adora- Mi Ut tionem, ficut Theodorus & Neftorius infanien- tes confcripferunt. Alia vero opinio incidit in D,þq errorem Neftorii quantum ad hoc, quod pofuit tli l unionem accidentalem. Non enim differt; di- G] cere, quod Verbum Dei unitum eft homini Chri- Q fij fto fecundum inhabitationem, ficut in templo A ] fuo, ficut dicebat Neftorius; & dicere, quod E unitum fuit Verbum Dei homini fecundumindu- Tom- tionem, ficut veftimento, ficut dicit hzc opi- ne nio, que etiam pejus dicitaliquid, quam Nefto- t rius, fcilicet quod corpus & anima non funt uni- ID o ta. Fides autem Catholica medium inter pradi- Tept &as opiniones tenens non dicit, unionem factam imo. Dei & hominis fecundum effentiam vel naturam, | C0 neque etiam fecundum accidens; fed medio mo- fetum do fecundum fübfiftentiam, feuhypoftafin. Un- ts de in fexta Synodo ( Concilio CP.II. Can.4.) yre l dicitur: Cum multis modis unitas intelligatur, .al qui iniquitatem Apollinarii & Eutychetis fequun- feruat tur, interimentes utramque naturam, unionem am fecundum confufionem dicunt. "Theodori autem 1j & Neftorii fequaces divifione gaudentes, affe- ficni &ualem unitatem introducunt. San&tavero Dei o Ui Ecclefia utriusque perfidie impietatem rejiciens, Veflu unionem Verbi Dei ad carnem fecundum compo- $ hW fitionem confitetur, quod eft fecundum fubfiften- godj þiam. Hucusque S. '"Thomas. nomlä Ds P: E. Qv DISPUTATIO I. j ii 58 4'1 UZXRITUR 6. An unio nature humans J & divinz fit aliquid creatum? gnü RESPONDEO. " Unio hypoftatica ex parte vlcm naturz humanz eftaliquid creatum, ex parte au- [ n tem Dei eft aliquid increatum. Senfus refpon- As fionis & probatio patet ex quaft. r. & fequente. p QuaRITUR 7. : Quomodo differantaffum- q ptio nature humanz & unio? REsSPONDEO. Differunt ficut a&tio unitiva, r [/!) & ficut terminus aGtionis unitiva. Ita D. Tho- mas 3. q.2. a. 8. UJERITUR 8. An unio Hypoftatica fit maxima unionum ? r:"w: REsPONDEO. Tametfiexparte naturarum, quie conjunguntur, unio hypoftatica maxima nonfit; quia natura divina potuiffet uniri cum natura angelica; eft tamen maxima ex parte di- vine perfone; quia non potuiffet fieri unio cum 1 perfóna excellentiore. Ita D. Thomas l.cc. a. 9. UJERITUR 9 An unio duarum natura- rum in Chrifto fa&a fit per gratiam? RESPONDEO. Si per gratiam intelligatur ipfa Dei voluntas gratis aliquid faciens, vel gra- al tum feu acceptum aliquem habens, unio Incar- [ nationis fa&ta eft per gratiam ; ficut & unio San- &orum ad Deum per cognitionem & amorem. L| Si vero gratia dicatur ipfum gratuitum Dei do- num, fic ipfum, quod eft, humanam naturam [ 4 effe unitam perfone divine, poteft dici quedam gratia, inquantum nullis precedentibus meritis " E hoc eft faétum. . Non autem in eo fenfuhoc pot- N eft vocari grátia, quafi ex parte nature humance Mi L1 prg- DE NATUR. ET EXIST. INCARNAT. 59 hmmä precedat aliqua gratia habitualis, qua mediante fiat illa unio hypoftatica. ? I UZERITUR IO. T An gratia unionis fuerit homini Chrifto naturalis? Iefpon. REsPONDEO. Unio hypoftatica poteft dici ht naturalis , inquantum eft congenita cum naturas lg. non tamen eft naturalis in eo fenfu, quafi effet orta ex principiis nature humanz. Unitn, Ita refpon- det D. 'Phomasl.cc. a.12. his verbis: Naturale ) Ti potef? aliquid. dici dupliciter. Uno modo, quod eft tantum ex principiis e[Jentialibus vei, ficut igni ma- ia f turale ef. furfum ferri. Zlio wodo dicitur bomiüni naturale, quod ab ipía mativitate babet. Gratia igi- "fU tur Chriféi unionis non potefl dici quafi caufata ex principiis bumane nature in Chriflog quamvis po[fit m J Qu dici naturalis , quafi proveniens in naturam bumanam rte d. ChrifHi caufante dioina natura. ipfüus. QUERITUR II. 0 CUE An abfítra&ta per intelle- jb &um perfonalitate natura divina poflit affumere naturam humanam ? aC REsPONDEO. Affirmative. Ita poffibile effe probat D. Thomas 3. q. 3. a. 3. C. hisverbis: Vi p Jntellettus . dupliciter fe babet ad divina. Uno modo, v ut cognofcat Deum , ficuti eft. — Et fic impo[fibile eft, ) n quod circum[cribatur per intelletum aliquid à Deo, joSt & quod aliud remaneat; quia totum , quod eft in Deo, frjrt eft unum falva diflin&ione perfonarum ;; quarum . ta- Det men una fublata iollitur alia ; quia diffinguuntur fo- Qd lum velationibus , quas. oportet effe famul. — 4lio modo quædl J babet intelletus ad divina, mon quidem quafi co- D gnofcens Deum ut. eft , fed per modum fuum, fcilicet hu multipliciter. &* divifim, id quod in Deo efl unum. hn Et per bunc modum poleft inielle&us. nofler. intellige- ve II 6o DISPUTATIO rl ve bonitatem €9 [apientiam. divinam, & alia bujus- modi, que dicuntur e[Jentialia attributa , non. intelle- 55«,& P ( "1 Ga paternitate vel filiatione, que dicuntur perfonali- iates. Et fecundum boc abfira&ta per[onalitate per W intelle&kum. | po[Jumus 'adbuc intelligere naturam . ajJu- mentem. " QUJERITUR I2. An una perfona divina f ! fine alia poffit naturam creatam affümere? -REsPONDÉO. Non poteft quidem una per- ] fona divina affumere naturam creatam fine coope- hi ratione duarum aliarum perfonarum, poteft ta- ] men unio naturz create terminari ad unam per- fonam, quin terminetur ad alteram. Sicutenim cognitio creata poteft effe precifiva, ita etiam entia relativa creata v. g. aCtio, unio, poffunt eífe przcifiva. Ex parteautem Dei omnes actio- nes ad extra effettive füunt communestoti Trinita- ti. Ita docet S. Thomas 3. q.3. a. 4. C. Dicen- dum, quod a[Jumpiio duo importat, [cilicet a&tum af- AGus autem Jümentis , & terminum a[Jumptionis. a[Jumentis procedit ex divina virtute, qu& communis ef! tribus. perfonis. Sed id, quod pertinet ad ratio- nem iermüni, comvenit ita uni per[one , quod mon alii. Tres enim per[one fecerunt, ut bumana matura uni- vetur uni perfone fili. QUZERITUR I3. An quzlibet Perfona di- ïüü vina potuerit humanam naturam affumere? REsPONDEO. Affirmativé. Nonenim eft ratio, curomnipotentia divina non potuerit pro- vïw ducere unionem hypoftaticam, quz effet refpe- &iva, feu terminata ad aliam perfonalitatem, quam Filii. Ita docet D. Thomas 3. q. 3. a. 5. C. Divina virtus , inquit, potuit naturam bumanam unire "ia D/ N perfone LA DE NATUR. ET EXIST. INCARNAT. 61 ii lj qerfone Patris oel. Spiritus Sant&i , ficut univit eam jehi. perfone Filii. Et ideo dicendum , quod Pater vl li [ Spiritus Santtus. potuit. carnem. a[Jumere, ficut & Fi- L (IM. lius. QUZRITUR I4. AQ plures perfone poffint 2) xa'ma affümere unam numero naturam ? RESsPONDEO. Affirmativé. Ita docet S. Ug Thomas 3. q.3. a. 6. ubi in argumento, /éd con- 10 tra, refponfionem fic probat: Tres perfone divi- tll t ne po[Junt fübfifiere in una matura divina. Ergo n etiam po[Junt fubftere in una natura bumana, ita tCenim 1etiam jüilicet , quod fii una matura bumana à tribus perfo- nis a[Jumpta. Id vero S. Do&or pofitive often- ylünt dit effe poffibile in Corpore articuli, ubi fic fcri- TO bit: .Dicendum, quod ex unione corporis &? anime Triti in Chriflo mon fit neque mova perfona, meque mova Jin bypoftafis; fed. fit una natura, a[Jumpta in perfonam mj vel bypoflafin dioinam. — Efl autem talis perfonarum : ( m dioinarum conditio, quod uma earum mon excludit aliam à commumione ejusdem mature, fed folum à il rtl) communione ejusdem per[ona. m d Sic ergo non efl im- polfibile divinis per[onis, wt duo «vel tres a[Jumant i d unam naturam bumanam. UXRITUR I$5. Utrum una perfona divi- (omà na poffit affumere duas naturas divinas? m RESPONDEO. Affirmativé., Ita docet S. Veniné "Thomas 3. q. 3. a. 7. ubi in argumento: Sed con- yeript o tra, fuccinéte rem fic probat: Quidquid potef? Pa- ff ier , pote[l Filius. Sed Pater pofl Incarnationem Fi- at ! lii potefh a[Jumere maturam bumanam aliam numero 3.&0 ab ea, quam Filius a[Jumpfit. In nullo enim per In- ammm carnationem Pilüi eff diminuta potentia Patris 9 Filü. F'V Ergo videtur, quod Filius pofü Incarnationem po[fit aliam 62 DISPUTATIO I. j 3& aliam bumanam naturam a[[umere preter eam, quam a[fumpfit. Et in C. fic fcribit: J/lud quod pote[l in i unum €g mon in amplius, babet potentiam limitatam nl ad unum. Potentia autem divine perfone efl infmi- Unde Á ta, mec potefl limitari ad aliquid creatum. um t non eft. dicendum , .quod perfona. divoina ita. a[Jumpfe- rit unam naturam bumanam, quod mon potuerit a[Ju- 'üuaj;. anere aliam. Videretur enim ex boc faqui, quod per- onalitas dioime mature e[Jet ita comprebenfa per unam naturam bumanam, quod ad ejus perfonalitatem. alia effumi. mon. po[ft ; quod efb impo[Bbile. —.[Non enim in- MJJA m creatum à creato comprebendi poteflW. ^ Patet ergo, ] quod [ive confideremus perfonami divinam fécundum virtutem , que eft principium unionis , five fecundum A Ir uam perfonalitatem , que efL terminus untonis , opor- Ym tet dicere, quod per[ona dioina preter maturam bu- av K manam, quam a[Jumpft, po[ft aliam mumero naturam bumanam . a[jumere. Solvuntur Objectiones. .OngrcrTUR r. contra 1. .. S. Cyrillus Ale- xandrinus, prout habetur in AGis Concilii Chal- cedonenfis A&ionel. poft Epift. Cyr. ad Ep. Ant. dicit: Non oportet intelligere duas naturas , fed j unam naturam Dei V erbiincarnatam. Ergo unio 2 i facta eft.in unitatem naturz. Q 2 In Symbolo Athanafii dicitur; ficut ani- ma rationalis & caro unus eft homo; ita Deus N & homo unus eít Chriftus. Ergo ficut ex unio- ne animz ad corpus fit una natura; ita ex unio- N ne Dei & hominis fit una natura. 3. Ubi DE NATUR.ET EXIST. INCARNAT. 63 Ü u 3. Ubidaturnaturarum duarum alteratarum hl unio, ibi refultat una natura. Sed hoc fit in /IW?M Chrifto. Ergo. Min.prob. S. Cyrillus dicit ]. cc. Tif naturam divinam effe incarnatam, & viciffim S. ! UylJ (15 Gregorius Naz. Epift. r. ad Cledon. dicit; huma- nam naturam effe Deificatam. Ergo fa&a eft Wij duarum naturarum alteratarum unio. RESsPONDEO qW f t ld 1. dift.. Non oportet intelligere, duas i d naturas divinas effe incarnatas.c. duas naturas, Ti quarum una fit divina, altera humana. n. Sic Ü d enim verba Cyrilli accipienda effe, conítat ex iundi Concilio C. P. II. ubi Can. 8. textus S. Cyrilli fic t redditur: Si quis unam naturam Verbi Dei in- r carnatam dicens non fic accipiat, ficut Patres do- f cuüerunt, quia ex divina natura & humana, unio- p ne fecundum fübfiftentiam faca, fed ex talibus vocibus naturam unam five fuübftantiam divinita- tis & carnis Chrifti introducere conetur, talis anathema fit. lusl 4dd 2.dift. Dicitur hoc per cofnparation»em fuppofiti ad fuppofitum. c. per comparationem ii nature ad naturam. n. Symbolum S. Athanafii fplt precife dicit; ficut ex corpore & anima fit una n perfona; ita ex Verbo & unam perfonam. : natura humana fiefi u -4d 3. dift. Dicitur natura divina incarnari,. ficit & natura humana deificari per unionem. c. per iib converfionem vel alterationem. n. Osj1ciTUR 2. contra 2. &.. 1. Perfona di- T DU vina & natura divina non diftinguuntur inter fe. Ergo fi unio non eft fa&ta in natura, nec eft fa- G&a in perfona. , 2. Na« hüm 3 j^ DISPUTATIÓ I, 64 j ». Natura humana in Chrifto non eft minus j perfe&a, quam innobis. Ergo cum natura hu- mana in nobis habeat propriam perfonalitatem; eam etiam habet in Chrifto. g. Juxta Boethium Perfona eft rationalisna- i ture individua fübítantia. Ergo cum natura hu- mana in Chrifto fit individua; etiamerit perfona. [J,ï RESPONDEO I Ad 1. dift. Non diftinguuntur inter fe reali- ter.c. formaliter feu fundamentaliter. n. Cum enim prebeant intelle&ui fundamentum ad for- mandos diverfos conceptus, per precifionem fieri L poteft, ut unio nature humane immediate re- fpiciat perfonalitatem Verbi, quin refpiciat natu- ram divinam. Ad 2. c.a. dift. C. Nifi perfe&ius fit, fubfi- ! 134 ftere per fubfiftentiam divinam, quam per fubfi- ftentiam propriam.c. fecusn. natura enim huma- na in Chrifto eoipfo eft perfectior, quod fubfi- ftat per fübfiftentiam Verbi. | Ad 3. dift.a... Perfona eft individua fubftan- tia, exiftens per fe & non in digniori fe. c. ex- iftens in digniori fe.n. Itatextum Doethii expli- cat S. Thomas 3. q. 2. a. 2. ad 3. ubi ait: Sciendum, quod mom quodlibet individuum in genere Jubfzantie etiam in rationali natura babet rationem perone , od folum . illud, quod per fe exifüit, non autem qued ex- iflit in alio perfettiori. Unde manus Sortis. quamvis fit. quoddam individuum , non. tamen. eft perfona, quia non per fe exiftit, fed in quodam perfe&tiori , [cilicet im fuo toto. OB]ICITUR 3. contra 3. 8 . 1. S. Augufti- nus in Enchiridio c. 36. dicit: Divina fubflantia C5 bumana u ;J DE NATUR. ET EXIST. INCARNAT. 65 humana'utmque eft unus Dei Filius, fed aliud pro- It A pter Verbum, C aliud propter bominem. — Ergo dan- Í Lt tur dico fuppofitta in Chriflo. 2 S. Leo in Ep. ro. ad Flavianum c. 4. ait: Unum borum. (in Chrifto) coruftat miraculis ; aliud p fuccumbit. injuriis. t N l Sed. aliud & aliud differunt fup- Dl pufüo Ergo. 3 Suppofitum juxta Boéthium 1. de duabus naturis nihil aliud eft, quam fubftantia particula- f TIS . Q Sed in Chrifto dantur du fübftantie parti- af culares. Ergo. Min.prob. Datur in Chrifto Hy- mf poftafis Verbi, & compofitum ex anima & cor- pore. Ínfe r Ut 4. Hypoftafis Verbi neccontineturin aliquo genere, nec in aliqua fpecie. Econtra Chriftus qua homo continetur in aliquo genere & fpecie. 2 Ergo Chriftus qua homo habet peculiarem hypo- r [übj ftatin. hum REsPONDEO | fb d x. c. Maj. dift. Min. Eft aliud & aliud diverfitate naturarum. c. diverfitate fuppofito- bt rum.n. Hi termini, aliud & aliud, funt generici 31 Liieyl ac idonei ad exprimendam quamcunque diverfi- tatem, five ea fit accidentalis, five effentialis; Srinos & five diverfitas effentialis fit quoad naturam, fubftmj five quoad fuppofitum. Id expretfe obfervat S. fW:j Gregorius Nazianzenus Epift. 1. ad. Clidonium, quit ubiait: z4liud & aliud funt ea, ex quibus Salvator ; u efl; non autem alius, & alius. JDico *vero aliud. & L aliud ecentrario, quam in Trinitate babet, Ibi enim. ( j -"Alius & alius dicimus , ut non fubfiftentias confunda- ?s5 non autem aliud &j aliud. if Z4d 2. idem refpondeo. j D.zdmort Tr. de Incarnatione. E d i l I. j 66 DISPUTATIO lu Ad 3. dift. . Suppofitum eft fubftantia parti- cularis in fuo effe completo , quatenus non uni- J tur digniori fe.c. in fuo effe incompleto, qua- 3*[?.,3?.2[! ! tenus adhuc abftrahit, an uniatur digniori fe.n. Es p Ita refpondet D. 'T'homas 3. q.2. a. 3. ad 2. ubiait: Hypoftafis fignificat — [ubftantiam. particularem 5 mon Zzge'ï | ii quocunque wodo, -fed prout eft in fuo complemento. Secundum vero quod venit im unionem alicujus magis Dt completi, mon dicitur bypoftafis , ficut manus , vel pes. Et fimiliter bumana natura in Chriflo, quammis fit Jubflantia. pariicularis , quia tamen venit in unionem " alicujus. completi , [cilicet totius Chrifti, prout eft Deus If &? bomo, mon potefl dici bypoflafis vel fuppofitum. Sed illud completum , ad quod concurrit , dicitur e[Je bypoftafis feu. fuppofitum. d 4.-6.d. Doc. uia ratio generica vel fpe- AX cifica rei non dicit hypoftafin feu fuppofitum. Hoc enim magis pertinet ad ultimum complemen- ium feu. perfe&tiowm individui, quam ad conftituti- vum generis vel fpeciei. OsJICITUR 4. contra 4. s. Si daretur in Chrifto unio inter animam & corpus, daretur etiam in Chrifto qua homine peculiaris hypofta- fis diftin&a à fubfiftentia Verbi, fed hoc non poteftdici. Ergo. Min.prob. Ex unione inter TM I corpus & animam refultat fuppofitum. — Ergo. & 2 Ex unione inter corpus & animam confti- ïïï ^ tuitur natura fpeciei humanz. — Sed hoc in Chri- fto non habetlocum. Ergo. Min. prob. S.Da- mafcenus l. 3. orthod. c. 3. dicit: n Chriffo non eft [ communem fbeciem accipere. 3 Corpus in Chrifto poterat fufficienter vi- vificari per Verbum. Ergo fruftranea eft anima. h'« tT RzsPON- DE NATUR. ET EXIST. INCARNAT, 67 r RESsPONDEO D "4d 1. n. Maj. ad prob. dift. Refültat peculia- ) & tf ris hypoftafis, nifi przoccupetur à digniore. c. Ug fi preoccupetur. n. Nam licet in Chrifto ex unione inter corpus & animam connaturaliter re- 2071 fultaret fpecialis hypoftafis, ea tamen preveni- tur & füppletur per hypoftafin Verbi. ID D hos mas 3. q.2. a. $. ad r. dat aliam refponfionem: Ij In puris bominibus, inquit, ex umione anime ad cor- pus con[ltuitur perfona. Sed boc ideo in puris bo- At i D münibus accidit ; quia anima 69 corpus in eis füc con- junguntur, ut per f& exiflant. Sed in Chbrifto uniun- Mf tur ad imoicem, ut adjunüia alteri principaliori. " Hinc poteft RzsPONDERT 2. dift. refultat pe- culiaris hypoftafis, quando illa unio non ordina. rily tur ad aliquid dignius anima. c. fecus. n. o[itür Zdd ?. c. Maj. n. Min. ad prob. dift. . In Chri- Jlemt fto non eft communem fpeciem accipere commu. titut nione totius.c. communione partium. n. Hoc totum, quod eft effe Chriftum, eft effentialiter u ] immultiplicabile in plura individua, autinplures d fpecies. Et hoc folum vult dicere S. Damafce- ]ypOf: nus. Qc -4d 3. dift. — Corpus poteft füfficienter vivifi- nent cari effettio? per Verbum.c. informativé. n. Pof- Dl fet quidem Verbum producere eosdem motus, n t V.8. motum manuum, pedum, lingue, oculo- n rum &c. fed non poffet animare corpus per mo- » dum formz, feu principii vitalis, ab intrinfeco fuw elicientis fenfationes , cognitiones , & volitiones, prafertim liberas, quod requiritur ad hoc, ut jente! dicatur homo fatisfacere juftitize divine pro pec- d catis hominum. E 3 U OB]I-: j DISPUTATIO I. 68 1. In Chrifto am Os]ICITUR $. contra 5. - 2 natura humana fe habet àd Verbum, ficut vefti- Sed hoc tantum unitur $ fl'xl [ mentum ad hominem. vt homini accidentaliter. Ergo. Maj.prob. Phil.2. [ MW Apoftolus dicit de Chrifto : Habitu. imventus ut bomo. » 2 effe com- N Quod alteri advenit poft ejus Sed natura pletum, eft accidens refpe&u illius. humana advenit V erbo poft ejus effe completum. FH Ergo. feu $ Quidquid non pertinet ad naturam Sed effentiam alicujus rei, eft accidens illius. natura humana in Chrifto non pertinet ad natu- n ram feu effentiam Filii Dei. Ergo. Inftrumentum rei fe habet accidentaliter. TR Sed natura humana in Chriíto erat divinitatis in- ftrumentum. Ergo. Min.prob. S. Damafcenus ]( ].3. orth. c. 15. ait: Caro Chrifti inftrumentum di- vinitatis exiftit. RESPONDEO Ad 1. dift. Maj. Se habet ut veftimentum aliquo modo. c. omni modo.n. Omnis fimilitu- do eft duarum rerum difparatarum tantum in uno vel altero genere conformitas. Natura autem humana in Chrifto comparatur cum veftimento folum in hoc, quod ficut veftimentum tegit cor- pus humanum , ita etiam natura humana tegat divinitatem in Chrifto. Dein ficut veftimentum eft fubje&um mutationi & corruptioni manente fubje&o eodem; itaetiam natura humana in Chri- 4 fto eft de fe fubjecta paffioni. Ad 2. dift. . Eft accidens refpe&u illius, nifi leti. C. trahatur in communionem illius effe comp xlmü fi tra- DE NATUR. ET EXIST. INCARNAT. 69 lr fi trahatur.n. Sic enim corpus poft refürre&tio- t nem non eritaccidens refpe&tu animz. Siautem T U quis dicat; ab anima connaturaliter exigi corpus .Ti tanquam compartem ad.conftituendum idem to- n tum. Refpondeo, idem praftari poffe ab exigen- tia libera Verbi, quod praftat exi gentia natura- di w lis ipfius animz. n d 3. n..Maj. Poteft enim aliquid pertinere i ad idem füppofitum, quia pertineat ad eandem naturam. m Ad 4. n. Maj. Nam corpus & membra fe ha- U. 3 bent per modum inftrumenti ad hominem, &ta- d Dd men non funt accidens, quia pertinent ad idem fuppofitum. Poffet ergo REsPONDERT 2. dift. adite Inftrumentum feparatum, non affumptum in j]Py unitatem fuppofiti eft accidens. c. Inftrumen- malod: tum conjunctum, & affumptum in unitatem fup- TU pofiti. n. On]J1crTUR Ó. contra 8. . Major eft illa unio, quz fimul fit inunam naturam & perfonam moert quam ea, quz folumfitinunam perfonam. Sed m unio inter corpus & animam in aliis hominibus imit fit fimul in unam naturam & perfonam; econtra a qut unio in Chrifto fit folum in unitatem perfonzs. eftind Ergo. tgti RzsPoNDEodift. Nifiexcellentia unitatis, um d quze eft in perfona, eminenter przcontineat ac fuperet eam unitatem , quz eft in natura. tr. fe- Atl d cus.n. Maj. Ita quoad rem refpondet S. Thomas 9 3 q " a.9. ad 3. Drxr tr. quia etfiamfi illa pl perfonalitas Verbi in Chrifto non przecontineret eminenter unitatem nature, tamen perhocunio ip eor in aliis hominibus non effet fimpliciter major ma- H 3 jori- 79 DISPUTATIO T. if joritate perfe&ionis, fed tantum extenfrvé majori- tate extenfiva. Ilud dicitur lmu OB JICITUR 7. contra 0. - T naturale, quod eft fecundum naturam; fed gra- W f«,mm's, tia unionis hypoftatice neque eft naturalis in Chrifto fecundum naturam divinam , quia fic con- gjii wli veniret etiam aliis perfonis; nec etiám eft ei na- " turalis fecundum naturam humanam; alioquin i Ergo. convenitet omnibus hominibus. REsPoNDEO dift. M. Illud eft naturale, quod eft fecundum naturam vel per exigentiam intrinfecam , vel per conproductionem, vel per gyfl proprietatem virtutis effe&tive.c. tantum illud, Qs ! ( quod eft fecundum naturam per exigentiam in- *J*r. 1 ! l trinfecam. n. Poteft enim aliquid tripliciter vo- gt cari naturale ipfi rei. Primo, 1à ex principiis na- Ü ture exigatur. Sic homini eft naturale, loqui, videre, ambulare. Secundo, fi aliqua perfectio ltid l non quidem exigatur ex principiis intrinfecis na- ture, ea tamen ex libero Decreto divino in ipfa produ&ione identificetur cum re. Sic fi Deus vellet creare animam gloriofam, ita ut gloriam identificaret cum fubftantia animz, talis gloria diceretur naturalis anima. Tertio, f uni foli caufz competat virtus effeGtiva alicujus effectus ; fic enim ejusmodi effe&tus diceretur naturalis fuce caufz. Itaque in fecundo fenfu unio hypoftati- ca eft Chrifto naturalis fecundum naturam huma- nam; in tertio fenfu eft illi naturalis fecundum naturam divinam. Ita quoad rem refpondet D. "Thomas 3. q. 2, a. 12. ad 3. ubiait: Gratia unionis won efl naturalis Cbriflo fecundum bumanam maturam, quafi ex primcipiis bumane notura caufata; ( ideo VA 2107 DE NATUR. ET EXIST. INCARNAT. 741 D " 101 oportet, quod cowoeniat omnibus bominibus. Eft Lamen naturalis ei fecundum bumanam naturam propter l l proprietatem. nativitatis ipfius, prout fic conceptus. eft L ex Spiritu Santto, ut eJet idem naturalis Filius Dei Tij j &2 bominis. Secundum «vero naturam divinam efl. ei l NI Jf naturalis , inquantum natura divina eft principium atti- diy vumn bujus gratie. Et boc convenit toti Trinitati, tlig Jeilicet bujus gretice e[[e activum principium. BJICITUR 8. contra YI. B-. Is Slcut 'cof- Tl pus eft vifibile ratione coloris, ita natura divina TE eft affumptiva alterius naturz ratione perfonali- vdy tatis. Ergo ficut remoto colore corpus non eft D ili vifibile; ita remota per intelle&um à natura di- tam j vina perfonalitate non poteft amplius effe affum- der v ptiva natura divina. opist 2 Non poteft natura humana uniri nature divinz in unitatem naturg. Ergo nec poteft af- , lo erfeti fumi à natura divina. Xis I $; D. Fhotnas 1. p. q. 4o. 3. 5; dieit3 QUod i in divinis abítra&a perfonalitate nihil manet. fiDe Ergo abftracta perfonalitate natura divina non d poteft affumere naturam humanam. is Q REsPONDEO ul ZAd 1. c; a dift;/e: Ergo natura divina non eft eft affumptiva, nifi abftra&ta per impoffibile per- yndil fonalitate trina fubftitueretur per intelle&tum in ]ta m natura divina perfonalitas una.c. fecus.n. nf quoad remrefpondet S. Thomas 3. q. 3. a. 3. ad r. u Dicendum , inquit, quia in divinis, idem ef] , Qu o yonit EST, ( QUOD EST. widquid eorum, que at- tribuuntur. Deo in abftratto, — fecundum f& confideretur ii if pv; Ti aliis circumfcriptis , erit aliquid fubfiflens & per confe- quens perfonas cum fit in matura intellettuaji. Sicut j J: ^ 4 igibur DISPUTATIO I. Ww 72 j ) igitur munc pofitis proprietatibus perfonalibus in-Deo di- '.'l cimus tres peronas ; ita exclufis per. inielle&tum proprie- JH tatibus per[onalibus remanebit in confideratione: noftra natura divina ut. fubfiflens & ut per[ona. v Et per bunc IU modum pote[L intelligi , quod a[Jumat naturam bumanam vatione fue fubfiflentie vel per[onalitatis. ] Zd 2. c.a. n.c. quia etiam in illa hypothefi j unio non terminaretur in unitatem nature, fed Wi in unitatem perfonz. Sub(ítitueretur enim per intelle&tum tribus perfonalitatibus una perfonali- tas natura. Ita refpondet S.'Thomas l. cc. ad 2. Dicendum , inquit, quod etiam circumfcriptis per in- telle&tum perfonalitatibus remanebit in intelle&tu una per- fonalitas Dei, ut SYudei intelligunt , ad. quam . poterit terminari a[Jumptio ,. ficut munc. eam . dicimus terminari ad perfonam Verbi. ZÁd 3. Ipfe S. Thomas l. cc. ad 3. fic refpon- det: .Dicendum , qued ab[iratta perfonalitate per in- telle&tum dicitur mibil remanere per modum vefolutionis, — quafi aliud. fit, quod fubjicitur relationi, & aliud ipfa velatio : quia quidquid confideratur in Deo , confidera- tur ut. fuppofitum. fubfiflens. Poteft tamen aliquid eo- rum, que dicuntur de Deo , intelligi fine alio, non per modum vefolutionis (hoc-eft divifionis) /ed per mo- dum dictum. Ex hoc patet, fenfuüm verborum D. Thome effe; fublatis perfonalitatibus in Deo nihil remanere realiter remanere ntentionaliter. OBJICITUR g. contra 3. g. 1. Inconve- niens effet, fi Deus Pater fieret filius hominis. Ergo Pater non poteft affumere naturam huma- nam. 2 Per Incarnationem homines fiunt filii dN b adoptivi ad imitationem filiationis naturalis. Id h! « vero DE NATUR. ET EXIST. INCARNAT. 73 D vero non poffet fieri ad imitationem paterni- i tatis. 3 Per hoc, quod Verbum fit Incarnatum, r dicitur Mi//un; mitti autem non convenit Patri. ii RESPONDEO v TA n 3. uia filiatio temporalis nec po- i nit, nec tollit, necmutat paternitatem, autfilia- Ufg, tionem eternam. Ita D.Thomas 3.q. 3.a.5.ad r. li -4d . dift. Fiunt filii adoptivi ad imitatio- erondi nem filiationis, ita ut ifta imitatio filiationis fit CC al adoptioni folum accidentalis.c. ut fit effentialis. r n Si Pater incarnaretur, fieret quidem homo MU A. filius adoptivus Dei, fed non per imitationem fitri filiationis, fed per reprefentationem fui princi- At pii ex Patre. Íta D. Thomas l. cc. ad ?. 4dd 3. dift. Dicitur Miffum, ita ut effe Mif- rf fum fit tantum accidentale Incarnationi ut. fic. c. j ita ut fit effentiale. n. Si enim Pater incarnare- ii tur, non diceretur Pater miffus. Sed tantum di- ii if ceretur natus in tempore. ii t O5]JICITUR Io.conira Y4. g. Sipluresper- lo fonz affumerent unam eandemque numero natu- Wt ramhumanam, vel effet unus homo, vel effent p plures? neutrum poteft dici. Ergo. Si dicatur ; tbont fieri plures homines. Contra ef?, quia per hoc, jini quod tres perfons habeant unam naturam divi- Vi nam, non fiunt tres Dii. Ergo fi tres perfone haberent unam naturam humanam; etiam non Dcon homi fierenttres homines. Si autem dicatur, fieri unum hominem; contra e, quia effe unum hominem n Iu fignificat effe unam perfonam. 2 Affumptio nature terminatur in unita- iuptf 1l tem perfona. Id vero non effet verum, fi tres [ E 5 per- DISPUTATIO I g 74 w perfone affumerent unam numero naturam hu- manam. Puh lw u a * Juxta S. Auguftinum 1. r. de Trinit.c. 11. a 12. 13. & Damafcenum l. 3. c. 3. & 4. vi Incarna- tionis quidquid dicitur de Filio Dei, etiam dici- du mm( tur de filio hominis; & viciffim. Ergo fi Pater incarnaretur ad eandem naturam , adquam incar- ï'xïm.mhï H natur filius, ficut in prafata regula verum effet, quod homo generet filium ab zterno, ita verum D effet, quod Filius Dei generet Filium Dei ab sterno: quod eft abfurdum. REsPONDEO d 1. c. Maj. n. Min. & dico, quod effent unus homo. Ita refpondet S. Thomas 3. q.3. 2::6: 3d m ) Ratio eft, quia homines in tali cafu quoad denominationem unitatis vel pluralitatis potius refpicerent ad rationem primo determina- tivam ad exiftendum per fe. Hec autem ratio E determinativa, cum fit aliqua tendentia Dei ad extra, eít eatenus communis toti Trinitati, ac confequenter una. Itaque etiam totum quod eft homo; erit unicum relate ad partem illius con- creti obviam, nempe ad naturam vifibilem; fic dicitur homo corporeus, acmortalis, etfianima fit incorporea & immortalis. Z4d 2. dift. terminatur in unitatem perfone sl ,]ï in hac providentia. c. in illa hypothefi. n. Z4d 3. dift. quidquid dicitur de Filio Dei, et- iam dicitur de Filio hominis quoad pradicata na- ture humanz aut diving propria. c. quoad pre- dicata perfonalitati propria fubdffl. poteft illud dici, przdicatione immediata. tr. mediata. n. Hinc in illahypothefi, fiquisitaargumentaretur. x Pater pE NATUR. ET EXIST. INCARNAT. 75 &i Pater eft ingenitus. Ergo &homo eft ingenitus, Dic puta quoad perfonalitatem Patris, ea argumen- tatio effet vera. Si autemin fuaargumentatione i ulterius ficpergeret: Homo eftingenitus. Filius d eft homo. Ergo Filius eft ingenitus: ea argu- t E mentatio effet falfa; quia effe ingenitum, & effe AU Filium non conveniunt eidem communi tertio U d M per identitatem fecundum idem, Ita quoad rem dVet AW refpondet S.'Thomas ad 3. Dd OBJICITUR II. contra 15. 9. I. $i una perfona affümeret duas naturas ejusdem fpeciei; v.g. humanas; fequeretur, quod natura ejusdem J ff H fpeciei multiplicaretur fine multiplicatione fup- A fl pofiti, fed hoc eft impoffibile. 9 In tali hypothefi totum compofitum nec TFl ermm poffet dici unus homo, nec plures. INon unus, quia non haberet unam naturam humanam fed 1 fat plures naturas. Jel al Neque etiam poffet vocari lu- , at ves bomines, quia effet tantum unum füppofitum. 3. Intalihypothefi duz nature humane non wid Q QD poffent perfe&e uniri fibi invicem, Ergo nec poffent perfe&e uniri eidem tertio, nempe per- em l fonalitati. ZInt. prob. Si duz naturg effent per- J fe&e invicem unite, deberetanimaunius natura humane fimul effe formaalteriuscorporis, & vi- peit cifim, quod pareret confufionem. REsPONDEO LDei,ï. jttil -Ad1. c. Maj. n. Min. Natura enim ejusdem fpeciei fufficienter multiplicatur per diverfam ma- u r d teriam , feu per diverfas circumftantias indivi- ;diatzi duantes, vel potius perrefpectum effentialem ad feriem operationum ac circumftantiarum, prout )nw?' i W 76 DISPUTATIO T. E in Logica à me oftenfum eft ; neque ea multipli- qn:l 9 » y catio dependetà multiplicatione fuppofiti ac fub- fiftentie , ficut poffünt effe membra divería W etfiamfi fint viva per idem principium vitale. -4d 2.* Dico, quod etiam in hac hypothefi tantum effetunus homo. Ratio eft, quia homi- rm nes, ubi cogitant vel loquuntur de unitate & pluralitate rerum, femper refpiciunt, atque at- tendunt ad unitatem vel pluralitatem ad ratio- nem primo fubfiftendi per fe. Cum ergo in hoc cafu tantum daretur una fübfiftendi ratio unio hypoftatica videlicetex parte affumentis naturam humanam duplicem, etiam daretur tantum unus homo. INec obflat, quod etiam juxta prius dicta daretur unus homo, fi tres perfonz divinz affu- merent unam naturam humanam ; nam cum aGtio- nes Dei ad extra, ad quas pertinet Decretum producendi ac terminandi ad fe unam vel plures ;E' uniones bypoftaticas, fint toti Trinitati commu- nes, etiam determinativum ad fubfiftendum per fe erit commune toti Trinitati, ac confequenter unum, fiveplures perfone divinzaffumantunam naturam, five una perfona divina affumat plures naturas humanas. Ita quoad rem docet S. Tho- mas 3. q. 3. a. 7. ad 2. d 3. c.a. n. c. non enim requiritur, ut ea quz uniuntur uni tertio, uniantur inter fe. Imo in triduo mortis Chrifti corpus & anima Chrifti, licet non fuerint unita inter fe, manferunt tamen unita Verbo unione hypoftatica. ]ta D. Tho- mas l. cc. ad 3. Ut vero nemo füufpicetur, aliam effe mentem S. Do&oris, 3. q. 3. a. 6. ad r. fic fcribit: Hac pofitione fatta, quod tres perfone a[fu- merent DE NATUR. ET EXIST. INCARNAT 27 T merent unam bumanam maturam, verum e[fet dicere, u dig quod tres per[one e[Jent unus Bomo propter unam na- iuram bumanam. Et a.7. ad 2. Si perfona divina [ jus dl a[Juméret duas maturas bumanas , propter unitatem Juppofiti diceretur unus bomo babens duas maturas bu- Itf 2anas TU dj IT ( nj ,QUAZESTIO V. ^ )1n Quid fit unio Hypo[latica im confideratione 10 U phyfica ? Eulirin OTANDUM I. 1 Utrüy Ex Philofophia à me fup- poni quod unio inter corpus & animam sdit confiftat in entitate modali vi cujus anima for- RU maliter determinatur ad operandum ftabiliter in i corpore rite difpofito a&tione communi, ac vi- CFECUT. ciffim vi cujus corpus formaliter determinatur ad plura ftabiliter operandum in animam per fenfus ftan- frTIU tibus difpofitionibus congruis np NOoTANDUM 2 Ex Philofophia à mefup- ]Q poni, quod detur duplex unio reciproca inter CURT corpus & animam, una videlicet anime ad cor- phu pus; alteracorporis ad animam. — Cum enim de- i terminativum formale anima& ad operandum in corpus concipiatur tanquam forma exiftens in ] anima, & viciffim determinativum formale cor- . [ poris ad operandum in animam concipiatur ut Qd exiftens in corpore, ob fimilitudinem mundi rea- Ws lis & intelle&tualis, quz requiritur ad verifican- ). Ti dos noftros conceptus, neceffario datur duplex m ac reciproca unio 1inter animmam & Ccorpus li NoraNpuM 3. Ex Tra&atu de Deo à me Q füpponi; quod a&us divini liberi fint adequate Deo ,(" DISPUTATIO , ynt 78 iin Deo intrinfeci ab eterno. Itaque etiam divinum decretum uniendi fibi aliquam naturam, & con- sl ^ g ftanterin illam operandi omnes operationes alio- , WUA quin nature confentaneas erit Deo adequate in- trinfecum. Cum autem illud Decretum formali- ter determinet Deum ad fic operandum in naturam affumptam, eoipfo participat rationem unionis ad creaturam. . Determinativum enim formale ad operandum in conpartem ejusdem totius in or- dine ad actiones communes unio quzdam eft. DICO L Unio Hypoftatica nature huma- n2 ad Verbum confiftit in entitate modali, rea- liter diftin&a à natura humana. LE PRoBATUR. Unio inter corpus & animam i confiftit in tali entitate modali. Ergo etiam Y Unio Hypoftatica nature humane ad Verbum sl confiftit in tali unione. ant. fupponitur ex Phi- lofophia. c. prob. Nulla eft neceffitas fingendi unionem toto genere diverfam ab aliis unioni- bus, quorum exempla habentur in natura. CowFIRMATUR ex Symbolo Athanafiano, in quo unio hypoftatica comparatur cum unione inter corpus & animam. DICO II. Unio Hypoftatica Verbi ad na- turam humanam confiftit in Decreto divino com- municandi propriam fubfiftentiam nature huma- ne per modum primi ac immediati determina- tivi ad omnes actiones communes. PROBATUR. Habito hoc Decreto divino habetur in conceptu formalis ubio Verbi ad na- turam humanam: & illo non habito nonhabetur UA in conceptu formalis unio. Ergo. ant. prob. Unio juxta JVot. 1. eft formale determinativum ad DE NATUR. ET EXIST. INCARNAT. 79 diï&m ad ftabiles aCtiones reciprocas ac communes con- &t; partium Totius. Sed tale determinativum for- EUY male habetur habito illo Decreto divino; & ifto Ml non habito non habetur tale determinativum. ij Ergo. namï Solvuntur Objectiones. nale.zï Osprérrus g, Per illud Verbum unitur g. humanitati actu & formaliter, per quod actu ac d formaliter in ea exercet rationem termini & ul- lum timi complementi. Sed hoc exercet per füam n Perfonalitatem. . Ergo. Perfonali- Min. prob. tas eft purus actus. Ergo per feipfam exercet Ym rationem termini & complementi. 2 CA Subfiftentia creata in eorum fententia, f qui fubfiftentiam conftituunt in ente pofitivo, x per feipfam immediate unitur naturz, quam red- gfendi dit fubfiftentem. — Ergo etiam fübfiftentia Verbi Yofi- per feipfam immediatenulla alia mediante unione unitur naturz humanz. RESPONDEO. L fno, ynone d 1. n. Maj. Verbum enim per illud a&u & formaliter unitur nature humans, per quod as formaliter tollitur indifferentia Verbi ad exercen- o dam rationem termini & ultimi complementi. Cum enim Perfonalitas Verbi fit indifferens ad ln at exercendam, vel non exercendam rationem ter- mini refpecti à natura humana, neceffario ea in- (nt differentia debet tolli per aliquid faltem formali- ter aut virtualiter diftin&um .à Perfonalitate j al Verbi. Illud autem formale füblativum indiffe- i. ! 'hahe? rentiz ex parte Dei non poteft effe aliud, nifi liberum Decretum divinum, adequate Deo in- uati? L] trin- npmv 80 DISPUTATIO " trinfecurh, & toti Trinitati commune, confti- yjïg.üïäl hU tuendi Perfonalitatem V erbi pro termino refpedto ejus unionis, quz fetenet ex parte nature hu- T0 manz. Imo fi oppofita fententia effet vera, "m difficulter poffet falvari do&rina D. Thomze q. 4. g qq. 14. fuperiustradita; quod folum daretur unus y homo, fi tres perfone affumerent unam natu- ram. Darentur enim ex parte Dei tres uniones In noftra autem divinz ad naturam humanam. fententia etiam tunc folum daretur ex parte Dei una unio, videlicet unum Decretum divinum liberum, toti Trinitati commune, conftituendi omnes tres perfonalitates pro termino refpecto unionis fe tenentis ex parte nature humansz. 4Ad2. c.a. n. c. & p. Difparitas eft; quia fubfiftentia in fuo formali conceptu dicit formale fublativum indifferentie ad fubfiftendum in fe vel tribuendi alteri rationem fubfiftendi. MP vero Perfonalitas Verbi, cum fit indifferens ad tribuendam nature humanz fuam propriam fub- fiftentiam, in fuo formali conceptu non dicit for- male füblativum indifferentie ad communican- dam fuammet fubfiftentiam nature humans. Effentia divina non fit in- OBJICITUR 2. telligibilis perfpeciem creatam. — Ergo etiam füb- IT fiftentia feu Perfonalitas Verbi non unitur natu- re human: per unionem creatam. 2 Perfonalitas Verbi eft actus puriffimus. W N Ergo non eft in potentia ad hoc, ut ejus indiffe- rentia tollatur per aliam perfe&tionem pofitivam tanquam fublativum indifferentiz. Perfonze divinze ex fua effentia convenit 3 virtus infinita aCtu & formaliter terminandi na- turam "l DE NÁTUR. ET EXIST. INCARNAT. 81 i turam creatam. Ergo non indiget unione di- ftincta. li L V RESPONDEO 01 -ld1. c.a, n. c. & p. Difparitas eft, quia lj effentia divina in fuo formali conceptu dicit ali- quod verum. Omne autem verum eft immediate I hss intelligibile per fe. Econtra Perfonalitas Verbi 1 Qig in fuo formali conceptu non dicit terminationem rteD: ad naturam creatam. Dein poffet inverti argu- lYm mentüm. Ad hoc, ut effentia divina fiat imme- 1tüey diate intellecta fine fpecie creata, debet dari de- zi terminativum diftin&tum ex parte voluntatis di- ving. Ergo etiam ad hoc, ut Perfonalitas Verbi 1f, TU actu terminet naturam humanam immediate, de- jomi) bet dari pro priori fublativum indifferentie ex qinï-* parte voluntatis divins. |.] 44d 2. dift. eft actus puriffimus ad intra. c. adextra. n. Deus enim non eft actu volens con- of 4 nf dere alios mundos poffibiles. Z4d 3. dift. Convenit illi virtus infinita im- Yufot WY mediate terminandi naturam humanam in a&u primo. c. in a&u fecundo. n. Sic etiam omni- t ;n ftE potentia divina creandi infinitos mundos eft qui- m dem infinita, fed non eft infinita in a&tu fecundo accepta. Ut n L OBJICITUR 3. Unio hypoftàática eft id, riEm'g per quod Deus formaliter eft homo, & per quod sind homo formaliter eft Deus. Sed id, per-quod ol Deus formaliter eft homo, eft humanitas; & id, per quod homo fofmaliter eft Deus , eft divini- r tas. Ergo unio hypoftatica nil aliud eft, quam humanitas & divinitas Chrifti. D.adnort Tr. de Incarnatióne, F $.Unióé o TM 82 DISPUTATIO l. g Unio hypoftatica eft id, per quod hu- o Sed hoc manitas formaliter fubfiftit in Verbo. eft ipfa fubfiftentia Verbi. Ergo. RESPONDEO Ad 1. n. Maj. Unio enim inter corpus & m Q animam non eft id, per quod Petrus eft formali- ter animal rationale. Unio enim formaliter non W tribuit denominationem animalis, vel rationalis, aut hominis, fed uniti. ZAd 2. n. a. alia enim eft forma, que tribuit denominationem fubfiftentis. Et alia eft forma, que tribuit denominationem uniti, feu fublativi i indifferentie ad tribuendam naturze humanz fub- fiftentiam V erbi. " OsJrciTUR 4. Eaque funt infeparabilia, nec habent oppofitionem relativam producentis ad produ&um, identificantur inter fe; fed unio hypoftatica & natura humana in Chrifto funt in- feparabilia inter fe , nec habent inter fe oppofi- |[| tionem relativam. Ergo. JMim. q. 1. Membr. prob. uod Verbum femel affüumpfit, id nunquam di- mifit Ergo unio hypoftatica non poteft fepa- rari à natura humana. 2 Unio hypoftatica eft ens nobiliffimum. Ergon on eft tantum entitas modalis. 3. Si daretur talis unio diftin&ta ab extre- mis, vel effet accidens, velfubftantia? Neu- trum poteft dici. Non primum; quia unio hy- poftatica eft parshujus totius, quod eft Chriftus: accidens autem non eít pars conítitutiva. Nec fecundum; quia modus non poteft effe ens per fe, quale eft fubftántia. RESPON- DE NATUR. ET EXIST. INCARNAT. 83 Q REsPONDEO : 4d 1. c. Maj. n. Min. q. 1. m. ad prob. dift. Quod Chriftus femel affümpfit, nunquam dimi- fit, affumptione & dimiffione totius. c. affum- lr ptione & dimiffione partium. n. Ut enimin pro- hx ii xima quxftione dicetur, partes totius in Chrifto Ell'f' partim per evaporationem, partim per refe&tio- CUT nem cque fuerunt dimiíffe, ac corrupte, ac id fitin aliis hominibus; licet femper manferitidem &t totum. Mor "4d 2. difta. eft nobiliffimum in fuo genere fübl entium modalium, ac relativorum. c. in omni 1 f genere. n. Non enim illa unio vivit, nec intel- ligit, nec eft ens per fe, ut funt alia entia. d 3. n. Maj. Unio enim nec eft accidens, p nec fübítantia; eft tamen aliquid fübítantiale, dücg utpote per modum partis conftitutive pertinens 6d il ad fubftantiam Chrifti. fünt. Qd o QUAESTIO VI. r quai Quales partes nature bumane fuermt. affum- t d pie à Ferbo? il if OTANDUM I. Aliquas partesin natura hu- mana vocari e[fentiales, alias vero dici integra- Eopn les EfJentiales funt anima, unio, & corpus hu- T manum. Corporis autem humani partes effen- L Uni tiales funt cor & cerebrum, pe&tus & caput, fine tr quibus non habetur corpus humanum. Partes E corporis humani integrales vocantur, que requi- *iTB Ü runtur quidem, & exiguntur à natura humana ris humani, ita tamen ut ad perf;e&ionem corpo F2 poffit Mi W T. p 84 DISPUTATIO 'Uvom poffit naturaliter vel füpernatu raliter dari corpus T 'Tales partes funt ;7'1, r humanum illis mon pofitis. manus, pedes, capilli, dentes, lingua , oculi, [ V ftomachus, vifcera &c. aM NoTANDUM 2. Ex Philofophia hoc loco corpus humanum componi ex minimis R fupponi , " particulis , quee minin 14 pbyfica appellari folent. rTU- Illas particulas minimas efTe generabiles & co ptibile s, pariter ex Philofophia fuppono. De- nique fuppono ex Logica, ubi egi de Individua- tione, nullam dari in corporibus, etiam humanis, conftanter eandem , feu ut vocant, particulam primigeniam , quafi individuatio corporis in per- i di particularum conftanter ea- n M petuitate ejusmo rundem numero falvari debeat. Hc enim per- cum fingulz particulz corruptibiles fint, n petuitas, Sufficit adindividua- fufficienter probari nequit. tionem confervandam identitas totius, v. g. na- vis, domus, templi. &c. etfiamfi non detur in toto identitas minimarum partium, fi fuccetfive ac fenfim per augment ationem, nutritionem, aut fubftantialiter varia pathemata corrumpantur , convertantur , evaporentur. &c. J NoTaNDpuM 3. Duplicis generis partesre- eriri in corpore humano, nempe Jolidas & flui- das. Solide partes funt offa, nervi, caro, car- EU tilago, mufculi, tendines, dentes, capilli, un- gues &c. Fluide partes funt fanguis, fpiritus animales, fpiritus vitales, qui circulantur partim in venis, & arteriis, partim in nervis, ferum, Inter has partes aliquz vi- pituita , bilis. &c. prout yunt vita fenfitiva, vel faltem vegetativa, Caro, DE NATUR. ET EXIST. INCARNAT. 85 Bu caro, offa, &c. alie autem nec vivunt vita fen- fitiva, nec vegetativa, fed tantum moventur ab ; j w anima motu locali, & motu alterationis per füb- ordinationem ad partes fübftantiales & conferva- tionem totius. itbr Tales partes funt fanguis, fe- tj rum, bilis, & fpiritus, & alii humores conftan- ter neceíffarii ad confervationem vite humane "m bl Quamvis enim ejusmodi humores non vivant vitafenfitiva, aut vegetativa, nec etiam infor- . ] i lii mentur ab animatanquam forma fübftantiali, qua- lis datur in mixtis, prout ex Philofophia fuppo- m s W v no, moventur tamen ab anima tanquam motore connaturaliter conjuncto in ordine ad motus lo- rty cales, & motus alterationis , quod Philofophi hr hactenus & Theologi non diftinxerunt. " ey DICO-I. A Verbo affumpta fuit anima, tb ii corpus, & unio corporis ad animam. PROBATUR. Affumi nil aliud eft, quam gt iis tribui fubfiftentiam Verbi fic uniti in ordine (etur i ad earum operationes, & fun&iones. Sed hoc uccefi fit refpe&u animz; corporis, & unionis, que&, m at ut fungatur actu fuo officio, etiam ipfa indiget partialiter fubfiftentia totius. DICO IL. Verbum affümpfit etiam fangui- nem & alios humores connaturales naturze hu- ii k manga. I/f V PROBATUR I. eum, Affumi aliquas partes na- ture humanz nil aliud eft, quam illis loco fub- capimf' i ll fiftentie proprie tribui fubfiftentiam Verbi in ntürpé ordine ad earum operationes & fun&tiones. Sed ^ vls, ij hoc fit etiam in fanguine & aliis humoribus con- naturalibus Chrifto. Ergo. AMin. prob. Illis j di humoribus non debetur fubfiftentia, nifi partici- iU D.5 pative DISPUTATIO L. V p u 86 T pative à fübfiftentia totius Ergo cum in Chri- fto natura humana non habeat fubfiftentiam pro- priam, que poffit participari illis humoribus in ordine ad earum funGtiones naturales, neceffe eft, ut eam fubfiftentiam participent à Verbo PRonATUR 2 Scriptura, Concilia, & Pa- j PW;U tres docent, etiam fanguinem effe affumptum à Verbo Ergo eft affumptus fnt. prob I [ In Epifl. ad Heb. 2. v.14. dicitur: Quia ergo pueri (id eft, ceteri homines) communi- caverunt carni & fanguml, & ipfe (filius Dei ) partxczpavn; eisdem. HazcverbaS. Cyrillus Alex. in Epift. ad Neftorium, à Concilio Chalcedo- nenfi approbata, fic explicat Verbum Dei carnem A fieri nibil eft aliud , nifi quia juxta mos. Verbum parti- eipatum ef? carni €? [angwini 2 Concilium Epbefinum in Anathematifmo r. fic habet Verbum Dei carnem e[fe fa&tum aperte do- cet magnus ille Exangelifla S'oannes ; quia eque ac mos arnis & fanguinis particeps &j bomo fattus eft. 2 S. Oyrillus Alex. in Hom. ad Concilium Epheünum dicit: Licet Verbum Dei, cum Deus fit, carnem a[Jumpferit ac fanguinem. lï/xk 4 Clemens V1.in Extrav. Unmigenitus. de pce- nit. & remiff. ait: Unigenitus Dei Filius non guttam Janguinis modicam, que tamen propter unionem ad Ver- bum pro redemptione totius. generis bumanü fuffeci[fet , fed vvelut profluvium nofcitur- effudilJe $ Scriptura in multis locis partim per figu- ras, partim per claros textus oftendit; íangui- 1 nem Chrifti effe caufam remiffivam omnium pec- catorum totius generis humani. Hocautemnon ; poü"c.t convenienter dici; fi fanguis Chrifti non u H ; fuiffet DE NATUR. ET EXIST. INCARNAT. 87 lil fuiffet affumptus à Verbo. Apoftolus Heb. 9. l A v.7. ficfcribit: Im ecundo tabernaculo [emel in an- (b o [olus Pontifex introibat non fme fanguine, quem Mi offerret pro fua & populi ignorantia. Chriflus au- W ij tem mon per [anguinem bircorum aut vitulorum, fed h er proprium [anguinem introyoit eterna redemptione inventa. Si enim fanguis bircorum C& taurorum in- quinatos fan&ificat , quanto magis Janguis Chrifti emun- :ur': ( dabit confcientiam moflram ab operibus mortuis? - - Wa Omnia pene in [anguine fecundum legem mundantur , Jiy k & /fine fangwinis effufione mon fit remif[o. ANece[Je li eft ergo exemplaria cele[tium bis mundari , ipía autem Chisl ccleftia melioribus boflüs. INon. enim SYefus intrat in |T. San&ta in fanguime alieno - - impo[fibile enim eft fanz dapi guine taurorum & bircorum auferri peccata. -- Ha- bentes itaque fiduciam in introitu San&orum in fangui- : ne Cbrifüi &c. f 6. . Concilium Tridentinum Seff. 13. cap. 3. do- U n cet, dari naturalem connexionem inter corpus & fanguinem Chrifti. Ergo ficut corpus eft affum- lnciï'mr ptum à Verbo, ita etiam fanguis eft affumptus. Dui Concilium fic habet : Semper bec fides in Ecclefia Dei fuit, flatim pofl confécrationem . verum . Damini ,& corpus verumque ejus fanguinem una cum ipfius ani- m o ma €g divinitate exiflere, fed corpus quidem fub [pe- ul cie. panis , & fanguinem fub «vimi pecie ex vi verbo- Mï üjï m, ipfum autem corpus fub [pecie vini, €9^ jan- guinem füb [Decie panis, animamque [üb utraque vi maturalis illius connexionis 69 concomüiantie , qua par- il Ex his fimul etiam ; tes Cbrifti inter. fe. copulantur. niuny patet, quod fanguis fit pars nature& humane in T Chrifto ; & quidem non precife accidentalis ; alioquin non eífet ratio, cur in refuícitatione ïhrhh'; ? coft- lp E ! 88 DISPUTATIO I, : m corporum etiam corpora gloriofa effent refum- ptura fanguinem. " T Solvuntur Objectiones. W.ieä N O]J1ciTUR 1. contra 2. Concluf. 1. Arifto- yiil 5 teles l. ?, animal. dicit: Sanguinem non e[fe pariem n animalium. V 20 D. 'Thomas 3. q. 31. a. s. ad r. probat, corpus Chrifti non effe formatum ex carne vel l oflbus B. Virginis, fed ex ejus fanguine; quia Janguis nondum efL aGku pars, fed efl poteniia totum. 3. Sanguis noninformatur ab anima. Ergo non eft pars hominis. 1l RrzsPONDEO adr.2.&3.dift. Ergo non eft pars eflentialis. c. integralis. n. Partes inte- Y Al grales poffunt effe etiam ea, que non informan- tur, fed tantum moventur ab anima, & alteran- n tur ab anima ad proprictatem congruam pro con- fervatione totius. Hujusmodi partes, licet non fint idonez ad recipiendam animam pro forma, funt tamen idonez ad recipiendum ab anima mo- tum & alterationem, imo etiam fubfiftentiam, tanquam à cauíà feu principio conjun&to unione integrali, ita ut fubfiftentia fanguinis, quam fup- pono effeentitatem modalem , proutin Metaphy- fica oftendi, non detur propria, quamdiu homio M,'p vivit, fed ea fit communis cum toto, ficut cor- pus habet communem cum anima. : OBJ1ciTUR 2. Si fanguis effet affumptus à Verbo, daretur etiam communicatio idioma- [ tum inter Verbum & fanguinem. Sed hoc non j] poteft dici, —.Min, prob. INon poffum dicere; Deus n [ DE NATUR.ET EXIST. INCARNAT. 89 DN efl fanguis; Deus eft effufus; Deus concretus eft cla- vis *vel lanced. 2 Si fanguis effet affumptus cumaliis humo- ribus, etiam foret affumpta atra bilis, phlegma &c. fed hoc eft abfurdum. If 3 Si Verbum fuiffet unitum fanguini, vel manfiffet unitum poft ejus effufionemin Agonia, flagellatione, & crucifixione, vel non? Neu- I pmh trum poteft dici. Ergo. Non primum, quia L fanguis effufus non amplius eft parshominis. INec DT fecundum ; quia alioquin Chriftus amififret, quod 1 ^il femel affumpfit. i d RzsProNDEo n. Maj. Quia communicatio idiomatum fe non extendit ad partes nature hu- Inu mane, fed tantum ad totum. — Alioquin feque- ia retur, quodficut lingua eft oblonga, oculusro- Yomt tundus, offa dura &c. etiam Deus fit oblongus alter rotundus, & durus. T0 COI) d ?. n. Maj. Quia atra bilis dicit exceffum o temperamenti in bile ; phlegma autem po- fotm: tius dicit excrementum , quam partem integra- Ymam Ex- lem requifitam ad confervationem totius. fentat ceffus autem temperamenti non erat in Chrifto; 10 Wtj & partes excrementitie non fuerunt affumpte. m i Ad 3. c. Maj. n. Min. & dico, quod hoc no- eti: verit Deus. Res incerta eft, nec contentiofein qiuh alterutram partem difputanda. D. Thomas 3. fioit t q.54. a. 2. ad 3. cenfet; Verbum manfiffe unitum Dicendum, particulis fanguinis in paflione effufi. affüny inquit, quod iotus fanguis, qui de corpore Chrifl xit, cum ad wveritatem bumane mature pertineat, o Xii | hou ín corpore Chrifti vefurrexit. Et eadem vatio efL de na- cetto emnibus particulis. ad verimtæïz & integritatem . bur 1 N NW 9o DISPUTATIO I. «e mature pertinentibus. Sanguis autem ille, qui in « s quibusdam Ecclefüis pro Reliquiis confervatur , non flu- n J xit de latere Chrifli, fed miraculofe dicitur effluxifJe de quadam imagine Cbrifii percu[Ja,| nempe Bery- tenfi. Alii tamen cen'ent oppofitum. Anno 1462. cum hec quzeftio magno fervore agitare- i ( tur, & S. Jacobus de Marchia Ordinis S. Franci- ï fci in quodam fermone ad populum affereret, fan- Yi guinem Chrifti é corpore effufum non amplius remanfiffe unitum Verbo, acriter ea de caufa à Hinc Patribus Dominicanis fuit impugnatus. Pio II. avocante caufam ad Sedem Apoftolicam, ex una parte à Patribus Dominicanis difputante P. Dominico de Dominicis, ex altera parte à Pa- N h j tribus Franciícanis difputante P. Francifco /a Ru- oere , poftea ad Pontificatum evecto fub titulo R Sixii IV. coram Summo Pontifice certatum eft. li Priores afferebant; in triduo mortis Dominice fanguinem effüfüm Chrifti manfiffe unitum Ver- bo. Pofteriores, nempe Francifcani, conten- debant, fanguinem Chrifti non remanfiffe unitum Verbo. 'Tunc quidem nulla in alterutram par- tem Sententia; poft bienniumtamen utrique par- d ti indictum eft filentium addita feveriffima prohi- ; bitione, ne quis alterutram fententiam aliqua cenfurz nota afficeret, donec à Sede Apoftolica res definiretur. Verum adhuc fub judice lis in Hinc etiam refentem usque diem remanfit. SS. D. N. Benedi&us XIV. in Opere de Beatifica- tione l. 4. part. 2. c. ro. n. ro. poftquam fufe di- fputaverat de fanguine Chrifti Mantuz afferva- to, infine obfervat, Ecclefiam nunquam fuum j interponere voluiffe judicium, an fanguis ille n vere DE NATUR. ET EXIST. INCARNAT. 9I ('Li b vere manaverit ex corpore Chrifti, an vero ex T imagine Chrifti Berytenfi,. de qua Concilium Ni- AT cenum Il. atione 4. & Martyrologium Romanum D r ad diem 9. Novembris teftatur, Beryti in Syria L 11 Salvatoris noftri imaginem à Judzis crucifixam l) tam copiofum emififfe fanguinem , ut Orientales h L* T & Occidentales Ecclefie ex eo ubertim accepe- N rint, quod miraculum Sigebertus in Chronico re- Jj atj fert ad annum 765. Siitaque de ifto Mantuano lt aj fanguine incertum eft, an ex Chrifti corpore ma- s ] i J naverit, ac propterea in Officio pro Ecclefia "i Mantuana indulto Le&Giones fecundi No&urni ij h ----- tantum fuerint conceff:e de communi ex Sermo- uteiP neS.Cypriani, quanto magis illud incertum erit ( L ib d circa guttas facri fanguinis, quz hoc tempore recenter obtente fuerunt & expofite à plurimis üf] é Ecclefiis /ine Demonflratione originis ex manu non Ym per quaftum aut fraudem fordida? Certe SS. D. n Va N. Benedi&tus XIV. l. cc. n. g. teftatur , ejusmo- ACet- di Reliquias Seculo undecimo fuiffe adeo raras, untur ut Mantuz Leo IX. anno 1053. &gre obtinuerit im r particulam, quam Rome in Sanctuario Latera- gt nenfi collocaret. Donesmundus , inquit, refert S. p Leonem LX. amo. 1053. Mantuam adveniffe , ut fa- n dig erum Cbrifti cruorem tunc vepertum adoraret , nec eum poft Romam potuiffe transferre, ut defiderabat , populo in jce iig: Jeditionem «erfoó, féd particulam tantum. fécum. detu- nc & liffe , quam repofuit in Bafülica Lateranenfi. — At ve- Bettit ro hoc tempore afportantur in Germaniam Ro- n fü ma innumerz particule Sanguinis Chrifti, quze X in Ecclefiis exponuntur pro adoratione publica. Me, quod attinet, cum norim, quam Romani un i Pontifices, & Cardinales, & Vicarii Papz in di- mgllifri jj fpenfan- $€2 DISPUTATIO I. j W,m:mw fpenfandis veris reliquiis exacti fint, nulli ejus- modi nove Reliquie concederem cultum publi- L j cum, nifi veniret authentice ac fide indubia, vel 'nïe:faïf à Summo Pontifice, velab aliquo Cardinali, pre- g a fertim à Cardinali Vicario, vel à Vices- gerente in urbe. u: enimab aliis manibus fub titulo quo- ,rxm rundam Epifcoporum, prefertim in partibus in- fidelium, veniunt, non obftante autbentica, ut vocatur, figillo munita, innumeris fraudibus fubje&tas effe certo conftat; ac proptereapro cul- tu publico in Ecclefiis vel Oratoriis eas non per- mitterem. INe autem committantur innumerz idololatrie materiales, confulo Parochis , acaliis, quorum eft inftruere populum, ut in hac mate- Vg ria exponant populo fententiam tutam Cardinalis ,.ïv Lugonis , ficque populum ad exhibendum tantum- modo cultum adorationis refpettioum difponant, qua- ) lis etiam exhibeturfanCcte Cruci, Lancee, vefti- bus &c. imo etiam Reliquiis ex folo attactu, vel Linttione facris. Sienim majorem cultum fuadeant, eoipfo populum exponerent periculo probabili idololatrize materialis. Id defumitur ex A€tis Hi- iNam de ftorie& circa S. Jacobum de Marchia. fententia S. Jacobi de Marchia Raynaldus in con- tinuatione Baronii ad annum 1462.n. 45. & 1463. n. 103. fic fcribit: ,, Addu&tum tunctemporis fue- »fàtin controverfiam, an fanguis Domini pro A »redimendo humano genere fufus, triduo illo, » quo anima fanctiffima à corpore fegregata erat, »hypoftatice Verbo divino conjunctus fuitfet, » dignusque, extitiffetlatrie cultu. Moverateam » controverfiam Brixie inter concionandum a- p CObus Picenus Minorita, celeberrimus Conciona- J & » tor DE NATUR. ET EXIST. INCARNAT. 53 Qs »tor in Italia & Hungaria, qui latrie cultu non t ' » adorandum cenfuerat. Poftulatus ob id here- ij ll » feos à Cenfore fidei Ordinis Predicatorum tu- ,'ä;:. »Imultum auxerat. Delata ad Pontificem con- il p » woverfia proximo anno celebris theologica con- » Certatio fuit inter utriusque Ordinis lectiffimos i » Viros. Sententiam (Jacobi) tuebantur Mino- » »rite, nempe fanguinem Chrifti effufum triduo frij » paffionis hypoftatice Verbo conjunctum non g » fuiffe. At Predicatores adverfam tuebantur lr »fententiam. — Addebant tamen, totum Chrifti II » fanguinemin paffione fufum non receptum fuif- J V »Íe, hac de caufa, ut ait Gobelinus; ne litteris Iu i » Pii adverfari viderentur, in queis declaraverat "07 ! VA » lybure manens; affertionem, qus aliquid de jrin » Chrifti fanguine in terris remanfiffe proderet, Di, Qu » Religioni Chriftiange non effe contrariam. Le- , Veli » &i funt ex utroque Ordine terni cum pari nu- J, Yd » mero certaturi coram Pontifice, & Cardinalium, (entt; » Epifcoporum , Prefulum, Do&orumque cotu; Ya » tantusque difceptantium ardor erat, ut quam- as » Vis gelu omnia rigerent, ipfi fudore maderent. Nané » Refert Gobelinus l. rr. utriusque partis preci- juts »pua argumenta; aitque plures Epifcopos & Ab- &f , bates Ícientia theologica infignes quzftionem Orist » problematicam , qusin utramque partem poffet nin »agitari, cenfuiffe; majoremque partem Cardi- luo i »Dalium fenfiffe cum Predicatoribus, atque etiam u » Pium eam tenuiffe; verum quzftionis folutio- ; füfj »nem in aliud tempus extraxiffe. Interea ne ex rerttd »Sacrorum Ordinum contentione aliqui motus »pietati contrarii exorirentur; hec fanxit: Pius NU , l. &c. Ut in Ecclefia Dei fidei unitas perfeve- lona'ä ! s Ils ! DISPUTATIO [. [] 94 hr »ret, ftatuimus , quod nulli Fratrum Ordinum ]nb m » predictorum deinceps liceat de predicta dubie- MA L T »tate difputare, predicare, vel publice vel pri- d , vate Verbum facere, feu aliis fuadere, quod D) » Videlicet hereticum vel peccatum fit, tenere tl » Vel credere, fanguinem ipfum D. N. J. Chrifti ) » triduo paffionisab ipfa divinitate quomodolibet » fuiffe vel non fuiffe divifum velfeparatum, do- ,nec füper dubietatis hujus decifione, quid te- »nendum fit, fuerit per Sedem Apoftolicam defi- [j !] »nitum; mandantes univerfis eorundem & alio- , rum quorumcunque Ordinum per totum Orbem ,conftitutis Fratribus, prefentibus & futuris, n »Íub excommunicationis late fententiw pona, , quam ipfo fa&to incurrant, à qua nifi per nos , l » autSucceffores noftros abfolvi nonpoflint , ne » contra ordinationem noftram facere prafumant l Datum Anconz 1r464. g n C Cardinalis Lugo autem de Incarnatione Difp. 14. Se&. 5. n. 81. fic fcribit: ,,Sanguis ille, fi » quis eft, qui in terris reperitur in fpinis, in fu- »dario, cruce. &c. non habet jam unionem hy- » poftaticam cum Verbo divino. Heac conclufio » eft communis omnibus, quos fequuntur Suarez » tom. 2. Difp. 47. Se&. 3. circa finem, & Vat- » quez hic Difp. 36. c. 8. Et probatur ex dictis, In] »quia illa pars remanens in terris jam non am- » plius habet ordinem ad illam humanitatem , ut » iterum fit pars actualis illius, nec habet jus in- , trinfecum vel extrinfecum ad gloriam vel ad , unionem sternam. Non eft ergo, cur adhuc Xretineat unionem cum Verbo. Coufirmatur pprino. Quiafi illa pars, eo quod aliquando ha- buit DE NATUR. ET EXIS T. INCARNVAT. 95 t-n N » buit unionem, deberet eam confervare, idem Wl l,x » deberet dici de pilis , fi aliqui ceciderunt per d. » totam vitam ex capite velcorpore Chrifti: item " qm »de dentibus, fi, ut alii infantes folent, eos w te , inutavit in infantia vel pueritia. Nam priores I » illi adhuc fuiffent uniti Verbo. Item de ungui- o »bus & fimilibus, que tamen nemo concedet. Qd » Confirmatur fecundo. Quia ille macule rubez, lu » qu& apparent in Sindone, Sudario, Spinis. &c. lr j , non funt jam verus fanguis, fed alia fubftantia ntj » diverfa, in quam aliqua pars fanguinis converfa (s »eft. XNon ergo debuit adhuc manere unita Y r » Vetbo. Alioquin omnes partes materige, qua: jt »aliquando in Chrifto unitz fuerunt Verbo, & |peu » poftea refolute ac deperdite funt, & fub aliis (int : » formis fübftantialibus reperiuntur difperfze per 2l » totum mundum, deberent adhuc manere unitze » Verbo, quod nemo dicet. Denique vel ille »partes funt iterum Chrifto conjungende vel ile, f ,non? Si primum dicatur ; Ergo Chriftus non- n » dum plene refürrexit ex omni parte; fiquidem v lr » adhuc quoad aliquas partes refurrecturus fit in Ondtul » Iefürrectione univerfali noftra. Si dicas fecun- r Our »dum. Ergo Verbum in &ternum manebit uni- & ,tum in Sudario, vel Spinis, quod eft ridicu- ex Q »1um. Vel illa unio aliquando. defiruetur ? Non non z , €eft autem major ratio dimittendi tunc, quod atem, r » femel affümpferat , quam fuerat in ipfo pun&o tj » refürrectionis. 'Tunc enim fuit illa eadem ra- »tio , quod fcilicet jam ille fanguis cenfebatur ii "i u d » pro dereli&to & non pertinente ad eam humani- , tatem, nec uniendo iterum cum illa.,, Huc- uf* u usque Cardinalis Lugo. Caterum qui videre defi- j M 96 DISPUTATIO T. g defiderat fundamenta pro fententia D. Thomz, quod non extet verus fanguis, qui fluxit ex cor- xlh pore Chrifti, legere poterit P. Honoratum à S. j MMaria, editum latine ex idiomate Gallico Vene- j D dR tiis 1739. in libro cui titulus: Zfnimadoerfiones in Regulas & ufum Critices, "T om. III. Ditfert. 5. $. 1. a & 2. Edit. Venete. .Ex omnibus his patet, non a Tn folum admodum incertum effe, an hec vel illa Reliquia fit verus fanguis é Chrifti corpore effu- fus, fed etiam pofito, quod vere fluxiffet & cor- pore Chrifti , juxta communem "Theologorum dv fententiam eum non amplius effe unitum Verbo; & hinc ad cavendam omnem idololatriam mate- rialem fic populos inftruendos effe à Parochis, cultum adorationis, qui preftatur ejusmodi facro fanguini, folum effe cultum refpettivum , qualis praftatur Cruci & Clavis Chrifti; licet refpectus feu relatio ipfa fpecie diverfa fit. u QUAESTIO VII ualis in Chriflo ob unionem. Hypoflaticam in duabus maturis detur. commumicatio Idio- matum ? OTANDUM I. Per idioma hoc loco intel- ligi quodvis predicatum naturz divine, vel humanz proprium. Sic effe eternum , immenfum, il emnifotens, ommi[oium , immortale, impa[fbile. &c. funt predicata foli Deo, feu illius nature pro- pria. Econtra effe creatum, finitum, infirmum, mortale, paffibile, fubjectum humanis affectio- [ pibus v. g. triftitie, timori. &c. funt predicata humane L dj DE NATUR. ET EXIST. INCARNAT. 97 Tmup humanze nature vel creaturis etiam. aliis pro- i li pria. Wt NOoTANDUM 2. Queftionem in eo ver- ] l fari; utrum przdicata alioquin foli Deo propria, !F» H t v. g. effe eternum, immenfum, omnifcium, omni- 'M f *j potens. &c. in Chrifto poffint ita communicari iU pnature humane, ut in Chrifto verum fitdicere: I dl Homo eft &ternus, homo eft immenfus, homo X d eft omnipotens , homo eft omnifcius ? Item 5 lr an viciíhim predicata homini propria; v. g. effe At mortale, paffibile, crucifixum , contriftatum, Val fatigatum, &c. pofiint in Chrifto communicari D nj Deo; itaut verum fitdicere: Deus eft mortuus, Pt Deus eft paffus, Deus eft crucifixus, Deus eft n contriftatus, Deus eft fatigatus &c.? . Hec er- !, g go reciproca communicatio predicatorum inter pa Deum &hominem in Chrifto intelligitur per Com- municationem idiomatum, ) DICO I. Datur in Chrifto vi unionis Hy- poftatice communicatio Idiomatum. PRoBATUR I. ex Scriptura. Sic Joan. . xticqm l V. I4. dicitur: Jerbum caro fattum eft.. Etv.15. lh Sfoannes teftimonium. perbibet de ipfo &2 clamat : Hic ante me fatus efl. — Et v. 34.. Hic eft filius Dei. Et c.8. v.25. JDicebant ei; tu quis es? — Dixit - Quj Jüs: Principium , qui g loquor, vobis. Et v.58. vind, " Amen . dico oobis: antequam Zbrabam fieret , ego fum. m *,. ia Et Hebr. 1. Locuius eft mobis in filio, qui cum fit Jplendor glorie & figura fübflantie ejus, portansque ii j quite [ omnia verbo virtutis [ue , purgationem peccatorum fa- m ciens fédet ad dexieram majeflatis in excelfis -- eum j d autem Sfefum xidemus propter pa[fionem imortis gloria coronatum , ui pro ommibus gu[laret moriem. Dece- D. Amori Tr. de Incarnatione, G bat l Pïï; DISPUTATIO f qu 98 g bat enim eum , propter quem C2 per quem ommia, per pa[fionem. confummari. Hujusmodi textus re- M Y u periuntur multi in Scriptura. v. g. Apoc. 1. v.8. Ego fum a. C w. principium €9 fmis, dicit Domi- mus Deus. - - « Ego fum primus & moviffmus, & fui mortuus. Jf PRonATUR 2. ex Symbolo Apoftolico, ubi um 1 dicitur: Credo in Deum Patrem; €9 in Sfefum Cbri- fiums Filium ejus unicum ,| Dominum noftrum, qui conceptus efl de Spiritu Santto, natus ex Maria Vir- gine, pa[Jus fub Pontio Pilato, crucifixus, mortuus & fepultus. €9c. In hoc manifeftum eft, eum dici pa(Jum & mortuum , qui Filius Dei unicus, ac uj confequenter Deus eft. DICO II In Chrifto non datur communi- catio Idiomatum inter naturam divinam & natu- ram humanam in abítracto fumptas. ( PROBATUR I. Juxta Scripturam & tradi- " tionem Ecclefiz non funt verz ifte& propofitio- nes: n Chriflo natura dioina eft matura bumana ; aut viciffim : JNatura bumana efl matura dioina. Neque verz funt ha propofitiones : Natura di- vina nata e[? in tempores pa[Ja, mortua, fépulta. C9c. N aut viciffim 5 natura bumana efl eterma, ommifcia, confabflantialis , &?^ equalis Patri. &gc. ROBATUR 2. authoritate VigiliiPapz, qui iUV Vi in 1 »: Contra Eutychen , fic fcribit : ,, Hic , unusatque idem & ezqualis Patri fecundum Dei- »tatem, inferior eft Patre fecundum humanita- »tis naturam; atque ita nec initium habet, quia »Deus eft; & habet initium, quia idem Deus Q »homo eft. Siergo me interroges, utrum Chri- ";:: ,[tus habeat initium, an non habeat; refpon- Jl d. debo DE NATUR. ET EXIST. INCARNAT. 99 u debo tibi Ethabet: & non habet Habet fe- lt Ti 14 ,cundum humanitatem fuam. XNon habet fe- » cundum divinitatem fuam. Cum dico: Habet, A I » vel non habet; ad perfonz pertinet unionem, JAS)LI » Cum dico: becundum divinitatem & fecundum » humamtatem ad naturarum pertinet proprie- li j tatem . - Quia Verbum cum carne ita eft J » inexplicabili modo unitum, ut ipfüum Verbum if lrij » Caro dicatur, licet Deus non fit caro; quia non » €eft in carnem mutatum ; ut caro dicatur Deus !j, 10f » licet non fit in Deitatis naturam mutata; fed d t » Verbum propter carnem füam homo fit, & t l » caro propter Verbum Deus fit, & quidquid eft » proprium Verbi, fit commune cum carne; & COnt » quidquid eft proprium carnis, commune cum n&m » Verbo fit; quomodo Verbum & caro unus eft » Chriftus, & unaperfona Idcirco propter hanc & tri »communionem, quam falvanaturarum proprie- pofci » tateperfonzunio preftat, & Verbum cum car- dumay. »ne, id eft, filius hominis, legitur defcendiffe 1 ii »de celo, cum folum Verbum fine carne de- Ym »fcenderit, & Deus legitur fepultus, & in mo- , numento tribus jacuiffe diebus, cum fola caro puli. t » fepulta eft DICO III. Datur in Chrifto communica- Tyt tioIdiomatum inter naturam divinam & humanam U in concreto fpectatas, faltem per fe. dim Tonz PROBATUR. Naturam divinam vel huma- nam in concreto fpeGtari nil aliud eft, quam fpe- abe jdeni &ari naturam divinam u£ unitam nature humane vel naturam humanam fpectari ut. unitam naturee m divingz. h Sed hoc modo fpe&tando has duas na- G 3 turas T. gt 190 DISPUTATIO turas gaudent communicationeIdiomatum. Ergo. us u Min. prob. ex communi modo loquendiScripturze & Patrum. II I. S. Maximus in Difput. cum Pyrrho: ,lla, d »que utrivis Chrifti parti naturaliter competunt, Eu » Viciffim alterius propria redduntur propter in- » 5 » explicabilem unitionem, nulla unius in alteram A A » fecundum naturalem rationem mutatione con- l D) »fufioneque facta. 2. S. Damafcenus . 3. c. 3. ait: , Verbum ea, » que humanafunt, fibipropria facit. Hec enim T ,ilius fünt, qua funt fané&te carnis ipfius; & Mi » qu& fibi propria funt, communicat carnimodo t » quodam mutug permutationis , propter partium Ü I » inter fe commeationem & unitionem fecundum Et c. s. Hic modus eft mutuz per- » hypoftafin. ,mutationis ( «vridosees), utraque natura cum 1 , altera communicante, qux fua fünt, propter , hypoftafis identitatem, & ipfarum in fe invicem , commeationem ("reencserem ). 3. Gregorius INy[Jenus 1. 5. contra Eunomium : » Sic mortis perpeflio ad eum, qui patibilis na- , turz particeps fuit, refertur, propter hominis ,cum ipfo copulationem; & fublimia Deoque bl , congruentia nomina in hominem defcendunt ; , adeo ut ille, qui in cruce confpe&us eft, Do- » minus glorie nuncupetür ob ejus, quod abje- 1 » &um eft &humile, compofitionem (zvaxezcer), »nominum quoque dono inhumanam fimul trans- | y eunte naturam. Et l.4. Propter coagmenta- » tionem & connexionem ( cwaperev , euudrav ) ,communia fiunt utriusque utraque, ita ut & ! , Dominus ferviles vibices in feipfum a ffumeret, M N » &fer- DE NATUR. ET EXIST. INCARNAT. IOI l Y du »& fervüs honore Dominico glorificaretur." " Et in Epift. ad. T beopbilum contra Apollinarem : ,,Pro- » pter exactam unitionem affumpte carnis & affü- OIHM; » mentis divinitatis mutuo transferuntur vocabu- of »là, ut & humanum ex divino, & divinum ex Vi » humano denominetur. M 4. JEutbymius Panopl. Tit. 7. , Affumpta na- ( D] »tura propter hypoftaticam conjunctionem & » identitatem hypoftafis ftatim ab ipfa copulatio- a. » he communioneque deificata particeps fuit ex- Hs »Cellentium & magnificorum divinitatis orna- ls; »mentorum. N AU 5. S. Afuguflinus 1. contra Sermonem Arria- TR norum c.8. ,,Propter iftam unitatem perfonz, f »in utraque natura intelligendam, filius hominis UUR R » dicitur defcendiffe de ccelis, quamvis fit ex ea, üra » quz fuerat in terra, virgine affumptus; & Fi- projt »lius Deidiciturcrucifixus, mortuus & fepultus, DVICA » quamvis hec non in divinitateipfa, quaeftuni- » genitus Patri cocternus, fedin naturze huma- Qmur »ne& fit infirmitate perpeffus. Hanc unitatem bils t » perfone Chrifti fic ex natura utraque conftan- doni »tem, divina fcilicet atque humana, ut quzli- , bet earum vocabulum etiam alteri impertiat, & Det 'entit »divina humane, & humana diving, beatus t o » O0ftendit Apoftolus &c. Tl 6. Vigilius Papa 1. 4. ,Cum Jefus Chriftus mwit »non Verbi, fed carnis proprium fit nomen, & mutt » Deus proprium Verbi, noncarnis, conftet effe )agmö » Vocabulum, tamen & Verbum propter carnem » füam homo Jefus Chriftus , & caro ptopter Ver- eui i »bum Deus Verbum eft. Antequam abillo for- » Illà fervi erat accepta, nondum fuerat Chriftus, G 3 »Íed j 102 DISPUTATIO L p »Ííed tantummodo Verbum; id eft, antequam , eífet homo, nondum erat homo, fed tantum- i ,modo Deus; nondum erat Chriftus, antequam " , Doftri habitus fimilitudine homo effetinventus; » & tamen Chriftusin forma Dei, Chriftus in for- us ,a fervi, Chriftus equalis Patri, Chriftus in- T i »ferior Patre, idem Deus, idem homo. Unde »Conftat , & divinitatem humanitatis habere vo- Y 1 .cabulum; id eft, Verbum dici carnem, & car- »nem dici Verbum, non quod utrumque in fe »mutatum fit; fed.quia utrumque una perfona, » id eft, unus Chriftus fit. Etideore&e credimus »,cum Apoftolo, Deum crucifixum & mortuum »in humana natura, quz ex uniti Verbi confor- TU » tio Deitatis pofcit & nomen. i Quilegere voluerit plures alios Patrum de com- " JJ municatione Idiomatum textus, eos reperiet in Petavio 'Tom. V.1.4. c. 15. & c. 16. DICO IV. Natura divina, & natura hu- mana in Chrifto in concreto fpeGtatz per accidens non gaudent communicatione illorum Idioma- tum, qu& ex modo predicandi non important formam denominantem prezcife unitam, fed etiam receptam, eamque inconpoflibilemn cum natura recipiente. N PnRosATUR & EXPLICATUR Conclufio in exemplis. Sic enim verum eft dicere: natu- ra humana in Chrifto ut unita Verbo eft omnipo- tens, omnifcia, infinite jufta, infinite fancta, in- finite dignitatis &c. quia hic predicata ex modo tendendi vel tantum important omnipotentiam, R xk) & infinitudinem fapientie &c. ut unitam in Ver- bo, cujus funt przcife effe&us formales; vel fi impor- DE NATUR. ETEXIST. INCARNAT. 105 um important formam receptam in natura humana? [ precife dicunt habitudinem feu potentiam produ* J cendi infinitos fyncategorematice effectus omni Vent potentie, juftitie ,'fapientie , meriti &c. cujus XInfor habitudinis feu potenti& natura humana ratione ] unionis cum Verbo non eft incapax, cum habi- * tudo illa & potentia nature humans in fuo con- de ceptu nil aliud dicat, quam unionem ad omnipo- Mi tentiam, & omnifícientiam &c. nature divingz. Q Econtra falfe effent ha propofitiones: Natura i humana ut unita Verbo eft ubique, eftimmenfa, i eft eterna, eít produéta vel genita ante mun- NI dum, eft identificata cum Verbo, & Patre, & od Spiritu &c. Ratio eft, quia in his propofitioni- bus ex modo predicandi & ex communi acce- ptione hominum importatur aliqua forma ut re- ndevw:r cepta in natura humana, cum ea inconpoffibilis, perit nempe infinitorum locorum ubicatio, feu ubica- j l tio a&u infinita, duratio fucceffiva actu infinita, tll aGCio produ&iva prior ante feipfam, identitas lomy cum Verbo. Alii hanc conclufionem füb aliis o terminis proponunt, dum ajunt; non dari com- pdet municationem eorum ldiomatum, quorum mnom n nd ef capax illa natura, cui deberet communicari. Verum cum redeat quzftio; cur natura v. g. hu- "o mana fit capax unius & non fit capax alteriusIdio- te H matis, hujus ratio ex noftra Conclufione peten- tonyy da eft, quod nempe una denominatio ex modo fanüä:ï tendendi & acceptione hominum importet for- mam denominationis precife ut unitam, altera 3e ut receptam, eamque impoffibilem pro fubje&o gt receptionis. 4 i j G 4 DICO 1 104 DISPUTATIO L DICO VI. 2 p In hac materia prz oculis habe- j ! merentur Peiaviíi de Incarnatione l. 4. c. 16. yi j cfx Canones , ut vocat, quos potius tamen ob/eroatio- - nes dicerem. " *?0( CaNowN I. Duarum naturarum proprieta- o as f tes in Chrifto non funt in duas perfonas partien- " de, fed uni Chrifto, Deo hominique in folidum d u tribuendz. j Patet ex illo Apoftoli Heb. 13. S'efus Chriftus beri &9 bodie, ipfe & in fecula. - - Et Rom. 9. Ex quibus efb Chriflus, qui eft fuper. omnia Deus be- nedictus in fecula. D] CaANoN Il. Nonnunquam totus Chriftus ab una natura ejusque proprietatibus denominari fo- ]et interdum à duabus. Paiet ex obfervatione S. Damafceni 1. 3. c. 4. ubi ait; Interdum ab ütroque Chriftum denomi- namus, v.g. Deum & hominem fimul; alias ab una tantummodo parte, v.g. Deum duntaxat, & Dei filium;. vel hominem tantum & hominis filium. - CaANoN III, M De eadem «Chrifti perfona pro- pter diver(itatem naturarum & unitatem perfonz contraria nonnunquam przdicantur. Patet. ex.variis exemplis, que à SS. Patribus 1 afferuntur. — Zibanafius in Epift. ad Epict.ait: Mi- hi rum ac paradoxum eft, ut idem & pateretur & Amq non pateretur. Sic & Gregorius Ny[Jenus in Ephe- ïïinEm fina Synodo relatus ait: Vita mortem deguftat ; Judex ad judicium agitur. Et Zitticus C. P. ibi- dem relatus, Qui fub ta&um non cadit, quia incorporeus eft, tangitur: qui fineinitio eft, fub initium corporeum redigitur : perfeétus augefcit: tf immu- N DE NATUR. ET EXIST. INCARNAT. 105 " immutabilis proficit Et Sopbronius Patriarcha in f Concil. VI. AG. 11. Invifibilis eft vifibilis; idem ln eft creatus & increatus; idem eft corpus, & ex- pers corporis, attreGabilis idem, & non attre- Triet &abilis; circumfcriptus & incircumfcriptuss ter- ten renus idem & coleftis Et S. Zmbrofius deIncar- Q nat.c.5. Idem patiebatur & non patiebatur; mo- riebatur & non moriebatur; fepeliebatur & non TOR fepeliebatur; refurgebat & non refurgebat Et dU S. Zugu[tinus in Enchiridio c. 10. Minor eft fa&us, i DN & manfit equalis &c CawNoNw IV. In Chrifto aliud eft, unde fW ! communis eft homini Deoque contumeha, & Q aliud, unde communis eft gloria. Patet- ex obfervatione S S. Leonis Papze Epift. ) L Io. C. 4. Ubi ait: Quamvis in Chrifto Dei & ho- den minis unaperfonafit; aliud tamen eft, unde con- 3]13) [| tumelia in utroque communis; aliud, undecom- AC munis eft gloria. De noftro enim 1111 eft minor OU Patre humamtas, de Patre illi eft &qualis cum Patre divinitas. m Cawoxw V. Si exá&e loquendum fit; de- p nominationes utrique nature in Chrifto commu- nes dicuntur in Chriflo exifteres proprietates au- Pa tem naturarum rectius dicuntur ipfi Chrifío com- at l peter e. tere Patet ex obfervatione Vigilii Pape, quiin inf l. 5. contra Eutychen fic fcribit : Diverfüm eft; dqi initium non habere, & ex initiofubfiftere; mori, ;Ch & mori non poffe Ettamen ficut ipfi Cbrif]o pro- prium eft utrumque; | ita n ipfi, fed in ipfo eft wit iiot utrumque comimune. Si enim dicamus , quiaipfi eft commune, neceffe eft, ut ex1gatur à nobis N 4 Uasf/n* » Gs 106 DISPUTATIO I, qm oftendere alium, cum quo ei fit hoc ipfum com- g mune. J Melius igitur & catholice dicimus; n ] eï)u*[.dl ipo, & non, ipf;, effe commune. Et melius ip//, i & non in ipfo dicimus proprium effe. Ergo pro- m prium eft illi mori propter naturam carnis, que Yi mortalis eft. - Et proprium eft illi non mori pro- l pter naturam Verbi, quae morinonpoteft. Item i ! f propter ineffabile myfterium unionis utrarumque h À naturarum communis in ipfo fuit mortalitas car- Et nis Verbi nature, quse mori non potuit. communis in ipfo eft immortalitas Verbi naturz carnis, que morti fuccubuit. Ergo ficutillimo- ri & non mori ex utrisque naturis eft proprium ; ita commune eft in ipfo utrisque naturis, quod illarum eft proprium. Ita V igilius Papa. d . CaNoN VI. Proprietatum in Chrifto com- munio non fit fecundum formam feu in fenfu for- 0i 44 Va mali, fed fecundum materiam, feu in fenfu ma- IL" terie ; hoc eft, quoad fubjectum denominationis, quod eft ipfum fuppofitum, feu perfona. Paiet ab explicatione. Sic enim; quando ho- WT mo Deus, Deus homo, Verbum caro factum di- citur, non fic intelligitur, ut hominis natura, feu forma hominis ipfam divinitatis naturam acce- aL perit; aut viciffim Deus in fua natura novam for- mam admiferit, fed ut idem fuppofitum utrum- L que capiat. CaNoNw VII. Nomina, que nàáturam pre- i cife fignificant, non promifcue communicantur. A Paiet , quia non poteft dici, divinitas eft hu- manitas, vel natura divina eft natura humana. x,:nl Sic & S. Damafcenus l. 3. c. 4. ait: INon dicimusdi- L vinitatem patibilem aut creatam; nec dicimus, : t huma- DE NATUR. ET EXIST. INCARNAT. 107 lutn, humanitatem increatam. Aliuddicendum; quan- T do ejusmodi nomina fuümuntur concretivé, prout €HU3;.7, Concluf. 3. oftenfum eft. t CaNoN VIII. Quando fingularum natura- ^ Qu Miorj rum proprietates de ipfis mutuo vel detoto Chri- J km fto predicantur, propofitiones affirmativz abío- "w ( s lute, propofitionesautem negative non nifi re- d. ftrictim efferende funt. Patet ab explicatione. Sic enim abfolute di- t ] Dl d cere in fenfu affirmativo poffümus, Chriftus eft mortuus; Deus fuit paffus & mortuus. Sed non Jl nopri; poffuümus abfolute fine reftrictione dicere: Chri- ftus, feu Filius Dei non eft mortuus. Ut enim ts a i, hec propofitio negativa fit vera; debet addi re- Tflote ftricio; /ecundum divinitatem, vel qua Deus non eft paffus. Ratio eft, quiaparticula negativa eft enlift DÍü n malignantis nature, ac confequenter negat pra- dicatum de fuübjecto quoadomnem modum & fpe- iL ciem. o n CaNoN IX. Quecunque nature cum per- Qd fona unitionem exprimunt, à lege communionis Idiomatum excipiuntur. | Rol amqt Patet ab exemplo, quod fibi Scotus objicit. vami Si quis enim ob communicationem Idiomatum fic ratiocinaretur: Deus fa&tus eft homo ; fed Ut homo eft Deus; ergo Deus factus eftDeus; huic n refpondendum cenfet Scotus, quod tó fieri vel fattum effe dicat unitionem, econtra communica- micanä tio idiomatum jam prefupponat unitionem. ( j ; It CaNow X, Communio Idiomatum aliquo dicin modoinIncarnatione latius patet, quam in Tri- x df nitate. d Pateft 108 DISPUTATIO I. qtt "i Patei ex eo, quia in SS. Trinitate unitio fit in natura, non in perfona; econtra in Incarna- j tione unitio fit in perfona, non in natura. Cum ( ergo in SS. Trinitate , quod uni perfonz pro- prium eft, non communicetur alteri, in Incar- natione vero, quod uni nature proprium eft, Ont ii communicetur al*eri ; fequitur, aliquo modo majo- rem elie communionem proprietatum feu idio- D matum in Incarnatione, quam in SS. Trinitate. CANON XL. In Chrifto datur duplex com- munio proprietatum, una naturalis feu fubftan- w tiva; altera fecundum habitudinem. Patei ab explicatione. Naturalis vocatur illa, qua folum affumitur alia natura, & quz illius z L naturz propriafunt, v.g.fi dico: Verbum caro factum eft. — Secundum babitudinem feu elettiva. (scs- vi&;) vocatur, dum voluntate libera fimul aifü- iuntur alterius nature miferie vel affectiones ex actulibero fecute. Sic Apoftolus 2. Cor. s. * dicit: £ "] um, qui mon noverat peccatum , pro nobis peccatum | fecit. Et Gal.3. Chriflus nos vedemit de vualeditto legis , fattus pro mobis maledíttum. Et lfaiw 53. Pofuit Domimus im eo iniquitatem. omnium nofirum. Juiquitates eorum ipfe portavit , & ipfà u peccata. multorum . tulit, Hec diftinctio eft S. Da- mafceni l. 3. c. 15. CaNoNwN XII. Communicatio Idiomatum in Chri(to neceffario admitti debet ad defenden- dam do&rinam Ecclefi* contra errores Neftorii & Eutychetis, quorum prior in Chrifto admifit duas perfonas, pofterior unam naturam. Patet, quia fi darentur dus perfonze, diverfa idiomata non tribuerentur eidem perfonz, fed ( diver- DE NATUR. ET EXIST. INCARNAT. Io9 ls diverfis perfonis. Si autem daretur una folum s. natura, tolleretur diverfitas proprietatum. Ox It Df . Solvuntur Objectiones. : OBJICITUR 1. Nomen Dei eft incommu- & l nicabile. Ergo communicatio idiomatum eft de f à füubjecto non fupponente. nt. prob. Sap. 14. fs dicitur : Jncommumücabile nomen lapidibus 6 lignis ln )mpo/uerunt. ff 2 Non datur Hircocervus, aut Vulpanfer per communicationem idiomatum. Ergo nec xj poteft dari Homo- Deus per eam communicatio- u i nem idiomatum. DUmm REsPONDEO lu DP ZAd 1. dift. a. nomen Dei eft iríicommunica- bile per unionem ad diverfa fuppofita. c. per Qiont UOTf unionem ad diverfam naturam. /ubdifl. Deitati incongruam. c. congruam. n In textu adducto ? s At d fermo eft de impofitione divini nominis ad di- verfa füppofita, qualia funt ligna & lapides ha- . D bentes propriam fubfiftentiam. at d 2 C. d. n c. Nam per Hircocervum & g Vulpanferem intelligitur totum, in quo daretur [ fimul dualitas & identitas duarum naturarum. Ontdt OBJICITUR 2. Vera eft hec propofitio, efent que habetur in Antiphona Breviarii : . In ligno M mortuavitafuit. Ergodaturcommunicatio idio- ) «lf matum quoad naturas etiam in abftracto fumptas. 2 Hzc propofitio Deitas ef? pa[ja antiquitus [ ufurpabatur à nonnullis Scriptoribus Catholicis. Ergo eít catholica. QIIt RESPON- s 110 DISPUTATIO T. RzsPONDEO C.a. n.C. quia hocloco Po&ta D Q fub termino vite intellexitnonnaturam divinam, fed fuppofitum, feu perfonam Verbi. il Ad 9. tr.a. n. C. Quia hec propofitio impli- ull( cite damnata eftin Concilio Lateranenfi fub Inno- id centio III. ubi dicitur: Credimus, quod Chriítus r du fecundum divinitatem fit immortalis & impaffibi- W li. Drxr tr. quia illi authores veteres nonnul- li non loquendo exa&te fumpferunt Deitatem con- eretioà , non abfirattive. Si daretur communicatio OBJICITUR 3. Tdiomatum , hzec propofitio: Deus ef? bomo, de- beret tam effe vera, ac vera eft iíta propofitio : Petrus eft bomo. Sed hoc non poteft dici. Ergo. N Min. prob. In hac propofitione pofteriore przdi- " t catum adequate fic identificatur cum füubje&to, ut verum fit dicere: Petreitas ef? bumanitas: econ- tra in priore propofitione predicatum non fic identificatur adzquate cum fübje&o, ut poflit dici; Deitas eft humanitas. 2 Si daretur communicatio Idiomatum, ve- re effent fequentes propofitiones : Chriflus 9? creatura,, Deus eft creaturas Chriftus eft minor Pa- .j*? tre, Perfona Verbi ef minor Patre; Filius Dei non eft. confüb[Lanti alis Patri; Verbum eft mutatum, Ver- ERN bum cepit e[Je im tempore. Sed hec omnia funt imij] " falfa. Ergo. g. Exeo quod corpus & anima uniantur in unitatem perfone, non fequitur communicatio idiomatum, nec dici poteft; Petrus v.g. eft im- I,N, 4 mortalis, vel fpiritualis, licet anima fit immor- conm- talis & fpiritualis. — Ergo nec dabitur talis h muni- DE NATUR. ET EXIST. INCARNAT. III1 hi, municatio Idiomatum in Chrifto ob unionem dua- Ddimy rum naturarum in unitatem perfong. REsPONDEO Ó UDPL liltyy. ZÁd 1. c. Maj. n. Min. ad prob. c.a. n.c uia U aliud eft, unam propofitionem effe zam veram, ac eft altera; &, unam propofitionem eodem modo L J fignificandi effe veram ac alteram. Sic ifta pro- r pofitio; murus eftalbus tam vera eft; acifta pro- pofitio, murus eft fübftantia, & tamen illud eft diverfo modo verum, nempe accidentaliter; iftud uj autem eft verum fubftantialiter. Itaque etiam in hm, ; illis duabus propofitionibus: JDeus eff bomo; Pe- T trus efl bomo, ftante eadem feu z&quali veritate i ambarum poteft ex fubjecte materie divería ca- Te prà pacitate importari diverfus modus fignificandi. fülji Ibi enim importatur duarum naturarum diverfi- « ( tas in unitate fuppofiti, feu identitas perfonz in f0 1j duabus naturis. Hic vero importatur identitas t pofi duorum extremorum. "4d 2. n. Maj. Quia omnes ha denominatio- Qm v nes, licet earum aliquz videantur effe affirmati- Drifr v&, reipfa tamen funt negative in effe verifica- minur J tivo, quia important aliquod e[fe defettivum, feu ; ii negationem, ac defe&tum. Sic enim effe creaturam um, ! dicit formaliter defe&um afeitatis; minoritas di- u cit defe&um alicujus perfe&tionis coszquantis ; mutari dicit defe&tum perfe&tionis, ad quam fit at mutatio; incipere e[e in tempore, dicit defe&um m afeitatis. . Cum ergo propofitiones negativz jux- J ta Canonem V III. P & r A v 11 non poffint de Chri- 1 fl fto dici abfolutà, fed tantum reffrittim cum parti- Luh'" cula limitante ad naturam imperfe&tam; ha pro. " pofitio- lel 112 -DISPUTATIO L iif j pofitiones fine claufula limitante admitti non ,poï poffunt. Sr piCAs: Ín homine abfoluté admittendas u M effe ejusmodi propofitiones negativas implicitas v.g. dum dico: Perrus eff mortalis; nec poffe da- A « QU ri rationem difparitatis, cur in Chrifto potius ad- mitti debeant propofitiones affirmative quam ne- 1 iil gativg. RESPONDEO. Hanc effe rationem difpari- tatis; quia ubi loquimur de Chrifto, obje&um attentionis human: eft ac debet effe perfe&tio feu dignitas perfon ac perfonalitatis, independen- K tis à natura imperfe&ta, cuitribuitfubfiftentiam ; & hinc non tribuitur toti compofito effe defeti- Econtrainaliis ------ vum fine particula reftringente. T. fuppofitis fubfiftentia quoad fui confervationem dependet à natura fubje&ta, cuitribuit fubfiften- tiam. Et ideo non eft incongruum fimpliciter & abfolute toti compofito tribuere effe defecti- vum. f Si in Chrifto non admittun- Sr DÍCAS 2. tur fimpliciter propofitiones negative fine reftrin- gente termino; cur ergo abfolute dicitur: Deus eft. pa[Jus, mortuus, fepultus? Ergo in hac re datur inconfequentia, ac proin falfitas doctrinz. M j RESPONDEO. Etiam in his propofitionibus adjici ab Ecclefia particulas reftringentes, prout Ve- ex innumeris textibus Petavius oftendit. rum cum faítidiofum fit,. eas claufulas reftringen- testotiesrepetere, ex ab omnibus fidelibus prius in juventute de reftri&tivo fenfu bene inftructis tacite in omnibus ejus familiaribus loquendi for- iulis B&'»T! DE NATUR, ET EXIST. INCARNAT. I15 LU inulisfübintelliguntur. Idvero non contingeret in aliis propofitionibus inufitatis ac infüetis po- Iul pulo. nl 1l w ü Zld 3. c.a.n.c. & par. Difparitas eft, quia, ut diétum eft, in ejusmodi compofitis fubfiften- livl tia totius in confervatione fui dependet à natura æqkï fubje&ta. Et ideo attentio hominum potius in denominationibus fertur ad naturam ignobilio- a rem, fibi magis notam , utpotefenfibus obviam. ) gl Et ideo fimpliciter & abfolute efferuntur propo- AC fitiones negativz. Econtra in Chrifto fubfiften- 1r J uV tia totius, qus& eft ipfa Perfonalitas Verbi, non (f fs dependet in effe & confervari à natura fubjecta, fe d cui tribuit fubfiftentiam. Et ideo propofitiones Tfit importantes effe defectivum non nifi reftri- ratit: &im efferri decet. Ribf tplict dfedi ,ï yNPAW, m aj ( z n S N X P ff f 3 | p ln // j llþl))s E N N f,' 2 » S - li a J SS $ 11J, ( N N jw . ) // ( ps Sa SSE 1n?. Y CY 3 z 2 /) & " — fitior e5, ! ii Ej ))II-F U) vefti ofDU du Qi p " « D. mort Tr. de Incarnatione. H DISPU- DISPUTATIO 1I. 114 «N x x X* * * x* * " * * * * * UE si DISPUTATIO II. De n ; u neceffitate,& motivo Incarnationis. a j n hac Difputatione queritur : [l I .]. Utrum Incarnatio fuerit neceffaria ab- folute? vel faltem ex fuppofitione mundi conditi ? 2. Utrum Incarnatio fuerit neceffaria ex fuppofitione nature lapfe, & repara- tionis humanz ? 3. An peccatum mortale fit malitic fimpli- citer infinite ? . 4 An purus homo poffit condigne fatisfa- cere pro peccato mortali ? Vel faltem veniali? ó An Chriftus veniffet, fi Adam non pec- caffet ? QUAESTIO I. Utrum | lucarnatio. fuerit nece[Jaria abfolute ? Vel faltem . ex Juppofitione mundi cenditi? N OTANDUM r. Dupliciter Incarnationem poffe dici neceffariam; videlicet ab/oluté & ex 4 Jubpofitione. ABSOLUTE dicereturneceffaria; fi Deus " DE NECESSIT., INCARNATIONIS, 11$ *4 Deus fuiffet neceffitatus ad ponendam Incarna- l tionem pro priori ac independenter à Decreto libe- ro producendi aliquem mundum. —.Ex /uppofitione autem mundi conditi diceretur Incarnatio neceíffa- ria, fi Deus non potuiffet convenienter condere lUi mundum, nifi fimul poneretur Incarnatio. In priori fententia creatio mundi tantum confeque- retur ad Decretum Incarnationis, quianon poffet [ià convenienter poni incarnatio, nififimul crearen- Jl tur angeli & homines pro cultu Verbi Incarnati j ficut Rex non poteft convenienter poni fine füb- ditis. efiris In pofteriori autem fententia Incarnatio confequeretur ad intentionem feu Decretum con- M dendi mundum. NOTANDUM 2. Neceffitatern dividiinme- ielr) taphyficam, phyficam , & moralem. ANeceffitas metapbyfica, prout hie fumitur eft, qua exiftentia f effeé&tus ita conne&titur cum exiftentia caufie , ut illo non pofito eoipfo tolleretur aliqua perfectio divina, ac confequenter Deus. ANece[fitas pbyfica eft, qua exiftentia effe&tus ita connectitur cum o Decretis Deo liberis aliunde preftabilitis, utillo non pofito deberet mutari curfus caufarum fe- cundarum preíftitutus à Deo. INece[fita$ moralis eft, qua exiftentia effectus ita requiritur ad per- fe&ionem operis divini, ut eo non pofito dares aj tur pofitiva imperfe&io ex patte operis, & pofi- 7) tiva inconvenientia ex parte Dei artificis, nifi defe&us fuppleretur feu compenfaretut per aliud donum. Sic enim fi Deus conderet homines àn- rati tecedenter ad peccatum originale fine oculis, ma- jiul nibus, ac pedibus, hoc opus foret pofitive im- perfe&um, utpote cujus non fatiaretur naturalis : F impo* N,Cï' 116 DISPUTATIO II "Ki impotentia, & ex parte Dei daretur pofitiva in- convenientia, nifi hic defe&tus compenfaretur à q u M d L Deo per aliud donum zqualis vel majoris valo- T1S Nece[fiias antecedens vocatur, quz datur an- a u tecedenter ad fuppofitionem alterius effectus vel Decreti divini. ANece[fitas. confequens eft , quae da- ;j Yi tur ad fuppofitionem alterius effectus vel Decreti g divini. Patét autem ex datis definitionibus, tam neceffitatem antecedentem quam confequentem dividi rurfus poffe in metapbyficam , phyficam, & moralem. VM NoTANDUM 3.' Éam fententiam, quod W W Deus neceffitetur ad Incarnationem , communi- ter tribui B. Raymundo Lullo, qui in Infula Ba- learica ab Hifpanis colitur pro Martyre, & cujus Commentaria in quatuor libros fententiarum pro- Ve- dierunt Lugduni, Panormi, & Venetiis. rum filegantur ejus Difputationes cum Mahome- danis habite , quarum fumma recenfetur in AGis Bollandianis ad 3o. Junii c. 3. & 4. dubitari pot- eft, an B. Raymundus adeo ftrictam neceffitatem agnoverit. Verum quidem eft, quod c. 3. nar- retur, hocfyllogifmo eum ufum effe in Difputa- tione cum Saracenis habita. lilam fidem tenere decet, quc& Deo atiribuit majorem. bonitatem , pote[1a- iem, gloriam, €9 perfe&tionem, €9 etiam bujusmodi tribuit ommia im majori equalitate €9 concordantia; i &j que inter Deum 69 ejus ejfe&tum majorem | ponit concordantiam f& convenientiam. Sed. talis eft fides Chrifliana &c-... Sed in c. 4. refertur alia Difputa- lsT tio illius cum Saracenis habita , in qua fupponit, R mundum non neceffario fuiffe à Deo conditum. UA wx'*n Sicenim arguimentatur: Omme ens perfette bonum ii N € DE NECESSIT. INCARNATIONIS. 117 li efl in fe ita perfe&tum ,. quod. mon indiget facere bo- lii num extra fe. Sed tu (Saracene) dicis, quod Deus Ti eft perfette bonus ab cterno. Ergo mon indiget fa- Mi Ita B. Lullus. ity Y cere bonum extra fe &gc. Sed quid- quid fit de ejus mente; faltem conftat, Leibni- W. zium in fua T'beodicea ftatuiffe hoc principium, Ü Et quod Deus teneatur fequi rationem melioris. n hinc juxta hoc principium Leibnizii Lutherani te- Mi neretur Deus ponere Incarnationem, fi confide- Ya ratis omnibus videretur Deo melior pofitio In- carnationis, quam oppofitum. D a DICO.I, Incarnatio non fuit neceffariane- V lil "m ceffitate abfoluta.. " PRoBATUR I. negative; quia non poteft u TFU oftendi ratio hujus neceffitatis in Deo. j T PROBATUR 2. Scriptura & Patres füppo- nunt; Incarnationem fuiffe Deo liberam. rgo hont non fuit neceffaria. n4(di nt. prob. Scriptura & Pa- tresfupponunt, Incarnationem effe omnium gra- ri püt tiarum maximam, atque eam effe effe&tum non fiatet Idvero noncon- naturz , fed voluntatis diving. g tingeret, fi foret neceflaria abfolute. Maj. patet Diput m t ex textibus in decurfu hujus Difputationis recen- fendis. ) bujust DICO IL Incarnatio nec fuitneceffariaex aardn füppofitione mundi conditi. PRoBATUR I. hegative; quia non poteft A v j ] oftendi ratio hujus neceffitatis. PROBATUR 2. Si Incarnatio foret necef- Df u faria ex füppofitione mundi conditi, non foret l gratiarum maxima, diftin&a à gratia creationis. conto j Sed hoc nori poteft dici. Ergo. Min. patet ex feäeiz , 153 dictis 118 DISPUTATIO IT, m dictis in Tra&t. de Gratia, ubi oftenfum eft, Pela. s gianos etiam ea de caufa fuiffe damnatos, quia d confuderunt gratiam Chrifti cum gratia creaþio- r nis, & ejus fequelis. w ROBATUR 3. SiIncarnatio foret neceffa- 20 ria ex fuppofitione mundi conditi, non effet pof- * fibilis ftatus pure naturz, Sedhoc non poteft D(W dici. Ergo. Mim.patet ex damnatione propofi- tionum Baji, de quibus actum eft in Tra&atu 4e Gratia. — .Maj. prob.. Pofita Incarnatione per fe ex- igitur elevatio angelorum & hominum ad finem ac ftatum fuo Capiti füpernaturali congruum, confequenter ad. quendam ftatum füpernaturalem. m ln Solvuntur Objectiones. N r OBJICITUR 1. conira r. Concluf. — x. Patres paffim docent, quod Deus femper faciatoptimum. Sed Incarnatio eft omnium optimum. Ergo. 2 Incarnatio eft Deo pofitive conveniens. Ergo ejus omiífio eftDeo pofitivé inconveniens, RT ac confequenter impoffibilis. c.patet, quia im- n Ji poffibile eft, in Deo admitti pofitivam inconve- LA nientiam. 3 Eft deratione fummi boni, quod eftDeus, ut fit füumme communicativum fui. Atqui non effet fümme communicativum fui, nifi fuam na- turam communicaret creatura per unionem hy- poftaticam. Ergo. 4. Etiamfi Pater fe ad intra fümme commu- nicet Filio, non tamen poteft quiefcere, quin fe etiam fumme communicet Spiritui San&o. ..Er- M a, non go gciamü fe communicet fumme ad intr '&P Q tamern DE NECESSIT. INCARNATIONIS. 119 U tamen poterit quiefcere, quin fe füumme commu- msx'(lia nicet etiam ad extra. [2 s. Quodalicui convenit fecundum fuam na- turam; hoc illi convenit neceffario. Sed Incar- tf nari convenit Deo fecundum fuam naturam. n Ergo. Min. eft D.'Thomze, prout oftenfum eft Md Difput. x. de convenientia Incarnationis. du 6. Major eft communicatio fui, fi Deus Ti modo perfectiffimo fe fimul communicet ad intra x ïea P ) & ad extra. Ergo hoc tribuendum eft Deo per lj Incarnationem. äongm;h 7. Bonum finitum, licet fit tantum finitze Ws virtutis, fe neceffario communicatad extra. Er- go etiam Bonum infinitum , quod eft virtutis in- finite & inexhauribile, fe neceffario communi- cat ad extra. S LIts 8 Deus habet naturalem inclinationem J communicandi fe ad extra. Ergo neceffario fe 1fo. communicat. Znt. patet; quia fummum bonum 'enient habet complacentiam, ac confequenter etiam in- reniett clinationem ad omne bonum. c. prob. Deusnon qiuit poteft agere contra fuam naturalem inclinatio- IDcot nem: alias fe conftitueret in ftatu violento. 9. Chriftus eft bonum obje&ivé infinitum. eftD Ergo Deus ad illum habet etiam propenfionem Mtqut feu inclinationem fuübje&ive infinitam. Atqui fuuni propenfioni infinite Deus non poteft refiftere. onn! Ergo. IO. Ex eo, quod Deus habeat majorem in- e u clinationem ad B. Virginem , quam ad alios San- « U &os, re&e infertur, quod velit illi conferre ma- jores perfe&tiones. Ergo ex eo, quodDeus ha- ,p&o. / o beat fummam inclinationem ad Chriftum, ü H 4 n 1290 |DISPUTATIO I. !(W infertur, quod illi velit fümmam perfe&ionem- " i Atqui hoc non vellet, nifi illi velletexiftentiam. Ergo. sE r ( RESPONDEO. 5 j 44d x. dift. Patres docent, quod Deus fem- y materiali- ? T per velit optimum formaliter. c. optimum ter.n. Optimum formaliter eftperfectiffimus ordo j fwh w u lg partium in fyftemate entium finito, quod Deus libereex infinito cumulo poffibilium eligit. Sed amaterialiter optimum vocatur, quod fecundum fe fpectatum eft perfe&ius. Sic mundus effet ma- W. terialiter perfe&tior, fi haberet animam mundi, ac effet animal; fi montes omnes effent aurei, vel gemmz , fidentes effent aurei, & cornua ani- malium eburnea &c. Sed, quia Deus fcit, eum modum perfe&tionis non congruere ordini omnium partium & caufarum in univerfo, non elegit hoc materialiter optimum. Plura vide in "Tra&. de Deo, ubi examinata eft hec quaftio, an Deus femper teneatur facere optimum ? d 9. tr.a. n.c. Multa enim funt homini l pofitive convenientia v. g. effe grammaticum, ü effe theologum, quin negatio horum fit pofitive inconveniens. Sicetiam elevarehominemin fta- tum filiorum Dei, daregratiam extraordinariam, patrare miracula &c. funt aliquid pofitive con- veniens Deo, quin horum oppofitum fuiffetpo- ) fitive inconveniens, ita ut exinde refunderetur imperfe&io in Deum. 4dd 3. dift. Eftderatione fummi boni, ut fit füumme communicativum fui ad intra. c. ad i extra fubdif?. ut fit fui communicativum ad extra in a&tu primo. c. in a&u fecundo. n. Si fummum ht DN bonum l DEÉ NECESSIi'. IN&ARNATIONIS. I2I h TM bonum effet neceffario communicativum fui ad li extra fummo modo, eoipfo ceffaret effe füummum bonum; quia illa neceffitas poneret in Deo tri- plicem imperfectionem. Náàm primo tolleret DT Deo libertatem. Secundo oftenderet, Deum M*M( non poffe quiefcere in feipfo, nec fibi fufficere Hlmum ad fuam beatitudinem. "Tertio ftatim exhauriret UX Quj fuam omnipotentiam. Nifi enim produceret jj omne bonum producibile, eoipfo noneffet füum- QUE D me communicativus fui ipfius. du ld 4. c.a. n. c. & par. Difparitas eft, quia TT ii fuümma fuüi communicatio ad intra non dicit im- 2 La perfectionem ; non enim per eam communicatio- OT nem additur nature divine novum przdicatum (im abfolutum, fed tantum alia relatio ad feipfum. 6 ( lU Econtra per communicationem ad extratenderet Ío, Y per relationem neceffariam ad creaturas, & con- Vide fequenter ad iftam perfectionem relativam indi- (io, geret creatura, quod involvit tres imperfectio- nes in precedenti Refponfione indicatas. homin Zds.n.Maj. Efleenim grammaticum, theo- RUCUD logum &c. convenit homini fecundum fuam na- poltis turam, & tamen non convenit ei neceffario. minl 44d 6. dift. Eft major communicatio majo- At ritate materiali & obje&tiva. tr. majoritate for- vt Uv mali, ac fübje&tiva. n. Sicut ignis non per hoc of perfe&ior eft ,quo alium ignem, aut milleignes per 1 n accenfionem pulveris pyrii accendat, ita in Deo non ponitur majoritas perfectionis ex productio- ne creaturarum, fed ea majoritas fe tantum te- boni m net ex parte creaturarum, quz producuntur. aid d 7. tr.a. n. c. & par. Difparitas eft, quia iv bonum finitum eoipfo quod fitfinitum non poteft jl $ quie, 122 j DISPUTATIO II. yu p quiefcere in feipfo, nec poteft ab authore natu- qui reordinariadfeipfum; econtra Deus eoipfo quod W VA fit bonum infinitum, poteft quiefcere in feipfo. Dein etiam non eft verum, quod ens finitum, in D agendo liberum, v.g. homo, fe neceffario com- Jj municet ad extra. Et hinc poffet inverti argu- i mentum. Homo fe non neceffario communicat ipd ad extra. Ergo nec Deus. ) -Ad 8. dift. Deus habet naturalem inclina- tionem communicandi fe ad extra confequenter ad fui liberam determinationem. c. antecedenter ad fui determinationem. n. Inclinatio cujuslibet rei feu propenfio nihil aliud eft, quam ordo ab ..... T authore nature ad finem rebus impreffus, vel ordo amoris à libero arbitrio elicitus. Cum au- fs tem Deus nullum talem ordinem ab alio, velà J fua natura ad creaturas habeat, neceffe eft, ut etiam. nullam ad extra habeat inclinationem ad aliquid extra fe, fed tantum ad ea que funt in- tra fe. d 9. dift. Chriftus eft bonum infinitum in effe ideali.c. in effe reali./ubdifl. confequenter ad fui produ&tionem. c. antecedenter ad fui produ- &ionem quoad effe nature humanz. n. Chriftus in ftatu ideali, prout eft in mentedivina, tantum " : habet infinitudinem idealem, & fic precife ad fe Q SU terminat quandam complacentiam divinam fpe- NU AT culativam. N Zdd to. tr. a. & c.n. Suppofitum fübfumpti, ur.ä quod detur in Deo inclinatio ad B. Virginem, aut W Chriftum, nifi per. Decretum creationis, quo Deus decernit producere B. Virginem & unionem j hypoftaticam ac naturam humanam in Chrifto. U E Incli- DE NECESSIT. INCARNATIONIS. 125 del- Inclinatio proin ad B. Virginis & Chrifti perfonam Byi non antecedit ejus exiftentiam, fed eft ipfe ordo Il qu divinus liber voluntatis ad ponendam eam ex- ii iftentiam. It DricEs. Datur in Deo moralis neceffitas . operandi juxta exigentias caufarum fecundarum. ]inim Ergo etiam poteft admitti in Deo moralis necef- fitas ponendi Chriftum faltem ex füppofitione 1 d mundi conditi. fnt. prob.. INifi daretur talis mo- li ralis neceffitas, non poffemus effe certi de fecu- t turis effectibus naturalibus, v.g. de craftino or- tiji tuífolis, de accenfione ignis &c. uf ' jl REsPONDEO n.a. ad prob. n.a. Eaenimphy- fica certitudo de fecuturo effe&u naturali non t fundatur in morali neceffitate fe tenente ex par- [o, i te Dei, fed in Decreto Dei libero conftanter d confervandi curfüm ordinarium caufarum fecun- T0 & ünt j darum, nifi pro circumftantia intervenientis ex- traordinarii motivi altioris ordinis; quod rariffi- me accidit. jum Deus defa- Jentert OB8]J1CITUR 2. contva eandem. &o femper fecit optimum. Ergo fupponendum j proi Chrit eft, in eo dari moralem neceffitatem ad facien- , dumoptimum. —Znt. prob. abindu&tioneomnium effectuum. Sic enim meliuserat, mundum effe, d d) mj quam non effe, fic de fole, luna &c. difcurren- dum eft. Idem confirmatur ex Gen. 1. ubi produ- Vr &o fole, luna, luce, firmamento &c. ubiquead- ditur: Vidit Deus effe bonum. Ti 2 Voluntas divina conformatur intellectui oni, ! u divino. Sed divinus intelle&tus evidenter judi- cat, melius effe, fi promoveatur gloria Dei ex« u^ ) trinfes DISPUTATIO lI. 124 trinfeca per productionem mundi & Incarna- " tionem. jf j o jl 3. Qui Deum perfe&e amat, neceffario illi vult gloriam extrinfecam pro viribus. Sed Deus [ l feipfum perfeéte amat. Ergo. 4. Siquis fibi ipfi vel proximo non vult bo- i na extrinfeca, nonperfe&teamat feipfum vel pro- ximum. Ergo idem dicendum deDeo. liv [ 5. Bonum eft homini, neceffitari ad opti- mum. Ergotalis neceflitas etiam foret perfectio in Deo. 6. Nonobftat perfe&tionibus divinis necef- fitas non peccandi. Ergo etiam non obftat per- H fe&tionibus divinis neceffitas faciendi optimum. 1 7. Deus eft perfe&iffima liberalitas nontan- tum in a&u primo, fed etiam in a&u fecundo. N Ergo neceffario exercet fummam liberalitatem ; quod fieri nequit fine Incarnatione. Int. prob. In homine turpis foret perpetua liberalitas vel mifericordia in actu primo , fi accedente occafio- ne nunquam exiret in aCtum fecundum. 8 Deus eft fapientiffimus artifex non tan- tum'in potentia, fed etiam actu. Ergo neceffa- tio operatur a&tu. RESPONDEO j il "d 1. dift. Deus femper fecit optimum for- u1l fnaliter.c. optimum materialiter.n. fenfüs patet l ,'ex di&tis ad Objettionem r. $ Imo ne quidemin men- te Dei poteft dari optimum materialiter; quia, ut à g fuppono ex Philofophia de infinito, in mente Dei u non poteft dari obje&ive infinitum categoremati- WI*HW cum , adeoque Deus non poteft quidpiam cogno- " fcere comparative ad infinitum colle&ive fum- ïmk ptum, DE NECESSIT. INCARNATIONIS. 125 "Lïma ptum, fed tantum comparativé ad colle&iones finitas in infinitum, ita ut poffit v. g. dicere, hoc fs fyftema mundi eft melius illo, &ifto mundo pof- fD fibili, & hac colle&tione finita mundorum poffi- bilium, &ifta, diftributivé accepta. Et hincin A Genefi folum dicitur; eífe bonum , non, optimum. lmïm. "Ad ». tr. Maj. dift. Min. Dicit, effe melius melioritate materiali & objeGiva, fe tenente ex Bl parte creaturg.c. melioritatefubjectiva fe tenen- s te ex parte Dei.n. Sicut enim non fit melior ac I 1 perfe&ior ex eo, quod producat aliosignes, ita nec Deus per rerum produ&ionem fit in fe per- Q fe&ior. n m 44d 3. dift. Vult illi gloriam extrinfecam, fi u l fecu poffit eam gloriam Dei extrinfecam confiderare lt tanquam aliquid inadzequate perfectivum fui. c. fi non poffit eam fic confiderare. n. Homo glo- /3 f I5 T riam Dei extrinfecam poteft confideraretanquam partem füz beatitudinis, quia bona amici repu- Xl tat fua, & exinde concipit novum gaudium. n ta Deus vero gloriam fuam extrinfecam non poteft confiderare tanquam partem füs beatitudinis, perd quia nihil exinde perfe&ionis recipit. d 4. c.a. n. c. & par. Difparitas patet ex di- nf &is; quia homo perbonaextrinfeca cum fuo ami- co communia recipit novam partem fuz beatitu- füs minm dinis, v.g. novum gaudium; econtra Deus ex- inde non recipit novam partem fuz beatitudinis, Qu ZAds.ma Ea enim neceffitas deftrueret li- Tefit. berum arbitriumhominis, acconfequenter ipfam egoreü naturam humanam, & meritum, &gloriam cter- amuf &we » nam refpe&ivam meriti.: "d 6. WCï 126 DISPUTATIO li. Zdd 6. c.a. n. c. & parit. j Difparitas eft, quia IW 1 neceffitas peccandi przcife tollitpotentiam ad im- perfe&ionem; neceffitas autem operandi opti- i mum tolleret perfe&iionem, nempe libertatem, & infinitudinem. d 7.dift. Eft liberalitas in a&u fecundo il Sic attualitate potentizs. c. actualitate objeGti.n Yw homo eft rationalis ac rifibilis in eo fenfü , quod non tantum habeat potentia, fed etiam actu po- tentiam ratiocinandi; fedlicetinactu fecundo ha- beat rationalitatem, & rifibilitatem, non tamen datur in a&u fecundo obje&tum feu effe&tus hu- jus potentig. d rationem c.a. n.c. & parit. Di- Íparitas eft; quia homo liberalitatis exercitio L poteft fe perficere, augendo virtutes & meritum j & beatitudinem, Deus autem non poteft fe per- ( ficere vel addere fibi novam perfectionem poer Il exercitium fux liberalitatis. -4d 8. dift. Eft a&u fapientiffimus artifex actualitate potentiz.c. aCtualitate objeGu.n. Sen- fus patet ex diGtis. 1. Pofito, Os]JtCrTUR 3. contra 2. Concluf. quod Deus voluerit producere mundum; debuit eum producere perfe&iffimum. Sed non etfet Ed perfe&iffimusfineIncarnatione. Ergo. Maj.prob. Artificis perfectiffimi eft, optimum artefactum producere. 2. Pofito , quod Deus voluerit producere mundum, debuit in eo ponere omnes gradus en- tium poffibilium. Sed hoc non fieret fine Incar- natone. AMin. patet, quia eft poffibilis gradus intermedius inter Deum && angelum, nempe "t Deus-homo; vel Deus-angelus. Maj. prob. Mun- DE NECESSIT.VINCARNATIQNIS. I27 ä. W Mundus eft idem ac Univerfüm; & Univerfum QR in füo conceptu dicit Compendium po[fibilium. lt 3 Si Deus potuit & noluit gignere Filium, T ^ fuiffet invidus, prout SS. Patres agnofcunt. Er- go etiam foret invidus, fi vellet condere mun- " dum fine Íncarnatione. Ev d ( REsPONDEO um 11 " 44d 1. dift. Debuiteum producere formaliter B optimum in ordine ad fines à fe libere przftabili- On ts tos.c. materialiter optimum. n. Senfus patet ex Euj di&is. Potuiffet enim Deus ponere gradus ac fpecies angelorum perfectiores iis, quas actu crea- pat. ) ii vit. Potuit etiam incarnari Pater & Spiritus San- &us, & ab iis affümi natura angelica & humana, Ti g imo infinite nature humanz vel angelice nume- ro diverfe , prout in Difput. 1. Quaft. 4. qq. 14. IU & I5. artiet "d 2. dift. Debuitineo ponere omnes gra- dus entium ex fua natura coordinatorum in or- l $u dine ad fines libere à Deo przftabilitos.c. non coordinatorum ex fua natura.n. Incarnatio di- Tolt d cit objectum non ex fua natura coordinatum ad reliquas partes hujus univerfi. Et hinc falfum on d frj. eft; mundum feu Univerfum effe compendium omnium poflibilium ex fua natura non coordina- oti t torumadinvicem. Argumentum probaret,quod lm in hoc mundo etiam deberet dari, Incarnatio Pa- t0 T j tris, Incarnatio Spiritus SanGti, affumptio natu- re angelice Cherubine, affumptio naturz Sera- ml phinge, affumptio cujuslibet alterius nature an- is p gelice poffibilis, affumptio nature humanz, imo , É naturz etiam numero diverfz, velfpecie diver- yfi./ I^ fae, .128 DISPUTATIO IL j .fie, fiin Planetis ponerentur homines fpecie di- verfi, prout poffent poni, que omnes fequele a ne quidem ab adverfariis admittuntur. M j 1 Ad 3. c. a. n. c. & parit. Difparitaseft, quia infinita fuz nature communicatio ad intra eft pof- fibilis perfe&io, quam confequenter Deus non communicando fuiffet invidus. Sed exhauftio k: | N [ omnipotentiz divinz per effe&us finitos, &fub- latio libertatis feu electionis divina erga bonum Vil Dein ar- folum finitum eft aliquid impoffibile. umentum retorqueri poteft in omni communi- cationis genere, quo Deus fe potuit communi- care, & tamen fe non communicabit. Potuit enim fe per unionem hypoftaticam etiam Pater, t &SpiritusSan&tus; potuit quzlibet trium Perfo- narum, vel omnes fimul fe communicare cui- cunque fpeciei angelice & humang; imo etiam pluribus naturis folo numero diverfis, prout Di- " fput. 1. q. 4. 1. cc. ex D. Thoma oftenfum eft. Itaque forent poffibiles innumeri gradus entium; quibus Deus fe potuit, & tamen fe non com- municavit, quin propterea dici poflit invidus. Invidia enim dicit retinentiam communicationis ex triftitia vel difplicentia de bono alieno recté Fl ordinato, quod Deo ex aliis motivis fuam com- .] municationem retinenti, nempeex defe&u ratio- nis fufficientis, non convenit. A QU.E- A DE NECESSIT. INCARNATIONIS, 129 k j J QUASTIO IL n Tncarnatio fit. nece[Jaria. ex . fuppofitione na- E(f, q tur& bumane lapfe ? -«el ad [latum fu- CUT pernaturalem elevata ? LT j N] OTANDUM I. Queftionem in eo verfari, 0 an genus humanum poft lapfum Adami po- fl L tuiffet relinqui fine ulla condonatione peccati, la prout contigit Apoftatis angelis? Vel, fi Deus CO voluiffet remittere peccatum, an id praftari po- COt] tuiffet fine Mediatore Chrifto ? t NOoTANDUM 2. Naturam humanam à Deo mb elevari potuiffe ad ftatum fupernaturalem , hoc m eft, ad vifionem fui intuitivam per effentiam tam It G ante peccatum, quam poftpeccatum. Sedquz- T0 ritur, an id à Deo praftari potuifTet fine Incar- TOi natione Verbi? Zfparza & alii nonnulli exiftima- m el runt, fupernaturales gratias, quz in ftatu natu- re elevate inhomines diffunderentur, connatu- entdum QU ralemhabere connexionem cum Chrifto tanquam ia fuo fonte, itaut fineillo darinon poffint fine mira- jcutot culo, hoceft, fine actionecontrariaexigentie re- 00 r rum connaturali. BICO 1. Incarnatio non fuit neceffaria ex m X ppofitione nature& humanz lapfze. PnoBATUR I. negative, quia non poteft Cur enim Deus oftendi ratio hujus neceffitatis. non potuiffet relinquere in füo peccato originali totum genus humanum, ficut relinquuntur mul- ti parvuli decedentes finebaptifmo , vel Ethnici; quibus non illuxit lumen fidei? Aut cur Deus adultos conftitutos in peccato originali, fi fuif- d D.admort Tr. de Incarnatione, fent : 1 3lo DISPUTATIO 1I. yut fent operati congruenter ad dictamen reGte ratio- 7 i " 'I; nis, donare venia, ac provehere ad beatitudi- "V nem quandam intrinfece naturalem ? Nullainhac jh y re apparet implicantia. PROBATUR 2. Redemptio generis humani S.« n U per [ricarnationem Filii Dei in Scriptura adfcribi- tur fpeciali mifericordie ac charitati divine, qui ".'Jil, PV a&tus virtutum funt ex fua natura liberi ac gratui- [ ti.. Ergo Incarnatio non eft neceffaria ex fuppo- fitione naturz lapfz. "Hnt. prob. Apoftolus Rom. d 5. V.8. dicit: Commendat Deus charitatem. fuam. in mobis, quoniam cum adbuc peccatores e[Jemus, fecun- Et dum tempus Chriflus pro nobis mortuus eft. Ephef.2. v.4. JDeus, qui dives efl in müfericordia, ; Mi M propter. mimiam cbaritatem fuan , qua dilexit nos , con- AK vivificavit nos in Cbrifio. iM PROBATUR 3. SS. Patres docent, Deum habuiffe alios modos reparandi genus humanum, quam per Incarnationem. Ergo non fuit necef- faria ex fuppofitione nature lapfz. Znt. prob. I. S. Auguflinus l. 13. de Trinit. c. 1o. ait: Parum efl, ut iflum modum, quo mos per Mediatorem .Dei & bominum Chriftum S'efum Deus. liberare. dignatur, a[Jeramus bone 69 divine congruum dignitati; «ve- [ | vum etiam u oflendamus , mon. alium modum po[fibi- ] lem Deo defuiffe, cujus poteflati cun&a equaliter fub- jacent ; fed Janande mofire müferie comvenientiorem Et l. alium modum mec fuiffe, mec e[fe oportui[Je. de Agone Chriftiano c. 11. Sunt autem. lulti, qui D! dicunt ; lINon poterat aliter fapientia Dei bomiünes li- , berare , nifi fufciperet bominem. 2. S. Leo Serm. I1TH 2. deNNativit. c. 3. 'erax mifericordia Dei , cum ad reparandum bumanum genus ineffaliliter ei mulia fup- i peterent, A DE NECESSIT. INCARNATIONIS. 131 fh(mm Wb&f peterent , banc potiffjmmum confülendi «iam elegit. 3 [l Hugo à S. Vi&tore l. 1. de Sacramentis p.8. c. 10. i ait: Peraciter profitemur , quod redemptionem generis bumani etiam alio modo Deus perficere. potui[fet. 4 i S. T'bomas 3. q. 1. a. 2. C. Dicendum ,. quod ad. finem ! )»xmb] j aliquem | dicitur aliquid mece[Jariwn — dupliciter ; uno N j modo, per quod eljus C5 comvenientius pervenitur ld Lb.; lr ad finem , ficut equus. mece[Jarius. eft ad iter. Primo modo Deum lncarnari mon fuit mece[Jarium ad repa- blulr vrationem bumane natura. W i [ Deus enim per fuam onini- '. potentem oirtutem — potuit: bumanam | maturam — multis , rl alüs wodis reparare. Secundo autem modo mece[Ja- rium fuit. Deun Incarnari ad. bumane mature. repa- hj vationem. n 1 Ita S. Thomas, admittens folum eam neceflitatem , qus dicitur ad melius e[je. De hac tamenhoc loco non eft quaftio. tl DIUD AE Hf Incarnatio necfuit neceffaria ex IT fuppofitione naturz humanz ad ftatum fuperna- turalem elevata. t d f( ]u PRoBATUR negative, quia hec neceffitas p J non poteft fufficienter probari. [in d i/ll; ! Solvuntur Objectiones. mj ii Os]jgrciTUR r. contra 1. Conduf. Antiqui Iu Do&ores afferunt, abfolute neceffarium fuiffe u1 Deo, utrepararetgenushumanum. Ergo. Zfmt. d'; prob. 1. S. Atbanafius ]. 1. de Incarnat. ait: — Inde- [ dlynt centi[fmum erat , Dei artem in bominibus extingui vel ]ax per ipforum incuriam , vel per demonis impofluram. -- Jl [i] -Abfurdum indecorumque erat, ejus opera interire , id- que potiffimum fub opificis ipfius confpe&tu. m dul I2 2.48; DISPUTATIO IL - y" 132 2 ditt S. Oyrillus Alex. 1. s. "Thefauri c. 7. ait: [ nE Quoniam. imperfettum effe Opus Dei non decuit, && ^ fs veparari aliier mon potuit, mece[Jario Deus fa&tus eft bomo. WJA Di T ) S. ZInfélimus l1. & 2. Cur. Deus bomo; & g Richardus à S. Vittorel. de Incarnat. c. 8. often- dunt, naturam humanám lapfam neceffario de- nmw N buiffe reparari, ut numerus angelorum, qui ce- ciderunt, reftauretur. * REsPONDEO. n. à. Ad 1. dift. Indecentiffimum erat indecentia obje&tiva fe tenente ex parte zftimationis huma- nz, vel diabolice.c. indecentia fübjectiva fe te- 41 d nente ex parte Dei. n. Homines, qui non ca- piunt abyffum judiciorum divinorum , conquefti " facile fuiffent de fua dereli&iione, & doemones de ea derelictione, tanquam de re, que dedeceret Deus autem non fo- ;hä Deum, fuiffent gloriati. lum non vult effe injuftus, & immifericors; fed nec vult videri injuftus aut immifericors; licet abfolute non teneatur curare ejusmodi erronea judicia hominum vel deemonum. . Ad 2. dift. Reparari aliter non potuit ad prio- rem ftatum, in quo homo erat ante peccatum. tr. ad alium ftatum. n. D. Cyrillushocloco füp- ponere videtur, quod Chriftus veniffet, etiamfi i Adam non peccaffet; ac confequenter illum an- l teriorem Adami ftatum jam fuiffe ftatum adoptio- Qy nis in confortium Filii Dei. f N Ad hunc ergo fta- L tum, qui jam involveret Incarnationem, haud * "y dubie reparari non poterant fine Incarnatione. REsPONDEO 2.dift. Aliter non potuit re- parari potentia ordinaria refpedtiva ad leges pro- d videntiz DE NECESSIT. INCARNATIONIS. 133 i U*ï lif' videntize prefentes, quibus pro reparationepec- catoris exigitur fatisfactio condigna. c. potentia !f extraordinaria, refpectiva ad beneplacitum inde- pendens Dei. n. LT d 3. tr.a. n.c. Quia potuitgenushumanum d replere ruinas angelorum, etfiamfi alio modo, d quam per Incarnationem fuiffet reparatum. Quod Dd fi quis fupponat, angelos lapfosjam fuiffe afTum- ptos ante-lapfum in ordinem myfterii Incarnatio- nis, verum quidem effet, hominem in fupple- Ti mentum lapforum recipi non potuiffe, nifi & ipfe Y reciperetur in eum ordinem. — Sed in hac füppo- ( fitione Incarnatio jam prefupponeretur ftabilita l à Deo, etfiamfi Adam non peccaffet; adeoque rl non fuiffet neceffaria ex fuppofitione nature la- PO pfe, fed ex fuppofitione antecedentis Decreti ( divini liberi. 10 OBJICITUR 2. Si Deus non reparaffet ge- s; 1 nus humanum, cum facile potuiffet, fuiffet cru- s lt delis & immifericors. Sed hoc non poteft dici. [ Ergo. 2. i Si Deus non reparaffet genus humanum, ia fuiffet totaliter fruftrata divina intentio, quato- tum genushumanum ordinavitad finem ultimum. geccatu" :]odt Sed hoc eft impoffibile. Ergo. 3. Si Deus non reparaffet genus humanum, 1t., eö/: illun hujus creatio fuiffet prorfus inutilis fine compen- ydi fatione per aliud majus bonum. Sed hoc non poteft dici. Ergo. Min.prob. Deus non poteft ag ( ' permittere malum quin illud compenfet per zqua- ( le vel majus bonum. REsPONDEO j p* t crudelis & Immifericors, 1j w d 1. dliï: Fuiffe l3 nifi DISPUTATIO II yn 134 nifi homini viatori contuliffet media fufficientia zb ad obtinendam faltem aliquam condonationem a | J peccati originalis extrinfecam acdein ad obtinen- dam faltem beatitudinem aliquam naturalem. c. D. fecus. n. uamdiu homo eít. viator, habet in- KW ftin&um naturalem feu motionem à Deo ad ap- petendam fuam beatitudinem. — Vihujus fue mo- tionis tenetur Deus ad conferendas homini gra- tias fufficientes, quibus poflit confequi finem L(f- fuum. q Ad ». dift. Maj. Fuiffet fruftrata totaliterin- tentio divina, fi Deus in ejusmodi negotio ten- deret modo tendendi objective abfoluto. c. fi tan- tum tendit modo tendendi objective conditiona- T It to. n. Deus ordinando hominem ad beatitudi- Ailx,fï nem tendit modo tendendi objeCtive conditiona- a to, ita ut fi homo nolit manere in ordine gratiz, incidat in ordinem fevere juftitic. Et fic, quid- quid homo faciat , Deus femper habebitfuum in- tentum. Ad 3. n. Maj. Quia manifeftatio divinz ju- ftiti& coram angelis, quibus genus humanum fit fpe&aculum, eft &equale bonum cum manifefta- tione fuz gratic. Illa proin manifeftatio hanc compenfaffet. OB]JICITUR 3. S. Zmbrofius in illud adHeb. C.9. V.IS. Kt ideo movi Teflamenti, fcribens ait: i "Tantum fuit peccatum noftrum, ut falvari non poffemus aliquando, nifi omnipotens Filius Dei moreretur pro nobis. 2 S. Leo Epift.81. ait: Qus reconciliatio effe poterat, qua humano generi propitiaretur r m Deus, DE NECESSIT. INCARNATIONIS. 135 li l 4 Deus, nifi omnium caufam Mediator Dei homi- Ol numque fufciperet. ol Ug 9. Deus non poteft peccatum impunitum relinquere fine competenti fatisfactione. Sed ;'ïlühef l qua hanc nemo przftare poteft preter Chriftum. 4. Si Deus genus humanum aliter reparare j potuiffet quam per Chriftum, injufte egiffet ex- Üy igendo tam rigorofam fatisfactionem à Chrifto. ii i Sed hoc non poteft dici. Ergo. Maj. prob. Rex terrenus injufte ageret, fi füum unigenitum, fefe lo pro falute regni offerentem, morti traderet, ubi EUH falutem regni obtinendi fuppeterent faciliora re- focl media. Qs REsPONDEO d ho ZAd 1. dift. Tantum fuit peccatum noftrum, QOndis ut ex fuppofitione decreti divini liberi exigendi inegi condignam fatisfactionem, non poffemus aliter lie Q falvari.c. independenter à fuppofitione talis de- Mi creti. n. -4d 2. eodem modo dift. Qus reconciliatio ln effe poterat? faéta fuppofitione decreti de ex- TO igenda condigna fatisfactione. c. non fa&a tali fuppofitione. n. Cum enim condigne pro pec- mayt bato d cato fatisfieri nequeat nifi per Chriftum, & Deus congruenter ad lezes juftitie, femper ingredien- tis harmoniam cum aliis virtutibus divinis, per ]uj fe petat condignam fatisfa&tionem , ex parte ho- Cribai minis non poferat fperari venia, nifi per | Chri- füt ftum. ys FUU - Ad 3. dift. .. Deus non poteft peccatum im- punitum relinquere, nifi concurrente motivo compenfante jus divine juftitiz. c. fecusn. Chri- recouä ftus a&u ex plenitudine poteftatis concurrenti- ", l4 bus DISPUTATIO II yn 156 bus motivis altioris ordinis remifit peccataimpu- u j nita v.gr. Magdalene, paralytico, Zacheo, & univerfim omnibus baptizatis in adulta etate. qis 4d 4. dift. Injufte ageret, nifi fe ultro Chri- gt u,ü ftus offerret. c. fecus.n. ad prob. dift. nifi leges a regni pragmatice aliud peterent, & Rex ille ha- beat poteftatem refufcitandi Filium , aut Filius m refurgendi. c. fecus n. Harmonia divinarum vir- k tutum in Deo petit talem fatisfa&tionem, fi in- Deus veniatur, qui fe ad eam ultro offerat. Pater poteft etiam refufcitare Filium; imoFilius poteft refurgere à fomno mortis virtute pro- pria. OB2]JICITUR. 3. Deus non poteft ullum malum permittere, nifi intuitu majoris vel equa- lis boni, eruibilis ex malo; fed peccatum eft ma- A lum, quod compeníari nequit equali bono , nifi per Incarnationem. Ergo non poterat à Deo permitti fine fimultaneo decreto Incarnationis. RrsPoNDEo dift. Non poteft permittere Rn peccatum, nifi intuitu zqualis boni, obtinibilis per gratiam.c. folum obtinibilis per juftitiam. n. Poftfet enim Deus conftituere angelum vel homi- Q D. nem, qui pro peccato alterius hominis redderet zquale equalitate rationis, prout dicetur in fe- quenti quzflione, quamvis illa compenfatio non haberet rationem condignz fatisfactionis. m R£sroNDEo 2. c. Maj. n. Min. Ipía enim manifeftatio juítitie vindicative per cruciatus : zternos delinquentium eft bonum zquale mani- [4 feítationi divinz excellenti& per cultum & prz- mium, quamvis illud non fit eligibile à Deo ab- folute, fed tantum ex fuppofitione peccati. N O2jt- DE NECESSIT. INCARNATIONIS. 137 " OBJICITUR A. contra 2. Concluf. 1. Exiften- I t tia Chrifti eft ex fua natura connexa cum ftatu d ) " elevationis ad ftatum fupernaturalem. Ergo In- ( carnatio eft neceffaria neceffitate phyfica ex fup- ii ln pofitione nature humane ad ftatum fupernatu- M ralem elevate. — Zt.prob. ítatus naturz elevatae q j ^ li Ergo. connaturaliter exigit exiftentiam Chrifti. um ZAnt.prob. nobiliffimo effe&ui debetur caufa nobi- UMT liffima. — Sed gratia elevationis eft effe&us nobi- rgt ]^ liffdmus; & Chriftus eft caufa nobiliffima. Ergo. im] Maj.prob. Cauf nobiliffime debetur effectus no- Tütn biliffimus. Ergo etiam viciffim effe&ui nobiliffi- mo debetur caufa nobiliffima. keltin 2. In ftatu elevationis neceffario dantur ha- 516 bitus virtutum füpernaturalium. Ergo in eo fta- unés tu datur etiam exigentia adIncarnationem. c.prob. 00 Habitus virtutum fupernaturalium connaturali- tili ter difponunt ad mores divinos congruentes filio fofis, adoptivo Dei. Ergo. c. prob. filii adoptivi Dei Titar non habentur, nifi per Incarnationem. Yinibi 3. Per habitus fidei, fpei, & charitatis red- NU dimur capaces agendi familiariter cum Chrifto. velhne Ergo datur connaturalis connexio inter habitus reli nature humanz ad ftatum fupernaturalem eleva- tri t», & exiftentiam Chrifti. » Yfatot 4. Gratia habitualis eadem ratione, qua nos nis facit adoptivos filios Dei, etiam facit coheredes at Chrifti. Ergo hec duo invicem conne&untur. qui dnt. prob. ad Rom.8. dicitur: Sumus fiii Dei; fi auiem filii, & bevedes; beredes quidem Dei , cobere- yuet unt des autem Chrifli. i 5. Fideles fe habent ad Chriftum tanquam membra ad caput, palmites ad vitem , ut habe. »eCCä'« : tut T J 158 DISPUTATIO II tur ad Ephef. c. 1. 4. &s. Et Joan. r5. Sed ifta dw'ue i habent connexionem reciprocam. Ergo. D hi 6. Fideles fe habent ad Chriftum tanquam media ad finem. Sed media prudenter intendi D nonpoffuntfinefine. Ergo. Maj.prob. adRom. 1o.dicitur: Fimis autem legis Chriftus. 7. Pertinet ad dignitatem Chrifti, utnullum 4 donum füpernaturalis ordinis in homines defluat, nifi ex hoc fonte. Ergo. RESsPONDEO ld 1. n.a. ad prob. n.a. ad prob. tr. Maj. dift. Min. Chriftus eftcaufanobiliffimain genere cau- f farum 'nobiliffimarum poflibilium inadzquata. c adaequata. Nam etiam Deus eft cauía nobiliffi- ma, fi fe folo producat effe&tus füpernaturales. Zid 2. n.a. ad prob. tr.a. n.c. ad prob. n.a. Poffet enim Deus immediaté adoptare hominem in Filium fine Incarnatione. l ZÁd 3. c.a. n.c. Sola enim habitudo ad effe- &um füpernaturalem, qua& datur in natura qua- libet, ac etiam in homine ante elevationem ad ftatum füpernaturalem, non fundat jus aut con- nexionem naturalem ad ftatum elevationis. -Ad 4. dift. Facit nos coheredes Chrifti in 4 moderna providentia & per refpe&tum accidenta- dN lem.c. in omni providentia & per refpe&tum ef- fentialem.n. gratiz habituali ex fuo genere fpe- &atze in confideratione metaphyfica accidit re- fpe&us effentialis ad cohzreditatem cum Chrifto, ficut animalitati accidit rationalitas, & rationali- tati Petreitas vel Pauleitas. ZAd s.dift, Fideles ita fe habent ad Chriftum A refpe&u accidentali in moderna providentia. c. refpe- DE NECESSIT. INCARNATIONIS, 139 refpe&u effentiali in omni providentia.n. Senfus an patet ex di&is. ] fäl?;q Ad 6. dift. Sehabenttanquam media ordine * ii accidentali in moderna providentia.c. ordine ef- L fentiali & in omni providentia. n. Senfus patet ex di&tis. ha Vi Zdd 7. dift. Pertinet hoc ad dignitatem Chri- Is fti, fi exiftat. c. fi non exiftat. n. Sicut enim non entis nullum eft jus, nulla proprietatas; ita non entis nulla eft dignitas, cuialiquid debeatur, Md nifi in mente divina, ubi omnia exiftunt tantum quez in ftatu poflibilitatis, feu in poflibilitate agendi, du merendi, exigendi &c. [ n "d r t DUASLJ O.Ll Lonyt "n peccatum mortale fit malitie. ffmpliciter anfinita ? defs NIOTANDUM I. i qu Quod malitia peccati mor- Q d talisnon confiftat in aliquo pofitivo, fed tan- Eu tum in e[Je negativo, in quantum dicit defectum or- Onis. dinis ad finem ultimum, feu in privatione finis Chriti ultimi. Id fuppono ex Tra&. de peccatis. at NoTANDUM 2. Negationes feu privatio- petur nes, ficut non habent e[fe in recto confiderate, eut ita proprie loquendo nec habent infinitudinemin aceidi fe ipfis ex parte recti confideratm. "Tota ergo imr infinitudo eft ex parte obliqui, nempe ex parte & r termini, cujus funt negationes, & ex parte effe- &uum, quos caufant, feu ad quos fundant obli- a gationem ac debitum. 0viderïl & NoTAN- 140 DISPUTATIO II, M'w a NoTANDUM 3. Infinitum fimpliciter , & in- finitum /ecundum quid potius differre fecundum sj 1 qu [ noftram confiderationem , quam fecundum rem ipfam. Infinitum enim stMPLICITER vocatur, j ( f cujus infinitudo fecundum noftram confideratio- nem non limitatur ad determinatos effectus, vel 4 m connotata. Infinitum autem /ecundum quid vo- catur, quod relate ad unum effectum vel conno- bl DI tatum eft infinitum, relate autem ad alium effe- &um vel connotatum non eft infinitum. Et M M Ií hinc prefens. queftio multumj habet de no- mine. * 1 EM NOoTANDUM 4 In hacre varias effe autho- rum fententias. Thomifte cum Goneto, Go- ia doy, & nonnullis ex Societate, Tannero, Vi- va & aliis deferidunt; peccatum mortale effe ma- n "w litie fimpliciter infinita. EcontraScotifte cum p Scoto, ex Societate Suarez, Vasquez, Lugo, n u Arriaga, Palavicinus, Gormaz, Ulloa, Marinus, A h & alii docent, peccatum mortale non effe mali- tie fimpliciter infinitz. NorANDUM s. Inpeccato mortali diftin- guenda effe duo ; nempe ejus materiale, & ejus formal. MATERIALE, feu ut aliqui volunt, worale peccati mortalis confiftit in converfione in- l ordinata ad bonum commutabile. Inquantum enim homo contra rec&tum ordinem rationis amo- re irrefrznato convertitur ad creaturam , in tan- AR tum reperitur in peccato quadam inhoneftas feu "Q turpitudo confiftens in defe&u ordinis prefcripti à recta ratione tanquam immediata regula a&uum ho humanorum. Formale autem peccati mortalis T confiftit in averfione ab ultimo fine, feuin defe&u ordinis j DE NECESSIT. INCARNATIONIS. 141 X ordinis ad finem ultimum. . Converfio ad bonum Averfio lt creatum fundat jus ad poenam fenfüs. autem ab ultimo fine fundat jus ad privationem m j gratig, & amicitie divine , & vifionis beatificz. Cum autem quzlibet res fimpliciter accepta potius T importet fuum formale, quam materiale, ideo L Wtv etiam in hac qu:ftione folum agetur de peccato mortali quoad fuum effe formale fpectato, in quantum videlicet dicit aver/ionem ab ultimo fine, " feu defettum ordinis ad ultimum finem. g DICO. Peccatum mortale formaliter fpe- Gatum eft malitie fimpliciter infinitze. d PROBATUR I. Peccatum mortale formali- n ( ter fpe&tatum dicit privationem infiniti boni fe- IN cundum adequatam rationem illius boni infiniti. fehz Ergo etiam ipfum peccatum mortale formaliter il fpectatum eft malum infinitum. dnt. patet, quia 1. peccatum mortale privat hominem, fi in ftatu farinis hoc decedat, omni effectu bonitatis divins. j nd- c. prob. privationes folum poffunt menfura ter- mini menfurari, quem negant, & quo privant, ( dl cum nullum aliud habeant effe pofitivum, à quo Ll poffint menfurari. VOLU PROBATUR 2. Peccatum mortale fundat ZH ex parte Dei offenfam feu jus ad indignationem quix fimpliciter infinitam. Ergo etiam ipfum eft ma- ornis d liti& fimpliciterinfinite. — 4nt.prob. Dignitas per- m fonz per peccatum mortale offenfe feu animo ]s lu totaliter alienate eft fimpliciter infinita. Ergo. etiam offenfa feu totalis alienatio animi & jus ad r li di indignationem funt fimpliciter infinita. c. prob. Gravitas offenfie, feu totalis alienationis in ani- jnm mo , crefcit juxta digpitatem perfonz, qua offen- w ditur. 142 DISPUTATIO It. j l: ditur. Ergo. Zhmt.prob. In humanis ficut inju- n ria irrogata plebejo, v.g. inflitio alapze, fe habet Ài ad fimilem injuriam irrogatam nobili, ita ceteris p paribus fe habet injuria eadem irrogata nobili ad eam quz2 irrogatur regi. Ergo. Idem coNFIRMATUR ex fenfu Patrum, v i Hn | g. Saloiani ]. 6. de provid. c. 7. ubi ait: Si üluftrem ac prepotentem. oirum exbonorari nequaquam à quo- quam licet; & fi quisquam exbonoraverit , Decretis legibus reus fiflitur , & injuriarum autbor jure da- u 1 minaiur; quanto utique majoris periculi crimen eft , in- juriofum quempiam Deo e[Je?- Semper. enim. per. digni- j tatem injuriam perferentis crefcit culpa facientis: quia nece[Je efl; quanto wwjor perfona eb ejus, qui contu- N meliam patitur , tanto major fit noxa ejus, qui facit. PRosATUR 3. authoritate D. Thomz, qui T ïw 11 jn 2.dift. 42. q. 1. a. 5. fic habet: Ratio, quare mor- hr tale peccatum ad eternam pemam obligat, potefl fumi ex tribus. Primo, ex parte ejus, in quem peccatur, Y qui eft infinite magnus , fcilicet Deuss unde & offtn- fa. illius infinita pena. digna et; quia quanto eft di- gnior in quem peccatur, tanto peccatum magis puni- l iur. Et ad ». Ex boc, quod im iufmitum peccat, debetur. fibi pena infinita. ANon poteft autem e[Je ia- finita in acerbitate; quia in creatura finita. mon poteft u ) e[fe qualitas infinita, [ed compen[atur per durationem infinitam. ]ta S. Thomas, qui dum loquitur de W[ peccato in Deum , haud dubie loquitur de pec- cato gravi, quod fit cum totali alienatione ani- N morum, ita ut Deus fiat averfus non tantumab opere, fed ab ipfa perfona operante, quod non contingit circa peccatum veniale; quia in hoc Deus non avertitur ab homine. 1 Idem DE NECESSIT, INCARNATIONIS. 143 j fm] Idem 3 1. a. 2. ad 2. ait: Peccatum contra Deum . conmiffum. quandam. infinitatem. babet. ex infi- J i i nitate dioine wajeflatis; tanto emim offena efl gra- pl vior, quanto major efl ille, im quem delinquitur ; unde oportuit ad condignam fatisfattionem , ut a&tus Pukr Jatisfacientis baberet. efficaciam m]ïmtam, utpote Dei N H.F" &9 bominis exiftens. Hac ratiocinatio D. 'Thomz, As j dum ad delendum peccatum mortale requirit effi- Ti ] caciam fimpliciter infinitam, non effet bona, fi i in per illam quandam m]ïmtatem, quam peccato mor- nm[(r' tali tribuit, tantum intelligeret infmitatem [ecun- Itaque dicendum; illam reftrictivam NIPJ ü dum quid. Wün h particulam, quandam, non importare reftri&tio- fj ia nem infinitudinis fe tenentis ex parte averfionis It i à Deo, fed monftrari, in peccato mortali repe- o riri etlam aliam malitiz infinitudinem fecundum quid, us nempe eam, quz fe tenet ex parte converfionis hlj ad bonum commutablle, in quantum homo ra- tionem finis ultimi feu boni infiniti conftituit in at &i bono finito. u r Solvuntur Objectiones. i p i d) O5]ICITUR I. Si peccatum mortale effet i nij malitie fimpliciter infinite, id ideo effet, quia quo major eft dignitas perfone, eo major eftipfa du offenía Sed hac ratio eft nulla Ergo Min. oqitt prob. Si hec ratio valeret, fequeretur, quod et- r dj Q jam peccatum veniale fit malitiz fimpliciter infi- nitg. Sedhoc nonpoteftdici. Ergo. Maj. prob [ ts , qu' Etiam peccatum veniale eft offenfa Dei Ergo. 2 Quando forma adzquata conftitutiva rei qumu in effe fuo formali non eft fimpliciter infinita, A etiam. yM 144 DISPUTATIO T. j etiam res fic conftituta non eft ümplicitär infini- ta. Sed forma adequata conftitutiva peccati in aM effe offenfie divine non eft fimpliciter infinita. Y Ergo. Maj. patet in exemplis. Sic enim fi fan- ( M j &itas, fapientia, albedo &c. quibus denomina- tur homo fanctus, fapiens, vel murus albus, non i Ti eft infinita fimpliciter, etiam non erit verum, fimpliciter hominem effe infinite fanctum , ac fa- pientem, vel murum effe infinite album. — Mir. rob. forma adequata conftitutiva peccati mor- talis in ratione gravis offenfz divinse eft libertas actus, plenitudo confenfus, & plena adverten- tia ad gravem prohibitionem Dei. Sed hoc to- tum non eft fimpliciter infinitum. REsPONDEO ZAd 1.tr. Maj. n. Min. ad prob. n.Maj. ad prob. dift. Peccatum veniale eft offenfa Dei fecundum quid, & partialis relative ad opus.c. eft offenfa fimpliciter, & totalis relative ad perfonam. n. In peccato mortali eft totalis averfio animorum inter Deum & hominem , ita ut Deus non tan- tum odio habeat opus, ficut contingit in peccato veniali, fed etiam perfomam peccantis. Exem- h ij plum habetur in Patre erga filium, cuiparathz- il reditatem, & quem intime diligit, licet eum ob 'Talis Pater odit excef- leves defectus caftiget. fus, & a&usfilii, non odit perfonam filii. Sic etiam ifteterminus, offenfa Dei , fimpliciter & an- tonomaftice acceptus, importat in fuo formali conceptu odium Dei erga perfonam hominis, fe- A fe avertentis totaliter à Deo, ac conftituentis rationem finis ultimi in creatura. Si quis autem velit litigare de nomine, huic refpondeo ; in Scholis W DE NECESSIT. INCARNATIONIS, 145 »litü:*gj. Scholis effe loquendum idiomate ufitatiore Scho- m larum ; in Ecclefia vero effe loquendum idioma- MW'J te populari, res in confufo reprafentante & figni- remg ficante. Quod autem peccatum veniale juxta Màtei idioma Scholarum ufitatius non vocetur offenía I Dei fimpliciter, patet ex ufu loquendi in Schola (fv 'Thomifítica, & ex principiis D. l'home. .Nam t 1.2. q. 88. a. 1. ad 1. dicit: JDivifío peccati im we- Iu y niale & mortale mon e[i dioifio generis im fpecies, ] que equaliter participant rationem generis , fed. ana- L. logi in ea , de quibus predicatur. fécundum .prius. & m polterius. Ei ideo perfe&ta vatio peccati, quam u- Selli: guflinus ponit (quod fit didtum, fa&um,. vel concupitum contra legem zternam) convenit peccato mortali. Peccatum autem . veniale dicitur pec- las catum feécundum . raionem imperfettam , 6 in ordine [acuni ad peccatum wortales ficut accidens dicitur ens in or- [l of dine ad fuüb[lantiam |fecundum | imperfettam . rationem ml entis. INon enim efZ contra legem; quia wenialiter yfotur peccans mon facit, quod lex probibet, mec pretermittit t u id, ad quod lex per preceptum obligat, fed facit ht preter legem , quia mon obfervoat modum rationis , quem , t lex intendit. Hoc textu S. Thomas oftendit ; jputi omnes leges divinas direGte ferri ad obje&a gra- et euni viter precepta vel prohibita. Quia autem ex ejusmodi legibus nobis innotefcit re&tiffimus ordo odig 6 ; fl : in omnibus actionibus humanis etiam quoad mi- ol noris momenti objecta ejusdem rationis v.g. men- foo fot dacii, furti &c. juxta intentionem divinam, nec- dum aperta & explicita lege particulari homini honi onfité explicatam, ideo, qui in re minoris momenti mentitur, vel furatur, non dicitur agere contra |quif legem, fed contra ordinem rationis in mente di- ", D. Amort Tr. de Incarnatione. & vina 146 DISPUTATIO 'I/!. jM vina preftabilitam, quem lex quidem intndit, vW JQQ fed necdum fatis expreffit per legem fpecialem, ab ea diftin&tam, qua objectum ex füo genere iU precipitur vel prohibetur füb gravi. Alia indi- ) cia de mente Angelici funt, quod 1.9. q. 89. a. z. W C. & 3. q. 87. a. 2. ad 3. doceat; à peccato ve- niali nullam caufari maculam inanima, videlicet : provenientem ex diminutione gratie habitualis, feu charitatis Dei ergahominem. Item quod 3.q. 87. a. 1. ad 3. C. docet; per peccatum mortale hominemaverti à Deo; nonautem per peccatum veniale. ltem quod docet, 1.2. q.74. a. 9. C. & q.88. a. r. ad r. & 2. 2. q. 105. a. r. ad r. pec- catum mortale effe contra preceptum Dei, non autem veniale, fed preter preceptum. m 4d 2. c. Maj. n. Min. ad prob. dift. Libertas, A plena advertentia &c. funt conftitutiva peccati Wi mortalis in fuo effe materiali fpe&ati.c. in fuo U effe formali fpectati. n. Libertas, plena adver- tentia &c. fünt tantum materiale ipfius peccati d theologici, prout in Tra&tatu 4e peccatis often- fum eft. Sienim omnibus iftis pofitis non da- retur averfio à fine ultimoó, non daretur offenfa ; Dei, nifi fundamentaliter. Igitur malitia forma- !'M lis peccatorum non confiftit in illis, fed in priva- tione infiniti boni, feu in averfione à fine ulti- mo. Ea autem privatio eft malum fimpliciter in- finitum. O'RTTOITUR 5. Si peccatum mortale effet malitiz fimpliciter infinite in ratione offenfz, fe- queretur, unum peccatum in ratione offenfze di- vinze noàn effe majus altero. Sed hoc non poteft tum U: dici. Ergo. Maj.jaie, quia unum -infmi non ll DE NECESSIT. INCARNATIQNIS. 147 äemgïaï non poteft effe majusaltero. Min. prob. Siunum sl l tl, peccatum in rationé offenfz non effet majusalte- ro, fequeretur, quod blafphemia, facrilegium, " formale odium Dei &c. non effet majus pecca- bv tum, quam ebrietas, fimplex furtum &c. ex fra- b du T v gilitate humana, aut graviflima tentatione com- Id mifTum. l 2 Si peccatum mortale effet malitie fim. r jnul pliciter infinite in ratione offenfe, eoipfo etiam effet infinite malitie in ratione demeriti. Sed t hoc non poteft dici. Ergo. Min. prob. Si pec- a catum mortale effet infinitz malitie inratione de- [.d n ] meriti, fequeretur, quod omne peccatum mor- tale mereretur tam poenam damni, quam penam li fenfus fimpliciter infinitam, eamqueseternam, ac J fummam tam intenfive, quam extenfive. Sed fa p hoc non poteft dici. Erpo. Maj. patet, quia de- C ni meritum nil aliud eft, quam prebere Deo jus ad at infligendam peenam. — Min.prob. ex communi fen- du fu fidelium. . Omnes enim credunt, majori pec- l ; ul cato deberi majorem penam, & plura peccata $ n ur df effe majori fupplicio digna, quam unum pecca- tum jtiaf 9 Si peccatum effet malitize fimpliciter infi- ediny nite, mereretur poenam non folum extenfivein- à f finitam quoad durationem eternam, fed etiam npli intenfive quavis excogitabili determinata poena majorem ac majorem in infinitum ; fed hoc non yortat poteft dici. . Ergo. Min.prob. Niti fides nos co- | oiïenl? geret ad confitendam aternitatem poenarum pro qui a&u peccati tranfitorio, ea poenarum -«eternitas foret incredibilis. m Ergo multo magis fpectata ra- tione naturalieritincredibile, quod peccato tran- i 2 fitorio DISPUTATIO II ) 148 J fitorio correfpondeat poena tam intenfive quam r i extenfive infinita ac confequenter, cum fides Tib " ad duplicem hanc infinitudinem admittendam nos u W V VM non compellat, admittenda non eft. If REsPONDEO. d 1.dift. Sequeretur, quod unum pecca- tum non effet majus altero quoad fuum efíe for- W male.tr. quoad füum effe materiale.n. formale in omnibus peccatis fecundum confiderationem theologicam eft averfio à fineultimo; & eaaver- fio quatenus dicitnegationem in fubje£&to de feido- [2 neo, non poteft major in uno peccato quam in alio, ficut poft extin&ionem lucernze negatio UX 1 lucis non poteft effe major in uno aéris pun&to, ayu Similiter coecitas, feu negatio po- VY quam in alio. [ tentie vifiva, non poteft quoad fuum formale effe major in uno oculo, quam in alio; nec fur- Qu L ditas, feu negatio audiüvs , quoad fuum con- ftitutivum formale poteft effe major in una aure, quam in altera. Hoc tamen nonobftante poteft effe major nox, cccitas, ac furditas, in quantum fubjeé&tum eft magis incapax ad oppofi- tum privationis. Pari modo majuseft unum pec- catum altero quoad materiale peccati, inquan- tum peccator fe reddit magis incapacem ac indi- fpofitum ad bonum oppofitum peccato, dum bl 1 majori deliberatione, ac advertentia, aut majori paffione amoris vel odii, aut frequentiori itera- tionefertur in peccatum. Ad ». dift. Effet infinitze malitie in ratione demeriti demerito privativo.c. demerito infinite ponzpofitivz exactivo.n. Suppono ex D. Tho- ma, quod pona pofitiva cruciatuum in inferno Ug ! COITE- DE NECESSIT. INCARNATIONIS. 149 EDLP r correfpondeat peccato quoad ejus converfionem D ad creaturam; poena autem privativa correfpon- fl deat peccato quoad ejus averfionem ab ultimo fine. Inquantum peccatum fe avertit ab ultimo fine, meretur exclufionem ab omni bono, & ab U omnibus effe&ibus bonitatis divine, puta ab Tf omnibus operationibus beneficentie, tuitionis, 2 n ac mifericordie divine; & eatenus averfio ab ul- üdm iU timo fine fundat demeritum privativum. In- du quantum vero peccatum convertitur ad creatu- jl ram contra órdinem feu ordinationem recte ra- I cz 00 tionis tanquam regule immediate humanarum Ti p a&ionum, eatenus debetur peccatori, utcontra ey m eum per contrarietatem afflictivam pugnent ipfze Is creaturz tanquam tortores ac vindices juxta or- Im f dinem ac menfuram fapientie divine, &fic pec- ; Itl catum fundat demeritum penarum exigitivum. I Cum autem fapientia divina omnia difponat in In u numero, pondere, & menfura, neceífe eft, ut ol converfioni ad creaturam ac deordinationi ratio- as nis quoad omnes terminos finite adordinet pa- nam de fe quoad modum intenfionis finitam. iLj Ununy Itaque demeritum pofitioum feu exigitioum pena- vum, íe tenens ex parte peccati quoad ejus mate- , n act riale, eft finitum; demeritum autem privativum fe tenens ex parte peccati quoad ejus formale, eft 3to, 1 qui al fimpliciter infinitum. Hc refpontio conformis yior eft Scripture & D. Thome. Nam Apoc. 18. V.7. dicitur: Quantum glorificavit fe, Cy in delitüs fuit, tantum date illi tormentum & lucum. D. Tho- »int dioi mas vero I.2. q. 87. a. 4. C. fic fcribit: Jm pecca- to duo funt; quorum umum e[fi averfio ab incommuta- TO vfinitum. Unde ex bac parte nil [ bili bono , quod efü im F 3 pec- NN'EC* 150 DISPUTATIO IL j catum ef? infinitum. — Aliud , quod. eff in. peccato ,. eft j mm inordinata comuerfio ad commutabile bomum. — Et ex bac parte peccatum efl fmitum; tum quia ipfum bo- oW num commutabile efL fmitums; tum etimn, quia ipfa ?)W'*m converfto e[t fuita. INon. enim po[funt e[fe atus crea- W ture infiniti. Ex parte igitur averfionis vefbondet QD peccato paena dammi, quo etiam e[l infimita. El enim [: amü[fo infmiti boni, [cilicet Dei. Ex parte autem inordinate comverfinis refpondet ei pena [enfus, que Iti etiam efl finita. M Et ad 3. Culpa, que eft irrepara- bilis, de fe babet, quod perpetuo duret; & ideo de- beiur ei pena eterna; mon autem ex parie comverfio- nis babet infinitatem. — Et ideo mom debetur ei ex bac Vi qu i parte pena infmita fecundum quantitatem. ] Diczs: Si quis occidit plebejum & regem, D debetur ei extremum füpplicium tanto acerbius, quanto plus dienitatem plebejam excedit dignitas regia. E'go cum dignitas Dei infinities excedat dignitatem regiam, committenti crimen lzfz ma- AUMU jeftatis divine debetur fupplicium infinities acer- bum. RresPoNDEo diít. Debetur ei füpplicium tanto acerbius exceffü acerbitatis fecundum pro- bl portionem geometricam.c. fecundum proportio- j nem arithmeticam.n. Proportio geometrica falva- " tur peranalogiam intergeneraftatuum, & genera Al fuppliciorum. Sicut ergo in genere dignitatum fuprema eft inter homines dignitas regia, & in- ^W ter omnia poffibilia dignitas divina, ita ingenere L fuppliciorum humanorum fupremum genus fup- plicii correfpondet crimini lzfz majeftatis huma- ne;in genere autem fuppliciorum poffibilium " crimini DE NECESSIT. INCARNATIONIS,. IS1 ü:"u'ï crimini lefz majeftatis divine correfpondet fu. M premum genus fuppliciorum poffibilium , licet in jjn eodem genere fint poflibiles fpecies infinite & LT [/ WE gradus infiniti. D. Thomas in textu pro- Vir;; OBJICITUR 3 bationis tertie adduétus, quando dicit; quod peccatum habeat quandam infmitatem ; poteft ex- VP " plicari de infinitatefecundum quid. Ergo ex illo textu nil probatur. 2 D. Thomas in 4. dift. r7. q. 1. a. 3. qq. r. " ? iU üty comparatinfinitatem peccati cum infinitate vifio- nis beatifice. Sed hzec eft tantum infinitas fe- t cundum quid. Ergo & illa. RESPONDEO r ZAd 1. dift. Poteft ita explicari de infinitate 4 li fecundum quid, nifi S. Do&or in aliis textibus dini st hoc ipfo termino foleat uti ad fignificandam infi- nitatem fimpliciter didtam, & alium fenfum con- o textus commonítret. c. fecus.n. SicD. Thomas ^ ul in 4. dift. 14. q. 2. a. 1. ad 4. dicit; paffionem Chri- fti effe valoris quodammodo infiniti; cum tamen Sic yliit certum fit effe valoris fimpliciter infiniti. etiam de V/erit. q. 20. a. 3. ad 4. docet, quod me- ürm p o jn ritum Chrifti habeat quandam infinitatem , licet al certum fit, illud meritum effe fimpliciter infini- tum. Similiter in 2. dift. 9. q. 1. a. 8. ad 2. affe- &gr ni u rit; gratiam Chrifti effe quodammoedo infinitam ; licet juxta communem theologorum fententiam il i fit fimpliciter infinita. [oill ZAd 9. dift. . Comparat peccatum cum vifio- ne beatifica quoad genus infinitudinis. c. quoad i fpecieminfinitudinis. n. D. Thomas folum dicit, u K 4 quod á .DISPUTATIO 1t. [1i 1S2 quod utrinque reperiatur aliqua infmitudo, non f Qtü 15 tamen dicit, quod utrinque reperiatur eodem modo. In vifione enim beatifica reperitur infi- Ws g nitudo ex parte obliqui, feu ex parte terminire- fpe&i; in peccato autem formaliter fumpto repe- V(OE N ritur infinitudo ex parte re&ti, quia negationes, ad quas reducuntur privationes, fuaextrema ne- (s [ T gata important in recto, prout fuppono ex phi- lofophia. Et hinc patet etiam refponfio adaliam objectionem , quadicitur: Charitas Dei , etfiamfi attingat & uniat obje&uminfinitum, noneft fim- pliciter bonitatis infinitw. Ergo etiam pecca- tum, licet privet bono infinito, noneftinfinita, [ dv g, Difparitas enim eft; quod infinita bonitas divina non involvatur in conceptu charitatis ex parte A i r rei; econtra malitia peccati in füo formali con- ceptu, in quantum dicit averfionem à fummo | ]i bono reciprocam, adeoque etiam negationem fummi boni, importat bonum infinitum, cum omnis negatio extrema negata quoad modum ef- fendi & concipiendi importet in re&to. Sicenim tenebrze, feu nox, quz /ecundum modum enuntian- * di dicuntur effe negatio lucis inaéóre, quoad mo- dum effendi & concipiendi nil aliud funt , quam a&r, & lux, feoríim in diverfis locis ac fepara- tim intelleéta, d Ü QUJESTIO I V. Zin pura creatura pofit. condigne fatisfacere pro. peccato. mortali ? ü OTANDUM I. Per puram creaturam intel- m ligi quemcunque hominem vel angelum non IT , kafï'um- DE NECESSIT. INCARNATIONIS. 153 mMH D. affumptum in unitatem perfonze cum aliqua ex " tribus perfonis divinis. Hinc etiam homo ori- T M einaliter in gratia conditus, vel angelus fummis N ATU gratiarum donis preditus; imo ipfa Mater Dei & j Ed Virgo in claffe purarum creaturarum veniunt. t aj NOTANDUM 2. Per condignam fatisfa- n &ionem à nobis intelligi ob/equium ad compenfan- Ia dam injuriam offen[o exbibitum, quod juxta rettam fo ( eftimationem mon folum adequat offenfam, fed etiam 'EI , dn ojfenfum obligat ad acceptandam compen[ationem. Hinc DO ad condignam fatisfactionem requiruntur quatuor ti n conditiones. 1. Ut fit obfequium libere exbibitum ; d & hinc affli&iones juftorum, aut animarum pur- Tl gantium , quatenus non funt libere habent po- P tius rationem /aispa[]onis, quam /atisfa&tionis. mit 2. Ut ordinetur ad compen/andam injuriam illatam, j fs Si enim obfequium ordinetur potius ad promeren- "YUO dum aliquod premium, quamad compenfandam 1, QU injuriam, habebit potius rationem meriti, quam t d fatisfa&tionis. 3. Ut in eftimatione prudenti fal- Sicenit tem adequet offenfam cftimabilitate intrinfeca. entit Si enim tantum adequaret valore extrinfeco , v. yoadt g. fi pro amputatione auricule vel minimi digi*i darentur pauperi centum aureorum millia, non N lr daretur condigna fatisfa&tio, fed potius compofitio cum offenfo , vi cujus offenfus juxta arbitrium judicis deberet effe contenttis in cafu impoflibili- tatis ad obtinendum zquale. 4. Ut illud obfe- quium obliget offenfum ad acceptandam compenfa- jj tionem. Nam, fi v. g. princepsregius feofferat ad fubeundam fuftigationem, à gregario milite Qra pro deli&o perferendam , quamvis fubftitueretur 1g€luti equalis pena, non tamen teneretur rex accepta- K 5 fe 154 DISPUTATIO II.V j re eam compenfationem. n Idem dicendum, fi pro deco&ione bonorum ftatuta fit poena incar- y cerationis, Magiftratus non tenetur acceptare compenfationem, etiamfi Rex Galliz vel Hifpa- gneL iV ï nie pro condonanda pena incarcerationis Magi- ftratui fibi non fübdito offerret centum millio- P gl nes aureorum. Neque enim illa redundantia au- reorum, quae sequaret & fuperaret debitum in- ;W [/ carcerandi pecuniarium , foret condigna fatisfa- &io pro deli&o & negligentia vel fraude deco- [ &oris. NoTANDUM 3 Duas hac in re dari fen- tentias. Prima eft D. 'Thome, & aliorum, qui abfolute negant; à pura creatura poffe condigne j ! fatisfieri pro peccato mortali. Eandem cumTho- u miftis ex Societate fequuntur Suarez, Vasquez, p ln Lugo, Arriaga, Ulloa, & alii. Secunda eft Sco . M d ti & aliorum, quiaffirmant, à puracreatura poffe condigne fatisfieri pro peccato mortali. Hanc fententiam communiter fequunturScotifte. Ob- fervant tamen aliqui, Scotiftas habere aliam de- finitionem feu conceptum condigne fatisfaétio- DLT nis. Dicunt enim; ad rationem condigne fatis- T factionis non requiri, ut per eam offenfus obli- getur ad acceptandam compenfationem ; alioquin L] «H fequeretur, quod nec Chriftus condigne fatisfe- 1 cerit pro peccatis humanis; eo quod etiam in 1 Chrifto ad hoc, ut redimeretur genushumanum, requifita fuerit libera acceptatio Dei. Et hinc h i cum authores oppofitarum duarum fententiarum 4j non conveniant in notione terminorum, hsec n : quzftio magna ex parte redit ad queftionem de h nomine. Verum quia in queftionibus de nomi- ne Mw DE NECESSIT. INCARNATIONIS, 155 M ne loquendum eft juxta idioma Scripturze & Pa- Ti trum m DICO. Noulla pura creatura poteft condi- tll ne fatisfacere pro peccato mortali. J PROBATUR I. ex SS. Patribus. L. $. 2- fülius Hom. in Pfal. 48. ad illa verba: Frater non n redimit, redimet homo, fic fcribit: JNeque igitur m fratrem in. redemptionem. quere , fed. aliquem qui tuam i excedet naturam ; neque bominem mudum, [ed bowmi- Ub n nem Deum , , SYefum Chriftum ,. qui folus pro nobis omni- bus Deo dare potef? placationem. t dj 92, S. Oyrillus Alexandrinus, probaturus con- OU tra Neftorium, quod Chriftus non fit purus ho- m mo, eo potiffimum utiturargumento, quiaalio- if quin non potuiffet preeftare puram fatisfactionem Va pro noftris peccatis; nifi fimul fuiffet Deus & ZT homo. In Zpiflola 1. ad Valerianum Epifcopum Iripi fic fcribit: Quo pa&to unus pro omnibus mortuus ju- . Htn flum pro ommibus pretium exfolvere potuit , fi perpe[- a. 0 fionem. illam puri cujusdam bominis fuiffe dicamus ? m d Similiterl r. de fide ad Reginas ait: Si ut vul- p garis bomo concipitur Chriflus, quemodo illius corpus vite omnium ce[hmationem ac dignitatem exequat ? m tiü nfüs ( -dut quomodo Deus baberi mon debet, qui fuo fangui- D guine credentes in ipfum emundat? I fit 3. S. Zuguftinus in Enchiridio c. 108. fcribit : d us Ieque per ipfum liberaremur unum — Mediatorem Dei um €&9 bominum Sefum Cbriftum , nifi. effet & .Deus. , B 4. $. Leo Serm. 1. de Nativit. ait: INifi e[fet Deus, mon afferret remedium ; mifi e[fet bomo, mon mten&iif Qnüm preberet. exemplum. Item Serm. 12. de paflione Domini ait: Quia ergo primi bominis univería po- Mu Jleritas uno finul vulnere fauciata corruerat , nec ulla jui de?l San- L] yu 156 DIST'U TATLTO 1l Santtorum merita conditionem poterant illate mortis NU evincere , venit de celo medicus fingularis j( $ S. Fulgentius ]. de Incarnat. c. 2. docet nec Angelico fubfidio hominem redimi potuiffe, faltem ad promerendam reparatricem humane nature corruptze gratiam5 & c.4. addit: Nullate- U mus bumana matura ad . auferendum mundi peccatum UC fufficiens atque idonea fieret, müfi im unionem Verbi Dei tranfiret 6 Proclus Cyzicenus , poftea Patriarcha C P. inHom. de B. V. Duorum alterum oportebat. fie- vis vel ommes Jententie mortis fubjici, eo quod:ommes [ jpeccaverunt; el ejusmedi pretium vependi, quod ad " illam refcmdendam damnationem lemo jure valeret. (w TAV WYYEXS dixoiteuo) Jam vero bomo falutem ) conferre mon poterat ; quippe qui C9 ip[o peccati de- i bitum .contraxerat Sed mec angelus bumwnum genus Re- jpoterat redimere lNam ialis pretüi inops erat fiabat igitur, ut pro dis, qui peccaverant Wnpecca- ) bilem mori oporteret Deum. ld enim füpererat uni- cum mali vemedium 945 S. ZInfelmus in 1. 2. Cur Deus homo? c. 6. JHanc [atisfattionem mom. potef?. facere , mifi. Deus; vec debet, mifibomos; mece[Je efl, ut eam faciat Deus- KHomo. FE Richardus à . S. Vittore 1. de Incarn. c. 8. 8 «dd banc plenitudinem oportuit , ut tanta e[fet bumi- l liatio in expiationem, quamta fuerat prafumptio in þï &oaricattone Quando ergo bomo prefumpfit adver- l Jfüus Deum , fa&ta eft elatio de àmo ad. . fummum. Opor- vtuit ergo, ut ad expiationis remedium fieret. bumilia- Wo de fummo ad imwum; éd boc oWnino mon potuit Jieri, mifi. ab aliqua in Trinitate perfonarum. CTA ühy 9. Nec DE NECESSIT. INCARNATIONIS. 157 bm r 9. Nec pretermittendus D. Athanafius, qui Orat.1.fic habet: Opus erat ipfo Deo, ut maledi- DI Go fubjettos liberare po[]et. Et Orat. 4. Si que pro- m lll N jria fünt carnis, Verbi propria mon dicerentur , mon TIi] ab ipfis pror[us liberatum e[Jet. genus. bumanum. Jl il PROBATUR 2. Ex una parte peccatum B mortale in genere malorum juxta zeftimationem sz«*m h reGiffimam Dei eft fummum malum; exaltera parte obfequium creaturz Deo exhibitum in ge- nere obfequiorum eft obfequium infimum. In- ng go unum per alterum adzquari non poteft juxta re&iffimam zítimationem Dei. 4nt. q. . Min. prob. Nam inprimis Deus in Scriptura peccatum reprefentat tanquam caput malorum in oculis Dei. Sic Jerem.2. v. 12. Obflupefcite coli fuper W»; k boc,-&9 poric ejus defolamini cebementer, dicit Do- minus. JDuo enim mala fecit populus meus. JMe de- " veliquerunt fontem aqu& vioe , € foderunt fibi ci- fifit Jlernas , ciflernas. dijf;'patas. Similes graviffim: la- TEU mentationes Dei habentur Ifaie z. v.9. Audite cxli, C» auribus percipe terra ! Filios enutrioi, &2 ol exaltavi ; ipfi autem. [preverunt me. Et Deut. 32. jf v.1. Zfudite celi! audiat terra! Gemeratio prava. at- at i que peroer/[a. Heccine reddis IDomino popule |[lulte & infipiens? H« lamentationes figna funt animi divini malum fummum zítimantis. Econtraubi Cwæ dl de obfequiis creaturarum fermo eft, vilipenfio- u nis potius quam fumme zftimationis figna occur- !l runt. Sic Luce 17. V. 10. Chriftus dicit: Cum " feceritis omnia, que preacepta funt oobis, dicite: Ser- "u vi inuties fumus; quod debuimus facere, fecimus. T Tl Et P[al.15. v.2. Dixi Domino, Deus meus es tu; quoniam bonorum wneorum non eges. — EC Sobi 35. v.7. d N Porre DISPUTATIO II. j 158 w Porro fi jufle egeris, quid donabis ei, aut quid de manu tua accipiet? st $ CONFIRMATUR. Gravitas peccati crefcit j Y ex dignitate perfonz offenfe; &vilitate perfonce " « offendentis; econtra valor fatisfaCtionis decre- fcit ex dignitate perfonz, cui fit fatisfactio, & ph* QO comparativa vilitate perfone, qu: fatisfacit ; ergo malitia peccati & valor fatisfactionis ex pura ün creatura non poffunt adequari. c. patet, quia in- ter perfonam fatisfacientem & eam, cui fatisfit, Nec por- X uJU;.. L femper datur infinita inzqualitas. h EST DICI, eaminzqualitatem perfonarum com- ii Á penfari poffe equalitate operum. Valor enim operum bonorum & malorum intrinfece in fuo ) m conceptu involvit dignitatem aut vilitatem ope- rantis, & ejus, cui exhibetur illud opus. Cum lm ergo dignitas infinita Dei valorem malorum ope- rum augeat, econtra valorem bonorum operum minuat, non poteft haberi exequatio operum bonorum & malorum. Solvuntur Objectiones. u OBJICITUR TI. ando Patres docent, quod purus homo non poffit condigne fasisfacere E pro peccato mortali, loquuntur tantum de ho- mine peccatore, vel defcendente ab Adamo, vel folum inftru&o donisgratiz ordinariis. Ergoni- hu hil probant. Znt.prob. Patres patfim fupponunt, omnemhominem & angelum nonunitum Verbo, peccatis obnoxium effe. Ergo. 4nt.prob. Pho- tius Patriarcha C. P. contra Neftorium ficfcribit: INec illud animadoertebat INeflorius , quod. i natu- u TG DE NECESSIT. INCARNATIONIS. 159 A vam bumanam à Verbi perfona fepararet,- eam pro- prüis morbis laborantem reliqui[Jet. d 2 SS. Patres poffunt intelligi de peccato *f originali, quod totum genus humanum infecit, n vel depeccatis actualibus omnium hominum fimul fumptis. Ergo ex iis non probatur, ne quidem pro uno peccato in particulari poffe exhiberi con- onisexgg dignam fatisfactionem. Mqu 3 Poteft dici, Patres folum loqui de majori Qul congruentia fatisfaCtionis per Chriftum, ita ut N per nullam creaturam poffet tam congruenter fie- W ri. Ergo non evincitur abfoluta impoffibilitas. d ZInt. prob. S. duguflinus de hac impoffibilitate equa- f lis congruentie loquitur l. 3. de Trin. c. 10. ubi m ait: Fuit quidem &alius modus redemptionis no- u ftre poffibilis, fed nullus fublevandze miferiz con- Yun gruentior. 10pdR 4. Poteft dici, SS. Patres folum loqui de Qpen impoffibilitate redemptionis per puram creatu- ram quoad reparationem nature corrupte, & elevationem ad ftatum fupernaturalem, & colla- tionem donorum gratiefupernaturalium. Ergo non probatur; nullam à pura creatura preftari s d poffe condignam fatisfactionem pro peccato prz- sst cife in ordine ad condonationem ejus extrinfe- m cam g. Poteft dici, SS. Patres folum ioqui de kdamcv Tnt impoffibilitate confequente ad Decretum Dei pre- l) ftabilitum non remittendi offenfam, nifi pofita i n condiena fatisfactione per Verbum; non vero de impoflibilitate antecedente omne Decretum. Pm li 6. Perfona plebeja viliffima per opera heroi- ca multiplicata poteft regi pro offenfa condigne s n fatis- iL n W 160 DISPUTATIO l fatisfacere non obftante perpetua incqualitate ( d refpe&tiva inter perfonam fatisfacientem , & eam 2j cui fatisfit. Ergo idem poteft fieri refpectu Dei. r Peccatum Sacerdotis majus eít, quam te HP idem peccatum à perfona plebea commiffum. Er- MC go falfum eft; gravitatem peccati crefcere ex vi- T litate perfone offendentis. "nt . patet. ex S. Ifidoro A. M 1.2.defummo bono, ubiait: Tanto majus cogno- Cd jfüitur peccatum , quanto major, qui peccai, babetur. Similiter etiam Regi non deberetur majus ftipen- dium, fi fungeretur munere militis gregarii, aut operarii diurni. Ergo etiam hoc falfum eft in probationibus, quod valorobfequii decrefcat ex refpe&iva inzqualitate exhibentis & recipientis obfequium. 8 Etiam obfequia à puro homine exhibita in oculis Dei habentur pro magnis. Ergo pro- batio ultima non fubfiftit. Znt. prob. hriftus Matth. 5. mulieri. gentili dicit: JMagna eff fides iua E£ Luce 1. deS. JoanneB. dicitur: Erii ma- Ec Matth. s. Chriftus ait: gnus coram Domino. Qui fecerit &9 docuerit, bic magnus vocabitur in ve- gno celorum. RESPONDEO. Adr.n.a. Illi enit textus, quos attuli, funt indefiniti. ad prob. dift. füpponunt, omnemho- minem veletiam angelum peccatis obnoxium effe in a&u primo feu potentia.c. in a&u fecundo. n. Potuit enim & homo & angelus perfeverare in Cum autem ipfa etiam fatisfactio prima gratia. ab ejusmodi homine vel angelo praftanda funde- tur in gratia , non poteft habere rationem com- peníationis ad equalitatem. d 2. li DE NECESSIT. INCARNATIONIS. 161 Is N J Z1d 2.n.a. Textus enim addu&i, & ratio in Tl n iis allegata, fe extendunt ad omne peccatum et- X iam particulare. xG qIL Ad 3. dift. Poteft hoc dici de uno velaltero T textu SS. Patrum.c. de plerisque. n. Ad men- j tem SS. Patrum rimandam infpiciendum, nonquo ln aliquando exfpatientur, fed ubiin unum conve- LU niant, & conftantiafententiarum uüniformi ac con- i,l COI'dl quiefcant. ZAd 4. dift. Poteft hoc dici de uno velaltero pR textu SS. Patrum à me non adduc&to.c. de pleris- f que, prefertim de adductis. ri Ratio enim à Patribus addu&ta lt "d 5. n.à reü-u eft intrinfeca rei3 adeoque antecedens omneDe- cretum liberum rei p a ZAd 6. tt.à. n. C. & par Difparitas eft, quia Offenfa regis eft aliquid finitum. — Ergo etiam Eähn poterit adzquati per multiplicata facta heroica. 'iWiu d . dift. Eft majus peccatum rajoritate tranfeunte in aliam fpeciem peccati.c. mahente friowe fs d intra eandem fpeciern. n. Illa enim majoritas pec- WE cati fumitur vel à facratione perfor:e, velàfcan. dalo; & fic tranfit in aliam fpeciein peccati, nem- pefacrilegii, ingratitudinis, officii; pacti, cha- ritatis &c. An alterum IrNsTANs dift. nonde: t j betur tali regi majus ftipendium efis.c. honoris; n. crefcit enim gloria ex majori humiliatione. Q Zld 8. dift. Sunt magna cofnparativé ad alias tU cteatüras.c. ad Deum. n. Qu&cunque enim in vt mundo magna funt, folum comparative magna | fitti Hsgc.aus n funt, prout ex Philofophia fuppono tem comparativa magnitudo folutm habet locum onde felate ad creaturàs Refpectu enim Dei omniá D.zdmori Tr. de Incarnatione, L l ) par- II' jN 162 DISPUTATIO mü(w pàrva, imo nihilum funt. Sic enim dicitur Sap. ib RU 1I.Vv.23. Tanquam momentum [latere fic eft ante " te orbis terrarum , &2 tanquam gutta roris anteluca- A j ni. EtPfíal.38. v.6. Subflantia mea tanquam mibi- lum ante 1e. [ OBJICITUR 2. Ea, quz funt ordinis fu- perioris, poffunt adequari per ea, quz funt or- " dinis inferioris. Ergo licet malitia peccati mor- talis fit ordinis fuperioris quam obfequia creatu- f; rarum Deo exhibita, poterit tamen illa adzquari ab iftis. ZInt. prob. Licet aurum fit ordinis fupe- rioris quam argentum , adcequatur tamen in afti- matione morali argento fufficienter multiplicato. Sic etiam, licet actus virtutum Theologicarum, v. g. fidei, aut fpei fint ordinis fuperioris, quam aétus virtutum moralium, v.g. temperantig, ju- j ftitie; poterunt tamen hi numero & perfectione LT ita crefcere, ut adequent aut etiam fuperent me- ritum virtutis theologicz. 2. Status Matris Dei habet dignitatem quan- dam infinitam. Erga faltem merita Deipare in ratione fatisfactionis poffunt adequare malitiam peccati mortalis. Znt. prob. ex D. Thoma. 3. Creatura poffet exornari gratia infinita. Ergo etiam poffet condigne fatisfacere pro pec- cato malitiz infinite. REsPONDEO -Ad 1. dift. Poffunt adequari valore extrin- l feco. c. intrinfeco.n. valor extrinfecus folum de- z- pendet à voluntate humana vel divina libera, tribuente eundem effe&um uniacalteri, pre&cife inoralem, feu dependentem à voluntate humana d Vel divina libera; fed hic quaftio eft de valore "Y intrin- DE NECESSIT. INCARNATIONIS. 163 dl& iM ^W intrinfeco, ita ut voluntas ob illum valorem in- /Lï'r 1 t trinfecum ex juftitia oblipetur feu neceffitetur ad tribuendum zequalem effe&tum utrisque. Argen- L I) g tum autem & aurum folum e&quantur valore ex- trinfeco. Ü i "Ad 2. dift. Habet quandam dignitatem inf;- li tty mitam fecundum quid. c... fmpliciter infinitam.n. Nam of dignitas Matris Dei confiftit in relatione caufali- Qüte tatis partim ad conceptionem partim ad unionem IT hypoftaticam naturz humanzin Chrifto. Eaau- J us tem relatio folum dicit aliquid infinitum in obli- Ils r quo, non autem in re&o, prout tamen malitia z peccati mortalis, feu averfio ab ultimo fine, confiftens formaliter in privatione, dicit aliquid n infinitum in recto , ficut fuperiore queftione ex- TT plicatum eft. Nox enim nil aliud eft, quam ali- erfe bi air, & alibi lux , & fic in ceteris. TeDL d. nia. Non enim eft poflibile infinitum a&u, prout fuppono ex Philofophia, nifi folus m Deus; quia effe creaturam, & effe limitatum, & and effe dioifim ab infinito cumulo perfectionum, & ul effe à Deo ordinatum ad effectus finitos, idem funt. Tir ; if OBJICITUR 3. Quifacit, quantum poteft, condigné fatisfacit; fed creatura poteft facere, pj quantum poteft. Ergo. Maj. prob. Deus tene- tur acceptare talem fatisfactionem. Ergo eftcon- ore digna. Zint.prob. Deustalem hominem viatorem ; o ridicule moveret ad querendum ultimüm finem, ju ) nifi teneretur recipere facientem quod eft in fe. 2 Qui pro beneficio reddit, quantum pot- 3ïi9 I* " efít, perfe&e fatisfacit obligationi gratitudinis. A 2 Ergo etiam qui pro peccato reddit quantum pot- 2 eit 1I. 164 DISPUTATIO yM eft, condigne fatisfacit fue obligationi. c.prob. j Deus non potefthominem obligareadplus, quam i poteft. ii 3 Qui homini reddit, quantum abftulit, t d condigne fatisfacit. Ergo etiam qui Deo reddit, E quantum abítulit, condigne illi fatisfacit. Sed [| ij qui Deo reftituit rationem finis ultimi per amo- rem, reddit illij quod per peccatum abftulit. Ergo. RESPONDEO d 1. n. Maj. Alioquin, qui incenía urbe, vel caufata ftrage integri exercitus per proditio- nem faceret, quod poteft, condigne fatisfaceret, D ad prob. dift. "Tenetur acce- chny quod nemo dixerit. ptare talem fatisfa&tionem vi fuc ordinationis. tr. ) ] vi condignz fatisfactionis. n. Si enim Deus ho- minem peccatorem adhuc reiinquat in ftatu viz, eoipfo per appetitum ultimi finis, & per obliga- tionem fuarum legum illum ordinat & movet ad d finem ultimum. Itaque vi hujus fuz ordinatio- D« nis tenetur facienti quod eft in fe remittere pec- catum, prout in Tra&tatu de Gratia dictum eft, quamvis ad hoc non obligetur vi condignz fatis- fa&ionis. Accedit; quod etiam exhocprincipio fus: ordinationis non teneatur hominem reftitue- hi re ad omnem priorem gratiam amicitie , dummo- do eum reciperet in fervum. d 2. tr. a. n. C. &parit. Difparitas eft, quia ) virtus gratitudinis in fuo conceptu nil aliud dicit, quam promptum animum reddendi par pro viri- bus. Econtra /atisfattio condigna non dicit prom- ptitudinem feu affeCtionem animi, fed squalita- tem operum. n ld 3. DE NECESSIT. INCARNATIONIS. 165 L "Ld 3. dift. Qui tantum redditaqualitate in- m juri& & compenfationis. c. qui precife tantum reddit &qualitate rerum. n. Alioquin fequere- 1fr Af tur, eum condigne fatisfa&urum, qui contem- ptim coram multitudine fpectantium detraxiffet W. d coronam, paludamentum & omnes veftes usque t Q ad interulam, fi hec omnia illi iterum reftitue- Il d ret OsjrcirvR 4. Homopoteftelicere actum tam bonum , quam malum eft peccatum. Ergo ( LU poteft condigne fatisfacere. Znt. prob. Si quis n p v.g. peccet per puram omiffionem a&us interni Charitatis, actus charitatis de novo elicitus tam is erit bonus, quam mala erat illius omiflio. D A&us charitatis in cafu , quo urget obli- ] D&—Eï firiy gatio àd ejus exercitium, tantumamatur à Deo, quantum odio habetur ejus omiffio. Ergo datur r ( equale pro zquali. Zni.prob. Deus.in tali cafu DOTL zque vulta&tum charitatis, acnon vultejus omif- Nünatio fionem. w 3 Pondus premii correfpondentis pro actu &né charitatis majus eft, quam gravitas poenz corre- mei fpondentis pro omiffione charitatis. Ergo in pri eftimatione divina a&us charitatis plus valet, n d quam ejus omiffio. , ür 4. Deusinterdum finit hominem labiin gra- ve peccatum ad obtinendam majorem ejus humi- stl as liationem, & perfe&iorem cultum, & amorem IT ardentiorem, prout docet D. Gregorius 1. 6. Mo- g p ral. Ergo ejusmodi actus magis placent, quam ( l difpliceat peccatum. c. prob. Philofophorum d [^ Axioma eft; Propter quod unumquodque tale, illud wagis iale, L 3 REsPON- I T. pt 166 DISPUTEATIO m RESPONDEO i ;JV "l A4d 1. n.a. ad prob. dift. In hoc cafu a&us tUt charitatis erit tam bonus entitative, & in confi- hs j deratione phyfica. c. moraliter, & in confidera- jj d Jue 1j In confideratione morali, tione theologica. n. a j & theologica confiderantur etiam circumftantiz, um relationes, jura, & obligationes actuum huma- norum; & juxta has actui peccaminofo debetur Eu privatio infiniti boni; a&tui autem charitatis per fmf»y fe independenter à gratuita ordinatione Dei non :Cl Jue) debetur premium infinitum. Separare enim fe z homo poteft ab infinito bono, fed fibimet per (URU fuas vires conferre non poteft infinitum bonum. -Ad 2. dift. "T'antum amatur equalitate amo- j i [ m ris & odii fubjectiva. c. &qualitate objectiva. n. AU q Quando enim Deus amat infantem recenter ba- u ptizatum , & latronem in cruce exauditum, & U B.Virginem, verum eft dicere, ficutamatillum, ita & iftum; &que datur amor unius ac alterius. Sed ille amor eft inzqualis objective; quia Deus plus grati: & glorie vult conferre uni, quam alteri. Sic etiam, dum Deus pro peccato mor- 23 ii tali ratione ejus demeriti intrinfeci vult privatio- nem omnis boni, & econtra pro a&u charitatis i ratione ejus valoris intrinfeci non vult collatio- nem omnis boni, fed precife ratione gratiz ac T& fus ordinationis, non eft equalitas objectiva in amore & odio. ? 44d 3. dift. Eft majus ratione ordinationis extrinfece per gratiam c. ratione valoris intrinfe- ci.n. Seníus patet ex dictis. Ad 4. dift. Deus finithominem ficlabi inten- L] 1 tione permiffiva.c. intentione ele&iva mediorum 4 a DE NECESSIT. INCARNATIONIS. 167 ad finem. n. Difcrimen inter intentionem fer- [ u wü[froam & elettivam eft, quod intentio ele&iva lu utrumque velit, & mediun, & fmen; econtra : TUf intentio permiffivanon vult utrumque, voluntate i'tyri faltem antecedente, fed unum permittit, illud- . wl u que confequenter ad fuam malitiam ordinat inra- Y M[ïæ« 1 tionem medii ad finem aliunde generaliter voli- ij i tum Deus enim humiliationem, cultum, & VPT amorem perfe&um femper, & abíolute ab ho- Itl mine requirit ac vult, etiam independenter à fup- feen pofitione peccati. Axioma Philofophicum fo- (s ]um verum eft in voluntate el/et;va, quando ho- mo voluntate abfoluta & antecedente prefuppo- Ws fitionem medii vult & medium, & finem. DicEs. Si valor charitatis folum ideo non N m &quat ex condigno infinitam malitiam peccati, quia hujus valor eft intrinfecus, illius autem va- UT Vi lor folum extrinfecus ex gratia & ordinatione divina, fequeretur, quod a&us charitatis non ierià j mereretur de condigno vitam eternam ac vifio- nem intuitivam Dei. Sed hoc non poteft dici. ,O AU Ergo. Maj. prob. . Etiam. vita eterna feu vifio intuitiva Dei per effentiam eft aliquid intrinfecé leVt' chi infinitum; & a&us charitatis non eft aliquid in- trinfece infinitum. . Ergo hac ratione etiam non Qul " effet equalitas inter attum charitatis & vitam eternam. ] REsPOoNDEO dift. Maj. Sequeretur quod non mereretur de condigno vitam s&ternam, fi ii u a&us charitatis fpe&etur quoad fuum effe mate- riale.c. fi fpe&etur concretivé cum fuo formali. n. A&us enim charitatis de condigno meretur Ü vitam eternam concretive fpectatus, inquantum iT L 4 pro :J 168 DISPUTATIO IL j pro fuo formali involvit gratiam remiffivam pec- ij pote* i cati, & adoptivam in ftatum filiorum Dei. Ea gratia, cum fe habeat tantum per modum unio- st Qd nis accidentalis inter animam &Spiritum San&um, prout oftenfum eft in Tra&tatu de Gratia, ex parte dgi Dj unius terminorum unitorum, nempe ex parte Spiritus Sancti, qui datur, eft aliquid fimpliciter aj Y infinitum. — Et ideo datur condignitas charitatis ad vitam &ternam. Econtra a&tus charitatisnon poteft fpe&ari concretive pro priori ad remiffio- "m T nem peccati proprii, cum gratia formaliter dicat ii Mi "d remiffionem peccati perfonalis in recipiente gra- tiam. .Et fi fpe&etur concretivé in ordine ad mm peccatum alienum, ficut illa gratia collata non ü1 habet ordinem ad peccatum alienum feu voluntatem DL AU Spiritus Santti remiffivam peccati alieni, ita nec j AU j habet condignitatem relate ad peccatum alienum ejus, pro quo deberet fatisfieri. In aliis rebus, & in quibus reperitur valor intrinfecus & condigni- t tas, eftimantur & comparantur res nonanimate L adinvicem. Hic vero , ubiagitur de valore cha- ritatis formaliter feu concretive fumpte, cum charitas infufa fit Spiritus San&us, valor hujus charitatis cítimari debet ex voluntate Spiritus R Sanci ut uniti cum anima, eatenus non relativi -R ad fan&ificationem alienam. OnJrcrTUR $. Sipeccatum mortale effet malum tam grave, ut nullis obfequiisullius crea- ture compeníari poffet, non potuiffet à Deo per- fs mitti fine Decreto mittendi Chriftum. Sed hoc non poteít dici, prout patet ex Queft. ». 4 2 Pura creatura poteft elicereactum incom- M poffibilem cum reatu peccatimortalis. Ergo eo- i inQ DE NECESSIT. INCARNATIONIS. 169 RE ipfo poteft condigne fatisfacere pro peccato mor- li tali. "ánt. prob. Pura creatura poteft elicere actum fum » perfeQte charitatis erga Deum. — Sed a&us perfe- Atf &e charitatis eft incompoffibilis cum reatu pec- ! Eïpaj'[ cati mortalis. Ergo. AMin. patet ex illo 1. Pet. 4. 4 W Charitas operit multitudinem peccatorum. Et d ex propofitione 7o.Baji: JJomo exiffens im peccato T moriali, ffoe in veatu eierne dammationis , pote[l ba- m&*ü ji bere veram cbaritatem ; & cbaritas etiam perfeäa la potef? confiflere cum reatu eterme damnationis. A ( 3 Si homo non poffet condigne fatisfacere K propeccato mortali, haberet majores vires ad fe uT perdendum, quam falvandum. | Sedhocnonpot- Vs j eft dici. Ergo, Min. prob. Ex una parteidrepu- b p N] gnat bonitati ac providentie divine; ex altera j ly parte obfervatur, quod intelle&tus poffitinhzre- !d li re bono, quin poffit inhzrere falfo Ergo etiam Mi de voluntate prefumendum , quod non neceffa- d rio adhaereat peccato femel commiffo. QUi 4. Puracreatura poteft alteri mereri remif. Qd fionem peccatorum. Ergo etiam poteft condi- $, u gne fatisfacere pro peccatis alienis. Znt. prob. vi- r detur colligi ex eo, quia homo poteft fibi mere- Spit; ri vitam eternam , quod pluseft, quam remiffio ] ni alieni peccati. c.prob. Chriftus non aliter fatisfe- cit pro peccatis humanis, nifi quatenus meritus vt eftremiffionem peccatorum: & perfe patet, quod J poüto tali merito offenfus amittat jus ad indigna- ia tionem. 5. Poteft homo purus conftitui caput alio- rum hominum in ordine gratiz, ita ut aliis me- reretur & in eostransfunderetgratiam; quale ca- ib Ereo B/ put probabile eft a&u fuiffe Adamum. E et1am 170 DISPUTATIO Il. j d etiam poteft condigne fatisfacere pro peccatis alienis. RESPONDEO as f Ad 1. n. Mgj. Quia potuiffet peccatum re- [ il mitti facientibus quod eft in fe etiam fine condi- gna fatisfa&tione ,. & fic eo magis refplendere bo- X l nitas ac mifericordia Dei. t Ad 2. dift. a. Poteft elicereactum incompof- i fibilem incompoffibilitate fundata in preordina- tione divina gratuita.c. fundata in equalitate fa- Ri tisfactionis ad offenfam n. il Ratio cur a&tus per- fe&e charitatis non poflfit dari fine remiffione « peccati tam in prefenti ftatu nature elevatze, quam 1I$ü etiam in ftatu nature pure, eft fola praeordina- [ UR den tio divina, qua hominem viatorem obligat, or- dinat, & movet adtendendumin finem ultimum. T i ggzöa Ex hoc enim Deus vi fuz ordinationis tenetur Y homini facienti quod eft in fe aut condonare pec- catum per condonationem extrinfecam vel colla- tionem gratiz alicujus tanquam effectum alicujus benevolentie divine erga hominem, prout fie- ret in ftatupurenature, velperinfufionem gra- tie fan&ificantis adoptivein ftatum filiorum Dei, prout fit in ftatu naturz elevate. Itaqueincom- poffibilitas charitatis perfe&t cum peccato non fundatur in fuo valore intrinfeco , fed in premo- tione divina, qua Deus ad talem actum premo- vet in ordine ad finem ultimum. ;:znzeq d 3. c. Maj. n. Min. Manifeftum enim eft, RW quod homo poffit feipfum occidere, quin poffit fe refufcitare ad vitam. ad prob. dift. repugnát hoc bonitati divine , nifi Deus omni homini via- H tori conferret gratiam fufficientem. c. fecus. n. Altera Cf'ftn DE NECESSIT. INCARNATIONIS. 17I "i Altera probatio precifeprobat, quod ficut intel- le&us poteft recedere ab opinione falfa, quam prius apprehendebat ut veram; ita etiam volun- FU TU tas poflit recedere à malo, quod prius fe&tabatur utbonum; per hoc tamen, quod mutetur vo- i luntas humana, non fequitur, eoipfo etiam mu- tari voluntatem divinam indignantem homini & lbt vindicantem ratione a&tus preteriti; aut fi necef- præorän; fario mutatur voluntas divina erga elicientem [ aCtus perfeGte charitatis, id non fit ob zqualita- A « tem charitatis ad offenfam, fed ob preordinatio- IU nemDei, ut dictum eft. n uj Ád 4. tr. a. n. C. & par. Difparitas eft, quia ad meritum condignum requiritur ordinatio ejus, ! qui conducit alterius operam ad aliquid prome- Vs rendum, ad quam ordinationem non requiritur Pt Econtra rigorofa cqualitas operze & mercedis. r ad condignam fatisfationem requiritur tam rigo- dl aol rofa equalitas inter compenfationem & offenfam, (j ut offenfus obligetur ratione hujus aqualitatis ad Qu de condonandam offenfam. w d s. c. a. n. C. & par. Ad eam namque di- a ftributionem ac transfufionem gratiarum nil aliud U requiritur, quam ordo füpernaturalisin ferie cau- 0 1 farum ; ficut & Sacramenta poffünt habere ejus- Wal modi fibi impreffum ordinem ad caufandam gra- | pmi tiam, ubi manifeftum eft, inter caufam & effe- &um non requiri equalitatem , fed tantum con- enim nexionem, feu ordinem exiftendi. EÉcontra con- qu ) digna fatisfa&tio in fuo formali conceptuin huma- nis, importat equalitatem inter offenfam & com- r n penfationem ; ergoetiamin divinis; quianoneít "E neceffaria variatio fignificationis in hoc termino. VJ OnJr 172 DISPUTATIO II. ï*NE' 0 Onjg1crTUR Ó6. authoritas S. T'home. Nam lU 1. in 4. dift. 15. q. 1. a. 2. ad 1. fcribit: Sicut offen- d fa. babuit quandam infinitatem ex infinitate divine Ma- « jeflatis, ita & fatisfattie accipit quandam infinitatem )u ex infiitate divine mifericordie. ^ Ergo par infini- j tas offenfie pari infinitate fatisfactionis compen- fatur. 1 9 - lhidem ad s. dicitur: Peccatum originale per unius bomünis [atisfattionem expiari mom potuit, ficut D. attuale. Xrgo fupponit; peccatum actuale poffe expiari per unius hominis fatisfaéctionem. REsPONDEO d 1. c.a. dift. C. Si illa infinitas divinze mi- fericordiz fit intrinfeca operi fatisfa&torio , ficut infinitas Dei eft intrinfeca offenfie, feu averfioni à fummo bono. c. fecus.n. Concurrit quidem tam in offenfa quam in fatisfaCtione infinitudo quedam, fed ea infinitudo Dei fatisfactorio operi eft extrinfeca, utpote folum importata in obli- quo; econtra infinitudo fummi boni, in cujus privatione confiftit formalis malitia peccati, eft intrinfeca ipfi offenfie, prout«in decurfu hujus queftionis fiepius oftenfum eft. "d 2. dift. Peccatum originale non potuit fic expiari ficut a&uale per fatisfactionem imper- fe&am. c. loquendo de fatisfa&tione perfecta. n. D. Thomas hoc loco docet, quod homo pro fuo peccato actuali poflit praftare fatisfactionem im- perfe&am, faciendo quod eft in fe; qualem ta- imen non poteft praftare pro toto genere huma- no, ad quod actio unius hominis nullam omnino habet proportionem, quz petat acceptari à Deo ratione vel equalitatis, vel preordinationis di- ving, DE NECESSIT. INCARNA'i'IONIS. 1753 T ii vinge, qualis tamen proportio ratione przordi- U nationis divinz reperitur in fatisfactione pro pec- L n cato actuali proprio. Hac enim proportio fuffi- 4 cit ad rationem fatisfaCtionisimperfecte. — lbidem fi in C. fic fcribit: m bonoribus, qui funt ad paren- ïm;en- te$ C& Deos, fecundum Pbilofopbum impo[fbile . eft, equivalens veddere fecundum quantitatem , fed fufficit, quod bomo reddat, quod potefi; quia amücitia non pe- bt equicalens, mifi fecundum quod po[fibile efl. Et n boc etiam cquale eft aliqualiter ,. [cilicet fecundum pro- portionalitatem ; quia ficut f& babet, quod Deo efl de- bitum , ad. ipfum Deum; ita boc , quod ifle pote[l ved- m dere, ad eum; €9 fic aliquo modo forma jufHitiee con- U )H Jfervatur. Unde mon potef] bomo fatisfacere, fi ly i SATIS, cqualitatem quantitatis importet : /contingit !f m autem; fi importet equalitatem. proportionis. S. Do- I Gor 3. q. 1. a. 2. ad 2. eamequalitatem proportio- 10 nis dicit fufficere tantum ad conftituendam fatis- f/[ 1 o factionem imperfe&dam. — Dicendum, inquit, quod p a aliqua fatisfattio potef? dici dupliciter fufficiens. Uno qi, d modo perfecte, quia efl condigna per quandam ad- Tb equationem ad recompen[ationem culpe commi[]e , & fic bominis puri fatisfattio fufficiens e[Je mon potuit t p j$xo peccato. "Alio modo potefi dici fatisfattio bominis e[Je fufficiens imperfette, —[cilicet. fecundum acceptatio- n in nem éjus, qui efl ea contentus, quamrois mon fit con- :rfe&zf dignas & boc wodo fatisfa&tio puri bomimis efl fuff- Opïll ynt ciens. Et quia omne imperfettum prefupponit aliquid perfe&tum, . à quo fuflentetur ;; inde efl, quod ommis g nl puri bominis faisfactio efficaeiam babet à Jatisfactiona Chrifüi. ) a QU.E- DISPUTATIO II n lj 174 j) þüü QUJAESTIO V. u Aym n purus bomo poffit condigne Jatisfacere pro . peccato. "veniali ? N OTANDUM r. FereomniuminfigniumTheo- logorum fententiam effe, quod purus homo Q poflit condigne fatisfacere pro peccato veniali. D ]ta docent Thomifte, Scotiftze, & ex Societate n Suarez, Vasquez, Lugo, Haunoldus, Marinus, Viva, & plures alii. Hoc tamen non obftante reperiuntur, quidid negantinter modernos Theo- logos. NoTANDUM 2. Ab authoribus negative fententie in peccato veniali diftingui reatum cul- U M h pe, & reatum pene. Per reatum culpa intelli- L.Ev gunt jus quod homo fübit ad levem Dei difpli- ?w centiam. Per reatum autem ponz intelliguntjus feu obligationem paflivam, quod homo fubit ad punitionem peccati. Ceaterum an illa culpa pec- cati venialis confiftat in macula, feu imminutio- « negratiz fanctificantis, prout multis videtur, vel in fola deordinatione rationis, prout D. Thomas cum fuis docet, non eft operg pretium, hocloco difcutere. Illud tamen ex Tra&atu de Gratia & de Penitentia fuppono; illam ipfam deordinatio- nem rationis effe quandam maculam in anima, utpote confiftentem in defe&tu perfe&ionis & ex- inde refultantis pulchritudinis debite. DICO. Homo purus poteft condignefatis- hh facere pro peccato veniali. PROBATUR. Malitia peccati venialis non eft (impliciter infinita; nec datur alia ratio , cur li non DE NECESSIT. INCARNATIONIS. 175 non poffit preftari fatisfacio condigna. Ergo. Ini. q. 1. .Min. prob. Peccatum veniale non fun- W-u dat privationem infiniti boni. Ergo. ) Solvuntur Objectiones. 4l OnyICITUR t. Peccatum veniale eft vera offenfaDei, &vera inobedientia ac irreverentia TU ll Y erga Deum. . Ergo non poteft pro illo fatisfieri à puro homine. c. prob. Omnis offenfa etiam le- T d viffima erga Deum crefcit in immenfum ex infi- TOU nita dignitate perfonz offenfz & vilitate perfonae offendentis, & econtra omne obfequium creatu- 1] re erga Deum decrefcit in immenfum ex dignita- te perfone offenfie, & vilitateperfonz offenden- n tis k d Ergo non poteft dari adequatio inter mali- tiam peccati venialis & obfequium creaturz. [j 2 [üli 4 Penz purgatorii, que infliguntur pro peccato veniali, fünt majores omnibus cruciati- g bus, qui ab homine in hoc mundo infligi poffunt. Qinjo Ergo etiam malitia peccati venialis eft major sUM omnibus obfequiis, quzab homine in hoc mun- .Thot do Deo exhiberi poflunt. fnt. prob. ex D. 4u- hod gu/tino in Pfal.37. ubiait: Gravier efl ignis pur- Gnti gatorü, quam quidquid bomo potefl pati im bac vita. )rdiuïl Item ex D. T'boma in 4. dift. 21. q. 1. a. 1. qq. 3. jn u ubiait: /n purgatorio erit duplex pena, wuna damni; n altera fenfus. Et quantum ad utramque pena pur- gatori) münima excedit maxünam penam bujus vite. 9 d " Ad condignam fatisfactionem requiritur primo, ut fit ex bonis propriis. Secundo ut fitex bonis aliunde indebitis. Tertio utfit equivalens. 2 D 1 Sed etiam pro peccato veniali non poteft Deo g aliquid 1 176 DISPUTATIO If n j aliquid przftari ex bonis propriis, ac aliundein- li. debitis. Ergo. Min. prob. Omnia, qus& homo s operatur bona, fiunt Deo largiente vires, prz- m movente & cooperante; ergo omnia funt bona u Dei, ac eoipfo titulo creationis, confervationis Vi ZIni. prob. ex & cooperationis debentur Deo. p Scriptura. Sic líaie 26. v.12. dicitur: Omnia &i ELAG ZA j opera noflra operatus es in mobis. l) 28. ln ipfo vivimus , movemur , & fumus. E &i Cor.4. v.7. Quid babes, quod non accepifHi? Et 2. Cor.3. v. s. JNon quod fimus fufficientes cogitare. ali- quid à nobis quafi ex mobis; jed Jufficientia noftra. ex Deo eft. u RESPONDEO. [Y ä ZAd x. tr. a, n. C. ad prob. dift, Crefcit in bl immenfum, ita tamen ut infinita dignitas Dei fe non communicet intrinfecé peccato veniali.c. ut Peccatum enim ve- fe communicet intrinfece. n. niale non privat infinito bono, prout privat peccatum mortale. ltaque ea immenfitas, ad quam excrefcit peccatum veniale folum eft ex- trinfeca, & importatur folum in obliquo, non A inre&o, dum concipitur malitia peccati venia- li. Quoadalterum membrum, quodobfequium creature erga Deum ex iisdem principiis decre- fcat, non tollitur, quin idem obfequium ex fe ET viliffimum poffit ad equale vel fuperius genus appretiationis divinz evehi per gratiam fan&ifi- cantem , que eft quedam participatio feu exigen- tia nature divinz in beatitudine affequende, & llj ^ unio accidentalis ad Spiritum Sanctum in animas operantem. Wm A(l 25 d DE NE(CESSIT. INCARNATIONIS. 4177 aLJJM 4d2. c.a.n.C. & par. Difparitas eft, quia Md Iv in obfequiis Deo exhibitis non operatur fola na- it n tura, fed gratia & charitas, quz funt fuperioris Y H ordinis in genere bonorum , quam penz purga- ü torii in genere malorum. Hinc fi potentia hu- manaelevaretur in hoc mundo adinfligendos ma- Am ! lefactoribus tam acerbos cruciatus, ac funt in purgatorio ; longe excellentior effet potentia l ) eliciendi actus charitatis, quam inferendi tales J cruciatus; &in eo cafu daretur in poteftate hu- mana utrumque oppofitorum ; adeoque etiam li MNA [ eatenus poffent zquiparari quoad potentiam fuz caufz. ZAd 3. dift. Requiritur, ut fit ex bonis pro- priis ac indebitis, ita ut fint faltem in dominio ( "g baffo operantis.c. ita ut etiam fint in dominio alto operantis. n. Sicut Deus hominibus non IH ATU Obfítante titulo creationis & confervationis con- ceflit dominium bonorum temporalium, fibi dun- gt is, d taxat refervato dominio alto; itahomini reliquit ü dominium baffüm feu particulare fuorum actuum jd internorum, ita ut non omnes actus exigat fibi 00 tv W impendi titulo gratitudinis, vel canonis; fedper- mittat eos elici etiam ad merendum vel fatisfa- j equ üw ciendum; ita ut ea Deus accipiat, ficut oblatio- nes facras, tanquam homo ea de fuo dederit. jf d s n QUESTIO VI. [ lls "n Chriflus veni[fet , fi z4dam mon pecca[Jet ? mm Wi OTANDUM I. Quaftionem primario non verfari in eo, quid Deus decreturus fuiffetaut M fa&tu- D.4mo-rt Tr. de Incarnatione. DISPUTATIO iem jN 178 fa&urus, fi Adam non peccaffet? fed queri, quid ;! q attu decreverit? An videlicet actu fecum decreve- jen i rit, illudque Decretum nobis per Scripturam vel traditionem manifeftaverit, quod Chriftus tan- yi Iri. quam caput omnium angelorum & hominum fue- rit in mente divina praeftabilitus antecedenter vel at ( certe independenter à lapfu Adami? Hincineun- dem fenfum quzftio fuüb his aliis terminis inftitui J folet; an Chriftus vi alicujus prefentis IDecreti ve- tl niffet, fi Adam non peccaffet? Cumtamen quz- fibt ftio videatur à multis tractata fuiffe in priori fen- fu, in utroque fenfu fpecialem conclufionem fta- "n tuere decet. t NoTANDUM 2. Tres potiffimum effe in t hacre fententias. Prima eft D.'Thomae curh Tho- AA nr miftis, & plerorumque ex Societate, Chriftum DI il non fuiffe vialicujus prefentis Decreti venturum, h jl Secunda eft Scoti cum M fi Adam non peccaffet. Scotiftis, qui docent, Chriftum Adamo non pec- cante fuiffe venturum in carne impaffibili & glo- riofe tanquam caput generis humani & angelo- rum. [ Tertia fententia eft quorundam Neoterico- rum, v. g. P. Marini S. J. qui cenfent, Adamo M non peccante Verbum aíffumpturum fuiffe natu- ram quandam Angelicam , natura humana longe 4 fuperiorem. | NOoTANDUM 3. 'Tam à Thomiftis, quam à Scotiftis ftatui in Deo quendam ordinem De- cretorum; non quidem in eo fenfu, quafi unum T i Decretum pracedat témpore; aut quafi unum N Decretum divinum ab altero diftinguatur reali- [ n ter, fed quod Decreta divina ordine rationis di- vería & ordinata fint. J[m pjv Itaque in eorum fenten- Hümhm tia, DE NECESSIT. INCARNATIONIS. 170 Nj tià, qui cum Thomiftis docent, Chriftum non lny f fuiffe venturum Adamo non peccante , ftatui fo- let fimilis Ordo Decretorum. 1. Decrevit Deus w?as l li producere totum Univerfum, nempe colum & terram , angelos & homines, ac inter eos Proto- "d [j parentem Adamum. It 2. Decrevit tam in angelis quam in Adamo permittere peccatum originale. lii 3. Decrevit pro reparatione generis humani mit- tD tere Chriftum. In Scotiftarum vero fententia us M folet poni hic ordo Decretorum divinorum. Pri- lp Ws mo decrevit Deus condere Univerfüm , & in eo ponere tam angelos quam homines. Secundo de- d crevit, in caput tam angelorum quam hominum conftituere Chriftum, atque in ejus gloriam re- 20 ferre totum reliquum Univerfum. — Tertio decre- u lllk vit, tam in angelis, quam in hominibus permit- [;1h tere peccatum. — Quarto decrevit, occafionepec- Q0t cati Adamici mittere Chriftum in carne paffibili, Vonpa quem alioquin miffurus fuiffet in carne impaffibi- ikd li. Poffunt etiam alio modo coordinari Decreta Eu divinà, prout per decurfüm hujus quzftionis pa- eute tebit. í m DICO I6 Probabile eft, Chriftum ventu- if rum fuiffe in natura fublimiore vi alterius Decre- quli ti, fi Adam non peccaffet. PROBATUR. Ex una parte pro fententia li u d Scoti ftat fenfus Theologorum füfficiens , puta (inc Alexandti de Ales, Alberti M., Scoti, &aliorum quos refert Suarez hic Difput. $. Se&. 2. quos ex qui quah Societate fequuntur Hurtadus, Gorinaz, Thyr- U fus, Ulloa, Viva, Marinus & alii plures. Ex )U " altera parte argumenta hujus fententie in obje n &ionibus referenda videntur faltem probarefum M 2 inam 180 DISPUTATIO I!.k T [ Bïb mam congruentiam proportionis objectivam in- ter partes Univerfi & Chriftum, anteriorem ad m D omne Decretum Dei liberum. . Cum ergo à po- fteriori conftet; Deum in Univerfo eas pofuiffe | partes, quas fumma congruentia proportionis ad 11 fummam Univerfi pülchritudinem exigit, proba- bile eft, Deum in Univerfo etiam pofiturum v ; fuiffe Chriftum. c. prob. Ex conftanti praxi feu confuetudine aCtionum humanarum & divinarum, W probabiliter inferimus , quid a&turus fit homo & Deus in futurum. Ergo ex eadem praxi actio- n num divinàrum recte conjicimus, quid facturus [ fuiffet in alia fimili hypothe& Deus. D DICO 1I. Probabilius eft, Chriftum vi prefentis Decreti non venturum fuiffe, fi Adam r - lU non peccaffet. PROBATUR I. Authoritate SanctorumPa- 3 hM trum, qui in re dependente à libera voluntate divina prefumuntur uberius colluftrati lumine fuperno. I. S. Irengus l. s. c. 14.. Si. mon baberet caro fal- vari , nequaquam Verbum Dei caro fattum effets . &? [ fi. mon. baberet fanguis juflorum inquiri, mequaquam Janguinem babui[Jet Dominus. d IL S. Zltbanafius in Orat. 3. contra Arrianos obfervat; quod Scriptura, quando agit de attri- butis Chrifti fecundum naturam divinam, non affignet hujus rei caufam, utpote neceffarig; econtra quando loquitur de attributis Chrifti fe- cundum naturam humanam, praemittit rei cau- h fam, utpote contingentis. Sic ubi Scriptura di- cit: ln principio erat Verbum,.C9 Deus erat Ver- bum. Joan.1. Et: Qui cum f fDlendor fubfiantie M. ejus. DE NECESSIT. INCARNATIONIS. 181 M ejus. Heb. r. nulla redditur hujus rei caufa. Sed Ü TL ubi in Scriptura dicitur: Chriftum exinaniffé fe- ipfum, & accepifJe formam firoi, & bumilia[fe fe- h ipfüum, ac fattum e[Je obedientem, reddi cauía de- QR buit: Nece[Je efl, inquit, caufam illius precedere, [ine d qua me quidem extitifJet. Dein caufam Incarnatio- hu) nis determinans fubjungit: Nam bumane nature s 1l J / J coptionem antecedit bomimwm mece[]htas, fime qua ln carnem non induiffet. - - I Quod autem bomo eft fa- &us, munguam accidifJet , nift bominum nece[fitas cau- mf Jam. prabui[]et. (on HI. S. Gregorius Nazianzenus Orat. 36. Que- nam Incarnationis, qua Deus propter nos bomo fatus WT eft, caufa extitit? Nempe ut mos ommes falutem adi- L pifceremur. Quid enim aliud caufe afferri potuit? IV. . Zndreas Cretenfis Hom. 1. in Exalt. Cru- ünt cis: Nifi crux fu iffet , Chriflus in terra ver[atus non Jinjra fui[Jet. futi V. S. Zfmbrofius in 1. de Incarnat. c. 6. Didi- ciflis, quia facrificium de noflro obtulit. Nam que mj erat caufa Incarnationis , nifi ut caro, que peccaverat, Dïïa j vedimeretur ? Nl S. Auguflinus in Pfal. 68. Deus fecit bo- m münem. — ZHtque utinam maneret in eo, 'quod Deus fe- r cit. Si maneret bomo in eo, quod Deus fecit, mon Qu Ale infixus e[fet, quem Deus genuit. Porro autem, m i quia per iniquitatem bomo lapfus efl à fubflantia , in cet qua fa&us efl, venit Filius Dei ad limum profundi, ho &? infixus eft. Idem in Pfal. 36. Si tu bomo mon dimülteres Deum , mon fieret pro.ie Deus bomo. Et | fii l Serm.8. de Verbis Apoft. c. . Zitende Evange- lium. V'enit enim füius bominis querere €9 faloare u P quod perierat. Si bomo mon peri[Jet, füius bomünis 13 0.0n 182 DISPUTATIO YT. y ?5( non veniffet, t c.7. Quare venit in mundum? Pec- " catores fakoos facere. ^24lia caufa mon fuit , quare ve- vüret jn mundum. —Hec eff caufa, cur veniret, pec- T IVWA catores [aloos facere. VII. S..Leo Serm. 3. de Pentecofte: Si bomo W | N ad imaginem 69 [imilitudinem Dei fattus im fue bo- nore nature manfiJet, mec diaboli fraude deceptus à bt ) lege fibi pofia per concupifcentiam devia[Jet , Creator mundi creatura mon fieret; meque aut fempiternus tem- LJ joralitatem fübiret , aut equalis. Deo Patri Filius Deus jL(V formam feroi & fünilitudinem carmis peccati a(fu- qeret, Al VIII. S. Gregorius . M. vel quisquis eft au- h [i! hum ) thor inl.4. Regum. Si Adam non peccaret , Redem- piorem moftrum. carnem . fufcipere nofbram mon . oporte- s W vei: INon enim venit oocare ju[los, [ed peccatores ad D enitentiam. — Si erge pro peccatoribus venit, fi pec- W cata dee[Jent , eum -venire mon oporteret. IX. S. Cyrillus Alexandrinus l. 5. Dialog. de "'TIrinit. Dicam, mnon curans etiamfi minus decorum LE videatur ; — quoniam mece[Jarium bominum lapfibus &9 no[flris peccatis erat ,X Unigenitum pati , maximam gra- tiam babeat ipfe; [iiat autem, quod bumamitatis cri- L mina illi divine glorie occafio fuerint. INam fi mon i pecca[Jemus , neque fa&tus e[Jet mobis fimilis , neque fa- 1 Jfüinuiffet ; & fi mom wortuus e[Jet, mon e[fet a[Jecw- A tus, ut adoraretur à mobis, & à fan&tis. T X. Ruperius Abbas]. 2. de Oper. Spiritus San- Pl &i c.6. Etfi quidem multum tibi debemus nos. .Deus *er Chrifle , quia bomo fattus. es. At iu econtra multum [ wm L mobis debes bomo Chrifle, quia propter mos in Deum affumptus. es. Nam nifi fuiffemus peccatores , caufay uT - Vi eur tu unmz in Deumn deberes, mulla fuiffet. - - ifi DEINECESSIT. INCARNATIONIS. 183 . NNifi pecca]Jent féroi, mec a[Jumpta fui[fet in. Domi- T num Deum natüra. [ervilis. Wü,z. XI. Petrus Cellenfis Abbas in 1. de panibus: INon. inclinaret. celos partus. virgineus , fi pomum pro- ln bibitum mon contingeret E« contattus . temerarius. TA XII. Origenes, utut non fanctus, quamdiu täw tamen cum Ecclefia fentiebat, magnis luminibus 7") [Hï:! à Deo illuftratus, Hom. 24. in INumeros ait : Si lm non fui[fet peccatum , mon nece[Je fui[fet , Filium Dei fic agnum firi, mec opus fuilfet , eum im carne pofitum i j jugulari; fed manfifet boc, quod im principio erat, Deus Verbum. li d PRonATUR 2. authoritate S. Thome & S. tlia Bonaventure, qui & ipfi de Decretis divinis in ] H,* rebus tam late confequentie prefumuntur ha- buiffe majora lumina. S. "T'homas fcribens in Ep. 1. ad Tim. c. 1. Le&. 4. ait: Jdutboritates videntur lJl expre[Je fonare, quod mon fuiffet incarnatus Deus , fi l d non pecca[fet bomo; in quam partem ego magis incli- iam 710 Idem 3. q. 1. a. 3. C. ait:: Quidam dicunt, quod hf etiamfi bomo mon pecca[Jet , .Dei Filius incarnatus fuif- Va p Jét "Alii «ero contrarium a[ferunt, quorum afJertio- iij t ni magis a[Jentiendum videtur. Idem in 3. dift. r. nj q. 1. a. 3. qq. 1. duas noftras conclufiones eatenus ny confirmat, dum fic ait: Ea« que ex fola DDei vo- T luntate pendent , mobis ignota funt , mifi inquantum mo- bis innotefcunt per autboritates San&torum , quibus Deus Jfaam . voluntatem . revelavit. Et quia in Canone Scri- ii ti pture, & in dittis San&orum. Expofitorum bec [ola afignatur caufa Incarnationis , redemptio [cilicet bomi- L nís à feroitute peccati, ideo quidam probabiliter di- L cunt, quod fi bomo mon pecca[Jet, .Filius Dei bomo j non fuiffet. . Quod 'eiiam ex verbis LEoN1s Pape babe- M 4 184 DISPUTATIO I[I y babetur. - - liem AU cvsTiNus íin Oratione ad 4 W Beatam Virginem. Ut quid enim. nefcium. peccati pro Vt (ü i f peccatoribus pareres, fi dee[Jet, —qui pecca[Jet? — 4ut quid Mater fieres Salvatoris , [i nulla e[jet indigen- U*n IN ta falutis? ltem fuper illud Mattb.1. IPsE ENIM SALVUM FACIET POPULUM A PECCATIS, i [l fecundum Auguftinum. Si bomo mon pecca[et, Vir- go mon peperi[Jet. lii vero dicunt , quod cum per 9 / r Jncarnationem Filii Dei non. folum liberatio à peccato, p fad etiam bumane mature exaltatio, & totius . Uni- 91 ]/ verfi confummatio fatta fit, etiam peccato non exiften- te, propier bas cauías Incarnatio fuiffet. —Et boc et- [io jam probabiliter fuftineri poteft. Ita S. Thomas, qui tamen dum folvitomnes obje&tiones contra prio- g S. Bo- rem fententiam, oftendit, fe illi infiftere. naventura in 3. dift. x. a. 9. j i h ] PROBATUR 3. InScriptura conftanter pro motivo Incarnationis aflignatur fola redemptio T A "u generis humani. Ergo non eft verofimile, fuif- fe aliud primarium motivum Incarnationis quoad u fübítantiam. Qu enimcaufaforet, conftanter reticendi caufam incarnationis quoad fübftantiam, ( & femper tantum allegandi motivum incarnatio- | Bu nis quoad modum? $Sic enim, fi amicus ex re- d mota provincia caufa negotiorum propriorum vel Id publicorum proficifceretur ad mein Bavariam, ae i pretenderet conítanter hoc unicum motivum, 'mæ quod mei amore tam longum iter füfceperit, ri- M diculus plane foret, etfiamfi hoc motivum fe- cundarium fubfifteret. "nt. prob. Lucee 19. Chri- ts ftus dicit: Jemit füius bominis querere & [aloum hi facere quod. perierat. Et 1. Tim. 1. Chriflus Sefus Ti venit in bunc. munmdum , peccatores faloos facere, quo- Sicþ à Tum f DE NECESSIT. INCARNATIONIS. 185 &*w Ü Wm vum primus ego fum. KEt z. Joan.3. Scitis , quod il ille apparuit , ut. peccata moftra tolleret. Et c. 4. Di- J TA lexit nos, 69 müfi füium fuum propitiationem pro pecatis noftris. j EM' U PRosBATUR 4. Reperiuntur textus varii MT It in Scriptura, in quibus videtur pofitive excludi omne aliud motivum Incarnationis quoad fub- lw ftantiam, quam redemptio generis humani. Er- I go aliud non datur.. 24fnt. prob. Sicdicitur Matth. litt " M n 9. V. I3. JNon «eni "vocare ju[Los , fed peccatores ad ponitentiam. EtMatth.2o. Juus bominis non ve- li nit miniftrari, fed minifirare. Et Joan. 6. v. 38. De- Qu5 Jiendi de celo, mon ut faciam «voluntatem meam, fed Q voluntatem, ejus qui mifit me. Hec efl emim volun- $U 1 ias ejus qui wüfit me, Patris, wt omme quod dedit mübi non perdam ex eo fed refufcitem. illud in movif- Si primarium motivum Incarnationis ag fimo die. dty. fuiffet gloria capitis, non re&e diceretur: JNom J veni vocare juflos; mon «eni müniflrari; mon ut fa- quad ciam «oluntatem meam €&9c. fatti PRosATUR 5. SidareturinDeodecretum AA preftabilitum mittendi Chriftum in ftatu glorio- A fo independenter à peccato Adami, eoipfo da- TU retur etiam Decretum anterius preftabilitum )ul Chriftum mittendi in ftatu gloriofo independen- ter à paffione, humiliatione, & exinanitione aria;.: QUH Dominica. .Sed hoc non poteft dici. Ergo. Maj. jatet , quia Adamo non peccante fuiffet Chrifto t I collata gloria, & fupremum dominium in omnes 119( creaturas fine previa paffione. Min. prob. Chri- ftus & Apoftoli fzepius teftantur, Chrifto decre- a tam fuiffe illam gloriam dependenter à paffione. Sic Chriftus Luce 24. v. 26. ad difcipulos ait ? i INon- j A l DISPUTATIO II. jr 186 l las INonne bec oportuit Chrifjum pati, €9 ita intrare in gloriam fuam? — Etlfaie 53. v. 12. Jdeo difpertiam gt ei plurimos & fortium dividet fDolia pro eo quod tra- g didit in mortem animam fuam. Et ad Philipp. 2. eni n v.7.&8. Semtipfum exinanivit , formam feroi acci- pienss bumüliavit. fémetipfum. fattus obediens usque ad eii moriem. Propter quod 69 Deus exaltavit illum €9 hi donavit illi nomen , quod efl fuper omme nomen, ut b in nomine S'efu omme genu fletatur celeflium , terre- r Jirium & infernorum. EtadHeb. ». v. 9. 'idemus g Shefum. propter pa[fonem. mortis gloria &2 bomore co- p /j | PA ronatum. Hecomniainconvenienter dicerentur, 1 fi in Deo daretur Decretum anterius abfolutum zl Chrifto conferendi illam gloriam independenter D à paffione; neque enim Decretum abfolutum ma- ***[eiuvlpy nens idem fine mutatione fubftantiali poteft trans- pyti ire in conditionatum, prafertim tam onerofum. ti li Sic (i quis ftatuat alteridonareequum, &quidem ul [ voluntate abfoluta, & gratuita; poftea autem 'Titio ad promerendum equum ponat conditio- Vi nem duriffimam, nemodicet, hocfieripoffe fine I W U mutatione prioris voluntatis abfolute. In Deo Llwk autem non decetadmittere ejusmodi variationem M v d Decretorum. Dd A Solvuntur Objectiones. Mi OsjgrcrrUmR r. Chriftusfuitdecretus ante u.m kl omnes homines & angelos. Ergo fuit etiam de- T cretus ante Adamum, ac confequenter etiam an- L te ejus lapfüm. ZInt.prob. ex illo textu Prov.8. b " v.22. Deominus po[Jedit me in initio viarum fuarum, A I vel ut Septuaginta vertunt: Dominus creavit M E qe initium viarum füarum in opera fua. d REsPON- DE NECESSIT. INCARNATIONIS, 187 "W REsPONDEO dift; Chriftus fuit decretus ! JI'M ante omnes homines &angelos anterioritate prin- W " cipalitatis in genere motivorum & finium ad de- t cernendum unico decreto prafens fyftema natu- ^j LT| re & gratie concurrentium. c. anterioritate de- creti abfoluti. n. Suppono enim ex Tra&tatu de u DDeo, quod Deus per fcientiam mediam viderit m infinita poffibiliafyftemata naturc & gratig. In- h i ter illa infinita fyftemata poflibilia erat unum, in &l quo mitti poffet Chriftus Adamo non peccaturo ; In, & aliud fyftema caufarum erat poffibile, in quo LC pofito tali actu primo proximo Adamus effet pec- Ui caturus, &in quo fi mitteretur Chriftus ut repa- piltz rator, fequeretur immenfa feries bonorum ex ma- m nifeftatione perfectionum divinarum. Deus er- ts go per fcientiam mediam intuendo infinita fyfte- Xtoit mata, & in quolibet fyftemate intuendo omnia Qu bona & mala, quz relate ad gloriam Dei extrin- Ua fecam fequerentur, ftatpit unico decreto forma- Viti- liter indivifibili eligere prafens fyftema, motus fs complexo omnium bonorum & finium ad fuam hDs gloriam in hoc fyftemate adminiculantium. In Ws hoc complexo bonorum & finium ad manifeftan- das creaturis omnes perfectiones divinas in opti- ma harmonia concordes fervientium quoad fta- tum poffibilitatis fpe&tato pre omnibus aliis p creaturis hoc f(íyftema ingredientium eluxit, u placuit , movit, atque ad praeeligendum ac Til per unicum fiat decernendum hoc fyftema ob- D je&ive in mente divina Deum determinavit Chri- ftus. j Illud unicum proin fs in mente divina 1 feu decretum anterioritate principalitatis or- m cum dinávit KVerbum ad unionem hypoftatica R h natu. 188 DISPUTATIO II. p ul natüra humana defcendente ex Adamo lapfuro, atque ad omnes effe&us in hoc fyftemate à prin- W [ cipio mundi usque ad ejus finem evolvendos. Pofita hac explicatione dico, Proverbiorum 8. per 4 ! g illos terminos fo[fedit , creavit, nilaliud defignari, quam «&ternam ordinationem divinam V erbi ad hoc P fyftema caufarum & effe&uum, feu quod idem, n M ) eít, formationem in mente divina alicujus Jdee prattice totius prefentis fyftematis, quadeapra- &ica hoc fyftema jam non amplius reprefentatur ut aliquid folum poffibile, fed ut a&tu futurum. Quomodo autem Idez fpeculative, & Idee pra- r &ice in Deo differant, & quomodo idez pra&i- L. c& in effe reprefentativo praético formentur in [ L Deo, ficut a&us liberi adazequaté Deo intrinfeci, :an;s ii explicatum eftin Tra&tatu de Deo. Caterum quod Mij hi termini, po[fedit, creavit, juxta mentem SS. Pa- B trum de illa zterna ordinatione divina Verbi ad ope- il ra praffentis fyftematis, & de formatione Jdee pra- w,ä Gice in mente divina de Chrifto omnium commo- diffime explicentur, ex fequentibus textibus, à Petavio 'Tom. 2. 1. 2. c. r. relatis, oftendo. 1. Zbanafius in Orat. de Incarnat. Quando dicit: .Dominus creavit me initium viarum fuarum, de Ecclefia boc dicit creata in ipfo. Non emim ipfe ereaior omnium fattura efl, féd fattura in fattore re- 1 novatur, juxta illud Pauli: Ipfius fattura fumus crea- [: ii in Chrijto. Et Orat. 3. contra Arrianos: Domi- us creaoit me in opera. Mea efl enim imago, que a in creatis rebus apparet; ac fic ego me ad. opificium ac- hu&ih commodai. N 2. Eufibius de Ecclef. Theol. 1. 3. c. 2. prout L refertur à Socrate l. 2. c. 20. Dominus conftituit me, [// i [ DE NECESSIT. INCARNATIONIS. —;89 10 ut prae[Jem *viis ejus; fic 1. Petri 2. 9. 13. dicitur : M[n,» WJVE' l Subjetti eflote omni creature , id eff, omnibus prin- cipibus & magiflratibus à .Deo. conflitutis. Et ddmos 1] ! 4. 0. 3. creans fpiritum , boc ef, ventum immüttens. &f 3. S. Zuguf[linus in l. contra adverfarium le- i gis c. 33. ad illa verba Ifaie: Ego fum Deus fa- [ OU ciens bona & creans mala, ait: Si, quomodoScri- pture [antke loqui foleant , perfcrutemur , creari; ex lil Jf hs M e», quod erat, condi aliquid , «el con[litui reperimus ; ficut. difcimus , creari. magifiratus atque urbes. — .Nam ] €2 dli ex üs, qui jam bomines erant, con[lituuntur li n bonoribus, cum MMagifiratus creantur. Et ligna Id €g lapides, quibus con[fbruuntur urbes; utique jam [j L erant; fed mondum in illam rerum faciem, quam «i- od demus in urbihus , quodam ordine & compofitione ve- TU nerant; quod cum fi, creari urbes dicuntur. Quod nj enim Greci, «ríGev., appellant, boc moffri aliquando d creare, aliquando couftituere , aliquando condere inter- htfre pretantur. Hanc expofitionem confirmat Biblia J Vulgata, dum utitur termino, po[fedit. D owi- UW NUS POSSEDIT ME, hoceft, me in füuumufum ad fuos fines convertit ac direxit. Varias alias M expofitiones l. cc. affert Petavius, quarumtamen [ nulla anterioritatem unius decreti de Chrifto ad o alterum decretum de conditione mundi, fedtan- [ n tum anterioritatem predefinitionis fimplicis ter- ii n& de Chrifto ad a&ualem creationem mundi s. J oftendit, ita ut Scriptura oftenderet, omnia à "] k Verbo condita effe & ab eo omnia ordinata, & jf ad idem ruríus ordinari. Vide Petavium 1. cc. n. Io. ubi fic fcribit: JDeus fapientiam po[fedifJe , id eft, aquiffvil]e dicitur , boc.efl , apud [e & in animo l! J* condidiJe. — Etenim artifex, antequam opus. fuum " molia- y 190 DISPUTATIO II, moliatur , ejus vationem ac defcriptionem n qmente de- l F fignat , . eaque delíneatio formam tantum continet intel- ligibilem vei future. — .Sic igitur Deus , antequam mun- ]j dum fabricaret , ejus apud [e fpeciem formavit. Y5 dil OnB]ICITUR 2. Apoftolus ad Rom.8. v.29. fl dicit: Chriftum ante omnes alios homines prz- eir deftinatum effe. Ergo datur decretum anterius hi ponendi Chriftum independens à creatione vel Til lapfuhominum. Znt. prob. textus l. cc. fic ha- D bet: Qxwuos pra[cioit & prede[linavit conformes fie- nit vi inaginis filii fui, ut fü ipfe primogenitus in mul- CT tis fratribus. P 2. Idem confirmatur ex alio textu ad Coloff. ni ? ] ! 1. V. I5. ubi dicitur: Qui eff imago Dei invifililis, & n jrimogenitus omnis creature ; quoniam in ipfo condita hg unt univcería in celis €9 im terra, «ifibilia €9 in- k j vifibilia, five tbroni froe dominationes, [roe principa- W itus, [ioe poteflates ; ommia per ipfum C in ipfo d creata [unt; C ipfe efl ante ommes, C9 ommia in ipfo conftant. RrsPONDEO R. a. ad prob. dift. Vocatur nm U primogenitus in multis fratribus ordine dignitatis, motivi, & finis, ita ut Chriftus patfus fuerit mo- i :EM tivum primarium & finis principalis przeligendi ï&, hoc fyftema inter infinita fyftemata poffibilia, in Mi quibus nunc falvandi non fuiffent falvati.c. pri- i 3 mogenitus ordine decretorum. n. Apoftolus &U tantum vult dicere, quód Deus preelegerit prz- n M fens fyftema natur& & grativ ad hoc permotus ls percomplexum omnium bonorum & finium, quod D. d intuebatur in hoc fyftemate reperiri per unionem o reciprocam Chrifti ut capitis in fuos electos. TM l d DE NECESSIT. INCARNATIONIS. 191 Tkj .«4d 2. dift. Chriftus vocatur primogenitus ] j omnis creaturze ob communicationemIdiomatum. It c. ob anterioritatem decreti predefinitivi. n. Ny Manifeftum eft, hunc morem loquendi fimilem VWT effe illi, inquoScriptura fimpliciter afferit, Chri- z t ftum fuiffe ante mundum, vel ante tempora fz- liE cularia. Sic enim Chriftus Joan. 8. v.58. dicit : V z "Amen, dico vobis, antequam Jbrabam fieret, ego fum. EtMichees.v.2. Egre[Jus ejus ab initio, à diebus lt eternitatis. " Sic & Joan. z. v. ro. dicitur :. In mundo erat, 9 mmundus per ipfum fa&us eft, & n'ru;:;i. Sic etiam hunc textum mundus eum mon cognovit. de Chrifto fecundum ejus divinitatem Verbi ex- If ponit S. Auguftinus l. 1. de Trinit. c. 12. his ver- bis: Secundum formam Dei primogenitus omnis crea- "T ture €9 ipfe ante omnes e[l, C? ommia im illo con- Jiant. NEsc o2sTAT, quodiin illo textu videa- n tur inftitui comparatio & oppofitio prioritatis in- I J ter generationem Chrifti, & generationem alia- 1l !] rum creaturarum, quas comparatio videretur fie- ri inconvenienter, fi in uno comparationis ter- v od mino poneretur generatio Verbi &terna; inaltee mit ro generatio temporalis per creationem , utpote r toto genere diverfa. Cum tamen ordo priorita- d tis & pofterioritatis debeat verfari inter ea, quz l) li funt in eodem genere. Igitur fermo eft deprio- u ritate Chrifti, fecundum generationem tempora- lem, non ordine temporis: ergo ordine decre: li torum. gent RrsPoNDEO enim; etiam generationem u &eternam Verbi, & generationem temporalem rP creaturarum convenire fub quadam ratione com- i muni, prout Petavius l. cc. n. 7. ex Bafilio Ancy- Iu rano DISPUTATIO 1I, "T 192 " rano obfervat; fi nempe omnes differentiz & im- perfe&iones, que in generatione creaturarum p reperiuntur, ab illa generatione zterna auferan- M tur, ita ut fola remaneat notio originis principia- l n ti à fuo principio. Alii aliter refpondent & di- (!;im cunt; etfiamfi in illo textu fermo foret de Chriíto homine paffo, tamen eum re&é vocari primoge- a m nitum omnis creaturz ordine dignitatis, amoris, & caufalitatisintentionalis, inquantum eft prima- pu m rium motivüm & finis ojus decreti, quo Deusin- ter infinita fyftemata nature & gratie poflibilia ) Sic enim mo- n potius hoc przefens fyftema elegit. re Scripture vocantur primogeniti, qui pre ce- :[-EJA, | vide teris diliguntur. v. g. Pfal. 88. Primogenitum ponam illum, excelfum pre regibus terre. Et Jerem. 31. iM A Epbraim. primogenitus weus es. Et Exodi4. v.22. il Primogenitus smeus Ifrael. Sic iftum textum etiam u li exponit S. Hieronymus in c. 1. ad Coloff. ubi ait: / Eft . primogenitus omnis creature etiam focundum af- Jümpti. bominis formam , mon tempore ,. fed bonore. OBJICITUR 3. Chriftus eft fimis cui, & L obje&um attributionis, ad quod in intentione divina omnes alie creature referuntur. Ergo E "] M cum in omni ele&tione finis fit ipfum primo voli- tum, ac primum in intentione, neceffe eft, et- lj iM jam Chriftum fuiffe decretum ante omnem aliam rmï'lï creaturam, ac confequenter etiam independen- Aro ter ab exiftentia vel lapfu Adami, ficut fanitas : | T : pro priori appetitur ad appetitum mediorum. Zdnt. prob. Apoftolus ad Heb. . dicit : JDecebat ^ M eum , propter quem omnia, & per quem ommia, qui anultos- fiios in gloriam adduxerat, autborem falutis WA d eorum per pafJfionem confummari. | Et 1. Cor. 3. v. 23- Omnia JD(H DE NECESSIT. INCARNATIONIS. 193 L Omnia ve[fira funt ;, vos autem Chrifli; Chriftrus au- Ts tem Dei. Item: Concilium Tridentinum Seff. 6. ld. c.7. ait: Suffifiationis noftre caufam finalem e[Jé ii 1 : x t gloriam .Dei €&? Chrifti. RzsPONDEO dift. Chriftus eft finis cui & t obje&um attributionis dependenter à motivo u principali, quod eft complexum omnium bono- d rum & finium in prefenti fyftemate nature & d gratiee reperibilium.c. independenter ab hoc mo- i tivo. n. Suppono ex Tractatu de Deo, quod t pl Deus in fuis Decretis predefinitivis non movea- Ctity tur à bonitate partium, fed à bonitate totius fy- Qs ftematis, quodpreeligit, ita utin confultatione; Ti ut ita dicam, deliberativa feu electivanon com- j paret partes alicujus fyftemiatis ad partes, fedin- TTR tegra fyftemata ad integra fyftemata. Cum ita- I a que in quolibet fyftemate poffibili detur ordo & W& fubordinatio connaturalisad finem principalem, "n decretum przelectivum unius fyftematis prealio Jift non decernit prius finem dein media, fed totam i, t ' fübordinationem caufarum & effectuum in tali ( Ífyftemate fimul uno decreto approbat & decer- .. 2 ] nit, ficut Rex inter tria vel plurà fyftemata ge- movi rendi belli uno verbulo approbat & eligit. 1eü,£ OnjgiCriTUR 4. SS. Pattes docent, Chri- of D ftum fuiffe venturum Adamo non peccante. Er-« go. Znt. TOb. 3 qui » u 1 L S.lrenaus l. 3. 6. 33. 2it: Predeftinante Dea jrimum animalem bominen ; ( Adamum) cum praex- | diuf ifleret faloans , oporiebat ( quod falvaretur fieri, u& ] non in vacuum f[it fakoans. I) IL . S. Oyrillus Alex. 1. $. 'Thefauri c,8.. Pre- " fundatur ante mos Chriflus, & in ipfó mos omnes u- D.zfmort Tr. dé Incarnatióne, per- " 194 DISPUTATIO II peredificamur ante. initium wundi in prefcientia Dei. a - - Creator rerum Cbriflum nofive falutis fundamen- BY tum etiam ante initium mundi fundavit, wt fi pre- a m varicatione caderemus ,. in ipfo vurfus renovaremur. ylid Quantum igitur ad prefcientiam & confllium & pro- pofitum Patris & omnis Deitatis Chriflus ante. faecula fundatus eft. TM. S. Zduguflinus 1. 1. de nuptiis c. 21. do- ( cet, in Paradifo feu in ftatu innocentie futura (ii fuiffe tria bona matrimonii, nempe propagatio- nem prolis, immunitatem à libidine, & /acramen- tum fignificationis, nempe unionis inter Chriftum & Ecclefiam. Certe, inquit, bis tribus bonis per- fe&le f& baberet bonitas nuptiarum , quibus bonis etiam Sed hoc tertium bonum dl nunc bone funt muptie. non fuiffet, nifi Chriftus veniffet. Ergo. 4 RESPONDEO n.a. ZA4d 1. dift. Ait, preexftitiffe falvans in a&tu primo, ac propterea oportuiffe fieri falvandum confequentia decentie.c. preexftitiffe falvansiu aCtu fecundo vel decreto, & fieri oportuiffe fal- h vandum confequentia neceffitatis. n. S. Ireneus tantum voluit dicere, ab eterno extitiffe Ver- bum, in aCtu primo mifericors, ac potens fal- Vare peccatores. Propterea, ne he perfe&io- nes divine remanerent eternum otiofz, decuiffe, ut inter creaturas conderetur homo mutabilis in malum & bonum, ficque permiffione peccati da- x retur occafio Deo exhibendi fuam mifericordiam modis fibi placitis, quin tamen pro modo falva- ä tionis neceffario eligeretur Incarnatio Verbi. ZÁAd 9. dift. Prefundatur ante nos Chriftus 1 anterioritate dignitatis, motivi, & finis. c. an- Al terio- DE NECESSIT. INCARNATIONIS. 195 48 "wg;; terioritate decreti.n. Senfüs patet ex Refpon- E fione ad Objectionem primam. Deus enim fua decreta non dividit per partes fyftematum poffi- . " bilium, fed fua decreta refert adintegrafy ftema- j ta, feu, ut exactius loquar, ad totalitatem fy- hnM(L ftematum. Sicut autem in omni fyftemate pof- fibili partes illius totius habent inter fe quendam M " connaturalem ordinem dignitatis, & fuübordina- sl lt tionem objectivam , tanquam membra unius ma- p gni corporis, ita Deus, prz«eligendo aliquodin- l n J tegrum fyftema naturz & gratie ob complexum omnium bonorum & finium in tali fyftemate re- peribilium , eoipfo vult fingula membra illius fy- ftematis in eo ordine & gradu, in quo obje&tive ln funt, & infuper à fingulorum membrorum boni- i tate tanquam motivo & fine partiali finit fe mo- veri ad preeligendum potius hocfyftema prz alio 5104 fyftemate. In hoc ergo fenfu verum eft, quod fandi Deus praeligendo inter infinita pothbilia fyfte- Jvb mata nature & gratiz prafens fyftema coordina- fl J verit Chriftum cum aliis conpartibus tanquam .z fundamentum, & etiam in ordine motivorum tifeV jl partialium magis refpexerit ad bonitatem , que otetyi in hoc fyftema refunditur ex Chrifto, quam in w bonitates aliarum partium hujus fyftematis, quam- Nio vis nullam partem decreverit decreto folitario & u abfoluto feorfim, fed tantum uno decreto totum peca' fyftema. f ZÁd.3. dift. Docet, in Paradifo matrimo- o nium habiturum fuiffe fignificationem Sacramen- W ti relate ad individuam vite focietatem inter " conjuges. C. relate ad unionem Chrifti cum Ec- clefia. n. S. Auguftinus ibi expreffe contradiftin- i 2 guit ! 196 DISPUTATIO IT, QS( guit individuam vite focietatem à duobus aliis j bonis matrimonii, nempe à bono prolis, &à rl bono pudicitie; additque, tertium hoc bonum, d quod nunc in hac providentia eft Sacramentum $A magnum relate ad Chriftum, ibi futurum fuiffe j yl Sacramentum parowm relate ad conjuges. Et ad [ redemptionem aliorum hominum pofterorum Ade, quorum aliqui fine dubio peccaffent. tr. vi n li prefentis decreti. n. Alio modo refponderi pof- !j fet; D. Auguftinum in aliis locis fupra allegatis y docuiffe contrarium, & quidem in Concionibus, t ubi mens liberius fua fenfa depromit, quam in d) AC j Opufculis contentiofis, quale eft liber de nu- E ptiis. In his enim nonnunquam ad retundendos nd adverfarios Ecclefi&e fufficit probabilitas unius r Q i alicujus fententiz inter eas, quas defendunt Do- 1 Mf &ores Ecclefie. Verum prior Refponfio fuffi- Pex cit, & folida eft W OsJrcirUuR 4. Qui ordinate vult, prius E vult finem, quam media, & inter media vult ia prius ea, quz fünt fini obtinendo magis accom- moda, feu propinguiora. Atqui Deus ordinate D vult, & Incarnatio eft medium magis accommo- AU dum feu propinguius fini per creationem mundi intento. p ) Ergo. Min. prob. Finis à Deo per crea- n il tionem mundi intentus eft gloria Dei extrinfeca. 3l Sed huic fini eft magis accommoda Incarnatio. aj 9) Si Adamo non peccante Chriftus non ve- niffet, Incárnatio effet bonum tantum occafiona- * * ium. Sed hoc eft abfurdum. Ergo. At 3 Si Adamo non peccante non daretur In- lh carnatio, fequeretur, quod peccatum Adami h fuiffet neceffarium ad procurandum tantum bo- Q nuin. DE NECESSIT. INCARNATIONIS. 197 tT num. Sed hoc eft abfurdum. Ergo. Maj. prob. J D. Thomas fic ratiocinatur in fimili 1. q. 98. a. r. Ics C. ubi quzrit, anin Paradifo extitiffet generatio, g fi Adam non peccaffet. Dicendum , inquit, quod u in flatu imnocentie fuifJfet generatio ad multiplicatio- i nem bumani generis; alioquimn peccatum bominis fuif- &t valde mecefJarium , ex quo tantum bonum confecu- us J ium ejt. RESPONDEO. u Ad 1. dift. Prius vult finem & media vici- n O niora prioritate decreti.n. prioritate dignitatis, motivi & finis. fabdifl. ex prefuppofitione quod s "T eligens per legem prudentiz teneatur eligere me- dia fini accommodatiora. c. fecus. n. Homo non eligendo media fini accommodatiorz ageret contraleges prudentie, quia negligeret aliquam J fui perfecionem ad finem neceffario volitum, nempe ad beatitudinem. — At beatitudini divinz nihil accedit vel decedit, five creet hunc vel il- q hw lum, five nullum mundum. Hinc cum gloriam fuam extrinfecam non neceffario velit, non agit at [j contra leges prudentie , etiamfi inter infinita pof- fibilia fyftemata eligeret minus conducibile ad il- ul ]um finem fibi liberum. no d 2. n. Maj. Bonum enim przcife occafio- [)pEI; natum eft illud, quod non eft eligibile per fe & mrf ratione fui. Incarnatio autem femper fuiffet eli- At gibilis ratione fui, licet in circumftantia & occa- u nu fione peccati magis ferviat ad manifeftandam in- tegram harmoniam perfectionum divinarum, pu- ta etiam mifericordiz , juftitiz &c. i n "d 3. n. Maj. Illud enim dicitur neceffarium, yi fine quo in ordine nature vel gratie alterum nec v $ 3 peut DISPUTATIO 1I. »u 198 petit nec convenienter poteft fieri. Incarnatio m qni autem potuiffet convenientiflime fieri, etíi Ada- mus lapfus non effet. ad prob. nego paritatem. du Si enim generatio feu propagatio generis humani &i tantum exifteret ob peccatum-Adami, verum TU .ï effet, nullum alium fore in natura finem, quod manifefte falfum eft. Cum etiam independenter mi à lapfu Adami homini connaturalis futura effet Y ( [ mors, ac confequenter naturalis exigentia ad con- fervationem fpeciei, ficut in aliisrebus corrupti- .i'fa. [: bilibus. y Os]J1crTUR Ó. Ex hacfententia fequeren- tur varia abfurda. j Ergo non debet admitti. Int.prob. Nam fequeretur r. Quod Chriftus de- &tj beat hominibusgratias, quod peccarint; & quod Chriftus poffit fpeculative gaudere de peccato a Adami; quia fi homo non peccaffet, ipfe non exifteret. ïco [ 2 Quod homo defa&to fit melioris conditio- nis, quam fi non peccaffet. Quia fi non peccaf- fet, non habuiffet Chriftum, quem defa&o habet; 3 uod Deus magis amaffet hominem 1a- pfum, quam Chriftum; quia Chrifto tantum fuif- fet ufus tanquam medio ad reparandumhominem lapfum. i REsPONDEO. n. a. d . dift. Deberet gratiäs homini pro pec- M cato, fi hoc effet medium de fe aptum & ex in- &j tentione hominum ordinatum vel ordinabile ad obtinendam Incarnationem. c. fecus. n. Sicut j enim Martyr non debet Diocletiano gratias pro i corona, quam ille non intendit conferre, fed 4 Y impedire, ita Chriftus non debet homini gratias l " pro DE NECESSIT. INCARNATIONIS. 199 k pro peccato, quod potius fuiffet impeditivum Incarnationis. Quod fi Rupertus Abbas, & Cy- l: rillus Alex. in familiari alloquio cum Chrifto gra- Mj IN tias à Chrifto referendas cenfeant, eft familiaris ll modus amoris poftulandi à Chrifto gratiam. ZAd 2. dift. Eft melioris conditionis, atta- men difficilioris. c. facilioris. n. Quamvis enim i Mi per Chriftum ftatus, ad quem homo evehitur fit d fublimior, eft tamen fimul difficilior. Et hinc ] ifta melioritas non eft omnimoda, eaque non per fé ,. tanquam ex caufa per fe ordinata ad hunc ts effe&um, fed per accidens preterintentionem agen- hf tis & ordinem caufarum. AL Ad 3. dift. Id fequeretur, fi Chriftus non " N W effet intendibilis, nifiinratione medii. c. fecus. n. d Certe Chriftum ratione fui effe amore etiam pra- ! lph &ico magis amabilem , quam homines, ex eo pa- tet, quia Deus illi infinities contulit majores ex- Yi cellentias, quam pr&cife exigerentur in bonum hominum. EAnDEM REsPONSsIO fervit ad ob- pitti Qd je&ionem aliam , qua dicitur: Si Deus contulif- j fet exiftentiam aliis creaturis ac hominibus , quin m eam conferret Chrifto, fequeretur, quod plus hont dilexiffet alias creaturas & homines, quam Chri- fum. REsPoxpnro enim n. Maj. quiafifermo fit deamore /Deculativo ac conditionato erga res, qua- i tenus funt obje&tive in mente Dei, falfum ett, t alias res magis amari quam Chriftum ; - quia fem- j per in Deo reperitur voluntas exhibendi Chrifto plures effectus amoris, quam aliis creaturis, fi deducantur é ftatu poffibilitatisad ftatum exiften. Y tie. Siautem fermo fit de amore prattico , in ca hypothefi compdratio foret de fubje&to non fup- ponen- j 4 200 DISPUTATIO 1I. ys ponente. Sicut enim non poteftdici, quod unus st murus fit magis albus, quam alter, fi alterpror- D fusomni careat albedine; ita non poteft dici, quod g M [ Deus practice magis diligat ens, quam non ens; cum non ens careat prorfus omni effectu amoris $t divini. ( OsJrerTUR 7. Eft communis do&rina SS. ( Patrum, dc ipfius D. Thomae, quod Adamo in f w i Paradifo ante peccatum fuerit revelatum myfte- f/ i J rium Incarnationis. Sed hoc non potuiffet con- j/ venienter fieri, fi Incarnatio dependeret à lapfu ( Adami. Maj. patet ex D. 'Thoma 2.2. q.2. a. 7. Mi C.ubiait: Jlud proprie &$ per fe pertinet ad- obje- Ghum fidei, per quod bomo beatitudinem confiquitur. n Q T Via autem bominibus ceniendi ad beatitudinem eft my- [ erium Incarnationis , €&? Paffionis Chrifti. — Et ideo od Myflerium Incarnationis Chrifli: oportuit. omni. temfo- ve eJe creditum apud ommes, diverfimode tamen fo- r li cundum diverfitatem. temporum &^ perfonarum. . Nam ante [iatum peccati bomo babuit explicitam fidem de N ChrifHi Incarnatione , — fécundum quod ordinabatur. ad confumunationem glorie, mon autem fécundum quod ] ordinabatur ad liberationem à peccato per paffionem & & vefurretionem; quia bomo mon fuit prefcius peccati L [aid/ futuri. Min. prob. Si Adamus in Paradifo fuiffet d prefcius füi peccati, fümmam contraxiffet trifti- WUU tiam, quod repugnat illi feliciffimo ftatui. &t REsPONDEO tr.a. n.c. Quamvis enim h ! Adamo revelata forte fit Incarnatio Verbi, non Ed tamen ipfi revelata fuit caufa. Sic enim etiam Quti| Apoftolis, ac ipfi Jude, revelata fuit paffio & f crucifixio Chrifti, quamvis Jude non fuerit reve- D latum , feipfum fore caufam hujus paflionis per tradi- DE NECESSIT. INCARNATIONIS. 201 qïüus traditionem. Ita refpondet D. Thomas 3. q. 1. li, df 3.3. ads. Dicendum , inquit, quod nibil probibet ali- j cui revelari effetum, cui non revelatur caufa. — Po- t tuit igitur primo bomüni revelari Incarnationis Myfte- d vium , fine boc quod e[fet pre[cius fui cafus. ldem S. Do&or in 3. di(t. . q. 1. a. 3. ad 7. refpondet t de diabolo, quod ante lapfüm fuum agnoverit l 1 futuram Incarnationem , & tamen nonagnoverit Dg ejus caufam, nempe füum cafum. lm DicEs r. Incarnatio Verbi erat caufa tl LE omnium gratiarum Angelis & Adamo in primo momento eorum collatarum. Ergo extitiffet in- n dependenter àlapfü Adami, c.prob. Si non ex- TAR titiffet independenter à lapfu Adami, fequeretur omnia illa gratiarum dona pependiffe à peecato |] ! deftru&ivo earum gratiarum, quod in terminis n repugnat. At ) E REsPONDEO Cc.a. n.C. Deus enim in fua m d prefcientia potuit habere hunc modum tenden- Wi d di; fi primum hominem conderem ad beatitudi- nem excedentem vires humanas, ad promeren- my f dam illam beatitudinem poffem illi ponere man- datum de non comedendo fru&u. Et fi pone- ] VA» ] rem ili hoc mandatum, ille peccaret. 'Tunc [« poffem mittere Salvatorem. Siillum mitterem, J Íyftema naturz & gratie ad meam gloriam extrin- a fecam foret optimum; &fi hocfyftema eligerem, erbi. 4 deceret, ut ille Chriftus effet caput omnium ho- minum & angelorum, utque intuitu illius omnes t gratie conferrentur, & augerentur, quas alio- quin eo non mniiffo effem collaturus angelis & ho« j mini« I 202 DISPUTATIO I1. y minibus in prima eorum creatione. Hoc ergo ;mm totum fyftema, feu totum complexum bonorum r & finium fat. In hoc modo tendendi per uni- vaum cum verbulum, feu decretum mentale, fiat, ha- Un betur totum, quod à nobis afferitur, nempe g $ motivum Incarnationis ex lapfu Adami, & cau- falitas Incarnationis ad primas Adami & angelo- ]A i rum gratias, quia omnes refpe&tus partium hu- jus fyítematis ad invicem,, qui in fcientia media 41'9 D habebant tantum e[fe conditionatum fine ulla con- M fufione aut mutua prioritate, perunicum, FIAT, ponuntur in effe abfoluto fine ulla confufione & ni b mutua prioritate. -Ad prob. nego , illa dona pependiffe à peccato tanquam à caufa, aut tanquam à conditione per fe ac connaturaliter neceffaria; quia potuiffent conferri fine peccato Adami. uod autem in prefenti fyftemate na- ture & gratie Deus voluerit illas gratias confer- re poft peccatum, motivum non erat peccatum, ( fed Incarnatio. Hinc peceatum Adami proprie loquendo nequidem habebat rationem conditionis, fed tantum occafionis , quia peccatum tantum pra- buit occafionem Decreto alligandi primas Adami l gratias ad Incarnationem, quin hoc decretum for- i maliter refpiciat peccatum. Sunt enim in uno eodemque realiter decreto mille ac mille decreta l) il formaliter inter fe diftin&ta, refpicientia duorum ! l extremorum meritum óbjectivum reciprocum in- ter fe, quin refpiciant formaliter alias partes to- tius fyftematis & occafiones fuiipfius. Hinc et- H iam in hoc unico fizt potuit Deus refpicere Incar- nationem ut merito prafervativam B. Virginis à pecca- DE NECESSIT. INCARNATIONIS. 203 hA Ofgo peccato originali, & debito illius proximo ; quia !bb;a potuit hoc modo per fcientiam mediam conditio- Lt natam tendere; /) Zdamo peccante mitterem Chri- 2 Jium, deceret, ut ejus matrem prafergarem etiam in ]4 ü * 3 embrione concupifcentia radicali, [eu à debito pro- nïhüu ximo ad maculam peccati originalis; ac dein eundo W[w, per omnes partes prefentis fyftematis potuit Deus h fubjungere Hoc totum complexum bonorum, WE in effe intentionali conditionatum, riAT abfo- Vi ]utum in efTe reali. ! Xl Q3 IH( L DISPUTATIO III g [dis De QOf Caufa effediva & meritoria In- Wal TOpre carnationis. j inyrt sAur In hac Difputatione queritur il 1. An B. Virgo phyficé caufaverit Incar- nu nationem ? du o. An Chrifítus meruerit Incarnationem ? du 3. An & quomodo B. Virgo meruerit ma- ocum ternitatem Dei ? par 4. Àn & quomodo Progemtores Chrifti T d meruerint vel mereri potuerint Incar- nationem ? Vird u QU JE- DISPUTATIO IlI. j 204 QUJESTIO I N u Zn B. Virgo pbyfià cauarverit. unionem fU » bypo[Taticam ? I H OTANDUM I. Certum effe de fide, quod M B. Virgo fit Mater Dei feu Dei Genitrix; id Wï enim exprelfe fuit definitum in Concilio Ephefi- n no contra Neftorium, & in Concilio Chalcedo- qj nenfi, & in Synodo Generali V. "Tota ergo [ quaftio eft, in quo fenfu hoc verum fit? Àn [^ ni videlicet caufalitate fua phyfica fe tantum exten- derit ad naturam humanam in Chrifto, cui Deus fl fua omnipotentia addiderit unionem cum V erbo? J An vero fua caufalitate phyfica etiam fe exten- ii derit ad ipfam unionem hypoftaticam ? m NoTANDUM 2. Ab omnibus concedi, iij [ caufalitatem naturalem in B. Virgine fe non poffe extendere ad producendam unionem hypoftati- J cam. Itaque, fi produxit eam phyfice, neceffe eft, eam caufalitatem fuifle intrinfece fupernatu- ralem. ! NoTANDUM 3 A me ex Philofophia fup- L poni; omnem caufalitatem phyficam confiftere Ü in ordine exiflendi, feu in ordine continuo unius D ,p, ad aliud divinitus rebus impreffo ad exiftendum in determinata ferie entium. Hinc juxta hanc b do&rinam fi Deus mufee imprimeret ordinem h exiftendi ad elephantem in communi materia, [ mufca eoipfo fupernaturaliter produceret ele- n phantem. NoTrAN- j DE CAUSA EFFECT. INCARNA T. 205 NoTANDUM 4. A Vasquezio non folum Mi negari; quod B. Virgo fuerit caufa phyfica per fe unionis hypoftatice, fed etiam, quod fuerit caufa Inftrumentalis. It 5. p.; Dilput, 25. €. F. n.9. fic fcribit: Quod. preditti T beologi a[ferunt, ul probabilius fübi videri, B.V'rginem mon fuiffe infiru- i ( wnentum pby[icum unionis (hypoftatice ), nobis ma- xime probatur.. EtDifput.71.n.25.fcribit: Quam- (l FO(Z [/ vis generatio terminetur ad e[Je creatum mature ge- nite, nempe bumanitatis in Cbrifto, & ita prius in- p telligatur. bumanitas genita, quam a[Jumpta , nibilomi- At nus dico, Deum e[fe filium Firginis, & Virginem QR e[fe Matrem Dei; quia, ut B. Virgo fit &2 dicatur n AMater Dei, non eft mece[Je, ut efficacitate matris at- ban tingat unionem bumanitatis cum Verbo, [éd tantum unionem anime cum carme, ex qua conflatur bumani- COn tas, qu& revera unita fuit Verbo, ratione cujus unio- mis ità mutuo communicantur idiomata naturarum ,. ut i of J DDeus dicatur bomo , &? bomo .Deus; ac proinde Ma- ter illius bomünis dicatur Mater Dei ab initio conce- Eul VAU püionis. bumanitatis. INeque ad rationem maternitatis vequirebatur , ut. B. Virgo ut inftrumentum pbyficum lial attingeret unionem bumanitatis cum Verbo; tum-quia J ialis aCtio inflrumentalis impo[]ilis efl ; tum quia, illa etiam[i e[fet po[fibilis, ea mon e[fet fundamentum aut QU conditio relationis maternitatis. Hueec enim relatio fo- j jl lum oritur ex modo agendi aut concurrendi maturali. yt l Ita Vasquez. Idem Difp. 25. n. 9. dixerat: Lícet , Ut verum e[fet, id mon implicare contradictionem , .mon p n Jatis effet, ut id flatim affrmaremus , quod. ad. majo- IVag vem dignitatem Virgimis pertineret ; fiquidem: ad di- gnitatem illius etiam pertineret , ut. a[fJumeretur. tan- x quam infirumentum ad. creandam. animam Chrifli ; ql( 1 j 206 DISPUTATIO IIiI. id tamen mon eft a[Jerendum , — defatto ad id a[fum- fU m ptam fuifJe. Similem impoffibilitatem caufalitatis ] phyfice agnofcunt Medina, Alvarez, Joannes à p $. 'Fhoma, Molina &c. h NorTraANDpUM s. ASuarezio, Becano, & i alis Recentioribus agnofci, faltem probabilem a effe duorundam veterum Theologorum fenten- [ tiam, qui docuerunt, D. Virginem fuiffe inftru- f D mentum phyficum, quo mediante Deus huma- Iti nam naturam Verbo conjunxerit. Gonetus ex- ( m " iftimat, hoc quidem poflibile effe, fed defacto a Sua- ng Deum hanccaufalitatem fibi foli refervaíTe. TOR rez autem deIncarnatione Tom. 1. Difp. 10. Sect. MR U I. fic fcribit: .De ipfa lwgine dubitari potefl, an Qd effe&iive' attigerit ipfam unionem bypoflaticam buma- du nitatis ad Ferbum? — Videri enim potefl boc probabi- Pa le. - - E[i quidem boc pium 9 probabile, mon ta- smen mece[Jarium. - - uocirca "erofümilius efl, & lil V(n Jólo. Deo fuiffe fattam nulla media creatura, G7 B. Virginem folum concurri[Je ad unionem naturalem ani- wue €9 corporis, &? bac ratione e[Je Matrem .Dei & Til bominis. NoTANDUM 6. Pro fententia pia, feu af- RI firmativa nullos quidem à Suarezio, Vasquezio, MT li & Goneto nominatim exprimiauthores, eam ta- s D men fufe defendit P. Sylvefter de Saavedra in 1. Sa- n cra Deipara Difput. 12. Se&t. . ubi pro fe citat AR Granadum Controv. 1. de Incarnatione tit. 4. Difp. n t! A ult. Se&. r. n. s. Baptifiam Novatum de Excellen- tia Virginis. Tom. 1. c. 7. q. 37. Idem teftatur el,mt multos pro hac fententia referri Theologos 2 Pa- æ[x Af latios in 3. d. 4. Difp. 2. Eandem fententiam de- hs fendit DE CAUSA EFFECT. INCARNAT. 207 fendit Gormaz de Incarnat. Difp. 13. Se&. r. n. $44. Kamperger. de Incarnat. Difp. 22. c. r. n. 599. la. DICO. E. Virgo fuit caufa inftrumentalis phyfica Incarnationis. PROBATUR I. Illa eft caufa inftrumenta- lis phyfica, quz, dum peragit actionem fibi pro- priam, fimul ab agente principali movetur feu ordinatur ad effeétum principalem , fed id conti- git in B. Virgine. Ergo. Maj. patet ex definitio- ne, & ab exemplo, quo uti folet D. Thomas, dum v.g. culter fungendo fua actione fibi pro- pria, quod eft fecare, dirigitur ab artifice actio- ne communi ad formandam ftatuam. — Min. prob. Si Deus non movifTet Deiparam a&ctione commu- ni ad efficiendam unionem hypoftaticam, non effet caufa per fe hujus totius, quod eft Chriftus Deus-Homo, fed tantum fper accidens, ficut ar- r tes minifteriales, qux preparant materiam alteri Jf arti, v. g. coriaria refpe&u futarie, lateritiarefpe- &u archite&tonice, grammatica refpectu Rheto- ( rice &c. in quibus omnibus przeparatio idone:xe ii materie ad introducendam ab alia arte formam non fufficit ad hoc, ut ars minifterialis dicatur ht cauía per fe artefa&ti principalis. PROBATUR 2. B. Virgo eft vere Mater asque»:'" ,U hujus totius, quod eft Chriftus; fed non effet Mater hujus totius, nifi caufaret unionem inter a ob parteshujustotius. Ergo. Maj.eft defide. Min. prob. Effe Matrem hujus totius eft effe caufam hu- jl » jus totius. Sed effe caufa hujus totius non pot- eft, nifi caufet unionem inter partestotius. Ergo. j [2 Min.prob. Univerfim in omnibus effectibus tam )10331 accidentalibus quam fubftantialibus, tam artifi- Y ciali- 208 DISPUTATIO IIL y r ftf cialibus quam moralibus nihil dicitur caufa tei, 2l nifi inquantum unit partes totius. Sic in effecti- bus naturalibus tam accidentalibus quam fübftan- j tialibus D. Thomas plus quam centies affirmat, necmateriamfieri, nec formam fieri , fed tantum us j fieri unionem forme cum hac materia , feu, pro- al utloquitur, ut forma incipiat effe in hoc fubje- q; ? &o. Sic quando ignis calefacit lignum, juxta S.Do&orem neclignum fit, nec calor, fed cali- l/; ( m dum, nempe totum, inquantum calor incipit aquirere novam exiftentiam in hoc fubje&to: & &U IU quando ignis incendit lignum; juxta eum nec igneitas fit, nec materia fit, fedtotum fit, inquan- qu ) tum formá ignis unitur huic fübje&o. Idem ob- fervare licet in artificialibus & moralibus, v. g. t 01 domus ex lignis & lapidibus, fphera exre, Sa- AT (f cramentum ex materia & forma. Unio enim par- tium eft ipfa caufalitas totius. CoNFIRMATUR. Si actio generativain fce- 13 mina tantum terminaretur ad animam fe 1241 itivam in embrione fine ulteriore ordine virtuali adani- mam rationalem, nec pater necmater recte dice- rentur generaffe hominem. Ergo etiamfi atio generativa in B. Virgine tantum terminaretur ad E naturam humanam fine ulteriore ordine virtuali ad Verbum , non re&e diceretur Mater Chrifti, sl wi feu totius theandrici. 41 Maj. prob. la atio gene- rativa non excederet facultatem bruti, & tamen l Yn nemo dicet, quod brutum poflit effe Pater aut Mater hominis. 'Textus Conciliorum & Pa« s PRosBATUR 3. trum, quando loquuntur de maternitate Deipa- l,,U M [w? re, infenfu obvio & naturali videntur impor- tare lá DE CAUSA EFFECT. INCARNAT. 209 [- M tare immediatam relationem caufalitatis ad unio- "t nem hypoftaticam. | Ergo ea caufalitas debet ad- Wi mitti. nt. prob. ab indu&tione. a I Concilium Epbefinum approbavit duodecim Ht anathematifmos Cyrilli Alex. inter quos primus n fic habet: Si quis mon confitetur Emanuelem oerum u Deum e[Je . & ob boc Santtam Virginem Deigenitri- UM cen; genwuit enim fecundum carnem incarnatum .Dei hi M Verbum , anatbema fit. In hoc textu ambiguum T vvvvv quidem eít, an ille terminus, /ecundum carnem, Jj lu feu prout in greco habetur, c«gxxeoc, referen- 4q 4 dus fit ad tó /ncarnatum , vel ad tó genuit ; quoad fuübftantiam autem nihilominus fenfus idem eft, M quod.generatio, qua immediaté terminabatur ad naturam humanam, non quieverit, fed attin- J gendo naturam humanam fimul habuerit refpe- & &um, ordinem & relationem ad ipfum fuppofi- tum, feu Emanuelem, & Verbum, qui ordo maitfe non poteft effe aliusnifieffe&ivus unionis. Hinc ffv Photius, ubi A&a Concilii Ephefini refert, ait: | jb ANeflorius ne quidem Dei fecundum | carnem . Matrem, eCedt que proprie & vere Verbum incarnatum. peperit, Dei- nid genitricem vocandam cenfuit. Nemo autem non vi- vute det, hanc proprietatem locutionis contra Nefto- gt rianos & Mahumedanos facilius defendi, fi dica- t Ü tur, B. Virginem phyfice produxiffe ipfam unio- UT nem feu relationem ad Verbum in natura humana. IL — Synodus V. Collat. 8. Can. 6. fic habet: u d Si quis abufive & mon vere Dei Genitricem dicit fan- &am gloriofam femper Virginem Mariam; *vel. fecun- jot dum relationem , ( aivacpogav ) quafi bomine puro ge- nito, & non Verbo Deo incarnato, €9 eam, que& ex i d i ipfa efl, generationem bominis ad .Deum Verbum e- D. dmort Tr. de Incarnatione. O feren- 210 DISPUTATIO— III. yt ferendam effe, tanquam — [mul . coexiffentem . feu. aff- pl i flentem. bomini, €9 mon proprie ac were Dei Geni- tricem ipfam confitetur , anaibema. fit. In hoc tex- M u tu, dum Concilium relatiorem generationis Virgi- d "! nee non ad hominem przecife, fed ad Verbum l: l incarnatum confitendam adíftruit, videtur longe connaturalius menti Patrum fatisfieri, fi dicatur, u actionem generativam D. Virginis per relatio- u1 [,fnl nem, refpectum, feu ordinem realem phyfi- cum refpiciendo naturam humanam in Chrifto n f W Inm fimul refpicere immediate unionem naturze hu- mane cum Chrifto, feu Verbum ut determina- m tivum nature humane in eífe fubfiftens. 'Tex- lu ln tus grecus fic habet: Eí mig ««rx avedoezv, «« oiväga;n'z WuAE ysvvnOévrog, aU. EXi 2 O:2 29- a a qs cagnoSiyroc, xoi Tjg &b awTzg avadpsgouévge dé xaT &keWE TZG TE xYÜpumE "yswrcseg 6mi vov Ücóv Ü fvaï y )01' Aóyov, w6 cuvovra TQ avÜputo "ysvopówo - - - A &JMa p Wugieg, XoÀ WTX GrÜctuv ÜtoTOXO» GTIV DT m óMoMoyé - - avaÜsua &gto. Deus , U Ó III. S. Jgnatius in Epift. ad Ephefios. Jefus Chriftus unus eft, factus & non factus, & b ex Maria & ex Deo. Ergo ficut aCtio generati- T va Dei refertur immediate ad totum fuppofitum, z quod fieri nequit, nifi formaliffime referatur ad unionem hypoftaticam immediate, ita etiam actio L. hu| generativa D. Virginis immediate refertur ad fup- A d n pofitum, ac coníequenter formaliffime ad unio- ls nem. là IV. Dionyfius Alexandrinus : . Verbum caro fa- vrefp il &um efl, mon divifiun in carnem & Verbum, tan- Wlmon en quam / DE CAUSA EFEECT. INCARNAT, 2II quam in bowine babitet Deus. —Hoc emim eft vitare generationem. Siquidem jam olim babitabat in iis, in quibus plures imvente [unt matres. Sed una fola virgo , füia vite, genuit vivens Verbum €9 fubfi- lg ens. V. S. 4Zhtbanafus in l. de adventu Chrifti: i ET | D] wi exiflit ante fecula Deus , bomo apparuit genitus ls ex Maria Virgine & Spiritu Santto. - - Deus de- n erevit novum opus ex ulero virgineo excitare fibi na- n turali generatione. In textibus equiparatur actio It B. Virginis cum actioneSpiritus Sancti, quz fine dubio fertur ad unionem & totum füuppofitum., a u Similiter novi operis excitatio, quod eft fuppo- t t fitum, adícribitur naturali generationi. Ergo 1 hec habuit ordinem feu telationem caufalitatis R ad novum hoc opus ftxbüi'cens? in effe fubfiften- tiz fpectatum. i 7/) VE Cyrillus Sferofol. Catechefi ro. Crede ; ipfum Dei unigenitum filium. ex virgine iterum . e[fe genitum, Et Catech. 4. Crede, bunc unigenitum qun Dei füium ex' Santta Virgine ac Spiritu. Santto. effe genitum. Hic generatio immediate refertur ad totum füppofitum, & tribuitur duabus partiali- .T fa. bus caufis. VIL Gregorius INazianz. Epift. 1. ad Cledo- g p nium: Si quis formatum bominem fuiffe, . Deumque j bt poflea fübi[Je dicat, dammatione dignus effl. — Hoc &i enim mon .Dei generatio efl, [ed fuga generationis. UE Ab hac damnatione fine dubio longius recedunt & certius, qui dicunt, a&tionem generationis d Marianz realiter ac phyfice non pro füotermino refpexiffe przcife naturam humanam, fed etiam T unionem nature humane cum Verbo. V "i D) Q 3 VIIL 212 DISPUTATIO IIL y " VIII. Jrulius Firmicus de errore profanarum Mm religionum c.26. Maria Virgo Deum concipit ut ( bgmzanum genus per bominem pariter & Dewun equata m Jücietatis comparatione conjuntium ad immortalitatis Iu j imperium percoeniret. Hic conjun&io focietatis in- V ter naturam humanam & divinam equa pariatio- j ne adícribitur homini, nempe D. Virgini &Deo. J IX. S. Zmbrofius Epift. 82.. .Per bominem (vi- rum) 6 mulierem caro ejetta e de paradifo; per virginem jun&a eft Dec. — Et in l. deIncarnat. c. 5. iNon alter ex Patre, alter ex Virgine; fed idem ali- i ex Patre, aliter ex Vrgine. Generatio Genera- tioni non prejudicat. Hicunitio adfcribitur B. Vir- gini, & tam Patris quam Virginis generatio ad eundem a&ionis generative terminum immedia- T tum refertur. Alteritas enim actionis non dicit hhy alium aCtionis terminum, fed alium modum & irog aliud fubjectum. X. .Maxentius in Dialogo primo introducit " Neftorianum quendam hzreticum ficloquentem: aun TTbeodoxon .B. Virgimem confüeri mec ego refugio; non iamen quod Deum, [eéd quia bominem genuerit JDeo. unitum , idcirco confiteor eam tbeodoxon. Re- fpondet Catholicus: S mon Deum fed bominem .Deo unitum genuit Santa Virgo Maria, ef? fme dubio W juxta te anibropodoxos, boc e[f, bominis genitrix, mon theodoxos. —Quo ergo wodo tbeodoxon eandem Virgi- nem profiteris, quam mon Deum, ed bomimem ian- iummodo predicas genui[[e ? Reponit Neftorianus: Unitione fatum efl, ut is, qui ex ea natus eft, Deus TR appelletur , propter IDeum videlicet, cui wuniri, unam- 1] que cum eo dignitatem & autboritatem babere meruit. 1] Ab hac Neftorianorum verfutia longe melius fe Wt expe- DE CAUSA EFFECT. INCARNAT. 013 ( expediunt, & apertius recedunt qui afferunt U ur ^ aGtionis generative in D. Virgine immediatum ac M (j formalem terminum non fuiffe precife naturam humanam, fed hujus unionem hypoftaticam cum hl Verbo. J XI Oyrillus Alex. l. i. contra Neftorium: Bob T Füngitur infans in utero, [ed quamdiu mondum for- matus efl, animam mon babet t ubi figuram & peciem. accipit , animatur à Deo Quemadmodum er- 404 go mulier corpus quidem gignit, Deus autem animam TT li infundit neque dici potefhl mulier anime genitrix, j i I ll quod animatum genuerit, [éd potius dicenda erit bo- wünis genürix; ita B. Virgo, etfi bomimem peperit, Wüp tranfeunte una. cum ille Dei Verbo, ut. INeflorius. Lo- quitur, mon propter boc Dei Genitrix appellari po[fet. Iu In hoc textu S. Cyrillus inftituendo paritatem in- Qdl ter generationem hominis & generationem Dei fatis clare infinuat, ficut a&tio generativa virtua- d liter in embrione perfeverans ordinatur ad unio- j nem corporis cum anima, ita generationem B j Virginis terminari ad unionem nature humanz g cum Verbo, non contranfeunte, fed fubfiften- Idem ma- tiam tribuente in unitatem fuppofiti. 1 J gis explicat in Epi/Zola ad Monacbos , : ubi fic fcribit : W Etfi mulieres monnifi terrenorum fint corporum ma- J &res ,. nibilominus cum totum animal pepererint , ex ani- m li ma €9 corpore compof tum, mon [olam ejus pariem j4) peperiffe dicuntur. INec aliquis dixerit, o.g. Elifa- n betbam. .Matrem yocmms, e[Je carmpamm non autemn j viviparam, [&u animaparam , c'aguoróxoy , xuxoro- " zt0y. Peperit enim animatum Baptiflam, ac f tan- n quam unum aliquid ex ambobus bominem , anima i- 14 delicei ac corpore. Jule omnino («iSvov) fattum P 3 ejje T 214 DISPUTATIO III, e[fe fatemur etiam in Emanuelis generatione - - me- ; nl ce[fario profitendum , illum ex. muliere fecundum car- as i nem e[fe genitum , quemadnmdum &^ bominis anima r cum jproprio corpore gignitur. XII. l "Inonymus apud. Eutbimium in calce tit. 7. Panopl. Deum inbumanatum, 6 JDeum carne pa[- h & Jum dicimus : dioinitatem autem . inbumanatam — aut carne pa[[am mon dicimus , fi proprie loquimur ; nam j f (f Virgo Deum quidem genuit; divinitatem vero mon T(a genuit; féd dioinitatis bypoflafmm flam incarnatam, W que efl fiius. FEtenim gigni mature mon efb, fed [ ...... M bypoftafis. Hic textus omnium clariffimus eft; P li oftendit enim , actionem generativam non ter- LA N Vi minari ad naturam , fed ad hypoftafin feu unio- nem hypoftaticam, vel, ut in aliis compofitis gii t contingit, fubfiftentialem. XIII. Hefycbius Hom. 2. de Deipara. Eam vo- AUL m cat. inftrumentum Incarnationis. Infirumentum . auten LI ü ab agente principali preter. atbionem infirumento pro- jriam babet realem motionem ac ordinem ad totum, quod intenditur ab agente principali. XIV. S. Bernardus Hom. 4. fuper, Miffus eff, [ docet, B.Virginem fuiffe illam mulierem , que be- ne fermentawit tria fata Evangelia , quia carnem anime , ég divinitati conjunxit. Ergo ejus attio ge- getlr EAUN nerativa ejfecit etiam. unionem. cum Verbo, ficut. effe- N eit unionem carmis cum anima. Solvuntur Objectiones. OB]ICITUR rI. D. Thomas 3. p. q. 31. a. 5. eh )l C. docet: Quod B. Virgo fé non babuerit aitive ad «NW l n conceptionem natur& bumana in Cbriftos fed quod pre- eije ] DE CAUSA EFF'ECT. INCARNAT. 215 . cife n1ini/2mverit materiam , ex quar Deus . formavit Ergo wulto wminus. fe.babuit per wmo- corpus Chrifhi. UT 1 dum caufe a&tioe velate ad. unionem mature bumane cum Verbo. ldbl RzsPoNDEo dift. S. T'bomas docet, quod J B. Virgo fe non habuerit in conceptione Chrifti a&ive foecundando & in matricem transvehendo Va od materiam generationi idoneam.c. preparando & *emw ordinando materiam ad generationem. n. D. ! fj "Thomas non negat, quod ipfa natura in matri- bus praeparet materiam proximam generationi ilin: idoneam, & quod ipfa natura eam materiam or- ( dinet ad generationem, quod fine actione natu- il D] rali matrum fieri nequit. Solum autem docet, fs u quod femen muliebre fe folo non habeat fufficien- tem virtutem fecundandi materiam generationi ; ]i idoneam, eamque transferendiin matricem. .Et Áu & quamvis nondum illis cemporibus agnoverit, il- n h lam materiam proximam generationi idoneam i (ut confiftere in ovulis, que continentur in ovariis mulierum, prout apud modernos Anatomicos Mf certum eft, fed exiftimaveritmore veterum, eam materiam proximam confiftere in fanguine fpecia- » u ii m liter digefto, in ordine tamen ad prfentem quae- m ftionem perinde eít, quia faltem agnovit in ma- tribus virtutem generativam preparatoriam ma- T terie, & ordinem activum plafticum huic mate- riz impreffum quamvis infüfficientem & imperfe- &um, nifi fecundetur per fpiritus vitales feminis virilis. Huncreveraeffe fenfum D. T'homne patet ex ipfo textu l. cc. Dicendum , inquit, quodin con- M j ceptione Chrifli fuit facundum — conditionem. nature, jri Iv quod eft matus ex femina, fed fupra conditionem na- 4 U. j 216 DISPUTATIO TIII. ture, quod efl natus ex Virgine. Habet autem boc ulamt naturalis conditio, quod in generatione animalis fe. Dan müna ateriam müniflret, ex parte autem maris fi rincipium atioum in generatione, ficut probat Phi- u lofopbus. —Fomina autem , que ex mare concipit , non pb eft virgos C? ideo ad fupernaturalem modum genera- tonmis Chrifli pertinet, quod a&tioum principium in yl generatione illa fuerit «irtus fupernaturalis : divina. Lt Sed ad naturalem ejus modum . pertinet , quod ejus f l materia, de qua corpus ejus conceptum e[fl, fit con- , formis materie, quam alie femine fübminiflrant ad ( N conceptionem — prolis. Hec autem materia fecundum wa( ] M Philofophum efi fanguis muulieris non quicunque, féd M perdutus ad quandam ampliorem dige[lionem per vir- tuiem generativam atris, ut fi materia apta ad con- li ceptum. — Et ideo ex tali materia fuit corpus. Cbrifti fj conceptum. lta S. Thomas. Ex his ergo patet, falfum effe, quod B. Virgo non cooperata fit ad iurmä li conceptionem Chrifti active per virtutem gene- [ rativam difponendo materiam, eique imprimen- l do ordinemad prolem concipiendam. — Caterum, quandonam illa materia compleatur in fua ultima Cen- difpofitione per matrem, eftalia quzítio. ]i feo, in fua ultima difpofitione poni in ipfa con- D' i ceptione, miniítrante matre fpiritus maternos ovulo, per activum principium excitato, foeecun- P. il dato, & in uterum translato ex ovario. Y l OBJICITUR 2. Unio hypoftatica eft infi- i À ! nite perfe&tionis ex parte alterius unius termini, t d quem ne&it. Ergo non poteft produci à pura creatura. l 2 W Si daretur in B. Virgine quedam fuperna- mm turalis virtus unitiva V erbiad naturam humanam, W illa 4 l DE CAUSA EFFECT. INCARNAT. 217 Vaþnx!s illa virtusunitiva haberet poteftatem füper ipfum ! U v Deum. Sed hoc implicat. Ergo. 3 Nulla eft proportio inter puram creatu- Jïpy [/" L] /3 ! ram & perfonalitatem Verbi. Ergo non poteft dari activitas creata ad uniendum V erbum. » 4 Non datur fübje&tum, in quod B. Virgo ATU poffit operari ad producendam unionem hypofta- ticam. Ergononpoteft ab ea produci. fnt. prob. le!] u fubje&um hujus unionis non poteft effe Verbum, utpote immutabile; nec etiam natura humana, A as quia natura humana non preexiftit ad unionem hypoftaticam. m VRESPONDEO. zi na: 'Terminus enim infinitus, quire- ifia V fpicitur ab unione hypoftatica, non eft ejuspars il intrinfeca, faltem ex parte re&i confiderate. 7) Alias potefít argumentum retorqueri in vifione m p beatifica , charitate ad Deum &c. quz etiam re- H IT fpicit obje&um infinitum, & participat bonum Caterut infinitum. U UE ZAd 2. dift. Haberet poteftatem fuper ipfum i, U Deum, ipfomet Deo ultro volente ligari hoc vinculo, & ad fe ligandum premovente. c. invi- um m toDeo.n. Sic etiam B. Virgo habuit etiam pote- to, t ftatem in Deum, ipfüm ligando fafciis. RE- V) SPONDEO 2. dift. Haberet poteftatem in Deum, ad J: fi produceret unionem hypoftaticam fe tenentem us t ex parte Verbi ad naturam humanam. tr. fi tan- »dUCi 2 tum producit unionem hypoftaticam nature hu- mane ad Verbum. n. Ut enim in Difp. 1. often- ul fum eft, datur unio duplex, feu reciproca par- ]ip tium unitarum in omni compofito. Unio Verbi À O 5 ad 218 DISPUTATIO III. Dl adnaturam humanam identificatur cum Deo, ficut yn actus Dei liberi, quos fuppono effe adzquate u Deo intrinfecos. Sed unio nature humanz ad f Verbum eft entitas modalis, fublativa inüdiffe- u rentie ad fubfiftendum in altero. Zd 3. dift. NNuila eft proportio entitativa int perfectionis. c. relativa habitudinis feu perfecti- j bilitatis. n. Argumentum poteft retorqueri et- yl jam in vifione beatifica. p Ád 4. n.a. ad prob. dift. q.2. m. Natura hu- ( 1nana non eft prior prioritate temporis.c. priori- f tate natura.n. Natura enim humana, licetnon habeat fubfiftentiam propriam , habet tamen ex- q iítentiam propriam, ita ut poffiteffe natura prior ia ad unionem. Quod fi etiam haberet exiftentiam N à Verbo, nihilominus unio poffet recipi in illa (l M M natura, ficut a&io creativa juxta D. Thomam & htTt alios recipitur in creatura, quzs per eam creatur. Ita docet S. Thomas 1. q.45. a. 3. ad 3. D QUESTIO II Zfn Chriflus meritus fit. Incarnationem? OTANDUM I. Humanitatem Chrifti poffe confiderari pro priori nature ad unionem hypoftaticam. NNaturaenim prius eft ef[e, quam ET* uniri. Pro illo priori neceffario in natura huma- X na etiam involvitur potentia intellectiva & voli- tiva. Certum enim eít de fide, & contra Mo- ] nothelitas definitum ab Ecclefia, quod dentur D duge volitiones in Chrifto, humana videlicet & ! Qivina. Hoc ergo füppofito poffet queri; an 'dep natura ll DE CAUSA EFFECT. INCARNAT. 219 1 T L natura humana pro priori naturz ad unionem hy- poftaticam potuerit elicere actum volitionis me- litg um J ritorium, quo fuiffet promeritus Chriftus unio- nem hypoftaticam ? NoTANDUM 2. 0 E Meritum dividi in impetra- torium, & compen[atorium. - MERITUM IMPE- x 'cüfïü: TRATORIUM eft, quo quis meretur gratiam primum obtinendam. MERITUM COMPEN- SATORIUM eft, quo quis meretur gratiam ante- Y cedenter liberaliter fineprevio merito conceffam. Suppofito ergo, quod Chriftus non potuerit me- reri Incarnationem merito impetratorio, faltem quaritur, aneam non potuerit mereri merito fal- IY tem compenfatorio ? NoTANDUM 3. Noneffequeftionem, an " Chriftus mereri potuerit, ut Verbum, vel alia m in Trinitate perfona uniretur etiam alteri indivi- [i7) duge nature, humane vel angelice? Id enim à multisconceditur, quidocent, merita Chrifti effe valoris fimpliciter infiniti. DIGO*T, Chriftus pro priori nature ad unionem hypoftaticam non potuit mereri unio- nem hypoftaticam. Vi PROBATUR I. Pro priori nature adunio- fi nem hypoftaticam non datur ulla a&io in natura llmü' humana. Ergo nec poteft dari fundamentum ul- ht lius meriti. .4nt. prob. AGiones funt fuppofito- Tcl rum. Ergo non poteft in natura humanaintelli- 28f gi ulla actio pro priori ad unionem hypoftaticam. J cum Verbo, quod tribuit naturz humanz fubfi- d( ftentiam. li 1j PROoBATUR 2. authoritate S. /uguftini, qui » l. de predeft. c.15. fic fcribit: ,Eft preclarifi- » Inum 220 y DISPUTATIO IIL i » mum lumen predeftinationis & gratiz ipfe Sal- r » Vator, ipfe Mediator Dei & hominum, homo qu » Chriftus Jefus, qui ut hoc effet, quibus tan- » dem fuis vel operum vel fidei pricedentibus V ett »Ineritis natura humana, quz in illo eft, com- »paravit? Refpondeatur, quzfo, ille homo, ut j ho » à Verbo Patri costerno in unitate perfonz af- » fumptus Filius Dei Unigenitus effet, unde hoc WU g »meruit? Quod ejus bonum qualecunque prz- » ceflit? Quid egit ante? quidcredidit? quidpe- j u » tivit, utad hancineffabilem excellentiam perve- ! M ] » niret? Et 1. 2. de peccatorum meritis c. 17. ait: » Vitiorum omnium humanorum caufa fuperbia E. »eft. AdhancauferendamDeus humilis defcen- uN » dit per mifericordiam; gratiam claram manife- us T » ftamque commendans in ipfo homine, quem ]i QT »tanta pre participibus fuis charitate fufcepit. » Neque enim & ipfe ita Verbo Dei conjun&us, Wi h l »ut ipfa conjun&tione unus Filius Dei & unus » idem ipfe filius hominis fieret, precedentibus »fuüz voluntatis meritis fecit. Unum quippe » ipfum effe oportebat. Effent autem & duo & ! »tres, &plures, fi hocfieripoffet, nonper Dei » proprium donum, fed perhominis liberum arbi- : »trium. — .Et [. de corrept. &? gratia c. 11. ait: Deus »naturam noftram, id eft, animam rationalem, M » carnemque hominis Chrifti fufcepit fufceptione M » mirabili, ut nullius juftitiz fucz, precedentibus » meritis Filius Dei fic effet ab initio, quo effe » homo cepiffet, ut ipfe & Verbum una perfona »effet, Neque enim quispiam tanta hujus rei ( » c2cus eft ignorantia, ut audeat dicere, quam- Üy » Vis de Spiritu San&to & Virgine Maria filium Jügru; »homi- DE CAUSA EFFECT. INCARNAT. 222 "m »hominis natum per liberum tamen arbitrium N »bene vivendo, & fine peccato bona opera fa- Q » ciendo meruiffe, ut effet Dei Filius, refiften- A -7 »te Evangelio. NNam Virgine requirente quo- »1modo fieret? Angelus refpondit: Spiritus San- u , &us fuperveniet in te, & virtus altiffimi obum- » brabit tibi; propterea, quod ex tenafcetur fan- »Gum, vocabitur Filius Dei. Propterea, in- m ld) »Qquit, non propter opera, que nondum nati , utique nulla funt; fedpropterea, quiaSpiritus lr » Sanétus fupervenit in te. Ifta nativitas profe- I m » o gratuita conjunxit in unitate perfonz ho- ,minem Deo, carnem Verbo. Iftam nativita- »tem bona opera fecuta fünt, non bona opera » ineruerunt. hg DICO B Chriftus etiam de potentia ab- li foluta non potuit mereri Incarnationem pro prio- JUnd ri naturz ad unionem hypoftaticam. WT PROBATUR. De potentia abfoluta fieri ne- SIMS quit, ut actio procedat à natura non fuübfiftente. qiy Ergo ante unionem hypoftaticam , qua mediante primum fit, ut Verbum fuam fubfiftentiam com- . nl d municet nature humanze, non poteft in natura W. humana fingi ulla actio. Zfnt. prob. Subfiftentia ii:] eft ipfum formale determinativum naturz ad ope- dona randum independenter ab unione ad dignius fe. (egit Ergo. Znt. fuppono ex Philofophia. vj ; qllüy" Solvuntur Objectiones. m OBJICITUR I. A&us perfe&e contritio- W nis poteft effe meritorius juftificationis merito äfe);(" congruo late di&o etiamfi contritio per fe&ta in- W » volvat 0292 DISPUTATIO I11. y f volvat pro füa forma ipfam gratiam fanctifican- Q1 tem, fíeu charitatem infufam tanquam formam contritionis perfe&ta. Ergo etiam poteft pro priori naturz in natura humana Chrifti dari actus W [l meritorius [ncarnationis, etiamfi ille actus meri- I &t torius realiter pro fui formainvolvatipfam unio- nem hypoftaticam, feu Incarnationem. u ij REsPONDEO C. a. n. C. & par. Difparitas W [ eft, quia ad infufionem gratie fanctificantis pot- eft dari actio humana, in qua tanquamin materia p poteft dari difpofitio congrua ad formam, que wini congrua difpofitio vocatur meritum de congruo late dictum. | Econtrainnaturahumana pro prio- r f ri naturz ad unionem hypoftaticam non poteft fingi ulla acio humana, quia pro illo priori na- D turze necdum ponitur fübfiftentia, utpote primum iil confequens ad unionem hypoftaticam. nq 1 ; hi Accidens poteft operari OBJICITUR 2. frijs fine fübje&o , ut patet ex Euchariftia. Ergo et- iam natura humana in Chrifto divinitus potuit ïj?mw operari fine fubfiftentia ac principio fubfiftentiz [: pro priori naturz ad unionem hypoftaticam; ac confequenter etiam potuit mereri. " 2 Chriftus potuit fuis progenitoribus me- Mm reri gratiam juftificationis, antequam erat in re- i?u rum natura. Érgo etiam fibi potuit mereri unio- du nem hypoftaticam faltem pro priori naturz. LOT 3. Non repugnat, ut principium merendi ü cadat füb merito. Ergo neque id repügnat in lu Chrifto. nt. prob. Poteft Rex cuidam militi da- qu re equum & arma in praemium pugnee ftrenue, fi 14" a&ione generofa promeruerit hunc equum & ar- E a. DE.CAUSA EFFECT. INCARNAT. $23 lfæ: zi ma Sed in hoc cafu principium feu inftrumen- tum merendi cadit fub meritum. . Ergo. Y ii 4. Plebeus eve&tus ad dignitatem regiam n poteft mereri hanc promotionem per opera in- Hwe TM trinfece dignificata perdignitatemregiam. Ergo Lf etiam natura humana in Chriíto evecta ad digni- bl tatem infinitam per opera intrinfece dignificata li per illam dignitatem poteft mereri unionem hy- li poftaticam. RESsPONDEO TL Tf d d ZÁ4d 1. retorquendo. — Accidens poteft cönfer- T vari mille annis fine fubjecto. Ergo etiam natu- ra humana poteft mille annis confervari fine füb. fi(tentia. RESPONDEO 2. C. a. D. C. & parit. u il Difparitas eft; quiaindividuatio accidentis poteft )r d intelligi per refpectum effentialem ad fübjectum, in quo fuit, vel futurum eft. Econtra nature individuatio non poteft intelligi fine refpectu ef- p f 06 fentiali ad feriem fuarum operationum atque ad fyftema univerfi, prout in Logica de Individua- i u tione à me oftenfum eft. bl Itaque fi pro aliqua temporis differentia habet determinativum feu jcut; fuüblativum indifferentie ad non effe unitum cum digniori fe, pro ea temporis differentia erit eo- yibts ipío fübfiftens feu fuppofitum. ent Zd 2. dift. Potuit mereri ut intentionaliter t exiftens in mente Dei tanquam aliquid diftiné&tum Qd à gratia promerenda. c. tanquam idem n. Nihil m enim eft meritum fuiipfius, ne quidem intentio- naliter. Verum de hoc exactius dicetur in fe- t mo quenti quaftione. Ad 3. dift. Id non repugnat , ubi principium ;lf q merendi eft tantum conditionatum, extrinfecum ipfi yt 224. DISPUTATIO IIL; s ipfi merito, &revocabile non fecuta conditione c. ubi eft abfolutum & irrevocabile. n. . In illo g d D e jl cafü equus tantum donatur conditionate, aut fi donatur tantum /ub modo, & non conditionate, (i eux donatur folum revocabiliter. Dein equus non eft conftitutivum meriti, fed tantum inftrumen- gt &t tum; adeoque non eft intrinfecum ipfi merito, i prouttamen eft intrinfeca fubfiftentia V erbi a&tio- V nibushumanis in Chrifto, utpote quz intrinfece 1ildi petunt procedere à perfona fubfiftente. AAd 4. tr. a. n. c. & parit. Difparitas eft, quia dua | Pf dignitas regia ineft actionibus ejusmodi regiis tantum moraliter; econtra fubfiftentia V erbi in- ! xidi eft aCionibus theandricis per; modum principii, & per refpe&um earum actionum effentialem ad s fuum principium. Forma autem moralis à fuo al u fuübje&to, cum quo conftituit unum totum mo- rale, eft feparabilis ac revocabilis, &ideo poteft conferri conditionate aut revocabiliter. Econ- tra relatio effentialis actionum humanarum ad principium fuz fubfiftentie ab iis tolli nequit; quin deftruatur individuum. ltaque nihil fingi poteft, quod ex donatione conditionata vel mo- dali revocabili faciat abfolutam, ficut in iftis ca- P fibus, quin phyfice ac intrinfece in ipfa aCtione N L meritoria involvatur etiam denominative acce- A pta. In praefato cafu dignitas regia non eft in- | i trinfeca aCtionibus regiis denominative acceptis, A fed tantum concretive feu reduplicative fumptis. üy Et hinc datur faltem fundamentum merendi rea- ^ liter diftiné&tum à forma dignificante. .Sed inno- [ ftro cafu datur aliquid participatum effentiale à li forma dignificante ex parte ipfius fundamenti ad j ineren- ] d DE CAUSA EFFECT. INCARNAT. 205 l WQE' merendum, nempe refpe&us effentialis intrinfe- l cus acionum humanarum ad principium fubfi- N ftendi. I OBJICITUR 3. Chriftus a&tu meruit con- wflm [ ns fervationem unionis hypoftatice; ergo etiam meruit productionem ejusdem unionis. c. prob. T. a&io confervativa & produ&tiva rei quoad füb- Ya LIS ftantiam eft eadem actio; imo confervatio rei Éd nil aliud eft, quam continuata vel repetita pro- l du&io. Mx( 4 2 Chriftus de fa&to meruit unionem hypo- J r ftaticam cum particulis carnis de novo adgenitis. t Xml d Idem meruit reproductionem unionis hy- n poftatice cum unione phyfica inter corpus & ani- mam Chrifti, quz in morte Chrifti fuit deftru&ta, JHl in Refurre&ione vero denuo producta & affum- OLU pta à Verbo. p 4 Idem meruit reproductionem fui in Eu- Ia chariftia per aCtionem totalem. qun d RESPONDEO ii Bd L. 9. Confervatio enim illa Chrifto ii per fe fuit debita; adeoque non erat materià me- (aveltd riti; neque etiam actiones theandrice in Chrifto ii ordinabantur à Deo ad promerendam hanc con- n d fervationem, quod tamen requiritur ad ratio- nem meriti, prout oftenfum eft in Tra&atu de tv m Gratia. Ad 2.n.a. Ob eandemrationem; quiaunio e u velit cum particulis de novo connaturaliter adgene- randis per fe debebatur toti fuppofito, feu per- t fonz. Vi 4Ad 3. & 4. c.a. dift. C. Ergo meruit unio- ii nem hypoftaticam quoad novum modum jam ys P » p D. Amort Tr. de Incarnatione. pree I1l. ) $56 DISPUTATIO ml prefuüppofita illa unione quoad fubftantiam.c. meruit illam quoad fubftantiam. n. ad ejusmodi j f meritüm jam requirebatur unio hypoftatica quoad fui rationem genericam ac fpecificam. Sedquod ü j in individuo fpe&ata in continua produ&ione vel [ L] reprodu&ione aquirat novum refpectum effentia- Jem ad has vel illas partes, ac differentias loco- fem ) rum & temporum, pertinet ad modum.indivi- dualem , identificatum cum re. (j il QUJSTIO III. eagm a WR hl Ijb W Zn B. Firgo fit promerta Maternitatem Chrifhi? paT. U i OTANDUM TI. Meritum dividi in meritum qui. decondigno, & meritum de congruo. Mte- d RITUM DE CONDIGNO requirit equalitatem L i n operis cum premio, & ordinationem premian- Quf tis, qua ipfum opus in ordine ad tale premium WT l1 ab operante requifivit, prout fuppono ex Tra- &atu de Gratia. Meritum de congruo fubdividi- rF, g, tur in meritum de congruo latedictum , & ftrite Un di&um. Meritum DE CONGRUO STRICTE * d DICTUM dicit talem difpofitionem ad gratiam, n ut eam premians vel ratione füue promiflionis, Vi ordinationis, aut convenientiz non poffit dene- W gare licet non reperiatur equalitas operis cum Nüh à premio. Meritum autem DE CONGRUO LA- h TE DICTUM dicit nudam difpofitionem ad gra- d Y tiam, quam przmians fine ullainjuftitia, autim- u » perfe&ione, vel pofitiva dedecentia fic difpofito JM poffet denegare. Alii recte fubdividunt meri- W tum DE CAUSA EFFECT, INCARNAT. 227 5 tum de congruo in meritum abfolutum , & ex fup- bl pofitione , feu conditionatum. — Meritum ex /uppo- iüqr& fitione foret, fifüppofito decreto divino affumen- i di naturam humanam pura creatura mereatur, ut m eam affumat ex femina; vel fi fuppofito; quod t Deus decreverit nafci ex feemina, B. Virgo me- nüuflgï reatur, ut potius nafcatur ex fe, quam ex alia. Tij NOTANDUM 2. Aliud effe, quod B. Vir- go dicatur mereri, ut predeftinetur feu eligatur jn Matrem Dei; & aliud eft, quód mereatur ex- ecutionem, feu effe Matrem Dei. Iilud prius quidam vocant maternitatem in actuprimo; alte- n rum vocant maternitatem in actufecundo. Aliud etiam effe, quod B. Virgo dicatur meruiffe gra- tias difpofitivas ad a&tualem maternitatem, & aliud jj quod dicatur meruiffe ipfam a&ionem fuperna- p i turalem aut virtutem phyfice effecivam unionis al hypoftaticz. Quod B. Virgo ne quidem de con- ?i gruo merita fit predeftinationem feu electionem Y fui in matrem, defendit Suarez in 3.' Difp. 11. aT Se&. g. additque: anc conclufionem cenféo e[Je cer- iiv $am, eamque propterea T'beologos ommes potius fuppo- &h nere', quam difputart. Ego cenfeo; in hac re, TC quae multum habet de quaeftione nominis, non contentiofe difputandum, fed plano modo lo- l greüï uendum. v T DICO. B. Virgo merita eft maternitatem Chrifti merito de congruo ftri&e di&o. »petisf U PROosATUR 1. ex D. Thoma 3. q.2. à.11. ad 3. ubi ait: B.V/irgo dicitur merui[Je portare Do- j j "a minum ommium; mon quia weruerit , ipfum incarnari ; fed quia meruit ex gratia fibi data illum puritatis && ) " Dei, jj " Janctitatis grqdum, ut congrue po[Jet e[fe..Mater g RO- [on j 2028 DISPUTATIO E CR ! PROBATUR 2. ex SS.Patribus. I.S..Hie- jid ronymus in.Epift. ad Euftatium: Propone tibi . B. l ':m glu Virgimem, que tante extitit puritatis, ut Mater Dei p " e[Je mereretur. (/] 2. S. Zfug u[tinus Serm.IIAI.- 1nN atali. Chrifti: J Pre alüs eligitur Virgo. de toto aundo,. que tantum baberet. meritum , ut Dei Filium in fe fufciperet. .. Et D) l. de natura & gratia: B. Maria concipere .-Deum D] " li meruit €9 parere. Et Serm. 18. de SanGis, . glo- riam maternitatis adífcribit merito obedientie & itti il f D. fidei, & humilitatis, quando dixit: |.Ecce. ancilla j Domini. 3. S. Petrus Damianus Serm. 2. de Affümpt. ul ii Singularis ejus fanttitas & gratia boc promeruit , quod Jufceptione Dei. fingulariter judicata. eft . digna. t 4. S. ZImbrofius 1. ?. de Virginibus: Quid de N TU PA fingulis moror? Que digna fuit, ex qua Filius Dei nafceretur. 9 M o d 5. S. Bafilius Hom. de hum. Chrifti generatio- ne: JDigna Unigeniti divinitati conjungi fuit. M . 6.. S. Chryfoflomus Hom. 49. in Gen. . Quomodo lz L fieret iflud , quoniam virum: non. cognofco? . tqui pro- pier boc ipfum. fieret. Nam fi cognovi[Jes. oirum, u Iy non fuifes babita digna, ut buic miniflerio defervires. 7. $. Epipbanius Elerefi 78. |Quomodo audent AUA l impetere impollutam virginem, que digna fa&ta e[f A fieri. babitaculum filii Dei , & ele&ta ex multis milli- x.mm bus, quo «as €9 babitaculum dignum e[[et ? u Lm &l '0 8. S. Damafcenusl. 4. c. 15. vocat. B. Virginem San&tum , admirabile , ac fummo Deo dignum templum. li ! 9. S. Bernardus Serm. 1. de affumpt. Nec in Qu terris locus dignior uteri virginalis templo, m quo hu Filium..Dei .Maria fufcepit... Et Serm. 4. Que vel -.w[e ange- E CAUSA EFFECT. INCARNAT. 229 t angelica puritas Virginitati illi audeat comparari, que W:V i digna fuit, Spiritus San&i facrarium fieri, & babi- l iaculum filii..Dei. Et Serm. de Nativit. Mariz: Plena dt gratia , & adbuc gratiam invenit digna A i prorfus inoenire , quod. quarit. Viiy 1O0. S.Gregorius, feu author in l. . Reg. c. r. p Jncomparabilibus illuftrata ameritis Dei Ünigenito, in M quo recumberet , facrum praparavit uterum. 1r. Fortunatus l. de acternis gaudiis Virgini- iag felixn, que partu eft digna Tonantis; que meruit "m JDominum progenerare fuum I12. l]s S. Znfelmus l. de Excellentia B. Mariz l Pura fanttitas, & fantüi[fma puritas püffmi A(Lu peötom ejus omnem omnis creature puritatem froe [an- gn &itatem. tranfcendens. incomparabili fublimitate boc pro- meruit, u reparatrix perditi orbis. benigni[|mme foret. ^ ii 13. Eutbymius Panoplie part.r. tit.2 Usque ad fan&tiffmam .Mariam nondum Incarnatione. digna &t inventa fuerat officina 14. Ecclef ia in Hymno Pafchali. Regina co- Et in ora- hm liletare, quia quem meruifHi portare. LW tione ad Hymnum: Z/ve Regina, ui dignum fl iui babitaculum ejfici mereretur. Ullj il Illud cadit fub merito de PRosnATUR 3 j I congruo ftriCtedicto, quod, licet valorefuo lon- [ ge excedat valorem impenfi operis, ordinatur lijt tamen à premiante & fpondetur in compenfatio- nem certo fubje&to omniumrefpeGive digniffimo (if Sed tale premium eft maternitas Meffie. — Ergo. Maj. patet ex omnibus premiis conftitutis pro j j carmine, oratione, folutione problematis, pi- G&ura, fculptura, inventione artefa&ti curfione n n &c. inter omnes concertantes perfectiffima. — Sic ^ P:3 enim 356 DISPUTATIO IlI. p n q enim inter eos cuftodesregios, qui Esdre& 3. c. 3. f concertarunt de problemate: quid fit. forti[Jimum ? recte dicitur meruiffe merito de congruo ftri&te hi.j u di&o purpuram, & amicitiam regiam, licet va- lor ingeniofz folutionis necequet, necobtinere b foleat tam ingens premium. Min. prob. Virgini- [j ii tati filiarum Ade omnium quoad animam pul- cherrime Virginis per Scripturam V. T. & Tra- tj 4 ditionem , ac etiam infpirationem internam taci- te promiífa fuit maternitás Meffis. Ergo cum 154 B. Virgo virginitate & virtute inter omnes Ad« [j j filias primas laudes tulerit, re veramaternitatem merito de congruo ftricte dicto meruit. Zntece- v n d ? dens colligitur partim ex prophetia illa Ifaiz 7. V n v.I4. Ecce V'irgo concipiet & pariet filiun, & ex refponfo B. Virginis ad Angelum. J tl Q q Solvuntur Obje&iones. d OBJICITUR r. Eft poffibile meritum de PT condigno relate ad maternitatem Chrifti. Ergo W üf n F-r id in B. Virgine debet admitti. nt. prob. quia non poteft oítendi implicantia &qualitatis inter A meritum & maternitatem , prafertim cum ex di- Ihg j u &is in Difput. r. juxta doctrinam D. Thome con- n ftet, potuiffe à qualibet perfona affumi innume- : ras naturas humanas, & confequenter dari poffe a W innumeras maternitates Dei, in quo cafu mater- "n nitas jam non effet fumma dignitas in omnibus 1 ) ereaturis, prafertim fi aliqua perfona divina fimul g affumpfiffet aliquas naturas angelicas. tb 2 Eft faltem probabile, quod B. Virgo. um de condigno merita fit maternitatem Chriítis Vs ergo DE CAUSA EFFECT. INCARNAT. 231 m ergo cum cültores Marianos deceat propendere Ton in fententiam magis piam, id afferendum eft. s 4dnt. prob.. Id docuerunt Gabriel in 3. dift. 4. q. 1. ! N a. 3. dub.3. "Almainus q. 1. dub. 3. JMajor q. 4. i ":hulenfis Paradoxo 1. c. 34. & 38. Aliietiam do- "MW* cuerunt, quod B. Virgo merita fit maternitatem Uity de digno, qui modus loquendi non videtur differ- Ts re à priori. Ita locuti funt S. Bonaventura.dift. 4. Ml ài2.9:2, Richardus dift. 4. a.3. q. 1. Marfilius j ln in.3. q.5. a. 3. dub. 1. concluf. 2. & 3. li Il REsPONDEO h (* .Zld 1. & ?. Me nec de poffibilitate, nec de L d probabilitate meriti de condigno velle contende- [ re. Sedrelinquo id cujuslibet judicio. . Obfer- ^AT vo tamen, quod Gabriel per meritum condigui, utvocat, videatur idem intelligere, quod nos intelligimus per meritum de congruo ftricte di- &um, quia eam condignitatem non fundat in zqualitate operis ad premium, fed in acceptatione mf Dei, qua B. Virginis opera ordinavit & accepta- iy vit ad tale premium. . S. Bonaventuraautem ex- d. preffe meritum B. Virginis tantum vocat meritum 0s Dd congrui. Suarez]l.cc. Difp. 10. Se&. 7. ficfcribit: na B. l'irgo non. meruit de condigno e[e Mater DEI. meu Hec fententia efl communis inter T beologos. Eo- ia dem modo fentit Savedra Difp. 11. Se&. 3. Cur hn autem communis Theologorum neget meritum [1ti de condigno, videntur moveri fartim 1. ex ipfa impoffibilitate talis meriti, partim 2. quia merita Q Qd omnium hominum ac ipfius B. Virginis ordinan- tur à Deo ad promerendam sternam beatitudi- n ) nem; partim 3. quia exiftimant, femel conceffo, l quod detur meritum de condigno ad maternita- P 4 tem q * 232 DISPUTATIO IIL ] tem Chrifti etiam confequi meritum de condieno Fj " relatead ipfam Incarnationem; partim etiam, quia videntur obftare quidam textus, Patrum. Sic al p enim S. Hieronymus Dial. 1. contra Pelag. ait:. d- verte, quod beatam [e fic dicat mom proprio merito, Ms E tUt Jl atque virtute , fed Dei in fe babitantis. clementia. S. Bernardus Serm. de Nativit. B. V. Quarant. alii ( meritum , no$ imvoenire gratiam fiudeamus. Maria Wetl non. pratendit meritum, fed. gratiam querit. Et-4Di Ti Fulgentius de Incarnat. c.7. lpfum Deum bominem f fa&um , mon bumanis meritis; fed.concepti mafcentis- li que ex ea fummi .Dei dignitate promeruit. Verum qu 1 an folide fint he rationes, nolim contendere. fs "d. facundum enim videtur refponderi poffe, non W W omnia merita hominum etiam de fatto fic ordina- m ri ad eternam beatitudinem, ut homo juftus ex N fpeciali ordinatione, infpiratione, vel permiflio- Mu ne divina non poflit de condigno mereri aliud Ut premium vel gratiam. Imo etiam JZitta[Je de In- x K carnatione quzft. 4. Se&. 3. affert. ». actu id con- pl j cedit in B. Virgine. Beata Virgo, inquit, de condi- n gno meruit eum [anttimonie flatum , quo pofito ele&ta u eft in Matrem Dei. d tertium poftet refponderi ; meritum de condigno referri ad Maternitatem merito conditionato, feu potius ex fuppofitione; 4 ficut de faéto merita humana merentur de condi- gno vifionem beatificam ex fuppofitione eleva- Q Il x NU tionis nature corrupte ad ftatum fupernatura- lem, licet non mereantur de condigno ipfam V elevationem naturz. N 1] -Ad quartum poftet dici, Patres illos loqui de merito relate ad ipfam pre- ly deftinationem feu electionem in Matrem Dei , ac N confequenter ad predonationem gratiarum excel- t lentium, DE CAUSA EFFECT. INCARNAT. 233 Y lentium, quibus B. Virgo dotata merita effe pof- lLLl fet de condigno Maternitatem; ficut D. Paulus l LU & alii Sancti, licet mereantur de condigno coro- f nam juftitie, non tamen pretendunt aut habent hn meritum de condigno relate ad' gratiam prevén- tionis, qua preventi funt gratuito tot extraor- Imo etiam San&i in colo non dinariis gratiis. pretendunt aut jactant meritum, fed eas coro- rü, nas, quas Apoftolus vocat coronas juftitie, cum gratiarum actione deponunt ad thronum Agni. ltaque relinquituríola ratio prima ducta ex in- m equalitate meritorum cum Maternitate Dei, qui I ftatus exfüuo genere re vera videtur excedere fta- tum quemcunque creature, ornatum quibuscun- que grati& donis. Quod fi effent plures Matres J Dei, femper tamen veriflimum effet, eum fta- ?U tum incomparabilitr excedere quemcunque 1 di alium hominum & Angelorum ftatum, ficutfem- de]t per verum eft dicere, ftatum regium excedere [con ftatum mendicabuli in fuo genere ditiffimi. ( Wi OsjJiciTUR 2. * Potuit Deus B. Virgini uU 0 t conferre gratiam intrinfece ordinatam ad Mater- nitatem, & propriam Maternitati, ficut gratia Dd fanctificans eft quedam participatio naturz divi- J eu ne anticipata per arrham & veftem filiorum Dei amiffibiliter. Ergo etiam, ficut per gratiam fan- 6s ) j Gificantem gratis donatam homo poteft mereri de condigno vifionem feu actualem participatio- " fi nem Dei; ita fieri potuit circa Maternitatem B. Virginis. ) jl 2. B.Virgo de condigno meruitgratiam fan- j Gificantem; ergo multo magis de condigno me- " $ ruit 234 DISPUTATIO III, j ruit maternitatem. i c. prob. Gratia fan&tificans eft majus donum, quam ipía maternitas. Ergo. yii Hnt. prob. Chriftus Luc. 1 1. v. 27. muliere quadam i t exclamante: Beatus venter, qui te portavit , re- fpondit: Quin imo beati, qui audiunt Verbum Dei u é9 cuflodiunt. illud. t 3 S. Auguflinus l. de Virginitate c.3. ait: Felicior fuit Maria concipiendo mente quam . «entre. D 4. Gratia fanctificans conftituit hominem I f filium adoptivum Dei , non maternitas Dei. Er- [ go cum gratia fan&ificans poffit cadere füb meri- tum de condigno, idem dicendum de materni- ud as ll tate. M s. B.Virgo de condigno meruit difpofitio- VM nem ad maternitatem , feu ftatum fan&titatis re- f quifitum ad hanc dignitatem. Ergo etiam fic me- [ ruit ipífam maternitatem. Kal 6. Textus nonnulli Patrum füpra relati agno- ,em, l fcunt in B. Virgine dignitatem ad ftatum materni- j tatis aferendo quod fit digna Mater Dei, & hic d H terminus poteft exponi de ratione merendi de ii condigno. Ergo à eultoribus Marianis fic decet &t exponi. ig REsPONDEO me nolle de hac re contende- Ed fe. Refponderi tamen poffet T Zdd 1. tr. a, n. C & p. Difparitas affignari "a poteít, quia gratia amiffibilis ad obtinendam ma- i ternitatem non equivaletipfi maternitati. Econ- ET tra gratia fan&tificans dicit ipfam collationem, ïmt prafentiam, inhabitationem, & donationem, feu. 'myw unionem Spiritus San&i, ita ut arrha, & pre- ïm) mium non fint aliud, fed idem alio modo appli- UT catum. Si autem gratia fanétificans explicatur LT per DE CAUSA EFFECT. INCARNA T. 535 : per qualitatem abfolutam , obje&tio profe&o ha- bet difficultatem. Viderint ergo, unde impoffi- l'eq qn bilitatem meriti de condigno probent, qui gra- ^ /rrmb tiam fan&tificantem fic explicant, ut pereamtan- quam unionem accidentalem & modum applica- tivum dicatur conferri ipfe Spiritus Sanétus. [ ( d 9. n.a. u) Id enim fieri non poteft, nifi per aliam gratiam ejusdem valoris, ita ut folum fub li meritum cadat perfeverantia gratie , vel modus k ratie. ] Lj Zld 3. dift. Fuit felicior in genere beatitudi- du nis effentialis.c. in genere gloric accidentalis. n. "Ad 4. c.a. n.c. &fuppofitum, quodgratia fan- fj &ificans quoad fubftantiam poffit cadere fub me- ritum de condigno. ! ZÁAd s. c, a. n.c. quia difpofitio ad maternita- tem Dei non neceffario poft fe trahit maternita- tem; neque dicit zequalitatem cum illa. t Ll 4Ád 6. tr.a. n.c. quia ad excellentiam Matris & Dei plus fervit, fi dicatur ea maternitas tantee iM ü dignitatis, ut non poffit in infinito poflibilium ( creaturarumreperiri equivalens, quam fi dicatur, dari equivalens, quo pofito-fit obtinibilis per i meritum de condigno. OBJICITUR 3. Scriptura & Patres mater- nitatem Dei in B. Virgine nulli merito, fed foli d (utg till gratiz adfcribunt. Ergo B. Virgo eam nequidem. merita eft de congruo. Zdnt. prob. Luce 1. B. a Virgo miratur, quod Deus refpicere dignatus fit o bumilitatem, hoc eft, vilitatem & abje&ionem ) i fuam, qui modus loquendi non folet adhiberi ab €o, qui merito fuo bravium aut premium obti- j p nere connitebatur. 2. Ga« y 236 DISPUTATIO III. 2 Gabriel in Annuntiatione ad B. Virginem u alt Invenifli gratiam apud .Deum Ecce. concipies. , t Sed alias quiletanuntiant, etiam merita allegant, ubi aliqua reperiunt Sic eodem capite Luce 1. uh Angelus ad Zachariam ait: Exaudita ef deþrecatzo iua, C9 uxor tua pariet tibi fiium. ) j u j 3 S. Bernardus füpra relatus, licet alioquin fummus Encomiaftes D. Vlrgmls, rotunde fine - m exceptione ullius generis meritorum ait vant alii meritum , nos invenire (in B. Virgine) gra- T tiam . [budeamus k ÜT 4. B.Virgo ante annuntiationem angelicam ne quidem agnovit, fe fore Matrem Dei; nec m 5 ) ejus modeftie convenit, ut hanc dignitatem pre- cibus ambiat, vel ad eam impetrandam fua bona ii opera ordinet. Ergo falfum eft, quod in pro- batione 3. affertum eft, ejus bona opera ad hoc EW premium filiabus Ade propofitum cucurriffe. In b Md 5. B. Virgo independenter ab ullo merito eft electa in Matrem Dei. Ergo hanc dignitatem T non obtinuit ex merito "Ant. prob. Ideo fuit à Deo. prefervata à peccato originali, & à primo u conceptionis rationalis momento tot gratiis cu- i, mulata, quia jam fuerat electa in Matrem Dei. T rgo. ^L l 6. Mereti maternltatem Dei idem eft, ac 1 [ mereri, ut aliqua pars fuz carnis, vel fangulms uniatur hypoftatice Verbo Sed hoc non potuit Ils AT mereriB. Virgo. Ergo — Min.prob. id mereriidem T ïf[( foret, ac mereri unionem hypoftaticam. qu) 7. Maternitas B. Virginis habet quandam r dignitàtem infinitam. Ergo non fubftat merito jl totaliter finito. z4nt. prob. Id docet S. 'Thomas W 1:09.25 DE CAUSA EFFECT. INCARNAT. 237 X'*u-, I.q.25. à. 6. ad 4. his verbis: JDicendum, quod t bumanitas Chrifli ex boc , quod efl. umita..Deo, . & beatitudo - creata. ex boc , quod eft fruitio Dei , & Bea- Itb ta Virgo ex boc, quod eft Mater Dei , babent quan- il dam dignitatem infmitam ex bono infmito quod eft Deus; €& ex bac parte mon potef? aliquid fwri me- bl lius eis. Ia 8. . MaternitasDei dicit quandam affinitatem d ) cum Deo. Ergo non poteft dari meritum huma- 'j u lj num, cui ea aflinitas fine pofitivainconvenientia denegari non poffit. Hnt. prob. D.'Thomas 2.2. q. I03. a. 4. ad 2. ait: Hyperdulia (qus debetur B. [2 Virgini) ef] poti[Juma fpecies Dulie communiter fum- n pie. Maxima enim reverentia debetur bomini ex af- finitate , quam babet ad Deum. Tj 9. Maternitati Dei debentur gratie majores rE n ac majores in infinitum. . Ergo nulla poffunt po- rf ni merita, quibus ille fons gratiarum infinitarum Tetii denegari non poffit. 4mi.prob. Matri Dei deben- Yif tur majores gratie quam omnibus creaturis aliis at Er- " l in ea dignitate maternitatis non conftitutis. ii go debentur majores ac majores in infinitum. ts ( c. patet , quia funt poffibiles creature plures ac u plures in infinitum. — Znt. prob. Decet, Matrem Dei à Deo honorari, ac majoribus gratiis cumu- d lari, quam omnes alias creaturas puras. Id iO. Quando Patres dicunt, quod B. Virgo uonpo? fuerit merita maternitatem, aut quod fuerit di- g gna ifto honore, poffunt intelligi de merito con- gruo late di&to. Ergo nil cogit, ut ftatuatur ex " ( iis meritum de congruo ftrictediéctum. nt. prob. tf U Quando loquimur de perfona affecuta inopina- d tam fortunam, aut favorem primarium princi- pis, DISPUTATIO il ) 238 j l pis, aut Officiumi excellens, ad quod nequidem i afpirare unquam aufa fuerat, dicimus; quod fue- b a rit digna illa gratia, & quod eam merita fit ob du preclaras dotes, ob probitatem morum, velob juftitiam, velob fidelitatem &c. etiamfi centum REUX [ I alie perfong in regno fint, qui fimilem habent capacitatem vel meritum. . Ergo manifeftum eft, 2 À in communi modo loquendi non fignificari hujus- d modi terminis meritum de congruo ftricte di&tum, cui donum convenienter denegari non poffit, fed L lJate dictum. ia RESPONDEO hr il Ad 1. n.a. ad prob. dift. INon fic folent lo- DP [ li qui, qui à premiante non funt preelecti & fpe- cialibus mediis inftructi ad promerendum bra- ]i ) I vium.c. qui funt preele&di & fpecialibus mediis inftru&ti. n. Sic fi Rex donaret gregario militi I LT. 1 équum curforium eminenter optimum ad lucran- dum bravium in certamine curforio equorum, Ü [ucratus bravium regium merito fuam indignita- N n tem in gratiarum actione fateretur. Equus au- tem ifte fefforius gratia Dei preexcellens eft. tjra d ». Dico illa verba Angeli effe tacitam A depredicationem meriti. Invenire enim gratiam t | dicitur , qui illam folicite quzrit, juxtaillud Chri- Wo l Sic dicitur Ge- t fti Matth. 7. Qui querit , invenit. nefis 6. de INoe: JVoe vero inoenit gratiam. Et M W Deus ad Moyfen Exodi 33. v. 17. Imoenifti gratiam coram . Et Rutb c. 2. v. 10. ad Booz: Inveni LUR gratiam ante oculos tuos, quam deferta fua patria D Et Efiber c.7. ad Affuerum: Si inveni i quzfierat. gratiam in oculis tuis, quam etiam cwm periculo vi- hi te ( trino convivio & probitate fua meruerat. Imq Q ubi DE CAUSA EFEFCT. INCARNAT. 259 ' ubi Angelus B. Virginem gratia plenam, feu ut Y intextugreco habetur, dilettam falutat, recipro- fl uT cam tacite Maric dilettionem commendat, cum charitas infufa pro fuo materiali difpofitione di- lnb lectionem in perfona à Deoamata quadam mutua n nature prioritate fupponat, prout in Tractatu o de charitate oftenfüm eft. 4Ád 3. dift. Hoc dicit Bernardus loquendo de merito relativo ad predeftinationem divinam h EX & collationem anticipatam gratiarum B. Virgini intuitu predeftinationis à prima Conceptione B. Virgini collatarum.c. loquendo de merito relati- [ ll :l vO ad executionem. n. -Ad 4. dift. Non agnovit, fe fore Matrem n Dei, cognitione certa. c. fpe certa & conditio- J nata, fi prz aliis filiabus Ade fe digne difpone- 0E ret.n. NNec repugnabat modeftig B. Virginis, fi |lic: fe ad hanc gratiam cum aliis devotis filiabus Adae UI difponeret; non enim id egerat caufaambitionis, lt fed ex amore generis humani , acfüiinprimis po- p puli, ut ex fervitute diaboli tandem aliquando « eriperentur; ut promiffiones Dei non diutius dif- du ferrentur, ut potentia doemonum toti orbi domi- Wi nantium frangeretur, ac denique ut femper ii Id populo fuo vigeret zelus Deo gratus virginum í (t ad tam fublime bonum anhelantium, & virtute iif concertantium. ) dd$ o U: Contrafium patet ex eo, cui f Q donatur equus curforius à Rege ad merendum bravium regium. f À ZAd 6. dift. Eft hoc mereri merito unionisex Juppofitione tali, quod à Deo quoad fubftantiam ex aliqua fiiarum Adze jam fuerit praftabilita. tr. mfl.« meri- DISPUTATIO III. ) 240 merito abfoluto. n. Senfus patet ex fuperius di- &is. Drixr tr. quia fuppono ex Philofophia, nullam particulam matris fine mutatione fubítan- hi - tiali tranfire in fobolem. Ad 7. c.a. dift. C. Ergo non fübftat merito ftri&e tali quoad fubftantiam, & abfoluto. c. 1'm W quoad modum, & ex fuppofitione decretidivini, eum honorem filiarum Ade omnium digniflime I deferendi. n. ( i Ad 8. c.a. dift. C. Non poteft meritum ab- folutum, & relate ad fübítantiam maternitatis. c. us g meritum ex fuppofitione decreti divini eam con- ferendi filiarum Adz pulcherrimz ac digniffimz. t n Senfuüs patet ex dictis. ha d 9. dift. Debentur majores ac majores in T | infinitum gratic& debito conditionato, fi Deus t voluerit per totam sternitatem femper plures & fumrp. plures creaturas condere. tr. fi noluerit. Jabdift. Yu debentur in a&u primo. tr. in actu fecundo. n. lt Dixri tr. quia, ficut in Tra&tatu de Gratia ex D. 'Thoma circa gratiam juftificationis facienti quod u !l eft in fe di&um eft, magis proprieloquendo Deus talem gratiam potius debet fuz praordinationi, [ ls ..... quam homini. ZAd xo. n. a. ad prob. inverto argumentum. I Si Rex omnium digniflimo promitteret officium à d älm P rege fecundum, ille diceretur hoc mereri merito N decongruo ftricte di&o , qui eminenter pr omni- hi bus merito excelleret. Ergo cum SS. Patres in Læ) li B. Virgine agnofcant meritum incomparabile ad A reliquas Adzefilias, & excellens eminenter, etiam "i in ea agnofcunt meritum de congruo ftricte di- J étum. 3 N] " QU E- li DE CAUSA EFIFECT. INCARNAT. 241 [ QUJESTIO IV. UY ZÍn €? quomodo Progenitores Chrifli meruerint, ; k «el mereri potuerinr Incarnationem? i OTANDUM I. itiüi Aliud effe, mereri Incarna- tionem quoad fubflantiam , hoc eft, ut Deus if moveatur ad decernendam unionem hypoftati- cam alicujus perfone divine cum natura huma- T na? &aliud effe, mereri Incarnationem quoad cir- Jf cumftantias , videlicet, ut fuppofito decreto divi- no uniendi aliquam perfonam divinam cum na- li v.;r RU tura humana illa Incarnatio fiat potius ex bac Jlir- $e, quam alia, nempe ex ftirpe Abrahami & Da- I vidis, potius n boc loco, quam alio, nempe in , ik Bethlehem ; potius boc zempore prefenti, quam futuro. rpie i, J NoTANDUM 2. Anonnullis inftitui fpecia- T. lem quaftionem, an pura creatura mereri poffit aeri) Incarnationem quoad fubftantiam? Verum cum Y commode otiofum fuerit multiplicare, füfficienter nihD: refolvi poffünt.ex dictis in precedente queftione dint fine neceffitate ejusmodi fequentiz. quaftiones exiguæ'con- ,umenï DiCO E Nec progenitores Chrifti, nec ;oäciü ulla alia pura creatura potuit de condigno mereri v Incarnationem in przfenti providentia. pratt PRoBATUR authoritate & ratione D. Tho. hr me, connaturalis appetitus omnium actionum 19&1"&?;'- humanarumterminatur precife ad illam unionem Mu cum Deo, quas habetur per vifionem intuitivam pb Dei. Ergo non fertur ad fublimiorem unionem, nempe hypoftaticam , 3. q.2. a. 11. C. fic fcribit: D.Amart Tr. de Incarnatione, Q Di- DpISPUTATTO Ill J 242 Dicendum , quod. meque opera alterius. cujuscunque bo- ls a münis potwerwnt e[[e meritoria bujus unionis ex condi- g-no. PniMO quidem, quia opera meritoria bomünis mj H ( proprie or dinantur (hoc eft, quantum ad eorum naturam & connaturalem exigentiam pertinet, (;ver' petunt ordinari) ad beatitudinem, que e[L virtutis premium, & confiftit in plena Dei fruitione. Unio D f autem lucarnationis, cum fit in e[Je perfonali, tran- r fiendit unionem beate mentis ad Deum, que eff per [j [ a&um fruentis. Et ideo non potefl cadere fub merito Cutpote ad quod requiritur ordinatio & appetitus Mp connaturalis etiam operantis). SECUNDO, quia T: gratia non potefl cadere [ub merito; quia efL merendi n T principium. Unde multo minus Incarnatio cadit fub merito , que eft principium &ratie : juxta illud S'oan- lv i vis X GRATIA ET VERITAS PER JESUM p CHRISTUM FACTA EST TrnT:05; quia In- carnatio Cbrifli efl veformativa totius bumane natu- TC. Et ideo mon cadit fuüb merito alicujus bominis fingularis; quia bonum alicujus puri bominis mon pot- 0:' eft effe caufa boni totius mature. DICO II. Progenitores Chrifti funt meriti A n de congruo Incarnationem quoad circumftantias. M l PROosATUR I. ratione & authoritate S. TR t] 'TThomz, quil.cc. C. fic feribit: x congruo ta- men fantti Patres meruerunt. Incarnationem. defideran- lu u do $ petendo. Congruwm enim erat, ut Deus exau- diret eos, qui ei obediebant. M iil PRosATUR 2. ex variis textibus Scripture. Sic enim tam Abrahe, quam Davidi promiffum eft ob eorum merita, ex eorum ftirpe nafciturum d Chriftum; & Danieli Prophete, & Zacharie Pa- i li tri S. Joannis B. promiffa eft acceleratio Incarna- Tnom tionis DE CAUSA EFFECT. INCARNAT. 243 tionis ob meritum precum. Gen. 22. v. 18. di- cit Deus Abrahamo: Quia fecifli banc vem, & mon peþemjlz filio tuo umgemto propiter me, benedi- centur in fomine tuo omnes gentes terra, quia obedi- Jüi voci mea. Et Pfal. 131. de Dav1de, eo quod voverit conftructionem templi, dicitur: Suravis Dominus David: .De fru&tu ventris tui. ponam füper fedem tuam €g'c. Et 2.Reg.7. v.27. Quia revelafti aurem feroi tui dicens: Domum edificabo tibi; locu- tus es ad fervum tuum bona bec. Et Danielis 9. )&.L v.23. Zlb exordio precum tuarum egre[Jus. eft. fermo ; ego autem -eni ut indicarem tibi, quia «ir defide- viorum ess faptuaginta bebdomades abbreviate funt &jc. Exaudita Et Lucz r. Patri S. Joannis B. dicitur efl deprecatio tua & uxor tua pariet tibi filium, & " ipfe precedet ante ilum. 01 77 m Solvuntur Objectiones. 07 LR OB3]1CITUR I. Progenitores Chrifti de condigno meriti funt vitam &ternam. Ergo et- d iam de condigno meriti funt Incarnationem. c. ml frob. Qui meretur finem, füb eadem rationeme- Qrdt retur media ad finem 2 Patres V. T. non tantum petierunt cir- ( n du cumftantias Incarnat:onis, fed etiam ipfam Incar- u nationem. Ergo fi precibus fuis & bonis operi- bus meriti funt eam Incarnationem, eam prome J riti funt quoad fubftantiam. 1 pHL RzsPoNDEO c.a. n.c. ad prob. dift. Nifi en&f ea, que requiruntur adfinem, requirantur fimul ad ipfum meritum.c. fecus.n. dtarefpondet D. Zat« Thomas 3. Q. 2. a. I1. ad 2. Dicendum, inquit, ( A/ Q 2 quod ) 244 DISPUTATIO IIL, quod boc efl falfum, quod füb merito cadit omme il- lud , fine quo. premium e[Je non potefl. — Quedam enim fünt, que mon folum requiruntur ad premium, fed i [ etiam preexiguntur ad meritum , ficut divina bonitas pi &? ejus gratia, €9 ipfa bomimis natura. Et [mili- ter Incarnationis wmwy[lerium fb principium merendi, p tl quia de plenitudine CbrifHi ommes accepimus , ut dici- iur 0an. 1. ( AAd ». dift. Petierunt ipfam Incarnationem ex fuppofitione promiffionis divine de illa ali- Bl hd quando ponenda. c. fecus.n. Quando res ipfa promittitur, etiam defiderari ac precibus poftu- hT tz) lari poteft etiam quoad fubftantiam , fed illa de- il fideria & preces non funt meritum de congruo ftri&e dictum , quia promiffio non eft facta meri- r d tis, fed gratuito. Solz autem circumftantiz ap- promiffze funt meritis. T A Homo per actum mere na- u OB]ICITUR 2. turalem ne quidem de congruo poteft mereri gra- 'tiam fupernaturalem quoad circumftantiam v. g. M;; 1 T intenfionis , accelerationis &c. Ergo neque pro- genitores Chrifti potuerunt de congruo mereri ii Incarnationem quoad circumftantias. c. prob. eft major diftantia perfe&ionumin iftis, quam in illis. 2 Circumftantiz Incarnationis habent in- trinfecam ac effentialem connexionem cum Incar- natione. Ergo non poffunt effe obje&tum meri- ti de congruo,, quin fimul haberetur pro objecto meriti ipfa Incarnatio, quod efít impoflibile. "nt. prob. Tllee circumftantiz confiftunt in certis durationibus, ubicationibus, actionibus genera- tionum &c. quz intrinfece refpiciunt fuos termi- S &c. " Dos ubicatos, prodg&os, & durante REesPON- DE CAUSA EFFECT. INCARNAT. 245 lly; REsPONDEO DN -Ad x. dift. Non poteft mereri gratiam fu- g ) pernaturalem quoad circumítantiam merito de M li congruo ftri&te dicto. c. late di&to. n. In Tra&a- tu de Gratia oftenfum eft, quod juxta 'Theolo- E 05 difpofitio adgratiam, dum homo facit, quod T eft infe, vocetur meritum de congruo late di- &um. FA RrsPONDEO tamen 9. tr. à. n. c. ad frob. dift. deii Eft major diftantia perfectionum entitativa. c. ld01 l habitudinis. n. Nam in Patribus V. T. dabatur gratia juftificationis, & amicitie fupernaturalis h cumDeo, cui Deus fine inconvenientia noh po- UT terat denegare circumftantiam Incarnationis aliun- i j de praftabilite, fiponerent conditiones omnium f decentiffimas. Econtra in a&u mere naturali nil reperitur, cui gratia fupernaturalis aut circum- T ftantia illi intrinfeca conven poffit, .ienter denegari non Ti aM d 9. tr.a. dift.c. Nonpoffünteffe obje&tum quy meriti, nifi fimul pro objeéto habeatur Incarna- W tio, ut aliunde preftabilita.c. ut praftabi- ;j lienda. n. m dbl Wl oq 9 o e. junt SNA x EW ) rodi ] 4 [ E P uN A SNVIS meO' Q3 VLROUS H n bur fuP J Q 5 DISPU- | ] ) y $46 DISPUTATIO IV. sim 4969 6969 6969 €969 4069 09 6369-6369 0909 [ ATS (ny DISPUTATIO IV. l T» r De Libertate, Scientia, &aliis per- d fe&tionibus Chrifti. Drt n hac Difputatione queritur : li ] ] D. 1. An & quomodo Chriftus fit impecca- L bilis ? 2. An Chriftus habuerit preceptum rigo- rofum moriendi ? 3. Qualis fuerit Scientia in Chrifto? yui , 4. Qualis fuerit Sanctitas & QGratia in Chrifto? ) 5. An operationes Chrifti fuerint valoris jl il y meritorii fimpliciter infiniti ? QUJASTIO I n & quomodo ChrifTus fuerit impeccabilis ? NOTANDUM I. Certum effe de fide, quod (ü in Chrifto dentur due voluntates, & dusx volitiones, nempe humana & divina, ita tamen MZ ut voluntas ac volitio humana femper fit perfe- nQUL €tiffime fübordinata voluntati feu volitioni divi- y vinz. Ita ab Ecclefia definitum eft contra Mo- n nothelitas. »ïhü Id oftenditur inprimis ex Scriptura in variis textibus v.g. Luce& 22. v.42. ubi Chri- Ti ftus in Oliveto dicit ad Patrem: JNon mea, fid tua r volun- DE LIBERT. ET SCIENT. CHRISTI. 247 T voluntas. fiat. Aliunde autem conftat, unam effe Pa:ris & Filii voluntatem ad extra. Idem often- ditur in Epiftolis do&rinalibus Leonis L., Mar- l tini I. & Agathonis Summorum Pontificum. Ve- ritas autem Catholica definita eft in Concilio La- W lj teranen(i fub Martino I. qui definitionem Conci- li ad omnes Ecclefias tanquam regulam fidei Definitio fic transmifit in Epiftola Synodica. habet: ,Siquis fecundum San&tos Patres non con- i » fitetur proprie & fecundum veritatem fubftan- » tialiter differentiam naturarum inconfufe & in- fU » divife in eo falvatam, condemnatus fit. — Siquis » fecundum fan&tos Patres non confitetur proprie » & fecundum veritatem naturarum fübftantialem fi , unitionem indivife & inconfufe in eo cognitam, ( » condemnatus fit. Si quis fecundum fanctos Pa- , tres non confitetur proprie & fecundum verita- »tem naturales proprietates Deitatis ejus & hu- [ »manitatis indiminute in eo, & fine deminora- » tione falvatas, condemnatus fit. . Si quis fecun- »dum fan&os Patres non confitetur proprie & »fecundum veritatem duas unius, ejusdemque » Chrifti Dei noftri voluntates coherentes unitas, d » divinam & humanam, ex hoc, quod per utram- »que ejus naturam voluntarius (operator) natu- r Ü » raliter idem confiftit noftrz falutis, condemna- »tusfit. Si quis fecundum fan&os Patres non us f » confitetur proprie & fecundum veritatem duas u ,unius ejusdemque Chrifti Dei noítri operatio- 4l »nes cohzrenter unitas, divinam & humanam, 0i ( . n »ab eo, quod per utramque ejus naturam ope- »rator naturaliter idem exiftit noftre falutis, con- ) »demnatus fit. . Si quis fecundum fceleratos hz- 1/ E Q 4 reticos 248 DISPUTATIO IV. y » reticos unam Chrifti Dei noftri voluntatem con- [j ( » fitetur & unam operationem in peremptionem »Ían&orum Patrum confeffionis, & abnegatio- g l »nem ejusdem Salvatoris noftri difpenfationis, » condemnatus fit. Si quis fecundum fceleratos | ,Fv.t » hereticos in Chrifto Deo in unitate fubftantia- " »liter falvatis, & à fanGis Patribus noftris pie YN » przdicatis duabus voluntatibus & duabus ope- ( »rationibus, divina & humana, contra do&ri- fio: »nam Patrum unam voluntatem, atque unam Ia » operationem confitetur, condemnatus fit. Si m »quis fecundum fceleratos hzreticos unam vo- [f t »luntatem & unam operationem prout ab hzre- -- » ticis fümitur, impie confitetur, & duas volun- !d fehmw »tates, pariterque & operationes, hoceft, divi- »nam & humanam, que in ipfo Chrifto Deo in iM x »unitate falvantur, & à fanctis Patribus ortho- fi »doxe in ipfo predicantur, denegat & refpuit, » condemnatus fit. V Si quis fecundum fceleratos »hereticos Deivirilem operationem unam ope- b äl » rationem infipienter fufcipit, nonautem dupli- »cem effe confitetur fecundum fan&os Patres, Y »hoc eft, divinam & humanam, aut ipfam Dei- » Virilis, quze pofita eft, novam vocabuli dictio- w-g( »nem unius effe defignativam, fed non utrius- t: j »que mirifice & gloriofe unitionis demonftrati- & » Vam , condemnatus fit. Si quis fecundum fce- T & » leratos hzreticos in peremptione falutis in Chri- b V » fto Deo effentialiterin unitione, & à fan&is Pa- fitn » tribus pie predicatis duabus voluntatibus & dua- E » bus operationibus , hoc eft, divina & humana, d » diffenfiones & divifiones infipienter myfterio 588061 » difpenfationis ejus inne&tit, & propterea Evan- d » £elicas DE LIBER T. ET SCIENT. CHRISTI. 249 m M » gelicas & Apoftolicas de eodem Salvatore vo- i, »Ces non uni eidemque perfonze & effentialiter » tribuit eidem ipfi Domino, & Deo noftro Jefü R li » Chrifto, fecundum B. Cyrlllum ut oftendatur $ » Deus effe & homo idem naturaliter ; condemna- Ws » tus fit. ]u hij NOoTANDUM 2 Certum effe de fide, quod Dir Chriftus, cum fit Deus, fitimpeccabilis. Quz- ftio autem ac difficultas in eo eft, quomodo ea ln ii impeccabilitas confiftere poffit cum libertate li- berii arbitrii, quz eft in natura humana Chrifti ? Supponitur autem , ad veram libertatem humani lts arbitrii in ordine ad merendum non fufficere li- bertatem à coa&ione, fed requiri libertatem à neceffitate. fj Id patet ex damnata propolitio- U5 (f ne Janfenii 3. 244d merendum 9. demerendum in fiatu nature lapfe mon requiritur in bomime libertas à tf j (rat nece[fitate , fed fuffcit libertas à coattione. Item ex damnata propoümone Baji 39. Quod. voluntate fit, Wtl K ATU Vj libere fit , quameis nece[Jario fiat. ; r NOoTANDUM 3 ImpeccabilitatisinChrifto fl affignari varias radices à Theologis "Thomifte Wiiud pro immediata radice impeccabilitatis affignant m um unionem hypoftaticam Cum enim voluntas nomd humana in Chrifto fit phyfice unita voluntati di- i ving, & aGiones fintfuppofitorum, impoffibile t eft, oriri ullam aCtionem voluntatishumane non N determinante ad hoc voluntate divina Aliipro p caufa impeccabilitatis in Chrifto affignant ejus vi- d fionem beatificam, qua fruebatur Vifio enim $ beatifica non relinquit judicium indifferens ad u obediendumDeo, vel non obediendum. Scotüg Q 5 cen- DISPUTATIO IV. y 2S50 cenfet; naturam humanam in Chrifto de fe, ac 1 intrinfece manere indifferentem ad peccandum j vel non peccandum; eam tamen impediri à Ver qu bo per fpecialem prote&tionem, ne actu peccet u [j Quidam exiftimant, naturam humanam habere tantumi libertatis, ut poflfit fe feparare à Verbo [ ficque fe dividere ab unione hypoftatica , &dein h fübfecuta divifione demum peccare Suarez ex- NI iftimat; impeccabilitatem nature humane in f Chrifto fundari in jure adgratiascongruas, que, ii prout fübítantie mediz, femper obtinet effectum Mi interitum à gratia P. Lienbardius in Ogdoade Ero- Bu tematum à Sacra Facultate Dilingana Theologica j oft cccuratam 2 iteratam . lettionem . ac confiderationem : ib approbata Erot. 6. $. 3. aliam viam aggreffus eft ) atl conciliandi libertatem cum impeccabilitate in HOl Chrifto, dicendo: Unio bypofZatica mon f'uit impedi- t menium inaufferibile à voluntate Chrifti, fed probabi- Ua lius voluntas. Chrifti fuit objettioe libera ad unionem by- ly J joft aticam. Verum hoc totum Érotema 6. per Di N De cretum S. Congregationis Indicis anno 1747. rbl 18.. Aprilis, & poft novum Examen 1749. fup- n pri mi juffum eft. J,J NOTANDUM 4 Confideratione digna effe at l i ipfiverba, quibus Scotus &Suarezius exprimunt t fuam fententiam. — Scotus in 3. dift. 12. q. un. fic ]i A Vi fcribit: ,Dico , quod cum Chriftus in primo in- s » (tanti unionis ejus cum Deo fuit beatus, beati- A »!tudo. abftulit fibi omnem peccabilitatem vel » poflibilitatem peccandi, quz poteft auferri per tümml r&hUd » beatitudinem plenitudo enim glorie, qua M"Jl » ipfe fuit conjun&us fini, non minus quam alius UT beatus, &que excludit omnem poteftatem 7H DE LIBERT. ET SCIENT. CHRISTI. 251 )u » ineo, feavertendi à fine, ficutinaliis (beatis). T » Et ad ?. Dico, quod natura, quam affuümpfit, » erat de fe poffibilis peccare; quia non eratbeá- mþ »taex viunionis, & habuit liberum arbitrium, lt VY hml » & ita vertibile ad utrumlibet. Sed per beatitu- , dinem eft confirmatum à primo inftanti, ut fit ,impeccabile, ficut beati funt impeccabiles." Suarez vero de Incarnatione Difput. 37. Se&t. 3. fic D fcribit: , Conftat ex di&tis, omnibus penfatis ab- » folute & fimpliciter non potuiffe in Chrifto effe » peccatum, non ex defectu libertatis, fed ex 1 » divina motione & regimine ita fibi debitoratio- »neunionis, ut nullo modo poffet illo carere. u , Et ideo folum fequitur, Chriftum non effe im- » peccabilem ex vi modi intripfeci & proprii ope- , randi füuze voluntatis; cum quo tamen ftat, ut » ex conditione perfonz & ex modo regendiillam ^i »voluntatem fit impeccabilis; & quia Chriftus i » fimpliciter dictus includitillam perfonam &illud gt »regimen, ideo fimpliciter dicendus eftimpecca- J »biliss - - Adrationem (objectam) refponde- gl »tur; hic applicari optime diftinctionem illam TNam licet fim- » de fenfu compofito & divifo. i » pliciter loquendo Chriftus ita libere operaretur, t »Ut confiderato intrinfeco modo operandi fuz qll D »voluntatis poffet operari & non operari, ta- i » men ex fuppofitione divinz prefcientiae & mo- I » tionis infallibile erat, talem a&tum effe opera- u »turum; & ita in fenfu compofito non poterat Vi »aliud fieri, quia non poterat divina prafcientia It »falii, neque alius a&us componi cum tali mo- » tione divina. v j p ï DICO. y 252' DISPUTATIO BV DICO. Voluntas humana in Chrifto fuit j N impeccabilis ratione unionis hypoftatica. PROBATUR TI. Voluntas humana in Chri- 4 X0) Qp fto, fpectata fimpliciter in ratione principii opera- ijoi, potentis ad agendum , feu attivi , involvit fub- ( gt fiftentiam Verbi. Ergo eft impeccabilis ratione Jf unionis hypoftatice ad hypoftafin feu fubfiften- tiam V erbi. af "nt. prob. V oluntas humana in Chri- fto fumptarealiter, uteftà parterei, nonpoteft jral: fpe&ari in ratione principii operativi, nifi fpe- ; d &etur vel in raione principii roxime operativi, Ls Ü vel in ratione principii remote operativi. Sifpe- hr &etur primo modo, manifeftum eft, involvifub- a fiftentiam , quia actiones funt fuppofitorum ; ac Qu confequenter etiam proxima potentia agendi fup- TU ponit ac involvit füubfiftentiam. — Si vero fpecte- NT tur fecundo modo per modum principii remote Iu aGivi, feu operativiin a&u primo remoto, fic dicit realiter fecum identificatum refpectum effen- um tialem individualem ad hanc determinatam fubfi- ii T ftentiam potius quam aliam, quz in hoc cafu eft fubfiftentia Verbi. Af Ergo voluntas humana in Ll Chrifto ne quidem in ratione principii remote [i^ W Í aCivi, feu operativi in a&u primo remoto eft realiter fecundum fe indifferens ad agendum ali- d quid independenter à fübordinatione reali intrin- &X ] f UY feca ad fubfiftentiam Verbi. dnt. brob. Si non daretur ille refpe&tus effentialis ac individualis ad ts p hanc determinatam fubfiftentiam, poffet eadem numero natura fücceffive aquirere diverfas fubfi- tj ftentias. Sed hoc eft im n j poflibile ex di&is in Dif fput. 1. Ergo. m l;h Pao. DE LIBER T. ET SCIENT. CHRISTI. 253 ( PROBATUR 2. Si natura humana in Chri- n fto non effet intrinfece impeccabilis, fed tantum 1 ratione vifionis beatifice, fequeretur primo, quod ea impeccabilitas poffet amitti, fi Chriftus ali- quando fufpenderet influxum Verbi in vifionem Se- animz beatificam, v. g. in facrificio crucis. 1l cundo fequeretur, quod ea impeccabilitas etiam i poffet communicari homini, fi Deus jure ftabili v.gr. D. Virgini, donaret vifionem beatificam. Ij )N ju Idem fequeretur, fi Deus homini, v.g. B. Virgi- ni, donaret jurejurando jus perpetuum ad gratias ii congruas. Sed hec non poffunt admitti, quia Patres in textibus proxime referendis impeccabi- litatem Chrifti confiderant tanquam proprietatem l Chrifti infeparabilem, & aliis hominibus incom- municabilem. n Jf PRonBATUR 3. SS.Patresimpeccabilitatem nature humane in Chrifto immediate referunt in 0f0, mafn ejus unionem cum Verbo, vel in divinitatem to- tius fuppofiti, feu perfone. Ergo non eft que- n c as renda alia radix impeccabilitatisin naturahumana Chrifti. fnt. prob. ab indu&tione. Id I ] n Origenes in l. ?. Periarchon c. 6. in hac re non maleficdifcurrit: ,,Ferri metallum capax eft Ti » frigoris & caloris. Si ergo maffa aliqua ferri ndtr: »femper in igne fit pofita, omnibus fuis poris, lt » omnibusque venisignemrecipiens, &tota ignis ) » effecta, fi neque ignis ab. ea ceffet aliquando, vl , p »neque ipfa ab igne feparetur, nunquam dice- fit »1mus hanc, qua ex fua natura ferri maffa eft, in f » igne pofitam & indefinenter ardentem poffe fri- jj » gus aliquando recipere; quin imo, quod verius »eft, magis eam totam ignem effectam dicimus, N uquo(' y 254 DISPUTATIO IV. quomam nec aliud in ea, nifi ignis cernitur ; n W fed etiam, fi quis attrectare tentaverit non fer- s5 rigded i 1gnls vim fentiet. Hocergo modo etiam n 111a animà, quz quafi ferrumin igne, fic femper ]i p in Verbo, femper in fapientia, femper in Deo ofita eft; omne quod agit, quod fentit, quod ) a ,intelligit, Deus eft; & ideo nec convertibilis, ,nec mutabilis dici potePc, qua inconvertibili- &t Qu tatem ex Verbi Dei unitate indefinenter ignita offedit. Ad omnes quidem San&os calor ali- nh j QU li qUIS Verbi Dei putandus eft perveniffe; in hac L] ,autem anima ipfe ignis divinus fübftantialiter m requuevüï'e credendus eft. Quando Pfalmiíta L. yn dlxnt Unxit te Deus oleo l«titie pre partici- J plbus tuis; oftendit, quodaliter animaiíta oleo i "n lætltlæ, id eft, Verbo Dei fungitur, & aliter ,a part1c1pee ejus, id eft, fan&ti Prophete & Apo- IU ftoh Illi enim in odore unguentorum ejus cu- l i curnH'e dicuntur; ifta autem anima vafculum ] ungu enti ipfius fuit. Sicut ergo aliud eft un- MW uenti fübftantia, aliud odor ejus; ita aliud eft , Chriftus; & aliud participes ejus; & ficut vas 1 A 1pfum, quod fübftantiam continet, &unguen- ,tum, nullo genere poteft aliquid recipere foe- ij N tons ; itaChriftus, velut vas ipfum, inquo un- wu, guentx erat fubftantia, impoffibile fuit, ut con- g , trarium reciperet odorem. NW( II. Dionyfius Alexandrinus in Epift. Synod. ! E?gef lgm! "b Nifi Chriftus idem e[fet Dei Verbum, non poterat ejje impeccabilis. (avapaerarros ). ii IT II S. Atbanafius in l. de Incarnat. , Confi- Jtot Stendum eft; Deum apparuiffe in carne fecun- At ,dum DE LIBERT. ET SCIENT. CHRISTI 255 l » dum juftitiam, quam Dominus habuit in fpiri- »tu, hoc eft, non humana mutatione,, fed divi- 1j » na puritate. Impoffibile enim erat, alio modo ] B['P s mtegrltatcm & impeccabilitatem (-ro xa O agov, La y R0 avapaeryrov) in humanam recipi naturam, »,hifi Deus in carne crederetur effe, qui impec- UUR »Cabilem juftitiam in mundum invexit. Quod QU »enim fcriptum eft: Non eftjuftus füper terram, Kj T »Qqui non peccet, commune eft utique omnibus Qd & hominibus Ideo de colo defcendit, qui illi- lls : batam juftitiam ex feipfo donaret, Verbum fci- Y I j licet Et in alio Tra&. de Incarnat. adver[us z1pol- li lg linarem: , In natura noftra ex invento diaboli ex- ,orta pugna perfeverat & fuüperfeminationis » progreffus At Verbi Incarnatio fecundum na- nl turam Dei facta neutiquam capax fuit illarum tal »rerum, que etiamnum herent ex vetuftate no- 1 » bis inolita E ii IV. Oyrilus ZAlexandrinus 1 in Joannem: Leun »In Chrifto creature funditur inclufus eft immu- dul »tabilis & invariabilis ftatus, eodemque modo fiei Id enim foli » fe femper habens ex natura fua. Loge » conveniet re vera exiftenti Deo. Hoc ipfumin » filio re&te perfpicitur. Peccatum enim non fe- J nl » Cit , ut ait Petrus. Deus eft igitur, & ex Deo $ fecundum naturam filius, illo, inquam, Deo, )u »Qqui peccare, mutarique nefcit; nequehocprze- »tergreditur unquam, quodnature proprie con- t » gruit Et 1. 6. ad illa verba Chrifti Quis ex jj vobis arguet me de peccato? ait: Prorfus fieri ,nequit, ut in peccatum incidat, qui ex Deo »prodit Deus verus Quippe Chriftus pecca- yt r[) "j » tum non fecit Nam omne peccatum ex defle- » Xione DISPUTATIO IV. y 256 4 » Xione ab eo, quod melius eft ad id, quod diffi- ,mile eft, originem accipit, & in eis gignitur, ifhy | » qui natura fua verti poffunt, & in ea, que de- PW ,Qdecent, mutationem capere. nw Quomodo ergo » peccare intelligetur, qui converfionem nefcit, » neque capax eft commutationisinaliquid, quod j il » lit difconveniens , fedinconcuffus manetin pro- , »priis, innatisque bonis, & hoc non aliunde ha- D n » bet,fed à feipfo." Similia habet 1.9. & 11. & qu y ? in l. de recta fide. n Idem in lfaiam fic [cribit : ,,Cee- »teri homines, poftquam adoleverunt , agenda- ] U li »rum rerum liberam inftituunt ele&ionem. At um » divina natura ratione proprie congruentisque a » ibi fublimitatis vitio eft inacceffa & pravitatis , » omne genus depellit; quin potius naturaliter & t » fübftantive malitie reluctatur. Quod igitur di- h » vine nature proprium eft, in bono ftabilem ac p » defixam effe5 hoc etiam de Chriíto vere dicitur. jitia » Et in 1. derstta fide: Deifilius humanam animam d) » propriam fibi fecit, eamque peccato omni fu- p » periorém reddidit, nature fuz firmitate ac im- tity , Tutabilitate cum illa communicata, perindeac quui »lanam tingendo colore imbuiffet. Ildem in Ho- gt » milia 24. ad illa verba Zfpofloli: Per omnia fratri- P ) ) , bus aflimilatus eft, uno excepto peccato; ait: UT , Non enim fieri poterat, ut divina &incorrupta ïL'ei ] WE » natura peccati laqueis caperetur. Siquidemlux t ilg »eft vera, & tenebre eam non comprehende- ls » runt. v V. S.uguflinus 1. contra Sermonem Arría- V norum c.7. ,Ut Mediator Dei & hominum ho- &il » mo Chriftus Jefus non faceret propriam, qua 1 d » Deo adverfa eft, voluntatem; non erattantum X , homo, lh * DE LIBERT. ET'SCIENT. CHRISTI,. 257 ' q"ï »homo, fed Deus & homo, per quam mirabi- HR] » lem, fingularemque gratiam humana in illo fine la,qt » peccato ullo poffet effe natura. Propter hoc lmM) t » ergo ait : Defcendi de coelo non ut faciam vo- ] A »luntatem meam, fed voluntatem ejus, qui me »mifit ; ut ea caufa effet tant:? obedientie , que Ia A ,omnino fine ullo peccato effet, hominis, quem »gerebat, quia de cedo defcenderat; hoc eft, » (quia) non tantüm homo, verüm etiam Deus » Gfat. - Et in l. de corrept. & grat. c. rr. ,,Ne- UA »que metuendum erat, ne ifto ineffabili modo Qf L »in unitatem perfonz à Verbo Deo natura hu- 2 ,mana fufcepta per liberum voluntatis peccaret M »Sarbitrium , cum ifta füfceptio talis effet, ut ,natura hominis à Deo ita füfcepta nullum 7dlgh' »in fe motum male voluntatis admitteret." hi Et in Enchiridio c. 36. ,Per eandem gratiam edi »juftificantur homines à peccatis, per quam fa- ATa » &um eft, ut homo Chriftus nullum poffet habere j fl » peccatum." Dein c. 4o. hanc gratiam confti- MM )u tuit in unione hypoftatica: ,Modus ifte, quo q t ,natus eft Chriftus, infinuat nobis gratiam Dei, nb » quo homo in ipfo exordio nature fuz, quo ef- j »Ííe:cepit, Verbo Dei copularetur in tantam 2l 01 »perfone unitatem , ut idem ipfe effet Filius Q » Dei, qui Filius hominis, ac fic in nature huma- ,ne fufceptione fieret quodammodo ipfa gratia [Uldet »ili homini naturalis, que& nullum peccatum prehe » poffit admittere. VL S. Hilarius l. $. de "Trinit. ,Non fuit w j » Caro illa caro peccati, fed fimilitudo carnis pec- , Cati, dum fimilitudo carnis peccati à vitiis hu- fiu q ,»mane carnis aliena eft. Ita homo Chriftus Je- [" ! D. dmort Tr. de Incarnatione, UR 258 DISPUTATIO IV. j »,Íus & in veritate nativitatis eft, dum homo efc & non eft in proprletate peccatl, dum P » Chriftus eft. Quia & qui homo eft, non po- ( ,tuit non homo effe, quod natus ePc & qui Ü Chrlfcus eft, non potuit amififfe , quod Chri- j ( fcu: eít. Atque ita, dum homo Chriftus Jefus Y efc habet & nativitatem hominis, quia homo qM eIt nec eft in vitiofa hominis 1nürm1tate, quia Chn['cus eft. 1 L'uli(a VII S. Fulgentius 1. 3. c. 38. » /Egrotare JOI »non poteft folus; infirmari non novit virtus; f fa- nefat faturitas efurire , via nequit errare , ^ plentla non mutatur , Vlta non moritur, lumen h41 A , honextinguitur, nec veritas depravatur nefcit tm&an ]gtitia : Deitas non poteft fuperari. u Propterea utique etiam Chrifti humanitas fine (f j » peccato permanfit , quia eam in unitate perfo- fuew »ne divinitas accepit que naturaliter peccare W d » , non potuit. 1(6 VIII. S. Hippolytus Martyrin Excerp. 8. affe- rit: Chriflum naturaliter à peccato C2 malitia alienum ü J fui[fe. IX. S. Maximus Aquilejenfis in Lateranen- fi Synodo fub Martino I. fimiliter dicit: Chrifjum l naturaliter & peccato alienumn &^ peccati interemptorem "i fuiff o [ In his omnibus textibus impeccabilitas Chri- fto tribuitur quoad naturam humanam non ra- At tione vifionis beatifice, aut ratione juris ad gra- »cdmf tias congruas, vel intrinfecé efficaces, fed ratio- n jl ne perfonalitatis diving. j i Sol- DE LIBER T. ET SCIENT, CHRISTI, 259 Solvuntur Objectiones, ] Ml OB]JICITUR I. SS. Patres docent, impec- r cabilitatem non fuifTe intrinfecam nature huma- ne in Chrifto, fed extrinfecam , inquantum divi- nitas humanam naturam à corruptione fprotexit, v à tentationibus cuftodivit; ejus cogitationes di- vexii & bonum infpiravit. Ergo impeccabilitas nature hamane in Chrifto folüm provenit ab !/l ys unione hypoftatica mediate , in quantum tribuit jus ad gratias congruas, vel inquantum mediante vifione beatifica tollit judicium indifferens ad utramque contradictionis partem. ant. prob, 1. S. Hippolytus Martyr explicat impeccabilita- tem naturze humane in Chrifto per fimilitudinem J cum incorruptibilitate arce lignee, eo quod fj fuerit prote&um à carie per aurum , quo tegeba- V tur. In dialogo 1. Theodoreti referuntur hec ejus verba: »Arca ex lignis, qua putrefcere , nequeunt fuit ipfe Salvator. Illa quippe putre- 4 j ia » dine induéctum tabernaculum fignificabat ipfius, »quod nullum peccati putredinem genuit. Do- »minus impeccabilis erat ex lignis carnem non Afstia »fentientibus quatenus homo fuit; hoc eft, é » Virgine & Spiritu San&o , intus & foris tan- p »quam puriffimo Divini Verbi auro undiquaque » tectus, ii 2, S. Ireneus , prout refertur à Leontio Bi- m zantino in l. r. contra Eutychianos ait; ,Quem- »admodum arca deaurata erat intus & foris iurls ))[I ,auro puriffruo; fic & Chrifti corpus purum uidem verbo deco- » erat & fplendidum , intus q 2 ratum; 260 DISPUTATIO IV. y N »ratum; foris autem à Spiritu cuftoditum, ut l » t utrlfquo naturarum fplendor oftendere- tur t 3 Epipbanius in Ancorato refellens Apolli- Ls nariftas,qui, ne cogerentur admittere peccabilita- o f tem in Chrifto, in eo negabant animam, fic fcri- bit: ,Quis dicere audebit, pro eo, quod carnem 2 I » salvator affumpfit , illecebra carnis abdu&tum, »ut que carnis funt, rationi minimé confenta- Ti t , nea perficeret , ut qui, licet illud omne , quod » cum corpore cunjun&tum eft, etiam viliffimum Á t haberet, ipfamque adeo carnem , eam tamen »in nulla re peccantem fufceperit Etenim g a » Deus Verbum corpus fuum velut frono quo- »dam moderabatur; & pro voluntate fua con- quit tV »tinere ipfum ab omni carnis immoderatione »poterat; atque ubi libitum erat, liberé ferri fipt p l »permittebat ad corporeas dumtaxat ejufmodi » neceffitates, quc& conformes effent recte ratio- lr »ni, & ipfius divinitati congruerent. - - - - - t $i vim fuam infpiravit SanGtis, & quibus infpi- »ravit, de his teftimonium dicitur, eos fanétos, »juítos, & in diebus fuis provectos fine ulla re- »prehenfione vixiffe: quanto ipfe magis omni- "- AU ]1 ,nO, in quo complacuit omnem divinitatem ha- *'U, bitare corporaliter, & fi carnem veram ex Ma- f[ho J »ria femper Virgine fumpferit, & humanam re- R »Vera animam atque mentem , & fi quid aliud t ]lIUF [ »ineft homini , in fe ipfe ita continere omnia po- »tuit, tanquam Deus , ut nec in vitium fparge- Q y »Ientur, neque hoftis improbi fraude delitiis T »frangerentur, neque voluptatum caperentur il- j M lecebns, nec Adami delicto fübjicerentur. 35 REsPON- DE LIBERT. ET SCIENT. CHRISTI. 261 hs " RESPONDEO n. à. :3 Zl ii c.a.m.-c. Cum enim Hippolytus te- ftetur, ipfa ligna, ex quibus arca fabricata erat, ! APL putrefcere non poffe , etiamfi inaurata non fint, n oftenditur, aurum fuiffe fuperindu&tum pro con- Y fervatione nature ab intrinfeco incorruptibilis, j V1 ne corrumperetur ab intrinfeco, v. gr. igne, aere. hs AL Itaque etiam natura humana in Chrifto erat ab Q i intrinfeco incorruptibilis feu impeccabilis, utpo- te intrinfece fubordinata ad hypoftafin Verbi. d9 6. : a.. €. Ex eo enim, quod arca fuerit contecta auro, non fequitur, ipfa ligna, quz auro tegebantur , fuiffe fecundüm fuam na- . turam corruptibilia. Ergo etiam à pari, ex eo, quod natura humanain Chrifto fuerit quafi deau- rata Verbo , non fequitur , illam ex fe fuiffe cor- g ruptibilem. T Ad 3. dift. a. Dixit hoc S. Epiphanius tan- TU quam refponfum fufficiens pro enervando Apol- linariftarum argumento , eorumque captui ac- commodum. c. tanquam fuffciens pro expli- üw h (y catione perfecta myfterii. n. In eo loco S. Epi- Vr phanius fatis praeftiterat , fi oftenderet, rationem $t Apollinariftarum , ex qua animam in Chrifto ne- A gaverant, videlicet , quia alioquin daretur in Y Chrifto natura peccabilis, effe invalidum; quia j Fiu potuiffet Verbum cogitationes & motiones in anima Chrifti fic.dirigere, ut nullum effet fecu- jl j ynn turum peccatum. OB]J1CITUR 2. Humana natura in Chrifto n d " precife ob unionem cum Verbo intrinfece non fit perfe&ior. Ergo nec per eam fit intrinfece ei at impeccabilis. art. prob. corpus humanum precife 3 per uf 5625 ) DISPUTATIO IV. vt per unionem cum anima non fit intrinfece per- a fe&ius. Ergo nec natura humana in Chrifto per qn unionem ad Verbum. 2 Licet fübfiftentia Verbi fit immortalis, hu l ür non tamen reddit humanitatem Chrifti immorta- [ lem. Ergo etiam, licet Verbum fit impecabile, jf non tamen per fui unionem reddit naturam hu- manam impeccabilem. 3 Tota ratio, cur nature humanz in Chri- jo (im. fto negetur peccabilitas, eft hzec, quia potentia peccandi non poteft conjungi cum Verbo; fed [ hzc ratio nihil probat. Ergo. min. prob. Poteft dici, quod in cafu, in quo ha»c potentia reduce- D a retur in actum fecundum, eo ipfo diffolveretur. unio cum Verbo. Ergo licet peccatum non BA j poffit conjungi cum Verbo, poteft tamen conjun- Tif 1 £i potentia peccandi. REsPONDEO T A U Zid 1. dift. Non fit intrinfecé perfectior quoad przedicata generica, & fpecifica c. quoad j predicatum individuale n. Suppono ex mea Y "hilofophia, Augufte, & Venetiis edita, quod á L individuatio cujuslibet confiftat in refpe&u ef- hu fentiali ad feriem omnium effe&uum & circum- j ftantiarum rem per decurfum (ui prefiniti tem- at poris involventium. Itaque etiam refpe&tus ef- fentialis cujuslibet nature ad fuam fubfiftentiam, At m i quam fuüppono effe realiter à re diftinctam, per- tinet ad predicatum individuale nature humans. Cum ergo natura humana in Chrifto fübfiftat per üctï fubfiftentiam Verbi, refpe&us illius naturs ef- R fentialis ad fubfiftentiam Verbi , teddit eam n naturam individualiter perfe&iorem intrinfecé D M pre DELIBERT. ET SCIENT. CHRISTI. 263 i pre naturis aliorum hominum individualiter fpe- d &atis. Sic etiam corpus humanum, licet alio- quin forte non differat fpecie à corpore organico 0» bruti, v. gr. fimie, eft tamen intrinfecé perfe- &ius individualiter corpore bruti ob ilium in- trinfecum ordinem feu refpeétum ad animam ra- tionalem. Ad2.c.3.n. c. & p. Difparitas eft quia r u Deo non repugnat mori in a&u fecundo fecun- dum naturam humanam, ac effe principium de- terminativum ad actualem mortem fuz nature humanz; econtra repugnat Deo peccare in actu fecundo , feu effe principium determinativum ad peccatum nature humanze, prout tamen effet, cum a&tiones fint fuppofitorum. Ad 3. tr. maj. n. min. ad prob. n. a. Si e- nim natura humana in Chrifto foret determina- tivum primum ad peccandum , & ad diffolven- dam unionem hypoftaticam, eo ipfo fupponere- l tur habere fübfiftentiam propriam; cum aétio- qu nes fint fuppofitorum. .Itaque impoffibile eft &t 4 ut in natura humana fingatur ulla actio, deter- il minatio, vel ele&io in Chrifto, nifi premoven- i 7 HK te ad eam a&tionem Verbo, in quo fubfiftit il- lius natura humana. ititi n DICES: Poteft dici, ita fe habere naturam ) humanam in Chrifto ad acceptationem unionis j epta- du hypoftatice, ficut fe habet liberum ad acc tionem gratie fan&tificantis & actualis. Ergo ;l jl ficut liberum pro priori figno rationis poteft peccare non acceptando gratiam; ita etiam na- y tura humana potuit peccare non acceptando unionem hypoftaticam. R 4 RE- | ll 264. DISPUTATIO IV. Jj REsPONDEO n.a. Liberum enim arbitrium habet fuam propriam fübfiftentiam prius & inde- 1 pendenter ad gratiam , & fic etiam poteft effe -N principium operativum pro priori ad gratiam; t econtra natura humana in Chrifto non poteft u pro priori nature ad unionem cum Verbo habe- ',',*(Jü re propriam fubfiftentiam, cum repugnet, ut ea- em res , manens numero eadem, obtineat fuc- l ceflivé duas vel plures fübfiftentias ; igitur na- h Iih tura humana Chrifti pro priori ad unionem cum frin Verbo non poteft effe principium operativum I acceptando vel recufando unionem hypoftati- cam [ Os JicrTURS. Nihil eft denegandum Chri- jot fto dN » quod eft laudabile; fed poffe peccare 5:8E D non peccare, eft laudabile. Ergo Min. prob. In Ecclefiáftico cap. 31. v. 10. laudatur lusij juftus, qui k potuit tranferedi & non eft trai n0on fecit. Ergo. yfeve[fus , facere ma.la & d lefffw 2. JuxtaS. Hieronymum folus Deus eft , in quem non poteft cadere peccatum. Sed natura m humana in Chrifto non eft Deus. li 3 ] Si daretur in natura humana Chrifti im- Fl peccabilitas, ea vel effet eequalis impeccabilitati A ipfius Dei vel non? neutrum poteft dici. Ergo. "n Min. prob. Si dicatur effe cqualis , creatura a- AWj quatur Deo ; fi dicatur effe inzqualis, jam erit in hoc genere defe&uofa ac defe&ibilis. ,iïgmdpi j: üw 4. Peccabilitas eft proprietas nature huma- n M d nc defe defe&ibiliss Ergo non poteft feparari Wi à natura humana in Chrifto. J4mi. prob. Pec- E! cabilitas fundatur flexibilitate voluntatis hu- mansg. N D s. Vo- DELIBERT.ET SCIENT. CHRISTI. 265 à 5. Woluntas humana in Chrifto non fuit U mota ad bonum per gratiam intrinfecé efficacem, fed tantüm per gratiam congruam que potuit MA ftare cum aflenfu & diffenfu voluntatis. du Ergo in Chrifto dabatur faltem potentia remota ad W( peccandum. u 6. Potentia peccandi non eft vituperio di- gna. Ergo poteft admitti in Chrifto. Znt. prob. Og Ea ftat in maximis Sanctis cum gratia fan&ifi- cante. REsPONDEO W ! - 1. Retorquendo hoc argumentum' in Deo & Santis Beatis. REsPONDEO 2. d. ni- hil laudabile eft denegandum , fi non habeat ad- mixtam imperfedionem. c. fecus n. datur enim Ti laus abfoluta & pura, que nullam przfüpponit im- 1 perfectionem, ut eft, amare Deum ; & datur alia laus ex /uppofitione imperfe&tionis, & talis eft, i peenitere de peccato , vel non effe tranfgreffum in natura defectibili. Ti "4d 2. dift. Solus Deus eft impeccabilis com- ritià parativé ad alia fuppofita , capacia ad operan- ii z dum per modum principii motus rationalis. c. | Eït comparativé ad alia entia , quz non funt fuppo- x fita, vel incapacia ad operandum per modum ta- u lis principii. n. Natura humana in Chrifto non eft fuppofitum , quia non habet fubfiftentiam rell propriam: & ideo, nifi moveatur à Verbo , nec poteft operari bonum, nec malum. L Yi ld 3. c. Maj. n. Min. Et dico, quod fit in- i zqualis inequalitate originis feu principii ; quia impeccabilitas naturze human« in Chrifto depen- R s det 266 DISPUTATIO IV. jl 9 det à fubfiftentia aliena; in Deo autem à fubfi- / ftentia propria. : (l ZAd 4. dift. Eft proprietas nature humane habentis fubfiftentiam propriam vel Angelicam. c. N [AO habentis alienam, eamque divinam. n. vel poteft dici, eam peccabilitatem non effe proprietatem D) primo modo, que conveniat ommi, fo, & l ( à Jamper. 1 d $. n. a. Omnis enim motio in Chrifto [oun fuit motio ab intro ex Verbo, quz non fuit in- li differens ad contradictorium , utpote cum defi- f ciente alia fubfiftentia motio contraria fuerit im- poflibilis. "d 6.tr.a.n. c. Etiamfíi enim non fit vitu- if perio digna, effet tamen imperfectio incompoffi- Y 4 bilis cum perfe&ionibus divinis. Vituperio fo- !j j lüm digna funt, que pendent à culpa, non au- l tem defectus nature, ad quos pertinet potentia peccandi. If QUJESTIO II Qualis fuerit libertas in Cbriflo ? .Et num Chri- : Jfus babuerit praeceptum vigorofum moriendi? us H : OTANDUM I. Diffieultatem quzftionis in j eo confiftere; quomodo Chriftus habere üuü ;potuerit libertatem moriendi vel non moriendi, fi rigorofo precepto Patris eterni mori juffus ! eft? Cum enim non potuerit peccare, prout in N li quzftione przcedente di&tum eft, fequitur, quod "t etiam non habuerit libertatem tranfgrediendi hoc " !*,bw preceptum : quodfi non habuit libertatem tranf- grediendi illud preceptum,nafcitur alia difficultas, xTEx quo- / DE LIBERT. ET SCIENT. CHRITI. 267 ii quomodo Chriftus perfuam mortem potuerit me- reri redemptionem generis humani, & fuam glo- lh riam , fi illa mors non fuit ipfi libera ? i NoTrANDuMo2. Hanc queftionem non fo- lüm procedere de morte Chrifti, fed etiam de omnibus ejus actionibus , cum Chriftus in pluri- bus locis Evangelii proteftetur , fe in omnibus Sic i fuis actionibus fequi voluntatem Patris fui. Joan. 4. v. 34. dicit: Meus cibus eff ut faciam «o- Il Ti luntatem ejus , qui müfüt ime , ut perficiam opus ejus. Et Joan. 5. v. 3o.. JNon quero voluntatem wieam , [ed Ti oluntatem ejus, qui müfit me. Et Joan. 6. v. 38. Dejfcendi de celo , non ut faciam «oluntatem meam , fed Et Joan. 12. v..49. voluntatem ejus , qui mifit me. Ex me ipfo mon fum locutus; fed qui mifit me Pater, ipfe mibi mandatum dedit , quid dicam , & quid.loquar. n Eit fcio , quia mandátum ejus vita eterna eft. — Que er- p go ego loquor , ficut dixit wmibi Paier , fic loquor. NoTANDUMsS. Varias effe in hac re pro expedienda difficultate Theologorum fententias. Lugo de Incarnat. Difp. 26. Se&t. 7. & 8. recenfet w quatuor , his verbis:: , Communior folutio in hac i f » difficultate eft, Chriftum fuiffe liberum in ope- » ribus preceptis, quia licet fuppofito precepto v(tto » V. g. moriendi, non pofiet non acceptare mot- Dis ] ,tem ; erat tamen indifferens ad acceptandam u) » mortem ex hoc vel illo motivo, hoc vel illo TOif , tempore, a&tu intenfo vel remiffo. Hzc folu- $ pï( , tio eft P. Vafquez Difp. 74. Valentie , Lellii, mw » & eam tandem approbat Suarez Se&t. 4. & in ea M re »libenter conquiefcunt communiter noftri Re- ii » Centiores, Aliter refpondent aliqui recentio- jb » res, qui dicunt, ipfam mortem quoad fubftan- »tiam 268 DISPUTATIO IV. p »tiam fuiffe Chrifto liberam, & meritoriam ra- fn&l »tione divinitatis. Quippe idem Chriftus ut Jj D »Deus poterat impedire & non impedire mor- " » tem illius humanitatis. Licet enim actio fecun- nqï » düm fe, prout ab humanitate Chrifti procedit, nLH » non fit libera quoad fubftantiam mortis, tamen A »prout conjuntta cum perfona Verbi, quze ha- "x » bebat plenam . poteftatem in mortem, habebit UY » libertatem pleniffimam. Tértia via ad folven- N » dam hanc difficultatem, facilis eft, fed fingula- B » ris, dicendó, Chriftum non habuiffe preceptum &T » mortis obligans füb peccato, fed folum prece- W M » ptum feu mandatum Dei , quatenus extenditur il » ad'ordinationem , directionem , & regulam fu- p lnl » perioris, potentis obligare fub peccato, non DI »tamen obligantis; ficut regule Religionum & Ol » ordinationes Prelatorum diriguntur ad fubdi- dl »t0s; & tamen regulariter non obligant füb pec- n [ii » Cato; funt tamen materia obedientie, & qui- » dem perfeGioris obedientie, ut docet S. Tho- » mas 2. 2. q. 104. a. 2. his verbis: Voluntas fape- u IH » rioris quomadocunque innote[cat , eft quoddam tacitum D » preceptum ; & tanto videtur obedientia perfettior, i » quanto expre[Jum praceptum obediendo prevenit volun- T"JC » tate fuperioris intellea. Eta.s. Sicergo pote[? tri- l » plex obedientia diftingui ; una fufficiens ad falutem, qua& h » [cilicet obedit in-bis ,. ad que obligatur ; . alia perfetta, W W » que obedit inomnibus licitis ; alia indifcreta, que etiam R » in állicitis obedit. »Hoc ergo fuppofito facile di- E W »Citur: Chriftum habuiffe perfe&tiffimam obe- ji u D » dientiam, non tamen preceptum moriendi ex Ti » obligatione; & per confequens potuiffe plené Hanc US[]UH » & adequaté mereri in hac obedientia. [ »Lenten- DE LIBERT. ET SCIENT. CHRISTI, 269 m m: »fententiam acriter tenuit M. VrcToRrA , & »MEDINA 1. 2. q. I14. a. I. eam probabilem »reputat, & nunc eam laté docet M. LongcA W m lr » Q I9. difp. 63. & pro eaaffert PAaLUDANUM »in'3. dift. 12. q. 2..3. 3. DroNYsiuMw. Cr- ) »STERC. in 3..q. 3. a. 2. Concluf. 6. ArsEn- )1 o :: »TUM M. c. 3. de virtutibus, CunvsosTo- »MUM Hom.59. & 75. in Joannem, ubi expref- b »Íe negat talem obligationem precepti in Chri- » íto , fed dicit, vocari preceptum humano mo- pte. Et Hom. 28. in Epift. ad Hebr. ad illa ver- »ba: Qui propofito fibi gaudio , infert Chryfofto- ! Enh »mus: JLicebat illi nibil pati , fi voluiffet. In eadem d "t »fententia eft CyRiLLUs ALEXANDRINUS »l.7.in Joan. c. g. Et quamvis ille liber non fit 7j as » Cyrilli , fed alterius , infinuatur tamen ab eo- i » dem l. 1o. c. 20. Item THEOoPHILACTUS in . /üb) »€.14. Joan. Eu THYMrusinc.1o.Joan. Ax- i Thn »SELMUS Opufculo de Meditatione Redemptio- » his C. 3. & 4. & alibi fzepe. QuaRTA fenten- 1y, " »tia eft C. Lugonis, quod Chriftus habuerit nik n »quidem preceptum moriendi , potuerit tamen H u » petere difpenfationem, & fic mortem impedire. nj Ita Theologorum fententias recenfet Lugo. Ve- p rum Gonet difp. 21. a. 3. eas fententias fic recen- jf fet: , PRIMUS modus afferit , Chrifto impofi- uj » um non fuiffe preceptum ftri&tum, ipfum ob- u »ligans ad culpam , fed folüm ei fuiffe infinua- ) "] »tam voluntatem Dei , que decreverat ipfum m » pro falute hominum mortem fübiturum , qu& Onþf » Voluntas rationem precepti ad culpam obligan- Q »tis non habebat, ac proinde, licet Chriftus ab )u » intrinfeco effet impeccabilis, potuit tamen mor- » tem DISPUTATIO IV. 270 lip »tem non fubire, & illam non acceptare. Ita LORCA SgcuNDUSs modus afferit, quod li- il AT ? cet Chriftus prafuüppofito tali precepto non " potuemt non mori , hzc tamen moriendi necef- W »fitas non fuit antecedens , fed confequens li- - » bertatem Chrifti ; quia liberé poftulavit à Pa- N » &e, hoc preceptum fibi imponi , & liberé illud acceptavn Ita quidam, quos fuppreffo nomi- u i t »ne refert VINCENTIUS 4 gratia, quos fequun- tur CABRERA, & PRUDENTIUSs. 'TreRTIUS lbt M modus eft, quem ex Recentioribus Baefa , & de Lugo propofuerunt , afferentes , Chriftum potmTe petere difpenfationem vel' commuta- tlonem QuanTUS modus eft Valentiz, Vaf j wn »quez, Leffhi, Monczi, Theophili Raynaudi & »aliorum , qui dicunt, quod, licet Chriftus non f » Fuüerit liber circa fubftantiam fuz mortis, fuerit AT, ( tamen indifferens & liber ad moriendum ex hoc Lsl vel illo motivo , fortitudinis nimirum vel pa- t1ent1æ vel mifericordie , pro hoc vel illo tem- » p01e , a&u intenfo vel remiffo. 5 Dein $. 13. ponit Gonet fuum & communem, ut afferit, omnium T bomifiarun modum his verbis : »Modus veré » conciliandi in Chrifto circa preceptum mortis ,€ei à Patre impofitum libertatem à neceffitate ,cum omnimoda ipfius 1mpeccab1htate, in eo » confiftit, quod licet non potuerit Chriftus vel- VA u ,le non mori in fenfu compofito , hoc eft, velle comungere negationem mortis cum præcepto EU l.:uL » bligante ad mortem , bene tamen in fenfu di- » Vifo , id eft, velle negatlonem mortis, ut abftra- Ms $ &am à precepto.; Ita Gonet , qui ibidem E n. 85. conqueritur , quod omnes fere T beologi Socie- h iatis DELIBERT. ET SCIENT. CHRISTI. 271 tatis hanc doctrinam in fenfu à 'Thomiftis nun- quam intento exponant, quafi videlicet 'Thomi- ftz dicerent, quod Chriftus non habuerit poten- tiam ad non moriendum fuppofito precepto É U mortis , fed folüm que in eo extitiffet , fi abla- tum fuiíffet preceptum obligans ad mortem. NoTANDUM 4. Diftinguendum effe inter mandata timoris, & inter mandata amoris. Illa funt ex parte precipientis abfoluta , & quidem fub comminatione , puta vel penarum zpferni , prout contingit circa leges obligantes /ub peccato mortali, vel poenarum temporalium in hoc mun- do aut purgatorio, prout contingit circa leges ob- ligantes /ub peccato veniali ; vel exclufionis à gratiis indebitis, jam preparatis, & alioquin certo con- ferendis ; prout contingit circa mandata paren- tum , deftinantium obedientibus liberis haredita- T f tem ex afle , inobedientibus folam legitimam ; L quod ipfum contingit circa leges divinas & hu- [oet manas folüm dire&tivas, obligantes /ub imperfcttio- n ne, & füb exclufione gratiarum deftinatarum ex- l m actis obfervatoribus preceptorum directivorum, X v v. g. Conftitutionum Monafticarum , Regulz, infpirationum internarum ad a&us determina- m w tos,&c. Econtra mandata amoris ex parte pra- cipientis funt tacité conditionata fub hac condi- i,l j ii tione , fi amore gratuito i aliorum mandatorum inde- bito amas e ?. Ifte modus precipiendi continet Ti i pïï tacité pactum reciprocum exhibendi reciprocà actus amoris aliunde indebitos, "Tale erat m nk datum CI an- "m ürifti ad Petrum Joan. »., ubi illi de- mandavit atque injunxit regimen Ecclefie his Ü W verbis: Petreamas me? pafie oves meas. Sic,et- ilam nl 272 DISPUTATIO IV. iam Pater coleftis potuit filio fuo divino dicere ; m fi me amas amore gratuito , exple ordinem re- ,iW demptionis humane , tibi premonftratum , in " quo mihi complacui. Ut hocàteobtineam, prz- veni T'e immenfis gratiarum donis , tanquam tot pI DS pignoribus amoris mei; & fi hoc obfequium a- TM moris mihi preftiteris, compenfabo amore reci- J proco gratuito aliunde indebito per collationem i proportionate communis gloriz. 1f Dico. Mandatum moriendi Chrifto impo- fitum fuit mandatum amoris , non timoris. PROBATUR. In hoc folo genere mandati concurrunt omnia, qua Scriptura mandato mo- riendi per modum proprietatis anne&it. Ergo mandatum moriendi in Chrifto ad hoc genus mandati referendum eft. — 4ni. prob. In manda- to moriendi reperitur 1. propria ratio mandati. 2. libertas in acceptante. 3. motivum dile&io- nis Sed hzec 4. ratio pa&i. 5. Obedientia. omnia reperiuntur in hoc genere mandati. Er- Sic go. Maj. patet ex variis locis Scripturz. ratio mandati & fimul dilectionis exprimitur jJoan. 14. v. 31. Ut cognofcat mundus , quia diligo Patrem ; & ficut mandatum dedit mibi Pater , fic fa- cio. Et Joan. 15. v. 9. Sicut dilexit me Pater , £? ego (preveniendo gratiis) dilexi vos. . Manete àn di- J le&tione mea. Si pracepta mea fervaveritis , manebitis àn dile&tione mea 3. ficut. & ego precepta Patris mei fer- vavi , €g maneo in ejus dilectione. Libertas autem N Chrifti patet ex illo Joan. 1o. Ego pono animam 4 meam , ui iterum fumam eam. ANemo eam tollit à me , [&d ego pono eam à meip[o ; & pote[latem babeo ponendi /H eam , 9 poteflatem babeo iterum umendi eam. — .Hoc mandas d lj DE LIBERT. ET SCIENT. CHRISTI, 273 Diþ!) mandatum accepi à Patre meo. Ratio pa&i infinua- Ui tur Ifaig $3. 57 pofuerit pro peccato animam fuam, vi- d debit femen longevum €&gc. Et adHebr.10. v. 5. In- W grediens mundum dicit : Hofliam & oblationem nolui- ( X fli 5 corpus autem aptafli mibi (medium ordinatum n ad mortem, ex quo ordinem tui confilii ac defti- nationis agnofcerem.) unc dixi: Ecce venio , u& un faciam Deus voluntatem tuam. De obedientia ha- betur ad Philipp. 2. v. 6. Cum in forma Dei e[fet , lg Jemetipfum. exinanivit formam fervi accipiens. Hunü- UR liavit femetipfum fattus obediens ufque ad mortem 5. pro- puer quod Cg' Deus . exaltavit. illum. Huc revocari poffunt fequentes textus. Joan. 5. v. 19. AINon W L 4oteft Filius à fe facere quidquam , nifi quod viderit Pa- trem facientem 5 quecunque enim ille fecerit , bec & Fi- h D] lius finüliter facit, Pater enim diligit Filium , €&9 o- p mnia demonfirat ei , que ipfe facit. Et c.8. Egoque db placita funt ei , facio fomper. BEUC I0,.Y.17. Pro- &i h pierea sme diligit Pater , quia ego pono amimam meam. M Et Joan. 18. v. 1. Calicem , quem dedit mibi Pater, h Y non vis ut bibam illun ? Et Matth. 26. v. 39. Pa- p ter mi, fi po[Jibile efT, tranfeat à me calix ifle, verum- tamen mon ficut ego *oolo , fed ficut tu. Et v. 42.. Pa- 1 i rl ter Ti , f non pote[? bic calix tranfire , nifi bibam illum ,. fiat voluntas tua. Et v. $3. n putas , quia non po[- Pin, T2 fum rogare Patrem meum ;. & exbibebit mibi modó plus quàm duodecün LLegiones Zfngelorum ? — Quomodo erge , tb amplebuntur Scripture ?. quia fic oportet jiwri. Et I- [! fai& 53. Oblatus efl , quia ipfe voluit. .Et Hebr. 9. V^ 114 V. I4. Si fanguis bircorum inquinatos fan&tificat , quan- to magis fanguis Chrifti , qui per Spiritum Santtum (a- u T moris) femetip[um obtulit Deo. Et Rom. 8. v. 32. Proprio Filio fuo non pepercit , fed pro mobis omnibus j$ D. dmori 1r. de Incarnatione, x irá- j 274 DISPUTATIO IV. iradidit illum. — Et ad Gal. 2. v. 20. Oi dilexit me, ». " & tradidit femetipfum pro me. Et ad Ephef. 5. v. z. .glm- Ejftote imitatores Dei, ficut filià cbari[Jami , 62 ambulate j jn dilettione , ficut & Chriftus dilexit mos , &^ tradidit fémetipfum pro nobis oblationem && boftiam IDeo àn odo- vem J[uavitatis. Hec omnia oftendunt in Chrifto perfectam hi libertaten , Verbo & humanitati communem, J ad exercendum a&um amoris heroicum , nulla ] abfoluta neceffitate, aut mandato abfoluto divi- | nitati debitum, fed tantüm mandato amoris taci- 3 1 té conditionato impofitum , videlicet , fi excel- f lentifimo genere amoris me amoveris refpicien- J j te folum ad nutus mei beneplaciti, quamvis Ver- bum non neceffario humanitatem tuam ad exer- hy 3 jn j citium hujus amoris impulfurum fit, fed liberé ; cum Deus, & confequenter fingule tres Perfo- Q , | ne liberrims fint ad exigendum à creaturis ra- Wj(m tionalibus fupremum gradum amoris , vel non à exigendum , utpote cum per hoc divinis perfe- w Y &ionibus in fe nec accedat aliquid , nec decedat. PROBATUR 2. " SS. Patres ita agnofcunt n mandatum moriendi in Chrifto , ut fimul agno- iá fcant, ejus obedientiam fuiffe actum amoris ex- ] cellentis liberum erga Patrem coleftem. Ergo m dicendum , illud mandatum fuiíffe mandatum a- UI moris tacité conditionatum. nt. prob. ab indu- N QGione. Y I. S. AvcusT1INUSs l. 13. c. 15. explicans D] mlLu' aGiones liberas-Angelorum , eas per amorem nbuöïk Dei, femel liberé priftabilitum, & gratià vifio- | nPGCI nis intuitivee confirmatum explicat: ident fa- D ciem tuam [emper , &j ibi legunt fine [yllabis temporum , quid ; DE LIBER T. ET SCIENT. CHRISTI. 275 uid velit eterna voluntas tua. Legunt, eligunt , & diligunt. Semper legunt , &? nunquam preterit , quod legunt. Eligendo enim C2 diligendo legunt ipfam in- commutabilitatem confilii tui. IpnEM Tra&. 79. in oan. Tanquam ei diceretur : Cur ergo moreris , f mon babes peccatum , cui debeatur mortis [upplicium ? h Continub fubjecit : Sed ut cognofcat mundus , quia dili- go Patrem , C ficut. mandatum dedit mibi Pater , fic " Qitz facio. IL. Cyn1zLLUS ALEXANDRINUS in Joan. l.4. ,Quid in Chrifto voluntarium & non vo- ,luntarium? Ludibria, convitia, mors corpo- Hec enim propter nos volens fuftinuit , » tis- , & voluntarium facit, quod prater voluntatem ,erat, Deo ac Patre confentiente , & omnia li- , benter pro falute omnium pati comprobante. - , Quemadmodum nos ex eo , quod fübjecti fu- ;[IEE' Tedll , Inus & parentibus obfequimur , obfequium in- » ftar preclare cujufdam virtutis colimus; ita de L » Patre & Filio cenfendum eft. Nam cum fit ex ii , Deo Deus , Perfe&us ex Perfecto , nihil aliud ietüece; ; cogitabit, quàm quod ille cogitaverit, cujus eft L ,confilium ac Verbum ; fed eadem plané cum ii , Patre volet, iifdem plane, ut ita dicam , con- [ at »fubftantialitatis legibus ad omnia volendum J ,cum Patre bona unà cum ipfo conftri&us. Etl.11.c.59 , Clarificaffe (Chriftum) füum Pa- m Plüb : ,trem ac Deum dicimus confummato opere, » quod accepit ab eo, non tanquam fervus; ho- .15-5 ,minum enim eft, fervorum more divinis nuti- » bus fübjici. , Et1.6. in Joan. , Cum Deus & 1 perf W , Pater fit dile&io , & non tantüm bonus , fed a ! »ipfamet bonitas; quando vidit Filium fuum 2 » PeF j)!ï&"ïþ 276 DISPUTATIO IV, yl » per dile&ionem erga nos & bonitatem fervan- A »,tem germanas fuzc nature notas , meritó d]e- N ,Xit, veritatem fuz fubftantiz in Filio confpi- D » Clens , dilectionis enim opus eft ipfum pati,, id- T » que cum ignominia propter aliquorum falutem. ) :'l , Dile&tus igitur femper exiítens propter natu- ia » ram , dilectus etiam fuiffe cenfebitur, quod per "j j » dile&ionem noftri Genitorem fuum obleétave- »tit, cernentem illiinc omnino puram ac vivi- AUl » dam , nulloque fuco elucentem fuz ipfius natu- ) li 1ju ,I€ imaginem., Et in Joan. L. rr. , Nequa- W » quam fibi dile&tionem à Patre accepiffe cenfebi- J »tur; erat enim femper & ab «terno dilectus ; » fed ut nobis dilectionem à Patre conciliaret , » hanc ab eo accipit, etiam cum homo fa&us eft. Ti » Quemadmodum igitur conformes gloriw ejus Iul » erimus , ita & dilectionis veluti conformitatem I »habuimus , primas in omnibus Unigenito tri- Vi » buentes, nature divinz in nobis bonitatem mi- »Iantes., Et l ».in Joan. ad illa verba: Meus ) cibus eft , ut faciam voluntatem ejus, qui mifit me , fcri- bit: , Ait; miffum fe à Deo & Patre vel ratio- » he Incarnationis, per quam mundo cum carne » illuxit beneplacito & nutu Patris , vel ut Ver- ,» bum ex Genitoris mente prodiens quodammo- »do; & voluntatem fuam adimplens, non ut a- i :]: » lieng voluntatis executor affumptus , fed ipfe » cum fit & Verbum vivens , & manifeftiffima Pa- »tris voluntas, prompté fervans €o$ , qui perie- M »runt. -- Cum ergo Filius fit bona Patris volun- NT l » as , perficit opus ejus , falutem tribuens cre- PORX W T tj »dentibus in eum., Et l. ro. in Joan. ,Cum » Deus & Pater genus humanum fálvare voluif- Ug T 510l ; DE LIBERT. ET SCIENT. CHRISTI. 277 j » fet , & hoc creaturarum vires longé excederet , »ipfe difpenfationem illam fübiit , quippe cum 03 »Dei & Patris voluntatem Deus Unigenitus » agnofceret, Sic autem in fubje&tionem volun- D » ariam ultro defcendit, ut etiam ad mortem uf- u »que eamque turpiffimam fe demitteret. Ha- 10 » bes igitur in fubjectione voluntaria voluntatem » Patris adimpletionem , quas loco mandatorum xipwh » Filius apud fe effe ait: Nam cum Patris confi- »lia, utpote ejus Verbum intelligat , ejusque » profunda fcrutetur , voluntatem ejus ad opus » p«rducit, mandati loco eam habens, atque ita »humano more eam nuncupans. III. GREGORIUS NvssENUs Orat. 2. adv. Eunom. , Fa&us eft obediens propter amo- f ) ( » rem & benévolentiam. IV. S. DAMASCENUS l.de forma hominis: elIU) 1071f » Obtemperabat ultro paternz voluntati volun- »tas humana. , Et 1. de duabus voluntatibus : : M ! » Improbat mala, & fequitur bona Chriftus, dum u »pàterne voluntati ut homo liberé obfequitur. v Sed non m d » Delectus enim liberze eft voluntatis. »noítro more confultabat aut judicabat , nec dul o » duorum contrariorum, virtutis nempe & vitii, »Iàationem ducebat, aut eorum notitiam habe- : m . 5 bat, fed folius boni, in quo eft decretum divi- 5 f »ne& voluntatis. xf V. S. AusELMUs in l. r. cur Deus homo, 1 C. 9. ;, Non co&git Deus Chriftum mori, fed ipfe u » fponte fuftinuit mortem , non per obedientiam [lbutmr »Ííervandi vitam , fed propter obedientiam fer- (t] , »Vvandi juftitiam. -- Ipfe cum Patre fanctoque If W »Spiritu difpofuerat , fe non aliter, quàm per 3 » InOr- n DISPUTATIO IV. $78 3 » mortem celfitudinem omnipotentie fuz often- » füurum mundo. þmïä | if Ex omnibus colligitur, voluntatem morien- as di in Chrifto fuiffe liberam , quz libertas funda- batur in amore tam humanz nature quàm ipfi Verbo circa objectum beneplaciti divini libero. t^j :/:te Y Solvuntur Objectiones. Ve j " H OsjgrcITUR 1. Si preceptum moriendi in Chrifto explicatur per mandatum amoris condi- tionatum , fequitur, illud mandatum non differ- re à mero confilio. Sed hoc non poteft dici. [*l Ergo. Min. patet, quia confilium proprié lo- 2 quendo non poteft vocari praceptum aut man- N datum ; neque poteft quis dici exercuiffe actum nitot obedienti: , qui precife fecutus eft confilium, v. g. paupertatis Evangelice , aut caftitatis per- l petue. Maj.prob. Non poteft oftendi difcrimen inter ejusmodi mandatum amoris, & inter purum confilium. 2. lNon poteft ex Scriptura oftendi , quod hic modus tendendi conditionatus: Si me exi- mié amas, exhibe mihi tale obfequium , vocetur preceptum feu mandatum. Ergo non eft man- datum. 3. Hac propofitio conditionalis ; // me exi- mib amas , relaté ad Chriftum à Patre eft de con- 2! ditione neceffaria, ac fimilis ifti, fi es homo. Er- j go hoc mandatum , ficut in aliis propofitionibus lly Á ! quoad modum tendendi conditionatis fub condi- (Wu. tione neceffaria de prefenti , vel praeterito con- i Vg tingit, eft objeGtivé potius abfolutum quàm con- ditio- DE LIBER T. ET SCIENT. CHRISTI. 279 [P. * ditionatum. nt. prob. Chriftus non eft liber ad '] eximié amandum Deum , vel non eximié aman- dum; imo ex fua natura neceffitatur ad perfe- AU d &iffimé amandum Deum , & amore intenfiffimo. alia libertas in Chrifto ad mo- T 4. Si daretur riendum , quàm pr ecife libertas à coadtione, illa libertas deberet dari ex parte Verbi , & non ex pa rte naturz feu voluntatis humanz , fed ex par- te Verbi. Sed hoc non poteft dici. Ergo. . Maj. patet, quia, cum natura feu voluntas humana in T Chrifto non habeat propriam fubfiftentiam , non oteft exire in ullum actum , nifi ut determinata à Verbo, quod tribuit fübfiftentiam. Min. prob. Verbum non habet voluntatem ad extra fibi pro- priam , qu& non fit communis toti Trinitati. Er- u h. omnis actio ad extra eft commu- go. 4int. pro nis toti Trinitati. Füülï differentize in Chrifto 5. Si daretur libertas in ( & vera obedientia; fequeretur , quod Verbum fcr obediret Patri , fed hoc non poteft dici. Ergo t u min. prob. omnis voluntas ad extra in Deo eft nature divinze & communis toti Trinitati. Ji, t Ita docet cum omnibus Theologis S. D A M A $ CE- Y NUs in 1. de duabus voluntatibus , his verbis : Quo- ,T niam una eft. Cbrifti perfona , unusque Chriftus ,. fit , ut nl unus fit , qui utraque natura «velit : ita tamen , ut qua ex parte Deus eft , impei vt , €9 cenfeat : ut autem ho- IT mo, pareat & obediat 5 imperet quicem ul Deus pater- à ü na, divinaque xooluntate cum Paitre & Spiritu s. ut au- ;h gt tem bomo noftra voluntate divine fuce ac paterna volun- h j tati morem gerat. — Neque enim Patri obedit divina Jua fit vina voluntas mec pareat mec IN voluntate ; quippe cum di n j ümperium recufet. . Quandoquidem bec fünt , ut. ait Gre- 4 gorius n 280 DISPUTATIO Iv. i gtl gorius Theologus (INazianzenus) eorum , qui in ditio- ne alterius funt ,. &2 feroi forme ,. quam ex nobis Chri- ;?cabjï' a[fJumffit. V flus Eg ESPONDEO bt Ap r. n. maj. ad prob. n. à. & dico, manda- ] tum amoris conditionatum , & purum confilium di£- frio d! ferre in hoc; quod mandatum amoris in man- dante prefupponat voluntatem abfolutam eflica- At fs CU cem obtinendi aliquod bonum proprium quo- cunque demum medio fibi poffibili cum propa- At6m] ratione omnium mediorum ac donorum ad obti- t nendum fperatum affenfum ab amante , & cum Ti ( recufatione fpecialium pramiorum deftinatorum t d amori heroico fperato ab amante. Econtra me- Q 1 rum confilium principaliter non tendit in bo- EE num proprium , non habet pro objecto bonum ii abfoluté praeftabilitum & obtinendum quocun- lesz'näm que media , non przordinat omnia media , que I prebeant fundamentum fpei ad affenfüm , nec N predeftinat proemià recufanda titulo defe&tus a- moriseximii, Itaque Deus Pater ut principium Verbi & Spiritus Sané&ti communi cum ipfis vo- (j luntate fpecificata à Patris perfonalitate decrevit rediméere genus bumanum per mortem alicujus nature humane affumende ab una perfonarum fT divinarum. Verbum communi etiam voluntate Trinitatis, fpecificata tamen à Verbi perfonalita- te fe obtulit liberé ad affumendam natutam hu- manam; nam pofitoó decreto divino communi, il unam ex perfonalitatibus uniendi cum natura j humana adhuc erat Deo liberum , unire naturam d J humanam potius cum hac, vel illa perfona divi- M lam na, & ideo erat ponibilis a&us liber in Deo, ade- '800y quaté DE LIBER T. ET SCÍIENT. CHRISTI. 281 quaté intrinfecus , feu identificabilis Deo, & fpe- cificabilis à perfonalitate Verbi vel Spiritus San- &i. Faéta autem ea oblatione Verbi ad fui u- nionem adhuc poffibilis erat alius actus liber in Deo , quo Verbum communi quidem voluntate, attamen fpecificata per fuam perfonalitatem in effe relativo , voluit uniri potius huic numero ]U'üï naturz humane , quàm alteri individuo , & po- a rnL Facta tius cum uno individuo, quàm pluribus. Qu autem unione ad naturam humanam individuam, licet non daretur poffibilitas peccandi aut poffi- li bilitas omittendi actus amoris per fe Deo debi- tos, dabatur tamen tam ex parte Verbi , quàm At ex parte nature humanz indifferentia feu liber- tas ad determinatos gradus , vel determinatum genus amoris. Deus enim , cum eflent poffibi- ] LïLX: les infiniti gradus amoris , & infinite fpecies a- lii moris, non neceflfitabatur ad exigendum gradum , I potius hunc vel illum , fpeciem potius hanc vel dt illam, aut omnium gradum vel genus perfeGtiffi- imum , utpote impoflibilem. . Omnes enim gra- mw y) dus vel fpecies amoris funt bonum finitum , ad J quod eligendum nec Deus neceffitatur , nec vo- n du Juntas humana. Itaque Verbum poterat liberé T fpecificare communem voluntatem "lrinitatis volut fubfiftentiam Verbi extendendi ad actum huma- erfote hz nature bonum, intrinfecé contingentem, fpe- Rurdt: cificativum formaliter in genere determinativi conyti formalis tam caufe primas effeGiv:e tribuentis rationem genericam entis, quàm caufe intrinfe- u ce fubfiftentialis tribuentis indifferenter fubfi. r ftentiam cuivis actui bono nature humane , & UL premoventis ad exercitium actus, Itaque fiup. ] Deo,ï b $5 pofitis 5825 DISPUTATIO IV. p pofitis iis, quz in 'Tra&t. de Deo , circa decreftä [ divina przdeterminantia di&ta funt , preeter illam þmm[ mutuam prioritatem , quz datur in actibus libe- i ris aliorum hominum quoad effe genericum feu uor exiftentiam , & fpeciem feu formale a&tus, datur jl in a&Cibus Chrifto liberis duplex mutua natur& [j:u prioritas ; Uwa videlicet inter effe , & fpeciem m a&us , ubi ad effe predeterminat Deus ut Au- i thor nature , ad fpeciem creatura ; ALTERA p inter übfiflentiam Verbi , & fpeciem a&us huma- a ni, ubi ad fubfiflentiam pro priori determinat vo- a | Juntas Verbi Trinitati communis & fpecificata à jum Verbo ; ad fpeciem autem formaliter, liberé ac il contingenter volu ntas humana in Chrifto intra ii limites bonorum non neceffitantium. Hoc eft f meum Syftema de libertate Chrifti , quod non fremi poteft intelligi , nifi intelligantur ea, qu& fcripfi in Tra&. de Deo, circa a&us liberos Deo adequa- mel?us pe*' [f té intrinfecos, & circa decreta predeterminantia A ad effe feu exiftentiam actuum humanorum pro WE priori nature ad determinationem creatur& for- malem, quz etíam eft natura prior, in genere vi- delicet determinativi ac fpecificativi formaliter. An 2.n.a. NamS. Joannes 1. Ep. c. 3. v. 22- hec duo pro eodem fumit, facere mandata Dei; E & facere ea, du funt placita ei. Quidquid petie- t ifLodi- N vimus , accipiemus ab eo, quoniam mandata ejus cu, Fi- )! ld b mus, €y ea, que fünt. placita coram &0 , facimus. lt lius Luee rs. v. 29. ad patrem fuum dicit: Tot Ib annis fervio tibi , && nunquam mandatum tuum . prateri- i. Licet verofimile non fint, ea mandata fuif- OREH'[L; i fe rigorofa fub comminatione exhere dationis , u vel alia diftin&ta à mandatis amoris. Quando U 2 Dalila DE LIBERT. ET SCIENT. CHRISTI. 293 Dalila ad Samfonem Judicum 16. v. 15. dixit : i uomodo tu dicis , quod amas me , cum animus tuus mon ff f mecum? non erat locutio confilii , fed domina- tionis foeminez. À»D 3. n. a. modus enim!'amandi non impor- tat neceffitatem pro priori ad mandatum abfolu- tum. Apn Pnos.d. Chriftus neceflitatur ad LT AL perfe&iffimé amandum Deum amore formaliter perfe&tiffimo. c. materialiter perfectifimo. n. a- i mor formaliter perfe&iflimus reperiebatur in quovis opere theandrico de fe etiam viliffimo, v. Md g. commeftione, dormitione , in quantum illud perfe&iffimé erat idoneum ad finem contingen- ter ele&um. — Sic, cum Chriftus in Oliveto con- fideraret omnia mala ex fcandalo crucis ufque ad r finem mundi oritura, poterat materialiter videri i melius aliud Syftema falvationis , in quo non tot T Til perirent. Electionis ergo libere effe poterat ac- ceptatio oblate crucis ex motivo amoris heroi- W p r ci, qui etiam in alio fyftemate zqué heroicus ef- fe poterat diverfo modo. Caterum quod Chri- Ts ftus fuerit neceffitatus ad amorem intenfiflimum, yni Ti concedi non poteft, cum ne quidem fit pofli- C bilis. ial AD 4. c. maj. n. min. & dico , quod detur jl libertas à neceffitate tam ex parte Verbi , quàm [f ex parte naturz humans ad varias fpecies & fy- jj ftemata bonorum, que fe habent per modum ex- j d* cedentis & exceffi , prout in Refponfione AD r. umf oftenfum eft. m A» s. d. Sequeretur, quod Verbum obedi- ret Patri agendo perfonam inadequaté diverfam WCN Is ab ea, quz fub una voluntate communi eft con- fubftan- pi 284 DISPUTATIO IV. id fübftantialis Patri. c. agendo perfonam adze- JM quaté eandem. n. Sic etiam Rex, Princeps, vel gl Magiftratus poteft fimul agere perfonam praci- Qu pientis, & obedientis. In quantum enim cum Y affenfu Confortis imperii ederet leges pro vafal- lis regni, pro tutoribus , pro teftibus, &c. geret 0 perfonam mandantis; in quantum veró habet g il ratione fuz familie feuda , tutelam, vel munus teftis in ultimis voluntatibus , in tantum fubjici- i 41 li T tur legi. Itaque five mandatum moriendi in Chrifto rigorofum five mandatum amoris fit , LX r Verbum tanquam perfone confors Imperii in Trinitate poteft habere perfonam przcipientis , A Vil & tanquam dire&tivum naturze humane in unita- tem perfone fecum affümpte poteft habere per- $n fonam liberé obedientis. VOR DicEs: Pertinet ad perfe&ionem amoris Wa T qids formaliter fpectatam, ut mens amantis perfectif- fima aflimilatione fine ulla diffimilitudine fe con- Ti formet intentioni & defiderio amati. Ergo,cum iagova Chriftus neceffitetur ad amandum Patrem amore i t» formaliter perfeGiffimo , etiam neceffitatur ad amplexum crucis , quando ex mandato amoris conditionato intelligit , pre& omnibus aliis obfe- quiis fuz intentioni paterne & defiderio pripla- cere amplexum crucis. REsPONDEO. c.a.d.c. fi Pater coeleftis o- I)lhimä ftendat , amplexum crucis fibi preplacere pr& At omnibus obfequiis infinitis poffibilibus. c. fi tan- N tüm oftendat , fibi eum amplexum preplacere uüone pre aliis obfequiis finitis. n. Suppono, in Deo Qu hon dari infinitum obje&tivum in mente Dei col- d ledtivé fumptum. Itaque fieri nequit, ut Deus illm dicat, DE LIBERT. ET SCIENT. CHRISTI. 285 lb dicat, hoc fyftema crucis comparativé ad infini- : ta fyftemata falvationis poflibilia eft evidenter I&'q; melius, quin fe alia habeant in bonitate per mo- h dum excedentis & exceffi. Itaque cum Deus in- ter infinita fyftemata poffibilia fyftema crucis li- beré eligat , illudque mandato amoris conditio- nato proponat, /i fe eximie amet , non poteft hunc U modum amandi proponere , ut unicé eligibilem, fed tantüm ut eligibilem inter infinitos modos a- ln moris eximii , perfeGtione materiali fe habentis iTj per modum excedentis & exceffi. Dricrs 2. Si ita fe habet mandatum amoris conditionatum , fequitur, quod hoc mandatum vel dependeat à gratuita acceptatione Chrifti, vel ia ab omifflione petitionis pro difpenfatione vel commutatione ; & fic conclufio redit vel in fen- 7 d tentiam LuGowNis , vel in eorum fententiam, qui dicunt, Chriftum voluiffe, ut fibi imponatur rl b t0n- vinculum rigorofi mandati. Ergo non eft opus ifta nova explicatione per mandatum amoris. n m at REsPONDEO. n.a. omnes enim he fenten- tie admittunt rigorofum mandatum, quod decli- u p at natur in noítra fententia. Rationes autem recu- fandi omnes hos modos fünt; quia, fi rigorofum Jis d mandatum precedit, ejus naturge repugnat, ut p dependeat ab acceptatione ; & fi petitur fibi im- poni mandatum ad actum particularem determi- C(P,Mï.:f natum cum omnibus circumftantiis, tantiim pre- hu f cavetur mutabilitati voluntatis propriz circa exe- ol cutionem de futuro rei ardue , quz volubilitas Præpïz:f confili & mutabilitas in Chrifto non habet lo- n) ) j F cum. Si autem petitur mandatum fuperioris ad u a&um de prefenti, v. g. ad pronuntiandum re- verenter r w 286 DISPUTATIO IV. f verenter nomen Jefu, mandatum illud , cum fit potius imperatum , quam imperativum, non ha- bet rationem mandati rigorofi , nec ea obedien- oX tia, quz ejusmodi mandato preftatur , eft in ef- U fe&u , fed in affectu. Sed nec fententia Lugo- nis placet; quia difpenfatio , que eft exemptio unius vel paucorum ab onere plurimorum ob st caufas particulares , non habet locum in manda- tis, que refpiciunt perfonas particulares relaté myr (ir ad circumftantias particulares , fed in legibus, us feruntur pro communitatibus in genere, fii quin omnes particulares circumftantie pravideri aut apté determinari poflint. Martyres dicuntur liberé TUS OBJICITUR 2. fubire mortem , etiamfi à tyrannis neceffitentur i ad fübeundam mortem. Ergo etiam Chriftus l offet dici liberé mori , etiamfi ad moriendum Tor neceffitetnr vi precepti rigorofi. n . Si preceptum non fuiffet rigorofum , ac independens à libertate Chrifti, non potuiffet A- i oftolus ad Rom. 8. v. 32. fcribere: .Deus etiam filio fuo mon pepercit. Debuiffet enim po- jroprio tius fcri bere: Filius fibi ipfi non pepercit. 3. Si preceptum illud non fuiffet rigoro- fum , fed conditionatum, habuiffet hunc fenfum: Si vis crucifigi , crucifigere.. Sed hoc eft abfurdum. Ergo. Qty 4 Si preceptum hoc non fuiffet rigorofum ; Pater t Chriftus in Oliveto non debuiffet dicere : jll mi, fipoJibile eft. , tranfeat à me calix ifle ; fed po- tius debuiffet dicere : etiamft po[Jbile fit , ut tranf- im Dfm eat à me calix ifte , oolo tamen , ut tua potius, quàm 1mea wgi&i voluntasfia, Sed hoc non pote& dici. RE- 1 [il DE LIBERT. ET SCIENT. CHRISTI. 287 I ] REsPONDEO Ad 1. dift. dicuntur hberä fübire mortem, fi il obediendo tyrannis poffunt fe liberare à morte c. fi fe non poffunt liberare. fübdiffÁ. dicuntur li- beré fübire mortem , ita ut mors fit tantüm libe- ra in fua caufa necdum retraétata. c. ita ut fit li- Itj berainífe. n ZAd 2. dift. non potuiffet hoc fcribere, nifi mortem Filii fub conditione amoris eximii cum lul directa ordinatione & preparatione mediorum à Filio exegiffet. c. fecus. n. Apoftolus utrumque m teftatur ; quod nempe Pater Filium tradiderit, & quod Filius feipfum tradiderit; hi autem duo textus melius concordari nequeunt, quàm in no- Ítra fententia ZÁd 3. n. maj. Pater enim pofitivé poftulavit [mon mortem Filii fub conditione amoris eximii deter- minati circa hoc obje&um , atque in eum finem (( Mo- rdinavit omnia media nature & gratic NT dus ergo tendendi non erat indifferens, qualis in Just t obje&tione adducitur. Y d 4. n. maj. qu1a poflibilitas amotionis ca- LT A licis non dependebat à voluntate Filii, fed à con- fe venientia rei in oppofitum, & confirmatione de- WMV creti paternt. Senfüs enim illorum verborum W erat ifte : Si datur aliud Syftema gratie , equé conducens ad gloriam divinam , in quo non tot m ex fcandalo crucis & ob perfecutiones perpetuas ts Ts juftorum perituri & amici mel non tam atrocia "T i j^ à mundo paffuri funt, & fi necdum hoc Syftema T L Decreto immutabili à te ftabilitum eft , impone i mihi potius aliud Syftema gratie , quàm iftud Y i Si autem pracefliffet Decretum rigorofüm , non decuif- p 288 DISPUTATIO lV. decuiffet ejufmodi precum oblatio. At quia e- " rat mandatum amoris, locus humili deprecationi cum perfecta refignatione relictus eft. f DricEs 2. Ex di&is fequeretur : s I. quod Chriftus ignoraffet convenientiam vel inconve- i nientiam Syftematum gratiz poflibilium, & mo- n g, [ M 'a' Á bilitatem vel immobilitatem confilii divini fuper ! &,1 falutem generis humani. Sed hoc non poteft di- ci. 2. quod in actionibus ac ele&tionibus thean- u d dricis determinatio voluntatis humanz in Chri- st Sed G fto precederet determinationem Verbi. ii hocnon poteft dici, cum actiones fint fuppofi- Lon &tf n torum. RESPONDEO Edl Ad 1. ditt. fequeretur , quod hec Chriftus A,Au quoad naturam humanam ignoraffet notitia ex- lr 05 teg perimentali feu a&uali.c. habituali. m. — Senfus patebit ex dicendis in fequenti quzftione. . Chri- d ftus enim in a&u fecundo circa multa objecta n noluit uti fua fcientia habituali omnium poffibi- &nn] lium , fed paffus eft fe dirigi per fcientiam expe- p rimentalem ex fpeciebus finitis acquifitis vel in- fufis. AAd 9. dift. fequeretur , quod determinatio voluntatis feu nature humane in Chriíto prece- ] deret determinationem Verbi quoad fpecificatio- nem à&us liberi. c. quoad exiftentiam & fubfi- ïom fiftentiam actus. n. 'Pota & unica clavis in bac fin m materia, ubi agitur de libertate.Chrifti, confiftit ineo, quod detur duplex mutua naturz priori- Ti tas in aétionibus theandricis Chrifto quà homini Mi liberis. Una eft inter predeterminationem Dei H ad effe feu exiftentiam aétus , & fpecificationem QIt) actus. lh DE LIBERT. ET SCIENT. CHRISTI. 289 D actus. Altera eft inter predeterminationem ad dEPït l fubfiftentiam a&tus in hoc fubje&to , & inter fpe- cificationem actus. [ Quoad fpecificationem a- £&tus intra fines bonorum aliunde non neceffa- rios precedit in genere caufze formalis determi- natio voluntatis humanz in Chriíto utramque predeterminationem divinam tam ad exiften- UM dum , quàm ad fübfiftendum. Sed in genere Qb cauíe eflicientis precedit predeterminatio Dei ut Authoris naturz ad efTe actuum humanorum ; mf?gf; & in genere caufz fubfiftentialis precedit prz- J [].Lw' determinatio Verbi ad fubfiftentiam aétus thean- drici in hoc fubjecto. Utraque autem ifta prz- determinatio eft de fe indifferens ad fpeciem a- M &us , dummodo fit bonus , & decens perfonam f Chrifti. Hec doé&rina fola concordat innume- n x ros textus Patrum, & Scripture, quorum aliqui re L adfcribunt libertatem indifferentie Chrifto quà t oljas homini; alii autem imperium Verbo in naturam ii humanam tanquam in inftrumentüm divinitatis , ne prout videri poteft in Peavio & T'boma[fino? j QUJESTIO IIL. termt ifto r Qualis fuerit fGientia in ChrifIo? 'peciüc: n i JorawpuM z. Duplicem dari in homine fcientiam ;; nempe babitualem & a&tualem. hi HanriTUALISs eft precontinentia fpecierum aut fi, o principiorum , & potentia fe reflectendi ad has a f fpecies vel principia. Talis fcientia habitualis ) qllü W v.g. Grammatice, Mufice, &c. reperitur etiam d in dormiente , orante, comedente, &c. quo ho- »ECWD; D.zdhmor U o xi.i*9 R)UVCAT $[ alasma natione. 1 mo DISPUTATIO IV. D 290 mo totaliter abítractus eft circa alia obje&ta , ut qu non nifi cum quadam difficultate recogitet eo- u Scientia autem a- AO rum , quz latent in memoria. &ualis eft , dum homo a&tu fuam attentionem j ?EQL ür convertit ad fpecies vel principia latentia in me- moria. J NOoTANDUM 2. Simili nlodo in Chrifto i i diftingui à "Theologis eam notitiam , quam ha- buit ex unione fui ad Verbum ; & eam , quam M f habuit per fpecies finitas partim nature humane infufas , partim ex vifu, auditu, tactu, guftu, o- à), doratu , acquifitas. Unde in Chrifto diftingui r s " debet duplicis generis fcientia habitualis. Unum t l genus fcientie habitualis erat, in quantum natu- [ ra humana in Chrifto uti poterat fpeciebus infu- a fis & acquifitis, quandocunque voluit, etfi actua- h DCpO lem attentionem ad eas non femper converteret. Alterum genus fcientiz habitualis erat, in quan- p tum natura humana in Chrifto unita Verbo po- V, n teft uti omnifcientia divina, quandocunque & N quomodocunque voluerit , exprimendo in fua a- LY W nima & cognitione fpeciem impreffam aut ex- ]i preffam de obje&to fcibili , aut fe convertendo i i ad fpecies feu ideas exiftentes in Deo. Q NOoTANDUM 3. In cognitione feu intelle- Ihgy &ione diftinguendas effe duas res, formaliter in- UT terífe diftinéctas ; nempe ipfam tendentiam mentis , ] quz eft aCtio vitalis effentialiter immanens , in K ipfum objeétum intentionale, quod cognofcitur; [j i & hoc ipfum effe obje&ivum intentionale, in Md quod tenditur. Hoc enim pofterius vel eft ipfa V e[Jentia rei cognite ,. pyout contingit circa actus il à nobis Aillïternos , utpote per füammet effentiam cogni- DE LIBER T. ET SCIENT. CHRISTI. 201 L cognitos, vel fpecies impreffa, ad quam fe mens m& D convertit, vel fpecies expreffa, vel ipfa effentia n ) divina continens Ideas omnium rerum , & loco fpeciei impreffze aut ex d cata intellectui creato. preffe immediaté aPpli- Dico r. Humanitas Chrifti nec intelligit hi nec intelligere poteft per intelleCtionem increa- mn.l tam Verbi. PROBATUR I. Intelle&io formaliter dicit Hl actionem mentis vitalem procedentem ab intrin- feco , & elentialiter immanentem. . Ergo non D g J l poteft effe ab extrinfeco. Znt. prob. Intelle&tio hav formaliter dicit tendentiam mentis in obje&tum cognofcibile , prout à propria cujusvis experien- tia interna animi notum eft, jj l1 PRoBATUR 2. Humanitas Chrifti nec vult 001 n nec poteft velle per volitionem increatam. Er- , I go nec poteft intelligere per intelle&ionem in- lerjo creatam. Jni. patet ex diclis , & definitionibus IN Ecclefiz contra Monothelitas, relatis Quaft. 1. t hujus Difp. ; Jrco--o. m d Poteft tamen intelle&us creatus QO in Chrifto omnia, que vult, intelligere fine fpe- ) cie creata impreffa vel exprefía. e'[eu D PROBATUR. Datur in beatis vifio intuiti- m va Dei per effentiam fine fpecie creata. Ergo UL etiam in iis poteft dari vifio intuitiva omnium Idearum divinarum per effentiam fine creata fpe- mae m cie. Atqui fi talis vifio poteft dari in beatis, et- iam dari poterit in Chrifto. 24nz. patet ex di&tis 2 in Tract. de Deo. Ü u Quod autem Chriftus habue- lgit.(ilü rit vifionem beatificam, patgt ex dicendis. wl *' T 2 o 292 DISPUTATIO IV. |/ Dico 3. Chriftus toto vite tempore etiam ( quoad naturam humanam habuit vifionem intui- hs tivam Dei eo modo, quo illam habere voluit. r PRosATUR hec Conclufio. Chriftus ra- i tione unionis hypoftatice habuit jus ad perpe- [ tuam vifionem intuitivam Dei , nec decuit, ut ea ii vifione intuitiva Dei vel unico momento abfti- jis neret. Ergo. fnt. prob. Ea vifio intuitiva Dei tj erat ipfi pro luce directiva in omnibus actioni- ;ww bus ad exequendos exactiffimé nutus beneplacitf uj .' divini, juxta illud Joan. s. Non potef? Filius face- knuj ve quidquam , mifi quod viderit Patrem facientem. Qua- (s cunque enim ille facit , & Filius fimiliter facit. Pa- ii t ter diligit Filium , & omnia demonftrat &i , que ipfe fa- [wIA i PROBATUR 2. Chriftus Joan. 3. de fe ut lm homine loquente Nicodemo : Rabbi, fcimus , quia W & Deo venifti Magifler 5 nemo enim pote[l bec frgna fa- tbri cere , nifi fuerit IDeus cum eo , refpondit : Quod fcimus T loquimur , & quod vidimus teflamur 5 memo afcendit in LoiT ! celum , nifi qui defcendit de celo Filius bominis , qui eft T in celo. Hzc non effent vera, nifi Chriftus cor- pore conftitutus in terra faltem per vifionem " n f " j / ! beatificam juxta modum vifionis intuitive fibi Wm libitum poffet dici effe in cclo. Item Joan. 1. Mttt v.18. dicitur: Feritas per S'efim Chriftum fatta efd ; UT JDeum nemo vidit unquam 5 unigenitus Filius , qui efl in Atl finu Patris , ipfe enarravit. In quo textu pro ra- D tione veritatis Evangelice redditur , quia Chri- lil ftus videt Deum. "hy 'PRosATUR 3. ex fenfu Theologorum ; de !t quo Petavius de Incarnatione 1; 11. c.4:n: 2. & g. "i, E fic fcribit: 24nab 6? tmomento , quo exiJTere ctpit m má M "fþl l DE LIBER T. ET SCIENT. CHRISTI. 2953 li g. ma ChrifHi., compos fuprema beatitudinis, & perfpicue Dei viftonis fuerit , mulla efl ba&tenus , mon dicam inter d JDottos & "Theologos ,. fed inter ChrifTianos ea de ve con- Q troverfia, affrmantibus univerfis , nullum , ex quo pri- MTR mum extitit , vacuum preteriü[Je tempus bomini Cbrifto t ab intuitu divinitatis. Tametfi nec. Scripture boc. di- Qtitg Jertis vverbis , expre[fisque tefHificentur 5. €? pauci[fimi ex t antiquis . Patribus illud aperte tradiderint in terminis. W Quamvis in quibu[dam tum illius , tum borum féntentüs m quoad fenfum contineri videatur. - - - Quocirca pauci iil occurrunt modà Veterum , qui diferte aperteque dicant , fm»;»,g? Chriflum quà bominem ,. cum in utero. gelaretur , five ante refurre&tionem , fupreme felicitatis , boc eft , vifio- ii nis dioine , compotem e[Je factum. Facile vamen a[]en- tior graviffmis ac doGli[Jamis "Tbeologis , qui licet non- Ls dum boc ad fidei dogma pertinere putent , quod locus in : Scriptura fit mullus , qui id per[picue declaret, nec ullius d autboritate Syyodi Generalis , aut alia quadam fidei re- u gula decretum, & con[titutum fuerit ,. errori tamen & a;'c&d'.'tü beretice impietati proximum cenfent , negare , Cbrifti a- fi,qi nimam etiam mortali circumfu[am corpore Deum vetetta. rilise vidifJe facie , fummumque felicitatis eterne gradum at- : vt ügife. — Quod quidem , omi[Jis ceteris vationibus , quas yitivt non improbabiles (ex Scriptura & Patribus) reddidi- m ]Oï mus , una mibi ves , credo & aliis , perfuadere folet, ad- mj mirabilis omnium in eo CbrifHianorum , Dotorum pari- JNam nemo battenus bo- iij & ter , imperiterumque confenfto. t na fide CbrifHanus , id efl ,' Catbolicus Scriptor extitit , ,Qi qui de Cbriflo aliter exiftimaret , quàm eum nunquam , ex quo vivere cepit , divino a[bettu caruiffe , mec bodie qq quisquam eft , rudis licet litterarum & idiota, qui , ut- o cunque , quid Chriffus fit , moverit , s.n idem de eo ro- :ij?miij' gatus re[pondeat. Que communis fingulorum Ecclefie 3 mem- DISPUTATIO lV. yi 294 a membrorum. profe[Jio illum e[Je totius corporis fenfum cer- t5 üme demonfirat. — t ver , qui toti adeft Ecclefie & l,ü m per totum corpus infunditur , veritatis Spiritus , idem [j Jingulos vegit , iisque lucem fuce veritatis afpirat ; ut 1 quod figillatim unisoerfi firma & inconcu[Ja perfuafione, b'"l non ex compofito, perceperist , id illius inftintiu. Spiri- At tus exceptum ,. & eorum animis confignatum merit) vi- at deatur. - Ita vere & eleganter PETAv1Us de ii communi fenfu Theologorum , ubi nulla alia u- i niformitatis apparet caufa univerfalis. ul l; PROBATUR 4. authoritate quorundam Paf mi trum. i L. S. AucusTINVUs l. 4. de Confenfu E- vang. c. ro. & ult. ad illa verba: Si fic eum «volo iqni tmanere donec voeniam , fcribit: Mibi videtur , alto do- W usl wifJe myflerio , iflam ipfam Sioannis Exangelicam di- Jbenfationem (do&rinam de Divinitate Verbi) qua , )d 1 in lucem liquidiffimam Verbi fublimiter fertur , ubi Tri- nitatis equalitas &? incommutabilitas videri poteft ,^ & din h qua maximi? proprietate diflat à ceteris bomo , cum fa- i ^ WW ) Jeeptione Verbum caro fattum eft , perfpicue cerni , co- gnofcique mon po[fe, mifi cum ipfe Dominus venerit. g M ] Hoc loco $. Auguftinus tria diftinguit & docet : " nam frimb oftendit, Evangelium S. Joannis per- fe&té intelligi non poffe ante adventum Domini p ü in fine mundi. i. Secundó S. Joannem , dum fcri- beret tam fublimia myfteria , participaffe aliquid , i de luce, in qua videtur Trinitas. Tertió, ipfam DI autem lucem , in qua videtur Trinitas , foli ho- ys mini Chrifto propriam elffe. Idem 1. 83. qq. thr: v queft. 65. agens de Sudario Lazari, quod erat fuper faciem, ait: Poff banc vitam auferentur omnia le] l velamenta , ut facie ad faciem videamus. — Quantum D autem DELIBERT. ETSCIENT. CHRISTI. 295 virj.,, autem interfit inter bominem , quem Dei fapientia gefla- !l bat , & ceteros bomines , binc intelligitur ,. quod..Laza- 1 vus nifi exiens de monumento non foloitur , id e[? , etiam ] i! venata (per Baptifmum ) anima nift refolutione corpo- ris libera ab, omni. peccato &5 ignorantia e[Je mon potef?, quamdiu. per .fpeculum & in enigmate videt. dominum. m lilius autem linteamina &2 Sudarium , qui peccatum mon fecit. & mibil ignoravit , n monumento inventa. [unt. hr Ipfe folus in carne linteis implicatus non eft , ut eum ali- h quid lateret , aut ab itinere retardaret. üfer) 1I.-.S. Leo Epift. rz. ad Julianum. — Cum in- commutabilis natura -Deitatis tota fit femper in fua e[fen- tía , fic naturam a[Jumptam.beatificans , ut. glorificata $n glorificante permaneat. 213 IIL —.S. Fulgentius , cum Ferrandus Diaco- nus illi proponeret hanc queftionem ; , Utrum n J »anima. Chrifti fufceptricis Deitatis plenam » habeat notitiam ;; & quemadmodum fe norunt Wj] »Pater & Filius & Spiritus Sanétus, ita idem l'i- if r s lius feipfum per id, quod homo eft, in eo »quod Deus eft noverit, ex utraque atque in n w , utraque: fubftantia. totum capiens Patrem ? Refpons..3..fic vefpondet : ..,,Si anime Chrifti non [ t , ad menfuram dedit Deus Spiritum , neceffe eft, ,ut nihil-minus habeat fapientie , nihil minus u »fcientim. |.Ac per hoc ad ejus quoque animam Q »pertinet illa perfectionis prerogativa, quam uf »ipfi Apoftolus affignat dicens: In quo funt o- vii i| ,mnes thefauri fapientie & fcientiz abfconditi. 3;! » In quantum Spiritus datur , in tantum cognitio jl » divinitatis accipitur. " Ubi autem Spiritus non T » eft menfüra, neceffe eft , ut plena fit divinitatis i m San- » immenfa notitia. .. Non accipit Spiritu ll 4 » &um p 296 DISPUTATI1O I V. » &um Divinitas Filii. Reftat itaque, ut anima 3 d » Chrifti Spiritum San&um accipiat, quem tamen »nOn ad menfüram accipit , fed totum accipit. um -1 » Ubi enim menfura non effe dicitur , plenitudo öA » perfeGtionis , & perfe&io plenitudinis inveni- »tur. Nefcio, quomodo accipimus , unigeni- m »tum à Patre plenum gratie & veritatis, fi illi i » plenitudini gratie non in effe veritatis plenitu- i, » dinem zftimamus. Non autem plenitudo ve- D » Iitatis habetur, quando veritatis ipfius aliquid n »ignoratur, quod abfit, ut de Chrifto fentiamus. iid » Quàm veró perdurum eft, & à fanitate Fidei E »Ppenitus alienum , ut dicamus, animam Chrifti E. IT , non plenam fue Deitatis habere notitiam, cum »qua natura unam creditur habere perfonam: , $u »Nom enim exiftimo, illi anima in: aliquo ple- ,nam divinitatis deeffe notitiam, cujus una eft 1] » perfona cum Verbo , quam fic Sapientia füfci- i »pit, ut eadem fapientia ipfi fit. Quod fi ani- | : » Ina Chrifti minorem habet in aliquo divinitatis i »Íuc notitiam, non in fe habet totam fapien- li » tiam ; participium ergo habet, non ipfa eft Chri- ! hi »ftus, fi partem habet notitie divinitatis fusm. D E7 » Quis dicat , animam Chrifti aut minus percipe- r »1I€ Veritatis, aut minus habere aliquid 'charita- » ti$? Ipfe autem Chriftus eft veritas. R Quomo- "At » do ergo illa anima minus in fe notitia t verita- , tis habere dicitur, que ipfius veritatis anima 'W':. | At »Íingulariter invenitur? Sicut Chriftus homo i » fingulariter habet , ut verus Deus fit, fic totam li » divinitatem fuam fingularitet novit. Illi, in ii squo babitát omnis plenitudo divinitati 8 non Wi Ji s poteft ipüius plenitudinis plena non ineffe no- r titia. DÉ LIBERT. ETSCIENT. CHRISTI. 297 d »titia, Poffümus plané dicere, animam Chrifti llef.n »habere plenam notitiam Deitatis fuz. — Nefcio p »tamen, utrum debeamus dicere , quod anima k m » Chrifti fic füuam Deitatem noverit, quemadmo- » dum feipfam.divinitas novit? An hoc potius Ti »dicendum eft, quia novit quantum illa; féd It ,non ficut illa? Ipfa enim Deitas feipfam ita no-. 2 » vit , ut hoc fe naturaliter inveniat effe; quod t »novit, ilia autem fic totam Deitatem füam no: rl » Vit, ut ipfa tamen Deitas non fit. Deitas illa t »ipfa eft naturaliter notitia füa; anima veró illa lmw » ab ipfa Deitate quam plané (plené) novit ; ac: 2l »Cepit ut noverit." Hucufque S. Fulgentius. j Plures ejufmodi textus ex S. Ifidoro, S. Grego- rio M, D. Bernardo, S. Hyeronimo, S. Eulogio, S. Damafceno, Dyonifio, Alexandrino, Hügo- !l ne & Richardo à S. Vi&ore adducit Thomaflinus u l Dogmatum Theolog. l. 7. c. 2. 3. & 4. !f d DICO 4. Anima Chrifti in Verbo habitua: j n liter non folüm cognofcit omnia futura , fed et. Y n iam omnia poffibilia, & conditionaté futura.' d PRnosATvuR Pro hac conclufione urget ea- n dem ratio & authoritas, quz urget pro conclufi- one precedente; pro eadem etiam reperitur fuffi- i d ciens authoritas Scholafticorum, nempe d. Bona- venture in 3. dift. 14. a. 2. q. 3. Scoti , Gabríelis, Qu inv "Almaini, Marfilii, nec datur ratio , hanc fcien- AU d tiam in Chrifto reftringendi. Ergo. D DICO s. In Chriíto preter fcientiam, quz (l i habebatur per converfionem mentis in Verbum .l actualem vel habitualem , dabatur etiam fcientia jl infufa rerum ad Chriftum pertinentium , & expe- j rimentalis acqui/ita per fenfüs vel ratio cinium: $ & utra- 298 DISPiITATIO Iv. p!l & utraque poterat effe aCtualis, vel folüm habi- a tualis, prout ipfi libuit. p PRoBATUR Exuna parte Chrifto nihil hu- P mani denegandum eft, quod nullam involvit im- u[l'l perfe&ionem moralem; ex altera parte , nifi ad- mittatur hzc triplicis generis fcientia, nempe vi- zi fionis. intuitivae in Verbo per liberam conven- 4l tionem mentis ad Verbum , infufa per unam vel Jj plures fpecies , & acquifita, difficulter poffunt lin) conciliari: textus Scripture & Patrum, ad fpe- Tfo] ciem fibi invicem contrariantes , prout ex folu- Tíf ml t?one obje&tionum patebit. VM hm o Solvuntur Objectiones. t öt? W :-O.B Jicirun i. Contra 3. Conclus. Si ani- Qu ma Chrifti habuiffet. vifionem intuitivam Dei, Qttn jam fuiffet.beata in hoc mundo. Sed hoc non Nj TT peteft dici.. Ergo. Maj. patet ex illo Chrifti t Ln] Joan. 13. v..3. .Hac eft autem «ita eterna, ut cogno- M Jcant te.... Min. prob. Luce 24. v. 26. dicit Chri- [ ftus: JNonne bec oportuit pati Chbriftum , & ita intr. qre l in gloriam [uam.. l .2. -Etiamfi Patres loquantur de vifione Dei, u poffunt tamen explicari, quod anima Chrifti tan- hH tüm habuerit eam vifionem per communicatio- J nem idiomatum, ficut etiam de Chrifto dicitur, [ A W quod fuerit ab e&terno, & de anima Chrifti, guod IN fuerit & fit omnipotens. [ 3. Argumenta ex Scriptura & Patribus de- Fl füumpta plus non probant, quàm quod anima Chrifti habuerit vifionem intuitivam in a&u pri- ini li mo, ficut habuit omnipotentiam in actu primo í etiamfi l DE LIBERT. ETSCIENT. CHRISTI. 2'99 WlfnrQ etiamfi non femper ufüus füerit ommpotentla ! fua in a&u fecundo.. Sic etiam homo eft ratio- nn&ut du nalis, admirativus, vifivus , 'etiamfi non fempef utatur in a&u fecundo his potentns Ut UY 4- Sianima Chrifti habuiffet perpetuo vifio- beram nem intuitivam Dei, vel ea vifio fuiffet compre- henfiva omnium perfeätlonum reperibilium in Gpew- t i Deo, vel precifiva? neutrum poteft dici. Ergó. Min. prob. fi dicatur primum , fequeretur, quod atm[, vifio illa, qu& erat aliquid creatum, fuerit cequa- p lis vifioni divinz , qua Deus cognofcit feipfum, & quod fuerit ens "a&tu infinitum, diftincte in ef- fe reprefentativo continens perfe&xones infinita- æl rum rerum cognofibilium virtualiter inter fe di- ftinCas, quod eft 1mpoiï"1bxle Si autem dicatur, Iu quod fit precifiva, affignari poffet, quas perfe- Mi &iones divinas anima Chriíti agnoverit , quas ] honi non? Etfequeretur , quod anima Chrifti faltem 0 r aliquas perfectiones divinas non agnoverit. l s. Omnis vifio intuitiva Dei ex fe perpetua M ac indeftruibilis eft effentialiter beatifica. Sed 3 ii vifio Dei, quz dabatur in anima Chrifti tempore paffionis , prefertim in cruce, non erat beatifica. TO Ergo Min. prob. Eft contra fenfüm commu- Onri nem fidelium, quod anima Chrifti tempore paf- il fionis , præfertlm in cruce , gavifa fit fumma ilo d beatitudine & delitiis fummis. hri RESPONDEO ZLd 1. dift. Fuiffet beata beatitudine acciden- pat tali n. beatitudine effentiali Jubdift. beatitudine ef- qu fentiali fpeCtata in fe. c. fpectata in fuis proprie- m tatibus , & effeCtibus. n. Beatitudo effentialis in fe fpe&tata confiftit in intima unione cum d Deo DISPUTATIO u 300 lv.: Deo per claram vifionem & amorem .recipro- cum; & hanc Chriftus femper habuit, etiam in jj a cruce. Sed connaturales proprietates & effe&us hujus beatitudinis funt voluptas,gaudium,delitiz, uj fuavitas, confolatio, & dulcedo &c. que in ani- WU mam diffunduntur. Dico proin ,. quod Chriftus / N hos effe&tus beatitudinis in hoc -mundo parciffi- mos habuerit , & tempore paflionis, prefertim w in cruce omnino . nullos. Id enim monftrant il- at X5 ( li textus Scripturz, in quibus dicitur: Matth. 27. V. 46. Marci 15. v. 34. Deus meus , Deus meus , Q JH ut quid dereliquifli me. Et 14. v. 33. . Cepit pavere €9 iwdere; & ait:. TrifLis eft anima mea ufque ad mor- b !) J tem ; C orabat; ut fi fieri po[[et , tranfiret ab eo bora. Et Matth. 26.v. 37.. Cepit contriflari & moftus effe ; TRRIY Tunc ait illis: Tiiflis eft animamea ufquead MoR TEM. t l Ti «t Lucze 22.v. 43. 4pparuit illi. ngelus confor- tans eum.; & fat&tus in agonia prolixius orabat; & fa- inl Gus eft. fudor ejus ,. ficut guttee fanguinis decurrentis in ';ezslwl N ierram. : Et ad Hebr. s. Cum clamore valido & la- H erimüs offerens fupplicationes ad eum, qui po[ft illum [ Jaloum: facere & morte exauditus . eft. Et r2. v. 9. Propofito-fibi gaudio fufTinuit crucem confufione contem- n pia, ut. me fatigemini. Et Pfalm. 87. v. 16. Ego 'l:' $n laboribus à jwventute wnea 5. exaltatus autem (in cru- 'M'u €e) bumiliatus fim, & conturbatuss . in me tranfierunt abi irg tue , €9 terrores tui conturbaverunt ine. Et Pfal. N AT 37- V. 18. Dolor meus in confpettu ineo femper. . Haec WMx &.multa alia fimilia de paffione Dominica pro i populo Chriftiano ad imitationem patientic fcri- dl j pta non moverent rudem populum, fi illis Theo- J logus diceret, quod anima Chrifti in paffione & in crüce fimul nataverit in immenfo mari delitia- h N rum. (I DE LIBERT. ET SCIENT. CHRISTI. 301 ! um '70 rum. d enim vix unus caperet, & qui poffibi- ) litatem hujus rei caperet, non moverctur ad TH imitationem patientie , dum ipfe deftituitur o- r mni folatio. Dein in hac do&trina meà omnia Wt procedunt connaturaliter, nihil apparet fucatum m aut hypocriticum in illo merore, pavore, fudo- Ls re fanguineo, dereli&ione, prout plebi aut cer- Jf? té profanis videri poffet factum in oppofita fen- ünfrz tentia; datur etiam in hac doctrina connaturalis UP locus confolationi & conformationi Angelice; hu t evitatur etiam perpetuum valde innaturale mira- li du culum , quod cum perpetuis doloribus & crucia- LU tibus internis Chrifti confocientur immenfz deli- àin tie: & magis falvatur precipuum punc&um fal- D vationis totius generis humani , quod nempe per Mu tribulationes & defolationes debeat perveniri ad ! s gloriam, dum ipfe Chriftus non folüm voluit paf- ; G fionibus mereri gloriam corporis, fed etiam illam Ti beatitudinem accidentalem animze , que confiftit T3 in przfatis effectibus vifionis intuitive Dei, pu- ta delitiis internis, quos Deus intuitivé vifus ani- j n mabus beatis, nifi aliud velint, ultró & liberé m infundit. n Al Z4d ».n. a. Quia ratio omnipotentiz in fuo conceptu formali non importat actionem vita- vt lem ab intrinfeco, ficut /oire, cognofcere, videre, rb M fed tantum ordinem exiftendi inter caufam & ef- fectum, qui ordo poteft effe ab intrinfeco. . j INon enim deeft ulla con- u d- 3. tf. a* n. e. ditio ad vifionem Dei intuitivam in actu fecun- d jl do, ficut homini deeft objectum vel applicatio f ad perpetuandum exercitium ratiocinationis , ad- T - Hinc poffet inverti ar- mirg—tionis aut vifionis. man'öf gumen- 302 DISPUTATIO IV. ) 5 i gunlïenfgum.l Si.daretur perpetuum obje&um proximé applicatum & finis fine ullo obice ratio- gl cinationis & vifionis, potentia ratiocinandi & j ;ræfe videndi femper exirent in a&um fecundum. j Ergo idem dicendum de potentia videndi intui- QY tivé Deum in anima Chrifti. l - -Ad 4. Dico, quod anima Chrifti fuerit bali- j quu tualiter comprehentiva totius Deitatis, & o- mnium in Deo reperibilium 5 attualiter veró fuit f CO preciüiva. Habitualiter comprehenfivam dico, antad & inquantum ob unionem hypoftaticam habuit po- tentiam, fuam attentionem , que eft a&tio vitalis j finita ad objectum finitum,convertendi ad perfe- AJ & &iones divinas , quafcunque vellet , per colle- &l &iones finitas in infinitum. AGualiter autem d precifivam effe affero , inquantum inter infinitas r rationes feu ideas poflibilium , qua per identita- ;lenfi tem reperiuntur in fapientia, providentia, omni- OM potentia, & bonitate divina, tantum poteft at- Inter m'n tingere collediones finitas in infinitum. I infinitas veró collectiones ajo ab anima Chrifti, dR .dum erat in mundo , illas faltem cognitas fuiffe DA a&u, que ejus officium redemptoris attingerent, d ficut in Tra&atu de Deo oftenfum eft, quod & [ beati in calo illa in Verbo videant aCta homi- Ej num in terris converfantium , qua ipfos attin- Jd)dü. gunt. Sic ex Evangelio difcimus, quod Chri- &t ftus viderit abfentem INathanaelem íub ficu ä'er Joan. 1. v. 48. 5 quod mulieris Samaritane to- Ti ! tam vitam noverit Joan.4.; quod occafione i adultere fecreta accufatorum peccata in terra Ms fcripferit, prout colligitur ex Joan. 8. ; quod de m extremis tempogibm;mundi & excidio Jerofoli- DT Ime, DE LIBER T. ET SCIENT. CHRISTI. 303 mze, aliaque varia prenuntiaverit: . imo quod etiam omnes homines à fe redemptos in animo fuo prefentiffimos habuerit juxta illud Apofto- fecug li: Qui dilexit me, & tradidit femetipfum pro me. lii Gal.2. v. 20. Hsc omnia Chriftus non folüm in Verbo, fed etiam in fua anima per fcientiam infufam cognoviffe cenfendus eft, quia interro- M gatur ut homo , & loquitur ut homo , nec con- irej tra connaturalem modum agendi & contra exi- üvam t gentiam potentiarum internarum concurrendi ad lab actiones toti fuppofito communes otiatur ut ii homo. Fl Ad s. dift. Eft beatifica in a&u primo. c. in Wal a&u fecundo. /übdifi. quoad effectus vifionis in- d u tuitive , ftatui redemptoris, & pacto inter Deum Vr & Chriftum inito conformes c. non conformes t n. fenfus patet ex Refponfione ad 1. li OsjiciTUR2. Éft contra communem Do- putel &rinam Theologorum, quod Chriftus non fue- y [ rit in fua anima gavifus perfecta beatitudine et- t CW iam quoad effe&tum immenfe voluptatis, & de- yuti [ litiarum , ac gaudiorum , quibus beati in coelo potiuntur. Ergo hec refponfio non eft admit- u tenda. Znt. prob. Nifi hoc doceretur ab omnibus UE u fere 'Theologis, fruftra inter fe contenderent, fut quomodo in Oliveto & in cruce fummus dolor & p qui füumma voluptas potuerint in Chrifto fimul fta- 21 re. 2. Voluptas fumma eft connaturalis effectus vifionis intuitiva. jti j Ergo non potuit impedire d fine perpetuo miraculo , & fine violentia illi fta- tui inferenda, cum tamen non fit verofimile, vi- mu 1 fionem intuitivam Dei fuiffe in perpetuo ftatu violento. : 3. Textus Scripture de derelictione i & ago- 304 DSPUTATIO.ILIV. j Ó fi & agonia poffunt exponi de derelictione externa j il & agonia in fen(ibus externis. 4. Eft poffibile, ftare fimul füummum dolorem.& fummam volu- j m ptatem. Ergo non eft ratio exinde movendi dif- ficultatem. . 5. Si extitiffet in anima. Chrifti vi- hr i fio intuitiva Dei fine fummis deliciis, fequeretur, i quod tantüm vidiffet Deum ut juftum, non ve- ró ut fibi bonum & beatificum. Sed hoc non ( poteft dici. Ergo. Min. patet, quia vifio intuiti- iv jl va Dei per eflentiam non eft precifiva. Maj. anl prob. Videre intuitivé in hoc loco idem fignifi- 8 l cat ac experiri & guftare experimentaliter. aut RESPONDEO ROR Ad 1. dift. E(t contra communem Do&ri- L^ lmj um G nam Theologorum , ita tamen ut noftra fulta fit authoritate fufficiente, & ratione potiore c. fe- d cus.n. Pro nofítra fententia ftat Melchior Canus lt de Locis Theol. l. 12. c. 13. ubi fic fcribit: O- T lim coram celebri "Tbeologorum concione diximus , quod t ficut per iotam vitam Dominus. gloriam: anime quafi AUCH gremebat , me in corpus efflueret ; fic faltem in cruce reti- ld nuit gaudium , quod. fuapte natura ex clara Dei notitia 'I: u odiret. Gaudium , fateor , ex Deo vifo in voluutate J e] nece[Jarió naci , mon fecus ac ex fole lumen , calorem ex w igne. Sed retraxit aliquando (in morte Chrifti) /o radios fuos, & me calefaceret , comprebenfus eft. etiam U T A in fornace Babilonica) ignmi. Quare mibil mirum videri cuipiam debets fi in bominum redemptione , per A ,*Imcs bominis unius dolores explenda , voluptas omnis reprime- retur , quam aliàs ex vifime Dei proficifci nature vatio ET INec obflat , quod beatitudinem Benedi- II demonftrat. 4 &us XII. defmivit in vifione 69 fruitione confiftere; Pon- t Chriftus autem beatus fuerit in via ; quom'qm illud tifex W j DELIBERT. ETSCIENT. CHRISTI. 30$ l, lh. tifex iradit de beatitudine confummata ; Chriflus autem, licet babuerit e[entiam beatitudinis , -non tamen accidens tia , que inde per fe etiam conféquuntur. Decuit enimi, i eum per pa[fionem con[ummarí. LCJM- Quanquam & fruitio fine gaudio intelligi potefl. — Fruitur enim arboris fu S.f:-« n fru&ibus bomo etiam tunc , cum per morbum nullam v6- luptatem capit ex eis. IÁta Cbriftus non folim videbat, fed etiam fruebatur , quameois derelictus à Deo , omnique jntl penitus folatio deflitutus non. gaudebat. Quarmobrem, if ut ceteri Martyres , gaudium fibi futurum ante occulos emíg ponebat , ut crucem. füftineret ,. confuftone contempta, fer Ita Canus. 2. $. AMBROSsIUSs ad Gratianum Imperatorem fícribit : Sicut füfcepit wvoluntatem meam, ita fujcepit triflitiam meam. . Et Lib. 10. in Lucam. c. de triftitia Chrifti. Sequeftrata deletta- tione divinitatis eterne tedio mee infirmitatis afficitur, J 3. LucAs BRUGENSrIS, proximé referendus. TU 4. FROMENTIERE, Epifcopus in Gallia, in fe- W Á quenti refponfione adducendus. 5. VicTOR ANTIOCHENUSs in Marcum. m 2!3";;. ld 2.dift.a. Eft connaturalis effe&tus däpen- D:'gm Ms denter tamen ab actione libera Dei. c. indepen- (^ d denter. n. Ín caufis & effe&tibus fupernaturali- r bus hoc peculiare eft , quod licet habeant quan- dam exigentiam ad invicem, non tamen habeant ( efficacem ordinem ad invicem fine fpeciali de- L lj * creto divino libero: & ideo fi defit ordinatio i particularis divina unius ad alterum, non pro» mr* pterea ad füfpendendum effe&tum opus eft miras T culo; nec propterea caufe non ordinate effica- j citer ad fuos effe&us erunt in perpetuo ftatu WL violento. us D. Amort Tra£t. de Incarnaiioné, U 4d 306 DLSPUTATIO IV. ) i 41d 3. dift. a. Poffünt ita exponi, ita tamen ( utin noftra expofitione omnia fiant connatura- n "Y lius & conformius tam ad rerum naturas , quàm m] " ad decreta divina przftabilita c. fecus n. Deus Mij w generali decreto juxta S. Auguftinum l. 14. de Civit. voluit omnes miferias humanas affümere, g que ex charitate fufcipi & imperari poffunt. "Unde etiam Joan. 11. v. 33. affumpfiffe legitur J voluntarium quendam merorem, ubi dicitur: W d T Jnfremuit fpiritu , & turbavit feipfum , & lachrymatus "a? Hv eft 3Fefus. Cum hoc fecerit in refuícitatione La- D Zari, cur non idem przftiterit in paffione, in qua prabere voluit exemplum perfeétz patientiz? Certé hic modus exinanitionis longé magis fervit M ad fovendam pietatem fidelium, prout CANvs B l. c. his verbis obfervat: £/i boc eo plaufililius , quà ii majores in nobis igniculos excitat cum penitentie , tum vf amoris , tum gratitudinis. Idem fenfüs longé pla- D nior eft, prout colligitur ex interpretatione eo- ttti rum Scriptorum , qui non ferviliter inherent t | Lucas BRnuGENSsrIS Scholarum prejudiciis. T in c. 27. Matthei fic fcribit: Ut quid dereliquifti z w me ? .Hoc eft , reliquifli me inter manus inimicorum, [ M-: mec liberans me ab bis affüttionibus , nec confolans me, " A aut dolores , & merores influxus tui dulcedine mitigans. I d 4 W : JNon ergo derelitum fe afrmat. Chriftus , quo Deo ira- & fj 20 exitium metuat , fed quod divina matura bumanam »M A velittam fibi ad omnem per[ecutorum libidinem exponat, mullum adferens auxilium corpori , nullum prabens fola- lt ium anime ; nec tantum mon liberet , verim neque ulla tj confolatione five exteriore froe interiore vefocillet. — Solet A pj Deus fanttos fitos in tribulatione conftitutos certà interio- d Ti folatio iia levare , ut exteriora mala levius ferant. T. «t J DE LIBERT. ET SCIENT. CHRISTI. 307 )Ei,jti lts 4Lt Chriflo bomini in cruce nec tantillum folatii permiftt JDeus fluere voel à divinitate , «el & fuperiori ratione bu- j n V1 mana in inferiores anime «ires, fed totum ipfum & ani- J | ma C2 corpore expo[uit tormentis crucis mortifgue. — Po- tiori ergo jure fic loqui potuit Cbriftus. Deus vepulifti N W nos &2 defivuxifüi nos. Pfal. 59, qui nec inter labores confolatione vecreatus , quod plerique alii , verium fibi fo- pi d li reli&tus , totufque bofHizm libidini expofitus , ita ut ipfo Ui nullus unquam fuerit magis à Deo derelittus , ne nos de- flm velinqueremur. Quare V iC TOR ANTIOCHENUS f in Marcum fcribens inquit : O[tendit per bec, equé fe I emnes cum matura noflras müférias & languores in fà ag tran[tuli[Je. Si queratur , cur Chriftus (fuam defo- : lationem internam) verbis expriuere voluerit ?. Re- agisf; Jondeo , eorum caufa , qui in eum credituri erant in ipjum, Dominum declara[fe nature fue defiderium , ne ! H exiftimarent , cruciatus àpft toleratos fui[Je aut mullos, Áong aut interiori animü gaudio folatioque , quod à divinitate L0f acceperat , ita wütigatos, wut mon admodum. acerbi ipfi NIl l fuerint. Idem in c. 26. Matth. v. 38. Chriflus ita y VN triftitiam in appetitu fenfitioo excitavit , ut eam permi- ferit. & in reliquas anime partes exuberare , totamque DI occupare animam , etiam «olüntatem, id ef? , appetitum j u vationalem , non quatenus agit ut ratione preditus , fed I Y quaienus agit ut natura. ANam ut deliberandi vi pre- m ditus, erat mortà cupidifJanus. Ludovicus de Fa o- pnis MENTIERE, Epifcopus d'Ayre Concione 2. ha- nnt bita in Parefceve fic habet: Chriffus toto vite cur- : pm?a; J inclufam fersabat in anima gloriam , ne diffunderetur m in corpus , mifi in transfiguratione: .Et boc erat. perpe- tuum miraculum , quod illa gloria fic detineretur in fla- vl Qd tu 'oiolento , ne ex anima erumperet in corpus. Sed eft nica. aliud würaculum majus priore in pa[lone domi '. | lf 2 Hic DISPUTATIO IV. 308 D Hic enim anima fuam gloriam mon folim mon commti- n« micat corpori, féd eam me quidem commumicat ipfis am- Á Præ me potentüs. XGaudium, quod vifio beatifica nece[Jario Ui guflandum prebet cordi, exinde pellere vion valet profun- ! ii dam triftitiam. Explico boc miraculum verbis Ambro- 110 Jf 1. 10. in Lucam. Sequeftrata omnis divinitatis e- n terne delettatione moftre nfirmitatis tedio affettus eft. at Hinc ipfemet fe privavit omni vel minima confolatione TA fue beatitudinis , quam retinuit. )j f Cornelius à Lapide fcribens in c. 27. Matth. lus adducit fimilem expofitionem ex S. Laurentio if Juftiniano, qui Tra&t. de agone Chrifti c. 8. do- cet: Chrftum hic conqueri, fe à Deitate defer- egu TU [ tum , quia Deitas ei ad aliud non füccurrebat, " quàm ut eum fuftentaret in tormentis. iUf T Zdd 4. tr. a. n. c. Senfus enim communis fi- delium eft, quod Chrifti anima in cruce non na- tll 1fli r taverit in mediis delitiis. Nec ifte communis fenfus fidelium non corrigitur per hoc, quod di- ag & d r catur, partem inferiorem anime fuifle deftitu- tam omni confolatione ; fed partem füperiorem r gavifam effe perfecta beatitudine. Populus e- nim, qui novit, animam effe fpiritum indivifibi- AUfem sV lem, inter partem animz fuperiorem & inferio- rem non difítinguit. 1l u . "4d 5. n. Maj Clariffimé enim vidit Deum eque bonum ac juftum , fed juftitiam vidit ac FH Ü fenfit, tanquam aliquid relativum ad przfens lr tempus paffionis; bonitatem autem divinam vi- 1G d dit ac fenfit ut relativam ad fe pro alio tempore, nempe refurreclionis. Hinc Deitate etiam frue- AU batur tanquam caufa pro hoc tempore effeGiva. TY afflidionum, pro alio tempore autem ut effe- VA &iva LT DE LIBERT. ET SCIIiNT. CHRISTI. 309 Ü Al &iva confolationum. . Ex parte re&i non daba- Mp ' tur precifio ; dabatur autem ex parte obliqui, Drczs. Ex dictis fequitur , quod anima jj äNP Chrifti fruitivé fuerit unita in cruce integro ma- l ri deliciarum & immenfe voluptati, fubfiftenti in Deo, fefe communicante per effentiam. . Er- £0 ad beatitudinem perfectam in cruce anima Chrifti non indiguit ullo effe&tu creato beatitu- A dinis, feu confolatione creata. REsPoNDEO. dift. fequitur , animam fruiti- ,äüffü:ï Cb vé fuiffe unitam integro mari deliciarum fine ap- t d perceptione vitali relativa ad hanc perfectionem divinam formaliter ab aliis perfe&ionibus divi- n nis diftin&tam. c. cum tali apperceptione feu gu- ftatione ac fenfatione interna. n. Itaque actio m TM intellectiva animz fiftebat quidem totam Deita- tem fibi intime prefentem , fed altera actió vita- Zj Tf lis animz, qua eft quedam guftatio ac fenfatio , Mitt deerat; & hocintelligo, dum dico, omnem ef- fe&um beatitudinis effentialis , qua fruebatur a- d nima Chrifti, in pathione Dominica defuiffe ;; in u ! yita autem valde tenuem extitiffe. Neque ex- xvf ! d inde fequitur, fic Deum videri tantüm per fpe- ciem, & non per effentiam. Guftatio enim feu ia fenfatio non exprimit in fe fimilitudinem forme guítate ac percepte. j vii;: OB]J1CITUR 3. contra 4. & 5. Concluf. r. j ] Luce 2. v. 52. dicitur: Sfefus proficiebat Japien- ia tia C9 eetate & gratia apud Deun. — Ergo non fcivit L. omnia. 2. Matthzi 24. Difcipulis interroganti- 2 M bus de everfione Jerofolyme , & fine mundi: W JDic mobis , quando bec erunt ?. Chriftus refpondit l De die autem illa , &? bora nemo fcit , neque zngeli c- 3 lorum, JJ 310 DISPUTATIO IV. lorum , mifi folus Pater. Marci 13. v. 32. dicitur : -De die autem illo vel bora nemo [cit , neque 4ngeli in gmü( e&lo , neque Filius , nifi Pater. nl iil RESPONDEO j4q "d 1. dift. proficiebat fapientia 'quöad actus & " habitus acquifitos.c. quoad habitusinnatos & infu- n a fos.n.Nihil perfe&tionis humanz Chrifto denegan- cum eft. Itaque ficut Chrifto in corpore cor:cedi- ao f 1 [ tur decor, bonum temperamentum, bonum inge- nium , fanitas, &c. ita neque in anima illi boni J 1 i V ; habitus innati & acquifiti denegandi funt , tan- quam ornamenta anims , & tanquam principia ii [on directiva immediata, ac determinativa fere o- mnium actionum ordinariarum in Chrifto , fer- '::ljïhit 7**[ vata tamen femper fübordinatione ad dire&tio- j 1]13 nem ac determinationem Verbi, ubi gloria divi- J 6u f Hl ni Patris aliud requirebat. Habitus veró innati, quales in animalibus v. g. apibus , araneis , avi- CWN] bus, &c. reperiuntur ad fuas artes , in Chrifto confiftebant partim in unione ad Verbum , in quo videre poterat, quidquid volebat, fi atten- tionem mentis ad determinata objecta dirigeret , m partim in delineatione totius mundani fyftematis rJD ab origine ufque ad finem mundi , cerebro tan- l h quam tabule fübtiliffimé infculpta faltem quoad partes precipuas , partim in lumine prophetico D infufo , quo mediante agnofci poterant quarum- vis partium mundani fyftematis relationes ad in- vicem innumere , fi Chriftus attentionem men- tis ad eas converteret, partim in accidentali fpe- " ciali unione feu applicatione Spiritus San&i ad animam Chrifti, vi cujus illi deberetur abfen- tium & futurorum infufa cognitio , etiamfi nol- L let DE LIBERT. ET SCIENT. CHRISTI. 51II DN let anima Chrifti eam cognitionem habere per ^ cognitionem fublimiorem ac magis extraordina- riam in Verbo. Dico proin, quod Chritti fa- pientia creverit quoad aétus , & habitus acquifi- mä í lj tos , à quibus tanquam determinativo fpecifica- bantur plerzque actiones in Chrifto , Deo pre- (s movente indifferenter ad e[Je feu exiftentiam , & Vi Verbo premovente indifferenter ad eíTe fübfi- s ftentiale actionum eliciendarum à natura huma- 1 1l nain Chrifto. Refponfio hzc conformis eft ad iDf, mentem SS. Patrum, Theologorum veterum, & qras; Interpretum. irei ConwNELIUS A LaAPIDE in hunc textum li fic fcribit: JNota; in anima Cbrifti triplicem fuifJe Wi Jientiam , fcilicet BEA TIFICAM, qua Deum vide- phra U bat , & omnia in Deo. Secundó yNFUSAM A DEO. j 1 Teriüó EXPERIMENTALEM, 9ved ufü quotidiano , d AcqUISITAM. JDue priores Cbriflo indite fuere quini liil à primo inflanti conceptionis fae ita perfettó, ut eas au- h, ! gere non po[fet. -- Proprie tamen crevit Cbriftus. fa- ao ientia experimentali. Ipfó enim ufa multa expertus Ti majorem acquifioit experientiam ; - Hinc ad Hebr. 5. . 8- jf r fiibitur: DiprCciT EX I18, QUJE PASSUS EST OBEDIENTIAM. Et licbt propri& Chriftus T l tent non crecerit. fapientia 69 gratia babituali , crevit tamen yy attuali & prattica. D.'TRoMaAs 3. p. q. 12. a. 2- c. ficfcribit: Halitus fientie infufe in. Cbriflo non at o eft augmentatus , €&? multà minus fcientia beata in eo au- geri potuit. — Si igitur preter babitum fcientie infufam tiond non fit in. anima Chrifti aliquis babitus fcientie acquifi- vl 4 t& , ut quibufdam videtur , & mibi aliquando vifum eft, nulla [cientia in Chriflo augmentata. fuit. facundim. ef nere:f; j [ Jantiam , féd. folim per experientiam, id efl , converfto- h 4 nem 312 DISPUTATIO IV, n st nem [pecierum intelligibilium inditarum ad phantafina- ta5 && fecundim boc dicunt , quod fcientia Cbrifti pro- aiqnï Jfecit. fecundm experientiam , 1 conoertendo [cilicet [becies intelligibiles inditas ad ea , que de novo per fanfum ac- ln cedit, — Sed quia inconveniens videtur , quod aliqua na- vt turalis attio tntelligibilis deeJet . cum extrabere [pecies hat intelligibiles à phantafmatibug fit quedam naturalis attio TEUM bominis fécundiam intelleum agentem , conveniens vide- drent tur , banc etiam a&tionem i Chrifto ponere. — Et ex boc una Jéquitur , quod in anima Chrifti aliquis babitus. fcientiee n uerit , qui per bujufinodi abfivattionem fpecierum potue- vl tairt riiaugmentari. Etad z. Tàm füientia infufa animee Chriffi , quàm [Gientia beata fuit effe&tus agentis infini- Fusrdi Vr t virtutis , qui poteft fmul totum operari; €s diain neutra [cientia Cbriftus profecit. , Jed à principio eam d perfettam babuit. Sed. [cientia acquifita caufatur. ab in- zm IEID: tellettu agente , qui non fimul totwm operatur , féd fuc- T (( ce[rob. — Et ideo [&cundim. banc. cientiam Chriflus mon DUuJy & principio [civit omnia, [ed paulatim , & poft aliquod W ]. tempus , [cilicet in perfetla etate: quod patet ex boc , ,,,,, Jv quod Exangelifla fanul dicit , eum profeci[fe fcientia & l We €iate.. "Textus Patrum huc fpe&tantes videri pof- !] funt in fequenti Refponfione. [«'Jfl't j "4d 2. dift. De illo die & hora Filius non fcit ^i notitia a&uali. c. habituali. fubdifl. habituali ac- h*rm quifita. c. habituali beatifica, aut infufa, n. I VR) 1 Chriftus illum diem, horam , & momentum fci- vit habitualiter cognitione habituali beatifica, in quantum potuit attentionem mentis convertere Ál ad veritates determinatas , in mente divina idea- N liter reprafentatas tanquam in fpeculo. Cogno- Vi Il vit etiam illum diem & horam habitualiter per T ediante bj habitum fcientie infgfum, in quantum m ïfüoneg ]Jumine ! ! DE LIBERT. ET SCIENT. CHRISTI. 313 i Iumine prophetico potuit cognofcere omnes re- TUN lationes mundani fyftematis fuo cerebro divini- ln tis impreffi; fi vellet attentionem mentis ad ta- U [ lia objecta convertere. Verüm cum aGualis con- verfio attentionis ad determinata objecta, in Ver- n s Wi bo aut in habitu infufo cognofcibilia, fit Chrifto libero, cenfeo, à Chrifto ad dandum exemplum u refrenande omnis curiofitatis , mentem nun- [ quam actuali attentione fuiffe converfam ad hoc ll ] ii objectum fcibile. Hinc Chriftus veré potuit di- T f ll lo cere, à fe nefciri diem & horam extremi judicii, ia etiamfi rem ipfam exaété fciverit. Sic ii, qui ex- n actiffimé norunt Hiftorias Biblicas , vel alia facta iltj particularia, quibus ipfimet ante multos annos /hx[ intereant, fape dicunt, fe ignorare circumftan- [ LII tiam temporis, anni, menfis, diei, etiamfi eam n fcire ac difcere poffint ex libro domeftico, vel ex libro manuali , quem fecum geftant , vel ex [/ lu propria memoria , fi exactiori difcuffione velint Ti attentionem intendere. Alii refpondent, Chri- LUPT i ftum fuiffe locutum de fcientia communicabi- j5 lu li,.ficut Legati vel Confiliarii intimi Principum, vel Confeflarii , interrogati de rebus notitia fe- h I$ D0D creta cognitis , folent refpondere, ea à fe ignora- li Tl Verüm cum ad ejufmodi faciendas equivo- I fi cationes ac reftri&tiones debeat concurrere ne- Ti [x ceffitas, ex qua fiant abfoluté fenfibiles, & in Chri- t fto nulla ejufmodi appareat neceffitas, priori re- v [ fponfioni, prefertim cum etiam principiis ac do- (int M Gring plurium antiquorum Patrum conformis fit, infiftendum cenfeo. Suffeciffet enim Chri- p ( ii fto ad evitandam omnem zxquivocationem ac re- ff5 j ftrictionem refpondere, prout refponderat Joasn. 5 21. p 314 plspu'r'A'rlo IV. 9I. Petro interroga,ntii JDomine ; bic autem quid ? $n atl Refpondit enim : Quid ad te ?. tu me fequere. — Et A&. 1. v. 6. interrogantibus difcipulis : Si in tem- y " wl pore boc reftitues regnum Ifrael ?. refpondit : INon eft W «ll ve[irum , no[Je tempora «el momenta , que Pater pofuit j in füa pote[late. ]taque , quando profeffus eft, j diem illum ignorari, locutus eft de aliquo pro- prio genere ignorantiz ; non habitualis , ergo a- Til : 4 , d &tualis, confiftentis in libero & laudabiliffimo de- fe&u attentionis ad rem hic & nunc fcitu inuti- Jem, omnibus hominibus, prefertim Clericis ac Religiofis ad refrenandam curiofitatem fummo- pere imitando. Quod autem plures antiquorum Patrum aliquod genus ignorantie do&ke ac virtuofce t in Chrifto agnofcant , ex fequentibus textibus LY confpicitur. I. S. ATHANASIUS Orat. 4. con- H 4l tra Arrianos objicientes, quod Chriftus non pof- n fit effe Deus , cum diem extremi judicii ignora- [/ verit , refpondet, Cbriftum quà Deum hunc diem fciviffe, quà hominem veró , eum ignoraffe, vi- delicet ignorantia a&uali , non veró habituali. Si, inquit, contentioftus infiflant , audiant , nullam in divinitate ignorantiam e[le 5 carmis veró e[Je proprium | wa ignorare. Hominum proprium eft nefcire ; pro- pterea ignorantiam hominum tanquam homo fa- hi &us oftendit, primüm quidem , ut demonftret, humanum fe habere revera corpus; deinde, ut D & hominum ignorantiam habens in corpore ab omnibus liberatum ac repurgatum hominem per- l r fe&um ac fan&um Patri reprefentaret. -- INon [ij igitur Verbum quà Verbum erat id, quod profi- l TH[ ciebát; utpote quod perfe&um eft & perfe&to Patre, rei nullius indigens, fed & alios ad profe- um DE LIBERT. ET SCIENT. CHRISTI. 315 j &um dedücens; verüm quà homo dicitur (Zv- d d Sgurrívee ) etiam in hocloco proficere ; quando- quidem proprius eft hominum profectus. Cor- 2 9 poris igitur proprius eft ille profe&tus. BasrLius refpondens Amphilochio , quomodo Chriftus diem judicii ignoraverit , interroganti w] Epift. 391. refpondet : uod jam à multis iwcefti- lm gatum eft , quomodo Chriflus diem confummationis me- lm Jüiat , quod ab Znomeis perpetuo objicitur ad everten- o dam confubftantialitatem Filii cum Patre , id nunc à te Jerita liaque que à pueritia ex Patri- ut novum proponitur. ünti bus audivimus , €? citra examen fufcepimus , bec po[Ju- iU qmus dicere. -- Si quis eequo animo confideret , multa ex titii bumana. parte Dominus di[Jerit bominibus. INam illud o Shoan. 4. ad mulierem Samaritanam :..Da miln. bibere 5 non eft Domini corpoream indigentiam explens. "tque ht h is, qui petebat , non erat caro inanimata , [ed. dioinitas carme animaia utens. lia &? munc , fi quis ignoran- ifuim eden tiam illam ad. eum referat , qui omnia (humana) fru- lüä?.,ït? denti economia fufcepit , &? coram Deo & bominibus fa- hod jpientia &? gratia profecit , is extra piam mon feretur t,n:üap: Jantertiam. 3 S. GaEGOonRnIUs NAZIANZE- NUs Orat. 36. n. 61.. Eccui dubium e[Je pote[t , quin ge n (ire f boram quidem , ut Deus , cognitam babeat , ignoret au- n ht tem ut bomo , fi quis partem afpettabilem ab ea disjungat, lt que mente füla per[pici potefl ? INam quia abfolute boc (eit loco ac fine relatione , Filii momen ponitur , nec adjungi- 4 tur , cujus ?. idcirca molis anfa porrigitur ita exi[timan- ( o di, ui ignorantiam banc [enfu maxime pio interprete- mur , eamque bumanitati , non divinitati adfcribamus. m " 4. TnzoponETUs l.6. 'Thef. Cyrilli, relatus s T à Petavio l. r1. c. r.. Non. erat ignorantia ifla .Dei d Verbi ; fed fervilis forme , que tanta per id tempus no- Ui Vr dl , y 316 DISPUTATIO IV. gt verat , quanta babitans in ea divimitas vevelavat. 5. t CYRILLUS ALEXANDRINUS in Thefauro ul 1.6. NNovit quidem Chriftus (illum diem) divinitus, qu utpote fapientia Patris. Sed quoniam ignorantis buma- [ nitatis menfuram fubiit , per difpenfationem iftud etiam 4 [/ cum aliis fb tanguam proprium ad[cvit. Et ls. J Dicimus igitur , quod ignorare fecreta Dei myfleria non rilo fit inconveniens aut indecorum creature. 6. S. Fvr- l GENTIUS l. r. c.7. Si anima in Cbrifto defuiffe cre- IHf l] /):/ daiur nature bumana, quid in infantem (Chrifto jux- ta Prophetam Ifaie 7. & 8.) bonum malumque dici- "i tur ignora[fe ? 4n illam divinam Filiüi Dei naturam n l ignorantie boni , malique fübjicimus , ut. bumanam in X m Chriflo animam denegemus ? — Znima. igitur bumana , que rationis capax maturaliter fatta eft , bonum malum- ii i que in infante Chrifto nefciffe dicitur , que fecundum E- vangelicaim veritatatem in puero Yefu, fapientia & gra- wir tía profeci[Je narratur. — INam ficut carnis eft eetate jro- Wi jicere , fic eft anime , fapientia & gratia profeci[fe ; 161 que tamen in fapientia nullatenus proficeret , fi natura- lem intelligentiam ,. que bominibus rationis caufa conce[- J eft , non baberet. — 7. S. AMgRosrus L de In- carnatione fic fcribit: Quomodo proficiebat fapientia Z JDei ?. Doceat te ordo verborum, W Profettus ef? etatis, At €? profettus fapientie , fed bumane eft. Jdeo cetatem a H ] ante praüfit , ut fecundim bominem crederes dittum. 4Etas enim non divinitatis , fed corporis eft. — Ergo f Wbl proficiebat etate bominis , proficiebat. fapientia. bominis, 5ulägutä( Sapientia autem à fénfu proficit , quia à fenfu. fapientia. g E. efus autem proficiebat cetate &5 fapientia. Quis [en- Jus proficiebat ? i bumanus ?. Ergo & ipfe Jufceptus p eft. Si divinus ?. Ergo mutabilis per profetium. — Quod li TU enim proficit , utique muiatur in melius, — Sed quod di- Jinum Vl DE LIBERT. ET SCIENT. CHRISTI. 517 " vinum eft , non mutatur. Senfus igitur proficiebat bu- Tmanus. IN Senfum ergo fufcepit bumanum. £t ut fcia- Ui mus , quia fecundim bominem loquebatur , remifit. di- cens : Puer autem crefcebat. &? confortabatur , & im- [ plebatur fapientia , & gratia Dei erat in illo. Et puer nofire nomen etatis ef. Qu« igitur implebatur , erat non JDei , fzd noftra fapientia. (Ifaise c. 8. dicitur de ] 'r " Chrifto.) Priu/quam puer fcat patrem aut. ma- [ j i " ] ; irem, accipiet virtutem Damafai. Sapientiam e- 1,] AItl i füm JDei futura & occulta non fallunt. Expers autem umj ,4 MR agnitionis infantia per bumanam utique imprudentiam , quod adbuc non didicit, ignorat. 8. ViR G1LIUS Pa- 'mm':l i 1j IH pa l. 5. contra Eutychen: XNatura Verbi non eft confortari , mec crefcendi augmenta. fufcipere , nec fa- pientia impleri. — Quia ergo nature Verbi ifta mon con- veniunt in Cbriflo , carni ejus congruant nece[fe eft , Jfé- "Tf cundum quam dicitur jure confortatus , jure [apientía *f/mg: impletus , jure crevi[Je. 9. RuPERTUSs l. 1. in ! 14 /J Gen. c. 21. Licet Chriflus fécundim bumanitatem - fnirt D pientia , atate &g gratia profecerit , attamen Jecundim nj od id , quod erat Deus, nullum profe&um babuit. Veriun ] & creatura mon folium bumana , fed & angelica profecit. u j OÓBJICITUR 4 Multi SS. Patrum expref- It Ui fe docent, quod Chriftus non vere profecerit fa- QU pientia , fed quod tantum hominibus vifus fit creviffe fapientia, in quantum per operationes | j/ luculentiores fapientiv fucceffive fuam fapien- Qu tiam immenfam apertius demonftraverit. Ergo Yj l non debet in Chrifto admitti verus profe&us ,ac " vera depulfio ignorantiz. l J 2. Superiüs à me jam conceffurn eft , quod j Chriftus à primo momento fuz conceptionis ini ] » uo 318 DISPUTATIO IV. y ii fuo intelle&u delineatum habuerit totum Syfte- jgi ma mundi. Ergo impoffibile eft , quod ignora- vit diem extremi judicii. $, 3. Etiamfi Chriftus non habuiffet femper a- : &ualem attentionem ad diem extremi judicii , fic íii non tamen propterea poffet dici , eum ignoraffe diem illum. Ergo. Jnt. prob. Ex eo, quod ho- a« d mo noéctu vel inter alia negotia non habeat a- &tualem attentionem ad obje&ta fuz artis vel fci- nl d entie , non fequitur , ea à fe ignorari. 4. Damnata eft feculo 6. hzrefis Agnoz'tczmm, TJMH qui tribuebant Chrifto ignorantiam quarundam il MM / rerum. Ergo. J4nt. patet ex textibus in Refpon- fione referendis. Ül RESPONDEO ] Z4d 1. dift. SS. Patres docent, quod Chriftus d s non vere profecerit quoad fcientiam habitua- ID lem. c. a&ualem. n Cum in Chrifto juxta S. Tif i( 'Thomam detur etiam fcientia experimentalis & ac- t ..Chu quifita , neceffe eft , ut in hoc genere de novo ali- quid a&tu cognofcat , quod prius in hoc genere Fa "u """" TU T fcientize a&tualiter non cognoverat , fed tantüm habitualiter, in quantum etiam fecundüm huma- Ün ; nitatem habebat in fe duplicem potentiam pro- 1(1 ximam a&u cognofcendi , quzcunque volebat, Mdu nempe unionem ad Verbum , & fcientiam habi- UM tualem infufam de rebus ad fe pertinentibus. $ -Ad ». dift. Habebat in fe delineatum totum ii Y Syftema mundi ita tamen ut relationes omnium Ij partium ad invicem quoad differentias tempo- ii rum & numerorum indiguerint operatione men- u) ] tis actuali. c. ita ut tantüm indiguerint fimplici Wi Wi intuitu, eoque neceffario ac femper actuali. n. Chri- EVEM D DE LIBERT. ET SCIENT. CHRISTI. 319 fü&li, Chriftus totum Syftema mundi vidit in momen- t 03'( to eternitatis, fed quot anni fint & dies , & ho- re, & minuta ab origine mundi ufque ad Chri- N i femP ftum, vel ufque ad finem mundi , in illa delinea- ! tione non neceffarió exprimebatur. Sic enim n ex alta turri poffumus diftincté videre totam i | .v proceffionem , vel ordinem transeuntium , quin J fciamus illorum numerum , nifi numeremus fin- ii gulos. Numerus enim rerum & motuum non eft in rebus ipfis , nifi fundamentaliter , fed in /ni ] numerante. Cum ergo folius Dei fit , compre- ;uï;runia hendere omnes numeros feu numerationes pof- n fibiles, & numeratio revolutionum folarium uf- que ad finem non pertineat ad officium Media- toris, poterat humanitas Chrifti carere illa nu- hd meratione, vel actuali attentione ad aliorum ho- n minum numerationes. Itaque etiamfi etiam in ) J anima Chrifti annus , dies, & hora ultimi judicii d expreffus fuiffet, non tamen putandum eft, ani- d mam Chrifti fuiffe neceffitatam ad a&ualem per- v petuam confiderationem omnium partium Sy- lt ftematis mundani fibi per fcientiam habitualem * j infufam impreffi. D i 44d 3. dift. non poffet dici , eum ignorare pvl diem judicii abfoluté , fimpliciter , ac ftri&té 1o- quendo. c. reftrictivé , vulgariter , ac laté lo- Yi J quendo. n. Verum eft , quod exa&é, & fine n addito particule reftringentis loquendo , z) qualis w5 ufus loquendi eft Dogmaticus , & Ecclefiafticus, Qu d non fit verum, in Chrifto fuerit ulla ignorantia, quia Schole & Ecclefia in propofitionibus ejuf- ^ atw* modi nudé prolatis refpiciunt ad habitum fcien- sl gv tie w(el artis, atque ad potentiam proximé expe- ditam 320 DISPUTATIO IV. T ditam utendi illo babitu , quando volumus ; Et ]]'L]S ( fic dabatur in Chrifto fcientia habitualis duplex Jwraul omnium, etiam extremi judicii, nempe fcientia gnoewü habitualis per unionem ad Verbumr, & fcientia at infufa. Sed cum populus de fcientia infufa pa- ,WMH j rum fciat, & ordinarié , quando invicem de va- iM riis rebus interrogant, ipía fua interrogatione at- jndliy tentionem actualem ad ejufmodi objeGa exci- giudt tent , in ufu loquendi vulgari interrogantes & re- fb digt fpondentes folüm de notitia actuali fermo eft. qan d Itaque etiam Chriftus, fi caufa vitande curiofita- gt tis exemplum przbere atque attentionem nullam ml ad iftud objectum pracife habere voluit , de fo- atl Ja notitia actuali , quam habere noluit , locutus du eft. z Ad 4. dift. ita tamen ut illa hzrefis confifteret j n in abnegatione quoad animam Chrifti omnis fci- at entie etiam habitualis ex unione hypoftatica, & Mf infufe. c. ut confifteret in abnegatione fcientiz t actualis vel acquifite. . Agnoite propterea lintg ab Ecclefia rejecti funt , quia naturz humanz in Chrifto tribuerunt omnimodam ignorantian et- ;1' ü iam habitualem , ita ut nequidem haberet ratione unionis hypoftatice potentiam proximé expedi- ïäfä?ä äl W tam ad intelligendum actu , quzcunque vellet, fi- hTT vein Verbo , five per fcientiam infufam. Hec ib eorum mens manifefté colligitur ex teftimoniis Patrum Synchronorum, que NATALIS ALE- uT XANDER in fua Hiftoria Ecclefiaftica folertiffi- f o 1né collegit. Szculo VI. c. 3. art. 3. n: 2. fic fcri- bit: , Themiftius Diaconus interrogavit Timo- Dl T s thieum , Alexandrinum Epifcopum, an Chriftus it; A ) ,,igx;OraiI'ec aliqua ? Id Timotheus negav. d) , cujus l AWJ vI DE LIBERT. ET SCIENT. CHRISTI. 321 um hi, »cujus communione deficiens Themiftius , & mpf [ »ignorantiam Chrifto adfcribere perfeverans, A- Agnoetarum er- m » gnoetarum Sectam condidit. d mg »rorem confutavit Eulogius Alexandrinus Pa- »triarcha , cujus Scripta approbavit Grego- T »rius M. In eo tamen non erat pofita illorum » herefis, quod ignorantiam Chriíto, ut homo eft, dj "i 'Zk ais l » tribuerent, fed quod Chriftum penitus ignoraf- » fe dicerent, quz nefciebat ejus humanitas, quia B u) ? uj »unam tantüm naturam in Chrifto compofitam » agnofcebant. Bellarminus Ágnoetarum erro- Ym n MT »rem male refert l. 4. de Chrifto c. 1., atTerens, » hanc fuiffe illorum herefin , quod diei judicii i or » ignorantiam non divinitati Chrifti , fed ejus ani- »metribuebant. Refellitur autem ex Leontio, d 1 (nti »S. Ifidoro , & S. Joanne Damafceno., 1Idem Alexander Seculo VI. Differt. VII. fic fcribit : ( fe(rino » $i qui Patres Chriftum reipía profeciffe fapien- »tia videntur affirmare, ut S. Ambrofius & S. wipira u , Fulgentius , de fcientia acquifita commodé ex- » plicari poffunt, in qua non minus , quàm in &- n »tate profecit, non autem in fcientia beata vel r ml » infufa. QuRES: An Agnoetis accenfendus Ib d W j »effet , qui Chriftum ut hominem aliquid igno- t v »,raíle affereret eorum , quorum ícientiam quo- in. »vis modo habere homo poteft? REsPONDEO., tefitt »Hunc non fore Agnoetam ; quia heretici illi IV » ignorantiam Chrifto non folüm fecundüm na- ia if » turam humanam, fed abfoluté fecundürm natu- i.ü.ï.fi' ,ram omnem affingebant. Unam enim dumta- fogm?; ,»Xat naturam poft Incarnationem agnofcentes, ,nullam in eo agnofcebant naturam , per quam m,allffq' píciret illa , qux antiqui Patres dicunt illum fe- : D.zmort T. de Incarnatione. X Ccunes DISPUTATIO IV. l 322 » cundüm humanam naturam nefciviffe, at fecun- !&tah , düm Deitatem femper perfe&iflimé cognita ha- j J »buiffe. Quando igitur Themiftioni Monophy- u »fit:e dicebant , Chriftum ut hominem ignorare g » diem judicii, intelligebant , eum penitus igno- z am ARIUS ,rare diem illum, adeó ut fecundüm nullam na- » turam ipfum cognoverit. uod perinde erat, in Al &L 10 ,ac fi cum Arianis diferté affererent , Chriftum » fecundüm Deitatem non fcire omnia , quz fcit yinidr »Pater., Ita Natalis. — Ceterüm, quod Agnoe- t te Chrifto quà homini omnem cognitionem et- ing iam habitualem abnegaverint, nec aliam circa i M myfteria illi indulferint, nifi quam etiam alii ho- Vi 1] l mines ex fpeciali revelatione nancifci poflint, pa- A tet ex modo impugnandi , quo SS. Patres contra MOR illos dimicarunt. Solüm enim pro fundamento hm univerfalis fcientie in Chrifto homine ponunt i unionem ad Verbum, ratione cujus nature hu- Qu manz debeatur fcientia omnium , ütique non a- Lini &ualis, cum non poffit effe actu infinita , prout l eft a&u infinita in Deo , fed habitualis. Evro- rdr. c1vs Agnoetus, prout Photius Cod. 230.refert, fic refutat : ,Chriftus neque fecundüm humani- Fiim i » tatem quidem , multó minüs fecundüm Divini- d m »tatem ignoravit ultimum diem. Neque enim ;xret, li » humanitas Chrifti in unam fubftantialis fapien- LT »tie hypoftafin admiffa quidquam rerum prafen- p »tium ita futurarum poterit ignorare. Neque Qitagy » falfum effe poteft, quod dicit: Omnia , qua- ?J'Unemaw »cunque habet Pater, meafunt. An ergo &Pa- T0U »tri ignorantiam adfcribent?, Et CvRiLLUS Hlitaell, ALEXANDRINUS l 3. contra Neftorium : 1 » Credimus, ex ipfo ventre Emanuelem, qui Deus "i s érat, ' DE LIBERT. ET SCIENT. CHRISTI. 325 d Y »erat, hominem prodiiffe plenum omnino fa- tl » pientia, que illi naturaliter inerat. Quodnam l »igitur incrementum caperet ille , in quo funt »omnes thefauri fapientie , qui ccleftis gratiae ii »unà cum Deo Patre largitor eft?, KEt S.Gnz- GoRrUs M. l. 8. Ep. 42. ad Eulogium Patriar- cham Alexandr. , De doéctrina veftra contra hze- l, ld » teticos , qui dicuntur Agnoite, fuit valde, quod lg »admiraremur, quod autem difpliceret, non fuit. UO if IOnRg » Unigenitus fa&us pro nobis homo perfe&us in »natura quidem humanitatis novit diem & ho- dinm » ram judicii, fed tamen hunc non ex natura hu- m dii » manitatis novit. uod ergo in ipfa novit, non n » ex ipfa novit, qua Deus eft homo factus; diem n L AU » & horam judicii non nifi per Deitatis fuz po- »tentiam novit. - Diem ergo & horam judicii ln N »fcit , quia Deus eft homo. Res autem valde Datire »manifefta eft; quia quisquis Neftorianus non gent. » eft, Agnoita effe nullatenus poteft. Nam qui w » ipfam Dei fapientiam fatetur incarnatam , qua 3 m » mente valet dicere, effe aliquid, quod Dei fa- od W »pientiaignoret?, .Et S. DAMAsCENUS l.3. um m C. 22. , Qui fic Chriftum fapientia & gratia pro- iil* » feciffe ajunt, tanquam horum incrementurm ac- N EC' » Ciperet, non à primo catriis ortu factam effe u- D yids ) »nionem afferunt , nec unionem fecundüm hy- m »poftafin tuentur; fed vaniffimo Neftorio au- t »ícultantes uhionem quandam fecundüm affe- m »ionem ac nudam in nudam inhabitationem »fingunt. Nam fi caro à primo ftatim ortu Deo h? J ( »unita eft, & identitatem fecundum hypoftafin ( » cum Deo habuit, qui fieri potuit, ut non omni- x » bus prorfus fapientie & gratice dotibus affluxe- " 2 ,J tit ? ^ jl 324 DISPUTATIO IV. »rit? Non quidem ut gratiam participaret, nec E yit, » per gratiam in communionem eorum, quz Ver- »bierant, veniret ; quin potius ob unionem il- at »lam fecundüm hypoftatin, cum humana, divi- ;ou.»'?ua »naque unius Chrifti propria facta effent , quip- r aperati« »pe qui Deus fimul & homo erat, gratiam & fa- »pientiam & bonorum omnium plenitudinemi i d d »fontis inftar mundo profuderit., Ex his, & pluribus fimilibus textibus manifeftum eft, quod pl If Patres, ubi denegant Chrifto omnem ignoran- Dret tiam , hos ad divinitatem perfons Deovirilis re- ferant, aut fi ad humanitatem aliquo modo omni- g fcientiam referant , eam agnofcant in habitu , Ff non in a&u , cum infinita fcientia creata in actu Trnon ho fecundo dari nequeat. Certé iidem Patres, qui prefato modo omnem ignorantiam à Chriflo ex- INnp mm d cludunt, in ejus humanitate aliquod genus igno- rantig agnofcunt. Lrow rvs Bizant. l. de Se- hi r &is AG. ro. fic fcribit: , Agnoetz ajunt, per o- r ( »Inia Chriftum nobis afümilari; quod íi nos Ri »lgnoramus, & ipfum ignoraffe. INos autem di- D »Cimus; non adeo de his fubtiliter inquiren- t »dum ; quippe nec Synodus (fexta) curiofius de tóntn » hoc dogmate folicita fuit. Sciendum tamen, iin »complures ex Patribus ac propemodum uni- LU » Verfos videri dicere, quod ignoret. Nam cum as » per omnia nobiscum unius fübftantie dicatur , TR t & nos ignoremus , nimirum ignorabat & ipfe. ii » Quin & ipfaScriptura dicit ; eum profeciffe fta- d ) »tura & fapientia, nempe difcentem id , quod ne- DT » fciebat., Ita Leontius adverfus Agnoitas. Huc pertinet, quod S. Damafcenus 1. 3. c. 15. fcribit : ü » Profitemur, Chriftum omnia habere , quz Pa- » tet ^ DE LIBER T. ET SCIENT. CHRISTI. 325 m ter habet, excepta ingeniti proprietate ; & o- Um,q i »,Imnia, que primus Adam , excepto folüm pec- jury m cato ; quin habere etiam , uti duabus naturis )* confentaneum eft ; duphces duarum naturarum naturales proprletates, hoc eft, duas naturales d operatlones divinam & humanam duas natu- At rales arbitrii libertates , divinam & humanam, li ac denique duplicem fapientiam & fcientiam du- Id 5 phcem, divinam & humanam. ,, Ita Damaífce- 11] n nus OVITT DricEs Natalis l. c. afferit ; fine errore de- 00 ( Chriftum fecundüm humanam fendi non poffe i naturam aliquid ignoraffe Ergo datze refpon- r fiones non procedunt. as I U REsPONDEO. dift. afferit, fine errore defen- H di non poffe , Chriftum fecundum humanam na- i turam ahqmd 1gnorafï'e ignorantia habituali. tr. j li actuali. Rationes à Natali adducte plus non n p probant quàm quod anima Chrifti ratione com- VOEU munis hypo&aüs cum Verbo habitualiter omnia fc1ver1t, in quantum pOEUIC attentionem animi NI z n convertere ad quamcunque veritatem in Verbo per effentiam fue potentiz intellectivz unito re- | Cur Qum ub peribilem , etiamfi neque neceffarium neque pof- modua fibile fit, ut eam attentionem ad omnes verita- tes in Verbo contentas actu convertat. M nuc us Dixr. tr. quia ipfemet Natalis cum D. Tho- ma in Chrifto admittit fcientiam acquifitam fuc- Qrabdt ceffivé. Itaque neceffarib admittere debet ali- | pïOf quod genus ignorantie etiam habitualis , ante- ni quam perücmtur plene ille habitus fcxentlæ ac- Ài quifita. n aW X 3 QUJE- 326 DISPUTATIO IV. i sl QUZSTIO IV, df o Qualis in ChrifTo fuerit anttitas ? gratia? g iil N OTANDUM I. Per Sanclitatem intelligi il- J 0T lam formam , qua homo formaliter redditur 711 purus aut facratus Deo, Tta enim hic terrfiinus fu- mitur in Scriptura. Punvs dicitur , in quan- fies l tum eft immunis non folüm ab omni peccato, Dia fed etiam ab omni defe&u aut imperfe&tione mo- rali. In hoc fenfu Deus in Scriptura dicit; Sams d &i efLote, quia ego fan&tus fum. Levit.z1.v.44. SA- xint 14 CcRATUS autem Deo dicitur, in quantum depu- tatur unicé in obfequium Dei tanquam res pro- Wyhmï prié ad eum pertinens. In hoc appropriationis : p xlh]ü fenfudicitur : Sanótifica mibi omne primogenitum, E- Xodi 13. Quzritur proin , utrum illa forma fit te ipfum Verbum? vel unio cum Verbo? vel ali- me qua alia qualitas diftin&a realiter tam ab unione Q t hypoftatica , quàm à Verbo? Paludanus , Du- randus , & Scotifte defendunt humanitatem n Chrifti reddi formaliter fan&tam per ipfam gra- Ya tiam fanctificantem. Thomifte veró & alii com- N muniter docent, eam reddi fan&tam per ipfam a j fan&Gtitatem Verbi YT hypoftaticam. ,& applicativ& per unionem lp NoTANDUM 2. In aliis hominibus gratice t & habitualis feu gratiz fanétificantis effe quatuor n formales effectus. Nam reddit hominem fan- &um , hoceft, purum à peccato, & fan&tifica- I tum feu facratum Deo. Secundó reddit homi- Litj felpüm | nem gratum & acceptum Deo. "TTertió reddit illum [ rOpCefe( ! DE LIBERT. ET SCIENT. CHRITI. 327 illum filium adoptivum Dei & coheredem regni coleftis cum Chrifto. Quartó reddit hominem "n promptum ad actus virtutum , & actus virtutum acceptos facit Deo. Prout in Tra&. de Sacramen- ii iis , & de Gratia di&tum ett. W.W NoTANDUM 3. Circa virtutes potiffimum "ts quzri , an in Chrifto extiterint virtutes morales, Ul',n & fides & fpes? De charitate enim certum eft, l n quod in Chrifto fuerit. i Dzco . Humanitas Chrifti erat forrmnaliter &ioue(: dit; fanéta per ipfam fan&titatem fubftantialem V erbi, applicativé autem per unionem hypoftaticam. 4l PROBATUR I. Hzc fententia eft confor- lg mior phrafi Scripturarum & SS. Patrum. Ergo. TT «dnt prob. 1. CyRILLUS ALEXANDRINUS u hs l. 5.in Joan. reddens rationem, cur Chriftus di- lTi cere potuerit Joan. 8. v. 20. L me ipfo facio mibil, ) & €? que placita funt ei , facio femper , quod fine dubio 2 ad fan&itatem pertinet , fic fcribit : ,, Neque exi- »ftimabimus , Filium virtutem ex ele&ione ha- us R » bituque profe&tam illis verbis prefeferre, quin » potius naturz immutabilis fructum , quz, quod ia d dit » Deo conveniens eft, agere neutiquam delibe- »rando dignum arbitratur. Etenim in divina i » fübftantia omni mutatione füblata fructus erit H u , naturz alieniffimze ab omni mutatione bonum, » quemadmodum in igne calor , aut in nive fri- Yb »gus. Nonenim in voluntate ignis fitum eft, d » efficere calorem, fed hoc ipfi naturaliter & füb- j mird »ftantialiÀter ineft, ita ut aliter agere nequeat. A( ,U p Et 1. rr.in Joan. c. 10.. , Quoniam non eft per j »feipfam fan&a caro (natura humana) Chrifti, » propterea fan&tificata eft etiam in Chrifto; quo- Ter 4 ,niam n 328 DISPUTATIO I V. »niam Verbum, quod habitavit in illa, per Spi- j Mi »ritum Sané&uum proprium templum fandifica- ad hh » Vit, & in proprie naturz transmutavit efficaci- »tatem. Etenim ideo fan&um & fan&tificum at ( j » Chrifti corpus intelligitur , quod templum fa- »€um eft uniti fibi Verbi corporaliter , ut ait ( » Paulus. , Et eodem l. r1 »San&um illud eft um tem : ,Oomne, quod à mundi fordibus eft immune » Quod naturaliter eft in Chrifto ad Patris fimili- HæPaü »tudinem; adfcititium veró & adventitium ineft IP UU! » fanctis Difcipulis per fan&ificationem, quz eft A , ex gratia. ,. 2. S. AucusTINUs Tra&. 109 eulm hu in Joan. ad illa verba: Proeis fan&tifico meipfum , ut fit €9 ipfi fan&tificati in veritate , fic fcribit: g »Filius hominis fanctificatus eft ab initio crea j Lgïïïï tionis füe , duando Verbum caro factum eft üciu »Quia una Perfona fa&a eft Verbum & Homo Qle0m. » Lunc ergo fanctificavit fe in fe , hoc eft fe ho- nin4 »minem in fe Verbo , quia unus eft Chriftus T Verbum & Homo , fan&ificans hominem in Y l M 4 Verbo: , 3. T1iTvs Boftrenfis Comment. in s Lucam , ad illa verba »Quod ex te nafcetur bat U SanQum, vocabitur Filius Dei. iNon ob id [ » Vocabitur Sanctum, quod velut inhabitatorem p habiturum fit Filium Dei, & participatione fan- t &ificandum fit ; fed quod homo natura fua IL ]em idem eft & unusDeiFilius.,, 4. DroNvsivus h eFe ALEXANDRINUS in Epift. Synodica: »In eo Mmh »Oftendebatur Chrifti ab Joanne difcrimen ex t » fumma munditia & incomparasbili juftitia; quod Duy; y Opus quldem juftitie Joannes erat, Jefus au- ) Hlüdïm » tem natura. , 5. S. BAsrL1Us in Pial 44. ad yitne llIa verba: JDilexifti juftitiam , & odifli iniquitatem , fcet 1C lY DE LIBER T. ET SCIENT. CHRISTIL $329 m ma.'u Mux fic fcribit : » Ceteri homines labore, exercita- » tione, & attentione animi hoc afï'equuntur ut the ad honei'catem bene fint affe&i , & à malo a- ia Verü ; tibi veró naturalis eft quædam cognatio: | ! , cum bono, & alienario ab iniquitate., 6. Ev- OR sTATHIUS Orat. in Pfal. 92. ,Si ungensDeum ( » defignat, is qui un&tus eft, adventitiam virtu- * df »tem accepit ex habitantis in ipfo Divinitate. D Ho Patrum phrafes, ficut in comparationibus re- TC fpiciunt ad caufam formalem , ita etiam in Chri- 1 fto per oppofitionem videntur potius refpicere Troj ad caufam formalem, quàm effectivam 1 Nj PROBATUR 2 Sanctitas, à qua in Chrifto fri natura humana denominatur fancta , in Scriptu- DA ( ra fignificatur per oleum, quo Meffias ungendus ) a dicitur Pfal.44. v. 8. & Pfal. 88. v.21. Sed illud nil Maj. & oleum eft ipía divinitas Verbi Ergo " min. eft SS. Patrum S. GnEGORIUS INA- L i ZIANZENUS Orat. 5 »Perfpectum hoc habet IOT 1 Pater Chrifti, quem exultationis oleo prz con- a fortibus fuis perfudit cum humanitatem divi- Et ; tl nitate unxit, ut faceret utraque unum., n Orat. 36. ,Chriftus (hoc eft, un&tus) dicitur pro- habtdt »pter divinitatem. H«sc enim un&io eft huma- puit » nitatis, non operatione, ut in Chriftis ceteris, Ti ,Uungens, fed totiis ungentis przefentia , cujus )r0 » hic effe&us eft, ut faciat hominem un&um , & j » Deum faciat ungentem. (7 éeyov avSgerov auz- difrt eu TO Xelov , wo) mroicta Séüv r0 Xenpsevov. ) 2. S DAMASCENUS l. 1. de imaginibus » Quemad ]U(hml i, p ,modum qui ungitur igni, non natura, fed uni- j Plu tione, & accenfione, & communione fit ignis; fic etiam de incarnati Eilii Dei carne idem atle hjinv' X 5 » ro gl 339 DISPUTATIO I1V. gt »1o0. Namilla Divinitatis fecundüm hypoftafin »communione non mutata Deus extitit , non o- anbii » Peratione Dei un&ta ut unusquisque Propheta- f »IUm, fed totius ungentis prefentia.,' Idem E quoad rem oftendunt alii Patres, dum afferunt, ! il humanitatem Chrifti ipfo Spiritu San&o unc&tam r d effe, prout in proxima Conclufione dicetur. ,5 Dico 2. In Chrifti anima dabatur gratia Y habitualis diftincta à Verbo & ab unione hypo- t5 10 ftatica. deni PRoBATUR r. ratione & authoritate D. u o Thomsz. Datur fufficiens finis hujus graticze ha- g bitualis in Chrifto, ais Ergo , cum nulla perfectio ejus ftatui conveniens deneganda fit, ea admit- D) tenda eft. /4nt. prob. — Etiamfi tres primi effe&tus güc gratie fanGtificantis in Chrifto non habeantur u per.donum diftin&um à Verbo & unione hypo- Ti ftatica, poteft camen dari quartus effe&tus confi- Bs ftens in difpofitione potentiarum ad a&us virtu- tum X irüj Ergo. nt. prob. Decet, ut Verbum hu- m manitatem fibi unitam communicando fuam füb- timjs fiftentiam indifferentem ad omnes fpecies actuum me humanorum regat ut principium fpecificativum if a&uum humanorum & inftructum decentiffime n ad omne exercitium actuum bonorum. Ergo ] Eu etiam decet, ut eam humanitatem moveat tan- A ytn quam preditam gratia habituali difpofitiva po- Ed tentiarum ad a&tus virtutum. .C. patet , quia gra- tiloft tia habitualis eft difpofitio potentiarum anime r ad virtutes. In hoc fenfu D. Thomas 3. q. 7. Wtl a. 13. C. docet , quod gratia habitualis in Chri- D fto primüm confequatur ad unionem hypoftati- ! Plfitu, cam. ,Dicendum, inquit, quod unio humanz » natu- :WW&J u DELIBERT. ET SCIENT. CHRISTI. 531 " ; »nature ad divinam perfonam przcedit gratiam WUY h » habitualem in Chrifto , non ordine temporis, " »Ííed naturz. Ratio hujus ordinis fumi poteft & Ordinatur enim ad bene agen- Qin » €X fine gratiz, Es »dum. Actiones autem funt füppofitorum. Un- : » de aCtio & per confequens gratia ad ipfam ordi- s buts T » nans praefupponit hypoftafin. ROBATUR 2. Gratia habitualis eft quali- LOQR tas relativa , confiftens in fpeciali unione acci- dentali feu applicatione Spiritus San&ti ad ani- Vr mam. Sed talis applicatio feu unio Spiritus San- L TAl Qi datur etiam in Chrifto. Ergo. Maj. patet r ex dictis in Traé&t, de Gratia. d Min. prob. ex te- iädlm- ftimonio Chrifti , quod. habetur Lucz 4. v. 14. telr] ubi fic habetur : Confummata omni tentatione .Diabo- n lus rece[fit ab illo , €&? regre[Jus eft. Sfefus in virtute Spi- Dl vitus in Galilea. Et venit INazaretb , €9 intravit in f Synagogam , & furrexit legere. — Et traditus eft illi li- Áus vt ber faice Prophete , & inoenit locum , ubi fcriptum e- rhun l vat ; Spiritus Domini fuüper me , (C. 61.) propter (un ib quod unxit me , evangelizare pauperibus if , [anare j du contritos corde, g. Et copit dicere : quia bodie dm- qfitt pleta ef1 bec Scriptura in auribus vefiris..Hec . au- latl tem non poffunt dici impleta fine fpeciali appli- y. catione Spiritus San&i ad animam Chrifti. Ea- ov d dem Minor probatur ex teftimoniis Patrum , qui vl un&ionem Chrifti , de qua in ifto textu Ifaie d ,U mentio fit, explicant de quadam fpeciali infufio- ne Spiritus San&i in animam Chrifti. I1, EusE- qun d l BIUS l. 1. Hift. c. 4. ait: ,, Unguentum non quod st » ex rebus corporeis conficitur, fed ipfomet Dei »Spiritu, Deo congruens , participatione inge- m I! umoïïü »nitz & paterne Divinitatis accepit., 2. ÍIRE: P^ n NZEUS DISPUTATIO IV. L ELU yn d NXEUS].3. c. 20. ,In Chrifti nomine fübaudi- »tur qui unxit, & ipfe qui un&tus eft, & ipfa Lab m » un&io, in qua un&us eft. Unxit Pater, unétus » eft Filius in Spiritu , qui eft un&io ; quemad- g »modum per Efaiam dicit fermo : Spiritus Do- Ü »mini fuper me , propter quod unxit me, fignifi- E » cans & ungentem Patrem, & un&um Filium, & i » unctionem , qui eft Spiritus. » 3. S. AMBRO- ii $1Us]1. r. de Spiritu SanGo c. 3. ,Si Chriftum Dd » dicas, & Deum Patrem, à quo un&us eft Fi- t »lius, & ipfum, qui un&us eft Filium, & Spiri- Ki]r » tum, quo unéctus eft, defignafti. , 4. NovA- Ad, TIANUS explicans illum locum lIfaie rr. Re- g quiefcet fuper eum Spiritus Domini , . 3. de Trin. g C. 29. ait: ,Spiritus habitat in folo Chrifto ple- aj »nus & totus, necin aliqua menfura aut portio- li »ne mutilatus, fed cum tota fua redundantia cu- ag »mulate diftributus & miffus, ut ex illo deliba- »tionem quandam gratiarum csteri confequi pof- » ünt , totius Sanécti Spiritus in Chrifto fonte re- »Inanente, ut ex illo donorum atque operum Iy D » Ven? ducerentur, Spiritu Sancto ii Chrifto af- rf » fluenter habitante. , s. Huco ETrERIANUS af J in Difp. de Spiritu SanGo. »9i in animabus ho- A. d »Iminum Spiritus San&us habitare pollicetur, »nulto magis in Chrifti anima idem Spiritus ha- A AR Tua »bitavit. "Un&us eft autem Chriftus ( Spiritu ) Am » non ut Deus, fed ut homo. Nequaquam enim Wt »,ut Dei Filius, ungitur , fed caro Chrifti vera In » un&ione uncta eft adventu Spiritus San&i in H?d Ormy ( » ipfa Filii hominis conceptione; & pre partici- Efgo r i »pibus. lllis enim , ut capere poterant , parti- J o tri- N ,,cular-is quaedam Spiritus San&i emanati ii »buta u DE LIBERT. ET SCIENT. CHRISTI. 333 M t , buta eft.,, 6. S. AucusTINUS, Seu quifquis "d eft author Quaftionum in N. T. reddens ratio- i s qe nem, cur in Baptifmo Chrifti fuper ejus Caput Spiritus San&us in fpecie columbz apparuerit, rdln* Iu ait: ,Qui credentibus Spiritum San&um à Deo » dari promittebat , debuit illud in femetipfo vi- ltl N » fibiliter demonftrare, quo comperto credentes » invifibiliter fe poffe Spiritum San&tum habere J Q » fperarent. Salvator, cum de Spiritu Sancto s d » nafceretur, purificatum corpus habuit. Untio y & N , enim carni ejus fpiritaliter in utero Virginis da- £ Af JIAS. qeceft:, Plures ejufmodi textus videri poffunt in Petavio l. rr. c. 8. Ex omnibus autem patet, em quod Spiritus San&us habuerit quandam fpecia- lem applicationem perpetuam feu unionem acci- razm;&' dentalem ad animam Chrifti, quc unio à me vo- T ) catur gratia habitualis. ilb deh féupo Solvuntur Objectiones. Vüntte p gt OnsjJtrcrrUn r. Cona 1. Conclu.. Humani- (rlh tas Chrifti per charitatem increatam Verbi erga TERTN Patrem non denominatur formaliter amans Pa- ii trem ; aut potens amare Patrem. Ergo etiam | polïicev: per fanctitatem increatam Verbi non redditur Humanitas Chrifti Spiritmlä formaliter fanéta. 7fnt. prob. y ( per intelle&um increatum Verbi non redditur m formaliter intellipens , aut potens intelligere. (s Ergo à pari. 2. . Reliqui homines fanctihicantur formaliter per gratiam fanctificantem creatam. s kqu? Ergo etiam humanitas Chrifti. Znt. patet ex illo 'Trid. Seff. 6. c. 2. ubi dicitur: OUnica formalis cau- w a fa. juftificationis noftre eft. juflitia Dei , non. qua ipfe ] p juftus Ó 334 DISPUTATIO IV. juftus eft , fed qua mos juflos facit. C. brob. — Unius n randü effe&tus formalis non poteft efTe caufa, nifi uni- ca caufa formalis ejufdem rationis. Sic enim Ov nihil poteft effe album , calidum, &c. nifi per u id, quod eft in eodem genere albedinis vel calo- ^ i. ris. 3. San&itas increata Verbi non eft forma m informativa naturz humans. Ergo non poteft arif illam denominare per modum formz inherentis ma fubje&o. m REe£sSPONDEO. D ü Ad 1. c. a. n. c. & p. Difparitas eft ; quia Eu [ l amor & potentia amandi dicit a&um vitalem , g qua , cum importent motum ab intrinfeco ; non n & poffunt fuppleri ab extrinfeco. — Econtra Sandi- Y^ tas tantüm dicit puritatem À defe&tu , & facratio- nern, que poffunt venire à prohibente defe&um, At YO àte] feu removente potentiam defeGbilitatis. Ad 3. c.a. n. c. ad prob. dift. Unius effectus Min uI formalis fpecie infima ejufdem eft unica caufa formális c. effe&us fpecie infima diverfi n. San- n &itas Chrifti & fan&itas aliorum hominum non LT - l conveniunt fpecie faltem fpecie infima. D 4d 3. dift. Non eft forma informativa M quoad eíffe forme informátive imperfe&um c. i quoad effe formz informativs perfectum n. Sic- »M,e P ut Deus affumit omnes perfe&iones:nature hu- L mh. manz , quin affumat ejus imperfeQiones; ita et- t iam Sanétitas Verbi recipit rationem formsz in- g formative quoad ejus effe perfectum, videlicet d nj in quantum omnis forma eít perfe&tiva fui fub- Wfbl ! je&i denominationis; etiamfi non affumat im- * perfe&ioneni forme informative create , nempe epeti- U DE LIBERT. ET SCIENT. CHRISTI. 335 "i dependentiam à fübje&o in exiftendo & confer- ! vando. u u M L lw . OsngrcrTUR 2.. Si fan&titas increata Verbi ] Aj uniretur phyficé alicui nature irrationali , v. gr. plante, non tamen eam fànctificaret formaliter. lttiie Wt Ergo nec fanétificat formaliter humanitatem Te]s Chrifti. C. prob. datur equalis in utraque ad for- mam increatam de fe infinitam improportio. 2. A&io creativa , qua Verbum aliquid creat, non denominat humanitatem Chrifti creantem, etiamfi per potentiam obedientialem creatura fit DT 1 Ut capax potentic creativa. Ergo idem dicendum NT de fanctitate V erbi. 3. Etiamfi volitio & intel- A le&io Verbi fit realiter identificata cum Verbo, ial non tamen reddit illam formaliter intelligentem fe d aut volentem. Ergo idem dicendum de fan&ti- 7 tate Verbi. 4. Etiamfi fapientia , mifericordia , & juftitia increata realiter identificentur cum Ver- uefettn i d bo, non tamen humanitas Chrifti formaliter de- nominatur fapiens, mifericors, jufta &c. per fa- d st pientiam , mifericordiam, aut juítitiam increa- minüt tam. Ergo idem dicendum de fan&itate Verbi, " 5. Humanitas Chrifti non denominatur formali- iforeit ter omnipotens per omnipotentiam increatam i Verbi , etiamfi omnipotentia non dicat actionem dunt * vitalem aut connexionem effentialem cum actio- ne vitali. Sl r Ergo idem dicendum de fan&itate s Verbi. 6. Si humanitas Chrifti redderetur for- 3 W maliter fancta per fanctitatem Verbi, deberet et- um, Wdü' iam reddi formaliter zterna per seternitatem ædva 11'14' Verbi vel immenía, Sed hoc non poteft dici. Q RW Ergo. cïeatz* P L RE- ) 336 D'SPO TATIO IV. Ái RrzsPoNDEO tr a.n.c. & p. Difparitas eft At quia planta caret ipfo genere fanctitatis in fuis Q5 ( actionibus & potentiis; ubi autem deficit genus, Y fpecies locum habere non poteft. —Dixitr. quia r jIK licet plante non poffit communicari fanétitas quoad effectum puritatis à defectu morali, poffet 1a f vf tamen communicari quoad effe&tum faàcratio- Aff nis, uef 44d 2. Nego fuppofitum, quod creatura fit m 1 capax potentie vel a&ionis creative etiam per M potentiam obedientialem. Buj d 3.c.a. n.c. Volitiones enim & intelle- TM &iones funt actiones vitales, qua effentialiter in k fuo conceptu formali funt ab intrinfeco. Üy 24d. 4:.0;:34n. C Sapientia enim , mifericor- DI fa d dia,& juftitia dicunt actionem vitalem in Deo,que non fieri poteft vitalis in homine. Econtra fancti- fiiz tas dicit remotionem feu exclufionem omnis de- UI fe&us moralis, que exclufio fieri poteft in hu- LT mana potentia per receptionem forme effentiali- iits ter exclufive omnium defectuum poflibilium. ij Ti 44d $. c. a. n. c. & p. Difparitas eft, quia o- mnipotentia dicit etiam potentiam creandi , cujus 2 creatura capax non eít; quia tota activitas crea- s *w| ture confiftit in ordine unius ad alterum , non u veró in precontinentia perfectionum eminentia- Rn Ordo autem inter ïä. : li, qualis datur in Deo creaturam , & non ens feu nihilum effe non po- pamtpzm li. teft. Quod fi hzec refponfio alicui non placet, poterit admitti , quod natura humana in Chrifto ( i I reddatur formaliter omnipotens per unionem æ!l[em) ia hypoftaticam ad omnipotentiam V erbi. d 6 l DE LIBERT. ET SCIENT. CHRISTI. 337 " ZAd 6.n. Maj. Ratio difparitatis eft , quia hi d U [/* nb | termini in fubje&o corporeo quale eft humani- 5&& tas Chrifti, dicerent aCtualem extenfionem infi- li Ml ls h nitam quoad differentias locorum & temporum, qualis ne quidem in Deo eft poffibilis. In ente hn autem fpirituali dicunt neceffitatem effentialem U intrinfecam ad conpraefentiam & cooperationem in omni ente creato, ubicunque fit & quando- cunque fit. Hinc, fi concedatur, naturam hu- If t dit; manam in Chrifto reddi formaliter omnipoten- tem per omnipotentiam Verbi, in przfato fenfu quadam immenfitas, quz& non habetur per ubica- a&mm ! tionem, fed per operationem, nature humane t in Chrifto concedenda foret. l I. Hu- O BJ1c1TUR 3. Contra 2. Concluf. n t manitas Chrifti füfficienter fuit fanétificata per ii fanctitatem increatam. Ergo füuperflua eft fan- Wnala €titas creata, 2. SanGitas increata eminenter Ti continet creatam. Ergo ubi eft illa, hzc redun- d dat. 3. Sanctitas Verbi eft infinita. Ergo per s d fe folam explet totam capacitatem naturz huma- fijius ne in Chrifto. 4. In Chrifto non dabatur habi- du tus Fidei, Spei, & Penitentiz, quia fuiffetotio- fus. Ergo idem dicendum de habitu fan&ita- i, tis creata. füvitst 5. Si Chriftus habuiffet gratiam ha- [reron J bitualem creatam eífet fimul Deus per effentiam, & per participationem , fed hoc non poteft dici. nux j atiai Ergo. JMaj. prob. gratia fanCtificans eft quzedam participatio naturz divine, juxtaillud D. Petri 2. i Y Epift. 1. v. 4.. Ut efficiamur divine confortes nature. j 6. Si humanitas Chrifti habuiffet gratiam fanctifi- 1 cantem , fequeretur, quod Chriftus ut homo r fuiffet Filius adoptivus Dei. Sed hoc non po- d ï ^ D. zdmort Tr. de Incarnatione. teft 338 ,DISPUTATIO I 'V1. yu teft dici. Min. patet, quia lioc fuit damnatum in n Concilio Francofurtenfi anno 749. Contra Eli- i pandum Toletanum , & Felicem Urgellitanum h n li Epifcopos. Maj prob. Primarius effe&us gratie " 1 fan&ificantis eft, reddere hominem Filium ado- J ptivum Dei. 7- Si daretur gratia creata in Chri- " tit fto , fequeretur, quod illa fuiffet finita. Sed m hoc non poteft dici. Ergo. Maj. patet, quia nul- p la creatura eft infinita. Min. prob. fi hec gratia , pl fuiffet finita, fequeretur , quod poffet adequari meritis pure creaturg , item , quod Chriftus aliis yeba ypina] hominibus meritus fuiffet majorem gratiam, quio quàm ipfe habuit, & quod gratia Chrifti potuiffet augeri: Sed hec omnia non poffünt dici. Ergo. , pen p Min. prob. Prima & fecunda fequela eft per fe abfurda; tertia autem eft contra D. 'Thomam 3. , qu Vntint q. 7. à. 12. Ubi àit: "Dicendum, quod aliquam » formam non poffe augeri contingit dupliciter. R;.w »Uno modo ex parte ipfius fubjecti, quando IN Mi » fübje&tum attingit ad ultimum gradum in parti- » cipatione illius formz fecundüm füum modum, t » ficut fi dicatur, quod aer non poteft crefcere titty a MBE » in caliditate, quando pertingit ad ultimum gra- h; , dum caloris , qui poteft falvari in natura aeris, IT jl u »licet poffit effe major calor in rerum natura, »quàm eft calor ignis. Ex parte autem forme UT e U »excluditur poflibilitas augmenti , quando ali- 1H]rHl " t »quod fubjectum attingit ad ultimam perfectio- s »nem , quam poteft talis forma habere in natu- V0l n ! J »Ià; ficutfi dicamus; quod calor ignis non po- i » teft augeri, quia non poteft effe perfeGtior gra- ls; » dus caloris , quam ille, ad quem pertingit ignis. mæ] [ » Sicut autem aliarum formarum eft ex divina fa- Fs " pientia x;fu;le hh / DE LIBERT. ET SCIENT. CHRISTI. 339 n s » pientia determinata propria menfura, P uic: ita & gra- t Menfura autem unicuique for mz przfi- Q »gitur per comparationem ad fuum fi nem. Finis tli; ,autem gratie eft unio creaturz rationalis ad Mi » Deum. Non poteft autem effe nec i ntelligi »Ima3jor unio creature rationalis ad Deum, MM i CT b » quàm que eftin perfona. Et ideo gratia Chri- [ltty » fti pertingit ad fummam menfüram gratiz. Sic B »igitur manifeftum eft, quod gratia Chrifti non lrltya »Dpoteft augeri ex parte ipfius gratie ; fed nec » €tiam ex parte fübjecti, quia Chriftus fecundüm | t liyni » quod homo à primo inftanti fug conceptionis iil »fuit plenus comprehenfor. Unde in eo non » potuit effe gratic augmentum, ficut nec in bea- ld Thona » Li$ , quorum gratia au geri non poteft, eo quod » funt in termino. I RESsPONDEO dl , QUDÀ "d 1. dift. Fuit fufficienter fan&ificata fuffi- cientia neceffitatis c. fufficientia congruentiz. n. w mnott Sic fuficeret fola omnipotentia divina ad produ- t od cendos omnes effe&us in mundo fine caufis fe- cundis, & fine difpofitionibus previis. Sedcum m v a deceat Deum operari fápienter ac ordinaté in nu- mero, pondere, & menfura, etiam decet, ut um n fanétitas increata in operationes Chrifti fan&tas ytenit non influat, nifi quoad fpecificationem actuum qui determinetur à difpofitionibus caufie fec fi;» undae, m p confiftentibus in gratia habituali infufa, jperet! d 9. C. a. dift. 1. Nifi caufam immediatam jpnit fecundam difpofitivam exigat ordo fapientize di. gerfe&"! vine, omnibus effe&ibus preordinantis caufas ipeït'm;*-f fecundas ac difpofitiones congruas c. fecus n. d eïfl » Senfüs refponfionis patet ex dictis, Y2 s. IV. jl 340 DISPUTATIO p 3. dift. Eft infinita in genere caufz pri- $ me potentis agere fine difpofitione caufarum m n fecundarum c. in genere caufze ordinatze volen- tis agere fine tali difpofitione caufarum fecunda- z rumn. In creatura non folüm datur capacitas fÍcil d ad recipiendam actionem feu caufalitatem caufze prime ad effe&us, fed etiam datur capacitas ad jisho recipiendam eam caufalitatem ordinaté juxta di- im; fpofitiones congruentes ordinationi divinz fa- Theot at pientiz. Ad 4. tr. a, n. c. & p. Difparitas eft, quia ha- udni bitualis gratia in Chrifto non eft otiofa. De- ETl g terminat enim Sanétitatem increatam quoad fpe- cificationem actuum , & facit, ut Sanctitas in- tit creata influat in operationes fanctas ordinaté ac g Tf 0 fapienter. D 1x1 tr. de his enim dictum eft fuo loco. AU nf "Ad s. n. Maj. Gratia enim habitualis in Chri- fto difpofitiva ac fpecificativa ad operationes r fan&as non ordinatur ad merendum fibi ipfi par- iij & j ticipitionem naturz divine, fed ad merendum eam participationem aliis hominibus. u -4d 6. n. Maj. Quia gratia habitualis in Chri- &il fto non ordinatur ad merendam vel obtinendam PFIT adoptionem propriam utpote impofibilem , cum MT adoptio prefupponat diftinctionem perfonarum L ac fuppofitorum inter adoptantem & adopta- tum; fed ordinatus ad promerendam eam ado- d ptionem aliis hominibus, atque ad promerendam '( Ínt fuam gloriam ac hereditatem accidentalem, v. g. i jj corporis, & Ecclefiam Sponfam. "i Ad 7. Maj. n. Min. prob. dift. Potuiffet ade- WW& quari à gratia aliorum hominum, & /uperari, & au- geri, DE LIBER T. ET SCIENT. CHRISTI. 341 d r geri, quoad effe materiale hujus gratie , & quoad confiderationem phyficam. tr. quoad effe forma- TE l le hujus gratie, & quoad confiderationem Theo- : (E(Un logicam. n. gratia habitualis in Chrifto fumitur h b ["V i formaliter , in quantum dignificatur ab infinita ? w fan&titate Verbi ad merendam in actu primo infi- ( nitis hominibus remifionem peccatorum ex con- d digno ; & fic etiam fpectatur in confideratione d Si veró confideretur tanitüm enti- "heologica. tativé, inquantum prafcinditur à dignificatione, ff,q i li qua dignificatur ab infinita fanctitate Verbi, & à i. [ fine omnium effectuum , ad quos à Deo efficaci- qudiy ter in hac providentia ordinatur gratia Chrifto Wi collata, fic ifta gratia poffet augeri, adequari & Ti füperari ab alia gratia poffibili, v. g. fi Deus vo- n di luiffet condere plures mundos , & ad omnium eorum redemptionem ordinare actu operationes fiuim Q Chrifti. Idem contingeret , fi voluiffet etiam mereri aut mori pro redemptione Angelorum. at ayr ANeque aliud probat textus D. Tbome, ut patet confi- g deranti. Solum enim loquitur de impofflibilita- te augmenti formalis ex fuppofitione termini li- luaüsincï bero decreto divino praftituti. Id l. cc. Infi- nuat ad 1. ubi ait: , Dicendum, quod fi loquamur de L obtnet jbl quantitatibus matbematicis , cuilibet finitee quantitati po- tefl fieri additio; quia ex parte quantitatis fimite , non j p Si veró loquamur nüs eft aliquid, quod repugnet additioni. hm &il de quantitate naturali, fic poteft e[Je repugnantia ex par- te forme , cui debetur determinata quantitas , ficut. €9 n alia accideniia determinata. j Unde Pbilofophus l. 2.. de anima dicit, quod emnium natura. con[lantium eft. termi- vus C9 ratio magnitudinis €$ augmenti. Et inde eft, 4 quod quantitati totius celi non pote[t fieri additio. uf AX d D1iczes 342 DIS—PUTATIO IV, j Driczs. Ex his faltem fequitur, quod gratia g Chrifi potuert augeri quoad ejus effe mate- um riale. ii RzsPoNpDEo dift. Sequitur, quod potuerit mfi'ä augeri quoad effe materiale, fi Deus ita voluif- j fet c. fi non ita voluit n. D. 'Thomas cenfet, ünm quod ea dona , quz funt effe&us folius Dei, fta- [ ibe tim ab initio conferantur in fuo effe perfe&o. mv Et hinc docet l. cc. ad 3., in Chrifto non fuiffe I d auctos ipfos habitus fapientiz & gratiz, fed tan- tmfitt tüm effectus fuiffe auctos. Dicendum , inquit, nf quod in fapientia & gratia aliquis poteft proficere dupli- citer. Uno modo fecundum ipfos babitus fapientie 6 grati augmentatos 5 & fic Chriflus in eis non proficie- bat. — Zllio modo fécundium. effe&tus , inquantum Jcilicet (nith aliquis fapientiora & vi&tuofiora opera facit ; &5 fic Chrifius proficiebat, fapientia &^ gratia,, ficut in etate. Ita S. Thomas. Verüm, cum Deus non folüm J in ordine natur&, fed etiam in ordine gratiz at quoad fpecificationem effe&uum agere foleat ut * ]i iU ! difpofitivé determinatus à caufis fecundis, & Bu ! ipfemet S. Do&or fateatur, Chriftum füuccefivé 1 h vittuofiora opera feciffe , quz& connaturaliter funt di- 1j n fpofitio ad majorem gratiam ;. ac przterea prima- ")&ü'l rium motivum admittendi gratiam habitualem NU n virtutum in Chrifto fit ordo divine fapientiz, Jru lq l T i quo fingulis effeCtibus praparatur caufa fecunda L d juxta difpofitiones potentiarum previas, vide- l] y N tur, principis his & ]uminibus generalibus g fnow D. Thome longé conformius, fi etiam in gratia habituali quoad ejufdem materiale juxta incre- Eul ? lit ü mentum materiale virtuofiorum operum admittatur lu incrementum.' Sic enim magis falvatur analogia n cum dl 1 J DELIBERT. ET SCIENT. CHRISTI. 343 ür,q " SEUN cum incremento fapientie quoad habitum acqui- fitum , quod queftione precedente admittendum T. effe oftendi, & fervatur major proprietas verbo- rum Evangelifte ; dum afferit, Jefum profeciffe )M Oþr UT Jüpientia & gratia coram Deo &2 bominibus ; ficque Jj etiam magis exprimitur illud Apoftoli ad Hebr. 2. v. 17. Debuit per omnia fratribus fimilari , ita ipfo- Á n 010f [ met volente, & Verbo fua hypoftafi actiones o- mnes ac difpofitiones Deo viriles etiain gratia- 2, llt 1, ii rum fuccefivé ordinatim juxta congruentias cau- u farum fpecificantium eyolvente. Wailt V MVCN .QUAESTIO V. Mx L Uirum a&tiones Cbrifti fuerint oaloris meritorii /M'v";';' fümpliciter infmniti ? fnt i D0n o OTANDUM I. '"Queftionem eodem modo I at infituti folere de fatisfactionibus Chrifti, elet u an fuerint valoris fimpliciter infiniti in genere fa- uxis, tisfattorio; quo modo hic inftituitur quzeftio, an v n actiones Chrifti fuerint valoris infiniti in genere iter f meritorio ? In utraque quazftione Concluftones, va- tera p tiones , & obje&tiones ferme eedem funt. Difcri- hi men hanc in hoc confiftit; quod actiones Chri- a lt fti, quatenus dicuntur /atisfattorie , offerantur & d ordinentur à Chrifto ad placandum Deum offen- fum pro peccatis generis humani; econtra ee- v : dem actiones, quatenus dicuntur meritorie , offe- O rantur & ordinentur à Chrifto ad promerendum r juxfxä' fibi & aliis hominibus varia dona & preinia. m Manifeftum tamen eft, quod oblatio fatisfactoria j vf ;elate ad.alios homines. precedat in Chrifto fal- 4 tem jl 344 DISPUTATIO IV. tem prioritate rationis oblationem merito- P riam. mj Aff NOoTANDUM 2. Duas effe in hac re fen- tentias. Scotus cum Scotiftis docet , aCtiones a Chrifti effe quidem valoris infiniti in effe meri- frit torio, eam tamen infinitudinem non provenire i ii ex valore intrinfeco ipfius operis theandrici , fed ex acceptatione gratuita Dei. Sed 'Thomifte t cum aliis Theologis communiter docent, actio- ,Toaqx [// J nes Chrifti in genere meritorio effe ab intrinfe- co valoris fimpliciter infiniti. ïm] [ DICO. A&iones Chriíti fuerunt ab intrin- f( feco valoris impliciter infiniti. M BW PnosnATUR AGiones Chrifti'effe valoris fimpliciter infiniti ab intrinfeco nil aliud eft, d hr quam eas effe tantz dignitatis, ut fi ordinaren- turtam ab operante quàm premiante ad quale- ?onu'fe; T cunque premium , quovis determinato afligna- bili majus & majus in infinitum, in aftimatione r tam divina quàm humana offeretur zquale imo Sed tales funt actiones ifrbm fuperabundans pretium. Chrifti, Maj. patet ab explicatione terminorum ( ; in ea fuppofitione, quod ad rationem meriti de :-ïfu.x condigno requiranturt tria, nempe «qualitas in- ! u1 ter metcem & pretium , conductio ipfius prz- miantis , & ordinatio ipfius operantis, prout in ü '[raét. de Gratia di&um eft. Min. prob. i. lx natura Y£ , quia ipfum principium operans eft in- finite dignitatis, & ipfa a&io non oftenditur in- li LU capax ad communicationem hujus idiomatis, nempe infinite dignitatis in hoc fenfü, quod Itj, a&io fit ordinabilis ad quovis premium majus ii & majus in infinitum in proportione fuperaqua- 1j litatis. lá l DE LIBERT. ET SCIENT. CHRISTI. 345 U [ litatis. 2. Ex Seriptura, quia Apoftolus ad Rom.s. v.1$. dicit: Sed non ficut. delitum ita & Wæk douum; fl enim unius delitto multi mortui funt , (hoc df eft, tota multitudo generis humani excepta B. g Virgine ) multo magis gratia Dei &? donum in gratia m TT unius boninis Jefa Chrifli in plures abundavit (nempe, etiam in myriades myriadum Angelorum)-- ubi 1] lr Et abundavit, delitium , fuperabundavit & gratia. (QI, T Joan.1o. Ego veni, ut vitam babeant , & abundan- ) lUt Wus babeant. Siergo merita Chrifti excedunt pre- mium, ad quod fuerunt conducta à Patre, non Clnid eft ratio, eorundem valorem per e&quam com- menfurationem reítringendi ad aliud poflibile Me n premium precife finitum. 3. Ex Conftitutione, ] u Unigenitus, CLEMEM T Is v1. qu« habetur inter [ rinie Extravagantes. 'Tit. de penitentiis & remi[fonibus, übi t qe Pontifex loquens dethefauro meritorum Chrifti, i d ex quo fümuntur indulgentie, ait: Chrifius non fination guttam fanguinis modicam , que tamen propier unionem quiem ad Verbum pro redemptione totius generis bumani [ujfe- VET cifet , fed copio[e velut quoddam profluvium nofcitur ef- TOinot fudiffe. |Quantum ergo tbefaurum Exclefie acquiftvit , y netti ut [ic fit injnitus tbefaurus bominibus ,. de cujus confum- quitat ptione feu minutione mon efl aliquatenus formidandum propter infinita ChrifTi merita." | 4. Ex SS. Patribus: ysr Ó PW fic CyR1LLUS ALEx. in Epift. ?. ad Reginas ait: Pretium mon fui[[et fatis magnum, fi Cbriftus pu- o H en rus bomo fui[fet. Ipít vero Deo incarnato unioerfa crea- tura comparata modicum quid e(1, & ideo mors ejus ab- t S. CuRYsosTOMUS n i unde fat eft ad. liberationem. in c. s. ad Rom. in redemptione generis humani fa hr ita faétum effe per Chriftum affirmat ac // quis de- v cem obulos debeat , ac proptereaconjiciatur in carcerém j " WF dein üF D. Amert Tr.de Íncarnaitione. x5 DISPUTATIO VI. j 346 dein vero alius non decem folum obolos, fed innumera n" auri talenta pro ejus liberatione numeret. PRocrus p Orat. r. Chriflus non folum adequatam cum reorum mul- j titudine dignitatem €2' e[linationem babet , fed ex om- [ nium, calculis fententüfque majorem. AuTHORSer- pj monis inter Auguftinianos de tempore 114. Zn- fets dubitanter credamus , quod totum mundum redemit , qui i plus dedit , quam totus mundus valeret. Meritum enim n vedempie wmercedis dignitas infignis pretii fupergve[Ja e[t. fi, j Et PETRUS CrLUNiACENSsISs in lib. JVucleus. nid AMors .Dei & bominis tanti ponderis in ipfa ipfius jufti- j tie lance cognofcitur e[Je , ut ad jufle-ordinanda mundi FIf peccata longe magis preponderet mors tranfioria Filii D Dei, quam &terna Filiorum. bominum. lt . AN- m SELMUS l. 2. Cur Deus homo? c. 19. fcribit: qmte Chriflus tale quid fponte dedit Deo , cui , quidquid Deus fatm non efl, comparari non potefl. Quamvis autem hi EW textus folum loquantur de ratione fatisfactoria CM operum Chrifti, ob paritatem tamen rationis ap- &il plicari poffunt etiam ad rationem meritoriam, p Solvuntur Obje&iones. p ml OsJ1ciTUR 1. Opus, quod noneftdignum infinito premio, non eft valoris fimpliciter infi- a, ia niti. Sed opera Chrifti non erant digna infinito T premio. Ergo. Min. prob. NNon eft poffibile D üm infinitum premium. Ergo. c. patet, quia non da- Y Y tur meritum ad impoflfibile vel ad Chymaeram. tl l ! Inmy 2, SiPater divinus incarnaretur, id fic petente & li merente Filio, illa Incarnatione condigne pre- tiody miaretur, ac confequenter exhauriretur meritum Filii. t Sed quod exhauriri poteft, non eft infi- TU nitum. Ergo. 3. Infinito non poteft dariinfini- tum m m - l DE LIBERT. ET SCIENT. CHRISTI. 347 J f[j h 3 tum maj usalterum. . Sed in Chrifto unus 'a&us in ratione meritoria eft major altero. Ergo. Msj "BI atet, quia infinito nihil poteft addi. Minm. prob. A&us intenfiffimz charitatis in Chrifto eft magis g. reverentie erga pa- , m Ü meritorius, quam actus v. , rentes, vel temperantiz. 4. Effe&tus dependens ! R ,quarum unae ft finita, non eft li à pluribus caufis infinitus, Sed talis effe&us fünt a&tiones Chri- ftrpi . Nam a&tiones Chrifti fi- ])D, AW. fti. Ergo. Mim. patet * ] !j mul dependent a gratt a habituali, à voluntate, & AT L ab obje&to. Maj. prob. Ín concurfu plurium DAU caufarum caufa infinita neceffario fuam virtutem ia r h attemperat concaufe. 5.Valor meritorius ope- WA rum dependet ab eorum bonitate morali. Ergo, cum hec fitfinita, etiam valor meritorius eft tantum finitus. — .ZInt. patet, quia bonitas moralis li a&ionis prefupponitur ad bonitatem fupernatu-. läulcfäc"lof.-. ralem. Si qu&libet a&io Chrifti effet valoris in- tDb p finiti, fequeretur, quod Chriftus prima füa actio- iaf , fed hoc non ne jam meruiffet infinita premia poteft dici, Ergo. Min.prob. Si Chriftus jam fua a&ione merui fTet infinita premia , fe- prima 1eftd'1gng queretur, quod per füás fubfequentes a&tiones t nihil amplius meruiffet. Sed hoc eft abfürdum. quod non n ii RrzsPoNDEO Adr.dift. Opus, d ^ eft dignum premio ne quidem fyncategóremati- ,quiaunnc ce infinito, non eft infiniti valoris. c. quod fo- | Coytt ]um non eft dignum premio categorematice infi- i t nito. n. a&iones enim Chrifti quovis finito pre- od mio affignabili dignior es funt; adeoque meren- m fpe&tate premium ma- r tur quantum ad valore jus & majus in in finitu m. Gowtzr refpondet, j n fti fuerint digne premio fim- quod a&tiones Chri Z oteüäf'; D. Amort T , de Incarnatione. pliciter 348 DISPUTATIO IV. ) pliciter & actualiter a&ualiter infinito , hempe A unione hypoftatica. alterius ffinit perfonz divine cum alia natura humana vel an gelica. u ld 2. tr. maj. dift. min. illud non eft infini- tum, quod exhauritur pramio infinito. n. p [; vu J , REsPoNDEO 2.n.maj. Dico enim, valo- rem operum Chrifti ne quidem tali Incarnatione Ide M exhauriendum fore; quia dignitas a&tionis the- dmd andric& equivalet infinitis effe&ibus bonitatis j divinz non folum finitis, fed etiam infinitis, fic- iil ut perfectio infinita Patris z&quivalet perfe&tio- fitpe ni tam Filii quam Spiritus San&i fimul fumpto- rum. DT Sic ergo etiamfi darentur mille & mille E Incarnationes, daretur tantum una perfectio in- B finitans operum abfoluta. a(Mü ld 3. dift. . Poteft unus a&us in Chrifto effe Brute perfectior altero quoad materiale perfe&tionis. c. Á quoad formale perfe&tionis. /udifl. quoad for- Trn, male formalitatis moralis. c. quoad formale for- p ) malitatis infinitantis. n. In genere actuum hu- br] D manorum , ac moralium & theologicorum eft lii quidem unus a&us in Chrifto altero perfe- : &Ul &ior; fed inquantum recipiuntinfin jtudinem di- &A ) gnitatis in hac vel illa fpecie a&tuum a dignitate T s infinita perfonz operantis, fic illi a&us funt - UA j quales, ficut diverfa membra corporis, utut in- Ll &qualia in perfe&tione ad invicem . participant D flle,u tamen equaliter rationem feu gradum vitalitatis D tT ab eadem anima. l D'nm Zdd 4. dift. maj. Effe&us dependens a pluri- M bus caufis in genere caufe effici entis, ex hoc precife non eft infinitus. tr. lum dependens a pluri- Tl þus caufis partim in genere caufe . efficientis, partim l li li IN DELIBERT. ET SCIENT CHRISTI. 349 tj partim in genere caufze formalis. n. Dignitas in- finita perfong in Chrifto fe communicat ejus a- l D &ionibus per modum caufz formalis, ficque con- ftituendo ufum concretum valoris infiniti. Zdd s. dift. Dependeta bonitate moralicum ICBiL n i dependentia reciproca ejusdem bonitatis mora- ts lis tanquam caufate & menfurate a fe per mo- J&JOU. dum compartis. c. fine reciproca dependentia e- TA jusdem bonitatis moralis, aut cum dependentia iil ab ilia tanquam menfurante fe. n Sicut difpo- p fiiones in materia ad ignem, v.g. calor funt ilitp. priores & pofteriores forma ignis, utpote a qua T recipiuntexiftentiam, itabonitas moralisactuum ynit in Chrifto dependet ab bypoftafi totius, hoc eft a fubfiftentia, confequenter etiam ab infinita di- Dd gnitate Verbi. febiQnA ld 6. n. maj. aliud enim eft, mereri infinita QU i m o premia, & aliud eft, valorem zquare infinita premia. Ad merendum enim requiritur, uta- um Q &io ab operante ordinetur, a premiante autem m d & ordinetur, & conducatur, & acceptetur ad ta- m t le premium. Conftat autem, quod redemptio judnyn generis humani, & gloriz pro humanitate Chri- gt fti fuerit alligata paffioni & morti Dominice ydus t Itaque licet alig a&tiones fuerint infiniti valoris, ris, u non tamen fuerunt infiniti actualis meriti, quia J parth:' non fuerunt ordinatz, & acceptate in ordine ad um vt infinita premia. Hoc difcrimen re&te advertit Gonethoc loco Difput. 2 r, art. 4. n. 107. ubi ait: deti i JNotandum , tme confulto non dixiffe , an Chrifli merüum ayis, t fuerit infinitum [impliciter , fed an ejus operationes fue- gt rint valoris meritorii fanpliciter infiniti, &2c. j ef Z2 DISPL. ] J 350 D'IS'PUTATIO V. FA Q m O oX 9960903$Sg3 qumo Y D Y DISPUTATIO V [f doman uo anno natus, ac paffus fit 000 ; Chriftus. quisqi etiam Ya 6. I fimà Prenotanda. Ws n OTANDUMI Per ZEram Vulgarem intelli- fs g! primum annum numerationis annorum duos apud Chriftianos confuete Dum enim in anno BU jubileo numeramus, v. g. 1750. primus annus nu- oi ) merationis, inchoatus ac currens, /Era Vulga- Mi f ris dicitur. Durfi NoTANDUM 2. Juxta communem perfua- E fionem Chriftum natum effe vel ipfo primo anno lii JE. V. exeunte, nempe 25. Decembris, vel pro- ls ut alii putant, fextxduo ante initium 7E. V. nem- r pe anno precedente exeunte. Utriusque opi- m nionis patroni funt & dicuntur fe&atores /Erz E Vulgaris, in quantum primus annus /E. V. nati- nmJ vitatem Chrifti vel includit, vel immediate infe- t quitur. l GTN NoraANDUMS?. ModernosHiftoricos fer- l tä &i 3 me univerfos defendere, quod Chriftus natus fit nontantum uno anno ante initium /E. V. nempe E Eu l li anno precedente exeunte fed etiam pluribus annis. Horum enim aliqui afferunt Chriftum tj natum DE VERO ANNO NATIV. DOMIN. 35I T natum effe anno fecundo, alii tertio, plerique quarto vel quinto, Blanchinus & alii fexto, nem- pe exeunte, ante primum annum ZE. V. M NoTANDUM 4. Decifionem hujus contro. verfie potiffimum dependereab exa&o catalogo r li Romanorum Confulum. Si enim conítet, quo anno /Erz Vulgaris, vel quoto anno ante /E., V. quisque eorum füum confülatum gefferit, eoipfo etiam conftabit, quo anno resgefta fuerint, cum veteres Scriptores plerumque gefta temporum folum ad Confulatus annuos Romanorum Con- fulum mediate vel immediate retulerint. NOoTANDUM $. Cuivis confulatui corre- li V fpondere partialiter duos annos Olympiadum, & duosannos ab Urbe condita. Cumenim con- 1 TT ITR fulatus annui incipiant a primo die Januarii, & anni Olympici a plenilunio proxime fequente hj poft folftitium eftivum, quod plenilunium inter- dum contipngit menfe Junio, interdum menfé Ju- a lio; Eeftum autem Urbis condite , feu Palilium, a n Romanis celebratum fuerit die vigefimo primo n p Aprilis, manifeftum eft, quod eidem confulatui DAR correfpondeant duo anni Olympici nempe unus excurrens, & alter incipiens in Plenilunio ad folfti- qsqu t wora tium eftivum fubfequente; & duo anni ab U, C. nempe unus excurrens, & alter incipiens in Fe- EM fto Palilium. neitt? Similiter eidem cofulatui corre- fpondebant partialiter duo anni Syro-Macedo- num, quibus in ufu civili utebantur etiam Judai Bo ab eo tempore, quo Syria parebat Gracis, Hi pritu enim anni inchoabantur in Autumno a Novilu- T nio proxime precedente /E mnale. qgino&ium autu- Ui Z 3 $. II. xUD 352 - 360 DISPUTATIO V. $.TE 3 Conclufio cum. Summario argumentorum. Dico. Chriftus natus eft anno ante ZEram Vulga- rem fexto. Aygumentum I. Moraliter certum eft, Herodem, qui A nato Chrifto occidit pueros in Bethlehem, jam obiiffe an- no quarto vel quinto ante ZEram Vulgarem. Ergo Chri- fti nativitas, quae contigit in fine anni, nempe 25. De- cembris referenda efít ad annum fextum ante ZE. V. j 4Ant. prob. partim ex Eclipfi Lunari, que obfervata eft Jerofolymis paulo ante ejus mortem, partim ex calculo annorum, quibus ejus filii regimen fufceperunt velami- ferunt. De his enim annis morali certitudine conftat;prout u ex teftimoniis & documentis Synchronis monftrabitur, Argumentum 11. Ex traditione moraliter certum eft, Chriftum paffum effe f(ub Con(ulatu duorum Geminorum, nempe Ruffi Gemini, & Rubellii Geuini. Cum ergo ex I Catalogo Romanorum Confulum conftet, eos confüla- tum gelffiffe anno vigefimo odavo ZEre Vulgaris, & ex Hiftoria Evangelica colligatur, Chriftum paffüm effe anno etatis füz trigefimo tertio completo cum tribus menfibus, neceffe eft; eum fuiffe natum ante ZE. V. fexto exeunte. lj Argumentum 1II. Ex Traditione & Evangelio con- ftat, Chriftum paffum effe die 25. Martii, Feria fexta, 1j & quidem proxime, imminente Plenilunio, feu Fefto Pafchali, ld enim ex textibus D. Marci & D. Jooannis, & aliorum Evangeli(tarum eruitur, dum diem paffionis vocant parafcevez , hoc eft, preparatorium ad Fefttum, 1j in quo adhuc licebat laborare, emere & vendere, quod In die Sabbati fequentis non licebat. Atqui hoc com.- plexum circumftantiarum non reperitur in ullo alio an- no, quam in anno vigefimó' ociavo ante ZEram Vulga- rem. Inhoc enim folo anno incidit in diem vigefimum l ocavum Martii Plenilunium Paíchale, ita ut Feftum Pa(íchatis fuerit celebratum die Lune, & inchoatum ad Veíperam die. Solis. Feria autem V. prout Exo- I) di 12. precipitur, incipiebat poft folis occafüm Pa- rafceve, feu preparatio quatriduana ad Feftum, con- M fiflens in f[equeftratione , o :-]ligationc Agni Pa- '[ 1 fchalis Ad Pag. 361 $. III. Catalogus Romanorum Confalum. 1 Anni antef Anni ab Littera l. 4Eram V ulga- ,CONSULES. Urbe Olympia- Dominica- 1. rem. condita. es. lis. o 122 L. Opimius. 632 I64 lo Q. Fabius Max. /Emilianus. 633 164. 1. lt P. Manilius. 633 164 I2I EÉIiIAl|o P C. Papirius Carbo. 634 165 I20 L. Cecilius Metellus Calvus. 634 E L. Aurelius Cotta. 635 165 M. Porcius Cato. 165 33 IIQ 635 Q. Marcius Rex. 636 165 l- Z L. Cazcilius Metellus. 636 165 II8 ' $5 Q. Lucius Sczvola, 637 165 l, C. Licinius Geta. 637 165 117 Q. Fabius Max. Eburnus. 638 166 ïä l- l- M. Czcilius Metellus. 638 166 116 M. 7Emilius Scaur—usr 639 166 )- M. Acilius Balbus. 639 166. IIl5 C. Porcius Cato. 640 - 100 —5 166. í$ C. Czcilius Metellus Caprarius. 640 II4 Cn. Papirius Carbo. 641 166. 4 M. Livius Drufus. 641 166 II3 L. Calpurnius Pifo Cefoninus. 642 167 I. P. Cornel. Scipio Nafica. 642 167 II2 L. Capurnius Beftia. 643 167 M. Minucius Rufus. 643 167 III Sp. Pofthum. Albinus. 644. 7167 Q. Czcilius Metell. N umid. 644 f167- IIO M. Junius Silanus. 645 167 Serv. Sulpitius Galba. 645 167 109 M. Aurelius Scaurus. 646 168 646 168 L. Caffius Longinus. 1o8 C. Marius. 647 168 ;gi Q. Servilius Cepio. 647 168 107 168 C. Atilius Serranus. 648 P. Rutilius Rufus. 648 1698 106 Cn. Mallius ve] Manilius 649 168 ï:]. ^ 105 CATALOGUS ROMANORUM CONSULUM. Anni ante Anni ab Littera Urbe Olympia Dominica- ZEram V ulga- CONSULES. des. rem. condita. lis. C. Marius II. 649 168 105 C. FlaijS Fimbria. 650 169 -C. Marius III. 650 169 104 C. Aurelius Oreftes. 651 169 C. Marius IV. 651 169 103 Q. Lutatius Catulus. 652 169 C. Marius V. 652 169 Io2 653 169 M. Áquilius Nepos. C. Marius VI. IOI 653 169 L. Valerius Flaccus. 654 170 ;g: — M. Antonius. 654 170 IOO A. Pofthumius Albinus. 655 170 ! Q. C&cilius Metellus Nepos 655 170 99 'T. Didius Vivius. 656 170 Cn. Cornelius Lentulus. 656 170 98 P. Licinius Craffus.. 657 170 Cn, Cornelius Lentulus. 97 657' us P. Licinius Craffus. 658 I7I Cn. Domitius Ahenobarbus 658 171 96 C. Caffius Longinus. 659 I7I C. Coelius Caldus. 659 171 95 L. Domitius Ahenobarbus. 660 171 C. Valerius Flaccus. 660 171 94. M. Herennius. 661- P2l 661 Cornelius Cethegus. I71 93 Q. Flaminius. 662 172 ïgï NB. Hi duo in Faftis paffim omittuntur, fed F]órchenius ex Plinio L. 19. c. 8. re HiFuen OS . oftendit. - | C. Claudius Pulcher. 662, 92 M. Perperna. 663 ï ; ï [ve] 663. 172 9I L. Marcius Philippus Sex. Julius Cefar. *. 664 172 | L. Julius Cefar. 664 p 99 | P. Rutilius Lupus. 665 .l 172 Cn. Pompejus Strabo 665 172 89 L. Porcius Cato. 666 173 4j|.lo» |o5| t 88 CATALOGUS ROMANORUM CONSULUM, Anni ante Anni ab Olympia Littera 4Eram V ulga- rem CONSULES Urbe des omlmca condita lis. MR R P 88 L. Cornelius Sylla 666 173 I., Q. Pompejus Ruffus 667 173. Cn. Oc&tavius 87 667 175 L. Cornelius Cinna 668 173 N L. Cornelius Cinna II 668 86 C. Marius VII 173 669 £73 4 L. Cornelius Cinna III 669 17 4 Cn. Papirius Carbo I 670 I 174 L. Cornelius Cinna IV. 84 670 174 Cn. Papirius Carbo II. 671 174. 2 NB. Poft Cinnz 1nter1tum Carbo folus — X 83 L Cornel Sc1p10 Aüaacus 671 174 2,1 C. Norbanus Flaccus 672 I2j $. ir ri Cn. Papirius Carbo III l 672 W 82 C. Marius, C. F 17b 3- 673 | 174 4. M. Tullius Decula 6 ITR 4 8I Cn. Cornel. Dolabella 674 175 8o | L. Cornelius Sylla Felix II 674. 175 | Q. Cecilius Metellus Pius 675 175. P. Servilius Vatia 675 173. 79 Ap. Claudius Pulcher. 676 DLT M. ZEmilius Lepidus 676 175. 78 Q. Lutatius Catulus 677 | 175 !E D. Junius Brutus 677 77 175 ä M. ZEmil. Lepidus Livianus 678 176. Cn. OGavius 678 76 C. Scribonius Curio I 176 679 176. i l L. Octavius 2 75 | 679 F r | | C. Aurelius Cotta | 680 | a76. 3. ] N [ L. Licinius Lucullus | 680 dEc ee 74 | M. Aurelius Cotta l 681 | — 176. 4 | M. Terentius Varro Lucullus. | Ó68I | 176 4 73 | C. Caffius Varus Longinus I | 682 | 7 M | L. Gellius Poplicola 682 | —MÀ——À I I 72 l Cn. Aufidius Oreftes | 683 | 2 177 *5 71 CATALOGUS ROMANORUM CONSULUM. : Anni ab Littera Anni ante Olympia Dominica- /ZKram Vulga-' CONSULES. Urbe des. rem. condita. lis. — À M. Licius Craffus. 683 [ 3077 7l [o»] Cn. Pompejus Magnus. 684 | 177 . Hortenfius. 684 | 177 79 685 [ Yy79 Q. Cecilius Metellus. L. C&cilius Metellus. 685 177 69 quo wmortuo 686 178 Q1 A jo» Q. Marcius Rex. folus. | | C. Cllpurnius Pifo Frugi 686 | 178 - 68 [v | M. Acilius Glabrio. 6987 | 178 M. Zmilius Lepidus 687 | 178 67 688 | 178 l; p Le Volcatius Tullus . | P. Cornelius Sulla. 688 | 178 66 - ] P. Autronius Petus. 689 | 178 3$. | L. Julius Cafar. 689 | s 690 | 179 mMIiÓ[e |o t l; 637 P Marcius Figulus. | M. 'Tullius Cicero. 690 179 164 | 179 | C. Antonius. 691 l D. Junius Silanus. 691 | 179 63 | L. Licinius Murena. ill 692 279 — . | M. Pupius Pifo. 692 [ 179 62 179 |-M. Valerius Meffala, Niger. 693 693 [.O. Cecilius Metellus Celer. | 179 [0) 1 | L. Afranius. :: 694 180 äj C. Julius Cefar. 694 l 180 6o | 69 i 180 | | M. Calpurnius Bibulus. 695 | L. Calpurnius Pifo Cafoninus. I ' 180 59 | A. Gabinius. l 696 180 P. Cornel. Lentulus Spinter. 696 180 Ill 58 97 | 180 4ä | Q. Cacilius Metellus Nepos. Cn.Corn.Lentulus Marcellinus. 697 180 57 698 I8I | L. Marcius Philippus. 698 I8I Cn. Pompejus Magnus II. 56 | M. Licinius Craffus II. 699 fl I81 L. Domitius Ahenobarbuä. 699 I8I 55 | I8I [ Ap. Claudius Pulcher. 700 I8I Cn. Domitius Calvinus. 700 54 | M. Valerius Meffala. [ 7o1 I81I AIjoo O2 | to 53 CATALOGUS ROMANORUM CONSULUM Auni ante Anni ab Littera ZEram V ulga CONSULES Urbe Olympia Dominica rem condita des lis Cn. Pompejus Magnus III 53 7o0I l ISI —— — —— — $ — —— Q. Czcil. Metell. Pius Scipio 702 | 182 Serv. Sulpitius Rufus 702 182 52 M. Claudius Marcellus 182 793 L. Z&milius Paulus 79 182 51 C. Claudius C. F. Marcellus 704 182 ï C. Claudius M. F. Marcellus 704 182 50 L. Cornelius Lentulus x 182 C. Julius Cefar H 7o5 182 49 P. Servilius Vatia Ifauricus 706 183 48 Q. Fufius Calenus 706 183 P. Vatinius 797 183 C. Julius Czfar II 797 183 47 M. 7Emilius Lepidus 708 185 C. Julius Cafar IV. folus ; fed 02985 183 46 cim - Con[alatum. abdicaret , illil —— — Juffetti fant 709 183 Q Fabius Maximus C. Trebonius Maximus JEt cim bic moreretur ultima die Decembris , illi ad paucas boras dfettus. eft C. Caninius Rebilus. NB. Hic annus vocatur .AN- NUS CONFUSIONIS Julius Cefar V. 799 183 45 M. Antonius. M. F. qui occifo 184 CB 710 Jiulio Cafare füffe£tus eft. P. Cornelius P. F. NB. Hic fatta à S'ulio Cæfare correttio Calendarii ; & incipit ANNUS I. YULIANUS.| C. Vibius Panfa 710 184 44 A. Hirtius 71I 184 His faffecti funt C. O&avianus C. Carrinas L. Munatius Plancus. 71I 184 43 M. ZEmilius Lepidus 712 184 184. 3. l L. Antonius 712 42 | P. Servilius Rauricus 713 184 * AI CATALOGUS ROMANORUM CONSULUM. Anni ante Anni ab Littera ZEram V ulga- WCONSULES. Urbe Olympia- Dominica condita. des. lis. ;'em. Cn. Domitius Calvinus. 713 184. 4 E D. A4I C. Afinius Pollio. .£/is fuffe&ti 714 185. I L. Cornelius. P. Caflidius. L. Marcius Cenforinus 714 185. 4o C. Calvifius Sabinus. 715 185. App. Claudius Pulcher 715 185. ". C. Nortanus Flaccus. 716 185 M. Vipfanius Agrippa. 716 185. 38 L. Caninius Gallus. 717 185. L. Geliius Publicola. 717 185. CF 718 186. ä ,M. Coccejus Nerva. L. Cornificius. 718 1986. 36 Sextus Pompejus. 749 186. T. Sempronius Atratinus. ri9 ng. 35 M. Antonius. 186. Huic fuffettus 720 L. Scribonius Libo. C. Cafar O&Gavianus Il. 720 186. 34. Sed cim fe ipfa die Kal. J'an. ab- ; 721 196. dicaret , fuffettus eft L. Volcatius Tullus. Cn. Domitius Ahenobarbus. 721 33 u6 a —— BA C. Sofius. : 792 187. I O&avianus Ill. 722 32 M. Valerius Meffala Corvinus.- 723 187 1—87. I Octavianus IllI. 31 723 H* : M. Licinius Craffus. 724. 187 Octavianus V, 724 187 30 Sextus Appulejus. 149 187 OGavianus VI. 725 187 DC 29 M. Vipfanius Agrippa II. 726 188 Az;i Octavianus VII. 726 188 28 727 188 M. Vipfanius Agrippa III O&avianus VIII. — 727 I88 27 "T. Statilius Taurus. 728 188 ; Octavianus IX. 728 188. 26 — ] M. Junius Silanus. /?9 188 25 CATALOGUS ROMANORUM CONSULUM. Anni ante Anni ab Olympia- Littera JEram V ulga- rem. CONSULES. Urbe des. Dominica condita. lis. OGavianus X. 188. 4 25 C. Nortanus Flaccus. /29 FEI /39 189. I Octavianus XI. 24 739 189 D Cn. Calpurnius Pifo. 73I 189 L. Arruntius. /31 23 189 C. Marcellus /Eferninus 732 189 22 Q. ZEmilius Lepidus. 132 189 M. Lollius. 733 189 M. Apulejus Nepos. 733 18 5 2lI P. Silius Nerva. A G. | 190 20 C. Sentius Saturninus. 734 | 19o. Q. Lucretius Vipfalio. 735 Igo :. P. Cornelius. 735 | 190 19 Cn. Cornelius Lentulus Augur.| 736 190 ll C. Furnius. 736 | 19o. ! g 18 C. Junius. (Silanus.) | 737 190- — À 'I D 17 L. Domitius (Ahenobarb. ) 797 190* P.CorneliusScipio. Huic fuffettus 738 19f. I CB L. Tarius Rufus. | M. Livius Drufus. IÓ 738 | 19I r. | L. Calpurnius Pifo. 739 191 M. Licinius Craffus. 739 | Ij Cn. Cornelius Lentulus. 740 | 191 9. — — 'Ti. Claudius Nero. t KURO E. ais MÉ IQI, 3 14 P. Quintilius Sex. Varus, | 741 Igr. : | 13 | M. Valerius Meffala Con. | 741 | 19r1. 4- | ED | P. Sulpitius Quirinus. 742 | 199. 1 | | Paulus Fabius Max. 12 | 742 ]| 192 r.| Q. ZElius Tubero. 743 192. g | C. Julius Antonius African 2 II | 743 | 192. — C. Fabius Maximus. ] 744 | 192 ! Nero Claudius Drufus. | 744 | 192 IO | , T. Quin&ius Crifpinus. 745 | 192 4l[oo — — I C. Marcius Cenforinus. l 745 192 GF | 746 | C. Afinius Gallus. | 193 ** 2 Ti CATALOGUS ROMANORUM CONSULUM. Anni ante Anni ab Littera CONSULES. Urbe Oly'mpia- Dominica- JEram V ulga- condita. aes jis. rem. | Ti. Claudius Nero 746 193 E l Cn. Calpurius Pifo 747 193 D. Lelius Balbus. 7147 193 D 748 193 | C. Antiftius Vetus 748 193 | Octavianus XH. | L. Cornelius Sulla. 749 EI 193 ïl | €. Calvifius Sabinus. 749 193 BA | 759 194 -[4 Ajo | L. Paffenus (Crifpinus) Rufus. 139 194 | L. Cornetius Lentulus. | | M. Valerius Corvinus Meffala.| 751 | 194 | Oéctavianus XIII. | 751 194 | 752 | 194 ::l | M. Plautius Silvanus. | Coffus Cornelius Lentulus. | 752 194 | 753 194 | L. Calpurnius Pifo Augur. C. Julius Cefar Vipfanianus. 753 | 1194 DC | L. /Emilius Paulus. 754 195 ï P. Vinicius. 754 I95 | P. Alfenius Varus. 155 | 195 | P. 4lius Lamia. 102 195 | M. Servilius. 756 195 | L. Ajjus Catus. 756 —— 195 C. Sentius Saturninus. "i d 195 L. Valerius (Meiïala) Volofus 791 195 FE 758 196 ïä; Cn.(Cornelius) Cinna Magnus 758 196 M. /Emilius Lepidus. L. Arruntius. | 759 196 A. Licinius Nerva Silianus. 659 196 760 Q. Czcil. Metell. Cret. Silan. 196 M. Furius Camillus. 760 196 Sex. Nonius. 761 196 6I 196 AG Q. Poppeus Sabinus. Q. Sulpitius Camerinus. 762 197 ïä. —— P. Cornelius Dolabella. 62 197 763 197 C. Junius Silanus. M. JEmilius Lepidus. 763 197 loO T. Statilius Taurus. 764 197 II CATALOGUS ROMANORUM CONSULUM. Anni ante Anni ab Littera CONSUï.ES. Urbe Olympia- Dominica- /Eram Vulga- rem. condita. es. lis. II Germanicus Czfar Aug. 764 197. 3 D C. Fontejus. 765 I97. 4 C. Silius. 765. 197. CB I2 L. Munatius Plancus. 766 1998. —— I Sex. Pompejus. —— 766 —— 198. 13 Sex. Appulejus. 767 198 2 Drufus Cafar. 767 14 Dd C. Norbanus Flaccus. 768 198 ; I E T. Statilius Sifenna Taurus — 768 198 I5 L. Scribonius Libo. 769 198 ï. 16 C. Pomponius Flaccus. I98 — — C. Calius Rufus. 779 Tod IED Auguftus III. 779 199. I. 17 — Germanicus Cæfar. 7 199 I C M. Junius Silanus. 171 199 15 772 199. L. Norbanus Dalbus. M. Valerius Meffala. 77 199. 3- :9 M. Aurelius Cotta. 773 199* 4 Auguítus IV. .399- GF 20 2QO0. Drufus Auguftus II. 774 200 D. Naterius Agrippa. E 4 21I L. Sulpitius Galba. 200 L. Afinius Pollio. 200 2, 22 775 200. C. Antiitius Vetus, 776 | 200. L. Cornelius VCechegus. 3 23 EU r 200. 4 L. Vifeilius Varo. Coffus Cornelius Lentulus 77 200 44 BA 24 M. Afinius Agrippa. Cn. Cornelius Getulicus. 25 C, Calvifius Sabinus. : ; ll G M. Licinius Craffus Frugi. ;7 ä l 20f F. 26 L. Calpurnius Pifo. 780 I ZOI Appius Junius Silanus. 790 | 201 F. 27 P. Silius Nerva. 781 | 201 i | 201 3 C. Rufius Geminus 781 'IDC 928 C. Rubellius Geminus. | 782 | 2e2 L. Caffius Longinus. 202, B. | d M. Vinicius. | 202 * *;*22 80 DE CATALOGUS ROMANORUM CONSULUM,. fchali ne ho Anni ante Anni ab Olympia Littera €ex eo JEram Vulga CONSULES Urbe des Dominica- mi di rem condita lis IÓ. 1« Auguftus V. 783 202 i10ne p 30 nitate L. ZElius Sejanus 794 202 mund Cn. Domitius Ahenobarbus 784. 202 fe&tio 31 202 Pafch | M. Furius Camillus Scribonian? 785 de pt L. Sulpitius Galba 795 202 FE Hanc 32 L. Cornelius Sulla Felix s786 203 no 2$ imicis Paulus Fabius Períicus 786 203 33 L. Vitellius. 787 203 ll:: Pafch C. Cettius Gallus. 203 decim 797 34 M. Servilius Nonianus. 788 2093 Sex. Papirius Allenius. 788 203 35 l;: Q. Plautius. —— — — 799 203 ll: Cn. Aceronius Proculus 789 209 A G. 36 204. In hi Cn. Pontius Nigrinus 298 I. ( M. Aquilanus Julianus í99 204 r 37 P. Nonius Afprenas 791 204 Confu gruen: C. C&far Aug. German. Il 791 204 Ícribat 38 L. Apronius Cefianus 792 204 ïggzï. cuilib« C. C&far Aug. Germ. Ill 204 39 olus L fcribat 93 204 lam fo C. C&far IV 193 204 & Flür 40 CB no I7. C. Sentius Saturninus. 794 205 partim C. Cefar Aug. V. occifus IX. 794 205 41I Kal. Febr. "Tit. Catius, :4. 205 :ï-:- P. Cerelius B. Confules forté abraff 'Ti. Claudius Aug. Il 2935 208 Q 42 C. Czcina Largus 796 205 Ti. Claudius Aug. Ill 796 205 ES 43 L. Vitellius l 205 L. Quinctius Crifpinus 797 205 44 1fo»[225 | $ z 44. M. Statilius Taurus 798 206 M. Vinicius 206 ! 43 798 C 'aurus Statilius Corvinus 799 206 Valerius Aflaticus 799 206 s 76 206. M. Junius Silanus 800 Ii. Claudius Aug. IV 800 206 D 47 L. Vitellius 8or 206 A. Vitellius 8or 206 S 48 L. Vipfianus 802 207 Q. Veranius, 802 207 49 A.Pompejus(Longinus)Gallus, 803 207 C. Antiftius Vetus. 5o 803 207 | M. Svillius Nervillianus 804 5 Ti. Claudius Aug. V. 804 os jo3| o |to0| | 9 I-S 143 [o2o]9oqp o | 9 ] - | Ser. Corn. Ophitus 805 ':l A — — — — S IV. DE VERO ANNO NATIV. DOMIN. 361 fchalis immolandi in Pafchate , & in purificatio- ne hominum , prout colligitur ex Jofue 4. v. 19. ex eo die fanctificante populum , & ex ritu deci- mi diei aliorum menfium , ut conftat ex Levit. I6. 19. & 23. V. 27. & 25. V. 9., vel in prepara- tione proxima , qu:x: fiebat in die pr:ecedente folen- nitatem Pafchalem , & confiftebat partim in e- | mundatione domus ab omni fermento , & con- fecione Panum Azymorum , & occifione Agni Pafchalis, fed textus D. Marci c. 14. evincit, id de przparatione proxima intelligendum effe. Hanc autem circumftantiam concurrere cum an- no 28. /Erx Vulgaris patet ex Tabulis Aftrono- micis, ex quibus manifeftum eft , Plenilunium Pafchale incidiffe in 28. Martii Hora noétis duo- di.lll————— decima ;ompleta. $. IV. Demon[iratio bujus Catalgi. [n hoc Catalogo quatuor demonftranda funt. I. Quod cuilibet Confulatui ad(cribatur Znnus 4Ere l'ulgaris competens. ?. Quod cuilibet Confulatui adfcribatur Znnus ab Urbe condita con- gruens. [.] 9) uod cuilibet Confulatui re&té ad- Ícribatur conveniens Z/nnus Olympiadis. 4. Quod cuilibet Confulatui ab anno Juliano I. recté ad- fcribatur Littera Dominicalis. Demonftranda et- | iam foret ipfa feries Confulum , nifi Blanchinus , | & Flürchenius in fua Chronologia, edita Hildefii an- no 174I. & dedicata SS. D. N. Benedi&o XIV. partim ex Scriptoribus Romanis, partim e x INum- R s mifma- DISPUTATIO V. J 362 mifmatis , partim ex antiquis Infcriptionibus j eam tam luculenter demonftraffent, ut in hac ) Id materia oleum & operam perderem. Neque et- jam circa ultimum fpecialiter infüdandum cenfeo ; L* il cum cuivis ex fola annorum numeratione à tem- itl4 l pore Concilii Niceni, & Littere Dominicalis ad- V Ql Ti fcriptione, aut fola Blanchiniane deductionis in- fpectione Demonftratio in promptu fit. Con- EU ftat namque, tempore Concilii Niceni, celebra- Kils i 1 d ti anno ZI. V. 325. Litteram Dominicalem fuif- fe C. ; uti etiam anno J&. V. 222. quo $. Hrr- u PonLvTUs fuum Canonem Pafchalem marmori it00) infcripfit, Litteram Dominicalem fuiffe F, prout (rir ex Demonítratis à BLANcnINO in editione O- tontg perum hujus S. Martyris liquet. Itaque afcen- TT dendo ufque ad tempora Nativitatis Dominice, i aut annum Julianum I, quilibet agnofcere pote- ä ) [ï if rit, recté eujuslibet Confulatus anno Litteram ;n I'S ( Dominicalem adfcriptam effe. Sit ergo DreMoNsTRATIO l. ciRCA. PRIMUM; i C Quod in Catalogo cuivis Confulatui annus ZEre V'ulga- tlife vis competens rectà adfcriptus fit. ] x NaAM PniM0 ; quod Confulatui L. ZEmilii r£ Pauli correfpondeat annus ante /Eram Vulgarem Sptg v LI, probatur ex Eclipfi folari, quam ad illud at N Ilam enim conti- tempus fignat Dion. L. 43. tobip| giíIe ac fuiffe Rome Centralem anno ante /E. V. in j 51. die 7. Martii oftendit ex Calculo Petavius Qmg 1 9;c. 18. Idem ex Tabulis de la Hire confir- UET mat Bianchinus Tom. 2. fol. 151. & Part. 2. fol. Uftex 284. ubi exhibet calculum. ii Secund). Quod Confulatui Claudüi Marcelli U & Cornelii Lentuli correfpondeat annus ante /E. V. à BI 505 DE VERO ANNO NATIV. DOMIN. 363 Jl ] 5o, probatur ex alia Eclipfi Solari , quam Dion. L. 43. affignat huic tempori. Eam enim conti- giffe anno ante /E. V. so.5 & fuiffe Romz 7. di- gitorum die 21. Augufti , teftatur Bianchinus 1. c. ex Tabulis de la Hire, ac demonftrat fol. 286. ex Calculo. Tertib. Quód Confülatui IV. Julii Cefaris eo anno, quo erat in expeditione Hifpanica , & precedente annum füz mortis , correfpondeat 1 li ,.. annus ante /É. V. 46., probatur ex ortu Lunz T0l media noGe Munde in Hifpania s. die Martii, quem contigiffe ex die teftatur Hirtius, comes Ju- m lii Czfaris in illa expeditione. Eum ortum Lu- ye( n& contigiffe anno ante /E. V. 46. demonftrat xgiceu- Bianchinus Calculo Aftronomico inferiüs exhi- ilid bendo. Quart. Confulatum V. & mortem Julii Ce- faris contigiffe ante /E. V. 45. probatur ex Cor- X re&ione Calendarii, quam Julius Cefar fecit ini- kH tio fui Confülatus V. , & anno poft expeditio- [ nem Hifpanicam. Julium Cafarem pro ea cor- recione felegiffe diem r. Januarii, quo fimul - inciderat Novilunium , ut hoc modo Annus Ci- vilis aptiüs regularetur ex Cyclis Lunaribus , 0- ) 4^ ftendit Norifius & Bianchinus l. c. fol. 289. ex )mm Macrobio L. r. Saturn. c. 14. Jam veró Novi- ao lunium ilud die r. Januarii, & confequenter o primum annum Julianum corre&um incidere in annum ante /E, V. 4s. , cum omnibus Aftrono- Ht h mis oftendit Bianchinus l. c. fol. 2 de la Hire. 89.ex T abul?s []W uintó. Quöcï Confulatus Domitii Caloini & 4fini Pollionis , M. Viffanii -grippe & Caninii u - Galli. ]] 364 DISPUTATIO V. « Galli re&é ponantur in annum ante /E. V. 41. & j 38., probatur ex Eclipfi Lunari fa&ta ante mor- tem Herodis non diu ante tempus Pafchale. Nam eam contigiffe anno quarto ante /E. V. o- ftendetur infrà Zrgumento [. Cüm ergo Jofe- j? n Pe phus infrà Zrgumento I. referendus teftetur , eam antib mortem contigiffe annis 34. à morte Antigoni ; nu mortem autem Antigoni contigiffe füb Confula- 10 f tu Marci Agrippe & Caninii , triennio poft Con- fulatum Domitii Calvini, & Afinii Pollionis, n Ya (f manifeftum efít , Confulatum Afinii Pollionis M j anno 41. & Agrippe anno 38. re&é effe po- fitum. « Sexió. . Quod Confulatus Zuilii Lepidi & 4r- A vuntii re&e fuerit pofitus anno /Ere V ulgaris 5. , ^W T ne iA R" li probatur ex Eclipfi Solari, quz tefte Dio L. 55. contigit Anno ab Urbe condita 758. , & anno E. V. s. die 28. Martii , prout oftendit Petavius füo calculo , quem exhibet L. 8. c. 13. uód Confulatus duorum Sextiorum Septimo. i re&é ponatur ad annum /E. V. 13., probatur ex Aj Eclipfi Solari, que contigit ante mortem Au- Ij guíti, juxta Scriptores Romanos , prout often- dit Bianchinus Tom. 2. part. 1. fol. 13. ex Dio- 1] Q M l i iil ne L. 56. fecutam fub Confulatu duorum Sex- tiorum. Eteam Eclipfin contigiffe anno 7E. V. ) 13. die 28. April. dum Sol vergeret ad occafum, W Tdem teftatur , hanc l oftendit Bianchinus l. c. J C[Qy Eclipfin in Scotix Borealis Infulis fuiffe totalem. !fni Addo , etiam in aliis Provinciis magis Meridio- 1 nalibus & Orientalibus potuiffe exiftimari tota- j put lem in a&tuali occafu , dum Luna emergeret ex "gn parte DE VERO ANNO NATIV. DOMIN. 365 parte Orientali, & altera pars Solis jam effet fub l Horizonte. | Otavi. uód Confulatus Drufi & Norbani Flacci recté collocari potuerit anno ZE. V. 14., j probatur ex Eclipi Lunari, que tefte TAc1TO confpecta eft in Pannonia à Legionibus tumul- 'Tacrrus tuantibus poft mortem Augufti. non exprimit, utrüm eodem Anno Civili, an al- yl tero fequente anno contigerit. 'Talem veró J [ i confpe&am fuifle anno ZE. V. r4. die- 27. Se- J ptembris , oftendit Petavius ex Calculo , quem fn exhibet. L. 5. 6; 13. JNono. Quód Confulatus Zimicii & Statilii [il Corvini recté pofitus fuerit ad annum E. V. 45., probatur ex Eclipfi Solari, quam Dion L. 6o. hoc tempore contigiffe teftatur. Nam eam con- u tigiffe anno /E. V. 45. , evincit Petavius L. g. Ih c. 13. fuo calculo, quem ibi exhibet, dl (l DEMONSTRATIO CrinCA Il. uod in M hoc Catalogo fingulis Confulatibus reété adfcri- Q'ui pti fuerint anni ab Urbe condita, evincitur ex n teftimoniis Scriptorum cozvorum poftremis in hoc Catalozo Confulibus, orc Primoó. ob Vellejus Paterculus L. 1. afferit ; à 40 Roma condita ufque ad Confulatum M. Vinicii & Cafii jf Lengini prateriiffe jam annos 782., id . eít 25 Lal Secund. Idem L. e. feribit: Hüc eff Opimius , iüm & quo Confule celeberrimum Opimiani Vini nomen j cum ab eo fint àte , . M. Vinici , Confuülem anni 151. Si i j ergo ab anno 783. , quo Pinicius omnium publi- p ne. ca fupputatione füuum infigniebat Confulatum, :1' u fübtrahantur anni 151., prodeunt pro Confula- tu f! 366 DISPUTATIO V. A tu Opimii anni 632., quos exprimit Catalo- u j S.Tertiö. Plinius L. 36. c. 6. ait: M. Lepidus M | Catuli in Confulatu Collega fuit Conful anmo Uvrbis 676. "J uartb. Idem L. 8. c. 7. M. Zntonium & A. Po[lbumium Confules refert ad annum Urbis con- j "M dite 655. l, Quintà. Dio L. 59. & in Catàlogo Confulum Operi prefixo Confulatum guili Suliamdi, & r INoni /Afbrenas ponit ad annum Urbis condite 791. & Fontin. de Aquedu&. ait: Cajus Cefar, qui Ti- Mu berio fucce[fit , altero Imperii fui anno, M. 4quilio Sfu- 1 liano , P. INonio Zffprenate Cofs. anno. Urbis condite 790- duos duttus incboavit. nit Sextà. Vellejus L. 2. c. 123. Confulatum Vi- 15] nicii, cui librum dedicat, afferit diftare fedecim d f annis à Confulatu duorum Sextiorum , Pompeji ,JM & Lpuleji. Ergó cüm Vinicio in confpe&u to- J tius Romz, tunc actu gerenti Confulatum , tri- vt buat annum 782. tranfeuntem menfe Majo in it 783., neceffe eft , ut duobus SEx T11s tribua- z66 y, tur annus 767* Qui plura ejufmodi argumenta Áj cupit, ea reperiet in P. Flórchen , qui in fua 11 Q Chronologia folerter collegit Scriptorum Roma- li norum circa Faftos Confulares Notas temporum lr charaéterifticas. I 61 DEMONSTRATIO crIRCA IlI. Quid O- lympiades vette adfcribantur fingulis Cmgfulibz;;: Tïr K Primo. Bellum inter Mithridatem & Roma- uj 4 Pf] mpe nos motum eít fub Confulatu Cormelii Sylla & ii ( Ponpeji Rufi ; illud bellum confe&um eft intra triennium. Sequenti anno füb Confulatu Papi- AUl rii DE VERO ANNO NATIV. DOMIN. 367 M rii Carbonis II. poft interitum Cinnz Sylla geffit bellum in Italia. Prius actum eft circa Olympia- J I5 1771318 2* dem 173. hoc eft Pofterius vero Olympia- 7 de174. ltateftatur APPrANus L. de Bello Mi- ibridatico his verbis : Primimn moverunt contra fe i invicen Romani €$ Mitbridates circa 173. Olympia- l dem. Idem L. r. de Bello Civili Sylla tunc. Confül ZAfiam cum Mitbridatico Bello fortitus. eff . provin- Al " ciam. -- Porro Sylla reditum contra inimicos (in Ita- li, lia) approperans Mitbridatem debellavit celeriter ,. integro quidem triennio. Inimicus Sylle erat F 1m- Fæ!; yli jl bria Senator , qui Ilienfes Sylle amicos deleve- 1] 3 rat Hec autem llienfium clades incidit in finem. O- du Iympiadis 173. prout afferit ArPrANUSs de Bello Mütbridatico Sequenti anno Sylla in Italiam tra- It jiciens Brundufium appulit, de quo APPr1ANUS L. r. de Bell. Civ. fcribit Jnitium autem belli bu- [j A jus , quando Sylla Brundufiun appulit , incidit in 1 U 174. Olympiadem A Kf XU Secundà Circa Confulatum duorum Sextiorum Q n teftatur Dio L. 56. & alii, fub ifto Confulatu J $L obiiffe Zuguf?um, quod fa&tum eft menfe Augu- d fto. J4ugu/lo immediaté fucceffit Tiberius. Hoc autem contigit Olympiade 198. anno 2. At e- r nim Pblegon , ipfum regnare cepifJe anno 9. Olympia- $U dis 198. üt habetur apud Ricciolum Chronol. I 8976 I9* [ Tértio. Circa Confulatum Pompeji Galli & Veranii Son1wus c.2.Ícribit his verbis : Cun j ( C. Pompejus Gallus & Q. Veranius anno U. C. 8or. mi fuerunt. Confules , Confulatu eorum Olympias 207. a- &^ Gis publicis annotata eft. .ouülï'f' Quartà 368 DISPUTATIO V. ! Quart. Jofephus infrà referendus L. r4. c. ult fcribit: Jerofobymam captam e[Je ab Herode. fub Confulibus .Marco 4grippa €&? Caninio Gallo Olym- piade 185.: econira Herodem in Regem creatum ef- Je fub Confulatu C. Demetrüi &? C. .4fionis Olym- w piade 184. Ex quo patet, Confulatum Afinii W Pollionis nec poffe ferius poni in Olympia- n dem 185., nec Confulatum Agrippe & Cani- nii Galli poffe citius poni in Confulatu 184., cüm hi duo Confulatus integro quadriennio dif- ferant. fni $r quiIs OBJ1CIAT, quod Dionyfius Ha- licarnaffeus Confülatum Claudii Neronis & Cal- purnii Pifonis ponat ad annum U. C. 745. cum f& Y jl WV tamen in hoc Catalogo ponatur anno U. C. 245 RESPONDEO. Quod Dionyfius uno anno m i erret ex incuria, atque in hoc pun&o fibi ipfi Aduo contradicat, ac eum errorem retegat, prout ob- b fervat l'Academie Royale des belles Lettres n 'Tom. 2. part. 2. fol. 44. Nam ipfemet Diony- fius teftatur , Romam conditam effe die »r. A- Lj hij priis. Ergo dum afferit , conditam effe Olym- iint piade 7. anno primo, fi exacté fcriberet, debuif- At fet potius dicere, Romam conditam effe ante O- 1licg Iympiadis 7. annum r. incipientem menfe Julio , j nempe anno 4. Olympiadis 6. A COR Ex his ergo omnibus liquet, huncCatalogum A, a tam in annis /Eram vulgarem precedentibus & Y fubfequentibus, quàm in annis Olympiadum & " Urbis condite ita exa&tum effe, ut moraliter cer- 'dituf ; tum fit, eum ultra annum , multo minüs ultra biennium aut triennium aberrare non poffe. Q. grefa El D. l (üitas $. V. 14 DE VERO ANNO NATIV. DOMIN, 369 ao ARGUMENTUM I Moraliter certum ef? ;; Herodem jam objiffe ante eram vularem quatuor annis. KErgo eoipfo Ài etiam certum eff 5 Chriffum natum effe i quinque aut fex annis ante 1 eram vulgarem, u hl !ü(ta ro fundamento hujus Argumenti affumo tefti- monium Jofephi, qui ad annum obitus He- U rodiani ponit fequentes quatuor Notas Chara- &erifticas ; 1. Eclipfin Lunarem, quz contigit Qp non diu ante obitum Herodis, defunéti circiter 01 oCtiduo anteFeftum Pafchale. ?. Annos XXXIV, J à morte Antigoni. 3. Annos XXXVII. à tem- Tdtt pore, quo Herodes Regnum à Romanis accepe- o rat. 4. Succeffionem filiorum Herodis, nempe i f Herodis 4ntipe , Pbilippi & Archelai , quorum pri- mus in tetrarchia Galilez, alter in tetrarchia tra- a chonitidis, tertius in tetrarchia Judzec füo Pa. b tri fuccefferat. gt Jam veró has quatuor Notas Chara&erifti- cas concurrere in quarto anno ante eram vulga- d rem, adeo evidenter oftendam, ut prudens du- U bium fupereffe non poffit. Sit itaque [I]Pm L TzsrMoNiUM JosePHr, ,quo often- BOHL »ditur; in morte Ierodis concurrere quatuor )j » preefatas Notas Characterifticas, & quidem ve- p »ítitas ejufmodi circumftantiis, ut neceffarió »incidere debeant in annum quartum aut quin- JD.zdmort Tr. de Incarnatione, Aa ,tum SyD DISPUTATIO V. n yA ,tum ante eram vulgarem., Inl. 17. Antiquita- tum c. 8. fic fcribit: , Herodes morbo pregrava- [c tus furia incenfus volebat Judaeorum cun&a » » difperdere. Caufa hujus rei erat, quód cafum , füum jucundé gentem totam exiftimabat accipe- »re. Super h&c quogue quidam popularium ho- D , minum feditionem excitaverant. Erat quidam a J p » judas Zrifei, & Matbias Margalotbi , Legis ex- i »pofitores Doctiffimi. Ifti audientes Regem »Iorbo pregravatum, & remedii minime rece- iU » ptabilem , omnem excitavere Juventutem , ut D i »Opera à Rege contra Legem faCta everterent. : ( ,Nam conftruxerat fupra portam templi aqui- 1v ,lam auream immanem. Prohibet autem Lex lU »imaginum elevationes, & animalium pofitiones &t W » conítituere. Proinde hortabantur illi Legis du »Do&ores, aquilam illam (quam Herodes fupra Qu » portam templi pofuerat) loco divellcre. Dein- Tf , de defertur ad eos repente rumor; Regem vi- Wtb D »ta decefliffe (quando videlicet exiftens trans Jl » Jordanem utebatur balneo; & femel ex balneo ii J » olei ita defecerat , ut ab omnibus mortuus pu- [s »taretur, ac proclamaretur, ut infra dicetur:) aE »Igitur media Die afcendentes evulfere aquilam &R » & fecuribus concidere. Irruente Duce Regis aop D) »cum militibus. omnes continuó fugerunt; foli Dd »quadraginta Juvenes remanferunt , quos Dux iles » apprehendit cum principibus fa&ti, fuda & Ma- fuos) » hia Hos omnes perducit ad Regem. Quos QU » Vinculis conítringi precipiens evocavit ex Je- d »richunte Judeorum Principes , quibus adve- ll; $nientibus Conventus omnium congregatur. ortt »Ipfe veró in le&to recumbebat , & ftare non npOte' 'iæc ] DE VERO ANNO NATIV. DOMIN. 371 À » poterat. Exprobrabat igitur prefümptiones n » feditioforum Juvenum. llli humiliter refpon- ' » derunt; neque ex fua fententia contigiffe , ne- Ille ve- )l"( »que illa commiffa inulta effe debere. ,I0 Matbiam qui feditionem excitaverat, & ali- , quos viros ex fociis feditionis illius vivos igni » contradidit. Sed etiam luna eadem noéte de- , fecerat. Herodem porro amarior in dies mor- ,bus urgebat. Ipfi tamen fpes falutis multum Idj » inftabat. Medicos advocabat, & tranfiens aml ii » Jordanem fluvium aquis calidis , quz funt cir- , cà Callioram , die noctuque fovebatur. Pre- L J , terea vifum eft Medicis, ut eum in dolio oleo »pleno confoverent, ubi cum miffus effet , ita »Qdefecit, ut ab omnibus mortuus putaretur. ,Lunc grandis fervorum ululatus exortus eft. , Cum igitur nulla jam de eo fpes falutis exifte- » , Iet, reverfus in Jerichuntem prevalentibus ni- T » gris coleris exafperatus eft iniquius, ut ipfo mo- Al ,riente indignum facinus ageretur. Venerant xt » quippe ex locis omnibus per ejus preceptum T » Judeorum optimates ; & erant plurimi ; fiqui- ( , dem ex omni gente fuerant convocati; adhec u »€tiam fuerat mors contemptoribus przcepti Jüt » propofita. Magna igitur Regis furia in omnes qu » Concitata eft; propterea culpabiles & inculpa- u ,biles in hippodromio concludens , dixit ( ad Wi ,Íuos) cum videritis me animam exfpirantem, [2 » Circumvallantes hippodromium omni militia, j J » necdum mea morte vulgata, confeftim omnes »illos inclufos jaculari perficite ; ita fuper fuam pabu »mortem luctum celebrandum magnificum. (onf i »Hec igitur illo fuis demandante, deportantur Aa2 , litte- ] 572 DISPUTATIO V. l, »littere à legatis , qui ad Cefarem (Auguftum) ,Romam fuerant miffi, quarum hzc erat fenten- V L »tia: Antipatrum (Filium Herodis) in Patris vo- »luntate dimiffum. |His auditis Herodes pauli- Ul [ »Íper animum refovit, fublevatus poteftate, 1L) »quam acceperat in filium. — Sed prevalentibus ] s. , Doloribus interitui propinquabat. (C. 9.) Quee n , cum. ad Zntipatrum perveniffent, totus animo "Tunc cepit cum Cuftode ergaftuli A l i » geftiebat. t , de fua dimiffione fabulari. llle cuncta Regi de- , nuntiat. 'Tunc Herodes, quanquam in extre- J ,Ino vite teneretur, celeriter necari jubet Anti- »patrum. "Teftamentum interea fcribebat. His i T » difpofitis quinto die, poftquam .ntipatrum fi- 5 lium necaverat, defungitur, regnans, poftquam (s PA » ZAntigommn interemit, annos XXXIV. poftquam , autem à Romanis Regnum perceperat XXXVII. T H"L'f , At Salome & 4lexas , antequam mors Regis di- » vulgata erat, ex Hippodromio omnes Judzos I ( At ,abire permittunt ad proprias domos , Benefi- ,cium illi genti preftare cupientes. (C. 1o. ) hd pI » Lunc Salome & Zlexas cunctam militiam con- »gregantes in Amphitheatro , quod Jerichunte 1ebg Soff , erat, primüm quidem Epiftolam Regis legi fe- z cerunt, quam ad milites fecerat ; tunc petitio- i Atj ,nes quoque ejus infinuant, ut fimiles fe circa » AIrchelaum filium exhiberent, quem Regem con- u ]utai ,Ítituit. Fit continuo fragor ingens, honoran- ,tium frebelaun , Regemque proclamantium. dicun ,(C.11.) Dehinc fepulturam Regi przparabant. ;ent: , AIrchelaus autem per feptem Dies Iu&tum fuper Wen !V , Patrem ex moregerit. Tum tribunal confcen- litj I , dens omnibus benigna loquebatur; ac roga- h. »Dat, l[*l DE VERO ANNO NATIV. DOMIN. $73 j " » bat, ut nunc fibi parcerent, Regis nomine ho- » norare. Suflicere fibi dignitatem poteftatis , J j » quam tunc firmam effe dicebat, cüm teftamen- ,tum à Patre fcriptum à Cefare firmaretur. la Ilh veró, ut plebea multitudo confuevit , in » lpüb primis diebus videntes Regis lene Princi- 3 ) » pium , voluntates füas laudxbus efferebant. C » Dein ad numerum petitiones vertuntur u » Alii fun&tionum publicarum lzvigationem cum Pars vin&torum folutio- uj » clamore poftulabant. [u »nes petebat; alii gravedines in emptionibus & Ant "Zrcbelaus »Nundinis auferri vociferabantur. v W » porro in nullo illis contraria refpondebat. De- VU " »hinc ad facrificia Deo offerenda convertitur J »(C. 13.) Cüm hec interim aguntur, congre- »gantur Judeorum Juvenes plurimi, & coepe- »runt de morte Matbie, aliorumque cum eo ab lh p » Herode interemptorum tumultuofa voce cau- n » fari Congregabatur magis magifque numero- lu AW »Íía multitudo, & ultionem mortuorum fieri ab (C » Archelao pofcebant fuüppliciis eorum, qui fub Q d » Herode fungebantur honoribus Zrchelaus an- jet »nuebat; fe de eorum petitionibus legitimé di- D »ípofiturum, quando ex precepto Cwfaris cum i I » firmitate Regni (Roma) rediret. Sed amplior ] a »fremitus & turba movebatur, concurrente et- M »iam plurima multitudines quod illa tempeftate » Jud&is dies feftus imminebat , quando Azima $ N wdam » fecundum obfervationem paterni moris exer- » cent: Pafcha enim illa feftivitas vocatur Sed m j l If u »juvenes, qui feditionem excitaverunt, S'udam » Matbiamque lamentantur, & perfiftebant in tem- x » plo ZIrchelaus , ne in deterius eorum procef- J* Aa3 »ffet DISPUTATIO V. VH 374 Ce- i »fiffet audacia, cun&am mittit militiam. ä [ duntur ab equitibus circiter tria millia homi- ,num. Ceteros ad fuas regiones difcedere ju- [ i 5 " bet Zfrcbelaus. Quique continuó difcefferunt ( »feftivitatem deferentes minimé celebratam. jl il 5 » Interea rcbelaus ad mare proximum cum Ma- 1000 » tre defcendit. Obviam fit Zrcbelao Sabinus Cae- » faris Curator earum rerum, qua in Syria poffi- at agl debat, in Judeam pergens, pro confervatione » thefaurorum Zerodis; quem arus ab hac in- (dit| iil » tentione revocavit. (C. 14.) Sed cüm Romam "" » navigatTet Zfrobelaus , Sabinus aícendit in Jerofo- ,lymam, &aulas regias obtinet. (C.16.) Zr- t Euf , cbelao veró apud Romam commorante aliorum »negotiorum principia pullularunt; quorum A.hem » h&c erat caufa Venerat Romam Legatio Ju X TOU » deorum, petentium, ut fuis Legibus viverent; » qui ceperunt pro diffolvendo Regno multa lo- BUA diniü » qul Petebant ergo, ut eorum Provincia Re- » gibus careret, & Syriz jungeretur, ut ab illis RA » Judicibus regerentur Cafar hinc inde que i fl » dicta funt audiens , conventum dimifit, & poft » paucos dies Arcbelaum quidem non pronuntiat f Tenit »Regem: Dimidie vero Judez Regionis, quzx » Herodi tributa reddebat, tetrarcham conftituit. j Alteram dimidiam bifariam diftribuit alteris IU Aiitis Herodis Filis, Pbilippo ícilicet & Zfntipe , hoc » eft, Herodi Antipe, qui contra fratrem Zfrcbe- p laun de Univerfo Regno certaverant Et huic At ] » quidem Regio trans Jordanem Galilea tributa im( » reddebat; Pbilippo autem Batanea cum tracho- qqu Ceterum , nitide & Auranitis reddebat talenta Qj "Archelao S'dumea & S'udea & Samaria Et hzec ,quidem | À | | DE VERO ANNO NATIV. DOMIN. 375 ! » quidem de Filiis Herodis ordinata funt. (C. 18.) i » ZIrchelaus autem tetrarchiam fufcipiens mox ut. d » Judeam attigit, S'eazarum de Pontificatu remo- i » Yiti JEdificat etiam in Jerichunte aulam Re- d » giam cum decore & elegantia mirabili. Interea uj / »decimo anno Principatus Archelai Primates 2 » Judeorum non ferentes ejus Tyrannidem apud Tj » Ceefarem accufationem inftituunt: Zfrcbelaus in TT »exilium trudi precipitur in Vienna Civitate Zrcbelai/ vero Re- lit » Galli& habitaculo tributo. ln » gio tributaria facta Syrie difpenfationi conjun- Interea Cirinus vir confularis à Cefare of » gitur. L » deftinatur , cenfum in Syria difpofiturus, & do- AUL » mum Zfrcbelai redditurus. (L. 18. C. 1.) Cirinus WW » autem unus de his, qui femper in Confultatio- » ne congregabantur, vir per omnium Magifte- » riorum & Principatuum officia celebratus , per il »cun&as adminiftrationes Conífulatus culmen r' » aícendens, & in cun&is adminiftrationibus cla- M T ( » ruscum paucis venit ad Syriam, Ceníor gentis à D d » C&fare deftinatus, & appretiator uniufcujufque A »fuübítantie. (C.».) Mittitur etiam cum eo .Co- u Dæ »fpinius poteftatem omnium Judaeorum gerens. QD » Venit etiam Cirinus Jude&am ; nam difpenfatio- quU » ni Syrie fuerat adunata, univerforum depreda- »turus fubftantias. J Porro Judsi , licet in ipfis »initiis defcriptionis nomen dirum haberent , hii! » perfuadente SJazero Boethi, filio , depredari ( j » fuas permifere fubftantias. (C.6.) Herodes au- »tem & Philippus tetrarchiam fuam eorum unuf- j" au »quifque fufcipiens, JHerodes Sephorin muro cir- »cumdedit ; Pbilippus autem Betfaidam proximam ; Ü L »ftagno Genefar edificat, Copinio illo tempore p2 »Judsa &i 376 DISPUTATIO V, J » Judtam adminiftrante. (C. 7.) Copinius autem M j »non poft multum temporis Romam revertitur, » cui fucceffor regende provincie Marcus effici- ( y »tur. Sed huic quoque füccedit Zmnius Rufus, »fub quo etiam Cefar emoritur, Romanorum i hn »[ecundus Imperator in imperio annos LVII. lUWP »advivens , menfes VI. ex quibus XIV. annis LO » Intonius cum eo Reipublice gubernacula rexe- kmrm » rat. Huic füccedit. T'iberius INero, füb quo ! »quintus Judi&orum reétor alerius Gratus effici- »tur ; n Rufi fucceffor. Et Gratus Romam ( '. j l j »revertitur, poftquam annos XI. in Judza com- jüü » pleverat. Huic fucceffor Pontius Pilatus effe- [ 4 Vil A » us eft. . Herodes autem tetrarcha ad magnam »amicitiam Tiberii pervenit, sdificans Civita- W »tem, quam ejus nomine Tiberiadam denomina- hbl » Vit, in regno Galilec juxta ftagnum Genefar. Gl »(C. 8.). Pilatus autem Judzze rector exercitum K Vi (f » de Cefarea fecum affümens tendit ad Jerofoly- hr »mam, ut Leges folveret Judeorum. Voluit At ] » etiam ex opibus templi aquzedu&um in Jerofo- H ij 1 »lymam fabricare. Sed Judai non libenter ac- m »Cipiunt. Plerique maledictionibus utebantur, ytuc » contumelias quoque jactantes. Ille veró dato n »figno militibus, ut Judeos invaderent. Mili- Mim » tes, ampliora, quam juffi erant perpetrantes, QQuis » multitudinem magna Cede profternunt. (:9, mp j » Fuit autem iifdem temporibus dfefüs. Hunc lnc »cum Pilatus in crucem agendum decreviffet, r » apparuit tertia die iterum vivus. (C. 11.) "Tunc » Pilatus , poftquam in Jüdza decimum annum I T » complevit, pergit Romam iellii juffione com- D ld »pulfus, Sed antequam Pilatus Romam veniret, dq » Tibe- DE VERO ANNO NATIV. DOMIN. 377 t Vitellius It » Tiberius ex humanis rebus abfceffit. , autem , qui per id tempus gerebat Principatum, [ »(C. 12.) Veniens in Judeam, afcendit Jerofoly- J » mam , & erat tunc feftivitas, que Pafcha voca- ,tur. (C. 13.) Tunc etiam Philippus Herodis »(Antipe) frater vita defungitur, vicefimo fe- » cundo anno (prout antiqua verfio Latina legit). li »,imperante 'Tiberio; ipfe autem per annos lii » XXXVII. re&or advixit. (L. 18..C. 15.) Cajus, äz;e&: ,ut Herodem füfcepit, qui tetrarcha erat Gali- ln »1&2 , confeftim Zgrippe fufcepit Epiftolas, qui- ( , bus accufationes continebantur Herodis. Tunc Ti »Cefar veram credens accufationem : Tetrar- tAt ,»chiam ejus abftulit, & Zgrippe regno conjun- »Xit; ipfum autem eterno condemnavit exilio, »habitaculum illi conftituens in Lugdunenfi , Gallie civitate. , Etl1.19. c. 7- , Rex Zfgrippa »continuó ventris dolore vita privatus eft, ha- :.rofo;i »bens annum «tatis LIV. regni veró VIL qua- Vdii »tuor namque füb Cefare Cajo regnavit annis; nl » Philippi quidem tetrarchia potitus per trien- Va ,niums quario vero Herodis ( Antipe) quoque te- i » wrarchia adjunGa. Tribus porro reliquis füb » Claudii Cefaris Imperio exais. , Hucufque VEI(-'F ) teftimonium Jofephi, quod , cüm in pun&is pre- p cipuis fine ullo annorum notabili difcrimine cum EnL W Scriptoribus Romanis concordet, fundat mora- if lem certitudinem, eum faltem ultra annum non aberrare. Y dett Ij am fuüpereft, ut oftendam, quatuor Notas Characterifticas, à Jofepho ad annum obitus He. ? rodiani affixas, tantüm concurrere in anno quarto J[fwnf'f vel quinto ante /Eram vulgarem. 1 De- Aas DISPUTATIO V. J 378 DrMoNsTRATIO l. Zmus XXXIV. à mor- h te Zintigoni incidit in annum quartum ante ZEram vul- qu Id fic demonftro. garem. Mors Zntigoni con- W tigit füb Confulatu Marci Agrippe & Caninii Galli, Cüm ergó Confulatus Zegrippe & Caninii incidat in annum 38. ante /E. V. prout patet ex Catalo- go Confulum fuperius demonítrato; fa&a fub- ) tractione 34. annorum neceffe eft, annum 34. à n morte Antigoni incidere in annum quartum an- "J te E. V. Quod autem mors Antigoni contige- um rit füb Confulatu M. Agrippe & Caninii Galli, oftenditur ex Jofepho , qui L. 2o. C. 8. fic fcri- bit: Hunc (A NTIGONUM ) cüm tres annos ac toti- ul ij dem menfes impera[let Sos1us &? HgnonEs obfi- y A M dione expugnarunt ; abdu&timque Zfntiocbiam morte af- ii fecit. dAntonius. Et 1. 14. C. ult. Hec paffio Serofo- ]i Dymorum Civitati contigit Confaülibhus MARCO A- Piri GRIPPA (? CaN1DIO (CANINIO) GALLO, ln Pl cente[ima &^ ottuagefima quinta Olympiade , tertio men- Mi J fà; in celebratione jenuniorum, tanquam rever fa tempe[Ta- i 1te, qu& fub Pompejo Sfudeis illata eft. — INam tunc eo- AP* jl dem die Captioitatis viginti feptem anni mofcuntur. Ill HrnRonrs autem veritus , ne cu[loditus Zntigonus TT Senatui demon[iraret , quod oporteret filios fuos regnare, d jl muliis pecuniis compulit AN T ONIUM, ut ANTI- I(éf GONUS interficeretur . quod cim fattum fuilfet , He- Dmmn vodes metum depofuit. üm( DgwoNsTRATIOIL Zmnus XXXII. ex quo ln Herodes à Romanis regnum accepit,incidit in anmum quar- tun ante /Eram -vulgarem. Id fic demonftro. if : b Herodes fuum regnum à Romanis accepit fub hi Confulatu Caji Domitii Calvini , €&? Caji Afmii Pol- m liois, prout Jofephus. teftatur. Cüm ergo TAl hic DE VERO ANNO NATIV. DOMIN. 379 ) 7 hic Confulatus incidat in annum 41r. ante ZE. V. ? prout patet ex Cathalogo Confulum fuperius de- ,. monftrato ; neceffe eft, ut facta fubtractione AT annorum 37. annus ultimus regni & mors Hero-. dis incidat in annum quartum ante 7E. V. Jofe- phus L. 2o. C. 24. fic fcribit: Cum HERODES (ab Antigono ope Parthorum pulfus) triremes conftruxifJet , Romam perrexit , ubi & N'T ONYO retu- ij lit, quod Partbi AN TIGONUM Regem ordina[Jent. Ti Cinm «erà Senatus commotus fuif[et , decreverunt , eum : Gaül' creare Regem. Herodem autem primo die Regni vita df privavit AN TONIUS, cujus initium fuit centeftma I octogefma quarta Olympiade , Confulibus GAj o D- METRIO (Dowrrro CarvriwNo) fecundo 67 Gajo Afione. DrMoxsTRATIOIIL Quod Filii Herodis fuo Q Patri fücce[Jerint. anno quarto ante. /Eram vulgarem. Id demonftro inprimis circa Zrcbelaum. De hoc AVLLL. Jofephus l. 17. c. fcribit; eum fua tetrarchia Ju- ni dee exauthoratum fuiffe anno decimo , prout Lt fuperius oftenfum eft. — Decimo anno , inquit Prin- at cipatus Zrebelai Primates S'udeorim mon ferentes ejus Áiis Tyrannidem apud Cefarem | accufationem — infLituumt. m "rchelaus n exilium trudi precipitur. Interea Cirinus à Cefare deftinatur ,. cenfum in. Syria difpofiturus , &? u li JIDomum . drcbelai redditurus. u J Etl.18.c-2. Jent etiam Cirinus in fudeam. — Et l. 18.c. s. Cirinus opi- j bus reflitutis Zircbelai , defcriptioneque. perfetta , que a fatta eft. tricefümo feptimo anmo , poftquam Zntonius - Va &iaco Bello fuerat fuperatus , Sfoazerum Pontificem de- ponit. Jam veró ex Hiftoricis Romanis conftat, üCCEä Pugnam AG&iacam factam effe füb Confulatu O- CTAVIANI ÍMPERATORISII & VALERII (üt MMe[fala J/ 380 DISPUTATIO V. (i Meffala Corvini , qui incidit in annum 32.ante JE.- fif ram vulgarem , prout patet ex Catalogo Confu- j lum fuperius demonftrato. Jam fi anno 32. an- te /E. V. addantur anni 37. fiet annus 7. /Ere [j/1] vulegaris , quo illa reftitutio opum & Domus Ar- chelai facta eft. Si fubtrahuntur anni ro. quibus WJU 1 ( Archelaus füuam Tetrarchiam poffedit, & unus annus, quem Cirinus infumpfit in cenfitione bo. f norum, inter exauthorationem Archelai & refti- M tutionem bonorum intermedius, fiet annus ante ) A. V.4. adeoque mors Zerodis figetur ad annum P quartum ante ZE. V. CiRcA PuiriPPUM , alterum Zerodis fi- lium, idem demonf(tratur ex Jofepho , quod fuo r u[JJ Patri fuccefferit anno quarto ante /E. V. nam Jo- g ,am fephus l. 18. c. 13. fcribit: Philippus vita defungi- iur , vicefimo fecundo anno. imperante T'iberio. Tpfe ,b autem per annos XXXVII. ReGor advixit. Dein ,b l. t9. c. 7. teftatur , Herodem Agrippam quarto an- iT no ante obitum Caji Caligule, & imperium Clau- "- iNam de dii Philippo in fua Tetrarchia fücceflitie db Herode Agrippa loquens ait: Zgrippa vita priva- &is, Uus efL babens anmum ARegni VIL. quatuor namque fub b Cajo Cefare regnavit annis ; Philippi Tetrarcbia poti- ij tus per triennium ; Quarto verà Herodis quoque Tetrar- ite cbia adjuntta. Tribus reliquis fub Claudii Cefaris im- qurt perio exattis. Cüm ergo conftet, Caligulam obiif- mtipz fe, & Claudium fuccefliffe fub Confulatu Acerro- Q ( mii Proculi , & Pontii Nigrini , qui incidit in an- iLl num 36. /Erz vulgaris, fi ab his fübtrahantur 37. ln & quatuor , fiet annus quartus aut quintus ante li t JE. V. prout quisque hos annos completé aut Jifer incompleté fumendos duxerit. N CiRCA DE VERO ANNO NATIV. DOMIN. 5381 n CiRcA HERODEM ANTIPAM , tertium W filium Herodis , quod fuo Patri anno quarto an- ) te /E. V. fucceflerit , id duo indicia evincunt 5 inprimis videlicet Nummus Herodis Antipe , in Secundo an- T quo fcribitur Tetrarcha anno 43. [ M nus ejus exauthorationis , qui fuit Caji Caligule quartus , hoc eft 39. annus /&. V. De ejus ex- IU authoratione Jofephus 1. 18. Antiquit. c. 15. fic t fcribit : , Tunc Tiberius Cajum (Caligulam) füc- lU d lj »Cefforem pronuntians defungitur. Imperavit ATU ,dies.3. menfes 6. annos 22. Cajus autem .4- »grippam accerfivit , & Diadema capiti ejus im- Ml » pofuit. Verum fecundo anno Czji Cafaris 44- ni li »8rippa poftulat , ut navigare permitteretur ad » propria, & permittente Imperatore venit in pa- »tiam. Etl 19.c.7. Afgrippa vita privatus eft Quatuor namque » habens Annum Regni VII. Ji » füb Cajo Caefare ( Caligula) regnavit annis, PLi- r » lippi 'Tetrarchia potitus per triennium 5 uar- n »to veró Herodis quoque Tetrarchia adjuncta. Ya » lribus reliquis fub Claudii Cafaris imperio ex- ,a&is., ltaque i anni 43. quibus Herodes An- vimyi M tipas fua Tetrarchia potitus eft, ab ifto anno quar- a to Caji Caligule , feu 39. /E. V. fubtrahantur, ma- ii nifeftum eft; ntipam fuo Patri fucceffiffe anno ( quarto ante /E, V. Caterüm nummus Herodis Antipz , à variis Authoribus explicatus eft , in !J gt jatl quo teftatur, fe hunc nummum cudiffe anno XLIII. fuz Tetrarchia. cidii Infcriptio Nummi , prout exhibetur à Bjan- hi tbino tom. 2. fol. CLXV. & à Patre Monelia in qu'mïi Differt. de Annis Chrifti , edita Roms& 1741. & o in l'Academie Royale des belles Lettres Tom. 2. ( part. 2. j 382 DISPUTATIO V. part. 2. f. 187. fic habet: Cajo Cefare Germani- ) co Auguíto Herodes Tetrarcha anno XLIII. ia i t TAIQ. KAICI. I'EPM. CEB. HPOAHC. TETPAP- *HC. IZ M. T. j « In hac infcriptione per L. fignificari Annum, A quia veteres Annum Lycabantas vocabant, Anti- iv A quariis notum eft. am veró , cüm ex haétenus dedu&is clarum fit, Herodem obiiffe anno quarto ante 7E. V. i- dem evincitur ex Ecrvprsr LuwxARr, qua te- fte Jofepho przeceffit mortem Herodis & Feftum [v Pafchale. Ut veró oftendatur , nullam reperiri Agg Eclypfin , que mortem Herodis & Feftum Pa- xf fchale congruenter ad feriem a&orum prscedere h lu potuerit , nifi annus ante /E. V. quartus aut quin- tus, à Fevreto, peritiffimo Aftronomo in Gallia, m omnes Eclypfes Lunares exacto calculo deduc&te hi fuere , qua intra octo annos ante /Eram vulga- tlinih rem contigerunt. Intra hos o&to annos reperit li ] tres Eclypfes , que Feftum Pafchale preceffe- EU rant, & Jerofolymis erant vifibiles. Prima con- W tigit anno quinto ante /E. V. die 23.Martii. Ve- Jntigi Werf rüm quia in hunc ipfum diem incidit Feftum Pa- fchale , & illa Eclypfis , que mortem Herodis db preceffit, eo ipfo etiam preceffit Feftum Pafcha- Tous ]e duabus aut tribus Septimanis,. non videtur de LM ifta fermonem effe apud Jofephum. P. Lamy, ] & Fevretus quidem obfervant , quod illo anno lt ZEquino&tium inciderit in diem 22. Martii, ho- MU ra 5. pomeridiana, ita ut dubitari poffit, utrum PJTMm Judæi Plenilunium altero die hora 9. pomeridia- na EU DE VERO ANNO NATIV. DOMIN. 383 Y na fuübfecutum habere voluerint pro Pafchali. w!l Verüm inprimis hoc dubium leve eft; cüm di- h ftantia Plenilunii ab /Equinoctio fuerit integre diei, adeoque fufficiens ad hoc, ut haberi potue- rit pro Pafchali ; dein veró, (i quis hanc Eclypfin lm' à Jofepho defignari voluerit, fequetur omnino, l. mortem Herodis quinto anno ante /E. V. conti- gitfe. j Secunda Eclypfis contigit 13. Martii anno i quarto ante /E. V. & hec exacté cum teftimonio 1 Jofephi congruit. '"Tertia Eclypfis contigit 10. hr Januarii anno unno ante /E. V. Quodfi de ifta " Qf loqueretur Jofephus , fequeretur nihilominus, n Chriftum biennio ante /E. V. natum effe. Ve- n od rüm huic Eclypfi obítat , quód à Pafchali Fefto 2f illo anno incidente in diem 7. Aprilis , nimis re- dU mota fit; dein veró ac potiffimum, quia die 1o. iduds Januarii Herodes adhuc erat Jerofolymis, prout nur colligitur ex Evangelio & ex Traditione , quoód Magi Jerofolymis ab Herode de ortu ftelle in- um p terrogati fuerint, quod in Januario contigit; e- hi contra illa Eclypfis , de qua loquitur Jofephus, contigit, dum Herodes ex balneo Transjordano attl ii reveríus eft Jerichuntem , ubi etiam in eo mor- nl bo obiit. Ceterüm de his octo annorum Ecly- pfibus P. LAMy in Zpparatu Cbronologico Part. 1. umh i C. 8. $.4. 5. & 6. fic fcribit : Subjicio calculos , quos )l rogatu meo fubduxit , & ad me mifit vir incredibilis di- ligentie & fagacitatis in Rebus Zdflronomicis , SFoannes ü M le Febure , Socius Regie Zcademie Matbematicorum Parifienfium. Intra octo annos , intra quos ne- Omtu lypfes ) pDEf feITariö revocandus eft obitus Herodis, Ec Lune ll 384 DISPUTATIO V. Lunz Jerofolymis vifibiles calculo fubduxit ide 7 Aftronomus , ut fequitur: Ante /E. V. anno Ni 8 INulla erat fibilis. Jerofolymis Lunze E/clypüs vi Nulla contigit Lunz Eclypfis. |M O - Nulla fuit Jerofolymis Eclypfis Lunz vi fibilis. i TM Duas totales Eclypfes fieri contigit ; M Primam 23. Martii. Hora 9. vefpere. Secundam 15. Septembr. Hora ». in nocte Defecit Luna 13. Martii. [ tina. Hora 3. m'atq j Non defecit Luna. 2 Nulla erat Eclypfis vifibilis. g Fuit Eclypfis Lunz totalis ro. Januarii , 1 Hora I. matutiria. ä ï 1 ?) Alia incidit in 29. Decembris, Hora 5. fe- ] ] rotina, 15. minutis. Lata fuit fex digi- tis. Sol autem hac die occidit Jerofo- lymis Hora quinta, l — ET Á u at — - Em -2 —3 i z —— r r n CORX - x XX ä j Ti iP) Tabuls ld DE VERO ANNO NÁTIV. DOMIN. 385'. ii 'Tabula Noviluniorum & Pleniluniorum Pafchal, ex Fevreto. !m N ov,ilunia— Pafchglia. dj Anni Aunní Ante ab U.| Periodi j C. iJulianz. Menfes. l Horz. m - ia I2 Martii Matut T 746 4706 747 4797 390 Martii D Serot. 748 4708 20 Martii -- Matut 749 4709 8 Martii Matut 759 4710 27 Martii 6 Matut 1j 16 Martii IO Serot. 751 4711 LE 752 4712 4 April. Serot. i)[ä 133 4713 - o X05).RUCQ OV7-J oO 24 Martii Serot. ( il Plenilührig: 4706 26 . Martij Serot, 746 Serot. 747 TT 14 . April, 748 4708 4 . April Matut 4709 23 Martii Serot 789| 749( 4710 L April. Serot 4711 31 Martii, Serot 751| Zä Serot 792 4712 - Tt9 O00 - CA CA^ OO 19 April Serot 753! 47!3 7 April 3 Huic teftimonio ac Calculo F evreti fubjungo aliud P. Nicafü; Grammatici , S. J. Attronormi peri- JD..Amort Tr. de Incarnatione, Bb tiffi- (Bl 386 DSPUTATIO V. J tifimi, & Amici mei, dum in vivis ageret, cha- [ riffimi, & ob Commercium Epiftolare, quod cum plerisque Europ& Aftronomis habuit , notiffimi. . DN Is in fuo libro, quem de Zra infcripfit, atque In- M golítadii 1734. edidit , Se&. 3. c. 4. fic fcribit: Subdu&tis Calculis Lunarium Eclypfium compertum ba- beo ex Tabulis Hirianis, Plenilunium verum Sferofoly- mis anno S'uliano 41. die 23. Martii media circiter bo- va poft. okavam ve[pertinam commi[Jum e[fe , centraliter fer deficiente fydere ;; adeoque Lunaris ille defectus ab Md initio ufque ad finem.in Horizonte Sferofobymitano fpetta- vi potuit. Phenomenon equale alterum exbibuit. dies Ml/l 15. Septembris anno eodem , quando dimidia pene bora ante mediam nottem. Solymis centrum umbre terre medi- tullium difci Lunaris fabiit. /nno autem 42. die Mar- ij 13. bora matutina tertia defettio Lunaris contigit in lo Jücra urbe integré confpicua Luminari ultra novein digi- , d tos obfcurato. — INotandum autem propter Calendarii u- liani labem. ((que duravit ab anno S'uliano 36. ufque ad a UM annum S'uliamum 49. prout videri potefl in Petavio. 1N IT l. 4..€. 3. S. quocirca)) biduo fuccidendos ante motata- j z vum Eclypfium dies. . 4nno S'uliano 42.. Pafiba u- deorum incurrit in diem decimam Zdprilis , anno Sulia- nj no. 43..in trigefimam Martii. & Hucufque P. Nica- r fius Grammatici , qui à Rege Catholico in Hifpa- niam vocatus eft ex Univerfitate Ingolftadienfi Am p VU pro reftauranda fcientia Aftronomica ;. fed cüm experiretur debita non provideri Inftrumento- Qg "n rum artis fübfidia Germaniam repetiit. Tertium teftimonium eft Petavii ,. qui in fua Chronologia * Q tom. 1. l. 8-c..13. fie fcribit : - Calculus Lunaris de- A] Aff (f liquii , quod incidit anno Periodi Tuliane 4710. Sfulia- V. op- Iu m42 fub'I-:-ï.erodfs-abz'?um ante /Eran?"Cbri/li 1 d RIX m DE VERO ANNO NATIV. DOMIN. 387 pofitio media Lutetie fatta eff Martii XII. bora 13. à ) qu')« J media notte , Sferofolymis bora 15. 48/. Digiti Eclipti- " ci 6. & paulo plus. — Initium Eclypfis ( Parifüis ) bora 1.17'. Medium bora 2. 45'. finis bora 2. 16*. li W;r' $. VI. 10 ARGUMENTUM Il. i (fà Moraliter certum e[2 5 Chriftum paffum effe füb 1j Con/ulatu duorum Geminorum. lhj d Ergo etiam 117 moraliter certum e[? , eum natum efe pluri- bus annis ante ram TT À | l lr X «ulsarem. hoc argumentum valeat ; duo mihi often- U: denda funt. Wäïu?* Primb , quód Confulatus duo- T rum Geminorum incidat in annum 28. /Era vulga- ris , & quód Chriftus obierit anno atatis 33. Ex ais hoc enim per fe confequitur, Chriftum jam fuif- Qr t fe natum ante /Eram vulgarem quinto aut fexto. bj Secundó , quód Chriftus revera crucifixus fuerit m fub Confulatu duorum Geminorum. i h o ite ' Circa primum non eft magna difficultas. Id enim patet ex Catalogo Romanorum Confulum agolf;ci fuperius demonftrato. Quód autem Chriftus M anno zetatis fue 33. paffus fit, non indiget pro- ininu: batione , cüm Evangelium D. Lucz c. 3. tefte- M tur ; eum baptizatum fuiffe anno ctatis quafi tri- Chro gefimo ; &feries Hiftorie Evangelice omnium lil confenfu monftret , eum poft füfceptum baptif- TU mum adhuc przdicationi per integrum adhuc biennium vel triennium fefe impendiffe. *cwlïi-ä Bb 2 Ita- 1 388 DISPUTATIO V. j Ttaque relinquitur folüm demonftrandum fe- cundum , quód Chriftus fub Confulatu duorum j ,ï Geminorum , videlicet Rufzi Gemini , & Rubellii Ge- mini mortem fubierit. . J j Iä Id veró oftenditur ex conftanti traditione SS. Patrum & Ecclefie ; que uniformis traditio , cir- lys cumflantiata , intrepida , & circa rem publicam , omni- um fummz attentioni expofitam , mullo perito Scriptore quoad fubftantiam repugnante , pro Ar- gumento ad minimum moraliter certo haben- da eft. lnii I. LacrTANTIUS de vera Sapientia l. 4. fic L n habet: JDuobus Gemünis Confulibus J'udei Chriflum bj ante diem 7. Calend. April. cruci affixerunt. Tnn II. D. AvucusrTiNUvs 1. 18. de Civit. c. 54. noi Mortuus efd. Chriflus duobus Geminis Confülibus 8. Ca- L lepd. Aprilis. II. AxNTIQUISSIMUS CaTALOGUs Ro- manorum Pontificum tempore Liberii Pape confcri- ptus, qui extat in Propyleo Henfcbenii , fic habet : tdot Amperante T'iberio Cefare pa[Jus eft Dominus nofler re- Jüs Chriflus duobus Geminis Cofs. 8. Calend. A4prilis. de BI IV. SurPiTIUS SEvERUS l. ». Hift. affe- lvi rit: Chriffum Dominum crucifixum Rufio Gemino , & l Rubellio Gemino. &t p tun(l V. VICTORINUS ÁQUITANUS in Cano- 4m m ne Pafchali: Crucifixio Chrifti duobus Geminis Ruff.- no 69 Rubellio. ET | dic: VI. InATIUS in Faftis à Sirmondo editis : Ü Rufo & Rubellione bis Cofs. pa(fus eft. Chriftus die de- N cimo Calend. 4April. & vefurrexit octavo Calend. eaJ- dein. n»&E' VII. ' b | DE VERO ANNO NATIV. DOMIN. 389 VIIL. AN T1QUI CATALOGI Confulum apud 1 Cufpinianum habent :- PafJum effe Dominumnofirum E l Siefum Chriftum Cofs. du obus Geminis. VIII. CepRENus: Exattius tempus ifHius fup- Joue.* plicii à Romanis. eft notatum eveni[Je , mimirum Gemi- "Mi nis Cofs. $. VIL n ARGUMENTUM 1II. ) hab; Moraliter certum eft, Chriflum pa[fJum effe Feria 4b V, die 33. Martii , eumque diem fui[e Parafce- orju ven, feu praparatorium ad Pafcba. — Ergo et- iam moraliter certum eft , Chriflum e[fe pa[Jum 25 m anno 28. ZErc 'vulgaris. Dico 26* Martii, ] AB') quia aliqui Scriptores oeteres pa[[ionem Do- vjl mini ad V/ 1. Cal. Zpril. , alii ad . F'1I. Cal. confignant. QT u ncens, tria mihi ï Iw»ïfr Ut hoc argumentum fit convi I uod Chriftus fit demonítranda funt. If paffus Feria VI. die 5 ;. Martii , feu quod idem eft Tié VIL. vel VIII. Kal. Aprilis. 2. Quod ille dies a fuerit preparatorius ad Pafcha. 3. Quod pra-fate circumftantiz: in nullo alio anno concurrant , Qu quam in anno ZEre vulgaris vigefimo oGtavo. as ParuuM : Quod Chriftus fuerit paffus Feria VI. die 2;. Martii , oftendo ex conftanti traditio- Nam E ne Occidentalis Ecclefia. i L S. Hieeor y Tus M. qui vixit fzeculo ter- tio, & ex inftituto tra&avit hanc materiam, mar- b mori incidit Canonem Pafchalem , etiamnum af- b5 ferva- 390 DISPUTATIO V. j fervatum in Bibliotheca Vaticana ia riuntur hec verba: H. KAA. ATIPE , in quo repe- 1 I. IIAOOX XC. hoc eft: Die VIII. Kal. April. Paffio Chrifti. sl .]l. TERTULLIANUS, qui fcripfit circa an- r)W I num /E.V.20o. in l.contra Judeos : Chriftus pa[- "T Jüs eft annos babens 33.. ( àt legit Hieronymus in 1)1/ l t c. 9. Daniel.) que paffio perfetta eft. fub Tiberio Ce- fare , Cofs. Rubellio Gemino, & Rufio Gemi no., menfe gt Martio , temporibus Pafcbe die 8. Cal. pri ! "T III. LAcTANTIUS, qui fcripfit circa an- 21 num JE. V. 30o. l. 4. de vera fapientia :: Duobus Ge- us minis Cofs. ante diem 7 . Calend. JApril. Sfudei Chriftum eruci affixerunt. z IV. ANTIQUIssIMUS CATALOGUS tem- 1 pore Liberii Papz confcriptus circa annum 350. ponn 1 Jnperante Tiberio Cefare pa[fus eft Dominus no[Ler 9fe- "UA Jus Chriftus duobus Geminis Confulibus 8. Calend. A4.- lh pril. Oa V. S. CunvsosTowvs in Hom. de Nativ. emþf TU S. Joann. B. loquens de Annunciatione B. V. ] Fuit igitur , quando bec Angelus ad Mariam annuncia- [ H j Px( vit , V III. Calend. "dprilis , menfe Martio , qui eft dies t Pafcbe Domini &? Conceptionis ejus , in qua enim die IN conceptus , in eadem €9 pa[fus et. SLET : VI. S. AucusTINUSs l. 18. de Civit. c. 54. Mortuus * l TL "ril. eft Chriflus duobus Geminis Cofs. g. Calend. um Idem L. 4..de Trinit. c. s. Sicut à Majoribus tra- b ditum fufcipiens Ecclefie cuftodit autboritas , V LLI. Ka- if lendas Zprilis conceptus traditur , quo &? pa(Jus. - INa- UL ius autem traditur V.III. Kalendas danuarii. VII. VrcTORrUs, feu, ut alii vocant, V - i CTORINUS, ex inftituto egit de hac materia ; aV edidit DN DE VERO ANNO ii pive DÓ MIN.. 391 edidit enim magna exactitudine Canonem Pafcha- j lem anno 457. eumque infcripfit ad Hilarum, S. )ü[ fj Leonis M. Archidiaconum , in quo fic feripfit : Die VIII. Kalendas Aprilis Feria. V. primo «vero 4- (5 aymorum : die Dominus nofter SYefus Cbriflus. Cenans ]L: cum Difcipulis fuis , poftquam fui Corporis &? Sangui- nis Sacramenta patefecit , ad montem Oliveti progre[Juss IMJ, l. ibique detentus eft à S'udcis. Debinc- fexta Feria fub- [ Jequente , id eft , V.1I. Kalend. Aprilis , crucifixus eft. i IH hi Tertia die , boc eft , V. Kalend. Aj)ïü. Dominica furre- xii àmortuis. d VIII. S. PRoTERIUs in Epiftola Pafchali ad Leonem M. JDoeminus , quinta Feria , decima quar- b ta Luna menfis primi in Cenaculo cum Difcipulis Pa- W féba manducans-paulo poft à Sfuda traditur 5. €2* féquen- ii die XV. Luna crucifigitur , id efl , Feria fexta. "i Similia habent Martyrologia antiqua , & Scri- ptores Seculi 8. 9. & 10. Idem confirmat con- t ftans praxis Ecclefie, qux femper celebravit an- j Y niverfariam memoriam Paffionis Dominice Fe- LOU ria VI. & Refurre&ionis in Dominica proximé qiti infequente ad Plenilunium , quod fubfequitur ad BEgnpaA veró Szculo o- n ZEquino&tium Vernale. &avo 1. de 'Temp. Rat. c. 4o. fcribit : Habet , nif fallr , Ecclefie fides , JDominum: paulo plus quam *iviL;; s* * 5 6 INam quod Dominus 2b XXXILI. annis vixi[Je XV. Luna Feria fexta crucem afcenderit , mulli licet dubitare Catbolico. — Quod autem / I1I. Kalend. 4dprit. lajo-*iï' lii Crucifixus , V.I. Kalendarum earundarum die refurre- ) xerit , multorum laté Do&torum conftat fententia vulga- ! L i tun. Ubi Beda diftinguit certitudinem circa Fe- d riam VI. & fententiam Do&torum de die Crucifi- xionis. Hanc enim non adeo certam animad- n EF Bb4 verte- 392 DISPUTATIO V. I [l verterat , cüm antiquiores tantüm initium paffío. [ nis ad VIII. Cal. April. confümmationem vero ad VII. Cal. April. retulerint, ut oftenfum eft. ( Ex his ergo moralis habetur certitudo , quöd M j Chriftus paffus fit Feria VI. die 27. Martii. B jn Neque huic morali certitudini obeft ; quód S. Epiphanius & Patres Orientalis Ecclefiz videan- d tur diem Paffionis referre ad diem 23. Martii, feu At ad X. Cal. April. & diem refurrectionis ad VIII, ii J Kal. April. - Quia, prout re&é oftendit P. Ho- li NORATUS à S. MaRia in Znimadoerfionibus ad ;ou&ma Regulas 6&?. Ufuim Critices 'Tom. So d E. 2DIB EC . qun art.6. $. 1. Patres Ecclefiz Orientalis tantüm ex- E primere volebant limites , intra quos Chriftus (amn paffus fit, nil determinando, utrum hoc vel illo hi die paffus fit5 & quia fupponunt , quód Pafcha BEU fit celebrandum Luna 14. qua Chriftus paffus eft,, At exinde inferunt , quód etiam Pafcha femper fit Mp celebrandum intra undecimum diem Kal. April. Ateo & diem XI. Kal. Maji, Id etiam patet ex verbis Atb Synodi Paleftine , celebrat:e anno 196. tempore trta Vitoris L in qua Theopbilus Epifcopus , Prafes Mi Synodi , ià favorem Quartodecimanorum con» w tra /ictoréem I. & Ecclefie Occidentalis Patres, fie d difeurrit: Paffus Doninus ab undecimo Kal. 44prilium, DT qua nocte.à S'uda traditus efl , & ad oftavuin Kal. - Lf grilis vefurrexit $ quomodo tres dies ( Crucifixionis & Uf Refurreétionis)) exira limitein excludentur ? « « - - qi f xb otlavo Kalendas A4prilis ufgue in ottatvum Kalendas Majás legtmüus. efe nl & confecráto$ dies ( intra quos Pa- " fcha celebrati p offit.) Ergo ab undeciimo Kal Apri- " WHush ufqué in. undecimo Kal. Majarum. Pafiba. debent 'f'fecïio fervare , &g nei zintea';. nec poftea cuique conftitut lo m E DE VERO ANNO NATIV. DOMIN. 593 tl mitem transgredi licet. Itaque Patres hujus Conci- l! lii tantüm voluerunt dicere; iftud continuum dierum à paffione Domini ufque ad refurre&tio- J nem , intra quod à Chrifto Pafcha celebratum , i & paflio confummata eft, effe Regulam determi- [ i nandi Fefta Pafchalia ab undecimo Kal. April. uf- que ad undecimum diem Kal. April. Unde hoc L?M teftimonium traditionem Occidentalis Ecclefie, i hi quód Chriftus paffus fit VIII. Kal. April. & Fe- ria VI. adeo non infringit, ut illud etiam validé confirmet , & demonftret, tam ex fenfu Orienta- :H lis quàm Occidentalis Ecclefi& terminum Paffio- nq nis Dominice ultra 21. Martii extrudi non poffe. n Ceterüm D. Epipbanius, dum he&refi 51. afferit ; wilt Chriftum jam die XIV. Kal. April. Pafcha come- t diffe ad vefperam , idque biduo anticipáffe ante Mi Pafcha Judeorum , fimul obfervat , quod tunc ad d j computandum Plenilunium fuerit fuübtili fuppu- p tatione opus, cui ne exponeretur Fefti Pafchalis vett certitudo , illud per unum diem à Judzis Jeroto- &i M ]ymitanis dilatum fuilfe. Cüm ergo illa fubtili- j lj tate precipué opus fuerit anno 28. /Ere vulga- Wa ris, utpote quo Plenilunium incidit in horam E duodecimam noctis, ita ut paucis minutis minus lh recte additis vel fubtra&is incideret in diem prio- mti i rem vel pofteriorem , ex hoc teftimonio potius D confirmaretur noftra fententia. Verüm , quid- ? quid fit de hoc teftimonio S: Epiphanii, illud cer- nl tum eft , textum illius vel effe corruptum , vel u omnium fententia ejus fatiocinium elfe erro- neum, dum éx füo confufo calculo deducit, Re- ) IW Jurrettionem. Domini & /Exquinottium ante undetimum qi Calendas Aprilis contigifé , ac praterea à C hrifto $ aícha 394 DISPüTATIO V. Pafd]a Judeorum biduo anticipatum effe. . Si e- ( ul nim Refurre&io Domini contigit ante undeci- mum Calendas Aprilis, hoc eft, ante 22. Martii, g «t neceffario contigit 21. vel 20. Martii , itaque paffus fuiffet 19. vel.18. Martii, quod admitti ne- n quit. Fortior enim eít conftans traditio Occi- Jl h dentalis Ecclefiz meris confufis ratiociniis Epi- D phanii. Id tamen ex ipfius teftimonio elicitur, il Chriítum Pafcha Judeorum anticipaffe. Ille bi- V J duo anticipatum exiítimat : Sit ergo ID " SECUNDUM , quod dies Paffionis fuerit Pa- 141 rafceve in eo fenfu , quod illo die Jolennis prepara- tio ad immolationem & efüm Agni Pafchalis facta i r L fit, qua de caufa ipfe dies etiam nomen Parafce- ves feu preparationis publicee ac folennis accepit. u Itaque cum Chriftus paffus fit in die Parafceves, 3j y prout ex omnibus quatuor Evangeliis conftat, 1 neceffe eft, verum Pafcha Judeorum primüm die -a a fequenti celebratum fuiffe, nempe die Sabbati. i -TTERTIUM: Quod hz circumftantie nulli T l | alteri anno verofimili congruant , nifi anno 28. Y 4 | JErae vulgaris ,, probatur ex Tabula Plenilunio- 3 | : rum , &-Feriarum, que hic füubne&untur. Nam cum anno illo Littera Dominicalis fit D C, & C pertineat ad Martium.aliosque menfes fubfequen- Wi tes in illo Anno Biffextili , infpicienti Tabulam DT Feriarum menfe Martio patet, quod C feu Domi- tin nica immediaté prgcedens diem 25. Martii inci- V t dat in diem. Z r. Martii. Itaque Feria VI. necef- n T. fario ancidit in.26. Martii , quo Paffio Dominica Onis| fuit.confummata,.prout VicTOoRINUS & La- ]F CTANTIUS.confignant. Jl Q 0 X Quod DE VERO ANNOINAT;V;DOMIN. 395 uod veró Parafceves inciderit in 26. Mar- lllï ! l tii exinde conficitur , quia ex Calculo Aftrono- mico conítat, Plenilunium feu Lunam decimam ] quartam incidiffe in diem vigefimum nonum Mar- ! tii Hora duodecima meridiana: Plenilunium ve- 1 l) ró Cyclicum Judaicum computatum à preceden- L ti /Equino&tiali Plenilunio Autumnali juxta Ca- lendarium Syromacedonum in diem 26. Martii, li ut Blanchinus oftendit. Calculus autem illius Plenilunii Pafchalis, & Pleniluniorum fubfequen- T ) td tium à P. Nicasro GRÁMMATICI $. J.in füo m libro de ZEra vulgari eft fequens. dv Anni PleniluniumAüronomicum Plenilun. ,Plenilun. medium tempore medio. |juxta Cal. |juxta Cyc. Nic. Fe.ria; ( Julianum. | Nicenum, Jul. Aftr] r i B.28|Mart.29.10. --- v. 30 28 I II | II i ] 29|Mart.18. 6.48. v. 19 I7 V |VI|vu Yi IV|VI|V lnà 3o|April. 6. 4.21.v. Z 3 31 Mart.27. I.I0.m 27 25 I IH JIH Y B.32|April13.10.42. V 14 I2 B u 2 V |VI|VI 33|April. 3. 6.4r.m 3 I) 34 Mart.23. 4.20. V 23 22 II 1 [I n 35|Aprilz I« 1.50.V II IO I Ir-[H r VIIVIVI B.36!Mart.30.10.40. V 3I 30 I j: Calculum pro tempore vero Plenilunii veri Ti ad annum /E. V. 28. ex Tabulis Hirianis repe- feu u ries in meis duobus libris : De Revelationibus :Ré- Jf gule tut& , & Controverfia Jgredang. Ex hac au- V tem Tabula manifefté patent, Circumftantiz Paf- J fionis Dominica. Ne autem quis formidet.er- Ui il rorem in prafato Calculo , adjungo alium Calcuü- ]um, quem fubduxit Aftronomus Academiz Re- gie Jl 396 DISPUTATIO V. gie Parifienfis peritiflus , D. Fevretus. Tlle Calculus , prout habetur in P. HoNonkr ex P. Lamyo art. 2. $. 2. fic habet: yi Anno 29. Juliano 74.Litt. Dom. B. Novilunium Jerofolymis 2. April. h. 8. vefp. 38*. Primum Phafe 4. April. h. 6. vefp. Plenilunium r7. April. h. 6. matut. die Dominica. k Anno 39. juliano 75. Litt. Dom. À. Novilu- 7(00 nium 22. Mart. h. 6. v. 42/. Phafe 24. tintn Mart. h. 6. v. Plenilunium 6. April. g h. ov5 die TJovis. Anno 31 . Juliano 76. Litt. Dom. G. Novilu- nium 12. Martii, h. 1. mat. 6'. Phafe n 13. Mart. h. 6. v. Plenilunium 27. Martii h. ?. poft merid. 1o*. die Lu- ne, five Martis. k Anno 32 . Juliano 77. Litt. Do m n. F. E. Novilu- ln nium 29. Martii h. ?. v. Phafe 5r. Martii h. 6. v. Plenilunium 14. Apri- lis poft merid. die Dominico vel Lu- 101 na. Anno 53 . Juliano 78. Litt. Dom. D. Novilu- nium 19. Martii h. r. poft merid. 30". D Phafe 2o. Mart. h. 6. v. Plenilunium 3. April. h. s. v. 5o'. die Veneris. .Annp 34 . Juliano 79. Litt. Dom. C. Novilu- mn03 nium 9. Mart. h. 5. mat. so'. Phafe ro. Martii h. 6 v. Plenilunium 23. Mart. h. 6. v. die Martis. Anno 34 nn03 . Juliano 8o. Litt. Dom. B. Novilu- nium 28. Mart. h. 6. mat. 4/.. Phafe 29. Mar- DE VERO ANNO NATIV. DOMIN. 397 1 N 29. Martii h. 6. v. Plenilunium tr. April. h. 6. matut.die Lune vel Mar- tis. Anno 36. Juliano 81. Litt. Dom. A.G. Nov:lu- D nium die 6. Martii h. 6. v. 42^. Pha- fe 18. Mart. h 6 v. Plenilunium r. Aprilis hora circiter G. vefp. die Sab T1 bat. vel Dominic Yoni Ne áutem quis fufplcetur ; etiam F'evretum, if n in fuo Calculo nimiüm aberraffe, fubnecto alium Calculum ex Paulo dedelbaraenü , Epifcopo, Apri Is fic quem Petavius inferit tom. 2. Laizc g. Qv habet : ht Anno 31. Jerofolymis Plenilunium medium 26. IU Mart.h 14. 13 Feria 3. Plenilu- dl nium verum 26. Mart. h. 13. 5/. Fe- ria ( j Anno 32. Plemlumum medium r3. April. h. 1. t ^ M 45'. Feria r. verum 14. April. h. o. m Ferla 2. 1j L Anno 33. Plenilunium medium 2. April. h. 20. 34/. Feria 6. verum 3. April. h.6. 8. N Feria 6. I Anno 34. Plenilunium medium 23. April. h. 5. emu 23/. Feria 3. verum 23. April. h. 6. « 59 Ter. 5 Anno 35. Plcmlumum medium rr. April. h. 2. li 55'. Fer. 2. verum I1T. Apnl h. --. uni Feria 2. Anno 36. Plenilunium medium 3o. Mart. h.ii. 44'. Fer. 6. verum 30, Mart, h. 5 5 1. 2 Fer. 6 z Plures 398 DISPUTATIO y. : 'Plüres annos calculare fuperfluum foret; quia ex JosEPHo conftat, PiLATUM anno /E- ; ) r& vulgaris 37. non fuiffe amplius in Judea, ut- pote à Tiberio Imperatore, qui obiit anno ZE. V. [ 36. menfe Martio, ex Judza avocatus , & pulfus in ï'gxilium. "Solvuntur Objectiones. jl M Oä]ICITUR I. D. EpPiPHANIUS de be- ld' refi 51. teftatur , Chriftum natum effe anno Im- perii Av.cusT1 quadragefimo fecundo fub Con- fulatu OcTAvriANI XIIL gv SrLvANr. Er- 11 o cum ifte Confulatus incidat in annum ante J E. V. 3. , & Chriftus obierit anno etatis 34. paf- 1f fus eft anno /E. V. 31. 2. Idem EPiPHANIUS B de prafata herefi AL o conuM agensdicit: Suc- A ! cejJere Confules Vinicius ac Longinus Caffius , fub qui- : d) h bus Salvator pa[Jus eft XILI. Cal. 4pril. . Ergo Chri- lii ftus non eít paffus fub duobus Geminis. i RESPONDEO Joq 10 te 4d1. D.Epiphanium in rebus Chronologi- cis non fuiffe exa&tum. Id patet ex eo ; quia 0010 non advertit, à fe impoffibilia poni, dum afferit, ly A ( Chriftum XIII. Cal. Aprilis, hoc eft, 2o. die Mar- ieff tii paffum effe, eumque tantüm biduo Pafcha Ju- um daicum anticipaffe, cum tamen non folüm ex 1de| Calculis Aftronomicis , fed etiam ex Cyclis con- 3 EK ftet , Plenilunium Pafchale ante 25. Martii non Q q potuiffeà Judzis celebrari. Hinc in tali re po- * Q tius infiftendum eft Monumentis Ecclefiz? Occi- DT dentalis & Actis publicis, que ex confenfu Scri- "Ut ptorum eliciuntur, quàm ex ratiociniis unius au- ilg thoris. | QRtg 4Ad 9. DE VERO ANNO NATIV. DOMIN. 399 d ». ldem refpondeó : quamvis, quod at- | DN tinet Pinicium 6&? Longinum,, ii ab Orientalibus " poft /Equinoctium Autumnale ab Orientalibus J jam pro anno ZE. V. 28. pro Confulibus fcribi nl potuerint in documentis poft eorum Confulatu. z editis. OB]JICITUR 2. Chriftus baptizatuä eft an- no Imperii Tiberii decimo quinto , prout habe- ] tur in Luca c. 3. feu potius decimo fexto , cum 1 ) ibi tantüm annotetur annus, quo Joannes B. cce- j : pit baptizare. Ergo cum Auguftus Imperator , j m cui Tiberius fucceffit, obierit anno /E. V. 14. ac 1 d confequenter ille annus r5. Tiberii incidat in an- num /Ere vulgaris 29., & annus 16. Tiberii in M AUL annum ZE. V. 30. & Chriftus baptizatus fit anno "d e&tatis 3o. dicendum ,. Chriftum non effe natum xl;" ante /E. V. n Ü RESPONDEO. Amäum "iberii decimum quintum incidere in annum 7Erze vulgaris 25. Dico enim r. Auguftum obiiffe anno /K. V. de- cimo tertio. 2. Tiberium jam quarto anno an- ul T te obitum Augufti fa&um effe confortem Impe- me rii, adeoque annos Imperii Tiberiani computan- T dos effe ab anno decimo /Erz vulgaris. 3. Ipfum textum Evangeliftz fatis oftendere, quod loqua- ii ^ y tur de Imperio laté di&to, prout fumi poteft pro imperio conregiminis. Itaque ut in hac refpon- ( fione ad obje&ionem, ques nonnullis antiquiori- at bus caufam erroris prebuit, ordinaté proceda- t tur, & non merz poffibilitati refponfio füper- du ftruatur, tria probanda funt. Primb , quód Chri- : ftus baptizatus fit anno ztatis trigefimo, anno J Imperii Tiberii decimo quinto, ita tamen, ut no- inen DISPUTATIO V. r 400 | r men Ímperii in Textu Originali Greco habeat quamdam fignificationem latiorem , indifferen- l, j tem ad fignificatum Imperii univer/alis fine Colle- ga, vel partialis feu Collegialis , quale habuit Tibe- yi rius jam anno quarto ante obitum Augutfti. Se- | ii 4l cundó , quod Tiberius jam quarto anno ante obi- tum AucvusTI factus fuerit Collega Augutti in L Imperio. Terti) , quód Auguftus oþierit anno W ZE.V.r3. PRIMUM demon ftratur ex Evangeliqo D.Lu- Jut ce c. 3. ubi fic fcribit: , Anno quinto decimo iil [ » Imperii Tiberii Cefaris procurante Pontio Pi- »lato Judeam venit ( Joannes ) in o- li »mnem Regionem Jordanis fa&tum TM » eft autem , cüm baptizaretur omnis populus, & wp( » Jefu baptizato --- apertum eft coelum - -- - - ieü* IN hd » & Jefus erat incipiens quafi annorum triginta, Grecus Textus fic poteft reddi: , In anno deci- t , mo quinto Gulernii "Tiberii Caefaris , gubernan- :qqconel ,te Pontio Pilato Judzam., Ev éro( - - wévrs iqu xoudexdro) T25 xyopovías "Tidegia Kakoagoc, z'ysphouvóu- W Ubi advertendum eft , à CR evro; IIovría Ia. D j D. Luca adhiberi eundem terminum Gubernii d Jo M circa Tiberium & Pilatum , ut etiam in Tiberio ii [ relaté ad divería tempora diverfimode accipi pof- L fit, lat? videlicet & ftri&te, lii CiRCA SECUNDUM, quid boc Imperium Ti- duf berius acceperit quarto anno ante obitum dugufti , ha- 3nob bemus duos teftes, ellejum Paterculum Synchro- ipote num , & Clementem Alexandrinum. Pyror d 249 I21. fic fcribit: ,, CamSenatus , PopulusqueRo- fl, q 5 tj »manus , poftulante Patre ejus ( Augufto , qui At » adoptavit Tiberium) ut equum ei Jus in omni- ATU| » DU3 | ld DE VERO ÀNNO NATIV. DOMIN. 4Oi r l » bus provinciis exercitibusque effet, quàm erat » ipfi, Decreto complexus effet, in urbem rever- d it] » fus jam pridem debitum, fed continuatione bel- iU » lorum dilatum ex Pannoniis, Dalmatisque e [ | TT ,triumphum., Cüm ergo bellum in Dalma & Pannonia jam confe&um fuerit fub Con!uii- At bus Popeo Sabino, & Sulpitio Camerino , anno 4i^. j Q V.8. prout Blanchinus ex Dione l. 5$. & Jelijo Paierculo 1. 8..€. 176. ptobat ; fequitur, iftum tri- D ktim umphum & Decretum zqui Imperii jam quar:o anno ante obitum Augufti contigiffe. CLE MENS ] ALEXANDRINUS l. 1. Strom. pag. 406. fic fcri- 1 bit: ,Quidam Romanorum Imperatorum tem- u » pora fic defcribunt. C. S'ulius Cefar tribus an- li »nis; poft quem regnavit Z/ugufius annis 46. , nenfibus quatuor, die uno (nempe numeratio- j Ts »ne facta à pugna A&tiaca.) Deinde Tiberius an- »nis viginti fex, diebus r9., , Qui 26. anni tan- T tüm correfpondent ad annum ante mortem Au- a gufti quartum , quo affumptus eft à fuo Patre in W " Collegam Imperii, INec obftat teftimonium Sue- &j tonii, dum ait: , A Germania in Urbem pott j » biennium regreffus triumphum , quem diftule- Ti "i ,rat, egit. Acnon multo poft Lege per Cofs. li lrv »lata, ut provincias cum Augufto communiter , adminiftraret, fimulque cenfum ageret , condi- W,P' ,to luftro , in Illyricum profe&tus eft., Ut e- j ! JTEÀ nim obfetvat P. Monelia ; Lex & Decretum con- p di poterat, dum adhuc Tiberius erat in Germa- r nia, quamvis promulgatum primim fuerit poft USH Jr ejus triumphum ;5 quód ipfum non obfcuré infi- uü( ] nuant verba Velleji Paterculi. Et hoc coNrFIR- MATUR ex eo ; quia 77berius faltem pro forma j (70 C:6. IC- i D.mort T* * Uv Ancarnatione. 402 DISPUTATIO V. j reluctabatur ejusmodi collatis titulis, prout //z- )! lejus teftatur his verbis: , Multum eo ( Tiberio , » Ubi agebatur de adoptione ad tribunitiam po- ; » teftatem) cüm domi, tum in Senatu recufante. Multó minüs à 7ellejo Paterculo diffidet Clemens - 9 ! lexandrinus ; dum fücceffionem Tiberio tribuit in 4) Imperio univerfali , & dein in computatione an- Wi norum Imperii hos numerat ab initio Imperii ih Collegialis, infinuando, hunc modum numeran- V di aliis Scriptoribus ufitatum effe, quos exactio- C« res etiam fequi poterat D. Lucas. n Quód autem Chriftus anno «ztatis trigefimo baptizatus fit , non folüm habetur ex traditione Euf Ecclefiz Occidentalis, fed etiam Orientalis. Sic p M enim in Concilio Neocefarienfi. celebrato. anno if 314. dicitur : , Presbyter ante trigefimum statis ! nj »Íus annum nullatenus ordinetur ; nam Domi- »nus nofter trigefimo etatis fue& anno baptiza- d » tus eft, & fic cepit docere. ! Ufmg TrRTIUM, quid Zuguftus obierit anno £E. V. du I3. demonftratur ex duobus, nempe ex annis re- i giminis, & ex Eclypfi folari, quz ante ejus obi- Ut tum contigit. Circa primum JSfofóphus fcribit , r AU Auguftum numeraífle annos regiminis LVII. J menfesfex. Tacitus numerat annos LVI. Jam ] Xf vero Zfugu[ius , prius di&tus Ottavianus , füuum Im- li perium aufpicatus eft poft necem 3Wl Cefaris U anno confequente , quo Ofavianus creatus eít Rn Conful. M Cüm ergo Julius Cefar occifus fit Idi- DA bus Martii ante E. V. 45. clarum erit, fa&ta ad- ditione 13. annorum poft /E. V. prodire hos an- 1Hlf nbUs nos regiminis ; quia 44. & r3.faciunt LVII. 'Ta- citus autem videtur ordiri ab anno ante JE. V. 43. m| N quo DE VERO ANNO NATIV. DOMIN. 403 " quo Antonius & OZavianus diviferunt impe- D d rium. Caterum Sulium Cefarem occifum effe an- ll no 45. ante /E. V. demonftratur à Blanchino ex jj Calculo Aftronomico ; quo evincitur Lunam 5. ii Januarii Munde in Hifpania uno anno ante obi- tum Julii Cafaris, ante /E. V. 46. hora 6..no&is H P ortam effe. .Blanchinus in INotis Chronologicis W ad Pontificatum Sylvefiri Papa cap. 4. fic fcribit : » Afferendum effe contendo , annum fignatum [ Wi » Confulatu Cefaris tertio , tertiaque dictatura , » poftquam Victor ex Africa folvit, quo Cafar Íin iUf »poft quatriduum triumphi inter ceteras leges » edixit de Anni Corre&tione in proximum adhi- d »benda, quando ipfe novum annum aperiret AU [ h » Confulatu fuo quarto. In Faflis Capitolinis mar- » moreis poft annum fignatum £ertio Confulatu , ter- J j » tiaque Dittatura Cefaris fequitur Kalendis Janua- »rii annus infcriptus quarto Coefzris Confulatu , » quem geffit fine Collega. Hic annus di&us fuit , lt »annus Confufinis, in quo menfes quindecim » (444- feu 445. dierum) numeratos affirmat Sue- d » tonius. Poft diem, que hunc numerum 445. ii »dierum claufit die poftrema Decembris coepit I »novus annus ordinationis Juliane ; eumque a- LE n »peruit Kalendis Januarii Caefar Conful. quintiam. » Inde affirmo initium factum anni quadragefimi » quinti ante /E. V. eodemque anno Cxfarem ob- »truncatum fuiffe. Demonftratio noftra ex Hir- »iio talis eft. — Scribit Hirtius , Cefaris comes in ldï » Hifpanica Expeditione , Czefarem citatis itine- Y »ribus Roma profe&tum ad Zíteqguam oppugnan- W » dam fe contuliffe , & óppido potitum effe die W » XI. Kalendarum Martii. 'Tum ait, ad diem III. Hi Cic-» D NO' ] 404 DISPUTATIO V. »Nonarum Martii metum fuiffe magnum , & 44- lga li » tium F'arum circum caftella prefuitfe. Eo die, a » inquit, Pompejus caftra movit, & circa Hifpalim ,in Oliveto conftitit. Cafar priüs quàm eo- »dem eft profectus , Luna hora circiter fexta » (noGis) vifa eft. Pridié igitur Nonas Martii, » Vel noéte Nonas Martii precedente , Luna fu- »pra Horizontem , hora fexta noGtis feu noGte »1edia fuit. Dico , fententiam Chronologo- ,Irum, qui annum hunc putant effe ante /Eram /:. »Chrifti 45. Hirtio & Lunz motibus refragari. z ,am fi is annus fuit 45. ante /Eram vulgarem »ante /Eram Chrifti, neceffe eft, Lunam die 6. a--—- E »Martii ante Horam no&is fextam infra Hori- » Zontem defcendiffe. At in noftra fententia, n »Que annum confufionis pariat cum Cefaris —xxziiD » Confulatu quarto , & cum Hifpanica Expedi- l »tione, mirificé confentit confpe&us Lun:e cir- » Cà horam fextam no&te precedente Nonas Mar- » [5H Nam habemus ex JDione , Cenforino, & Ma- »trobio, eum annum confufionis ita difpofitum » fuiffe, ut dies 23. Merkedonii fuerint interpofiti ,inter Februarium & Martium , dies veró 68. »duorum menfium interkalarium numerati fue- »rint eo anno inter Novembrem & Decembrem. Ita Blanchinus , qui hoc loco exhibet integrum Calculum. Ceterüm , quód Offaviamus eodem adhuc anno Julio Cafari, idibus Martii in Curia confoffo, fimul cum Antonio in poteftate füc- cefferit , & XIV. Kalendas Maji Romam re- dierit, & menfe Augufto populari gratia ro- boratus exercitum cogere cceperit, & fubfe- quente anno Conful effe&us fit, in Chrono- logia Locus Solis.| Apog. Sol. LocusLunz.|Apog.Lune S o / /I! S 9) ! H S [*] 7 " NY (9) / L/4 Idipfum * . Radix Ann. Julian. 9. 7.38.50. 2. 8. I8- 55- 9. 4-53-43- 8. 9. 50. I3 P -- IO. 2. 10.35. 2I. -- 6. AT. 6 Febr. Biff. Complet. I.29. 8.I9. Dies 5. -- 4-55.42. -- I. 2. $.52.55. - — $85.25. -- -- -— -- -- -- 3. 21. Hore 12. — 0729.34. - 16.25:19. * Locus Solis. DI.E9.12:.I15. 2. 9. f9. 6. E 27457.17- 8.17«-IO: |5; 3 — —— 9. 19.-3. 8. 17. IO. Apog. Anomalia. 9.- 1845 3: 26. 5. I0. 47- I2. fubtrah. Cc 3 1.87-50: — JEquatio add. I. 55.20. |iI. 26. 29. 27. Locus Solis. LE P4.- 7235 - I4. 7.35- Locus Solis in Pifc. LocusLuneintauro -- 26.29.27. pI Occafüs Lunge proin in primo Calculus Blanchini eft fequens Anno Juliano ante /Eram 45. , Livio, Floro, & Tabulis Ancyranis e- jam accidit Hora noctis quin- DE VERO ANNO NATIV. DOMIN. 405 ta logia Confulum ad annum U. C. 75*. ex Cice- rone vincit. -— s m —— .RS — — m — Is E El —— cES z E z2 £s Ri — E—1 z — — $ — 406 DISPUTATIO V. j Idipfum , quód Auguftus obierit anno poft vi! JE. V. 13. oftenditur ex Eclypfi folari , quz an- te mortem Augufti contigit & in annum ZE. V. 13. incidit. BraAwNcuriNUus in PRorLEGoMENrs Tom. 2. ad vitas Romanorum Pontificum , OPvuscv- LO 4. fic fcribit: JDio . $6. inter prodigia, que vul-. I " gi opinione mortem 2dugu[li portendere credebantur, enumerat totalem Eclypfin folis. SEXTO APvuLEJo, ! SzxTo Pouwrz]Jo Confulibus in Campaniam profe- &us Zduguftus exbibito INeapoli fpettaculo : INole morti conce[fit. Prodigia, que id ei predicerent , neque wu- d nima, meque ob[cura evenerant : Sol totus defecerat. Torquet ingenia Chronologorum pariter & 4fironomo- ( vum Eclypfeos iftius indagatio per annum quartum deci- 4 l mum AEre vulgaris; quo certé nulla ejufmodi Eclypfis juxta quafcunque tabulas Celeftium motuum [pettari po- iuit. Wi "At fi banc inquirant. juxta ea[dem tabulas anno li 4Ere «ulgaris tertio decimo ; cogno[cent evidenter , HGïu die 28. Zpril. defettum Solis in pluribus Europe Pro- I vinciis fpettabilem contigi[Je , dum vergeret ad occafum. M Totalem difci obfcurationem Sole occidente vifam parois 1l Infulis ab occafu. adiacentibus Britannie circa Borealem Scotorum trattum , difcent ex fupputatione ac Diagra- I 0y mate in Differtatione noftra velato , fanilem alteri Ecly- A 56 bfi [pe&tande die 22. Maji, anno 1724. fole pariter Tum occidente , — [pettatoribus pofitis in littore occiduo Hetru- Twe J Ex üfdem tabulis Cafinianis , Hirianis , Bono- ld nienfibus, €$ Britannicis utraque Eclypfis totalis perin- de colligitur , que partialis , ut nece[]e eft evenire , fue- Qu t rit terrarum traGtibus in vicinia pofitis Britannie , in- "g ferioris Germanie , Gallie, ac. Lufitanie. Sed. Pba- Du fés partiales obfervate bis in Regionibus totalem demon- firani DE VERO ANNO NATIV. DOMIN. 497 T fivrast: in proximo Climate ac meridiano indicato Orca- dum Infularum [pettari debui[fe. . Quis itaque negare ) , Cbara&terem bunc. colefTium motuum in. Dionis l L 1 )l //5 0 ria diferté memoratum, indicare evidenter. Confula- t uiriufque fexti e[Je pariandum cum anno. E. V. Y tertio decimo ? lï Ita Blanchinus Innocentii XiII. Praolatus Do- mefticus, qui fuam in Aftronomicis peritiam Gnomone in thermis Diocletianis juffu Clemen- llj tis XL. concurrente opera Maraldi erecto; & li- li nea meridiana à littoribus Hetrurie ufque ad fi- i| num Venetum ingentibus ac propriis fumptibus U conftitüta , & obfervata per 3o. annos Parallaxi [ annua in LvcipA Lrmax abunde commen- davit. $1 quis OsnJ1c1AT, quod hzc Eclypfis in lii RESPONDEO: if Italia fuerit tantum partialis. Sole Horizontem fubire incipiente apparere po- hn tuiffe totalem; eó quod Luna Solem obtegens tranfeat Solem in fine Eclypfis ex ejus.parte Orientali. OsjrcriTUR 3. Chriftus juxta SS. Patres j ! paffus eft in Pafchate Jud&orum , atqui Pafcha u primum fuiffet celebratum 29. Martii prout cal- ] ij culus Aftronomicus Plenilunii oftendit, 2. Occi- dentalis Ecclefia femper confecravit in pane azy- ii mo, quia etiam Chriftus confecravit in pane in j ultima Cena. Sed Azymi panes primum come- n debantur Luna decima quarta ad vefperam, V prout habetur Exo»1 r2. " Ó Ce 4 R - J 408 DISPUTATIO' V. RrssPONDEO j L -Jd . Judazos forte corbputafï'e Novilunium & Plenilunium Pafchale à Novilunio initiali anni l ) politici , qui juxta Syro- Macedones incipiebat à u Novilunio ante /Equinocium autumnale. Fa- " &o autem hac computatione illo anno Plenilu- !n; [ nium Paíchale incidiffet in diem vigefimum fex- tum Martii, prout Blanchinus Tom. 2. oftendit. 4ld 2. Dico, Chriftum in ultima Cona cele- braffe in pane fermentato. Moraliter enim im- peffibile eft, quod S. Joannes Evangelifta , & 1». facobus, Epifcopus Jerofolymitanus, & Si- t»eon ejus fucceffor qui omnes inftituerunt in gl Leclefia Orientali ufum panis fermentati, eum jj ufum faltem in Sacrificio folenni Sacerdotum non retinuiffent, fi Chriftus fuiffet ufus pane A- n 3idi zymo. Morem autem Latine Ecclefie dico pro- i venire poffe à facrificio , quod Chriftus poft Re- t furrectionem obtulit in Feria II. poft Pafcha, quando celebravit in Azyma coram duobus Di- Va &i fcipulis euntibus in Emaus, in diem incidit ve- Em rum Plenilunium Pafchale aftronornicé fumptum, Feria HI. quando Chriftus poft refurrectionem Ui f b manducavit Jerofolymis cum Apoftolis, prout idem Evangelifta teftatur his verbis: Surgentes ym 8 eadem bora vegre[fi fant. (illi duo Difcipuli) in J'eru- Jalem , && invenerunt congregatos undecim , &^ eos , qui if ( cum illis erant ; dicentes::. Quod fürrexit Dominus veré. Ài Et ipfi narrabant , que& gefía funt in via: dum autem bec loquuntur , [letit S'efus in medio eorum , -- &2 cum 1 manduca[]et cum. eis (haud. dubié etiam panem, & U quidem azymum , cujus ufüs per totum odi- E duum DE VERO ANNO NATIV. DOMIN. 409 duum, Pafchale prefcriptus erat) fumens reliquias , dedit eis. Ab ifta proin menfa Pafchali, in qua VJ: Mlx Chriftus manducavit , Ecclefia latina fumere po- li tuit ritum confecrandi in particulis azymis. ] Certé de hoc convivio Pafchali locutus fuiffe J !nm,d Chriftus videtur; quando Luce 22. dixit: JDefi« derio defideravi boc pafcba manducare vobifcum , ante- Jj quam patiar ; . dico enüm xvobis , quia ex. boc mon mandu- Ut tamen cabo illud donec impleatur in vegno . Dei. Hs oftendam refponfionem , que eft BL ANCHINI, pl afferentis, Plenilunium Pafchale Judaicum anno 4 29. /E. V. incidiffe in diem 26. Martii , rejicien- l dam non effe, fed eam defendi poffe, ejus men- W i tem clarius expono. m !Ti j Id veró efficitur duplici medio 1. ex Cyclis, d n juxta quos anno /E. V. 28. Luna decima quarta lj incidit in diem 26. Martii, & in feriam VI. ( 2. Ex Calculo Aftronomico Judaico, quo Judaei AT computabant fua Novilunia Plenilunia Menfis u Nifan, incipientisin Martio. Sciendum namque, quod Syro- Macedones , inter quos comprehen- debantur etiam Judai, fuum Calendarium ufua- i A le, feu annum civilem, inchoaverint in Autum- no, menfe Septembri , videlicet à Novilunio Se- J ptembris, quod /Equinoctium autumnale proxi- mé precefferat, prout obfervat Ugolinus Tom. 4. ) Ab ifto thefauri in annot. ad l. 3. Sigonii. c. 1. ergo initio anni civilis fine ulteriori alio Calculo I Aítronomico numerabant Jud:zi in fuo Calenda- rio fex integros menfes Lunares, hoc eft, fex integras Lunationes, quibus evolutis incipiebant fuum annum Sacrum , feu menfem IN ifan. Otii' j Cc 5 Jam 410 DISPUTATIO V. y Jam veró tam ex Cyclis, quam ex ejufmodi Calculo Aftronomico Judaico Lunam decimam quartam anno /E. V. 28. incidere in diem 26. m | Martii, ac in feriam VI. BLANcnrINUS l. cc. 'Tom. 2. opus 4. manifefté demonftrat. Sic j enim fcribit : | d » Oftendendum mihi igitur eft, quartam deci- »mam Lunz menfis Nifan, feu Pafchalis Judeo- » rum menfis, incidiffe anno /Ere Communis 28. »in diem 26. Martii. Iftam Affertionem ita de- » monítro. , »Rationes Lunge decime quarte Pafchalis »anno 28. /Ére communis ita funt aperte, ut » Qui tabulas ea de re concinnarunt, tam veteres Y » quàm recentes de fefto Pafchatis, tum Judaici, »tum Chriftiani eo anno inter fe non diffen- N m » tiant. Vi&orii Canon Pafchalis, inde exorfus J » Periodum , attribuit diei Dominicz »8. Martii 1] »&tatem Lune XVI. & confequenter Lunam a ; » quartam decimam alligat Ferix VI. Martii 26. l) » qua Dominus in Crucem actus paffionem mor- 1 »te complebat, inchoatam vefpere precedenti, À ( » & myfterio incruenti Sacrificii a fe dedicatam: D is] »que vefpera licet Romanorum more , nume- [ TU »rantium dies à media nocte in mediam (uti j » teftantur MA cR OB1U s Saturn. cap. 3. & Av- »LUS GreLL1IUs NoG. Atticarum l. 3. c. 2. & »ante hos PL iNIUS l.2.cap. 77.) pertineret ad » diem 25. attamen Hebreorum Legibus refere- » batur ad initium diei fubfequentis, ita przci- » piente Domino, Levit. 23, 32. À vefpera uf- »Que in vefperam celebrabitis Sabbata veftra. ,E recentioribus vero . Franc. BonpowNvus Á ,Gene- DE VERO ANNO NATIV. DOMIN, 4II d » Generalis tertii ordinis S; Francifci in tabulis q 1 »Pafchalibus ab anno Incarnationis Dominice » ordinatis ad annos bis mille confequentes juxta J» »annum Julianum ante correctionem Gregorii, &l ,& juxta Gregorianum poft hujus Pontificis ,emendationem, iifdem plane numeris effert s i ,Epa&am XVI. & Pafcha Chriftianum die Do- » minica XXVIII. Martii anno vulgaris /re " , Chrifti 28. , 1 1 ,Esedem certe rationes apprim ä4 refpondent »motibus Luminarium : ut calculi oftendent, kl » fubdu&i ex tabulis Aftronomicis, ad caput an- r »ni Judaici ita reddentibus INeomeniam thifri f »feu primi menfis anni civilis Judz&orum per an- i ,num vulgaris /Ere Chriftiane 27. à qua Neo- ,menia thifrei dies 177. proximé confequens ii » oftendit NNeomeniam Nifan (fex Lunationibus Yi » ab illa diffitam, & quz caput eft anni Sacri, feu ii »exordium menfis primi, ita appellati in S. Lit- Ó » teris) die 13. Martii Juliani , in annum Bitfexti- T »lem 28. ejufdem /Erc Chriftiane fe diffunden- i 5 tüs. Confulamus numeros Lunifolares, in ta- KH »bulis D. dela Hire, ab Regia fcientiarum Aca- Y »demia, alifque paffim approbatis, ita colli- Yi L » gendos. ,, C.v lii J i j i Radix sod: xa 2 LA E [ — p E C -72 E E - "d LAM E — - — m L z-:] E — EX A z E El nä EN Ez] Ej z DN Radix Epoch. Comm ( Longit Apogseum CL ng Apogeum annorum Chrifti ab initio Q ab 'y. ab (9. ^v C ab N ineuntis Kal. Jan. »Vert ad Merid. Parif. $. G. M. S S$.G.M.S S.G.M S.G.M.S 9. 8.43.40 20 s 2. 4.15.18. 9 OXII. 4.938 Anni XX. complet O. O. 9.20 20.30. 4-13.34- 0. 3. 93.50.5TI. Anni VI. complet ld 90.25. Hi, 6. 9 2. 9.28.50 8. 4. $.55 Auguftus complet 7. 29. 30. 44. 40. IO.21.5I.50 b d* R. Dies XVII. compl 16.45.22 7:13:59-55 1. 53. 39 Horz VIII 19.43 4.23.32 2.I4. Minuta XXIIII. hor. 9-59 I3.IO 8. 2.25. DISPUTATIO V. 2.59 2.9.32.24. 5.18.49.26. 9. 18 146 2. 9.32. 24 9.18. 146 3- 15. 30. 35 Anomalia ( 8.. 0. 47-40. 40. Anomalia (( I. 52. 42. profta.fübr. 4.2I. 2. proftap. add. 525 2. 59. 51849 26. 412 Locus verus (9 $.99:re. I 5.23.19.28.-Loc. ver. d DE VERO ANNO NATIV. DOMIN. 413 »Vera itaque Synodus Luminarium contigit anno 27. /Ere Chrifti vulgaris die r8. Septemb. 5 ]uham horis g. & minutis 24. poft meridiem , Parifiis, Rome veró horis 9. 5. poft meridiem, & Hierofolymis hora poft meridiem ro. 4o. cum Hierofolyma fit orientalior quàm Lutetia Panüorum bradxbm longitudinis 34. o. five ho- rls 2. & minutis horariis 16. , , Ab ea Synodo aufplcarl debuerunt fudzi — menfem thifri & fuum Rofcheafchana, feu ca- $ put anni Civilis Lunaris, quo utebantur ex. emplo Syromacedonum, ab Autumno p"mfer I3rTtpR — - ,exordientium. Cum itaque Novilunium thifri, »juxta motus veros Lunifolares, parietur cum E IME-S * » die 18. Septemb. Juliani anni 27. Aire Chrifti | »vulgaris ; neceffe eft, ut in diem 177. numera- : tum poft 18 Septemb incidat menfis Pafcha- lis Novilunium anno 28 Sex enim Lunatio- .ï: »nes, que numerande funt à thifri ad Nifan, tot » dies requirunt. Adde enim dies r9.füperftites f j ,menfis Septembris poft diem Novilunii 18. ad ( ünem menfis; deinde O&obris Juliani dies 3r. Novemb 3o. Decemb. 31. totidem Januarii; l Februaru biffextilis dies 29. & r3. Martii erit fumma Dierum 177. qu? complet fex Lunatio- J nes civiles , alternis cavas & plenas. , ,Demonftratum eft igitur affumptum pri- mum nempe motus veros Luminarium anno Aïræ Chrlfa 27. Oftendere Novilunium thifri ! L - die 18. Septemb. Juliani horis ro. 4o. poft me- »ridiem Hierofolymis : eoque nomine diem , eandem 18. Septemb. fuiffe caput anni Judaici la.bente anno 27. /EÉre Chrifti communis: f »quare 414 :«DISPUTATIO V. [ » quare diem 177. inde numeratam (quse incidit N » in diem 13. Martii anni Biffextilis 28) effe pri- yi ,mam diem Lune Nifan, feu Menfis Pafchalis. , Adde dies 13. folidos huic diei 13. Martii, ut ) i » affequaris initium quartedecime Lunaris , feu »diem legitimam Pafchatis Judeorum. Iftius I2 j »terminus oftendit diem 26. Martii: qua Chri- " »ítus Dominus: Agnus Dei, qui tollit pecca- Pf »tum mundi , Feria VI. in Cruce pro nobis im- u n » Inolabatur, ex Victorii fententia & noftra, die m » VII. Kal. April; cüm vefpera precedenti (ex MU »ritu Legis Mofayce ad hanc ipfam diem refe- KR H »renda, fed Romano more ad VIIT. Kal. April. » feu 25. Mart.) Pafcha ipfe cum Difcipulis cele- ]-JOV U » braffet, & paflionem inchoaffet, cujus Sacra- » menta inftituerat. , E Mri » Colligas etiam licet ex calculis indicatis, » CUur aliqui dixerint, Hebreorum nonnullos di- nfllæ 1 »ftuliffe eodem anno immolationem Agni ad &t bl » Vefperam diei 26. Juliani (unde apud Joannem » dicuntur Feria VI. non introiffe Pretorium, ut & » manducarent Pafcha) licet alii cum Chrifto Do- .äeme »1nino agrum comediffent Pafchalem ad vefpe- (m, » ram Ferie V. die 25. Romana Caufa utriufque vt di »fententie obfcura effe non poteft ex duplici m » putatione & commenfu vel folius diei Pafcha- ,Lüni »lis, vel diei fimul & horarum, in quas incide- nf »rant juxta motus veros Neomenie Thifri & N »Nifan. Phifri Neomenia die rg. Septemb. »commiffa horis 10. 4o. poft meridiem ferebat tni ;MH » poft 177. dies Novilunium Nifan die 13. Mar- »tii Biffextilis Juliani & Civilis, fi dierum tan- i u &tummodo Ííolidorum quod in civili puta- »üone DE VERO ANNO NATIV. DOMIN. 4IS »tione fit) annorum & menfium ratio habeatur. | » Àt fi horarum etiam quatuor & minutorum 24. ,additamentum curemus , quod preter folidos ! , dies 177. requirunt Lunationes mediz fex , à j Thlfn ad Nifan; tunc additis hifce hor. 4. & 1 mm 24. Epoche horarie Lunationis Thifri , hor. ro. & min 40. poft meridiem diei 18. Se- » ptemb. fiunt hor. 15. & min. 4. poft meridiem n diei 26. Martii initium quartz decimz Pafcha- i lis, adeoque extenditur ultra terminum medize If noCGis claudentis more Romano diem 26. & | Itj aperientem diem 27. Martii Apertum itaque Ayr »fit, cur Judeorum alii potuerint rite ex Novi- B »lunio vero menfis Thifri & putatione civili W » dierum tantummodo folidorum quartam deci- »mam Pafchalem referre ad diem 26. Mart. Fe- Yi »riam VI. & vefperam precedentem diei 25 ]i »Ferie V. cum Chrifto Domino ac Difcipulis ; »alii veró cum Judeis Pretorium non introeun- i Wl » tibus Feria VI. 26. Martii ut manducarent Pa- M, »Ícha eadem Vefpera, quam referebant ad jl » diem 27. attendentes horas 3. poft mediam no- &em, quz initium quartedecimz ita compara- » t differebant ad diem 27. more Romano defi- »nitam, eo quem dicimus anno Biffextili, com- »,munis /Ere Chrifti XXVIIL duobus Geminis » Confulibus Hucufque BLANcnHiNUs ]. cc. Sr qUIs onJ1CIAT; cum P. Monelza, Ple- nilunium medium anno 7E.V.28. incidere in diem 29. Martii civilem, hora 1o. poft noCtis medi- n um Ergo totum fundamentum Blancini con- vellitur RE- j 416 DIS$SPUTATIO V. d Verum quidem effe, Pleni- RESPÓNDEO. iunium medium illo anno incidere 1n diem 29. Martii, imo etiam Pletilunium verum in eun- dem diem incidere Mahe hota ». 48'. Parifiis; "l & Jerofolymis , fa&ta fübtractione duarum hora- rum cum fedecim minutis, in diem 29. Martii h. o. 32. Id tamen non obftat , quin Plenilu- nium Pafchale juxta Cyclum Judaicum in diem 26. Martii inciderit, cum Plenilunia media feu Cyclica à veris triduo diftare pofint ; ut Aítro- nomis notum eft. Hinc cutn Bianchinus à No- vilunio vero menfis Septemb. tantum nuieret motus medios Lunz ufque ad Menfem Mar- tium, ita ut praecifé fecundum motus medios 4 Plenilunium Martii poft Novilunium verum Se- "i tembris confequeretur ad 26. Martii, hac ratio- i ne Plenilunium Judaicum nec verum, nec medium, i fed Cyclicum. Sfudaicum ex nocu Lune ad initium 14 anni Civilis fecundum Calendaria Syromacedo- ! num popularia vero, & dehinc ufque ad Paícha jestt ex motu Lune medio MrixTUM vocari poffet. Ceterüm hoc genus Cycli Judaici infinuari vide- ii d j tur à Philone; dum afferit, Feftum Pafchale non uml Mathematice, fed tantüm cirde? celebrari eo 1 g tempore , quo Luna Jl effe plena. .In vita ]t. de ejus Legibus tractans fic fcri- [ Moyfís part. u li, bit: AMoyfes primum anni menfom facit eum , qui in vernum. ZEquino&tium. incidit. . Circa. ejufdem menfis xio] BU diem decimam quartam ,. qua Lunaáris orbis impleri in- Atta cipit: Ylsei quaagscäaxx/rnv yusgav néNovros TE G$- lt yigu. kuxNayfvesgoa mMqoiDazs , celebratur fe[tivitas, quam Pafzba nominant. Quod veró Cyclos Julia- tj duo, nos attinet , etiam Petavius fatetur, eos bi imo l D'A; i DE VERO ANNO NATIV. DOMIN. 417 tb imo & triduo à Noviluniis aut Pleniluniis veris js aberrare poíffe Tom. 2. l. 12. c. 15. fic fcribit: 1 Hebreis uno fepe die longior amnus erat , quo faquentis l, Caput in obportunaim feriam incideret . .... . Quod u- 1l dei exquifitiffimos Lune motus, decimafque quartas per- petub tenuerint , mullo neque argumenio , neque probabili- » AU tális fpecie à plerifque defenditur Eft ergo ve- vofimile , biduo non nunquam aut triduo Civiles INcome- nias à medüs aberra[Je propter Cycli &2 popularis anni i vitium. Verüm hzc di&a fint pro tuendo Syftemate i TIefe Blanchini. Si veró alicui hzc illius refponfio non fatisfaciat, aut cogetur fateri,illo anno /Erz V ul- j t j aris 28. Pafcha Judaicum incidiffe in feriam II. pl aut III. fequentis hebdomada juxta modum ex- plicandi infra fubjiciendum ex differentia Calen- darii Romani & Judaici , aut per , Parafceven intel- lii ligi diem Lunz decimz&, quo juxta Librum Exodi (l c. 12. Agnus Pafchalis preparabatur ad immola- tionem Pafchalem , quod tamen vix conbinari Md yli poterit cum textu D. Marci, nifi dicatur, eum 1 loqui de bidui intervallo inter paffionem Domi- f .n' b ni feu totam bi/loriam pa[fonis ac curfum & folenni- tatem Pafchalem; & ubi in latina verfione legi- tür, primo die Azymorum, ex Gr&co Textu lt verti poffe, die precedente Azymorüm panum ufum. Aut cogetur fequi Epiphanium , quod paffio Domini non inciderit in 2 5. Martii, fed 18. prout contigit anno /Ere Vulgaris 28. que fen- tentia forte defendi poffet. Interim pro Coro- nide accludo calculum Plenilunii Pafchalis ad an- num ZE. V. 28. D.zmori Tr. de Incarnationé, D Ü C Ó 418 DISPUTATIO v, J Calculus Plenilunii Pafchalis Anno /JE.V. 29. Radix pro loco (3) Pari- fiis anno Chrifti ineun.| Locus (3. Apog. 9. te, primo die Januarii in meridie 9' 8-43'40 g 3. 2. anni 20. - - 9.10 - 20.30 J( anni 7. LI92919.51 - 7.IO Febr. Bifs. 1.29. 8.I9 e-IO Dies 27. - 26.36.45 - 4« Hore 18. - - 44-21 4 40 - 1.39 —; li . Mot, Med. Q. LI 4:42-45 2«9:92, 56 »,9/92.56 Apog. (). ..—D Anoma-,lia' G)W— :25; 9.4? lg JEEguatio add. : 71.43.31 1 Locus verus (3. 16.26.16 5.14.24 Dif v : Locus verus (. Ditc.àQ: I,II.32 lii 30.28 Junw pi. — -s E 1822'3': 6(5 , ? 142921 I40 zz 9 h. 26. Locus POteü DE VERO ANNO NATIV. DOMIN. 419 Loc;us €. | Apogat» . I [4 "n Radix pro C 4.15.18- 9.|9.11. 4.38 Anni 2o 4.13.34« - |3. 3-50-51 Anni 7. 6.18.5 1.58.|9.14-45-47 —— Febr. BitT. 9.10885. 1.| OTAT Dies 27. II.25.45.40.| - 3.- 29 Hore 18 - * 9:92.50,| * - s 4o' - 21.57 — p Mot. med. ( 6. 4.19.47 ..10.9.28. I. Apog. (. TO 0590 T Anom. (. 7:24-51.46 JEquatio add 4- 3.58 Locus verus (. 6. 8.23.45 Locus verus ($ - 6.26.16. J^) I.57.29 — Di&.(.äQ m Motus hor. (.à (9. 3'0. 2,£3 [4 1838:6 o; : 70;;(5: 232': hor. 3. 52'. fübtr. hor.18. 40. Different. inter ]erof, & Parif. hor.1 4-48. 2. 16. Plenilun. ver. Jerof. die 9.Mart.hor. - 32/. ALivs Mopus explicandi Objectionem contra Syftema Blanchini objectam. (v, oteft effe ; quod Sacerdotes Judeorum fecuti fint Calendarium Julianum juxta methodum , Inter- 420 DISPUTATIO V. DE VERO ANNO &c, Intercalandi à Sacerdotibus Romanis introdu- &am , vi cujus non ànno quarto , fed tertio in- tercalabatur dies ; f) ergo hanc methodum con- tinuarunt ufque ad morttem Chrifli, aut ómnino [ ufque ad everfionem Jerofolymz, confequitur, DRSIAMSGASN C eos numeraturos fuiffe anno paflionis Chrifti diem 25. Martii , quando Romani juxta corre- &ionem ab Augufto fa&am numerabant diem 25. Martii. Itaque licet Plenilunium 'Pafchale revera inciderit in diem 3o. Martii, & fequenti die 31. Martii fuerit celebratum ad Vefperum Paífcha, Judaei tamen , à quorum traditione id babemus , Chriftum paffum effe die »5. Martii, dixiffent , Chriftum paffum effe die 25. Martii, hoc eft, Pafcha Judaicum , quo Chriftus paffus eft, contigiffe die 25. Martii. Nam Anno Ju- liano 48 , cum per duodecim annos omifli fue- rint Rome anni biffextiles , Calendarium Roma- - —— num jam anticipabat tribus diebus prz: Calenda- rio Judaico , in quo negligebatur ifia correctio facta ab Augufto, & confequenter, quando Ju- dei numerabant diem 25. Martii , Romani nu- merabant diem 28. Martii , & intra viginti quirn- que annos accedente denuo differentia duorum dierum confequens erat, ut dum Judai nume- rabant diem 25. Martii, Romani numerarent diem 3o. Martii, Hec magis patebunt ex adje- &o Schemate , ad cujus meliorem cognitionem videri poteft Pz rAv1us de ratione temporum l4.c.1.$.9. Sr,qQUfS PrGAT; à 1he-fingi, quod Judzi neglexerint correctionem Augutti, íciat ex Arte Critica , ad folutionem difficulta- tum contra veritates aliunde demonfítratas fuffi- cere po[Jibilia verofimilia, AÀnni C; odu- Ad Pag. 420 ) in- Anni ante| Anni |Anni Biffextiles|Anni Biffestiles;-Dies Romani/Dies Calenda-| Feri:x ad con- ri Judaici. |Litt.Dom ZEram V ul- Juliani.|Sacerdotum Ro-|Sacerdotum Ju-| Calendarii. DC. nino garem. Mmanorum. daicorum. IUF » — — nrifti Orre- 45 25. Martii. 25. Martii. dienti 44 chale 43 jenti 42 4I erum je id 40 rtii, 39 irtii , 38 affus 37 NO 0074 CVtA 4 59 (2 36 IO 3-]u- 23 II fue- I2 omaes 34 ^ndás 33 13 ectio 32 14 9 Ju- 31 I$ | nu« 30 16 29 17 quiti- 28 18 orum dmes 27 19 irent 26 20 adje- 25 2I 24 22 "nem 23 )PUII 22 ingi ,. 2l 24 ufti, 25 'ultas 20 26 fuffi- T 27 18 298 17 29 Ànni 16 30 I5 3I 14 32 13 33 B B I9 34 IT 35 Io B B 36 a . Corre&ioAu- . Correctio à Judais ne- 38 toris omiffio- guíti Impera- 39 1.3 gleda. 40 ne Biffextili- AI um perannos 42 . duodecim. B 43 * 44 B 45 46 47 25- Martii. €02 t0 M h t O2.h &A COX^M OONOS 48 B 28. Martii. — — 49 . Corre&io ä 3o Judais ne- s ].3 glecta. M 0U d 52 2 $4 b Lsl O o CO 35 1I Anni ante| Anni |Anni BiffextilesAnni BiffextilesIDies Romani|Dies Calenda-| Ferie ad JEram Vul-|Juliani.Sacerdotum Ro-|Sacerdotum Ju-| Calendarii. rii Judaici. i:Litt.Dom. ; DC. garem. imahorum. daicorum. — II BN——— SO EE 12 5 13 58 14 39. 60 —. I5 16 61 62 17 18 63 19 O 20 65 T 66 22 67 6g-m 23 24 69 25 70 26 71 27 Pl In Cal.Ro. Fer. III. 73 3o. Martii 25. Martii. |InCal.Jud. Fer. VI. NS AE 1 a -6 d 7 q A sv Yi ä,'*? t Y N NU N NX N Xosh NY * MA V, QW /Kü y u j u D v SY n NN wl W ? N Quf n -?j! j Xx As f r 5610 gj» Y » &X rP iy'/ j x [ N VEU 2 ; SQUDYO X N. j j s 1 sE O. N u EEE j 1 ZES Cs x E o g [ M 2 - L DDUU. — m j N XX g S Y 4 x&-— Ü ——b )/m EE r N Sm X: um /I-—X — , j H ] ] i N : 7 N T [aV f z i 13 Sx: L 25 /ü N A x V P N diiiimsin ia u N AR AE VE T 112 / iMv (W À (j d N z p /, NAN n'FF ii ET C /À N A , EEE E r A C ( Y " NS fX | M TAN 711 a —— ,;- v N N EL SSLNNESS D TABULA IABULA CYCLUS FERIARUM JUDAICUS S/ECULO III. ex Litteris' Dominicali- intra 84.annos deficiens uno die, bus. 7. hotis. Januarius.| Martius. | Auguftus. December. Anni EPa&æ- Anni |Epactz.| Anni | Epa&tz. um Rs WRDUEM — — L las I 32 XXIV 63 | XXVII A Q 110 XII 33 XXV 64. XXVIII XXIH XXVI 34 65 XXIV 35 XXVII 66 II XXV 36 67 IT XXVI XXVIII I Qa £ i ] UM 7u 37 68 IV r XXVII 3 9] 8 II 69 od umv w $ XXVIII 39 IU 79 VI ' 40 IV iO 00*4 OA 5 —5 t ïïä iO 0507 O 1 4 C ( Cu U GH LUBPICUSgK T D D NOEIea: pI EN . as Je m H ää 7I VII o IO O 9 IO II 4I 79 VIII II II z - II It 42 VI 73 IX I9 IV 43 VII 74 I2 12 e " I3 AA VIII 75 XI 13 13 D eo I 14 E K 14 VI 45 IX 76 XII VII 46 X 7 15 I5 a aA 15 XIII 16 16 O. & 16 VIII 47 XI 78 XIV 7 17 H i 17 IX 48 XII 79 XV I8 49 XIII 8o 8 I8 $6 - XVI $ I9 XI S5o XIV 19 19 19 20 20 O 20 20 XII 81 XV 2I 2I XIII 52 XVI 2I 2I l 22 22 i 22 229 XIV 93 XVII XV 23 O'U& q.t^ o un.0 o ' ? j5 r 0 & G- o P $2 23 23 54 XVIH 24 XVI 55 XIX 24 5 24 2 £ D PSl«olnor 6 099 5 ogq' u Lbum q O.og m $» 0 25 25 XVII 56 XX 25 25 XXI 26. 26 N 26 26 XVIII 37 XIX 58 XXII 27 » 27 N 27 2 28 co 28 28 XX 59 XXII 28 g XXIV 29. 8. 29 $ 29 29 XXI 60 XXII Ó1 XXV 3o. b 30 [9] 30 30 ( QUEv 3I $£3.9Q. k5 )0 £ Q (c' $ Q tn 0 40 U' P.qy . r.0 Qi.0 "trim ga "v o 31 XXIII 62 XXVI l SI. c. 3I r t HÁÀ— - T-$ TABUL;—& TABULA PASCHALIS. — Anpi |Nume- |Nume- Plenilunium|Plenilunium Plenilunium Aftronomicum juxta|Plenilunium curren-j|rus Au-|rus Au- Calendarii Calendarii 'Tabulas Aftronomicas juxta. Cy- tes reus u- reusNi- ]uliani. Niczni. de la Hire. clum Judai- poíft |lianus. | cenus. cum redu- N.C &um. Vefp. - Here. Minüt. "Matut. — — 20 28. Mart 26. Mart 27. Mart. 2I 28. Mart 2l 16. April 14. April I5 April, x 15. April 22 Io 5- April 3 April April 43 4. April II Mart E2 Merid. 25 25. Mart u Mart 25 32 24. Mart 24 I92 3. April 11 April i April Io 12. April Il I3 d UBTe 4 104:15012132 41 1] 2. April 31 Mart April 353 I. April 26 14 22. Mart D Mart 22 Mart. 42 21. Mart I5 Io April 27 NO.co ro. April April 14 9. April 28 16 IoO 3o. Mart 28 Mart 29 Mart. Io 29. Mart I7 Mart 18 Mart. 18. Mart. 29 17 II I9. Mart 49 30 18 I2 7. April April April 23 6. April —— — | — — 27. Ma&-t -9 3E Mart Mart I. lo 26. Mart 31 79 z 32 14 14. April I2 April T2 April Io 44 14. April 3. April April April 2 15 3. April d 16 253. Mart 22 Mart 25 Mart. 22 22. Mart 17 II. April Io April II 54 ä a 4 00 t H — Eu E Ap?il 1o. April Mart Io 36 18 ar. Mart 30 30 Mart 43 30. Mart 97 I9 21. Mart 5 Mart 20 Mart. 32 I9. Mart » 38 I 8. April April April 7. April 39 2 28. Mart 26. Mart 28 Mart 53 27. Mart 40 NO VE TON CO 3 16. April MM 14. . April 15 April II 26 ï April — — — —— |—— 41 lo 4 s. April j Aprii April 14 4. April 23 Mart 25 Mart. 42 II j 25, Mart 24. Mart 25 I2 6 r3. April ET April 13 April 36 12. April Mart II 44 13 2j April 3l April 25 I. April IA 8 22, Mart 2I Mart — Mart Rn 21. Mart. —— [—— — 45 1o. April April April A6. 46 I5 9. April 47 16 IO 3o. Mart 28 Mart 30 Mart. : 34 28. Mart Il E Mart p April 48 I7 19. Mart 18. Mart 49 18 I2 7. April April 6. April 56 6. April Mart 26. Mart. "Ro S4LAXS--3zm85« 4434gl4dggglqg 5o I9 *5 27- Mart; 24 44 26. Mart —— — — FIZVI-S. 'TlTeftimonium li P. Jofephi 5tampa De Confenfu Chronologorum noftri temporis cum Ill *»» Francifco Blanchino circa Annum Nativititatis & Paffionis W Dominicaz. i' f j Yl 'i ( " Y " j Y n M N[ AU t a ïï i f d » i, m lu » Vi fs hn n At TT zi ( dl At d. DN ii d i ln yiti iU5q o 423 * CO)? n Confirmationem diäïorum accludo teftimo- I nium P. Josgen1 STAMPA , qui in Obfer- vationibus ad FAsrTos CoNsuLARES S1co- N1I recufos & emendatos Mediolani 1732. fol, 611. fic fcribit : ,,Cum fexto anno exeunte ante »Vulgarem /Eram Chrifti neceffe fit ponere ve- ,ram Chrifti Nativitatem , ut oftendimus ad eun- » dem fextum annum, ideo bene Pagius & Blan- » chinus hoc anno referunt , Pilatum Judee Pro- , curatorem fuiffe impofitum , cum hoc anno /E- ,re Vulgaris noftre XI. circa finem Augufti cce- »perit annus XV. Imperii Proconfularis Tiberii s Cafaris , quam Epocham ( Imperii Tiberiani ) » fequuntur plerique Scriptores Orientales. IpnEM Cr. AuT HoR fol. 613. de anno 7E- re Vulgaris vigefimo o&avo hec fubnedit: »Hoc anno /Erze Dionyfiane 28. mortuum effe » Chriftum credimus cum Blanchino, qui, ut o- »mnia quadrent antiquiorum Scriptorum tradi- »tioni , retrahit in hunc annum Confulatum fe- »quentis anni , quo Confules fuerunt duo Ge- » mini. Certe Victorius Aquitanus ab hoc anno ,non fine confilio Epocham fuam quingentorum ,& triginta annorum inchoat, & quia idem Vi- Geminorum vult »&orius in Confulatu duorum , mortuum effe Chriftum, retrahit & ipfe fortaf- fe in hunc annum Confulatum duorum Gemi- »norum , ut Pagius in hunc annum demonftrat »in Critica ad Baronium. Tria Pafchata Chri- »ftum celebraffe à fuo Baptifimate conftat evi- , denter ex Evangelica Hiftoria, ut vidimus duo- ,bus annis proxime hunc antecedentibus, Cum T Z ,autem j 424 TESTIMONIUM P. JOS. STAMPA qus , autem hoc anno , quo tertium & ultimum Pa- »fcha cum fuis Difcipulis celebravit, eadem no- f i » &e captus fuerit à Judzis , & fequenti die cru- »Ci confixus , hinc deducimus Chriftum vixiffe d »triginta duos annos , ac menfes tres , ita ut à én Xíua conceptione ad mortem fuam vixerit tri- Zv » ginta tres annos plenos juxta antiquam traditio- 2 »nem. Plura Paíchata , quam tria Chriftum ce- »lebraffe , ut vult Petavius cum aliquibus aliis, d »non refultat ex Evangelio nifi per conjecturas »ingeniofiores , quam credibiles , ut videre eft »apud ipfüm Petavium de do Yi &rina temporum »lib. XII. cap. 18. Ceterum hoc anno, & non a- lil »lio mortuum effe Chriftum, nifi ejus vitam pro- df » ducamus ad plures annos , quàm triginta tres, N »COntra veterem traditionem, refultat ex Pafcha- Ti g »te, quod hoc anno contigit die 26. Martii , ut ddetd »docet ipfe Blanchinus ex Tabulis Aftronomicis v »Domini de la Hire, & ut notavimus in princi- ia »pio hujus operis , quando expendimus aliorum fund » Authorum opiniones diverfas circa annos U. C. j »& circa annum , quo primi Confules in Roma- Q »Da Republica conftituti funt. uod autem Jiei »Pafcha hoc anno incideret in diem 26. Martii, tsl »Conftat etiam ex Calculo noftro communi, quo Vrl »ütimur ad cognofcendam sztatem Lunz qua- vündi »cumque propofita anni die. Ac primo ut o- hü) x »ftendimus ad annum 26. J£re vulgaris Chrifti, »/Equinoctium Vernum eo tem t pore, quo Chri- yie pítus vixit . Cadebat in diem 22. Martii , ut » conftat ex Tabula XIV. I P. Ricciolii produéta :Aþfüi »in fua Chronol. reform. tom. 1. pag. go. Au- 1 fïil' »Ieus numerus hujus anni erat ex Petavio nu- m »Inerus [ i DE CONSENSU CHRONOLOGORUM &c. 425 & »Imerus 1o. cui ex Tabula Ricciolii refpondet h l » Epacta 16. Quaramus nunc quota dies Lunze »in diem 22, Martii inciderit hoc modo : Colli- d vlmf »gantur in unam fummam numeri 22. & 16. & !v » efficient füummam 38. addatur numerus menfis »primi, qui eft Martius , nempe unitas , & fiet » 39- Quia vero annus hic apüd omnes Autho- UlM »res biffextus erat, & addita fuit una dies Fe- t » bruario, ideo pro hac fuperaddita, addatur fum- J »1n* 39. altera unitas, & fiet numerus 40. fub- A0 trahatur numerus tricenarius, hoc eft numerus Mu »30. & remanebit numerus ro. Ergo die 22. p » Martii hujus anni currebat decima dies Luns. ln Ergo die 26. Martii currebat Luna XIV. Paícha- MC » lis Quia vero hoc anno biflextili Cycli fola- Y »ris characteres duo occurrebant , nempe D C 1 i » ideo dies Dominica proxima poft diem 26. Mar- L » ii cadebat in diem 28. Martii. Erga Luna XIV. p » hoc anno cadebat in diem Veneris , quo mor- AU N » tuum effe Chriftum dicimus, ita ut vefpere an- J M »tecedenti comederit Pafcha cum azymis una h »cum fuis Difcipulis , nempe vefpere diei 13. i I » Martii , quo vefpere apud Hebrzos incipiebat dles fubfequens, atque inde verificatur , quod Chrlftus mortuus fit die VIII. Cal. Aprilis , fe- It » cundum quod hac die ceperit poft Coenam pa- » & , incipiente jam apud HebreosLuna XIV. feu » die 26. Martii, (eu die VII. Cal. Aprilis, quo mor- quck » ,tuuseft. Dies enim , qua Chriftus eft paffus, m » & mortuus partxcxpabat ex die VIII. Calendas PFC-' » Apriles, & die VII. Cal. Apriles; atque hinc fit, » ut falva traditione SS. Patrum, aliorumque Scri- » ptorum veterum, Chriftus dicatur paffus & mor- ] 1.2 tuus 426 TESTIMONIUM P. JOS. STAMPA p » tuus die VIII. Cal. Aprilis, quod nunquam con- ii du » inget poft plures & plures annos prater hunc, » Dec antea contigit ante hunc, necalio quoquam E »anno , qui fuerit vero proximior. u j » Quod autem Chriftus comederit ultimum » Pafcha cum Difcipulis ineunte Luna XIV. cum f » illud tantum exeunte eademLuna comedi apud i » Hebraos confueverit, id nihil refert, namque EL E. » pr?terquam quod Petavius, Blanchinus, Calme- » tus , Lamy, & alii ita fentiunt, (licet à nobis in p »anno difcordent) cum non effet apud Judeos ,:ob*m« » perfe&a cognitio rerum Aftronomicarum, po- Mn, » terant alii comedere Pafcha ineunteLuna XIV. ïinl,ut »alii exeunte, cum dies comedendi Pafcha effet L » dies civilis , non aftronomica. Vide Petavii EU » Ration. temp. P. II. lib. IV. cap. IV. Neque ml » propterea dicendum eft, quod Chriftus non co- d T »mederit Azyma , quia, ut docet P. Calmetus, D Wil » Luna XIIT diftribuebatur ab Hebrzis omne fer- g »mentatum , ita ut vefpere hujus diei Lunaris üq » XIII. nihil prorfus fermenti fupereffet , quare A » Chriftus ineunte jam Luna XIV. comedit Azy- i » ma. Adde confufum fuiffe apud Hebrzeos an- t » num illum , quo Chriftus mortuus eft, ut docet um »Petavius in fuo Rationario temporum P. II. yttig » lib. IV. cap. IV. ex Divo Epiphanio. Hoc an- ! CODM» »no igitur Chriftum dicimus effe mortuum die ld m » quidem apud nos 26. Martii, fed ccpiffe pati ynü » exeunte die 25. qu:e fecundum Judzos partici- iita » pabat ex die 26. fecundum fui extremam partem. :]uüj) ' , Neque dicendum alio anno paffum effe Chri- g , ftum, quia apud Judaos nulla effet Aftronomiz !:Calem ' » Cognitio, quia poterant quidem aberrare una N »vel !1 Tl DE CONSENSÜ CHRONOLOGORUM &c. 427 T » vel altera die in Pafchate celebrando , fed non i » eft credibile ita ftolidos fuiffe, ut proximos e&- l " » quinoctio dies non agnofcerent, & in Lunzx - »tate cognofcenda plures quam duos dies aber- u ,rarent. INullus autem annus hoc veritati pro- » ximior , qua celebrari Pafcha debuerit, przter N » hanc, nifi vita Chrifti producatur ultra menfu- f lt »ram veri , & contra antiquam Patrum traditio- us) C&m , nem. 10 blä 1 » Quod fi Blanchinus folidiorialiquo argumen- us » to nixus oftendiffet Confulatum duorum Gemi- [ D »norum, qui contigit fequenti anno , retrahen- u » dum , ut ipfe facit, in annum hunc,nulla fuper- hu » fuiffet inpofterum controverfia, circa annum ac gl » diem , quo Chriftus paffus & mortuus eft, nam- Mu » que hoc anno, atque hac die firmiffimé creden- $0009 » dum effet Chriftum Pafcha ultimum celebraffe, T » atque in cruce confixum fuiffe, quatenus omnia, Tne » & fingula quadrarent antique Patrum traditio- us » ni , quod adnotaffe füfhiciat. hu », Verum fi levem liceat, atque ineptam pro- gin » ducere conjecturam noftram , folidiorum argu- t » mentorum defectu, unde orta fit vetus illa tra- ,uit » ditio, quod Chriftus paffus fit in duorum Gemi- Qul ,norum Confülatu, inde ortam putamus, quod h » Confules futuri anni defignabantur aliquando jl ii » füb anni antecedentis initium , ut conftat ex O- l » Vidii carmine lib. IV. de Ponto Ep.IX. quo ab- Y da , fens gratulabatur Confulem defignatum ex Cal. » Julii, Julium Pomponium Grecinum , cum quo u ul ü »etiam gratulatur fimul Confulem defignatum , Calendis Januarii fequentis anni , ejusdem Grz- lt u , cinigermanum fratrem L. Pomponium Flaccum, M 1 , cum 428 TESTIMONIUM ?. JOS. STAMPA &c. s "g »cum nondum Jul. Pomponius Grecinus Confu- » latum iniffet, ut poftea iniit anno 16. /Erz vul- »garis Chrifti. Ex quo vides Ovidii Epiftolam »criptam fuiffe initio ejusdem anni, & miffam ex » Ponto Romam, ita ut Romam pervenire poffet » eodem tempore, quo parabantur Fefta publica » ob proximum Julii Pomponii Grzcini Confula- » tum, atque ideo futuri anni Confüles defignatos W » aliquando fuiffe fub anni antecedentis initium. »ut habemus & alia exempla , de quibus infra. »Mortuus igitur Chriftus eft duobus Geminis | » Confulibus defignatis, atque hinc orta traditio » videtur, quod pro Confülibus defignatis, dictum , fuerit proceffu temporis , Chriftum mortuum At » Confülibus duobus Geminis , à quo Confulatu, ,ut infigniori , propter idem Confülum cogno- »,1men, & non ab alio minus memorabili defum- » pta eft Epocha Chrifti vulgaris. Hucufque Vir Eruditiffimus P.Jofephus Maria Stampa é Somafche Congregatione ; in unico J pun&o à Blanchino difcrepans , quod ifte ad an- num ZE.V.28.ponat, Confulatum duorum Gemi- norum,quem Confulatum P. Jofephus Stampa po- nendum cenfet ad annum /E.V. 29, licet fateatur, Orientales & Grzcos, qui annos fuos inchoabant, non more Romano ab initio Januarii, fed à menfe Julio anni precedentis per Olympiades , vel à menfe Septembris anni przcedentis per initia /E- quino&tiorum, ut Syromacedones, facile transfer- 're potuiffe & confueviffe Confülatus annorum Romanorum fuübfequentium in annum Orientàlium precedentem. l W by X a m Á ERN ÀÓ EL l MMl li —— m — 28 P. d " * ) RE d« R Ms A " *y » D & "^ rA h D x - il iw ä X i e I p * de x "3 3 ', s * s ;!' quiu " * j »* s x * ?. - 3 d 1 & RE i * a A. * iT :'-;-l f —— NÓ As l EM s* : ä x hu & ; at d X N EN r j P x 3 r - 3 ï-— uf ts ^ E d. k us X Ts a ; * K A E. A E N E O ^Y Es w w3 D * » H m T Dd hs o — r u »e m » » a W 2 o * - p : M. X UD m * WY - a s H i x ^ fs Méthdt um n UMRT NUA B o r A2 2 m t 2! x ^s s M LE x UE EO . " N r d x 4 AA ss Euwe 2 A n EM £ A a m N i d i 2.5 x 3:'5 o N - r RE A a " 3 N m " ** i x d k . m x ä- A : » Yy $A iäï 2 E as s E p j x 35 . ». x 5 W v i o D* TV u ä F. t -a ScE x N [ R x d - s A ; $ d * : E. - u A& AE A ?« d x Ed x ao Ts d ^ s A. m s * ** B E * : o ^ T : A fs «s F A Es d x p )9 $ E d ais L 3 s - " n xj d aE I & ï x L. i« x i iis X * P. i i " 35 z Vr * [ - A L x o n M m T g a - ao 'a*ää Ya * [: v 5 4 x EC z Em AC w NU s 4 I* - ii 3 & AX p AX * R : EN A -—1 2 o g [ A. [3 d P AX WR Ts EE z EU a (s i ER n H P ï X d Ti E ï is ** i5j E ol ES :, 3. E x & F3 * ice X E ub : l20 am x ä e —— us 2 R. D. EUSEBII AMORT, I!HHIIV e c Qan. Regul. Latera n. Polling. Eminentiffimi Cardinalis L E R C.4 RU L— Reverendifümi DD. /OSEP H I, Epifcopi Auguftté — VierFarbSelector Standard* - Euroskala Offset Sereniífimi ac S. R. I. Principis Darmftadiani, Landgravii Haílisz; &c.&c. p "'heologi, us ä - e THEOL OGIA-- —— - - E ECLECTICA, 13 ä '— MORALIS zr SCHOLASTI Mi 12 Sub Zufpicis IIIIIIIIWIIW! SS.D. N.Benediati XIV. 11 ad mentem N TTTE Eu 10 SS.Patrum & Theologorum infigni - prafertim veterum confcripta. 9 i Tomulus X. 'HHIIIII'IIIH 8 DzS ACRAMENTIS iN GENE 7 Cum Approlzationikqs. ; 6 EOE Fer u at d 5 fed (j 2€ G iI!11IHIIIHWIIIIWH X- ) de, 4 B- ert ilet i r , ; OR uxicsA d iueieeibdar AC "E 3 A "Augu[He Vind.. €? Wwircebmgi, IHI.HHIIHI;HIIH ! dbss s MAARAPENT- V ELEH,, Bi— u z Y [3 Il l'HIIIHII'WHHII!IIIHI r'uwnn d db / Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.com T"Tu" ILIHIIHI 3 4 5 HI!IIIIIIHLHIIIIII!JIIIIIII 1 1* p